Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="kk">
  <siteinfo>
    <sitename>Уикипедия</sitename>
    <dbname>kkwiki</dbname>
    <base>https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D1%82</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.11</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Таспа</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Арнайы</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Талқылау</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Қатысушы</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Қатысушы талқылауы</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Уикипедия</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Уикипедия талқылауы</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Сурет</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Сурет талқылауы</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">МедиаУики</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">МедиаУики талқылауы</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Үлгі</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Үлгі талқылауы</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Анықтама</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Анықтама талқылауы</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Санат</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Санат талқылауы</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Портал</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Портал талқылауы</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">Жоба</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">Жоба талқылауы</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
      <namespace key="2600" case="first-letter">Topic</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4608</id>
    <revision>
      <id>3631726</id>
      <parentid>3623958</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T06:20:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>StarDeg</username>
        <id>13992</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ресей */</comment>
      <origin>3631726</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="164236" sha1="nt4s45jqaqat3np66ni6vg0s5eol6zv" xml:space="preserve">{{Dablink|«Тоқаев» сұранысы осы жерге бағыттайды; әкесі үшін [[Кемел Тоқаев]] мақаласын көріңіз}}
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = елбасы
| Қазақша есімі        = Қасым-Жомарт Тоқаев
| Шынайы есімі         = 
| Суреті               = President Masato Kanda meets with Kazakhstan President Kassym-Jomart Tokayev (cropped).jpg
| Атауы                = Тоқаев, 2026 жыл

| Титулы               = [[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстанның 2-Президенті]]
| Ту                   = Flag of the President of Kazakhstan.svg
| Ту2                  = Symbol of the President of Kazakhstan.png
| Басқара бастады      = 12 маусым 2019 жылдан бастап &lt;br&gt;({{м.а.}} 20 наурыз — 12 маусым 2019)
| Басқаруын аяқтады    = 
| Премьер              = [[Асқар Ұзақбайұлы Мамин|Асқар Мамин]]&lt;br&gt;[[Әлихан Асханұлы Смайылов|Әлихан Смайылов]]&lt;br&gt;[[Роман Васильевич Скляр|Роман Скляр]] ({{м.а.}})&lt;br&gt;[[Олжас Абайұлы Бектенов|Олжас Бектенов]]
| Ізашары              = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]]

| Титулы_2             = [[Қазақстан Қауіпсіздік кеңесі]]нің төрағасы
| Ту_2                 = Emblem of Kazakhstan.svg
| Ту2_2                = Flag of Kazakhstan.svg
| Басқара бастады_2    = 5 қаңтар 2022 жылдан бастап
| Басқаруын аяқтады_2  = 
| Ізашары_2            = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]]
| Ізбасары_2           = 

| Титулы_3             = [[Қазақстан халқы ассамблеясы]]ның төрағасы
| Ту_3                 = Emblem of Assembly of People of Kazakhstan.svg
| Ту2_3                = Flag of Kazakhstan.svg
| Басқара бастады_3    = 28 сәуір 2021 
| Басқаруын аяқтады_3  = 30 маусым 2026
| Ізашары_3            = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]]
| Ізбасары_3           = ''ассамблея таратылды''

| Титулы_4             = [[Аманат (партия)|Аманат]] партиясының төрағасы
| Ту_4                 = Logo of the Amanat political party.svg
| Ту2_4                = Flag of Kazakhstan.svg
| Басқара бастады_4    = 28 қаңтар
| Басқаруын аяқтады_4  = 26 сәуір 2022&lt;br&gt;{{small|(1 наурыз 2022 жылға дейін ''Нұр Отан'' деп аталған)}}
| Ізашары_4            = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]]
| Ізбасары_4           = [[Ерлан Жақанұлы Қошанов|Ерлан Қошанов]]

| Титулы_5             = [[ТМД мемлекет басшыларының кеңесі|ТМД мемлекет басшылары кеңесі]]нің 22-төрағасы
| Ту_5                 = Flag of the CIS.svg
| Ту2_5                = Emblem of CIS.svg
| Басқара бастады_5    = 1 қаңтар
| Басқаруын аяқтады_5  = 31 желтоқсан 2022
| Ізашары_5            = [[Александр Григорьевич Лукашенко|Александр Лукашенко]]
| Ізбасары_5           = [[Садыр Нұрғожаұлы Жапаров|Садыр Жапаров]]

| Титулы_6             = [[Қазақстан Парламентінің Сенаты|Қазақстан Парламенті Сенаты]]ның 4 және 6-[[Қазақстан Парламенті Сенатының төрағалары|Төрағасы]]
| Ту_6                 = Flag of Kazakhstan.svg
| Ту2_6                = Emblem of Kazakhstan (1992-2014).svg
| Басқара бастады_6    = 16 қазан 2013
| Басқаруын аяқтады_6  = 20 наурыз 2019
| Президент_6          = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]]
| Ізашары_6            = [[Қайрат Әбдіразақұлы Мәми|Қайрат Мәми]]
| Ізбасары_6           = [[Дариға Нұрсұлтанқызы Назарбаева|Дариға Назарбаева]]

| Басқара бастады_7    = 11 қаңтар 2007
| Басқаруын аяқтады_7  = 15 сәуір 2011
| Президент_7          = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]]
| Ізашары_7            = [[Нұртай Әбіқайұлы Әбіқаев|Нұртай Әбіқаев]] 
| Ізбасары_7           = [[Қайрат Әбдіразақұлы Мәми|Қайрат Мәми]]

| Титулы_8             = [[Біріккен Ұлттар Ұйымының бас хатшысы|БҰҰ бас хатшысы]]ның орынбасары
| Ту_8                 = Flag of the United Nations.svg
| Ту2_8                = UN emblem blue.svg
| Басқара бастады_8    = 11 наурыз 2011
| Басқаруын аяқтады_8  = 16 қазан 2013
| Ізашары_8            = [[Сергей Александрович Орджоникидзе|Сергей Орджоникидзе]]
| Ізбасары_8           = [[Михаэль Мёллер]]
| тақырыпша1_8         = Бас хатшысы
| мәтін1_8             = [[Пан Ги Мун]]

| Титулы_9             = [[Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлері|Қазақстанның 3 және 5-Сыртқы істер министрі]]
| Ту_9                 = Flag of Kazakhstan.svg
| Ту2_9                = Emblem of Kazakhstan (1992-2014).svg
| Басқара бастады_9    = 29 қаңтар 2002
| Басқаруын аяқтады_9  = 11 қаңтар 2007
| Президент_9          = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]]
| Премьер_9            = [[Иманғали Нұрғалиұлы Тасмағамбетов|Иманғали Тасмағамбетов]]&lt;br /&gt;[[Даниал Кенжетайұлы Ахметов|Даниал Ахметов]]
| Ізашары_9            = [[Ерлан Әбілфайызұлы Ыдырысов|Ерлан Ыдырысов]]
| Ізбасары_9           = [[Марат Мұханбетқазыұлы Тәжин|Марат Тәжин]]

| Басқара бастады_10    = 12 қазан 1994
| Басқаруын аяқтады_10  = 12 қазан 1999
| Президент_10          = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]]
| Премьер_10            =  [[Әкежан Мағжанұлы Қажыгелдин|Әкежан Қажыгелдин]]&lt;br&gt;[[Нұрлан Өтепұлы Балғымбаев|Нұрлан Балғымбаев]]
| Ізашары_10            = [[Қанат Бекмырзаұлы Саудабаев|Қанат Саудабаев]]
| Ізбасары_10           = [[Ерлан Әбілфайызұлы Ыдырысов|Ерлан Ыдырысов]]

| Титулы_11             = [[Қазақстан премьер-министрі|Қазақстанның 4-Премьер-министрі]]
| Ту_11                 = Flag of Kazakhstan.svg
| Ту2_11                = Emblem of Kazakhstan (1992-2014).svg
| Басқара бастады_11    = 12 қазан 1999
| Басқаруын аяқтады_11  = 28 қаңтар 2002
| Президент_11          = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]]
| Ізашары_11            = [[Нұрлан Өтепұлы Балғымбаев|Нұрлан Балғымбаев]]
| Ізбасары_11           = [[Иманғали Нұрғалиұлы Тасмағамбетов|Иманғали Тасмағамбетов]]

| Туған күні           = 17.05.1953
| Туған жері           = {{туғанжері|Алматы|Алматыда}}, [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]
| Азаматтығы           = {{байрақ|КСРО}} → {{байрақ|Қазақстан}}
| Қызмет еткен жылдары = 2019 жылдан бері
| Атағы                = [[Сурет:Kazakhstan-Army-OF-10-01 (horizantal).svg|70px]] &lt;br&gt;[[Қазақстан Республикасының Президенті|Жоғарғы Бас Қолбасшы]]
| Әскер түрі           = [[Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері]]
| Қайтыс болған күні   = 
| Қайтыс болған жері   = 
| Жерленді             = 
| Діні                 = [[ислам]]
| Әкесі                = [[Кемел Тоқаев]]
| Анасы                = Тұрар Шабарбаева
| Жұбайы               = {{Marriage|[[Надежда Давыдовна Тоқаева|Надежда Тоқаева]]||2020|reason=divorced}}
| Балалары             = 1&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.nur.kz/politics/kazakhstan/1830100-stalo-izvestno-kakuu-familiu-nosit-syn-tokaeva/ |title= Стало известно, какую фамилию носит сын Токаева |lang= ru |work= nur.kz |date= 2019-12-03 |accessdate= 2024-10-18}}&lt;/ref&gt;&lt;!--Манира Тоқаеваның бар болғанын еш ресми дереккөз растамаған.--&gt;
| Династия             = [[Қасым-Жомарт Тоқаев отбасы|Тоқаевтар отбасы]]
| Партиясы             = '''[[Партиясыз]]''' (1991–1999; 2022–)&lt;br&gt;[[Аманат (партия)|Аманат]] (1999–2022)
| Білімі               = {{Unbulleted list
 |[[Мәскеу мемлекеттік халықаралық қатынастар институты]]
 |[[Ресей СІМ Дипломатиялық академиясы]]
}}
| Ғылыми дәрежесі      = {{Unbulleted list
 |[[Ғылым кандидаты|Тарих ғылымдарының кандидаты]]
 |Саясаттану ғылымдарының докторы
}}
| Қолтаңбасы           = Tokayev signature.svg
| Commons              = Kassym-Jomart Tokayev
| Марапаттары          = 
{{Қатар
  |'''Қазақстандық марапаттары'''
}}
{{Қатар
  |{{Алтын Қыран ордені}}
}}
{{Қатар
  |{{Отан ордені}}
  |{{Назарбаев ордені}}
  |{{Парасат ордені}}
  |{{Астана медалі}}
}}
{{Қатар
  |{{ҚР тәуелсіздігіне 10 жыл медалі}}
  |{{ҚР Конституциясына 10 жыл}}
  |{{ҚР парламентіне 10 жыл медалі}}
  |{{Астанаға 10 жыл медалі}}
}}
{{Қатар
  |{{ҚР тәуелсіздігіне 20 жыл медалі}}
  |{{ҚР тәуелсіздігіне 25 жыл медалі}}
  |{{Астанаға 20 жыл медалі}}
  |{{ҚР тәуелсіздігіне 30 жыл медалі}}
}}
{{Қатар
  |{{ҚР Конституциясына 20 жыл}}
  |{{ҚР Конституциясына 25 жыл}}
}}
{{Қатар
  |'''Шетелдік марапаттары'''
}}
{{Қатар
  |{{3 дәрежелі Кінәз Дана Ярослав ордені}}
  |{{I дәрежелі Серб туы ордені}}
}}
{{Қатар
  |{{Құрмет ордені (Ресей)}}
  |{{Достық ордені (Ресей)}}
  |{{Битараплык ордені}}
  |{{Достық ордені (Татарстан)}}
}}
{{Қатар
  |{{Достастық ордені}}
}}
| Сайты            = [http://www.akorda.kz Президенттің ресми сайты]
}}
'''Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев''' ([[17 мамыр]] [[1953 жыл]], [[Алматы]]) — [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|кеңестік]] және [[қазақстан]]дық саясаткер, дипломат, 2019 жылғы маусымнан бері қызметтегі [[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстанның екінші Президенті]].

Оған қоса, Тоқаев — [[Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері|Қазақстан Қарулы Күштері]]нің Жоғарғы Бас Қолбасшысы, 2022 жылдан бастап [[Қазақстан Қауіпсіздік кеңесі|Қауіпсіздік кеңесі]]нің төрағасы.

Қасым-Жомарт Тоқаев [[Қазақстан халқы ассамблеясы]]ның төрағасы (2021–2026), [[Аманат (партия)|Аманат]] партиясының төрағасы (2022), екі мерзім [[Қазақстан Парламентінің Сенаты|Сенат]] [[Қазақстан Парламенті Сенатының төрағалары|төрағасы]] (2013–2019, 2007–2011), [[Біріккен Ұлттар Ұйымының бас хатшысы|БҰҰ Бас хатшысы]]ның орынбасары (2011–2013), екі мәрте [[Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігі|Қазақстан Сыртқы істер министрі]] (2002–2007, 1994–1999) және бір кез [[Қазақстан премьер-министрі]] (1999–2002) қызметін атқарды.

Елде тұрақтылық сақталды да, саяси өзгеріс орын алды және жаңа [[реформа]]лар жүрді, алайда оған қарамастан Тоқаевтың басшылығы шетелдік және жергілікті ақпарат көздерінен кейде [[Адам құқығы|адам құқық]]тарын бұзған және [[Авторитаризм|авторитарлық]] болып келеді деген сыни пікір көреді.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.hrw.org/news/2021/11/25/eu-serious-about-human-rights-kazakhstan |title= Is EU serious about human rights in Kazakhstan? |lang= en |publisher= [[Human Rights Watch]] |author= Rittmann, Mihra және  Dam, Philippe |date= 2021-11-25 |accessdate= 2024-02-10}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20211229053854/https://www.hrw.org/news/2021/11/25/eu-serious-about-human-rights-kazakhstan }}&lt;/ref&gt; 2022 жылғы [[Credit Suisse]] құпия деректерінің жариялғаны [[Қасым-Жомарт Тоқаев отбасы|Тоқаевтар отбасы]]ның кем дегенде 1998 жылдан бері оффшорлық активтерінің күрделі желісін басқарып жатқанын белгілі қылды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.occrp.org/en/suisse-secrets/the-offshore-secrets-of-kazakhstans-president-tokayev |title= The Offshore Secrets of Kazakhstan’s President Tokayev |lang= en |publisher= OCCRP |accessdate= 2024-02-10}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20220220194907/https://www.occrp.org/en/suisse-secrets/the-offshore-secrets-of-kazakhstans-president-Tokayev }}&lt;/ref&gt;

== Ерте жылдары ==
Қасым-Жомарт Тоқаев 1953 жылғы 17 мамырда [[Алматы]] қаласында дүниеге келген.

Әкесі [[Кемел Тоқаев|Кемел Тоқайұлы Тоқаев]] (1923–1986) — [[Ұлы Отан соғысы]]ның ардагері, қазақ жазушысы. 20 жасында [[Киев]]ті азат ету кезінде бір рота автоматшылар командирі болатын. Соғыстан кейін тұңғыш қазақстандық [[Детективтік әдебиет|детектив жанрындағы]] жазушы ретінде қалыптасты. Ұзақ жылдар бойы [[Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі]]нің «Жаршысы» журналында редактор болды. Анасы Тұрар Шабарбаева (1931–2000) [[Қазақ халықаралық қатынастар және әлем тілдері университеті|Алматы шет тілдері педагогикалық институты]]нда жұмыс істеген.&lt;ref&gt;{{cite web | url = https://sputniknews.kz/infographics/20190320/9633946/qasym-jomart-toqaev-qyzyqty-derekter.html | title = Қасым-Жомарт Тоқаевтың руы кім – президент туралы қызықты деректер |lang= kk | publisher = sputniknews.kz | date = 2019-03-20 | accessdate = 2022-11-01}}&lt;/ref&gt; Отбасында бір ұл және екі қыз Қарлыға (1956) және Қарлығаш (1960).{{Citation needed}}

Қасым-Жомарт Тоқаевтың атын ата-анасы Қасым Болтаев (Тоқаев) есімді ағасының құрметіне қойған. Қасым Қызыл әскер құрамында соғысқа аттанып, Ржев шайқасында қаза болды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://baq.kz/tokaev-68-akesi-esimin-agasynyn-kurmetine-koygan-zhirinovskiymen-bir-mektepte-okygan_251570/ |title= Тоқаев – 68. Әкесі есімін ағасының құрметіне қойған, Жириновскиймен бір мектепте оқыған |lang= kk |publisher= BAQ.kz |author= Төлеуов, Бек |date= 2021-05-17 |accessdate= 2024-02-10}}&lt;/ref&gt; Соғыстан кейін Кемел Тоқаевқа [[Тың игеру]] бағдарламасына қосқан үлесі үшін медаль берілді.

Балалық шағының бір бөлігін Қасым-Жомарт Тоқаев қазіргі [[Жетісу облысы]]ның [[Қаратал ауданы]]ндағы [[Кәлпе]] ауылында өткізеді.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://tengrinews.kz/article/ulitsa-tokaeva-aul-detstva-novogo-prezidenta-1097/ | title = Улица Токаева. Аул детства нового Президента |lang= ru | publisher = tengrinews.kz | date = 2019-03-23 | accessdate = 2022-11-01}}&lt;/ref&gt; 1970 жылы [[Алматы]] қаласындағы Ілияс Есенберлин атындағы №25 мектепті аяқтайды. Мектеп француз тілін тереңдетіп оқытады.

1975 жылы Мәскеу мемлекеттік халықаралық қатынастар институтын «Халықаралық қатынастар» мамандығы бойынша аяқтады. Сыртқы істер министрлігінің жолдамасымен [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|Кеңес Одағы]]ның [[Қытай|Қытай Халық Республикасы]]ндағы елшілігінде диплом алдындағы тағылымдамадан өтеді, кейін Кеңес Одағының [[Сингапур|Сингапур Республикасы]]ндағы елшілігіне жұмысқа жолданады. 1979 жылы КСРО Сыртқы істер министрлігінің аппаратына оралды.

1983–1984 жылдар аралығында Бейжің тілтану институтында тағылымдамадан өтті. 1984–1985 жылдар аралығында КСРО Сыртқы істер министрлігінде қызмет атқарып, кейіннен Кеңес Одағының Қытай Халық Республикасындағы елшілігіне жіберілді. Онда 1991 жылға дейін екінші хатшы, бірінші хатшы және кеңесші лауазымдарында қызмет атқарды. 1989 жылы КСРО Бас хатшысы [[Михаил Сергеевич Горбачёв|Михаил Горбачёв]] Қытайға жасаған сапары кезінде [[Дэн Сяопин]]мен болған келессөздерде аудармашы болды.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Биография Касым-Жомарта Токаева, избранного президентом Казахстана|url=https://www.kp.ru/daily/27473/4680423/|accessdate=2024 жылғы 9 наурыз}}&lt;/ref&gt;

1992 жылы [[Ресей СІМ Дипломатиялық академиясы|Ресей Сыртқы істер министрлігінің Дипломатиялық академиясы]]н тәмамдады.&lt;ref name=&quot;vedomosti&quot;&gt;{{cite web | url = https://www.vedomosti.ru/politics/articles/2019/03/20/796922-chto-izvestno-o-novom-prezidente | title = Что известно о новом президенте Казахстана Касыме-Жомарте Токаеве | publisher = vedomosti.ru | date = 2020-03-19 | accessdate= 2022-10-27}}&lt;/ref&gt;

1998 жылы тарих ғылымдарының кандидаты ретінде «Қазақстанның сыртқы саясатындағы Азия-Тынық мұхит елдірі» тақырыбында кандидаттық диссертациясын қорғады. Ал 2001 жылы саяси ғылымдар докторы ретінде «Жаңа жаһандық тәртіп заманында Қазақстан Республикасының сыртқы саясаты» тақырыбында докторлық диссертациясын қорғады.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Токаев, Касым-Жомарт Кемелулы. Биография Президента Казахстана. Энциклопедия ТАСС|url=https://tass.ru/encyclopedia/person/tokaev-kasym-zhomart-kemeluly}}&lt;/ref&gt;

== Саяси қызметі ==
=== Сыртқы істер министрінің орынбасары (1992–1994) ===
1992 жылғы наурызда Қасым-Жомарт Тоқаев [[Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігі|Қазақстан Сыртқы істер министрі]]нің орынбасары болып тағайындалды.

1993 жылы ол Қазақстан Сыртқы істер министрінің бірінші орынбасары ретінде қызмет атқарды.

=== Сыртқы істер министрі (1994–1999) ===
1994 жылғы 13 қазанда Тоқаев [[Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлері|Қазақстанның Сыртқы істер министрі]] болып тағайындалды.

1999 жылы наурыз-қазан аралығында Нұрлан Балғымбаев басқарған Үкіметте премьер-министрдің орынбасары.

=== Қазақстан премьер-министрі (1999–2002) ===
{{Толық мақала|Қасым-Жомарт Тоқаев үкіметі}}
[[Сурет:Vladimir Putin with Kasymzhomart Tokayev-1.jpg|нобай|солға|Премьер-министр Тоқаев (сол жақта) пен [[Ресей Федерациясы Үкіметінің Төрағасы|Ресей премьер-министрі]] [[Владимир Владимирович Путин|Владимир Путин]], 19 қаңтар 2000]]
1999 жылғы наурызда Тоқаев Қазақстан премьер-министрінің орынбасары болып тағайындалды.

1999 жылғы қазанда ол, [[Қазақстан Республикасының Парламенті|Парламент]]тің қолдауымен және Президент жарлығымен [[Қазақстан премьер-министрі]] болып сайланды. Премьерлігі тұсында елдің ЖІӨ өсімі 2001 жылы 13.5% өссе, инфляция 11.2% азайды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.zakon.kz/4968885-kak-premer-ministr-tokaev-vytaskival.html | title = Как премьер-министр Токаев вытаскивал экономику из кризиса |lang= ru | publisher = zakon.kz | date = 2019-05-07 | accessdate = 2022-11-01}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20220122205925/https://www.zakon.kz/4968885-kak-premer-ministr-tokaev-vytaskival.html }}&lt;/ref&gt;

2001 жылғы 20 қарашада Хабар тікелей эфирінде, Тоқаев президент Нұрсұлтан Назарбаевты егер өзі «интригант» деп атаған бірнеше мемлекеттік шенеунікті жұмыстан босатпаса, премьер-министр қызметінен кетемін деп мәлімдеме жасады. Аталған «кәсіби емес» шенеуніктер қатарында премьер орынбасары [[Ораз Әлиұлы Жандосов|Ораз Жандосов]], [[Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі|Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі]] [[Әлихан Мұхамедияұлы Бәйменов|Әлихан Бәйменов]], [[Павлодар облысы]]ның әкімі [[Ғалымжан Баділжанұлы Жақиянов|Ғалымжан Жақиянов]] және Қорғаныс министрінің орынбасары [[Жаннат Жұрғалиқызы Ертілесова|Жаннат Ертілесова]] болды. Оларды Тоқаев атқарушы билікті орталықсыздандырғысы келеді және [[демократизация]]ға кедергі жасап жатыр деген айыптар тақты.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://ria.ru/20011120/18755.html | title = Премьер-министр Казахстана предлагает президенту страны освободить от должности ряд членов правительства, угрожая в противном случае уйти в отставку |lang= ru | publisher = РИА Новости | date = 2001-11-20 | accessdate = 2022-11-01}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20220122220205/https://ria.ru/20011120/18755.html }}&lt;/ref&gt; Тоқаевтың сөзінен кейін Назарбаев үкіметтің 6 мүшесін, соның ішінде Жандосов, Жақиянов және Ертілесованы қызметтерінен босатты.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.nytimes.com/2001/11/23/world/world-briefing-asia-kazakhstan-president-fires-reform-advocates.html |title= World Briefing {{!}} Asia: Kazakhstan: President Fires Reform Advocates |lang= en |publisher= [[The New York Times]] |author= Brauer, Birgit | date = 2001-11-23 | accessdate = 2022-11-01}} {{wayback|url= https://web.archive.org/web/20220122211355/https://www.nytimes.com/2001/11/23/world/world-briefing-asia-kazakhstan-president-fires-reform-advocates.html }}&lt;/ref&gt;

=== Мемлекеттік хатшы (2002–2007) ===
[[Сурет:Official Visit Nursultan A. Nazarbayev (01911330) (49857796318).jpg|нобай|солға|Тоқаев (сол жақтан бірінші отырған) және [[Қазақстан президенті]] [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] (үшінші), 9 қыркүйек 2004, [[Вена]], [[Аустрия]]]]
Сыртқы істер министрі ретінде Тоқаев жаһандық ядролық қару-жарақты таратпау үдерісіне белсенді атсалысты. 1995 және 2005 жылдары ол [[Нью-Йорк]]тағы Ядролық қаруды таратпау туралы шартқа шолу конференцияларына қатысты. 1996 жылы ол Нью-Йоркта Ядролық сынақтарға жаппай тыйым салу туралы шартқа және 2005 жылы [[Семей]]де [[Орталық Азия ядросыз аймағы]] шартына қол қойды.

Тоқаев [[Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы]]ның және [[Шанхай ынтымақтастық ұйымы]]ның Сыртқы істер министрлері Кеңесінің төрағасы болып сайланған және [[Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас Ассамблеясы|Біріккен Ұлттар Ұйымы Бас Ассамблеясы]]ның 10 сессиясына қатысқан.

=== Сенат төрағасы (2007–2011) ===
[[Сурет:Secretary Kerry, Russian Foreign Minister Lavrov Meet with UN Special Envoy Brahimi (9757147883).jpg|нобай|оңға|Қасым-Жомарт Тоқаев, [[Сергей Викторович Лавров|Сергей Лавров]] пен [[Джон Керри]], 13 қыркүйек 2013]]
2007 жылғы қаңтарда Тоқаев [[Қазақстан Парламенті Сенатының төрағалары|Қазақстан Парламенті Сенатының төрағасы]] болып сайланды.

2008 жылы Сенат төрағасы ретінде, ол [[ЕҚЫҰ Парламенттік ассамблеясы]]ның вице-президенті болып сайланды. Ол бұл қызметте 15 сәуір 2011 жылға дейін болды.

=== БҰҰ Бас хатшысының орынбасары ===
[[Сурет:Kassym-Jomart Tokayev.jpg|нобай|солға|Тоқаевтың [[БҰҰ Еуропалық экономикалық комиссиясы]] алдында сөз сөйлеуі, 1 қазан 2012]]
2011 жылғы наурызда Қасым-Жомарт Тоқаев [[Біріккен Ұлттар Ұйымының бас хатшысы|БҰҰ Бас хатшысы]]ның орынбасары, БҰҰ [[Женева]]дағы бөлімшесінің Бас директоры, сондай-ақ Қарусыздану жөніндегі конференцияда БҰҰ Бас хатшысының жеке өкілі болып тағайындалды. Сонымен қатар ол Қарусыздану жөніндегі конференцияның Бас хатшысы лауазымын атқарды.

Тоқаевтың [[саясаттану]] ғылымдарының докторантурасы бар. Ол — тоғыз кітаптың және халықаралық қатынастар туралы біршама мақаланың авторы. Ресейлік биографиялық институт оған «2018 жылғы Жыл адамы» атағын берді.

=== Сенат төрағасы (2013–2019) ===
2013 жылғы 16 қазанда ол [[Қазақстан Парламенті Сенатының төрағалары|Қазақстан Сенатының төрағасы]] болып қайта сайланды, Тоқаевтың кандидатурасына сенаторлар бір ауыздан дауыс берді.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://forbes.kz//process/kasyimjomart_tokaev_edinoglasno_izbran_spikerom_senata_pk/|title=Касымжомарт Токаев единогласно избран спикером сената PК|lang=ru|publisher=[[Forbes]]|date=2013-10-16|accessdate=2024-02-11}}&lt;/ref&gt;

[[Қазақстандағы жер наразылық шаралары|2016 жылғы жер мәселесі жайлы наразылық шаралары]] кезінде Тоқаев елдегі жер мәселесін шешу сын көзімен қарау керек деді.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://forbes.kz//process/resources/tokaev_stoit_kriticheski_podoyti_k_voprosu_ob_arende_zemli/|title=Токаев: Стоит критически подойти к вопросу об аренде земли|lang=ru|publisher=[[Forbes]]|date=2016-04-29|accessdate=2024-02-11}}&lt;/ref&gt;

== Президенттігі (2019–) ==
{{Толық мақала|Қасым-Жомарт Тоқаевтың президенттігі}}
{{Толық мақала|Қасым-Жомарт Тоқаевтың жасаған халықаралық сапарларының тізімі}}

2019 жылғы 19 наурызда Қазақстан президенті [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев]] өкілеттігін өз еркімен тоқтататынын мәлімдеді.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://informburo.kz/kaz/nazarbaev-otstavkaa-kett-.html |title= Назарбаев өкілеттігін тоқтату туралы шешім қабылдады. Халыққа үндеуінің толық мәтіні |lang= kk |publisher= infomburo |date= 2019-03-19 |accessdate= 2024-02-13}}&lt;/ref&gt; Конституция бойынша бұл жағдайда Президент міндетін [[Қазақстан Парламенті Сенатының төрағалары|Сенат төрағасы]] атқарады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/official_documents/constitution |title= Қазақстан Республикасының Конституциясы |lang= kk |publisher= [[Қазақстан президенті]]нің ресми сайты |accessdate= 2024-02-13}}&lt;/ref&gt; 20 наурызда Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстан президенті міндетін атқарушысы ретінде ант қабылдады.&lt;ref name=&quot;antberdi&quot;&gt;{{Cite web|url= https://sputnik.kz/20190612/toqaev-ulyqtau-10514471.html |title= Қазақстан тарихындағы екінші президент ант беріп, ресми түрде қызметіне кірісті |lang= kk |publisher= [[SPUTNIK]] |date= 2019-06-12 |accessdate= 2024-02-13}}&lt;/ref&gt; Инаугурациясының аяқталғаннан кейін [[Астана]] қаласының атауын Назарбаевтың құрметіне Нұр-Сұлтан болып өзгертуді ұсынды. Парламент сол күні қаланың жаңа атауын бекітті.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://regnum.ru/news/2594661.html |title= Новый глава Казахстана предложил переименовать Астану в Нурсултан |lang= ru |publisher= регнум |date= 2019-03-21 |accessdate= 2024-02-13}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20190321164437/https://regnum.ru/news/2594661.html |date= 2019-03-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://egemen.kz/article/185935-elorda-endi-nur-sultan-dep-atalady |title= Елорда енді Нұр-Сұлтан деп аталады |lang= kk |publisher= [[Егемен Қазақстан]] |date= 2019-03-21 |accessdate= 2024-02-13}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://khabar.kz/kk/syuzhetter/item/111284-asym-zhomart-to-aev-aza-stan-khal-yna-ant-berdi |title= Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстан халқына ант берді |lang= kk |publisher= [[Хабар (телеарна)|Хабар]] |accessdate= 2024-02-13}}&lt;/ref&gt; 23 сәуір күні Нұр Отан партиясы Қасым-Жомарт Тоқаевты кезектен тыс президент сайлауына үміткер ретінде ұсынды. Президент сайлауы сол жылғы 9 маусымда өтті. [[Қазақстандағы президент сайлауы (2019)|Президент сайлауы]]нда жалпы дауыстың 70,96% жинады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.azattyq.org/a/kazakhstan-world-press-freedom-day-tokayev/30589787.html |title= Тоқаев билігі кезіндегі баспасөз еркіндігінің ахуалы |lang= kk |publisher= [[Азаттық радиосы]] |date= 2020-05-03 |accessdate= 2024-02-13}}&lt;/ref&gt; 12 маусымда жаңа сайланған Президент ретінде ант беріп, ресми түрде қызметке кіріседі. Иннаугурация [[Астана|Нұр-Сұлтан]]ның [[Тәуелсіздік сарайы (Астана)|Тәуелсіздік сарайы]]нда өтті.&lt;ref name=&quot;antberdi&quot; /&gt;

2021 жылғы сәуірден бастап [[Қазақстан халқы ассамблеясы]]ның төрағасы, ал 2022 жылғы қаңтардан бастап [[Қазақстан Қауіпсіздік кеңесі]]нің төрағасы болды. Осы уақытта Нұр Отан партиясының төрағасы ретінде сайланып, сәуір айында партиядан шығатынын мәлімдеді. Алғашқы кезеңде бірнеше әлеуметтік-экономикалық реформалар жасалды, соның қатарында мұғалімдердің еңбекақысын көтеру, әлеуметтік жағынан осал отбасылырының несиелерін кешіру, өлім жазасына тиым салу, жергілікті өзін өзі басқаруды күшейту, саяси партиялар мен сайлау туралы заңдарға өзгерістер енгізілді.

[[2022 жылғы Қазақстандағы наразылық шаралары|2022 жылғы қаңтарда Қазақстанда жаппай қарсылық митингтері]] өтті. Ақтау мен Жаңаөзен қалаларында жергілікті халық газдың екі есе өсуіне наразылық білдірді. Кейін минингті қолдау Қазақстанның басқа қалаларында да басталды. Асқар Мамин басқарған үкімет оставкаға жіберілді. Жаңа үкіметтің премьер-министрі ретінде Әлихан Смайылов тағайындалды.

Қаңтар оқиғасынан кейін Қасым-Жомарт Тоқаев жаңа өзгерістер және трансформация туралы хабарлады. Наурыз айында Қазақстан халқына жасаған жолдауында елдің саяси жүйесін модернизациялау мен демократизациялау мақсатында Конституцияға өзгерістер енгізуді ұсынды. Сәуір айында Конституцияға өзгерістер енгізу туралы жалпыхалықтық Референдум өткізуді ұсынды. [[Қазақстандағы референдум (2022)|Референдум]]ға қатысқан азаматтардың 77,18% өзгерістерді қолдады. 8 маусым күніаталған өзгерістер өз күшіне енді. Бұл өзгерістер супер президенттік басқару жүйесін мықты парламенті бар президенттік жүйеге өзгеруге ықпал етуі тиіс.

2022 жылғы 1 қыркүйекте Қазақстан халқына жолдауында алғашқы 5 жылдық президенттік мерзімінің 2024 жылы аяқталатынына қарамастан кезектен тыс президент сайлауын өткізу ұсынды. Сонымен қатар сайлаудан кейін президент өкілеттілік меозімін 5 жылдан 7 жылға ұзарту туралы және бір ғана мерзімге сайлану туралы ұсыныс енгізетінін хабарлады. 2 қыркүйек күні [[Жаңа Қазақстан]] деп аталатын депутаттық топ Конституцияда президент өкілеттігін сайлауға дейін өзгертіп, бір ғана мерзіммен шектеу туралы ұсыныс жасады. 13 қыркүйек күні Конституциялық кеңес ұсынылған өзгерістерді бекітті. 16 қыркүйек күні Қазақстан Парламенті Конституцияға өзгерістерді енгізу туралы заң қабылдады.

2022 жылғы 21 қыркүйекте Қасым-Жомарт Тоқаев [[Қазақстандағы президент сайлауы (2022)|кезектен тыс президент сайлауы]]н 2022 жылғы 22 қараша күніөткізу туралы жарлыққа қол қойды.

6 қазанда Қасым-Жомарт Тоқаев халықтық коалиция (құрамында [[Аманат (партия)|Аманат]], [[Ақ жол демократиялық партиясы|Ақ жол]] және [[Қазақстан халық партиясы]] кіретін) атынан президенттік сайлауға үміткер ретінде ұсынылды.

[[Қазақстандағы президент сайлауы (2022)|20 қарашада өткен президент сайлауы]]нда 81,31% дауыс жинады. 26 қараша күні жаңа сайланған президент ретінде қызметке кірісті.

=== 2019 ===
[[Сурет:Kassym-Jomart Tokayev and Vladimir Putin (2019-04-03) 05.jpg|нобай|оңға|Қасым-Жомарт Тоқаев (оң жақта) пен [[Ресей президенті]] [[Владимир Владимирович Путин|Владимир Путин]], 3 сәуір 2019]]
2019 жылғы маусымда болған, [[Арыс трагедиясы]] деп аталып кеткен [[Арыс]] қаласындағы жарылыс сериясынан кейін Тоқаев қылмыстық іс қозғап, [[Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі|Ішкі істер]] және [[Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігі|Қорғаныс министрлік]]теріне ықтимал жарылыстардың алдын алуын тапсырды да, кінәлілер жауапқа тартылады деп уәде берді.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://egemen.kz/article/203062-qasym-zhomart-toqaev-arystaghy-oqighagha-baylanysty-turkistan-oblysyna-barady |title= Қасым-Жомарт Тоқаев Арыстағы оқиғаға байланысты Түркістан облысына барады |lang= kk |publisher= [[Егемен Қазақстан]] |date= 2019-06-24 |accessdate= 2024-02-20}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;evakuasya&quot;&gt;{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/events/astana_kazakhstan/astana_other_events/kasym-zhomart-tokaev-arys-kalasyndagy-evakuaciyalyk-punktke-bardy |title= Қасым-Жомарт Тоқаев Арыс қаласындағы эвакуациялық пунктке барды |lang= kk |publisher= [[Қазақстан президенті]]нің ресми сайты |date= 2019-06-25 |accessdate= 2024-02-20}}&lt;/ref&gt; 25 маусымда ол қаланың эвакуациялық пунктіне барып, жергілікті халықпен кездесті.&lt;ref name=&quot;evakuasya&quot; /&gt;

Тоқаев өзінің президент ретіндегі халыққа арналған тұңғыш жолдауын 2019 жылғы 2 қыркүйекте берген. Жолдауында ол қоғамның және қауіпсіздіктің дамуына, жергілікті бизнестерді қолдауға және елдегі экономикалық дамудың орнауына біраз назар аударды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/addresses/addresses_of_president/memleket-basshysy-kasym-zhomart-tokaevtyn-kazakstan-halkyna-zholdauy |title= Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың Қазақстан халқына Жолдауы |lang= kk |publisher= [[Қазақстан президенті]]нің ресми сайты |date= 2019-09-02 |accessdate= 2024-02-20}}&lt;/ref&gt;

2019 жылғы қазанда [[Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігі|Қорғаныс]], [[Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі|Ішкі істер]] және [[Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігі|Сыртқы істер]] министрлерін қоспағанда, министрлікке әлеуетті үміткерлердің барлығы тағайындалмас бұрын [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Назарбаев]]тың мақұлдауын алуы қажет екені белгілі болды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.usnews.com/news/world/articles/2019-10-21/kazakhstans-nazarbayev-to-confirm-ministers-governors-decree |title= Kazakhstan's Nazarbayev to Confirm Ministers, Governors: Decree |lang= en |publisher= US News |date= 2019-10-21 |accessdate= 2024-02-20}}&lt;/ref&gt;

Сол жылғы [[Bek Air ұшақ апаты (2019)|Bek Air ұшақ апаты]]нан кейін Тоқаев 2019 жылғы 28 желтоқсанды [[Ұлттық аза тұту]] күні қылып жариялап, кінәлілердің барлығы заң бойынша жазаланады деп уәде берді.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.inform.kz/en/article/3598991 |title= President Tokayev declares December 28 a National Day of Mourning |lang= en |publisher= kazinform |date= 2019-12-27}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20220317113924/https://www.inform.kz/en/president-Tokayev-declares-december-28-a-national-day-of-mourning_a3598991}}&lt;/ref&gt;

=== 2020 ===
2020 жылғы ақпанда орын алған [[Масанчи ауылындағы қақтығыс|Масанчи ауылындағы ұлтаралық қақтығыс]]тан кейін Тоқаев [[Қордай ауданы]] әкімін, [[Жамбыл облысы]] әкімінің орынбасарын және облыс пен аудан полиция басшыларын қызметінен босатты.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://kz.kursiv.media/kk/2020-02-10/masanshy-okigasy-4-sheneunik-kyzmetinen-bosatylady/ |title=«Масаншы оқиғасы»: 4 шенеунік қызметінен босатылады |lang= kk |publisher= КУРСИВ |date= 2020-02-10 |accessdate= 2024-02-20}}&lt;/ref&gt; [[Қазақтар]] мен [[дүнгендер]] арасында болған ұлтаралық қақтығысты ол «екі қылмыстық топ» арасында болған қақтығыс әкеп соқты деді.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.reuters.com/article/us-kazakhstan-president-violence-idUSKBN20O1SU |title= Kazakh President says smuggler gangs behind deadly ethnic clashes |lang= en |publisher= [[Reuters]] |author= Әуезов, Жолдас және Potter, Mark |date= 2020-03-01 |accessdate= 2024-02-20}}&lt;/ref&gt;

Informburo агенттігіне берген сұхбатында Тоқаев [[Мұхтар Еркінұлы Жәкішев|Мұхтар Жәкішев]]тің жағдайы жайлы сөйледі: «Бұл мәселе тек соттың құзыретіне жатады. Мен, әрине, Жәкішевтің денсаулығына байланысты шартты түрде мерзімінен бұрын босату туралы бірнеше рет өтініш жасағанын білемін. Сот отырысы 3 наурызда өтеді. Оның шешімін күтейік, оның әділ жасалатынына күмәнім жоқ».&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://informburo.kz/interview/kasym-zhomart-tokaev-vse-nacionalnosti-prozhivayushchie-v-kazahstane-po-suti-yavlyayutsya-edinoy-naciey.html |title= Касым-Жомарт Токаев: Все национальности, проживающие в Казахстане, по сути являются единой нацией |lang= ru |publisher= informburo |date= 2020-02-29 |accessdate= 2024-02-20}}&lt;/ref&gt; 2020 жылғы 3 наурызда [[Семей]] қалалық соты Жәкішевті шартты түрде мерзімінен бұрын босату туралы өтінішті қанағаттандырды. Ол 2009 жылдан бері 14 жыл түрмеде отырған еді.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.azattyq.org/a/kazakhstan-semey-mukhtar-zhakishev-released-from-prison/30496687.html |title= Мұхтар Жәкішев бостандыққа шықты. Түрме алдындағы кездесу |lang= kk |publisher= [[Азаттық радиосы]] |author= Ақаева, Хадиша |date= 2020-03-19 |accessdate= 2024-02-20}}&lt;/ref&gt;

2020 жылғы 2 мамырда Назарбаевтың қызы [[Дариға Нұрсұлтанқызы Назарбаева|Дариға Назарбаева]] Тоқаев жарлығымен [[Қазақстан Парламентінің Сенаты|Сенат]]тан және [[Қазақстан Парламенті Сенатының төрағалары|Сенат төрағасы]] лауазымынан босатылған еді.&lt;ref name=&quot;darigasenat&quot;&gt;{{Cite web|url= https://www.azattyq.org/a/kazakhstan-nazarbayeva-and-tokayev/30593732.html |title= Дариға Назарбаеваның орнынан кетуінің астары неде? |lang= kk |publisher= [[Азаттық радиосы]] |author= Панниер, Брюс |date= 2020-05-05 |accessdate= 2024-02-20}}&lt;/ref&gt; Осы шешімнің себебі жайлы біраз теория пайда болған; біреулер оны Тоқаев саяси ықпалының көбеюімен байланыстырса, басқалар ол биліктегі элита арасындағы қақтығыстан шыққан дейді.&lt;ref name=&quot;darigasenat&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.dw.com/ru/%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82-%D0%BA%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%85%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0-%D1%81%D0%BD%D1%8F%D0%BB-%D0%B4%D0%BE%D1%87%D1%8C-%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0-%D1%81-%D0%BF%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0-%D1%81%D0%BF%D0%B8%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B0-%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%B0/a-53309602 |title= Токаев указом снял дочь Назарбаева с поста спикера сената |lang= ru |publisher= [[Неміс толқыны]] |author= Гункель, Елена |date= 2020-05-02 |accessdate= 2024-02-20}}&lt;/ref&gt;

1 қыркүйекте берген Халыққа жолдауында Тоқаев жоспарланған жеті реформа жайлы сөйледі. Оған қоса ол Қазақстанның әлеуметтік жүйесін оңтайландыру, өнімділікті арттыру және жасыл экономиканы құру, бизнес жағдайын теңестіру, білімге көбірек инвестиция салу және басқаруды қадағалау туралы айтты.&lt;ref name=&quot;joldaw2020&quot;&gt;{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/addresses/addresses_of_president/memleket-basshysy-kasym-zhomart-tokaevtyn-kazakstan-halkyna-zholdauy-2020-zhylgy-1-kyrkuiek |title= Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың Қазақстан халқына Жолдауы. 2020 жылғы 1 қыркүйек |lang= kk |publisher= [[Қазақстан президенті]]нің ресми сайты |date= 2020-09-01 |accessdate= 2024-02-20}}&lt;/ref&gt;

=== 2021 ===
[[Сурет:Istanbul hosts 8th Summit of Cooperation Council of Turkic-Speaking States (2).jpg|нобай|оңға|[[Түркі Мемлекеттерінің Ұйымы|Түркі Мемлекеттер Ұйымы]]ның 8-саммиті, 12 қараша 2021, [[Ыстанбұл]]]]
2020 жылғы күзде Тоқаев [[Қазақстандағы парламент сайлауы (2021)|2021 жылғы парламент сайлауы]] өтетін күнді бекітті. Президент сөзінше, «[[Қазақстан Республикасының Орталық сайлау комиссиясы|Орталық сайлау комиссиясы]] мен [[Қазақстан Республикасының Бас прокуратурасы|Бас прокуратура]] сайлаудың заңдылығын, ашықтығын және әділдігін сақтау үшін тұрақты бақылау жүргізіп отырады».&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://qazaqstan.tv/news/132613/ |title= Мәжіліс сайлауы 2021 жылғы қаңтарда өтеді — Президент Жарлығы |lang= kk |publisher= [[Qazaqstan (телеарна)|Qazaqstan]] |date= 2020-10-21 |accessdate= 2024-02-20}}&lt;/ref&gt; Сайлау күні Тоқаев [[Бірінші Асқар Мамин үкіметі|үкімет]]тің заңға сәйкес қызметінен босатылатынын және [[Қазақстан премьер-министрі|премьер-министр]] мен [[Қазақстан Республикасының Үкіметі|кабинет мүшелері]]н тағайындау мәселесінде [[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің 7-сайланым депутаттары|жаңадан сайланған депутаттар]]мен және партия жетекшілерімен кеңесетінін айтты.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://astanatimes.com/2021/01/president-Tokayev-casts-vote-at-kazakh-parliamentary-election/ |title= President Tokayev Casts Vote at Kazakh Parliamentary Election |lang= en |publisher= [[The Astana Times]] |author= Сатыбалдина, Әсел |date= 2021-01-10 |accessdate= 2024-02-20}}&lt;/ref&gt; Сайлау нәтижесінде биліктегі [[Аманат (партия)|Нұр Отан]] партиясы қайта көпшілік партиясы болды да,&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.azattyq.org/a/31046031.html |title= &quot;Қоғаммен санаспай жасақталды&quot;. Мәжілістің жаңа құрамына сарапшылар не дейді? |lang= kk |publisher= [[Азаттық радиосы]] |author= Мамашұлы, Асылхан |date= 2021-01-14 |accessdate= 2024-02-20}}&lt;/ref&gt; [[Асқар Ұзақбайұлы Мамин|Асқар Мамин]] премьер-министр болып [[Екінші Асқар Мамин үкіметі|қайта сайланды]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://baq.kz/askar-mamin-prem-er-ministr-bolyp-kayta-saylandy_241896/ |title= Асқар Мамин Премьер-министр болып қайта сайланды |lang= kk |publisher= BAQ.kz |author= Құрмаш, Аягөз |date= 2021-01-15 |accessdate= 2024-02-20}}&lt;/ref&gt; [[Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымы]]ның (ЕҚЫҰ) сарапшылары «сайлау еш бәсекесіз өтті» және «[[Қазақстан саяси партиялары|саяси партия]]ның барлығы да биліктегі партияның жобаларын қолдай береді, сайлаушылардың таңдайтын еш саяси альтернативасы жоқ» деген.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://thediplomat.com/2021/01/nur-otan-tops-kazakh-parliamentary-election-that-lacked-genuine-competition/ |title= Nur Otan Tops Kazakh Parliamentary Election That ‘Lacked Genuine Competition’ |lang= en |publisher= The Diplomat |author= Putz, Catherine |date= 2021-01-11 |accessdate= 2024-02-20}}&lt;/ref&gt;

2021 жылғы 28 сәуірде Назарбаев [[Қазақстан халқы ассамблеясы]]ның (ҚХА) төрағасы қызметінен кетті. Оның ізбасары президент Тоқаев болды, оның төрағалыққа үміткерлігін ҚХА мүшелерінің көпшілігі қолдады. Тоқаев Назарбаевты «тарихи еңбегі» үшін Ассамблеяның Құрметті Төрағасы қылды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://assembly.kz/news/elbasy-kha-rmetti-t-ra-asy-boldy/ |title= Елбасы ҚХА құрметті төрағасы болды |lang= kk |publisher= [[Қазақстан халқы ассамблеясы]]ның ресми сайты |date= 2021-04-28 |accessdate= 2024-02-20}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20220823084324/https://assembly.kz/news/elbasy-kha-rmetti-t-ra-asy-boldy/ |date= 2022-08-23}}&lt;/ref&gt;

2021 жылғы 23 қарашада Назарбаевтың баспасөз хатшысы [[Айдос Ыдырысұлы Үкібай|Айдос Үкібай]] Назарбаевтың [[Аманат (партия)|Нұр Отан]] жетекшісі лауазымының Тоқаевқа беретінін жариялады.

=== 2022 ===
[[Сурет:Ilham Aliyev has met with President of the Republic of Kazakhstan Kassym-Jomart Tokayev in Astana 01.jpg|нобай|солға|[[Әзербайжан президенті]] [[Ильхам Хейдарұлы Әлиев|Ильхам Әлиев]] (сол жақта) және Қасым-Жомарт Тоқаев]]
[[2022 жылғы Қазақстандағы наразылық шаралары|2022 жылғы қаңтарда орын алған ірі наразылық шаралары]]нан кейін Тоқаев [[Асқар Ұзақбайұлы Мамин|Асқар Мамин]] мен [[Екінші Асқар Мамин үкіметі|оның үкіметі]]н қызметінен босатты.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://khabar.kz/kk/news/sayasat/item/137774-askar-mamin-kyzmetinen-bosatyldy |title= Асқар Мамин қызметінен босатылды |lang= kk |publisher= [[Хабар (телеарна)|Хабар]] |date= 2022-01-05 |accessdate= 2024-02-20}}&lt;/ref&gt; Бастапқыда наразылық акцияларының жұртшылықты тыныштандыруға тырысып, Тоқаев жаңа реформаларын жариялауды жоспарлаған&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://iz.ru/1274103/2022-01-07/tokaev-poobeshchal-predlozhit-plan-reform-na-fone-besporiadkov-v-kazakhstane |title= Токаев пообещал предложить план реформ на фоне беспорядков в Казахстане |lang= ru |publisher= Известия |author= Запара, Екатерина |date= 2022-01-07 |accessdate= 2024-02-20}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20220120214836/https://iz.ru/1274103/2022-01-07/tokaev-poobeshchal-predlozhit-plan-reform-na-fone-besporiadkov-v-kazakhstane }}&lt;/ref&gt; және сұйытылған табиғи газ, дизель отыны және бензин, сондай-ақ әлеуметтік маңызы бар өзге де тауарлар бағаларын бақылауды енгізген еді,&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://babel.ua/ru/news/74928-prezident-kazahstana-otpravil-pravitelstvo-v-otstavku-i-vvel-gosudarstvennoe-regulirovanie-cen-na-szhizhennyy-gaz-dizel-i-benzin |title= Президент Казахстана отправил правительство в отставку и ввел государственное регулирование цен на сжиженный газ, дизель и бензин |lang= ru |publisher= babel.ua |author= Кадакова, Екатерина |date= 2022-01-05 |accessdate= 2024-02-20}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20220120214836/https://babel.ua/ru/news/74928-prezident-kazahstana-otpravil-pravitelstvo-v-otstavku-i-vvel-gosudarstvennoe-regulirovanie-cen-na-szhizhennyy-gaz-dizel-i-benzin }}&lt;/ref&gt; алайда наразылық шараларының жалғаса бергенінен Тоқаев армияға наразылық білдірушілерге қарсы күш қолдануды және «ескертусіз оқ атуды» бұйырды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.azattyq.org/a/31644186.html |title= Тоқаев ескертусіз оқ атуға бұйрық берді. Елдегі 7 қаңтардағы ахуал |lang= kk |publisher= [[Азаттық радиосы]] |date= 2022-01-07 |accessdate= 2024-02-20}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20220107172154/https://www.azattyq.org/a/31644186.html |date= 2022-01-07}}&lt;/ref&gt; 11 қаңтарда Тоқаев [[Әлихан Асханұлы Смайылов|Әлихан Смайылов]]ты премьер-министр қылып тағайындады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://kaz.tengrinews.kz/kazakhstan_news/alihan-smayyilov-premer-ministr-kyizmetne-tagayyindaldyi-332116/ |title= Әлихан Смайылов премьер-министр қызметіне тағайындалды |lang= kk |publisher= tengrinews |date= 2022-01-11 |accessdate= 2024-02-20}}&lt;/ref&gt;

2022 жылғы 16 наурызда Тоқаев конституциялық реформалардың бекітілуін және президент өкілеттіктерінің азаюын ұсынды. Оның сөзінше, елдің «суперпрезиденттік республика» жүйесінен «күші бар парламентті президенттік республикаға» көшкені жөн. 26 сәуірде ол [[Аманат (партия)|Аманат]] партиясынан шықты. [[Қазақстандағы референдум (2022)|5 маусымда өткен референдум]] нәтижесінде президентке президенттігі кезінде партия құрамында болуына тыйым салынды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://kz.kursiv.media/kk/2022-04-19/prezidentti-andaj-kilettigi-zhojylady/ |title= Президенттің қандай өкілеттігі жойылады? |lang= kk |publisher= КУРСИВ |author= Әділбеков, Ақжігіт |date= 2022-04-19 |accessdate= 2024-02-20}}&lt;/ref&gt;

Қасым-Жомарт Тоқаев [[Қазақстандағы президент сайлауы (2022)|2022 жылғы 20 қарашада өткен кезектен тыс президент сайлауы]]нда жалпы дауыстың 81,31% жинап, жеңіске жетті. 2022 жылғы 26 қарашада оның екінші ұлықтау рәсімі өтті.

=== 2023 ===
Тоқаев қызметке кіріскеннен кейін [[Қазақстандағы Сенат сайлауы (2023)|2023 жылғы қаңтарда Сенат сайлауы]]ның өтетінін жариялап, бұл сайлауды «саяси жаңғыру үдерісін жоспарлы түрде жалғастырудың» бір бөлігі ретінде көретінін атап өтті де, сайлау қорытындысы бойынша «сенаттың депутаттық корпусының бір бөлігі бәсекелестік және ашықтық қағидаттары негізінде жаңарады» деді.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://kaz.nur.kz/politics/1999041-toqaev-bugin-senat-deputattarynyn-sailauyn-tagaiyndau-turaly-zarlyqqa-qol-qoyamyn/ |title= Тоқаев: Бүгін сенат депутаттарының сайлауын тағайындау туралы жарлыққа қол қоямын |lang= kk |publisher= nur.kz |date= 2022-11-26 |accessdate= 2024-03-07}}&lt;/ref&gt; Сайлау кезінде өз үміткерлігін жариялаған 130 кандидат&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.azattyq.org/a/kazakhstan-renewed-senate-and-disappointed-voters/32226949.html |title= &quot;Сенаттың ішінара жаңарғаны елде өзгеріс болатынын білдірмейді&quot; |lang= kk |publisher= [[Азаттық радиосы]] |author= Тойкен, Сәния |date= 2023-01-17 |accessdate= 2024-03-07}}&lt;/ref&gt; арасынан жергілікті [[мәслихат]]тар 20-ын сенатор қылып сайлады (Конституция бойынша сенатқа әрбір облыс, республикалық маңызы бар қала мен астанадан екі депутаттан сайланады).&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.azattyq.org/a/32223094.html |title= Қазақстанда сенат сайлауы өтті. ОСК алдын ала нәтижесін жариялады |lang= kk |publisher= [[Азаттық радиосы]] |date= 2023-01-14 |accessdate= 2024-03-07}}&lt;/ref&gt; Қалған 10 кандидатты президент ұсынады, олардың жартысы [[Қазақстан халқы ассамблеясы|халық ассамблеясы]]ның ұсынысы бойынша.

2023 жылғы 19 қаңтарда Тоқаев [[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің 7-сайланым депутаттары|7-шақырылған Мәжіліс]]ті ресми түрде тарату және кезектен тыс парламент сайлауын 2023 жылғы 19 наурызда өткізу туралы президент жарлығына қол қойды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/zhetinshi-saylangan-kazakstan-respublikasy-parlamentinin-mazhilisin-taratu-zhane-kazakstan-respublikasy-parlamenti-mazhilisi-deputattarynyn-kezekten-tys-saylauyn-tagayyndau-turaly-190195 |title= Жетінші сайланған Қазақстан Республикасы Парламентінің Мәжілісін тарату және Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісі депутаттарының кезектен тыс сайлауын тағайындау туралы |lang= kk |publisher= [[Қазақстан президенті]]нің ресми сайты |date= 2023-01-19 |accessdate= 2024-03-07}}&lt;/ref&gt; Бұл күн әдейі [[Наурыз мейрамы]] мен бұрынғы президент Нұрсұлтан Назарбаев отставкасының төрт жылдығына орай таңдалды деп есептеледі.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://baigenews.kz/inostrannye-investory-vozvraschayutsya-v-kazahstan-amerikanskie-smi_146483/ |title= Иностранные инвесторы возвращаются в Казахстан - американские СМИ |lang= ru |publisher= Бәйге News |date= 2023-01-31 |accessdate= 2024-03-07}}&lt;/ref&gt; Жарлыққа қол қойған кезінде Тоқаев Мәжіліс депутаттардың жұмыстарына жоғары баға беріп, олар «жоғары кәсібиліктің, азаматтардың алдындағы жауапкершіліктің және шынайы патриотизмнің» үлгісін көрсеткенін айтты.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://kaz.nur.kz/politics/2006044-qasym-zomart-toqaev-mazilis-deputattaryna-algys-bildirdi/? |title= Қасым-Жомарт Тоқаев мәжіліс депутаттарына алғыс білдірді |lang= kk |publisher= nur.kz |date= 2023-01-19 |accessdate= 2024-03-07}}&lt;/ref&gt; Ол сондай-ақ кезектен тыс сайлау «Күшті Президент – ықпалды Парламент – есеп беретін Үкімет» формуласымен сәйкес келетін «мемлекеттік билік институттарын жаңғыртудың» соңғы кезеңі болатынын айтты.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-kasym-zhomart-tokaevtyn-parlament-mazhilisi-zhane-maslihat-deputattarynyn-kezekten-tys-saylauyn-tagayyndau-turaly-malimdemesi-1903558 |title= Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың Парламент Мәжілісі және мәслихат депутаттарының кезектен тыс сайлауын тағайындау туралы мәлімдемесі |lang= kk |publisher= [[Қазақстан президенті]]нің ресми сайты |date= 2023-01-19 |accessdate= 2024-03-07}}&lt;/ref&gt; 27 наурызда сайлау нәтижесі ресми түрде жарияланды да, ең көп мандатқа ие болған партияның [[Аманат (партия)|Аманат]] болғаны белгілі болды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://inbusiness.kz/kz/news/sajlau-2023-en-kop-mandatka-amanat-partiyasy-ie-boldy |title= Сайлау-2023: Ең көп мандатқа AMANAT партиясы ие болды |lang= kk |publisher= inbusiness.kz |author= Смаилова, Балжан |date= 2023-03-27 |accessdate= 2024-03-07}}&lt;/ref&gt; Сайлаудан кейін көп ұзамай [[Екінші Әлихан Смайылов үкіметі]] де өз қызметін бастады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.azattyq.org/a/32341396.html |title= Әлихан Смайылов премьер-министр болып қайта тағайындалды |lang= kk |publisher= [[Азаттық радиосы]] |date= 2023-03-30 |accessdate= 2024-03-07}}&lt;/ref&gt;

15 ақпанда Тоқаев [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]]тың көптеген артықшылықтарын, соның ішінде мемлекеттен өмір бойы қаржылай қолдау көру, халыққа үндеу жасау және шенеуніктерге кеңес беру құқықтарын жою туралы заңға қол қойды және оның жақын туыстарын заңды иммунитеттен айырды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.rferl.org/a/kazakhstan-nazarbaev-family-legal-immunity-stripped/32273034.html |title= Kazakh President Toqaev Signs Law On Stripping Nazarbaev Family Members Of Legal Immunity |lang= en |publisher= [[Азаттық радиосы]] |date= 2023-01-15 |accessdate= 2024-03-07}}&lt;/ref&gt; Көп ұзамай Назарбаев заң бойынша [[Елбасы]] құрметті атағынан да айырылды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.azattyq.org/a/kazakhstan-nursultan-nazarbaev-what-other-privileges-does-the-ex-president-have/32708620.html |title= Назарбаевта не қалды? Экс-президенттің билігі мен байлығы |lang= kk |publisher= [[Азаттық радиосы]] |author= Қайыртайұлы, Манас |date= 2023-12-01 |accessdate= 2024-03-07}}&lt;/ref&gt;

Тоқаев 9 мамырда [[Мәскеу]]де өткен [[Жеңіс күні]]не орай өткен парадқа қатысты.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://rus.azattyq.org/a/tokayev-to-attend-victory-day-celebrations-in-moscow-intervew-dimash-alzhanov/32402661.html |title= Зачем Токаев поехал на парад к Путину? Визит в развязавшую войну страну и возможные последствия |lang= ru |publisher= [[Азаттық радиосы]] |author= Троценко, Петр |date= 2023-05-09 |accessdate= 2024-03-07}}&lt;/ref&gt; Бұл [[Ресейдің Украинаға басып кіруі]] басталғаннан бергі екінші Жеңіс шеруі болды, бірақ 2022 жылғы парадтан айырмашылығы, бұл жолы Мәскеудегі парадқа бірнеше шетелдік көшбасшылар,&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://holod.media/2023/05/09/9-maia-bez-saluta-i-tankov/?amp |title= Без салюта, «Бессмертного полка» и танков |lang= ru |publisher= Холод |date= 2023-05-09 |accessdate= 2024-03-07}}&lt;/ref&gt; соның ішінде [[Армения премьер-министрі]] [[Никол Воваевич Пашинян|Никол Пашинян]], [[Беларусь президенті]] [[Александр Григорьевич Лукашенко|Александр Лукашенко]], [[Қырғызстан президенті]] [[Садыр Нұрғожаұлы Жапаров|Садыр Жапаров]], [[Тәжікстан президенті]] [[Эмомали Шәріпұлы Рахмон|Эмомали Рахмон]], [[Түрікменстан президенті]] [[Сердар Құрбанқұлыұлы Бердімұхамедов|Сердар Бердімұхамедов]] және [[Өзбекстан президенті]] [[Шавкат Миромонұлы Мирзиёев|Шавкат Мирзиёев]] қатысты.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.rbc.ru/rbcfreenews/6459e5179a794738a3f69535 |title= На Красной площади начался парад Победы |lang= ru |publisher= [[РБК]] |date= 2023-05-09 |accessdate= 2024-03-07}}&lt;/ref&gt;

2023 жылғы маусымда [[Абай облысы]]нда [[Абай облысындағы өрт|найзағай нәтижесінде ірі өрт]] басталды. 11 маусымда Тоқаев облысқа ұшып келді де, сол күні елде [[Қазақстандағы ұлттық аза тұту күндері|жалпыұлттық аза тұту күні]]н жариялады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/tokaev-podpisal-ukaz-ob-obschenatsionalnom-traure-501776/ |title= Токаев подписал указ об общенациональном трауре |lang= ru |publisher= tengrinews.kz |date= 2023-06-11 |accessdate= 2024-03-07}}&lt;/ref&gt; Сол күні кешке ол өрт сөндіру кезінде қаза тапқандардың барлығын [[Құрмет ордені]]мен марапаттады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/tokaev-posmertno-nagradil-pogibshih-pojare-oblasti-abay-501777/ |title= Токаев посмертно наградил погибших при пожаре в области Абай |lang= ru |publisher= tengrinews.kz |date= 2023-06-11 |accessdate= 2024-03-07}}&lt;/ref&gt;  Ауқымды өрт 13 шілде күні 13:00 де толығымен сөндірілді.

2023 жылғы 3 қарашада [[Астана]]да Тоқаев төрағалық еткен [[Түркі Мемлекеттерінің Ұйымы|Түркі Мемлекеттері Ұйымы]]ның 2023 жылғы саммиті өтті.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.rferl.org/a/kazakhstan-turkic-organization-summit/32670230.html |title= Kazakh President Hosts Summit Of Organization Of Turkic States |lang= en |publisher= [[Азаттық радиосы]] |date= 2023-11-03 |accessdate= 2024-03-07}}&lt;/ref&gt;

=== 2024 ===
2024 жылғы наурызда, [[Атырау]]да айтқан Ұлттық Құрылтай алдындағы сөзінде Тоқаев [[Қазақстан елтаңбасы]] дизайнының өзгеретінін және жаңа дизайнның байқау арқылы таңдалатынын айтты.&lt;ref name=&quot;eltanba&quot;&gt;{{Cite web|url= https://www.azattyq.org/a/32863052.html |title= Тоқаев Ұлттық құрылтайда елтаңба өзгеретінін жариялап, &quot;қазақ тілін ешкімді мәжбүрлемей дамыту&quot; жайлы айтты |lang= kk |publisher= [[Азаттық радиосы]] |date= 2024-03-15 |accessdate= 2024-03-15}}&lt;/ref&gt; Елтаңбаның дизайны оның «[[Қазақ КСР елтаңбасы|Кеңес заманындағы елтаңба]]ға ұқсата» бергеннен және тым «эклектрикалық», «күрделі» болғанынан өзгертілетіні де айтылды. Тоқаев оған қоса діни киімді сынады да, оны «дәстүрлі құндылыққа жасалған ашық шабуыл» деді.&lt;ref name=&quot;eltanba&quot; /&gt;

2024 жылғы маусымда Тоқаев сол жылғы күзде елдегі [[Қазақстандағы АЭС туралы референдум|атом электр станциясы]]ның құрылысы жайлы референдум өтетінін жариялады. Референдумның өтетін нақты күнін [[Қазақстан Республикасының Үкіметі|үкімет]]тің өзі жариялайтын болады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.azattyq.org/a/33011760.html |title= Тоқаев: АЭС бойынша референдум биыл күзде өтеді |date= 2024-06-27 |accessdate= 2024-06-27 |publisher=[[Азаттық радиосы]] |lang=kk}}&lt;/ref&gt;

=== 2025 ===
2025 жылғы 3 қаңтарда Тоқаев мемлекеттен қаржы алатын «Ана тілі» баспасына сұхбат берді. Ол кезде ол кезектен тыс президент сайлауының өте алатынын жоққа шығарды (оның президенттік мерзімі 2029 жылы аяқталмақ),&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.azattyq.org/a/toqaev-talai-zhylga-arnalgan-auqymdy-zhosparlarym-bar/33262094.html |title= Тоқаев: Талай жылға арналған ауқымды жоспарларым бар |lang= kk |publisher= [[Азаттық радиосы]] |date= 2025-01-03 |accessdate= 2025-01-04}}&lt;/ref&gt; даулы болған уақыт белдеуінің ауысуын қолдады,&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://qaz.ulysmedia.kz/kogam/24496-prezidenttin-sukhbaty-shykty-uakyt-beldeui-zhaily-tokaev-ne-deidi/ |title= Президенттің сұхбаты шықты: уақыт белдеуі жайлы Тоқаев не дейді |lang= kk |work= qaz.ulysmedia.kz |date= 2025-01-03 |accessdate= 2025-01-04}}&lt;/ref&gt; [[Шерзат Болаттың өлімі]]не байланысты жағдайды өз назарына алғанын айтты, [[Қаңтар оқиғасы]] үшін кінәні белгісіз қылмыстық топтарға іліп,&lt;ref name=&quot;talgar25&quot;&gt;{{Cite web|url= https://qaz.ulysmedia.kz/news/24507-tokaev-talgar-tragediiasyna-katysty-pikir-bildirdi/ |title= Тоқаев Талғар трагедиясына қатысты пікір білдірді |lang= kk |work= qaz.ulysmedia.kz |date= 2025-01-03 |accessdate= 2025-01-04}}&lt;/ref&gt; оның орын алған себептер қатарына «[[Тоқаев-Назарбаев қос билігі|қосарланған билікті]]&lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;» айтып кетті.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://qaz.ulysmedia.kz/news/24500-kantar-turaly-alyp-kashpa-ngimeler-tolastamai-tur-tokaev-kandy-okiga-zhaily-ne-deidi/ |title= «Қаңтар» туралы алып қашпа әңгімелер толастамай тұр – Тоқаев қанды оқиға жайлы не дейді |lang= kk |work= qaz.ulysmedia.kz |date= 2025-01-03 |accessdate= 2025-01-04}}&lt;/ref&gt;

=== 2026 ===
2026 жылғы 20 қаңтардағы [[Ұлттық құрылтай]] отырысында Тоқаев екіпалаталы [[Қазақстан Республикасының Парламенті|Парламент]]тің орнына бірпалаталы [[Қазақстан Құрылтайы]]н орнатуды ұсынды. [[Қазақстан вице-президенті]] лауазымын қайта орнату және басқа да ұқсас өзгерістер [[Қазақстандағы конституциялық референдум (2026)|2026 жылғы конституциялық референдум]] шешілмек.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.azattyq.org/a/deputat-pen-8-komitetten-turatyn-quryltai-toqaev-zhana-parlament-qandai-bolatynyn-aitty/33654582.html |title=145 депутат пен 8 комитеттен тұратын Құрылтай. Тоқаев жаңа парламент қандай болатынын айтты |lang=kk |publisher=[[Азаттық радиосы]] |date=2026-01-20 |accessdate=2026-02-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.azattyq.org/a/qyzylordadagy-ulttyq-quryltai-qalai-otti/33654597.html |title=&quot;Құрылтай&quot; атты парламент және вице-президент. Тоқаев Қазақстан Конституциясын қалай өзгертпек? |lang=kk |publisher=[[Азаттық радиосы]] |date=2026-01-20 |accessdate=2026-02-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://kz.kursiv.media/kk/2026-01-20/qazaqstanda-zhanga-parlament-quryltaj-dep-atalady/ |title=Елдегі жаңа парламент «Құрылтай» деп аталады |lang=kk |publisher=kz.kursiv.media |last=Таубай |first=Айгерім |date=2026-01-20 |accessdate=2026-02-06}}&lt;/ref&gt;

=== Саяси реформалары ===
[[Сурет:Tokayev with officials, January 2021.jpg|нобай|оңға|Тоқаевтың үкімет мүшелері мен Мәжіліс депутаттарымен кездесуі, қаңтар 2021]]
2022 жылғы мамырда Тоқаев «Қазақстан Республикасында бейбіт жиналыстарды ұйымдастыру және өткізу тәртібі туралы»,&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/legal_acts/laws/memleket-basshysy-kazakstan-respublikasynda-beibit-zhinalystardy-uiymdastyru-zhane-otkizu-tartibi-turaly-kazakstan-respublikasynyn-zanyna-ko |title= Мемлекет басшысы «Қазақстан Республикасында бейбіт жиналыстарды ұйымдастыру және өткізу тәртібі туралы» Қазақстан Республикасының Заңына қол қойды |lang= kk |publisher= [[Қазақстан президенті]]нің ресми сайты |date= 2022-05-25 |accessdate= 2024-02-20}}&lt;/ref&gt; «Қазақстан Республикасының Конституциялық заңына өзгерістер мен толықтыру енгізу туралы»,&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-respublikalyk-referendum-turaly-kazakstan-respublikasynyn-konstituciyalyk-zanyna-ozgerister-men-tolyktyru-engizu-turaly-kazakstan-kol-koydy-541259 |title= Мемлекет басшысы «Республикалық референдум туралы» Қазақстан Республикасының Конституциялық заңына өзгерістер мен толықтыру енгізу туралы» Қазақстан Республикасының Конституциялық заңына қол қойды |lang= kk |publisher= [[Қазақстан президенті]]нің ресми сайты |date= 2022-05-05 |accessdate= 2024-02-20}}&lt;/ref&gt; ««[[Қазақстан саяси партиялары|Саяси партиялар]] туралы» Қазақстан Республикасының Заңына өзгеріс пен толықтырулар енгізу туралы»,&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/legal_acts/laws/memleket-basshysy-sayasi-partiyalar-turaly-kazakstan-respublikasynyn-zanyna-ozgeris-pen-tolyktyrular-engizu-turaly-kazakstan-respublikasynyn |title= Мемлекет басшысы «Саяси партиялар туралы» Қазақстан Республикасының Заңына өзгеріс пен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасының Заңына қол қойды |lang= kk |publisher= [[Қазақстан президенті]]нің ресми сайты |date= 2022-05-25 |accessdate= 2024-02-20}}&lt;/ref&gt; «Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы»&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.azattyq.org/a/kazakhstan-president-signed-the-bill-into-election-law/30633103.html |title= Президент Тоқаев саяси партиялар мен сайлау заңдарына қол қойды |lang= kk |publisher= [[Азаттық радиосы]] |date= 2020-05-25 |accessdate= 2024-02-20}}&lt;/ref&gt; және «Қазақстан Республикасының Конституциялық заңына өзгерістер енгізу туралы» заңдарына қол қойды. Ол өзінің халыққа Жолдауында «заманауи мемлекет құру үшін Қазақстан [[көппартиялы жүйе]] құруы керек» деп, биліктегі [[Аманат (партия)|Нұр Отан]] партиясы басқа партиялармен көбірек ынтымақтасуы керектігін айтты.

==== «Халық үніне құлақ асатын мемлекет» идеясы ====
Тоқаев мемлекеттік саясатының маңызды элементтерінің бірі «''Халық үніне құлақ асатын мемлекет''» идеясын (кейде ''Естуші мемлекет'', не ''Тыңдаушы мемлекет'') ұсыну болды, онда мемлекеттік басқару «мемлекет үшін азамат емес, азамат үшін мемлекет» деген қағиданы ұстанатын болады. Тоқаев азаматтық қоғамды тыңдайтын мемлекет концепциясын ілгерілететін саяси реформалар жүргізуді жақтады.&lt;ref name=&quot;joldaw2020&quot; /&gt; Сондай-ақ Тоқаев 2021 жылы ауылдық округтер, кенттер мен ауылдар әкімдерін тікелей сайлауды өткізуді ұсынды және ол жайлы заң жобасына 2020 жылы қол қойды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://online.zakon.kz/Document/?doc_id=33374726 |title= О мерах по реализации Послания Главы государства народу Казахстана от 1 сентября 2020 года «Казахстан в новой реальности: время действий» |lang= ru |publisher= online.zakon.kz |date= 2020-09-14 |accessdate= 2024-02-20}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.inform.kz/ru/article/3698565 |title= Выборы сельских акимов в Казахстане пройдут в 2021 году |lang= ru |publisher= inform.kz |author= Күзекбай, Ақбота |date= 2020-09-24}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20220317113924/https://www.inform.kz/ru/vybory-sel-skih-akimov-v-kazahstane-proydut-v-2021-godu_a3698565 }}&lt;/ref&gt;

[[Қазақстандағы парламент сайлауы (2021)|2021 жылғы парламент сайлауы]] нәтижесінде тіркелген 5 партияның үшеуі ғана [[Қазақстан Парламентінің Мәжілісі|Мәжіліс]]тегі мандатқа қол жеткізді. [[Қазақстанның 7-Парламенті|7-Парламент]]тің ашылу рәсімінде Тоқаев [[пайыздық тосқауыл]]дың 7% 5% түсірілгенін және [[Бәріне қарсымын]] таңдауының бюллетеньге қайта қойылғанын ұсынды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.interfax.ru/world/745248 |title= Токаев счел необходимым снизить барьер для прохождения в парламент |lang= ru |publisher= interfax.ru |date= 2021-01-15 |accessdate= 2024-02-22}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20210315110235/https://www.interfax.ru/world/745248 |date= 2021-03-15}}&lt;/ref&gt; Парламент Тоқаев ұсынған бұл конституциялық реформаларды қабылдады да, ол 2021 жылғы 25 мамырда күшке енді.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://astanatimes.com/2021/05/new-law-on-elections-aims-to-engage-kazakh-citizens-in-political-institutions-experts-say/ |title= New Law on Elections Aims to Engage Kazakh Citizens in Political Institutions, Experts Say |lang= en |publisher= [[The Astana Times]] |date= 2021-05-25 |accessdate= 2024-02-22}}&lt;/ref&gt;

==== Ұлттық Құрылтайдың құрылуы ====
2022 жылғы 14 маусымда Тоқаев Ұлттық Құрылтайды құру туралы заңға қолын қойды. Бұл орган Ұлттық қоғамдық сенім кеңесінің ізбасары болды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://egemen.kz/article/315449-ulttyq-quryltay-ne-ushin-qurylghany-aytyldy |title= Ұлттық құрылтай не үшін құрылғаны айтылды |lang= kk |publisher= [[Егемен Қазақстан]] |author= Бақберген, Ботакөз |date= 2022-06-15 |accessdate= 2024-02-22}}&lt;/ref&gt;

==== Өлім жазасы ====
2019 жылғы желтоқсанда Тоқаев Қазақстанның {{iw|Азаматтық және саяси құқықтар туралы халықаралық пактінің екінші факультативтік хаттамасы|Азаматтық және саяси құқықтар туралы халықаралық пактінің екінші факультативтік хаттамасына|en|Second Optional Protocol to the International Covenant on Civil and Political Rights}} қол қоятынын айтты. Оның бұл сөзі Ұлттық қоғамдық сенім кеңесінің адам құқығы туралы талқысынан кейін айтылған еді. Осы жерден Тоқаев [[Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігі|Сыртқы істер министрлігі]]не елдегі [[өлім жазасы]]н жою шараларын белгілейтін Екінші факультативтік хаттамаға қосылу процесін бастау міндетін қойды.&lt;ref name=&quot;iccpr&quot;&gt;{{Cite web|url= https://astanatimes.com/2020/09/kazakhstan-joins-second-optional-protocol-to-iccpr-aiming-at-abolishing-death-penalty/ |title= Kazakhstan Joins Second Optional Protocol to ICCPR Aiming at Abolishing Death Penalty |lang= en |publisher= [[The Astana Times]] |author= Шаяхметова, Жанна |date= 2022-09-25 |accessdate= 2024-02-22}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.dw.com/en/kazakhstan-abolishes-death-penalty/a-56117176 |title= Kazakhstan abolishes death penalty |lang= en |publisher= [[Неміс толқыны]] |date= 2021-02-01 |accessdate= 2024-02-22}}&lt;/ref&gt;

қазақстанның Біріккен Ұлттар Ұйымындағы өкілі [[Қайрат Ермекұлы Омаров|Қайрат Омаров]] хаттамаға қол қойды.&lt;ref name=&quot;iccpr&quot; /&gt; 2021 жылғы 2 қаңтарда Тоқаев өлім жазасын жойған заңнамаға қолын қойды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa/press/article/details/54127?lang=kk |title= Қазақстан өлім жазасының күшін жоюға бағытталған Екінші Факультативтік хаттаманы ратификациялады |lang= kk |publisher= [[Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігі|Сыртқы істер министрлігі]]нің ресми сайты |date= 2021-01-02 |accessdate= 2024-02-22}}&lt;/ref&gt;

=== Экономикалық реформалары ===
{{Толық мақала|Қазақстан экономикасы}}
[[Сурет:Tokayev Kassym-Jomart (2023-03-30).jpg|нобай|солға|[[Қазақстан Парламентінің Мәжілісі|Мәжіліс]] депутаттарының алдында сөз сөйлеп жатқан Тоқаев, 2023 жылғы наурыз]]
Тоқаев президент болған алғашқы айларда халықтың әлеуметтік осал топтарына түсетін жүктемені азайту мақсатында банктерге үкіметтік көмек көрсетуді тоқтатты және несиелерді кешіру жүйесін енгізді.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://rus.azattyq.org/a/30021698.html |title= Токаев подписал указ о списании части задолженности по кредитам для отдельных категорий граждан |lang= ru |publisher= [[Азаттық радиосы]] |date= 2019-06-26 |accessdate= 2024-02-22}}&lt;/ref&gt; 2020 жылы мұғалім, дәрігер мен әлеуметтік қызметкерлердің жалақылары өсті.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://astanatimes.com/2020/05/Tokayev-chairs-third-meeting-of-national-council-of-public-trust-to-restructure-education-system/ |title= Tokayev Chairs Third Meeting of National Council of Public Trust to Restructure Education System |lang= en |publisher= [[The Astana Times]] |author= Сатыбалдина, Әсел |date= 2020-05-27 |accessdate= 2024-02-22}}&lt;/ref&gt;

[[COVID-19 пандемиясы]]ның себебінен шыққан жаһандық рецессия барысында Тоқаев үкіметке «барлық әлеуметтік міндеттемелерді» орындайтын дағдарысқа қарсы жоспар құруды тапсырды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://rus.azattyq.org/a/30477222.html |title= Токаев после совещания с правительством заявил об «ухудшении экономической ситуации» |lang= ru |publisher= [[Азаттық радиосы]] |date= 2020-03-09 |accessdate= 2024-02-22}}&lt;/ref&gt; Жауап ретінде арзан несие, салықтық жеңілдіктер, аудитті қысқарту және жұмыспен қамтуды ынталандыру арқылы жеке сектордың ауыртпалығын жеңілдетуге бағытталған бірқатар пакеттер ашылды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://eurasianet.org/kazakhstan-outlines-plan-to-shelter-economy-from-covid-19 |title= Kazakhstan outlines plan to shelter economy from COVID-19 |lang= en |publisher= eurasianet |author= Kumenov, Almaz |date= 2020-03-18 |accessdate= 2024-02-22}}&lt;/ref&gt; Пандемия өршіген сайын тауарларға инфляция өсе бастады, бұл әсіресе Қазақстанның батысында әлеуметтік және еңбек наразылығының артуына әкелді.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://thediplomat.com/2021/08/inflation-amid-the-covid-19-pandemic-fuels-labor-unrest-in-kazakhstan/ |title= Inflation Amid the COVID-19 Pandemic Fuels Labor Unrest in Kazakhstan |lang= en |publisher= The Diplomat |author= Қалмырзаева, Эльвира |date= 2021-08-31 |accessdate= 2024-02-22}}&lt;/ref&gt; Тоқаев бұған жауап ретінде үкімет пен орталық банкті тым «дәрменсіз» деп айыптап, оларды инфляция деңгейін төмендетуге шақырып, мемлекеттік бюджеттегі ақша массасының артық мөлшерін атап өтті.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://informburo.kz/novosti/tokaev-my-prinyali-reshenie-gosudarstvo-ne-dolzhno-pomogat-bankiram |title= Токаев: Мы приняли решение – государство не должно помогать банкирам |lang= ru |publisher= infomburo |author= Әбубәкірова, Тамара |date= 2021-09-01 |accessdate= 2024-02-22}}&lt;/ref&gt;

2021 жылғы қыркүйекте елдегі [[ең төмен жалақы]] 2018 жылдан бері тұңғыш рет өсірілді.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://vlast.kz/novosti/46448-minimalnaa-zarplata-v-kazahstane-s-1-anvara-2022-goda-vyrastet-do-60-tys-tenge.html |title= Минимальная зарплата в Казахстане с 1 января 2022 года вырастет до 60 тыс. тенге |lang= ru |publisher= vlast.kz |author= Вааль, Тамара |date= 2021-09-01 |accessdate= 2024-02-22}}&lt;/ref&gt;

==== COVID-19 пандемиясы ====
{{Толық мақала|Қазақстандағы COVID-19 пандемиясы}}
2020 жылғы наурызда Қазақстанда [[COVID-19 пандемиясы|COVID-19 індеті]]нің таралуына байланысты Тоқаев 15 наурызда елде төтенше жағдай енгізді.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/legal_acts/kazakstan-respublikasynda-totenshe-zhagdaidy-engizu-turaly |title= Қазақстан Республикасында төтенше жағдайды енгізу туралы |lang= kk |publisher= [[Қазақстан президенті]]нің ресми сайты |date= 2020-03-15}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20200410203127/https://www.akorda.kz/kz/legal_acts/kazakstan-respublikasynda-totenshe-zhagdaidy-engizu-turaly |date= 2020-04-10}}&lt;/ref&gt;

Тоқаев ұлттық телеарна арқылы сөйлеген сөзінде «Мемлекет жұмысының тұрақтылығын қамтамасыз ету шаралары туралы» арнайы жарлыққа қол қойғанын атап өтіп, құжаттар мемлекеттік органдар қызметінің тиімділігін арттыруға, билік вертикалын нығайтуға және барлық қажетті шешімдерді жедел қабылдауға мүмкіндік беретінін атап өтті.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://baribar.kz/124978/qasym-zhomart-Tokayev-qazaqstan-halqyna-undeu-zhasady/ |title= Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстан халқына үндеу жасады |lang= kk |publisher= Бәрі бар |date= 2020-03-16 |accessdate= 2024-02-22}}&lt;/ref&gt; Вирустың таралуын тежеу үшін Тоқаев [[Наурыз мейрамы]]на арналған іс-шараларды да, [[Жеңіс күні]]не арналған әскери парадты да тоқтатуға бұйрық берді.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://almaty.tv/kz/news/koronavirus/1344-nauryz-vpervye-v-kazakhstane-ne-budet-massovo-otmechatsya |title= Елімізде Наурыз мейрамы мен Жеңіс күні бұрынғыдай тойланбайтын болды |lang= kk |publisher= almaty.tv |author= Нысанбек, Салтанат; Өтеген, Нұрлан және Омар, Данияр |date= 2020-03-12 |accessdate= 2024-02-22}}&lt;/ref&gt;

COVID-19 вакцинациясының жақтаушысы ретінде Тоқаев [[Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі|Денсаулық сақтау министрлігі]] мен бүкіл [[Бірінші Асқар Мамин үкіметі|үкімет]]тің вакцинаны енгізудің алғашқы айларындағы баяу қарқыны үшін сынға алды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://eurasianet.org/kazakhstan-officials-under-fire-over-vaccination-failures |title= Kazakhstan: Officials under fire over vaccination failures |lang= en |publisher= eurasianet |author= Kumenov, Almaz |date= 2021-04-21 |accessdate= 2024-02-22}}&lt;/ref&gt; Вакцинаға деген қоғамның сенімін арттыру мақсатында Тоқаев 2021 жылғы сәуірде Қазақстанда шығарылған [[Спутник V|Спутник V COVID-19 вакцинасы]]ның дозасын алды, баспасөз хатшысының айтуынша, Тоқаев нәтижеде ешқандай жанама әсер сезінбеген.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://kaz.tengrinews.kz/kazakhstan_news/tokaev-sputnik-v-vaktsinasyin-saldyirdyi-320960/ |title= Тоқаев &quot;Спутник V&quot; вакцинасын салдырды |lang= kk |publisher= tengrinews |date= 2021-04-06 |accessdate= 2024-02-22}}&lt;/ref&gt;

==== Білім беру ====
2019 жылғы сәуірде өткен мұғалімдер конференциясында Тоқаев төрт жыл ішінде Қазақстандағы мектеп мұғалімдерінің орташа жалақысы екі есеге өсетінін мәлімдеді. Сондай-ақ ол [[қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі|Білім және ғылым министрлігі]]не аз қамтылған отбасылардағы және әлеуметтік жағдайы төмен аудандардағы мектептердегі балалардың академиялық алшақтығын жою үшін арнайы бағдарламалар әзірлеп, іске қосуды тапсырды да, әсіресе ауыл мен қала арасындағы білім берудегі теңсіздікті еңсеру қажеттігін атап өтті.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://astanatimes.com/2019/08/kazakh-president-to-increase-teachers-salaries-twofold-to-improve-national-education-quality/ |title= Kazakh President to increase teachers’ salaries twofold to improve national education quality |lang= en |publisher= [[The Astana Times]] |author= Василенко, Диана |date= 2019-08-29 |accessdate= 2024-02-22}}&lt;/ref&gt;

==== Энергетика ====
{{Толық мақала|Қазақстан энергетикасы}}
Тоқаев 2019 жылғы сәуірде атом электр стансасының Қазақстанда орнатылу қажеттігін білдіріп, ел 2030 жылға қарай электр энергиясының тапшылығына тап болады деп мәлімдеді.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/events/astana_kazakhstan/working_trips/memleket-basshysy-kasym-zhomart-tokaev-semei-kalasynyn-zhurtshylyk-okilderimen-kezdesti |title= Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Семей қаласының жұртшылық өкілдерімен кездесті |lang= kk |publisher= [[Қазақстан президенті]]нің ресми сайты |date= 2019-04-26 |accessdate= 2024-02-22}}&lt;/ref&gt;

2021 жылғы мамырда Тоқаев Төмен көміртекті даму тұжырымдамасын жариялады, бұл — 2035 жылға қарай елдің энергетикалық балансын дамыту арқылы Қазақстанның көмірге тәуелділігін азайтуды көздейтін жоба.

==== Экология ====
2019 жылғы 17 маусымда Тоқаев [[Қазақстан Республикасы Экология, геология және табиғи ресурстар министрлігі|Экология, геология және табиғи ресурстар министрлігі]]н құрды да, тұңғыш министрі қылып [[Мағзұм Маратұлы Мырзағалиев|Мағзұм Мырзағалиев]]ты тағайындады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://inbusiness.kz/kz/news/magzum-myrzagaliev-ministr-bolyp-tagajyndaldy |title= Мағзұм Мырзағалиев министр болып тағайындалды |lang= kk |publisher= inbusiness.kz |date= 2019-06-17 |accessdate= 2024-02-22}}&lt;/ref&gt; Министрлікке қоршаған ортаны қорғау, табиғи ресурстарды ұтымды пайдалану, минералдық-шикізат базасын геология мен молықтыру, сондай-ақ қатты тұрмыстық қалдықтарды, су және сарқынды суларды тазарту, орман шаруашылығын қадағалау өкілеттігі берілді.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://kapital.kz/naznacheniya/79094/v-kazakhstane-poyavitsya-ministerstvo-ekologii-geologii-i-prirodnykh-resursov.html |title= В Казахстане появится министерство экологии, геологии и природных ресурсов |lang= kk |publisher= Kapital.kz |date= 2019-06-17 |accessdate= 2024-02-22}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20210604215609/https://kapital.kz/naznacheniya/79094/v-kazakhstane-poyavitsya-ministerstvo-ekologii-geologii-i-prirodnykh-resursov.html}}&lt;/ref&gt; 2023 жылғы 4 қаңтарда министрлік ыдыратылды, орнына [[Қазақстан Республикасы Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрлігі|Индустрия және инфрақұрылымдық даму]] мен [[Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресурстар министрлігі|Экология және табиғи ресурстар]] министрліктеріне бөлінді.

Тоқаев [[Алматы]]ның ластанған ауасы жайлы алаңдайтынын айтқан.&lt;ref name=&quot;energy&quot;&gt;{{Cite web|url= https://www.samruk-energy.kz/en/press-center/company-news/23-news/665-perevod-almatinskoj-tets-2-na-gaz-korotko-o-samom-vazhnom |title= Transition of Almaty CHP-2 to gas. Most important points in brief. |lang= en |publisher= Самұрық-Energy |date= 2020-09-25 |accessdate= 2024-02-22}}&lt;/ref&gt; Ол 2021 жылы үкіметке, қалалық әкімдікке және «Самұрық-Энерго» компаниясына стансадан шығатын зиянды шығарындыларды шектеу үшін «Алматы-2» ЖЭО-ны табиғи газға көшіру туралы түпкілікті шешімді орындауды тапсырды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://astanatimes.com/2021/05/kazakhstan-to-increase-share-of-renewable-energy-to-15-percent-by-2030/ |title= Kazakhstan to Increase Share of Renewable Energy to 15 Percent by 2030 |lang= en |publisher= [[The Astana Times]] |author= Сатыбалдина, Әсел |date= 2021-05-27 |accessdate= 2024-02-22}}&lt;/ref&gt; Алайда 2022 жылғы сараптар Алматы ауасының тазалығы жақсармай жатқанын дәлелдеді.&lt;ref name=&quot;energy&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://exclusive.kz/__trashed/ |title= Алматинцам не стоит надеяться на улучшение воздуха |lang= ru |publisher= exclusive.kz |author= Ямпольская, Анна |date= 2022-12-01 |accessdate= 2024-02-22}}&lt;/ref&gt;

==== Денсаулық сақтау ====
{{Толық мақала|Қазақстандағы денсаулық сақтау жүйесі}}
2020 жылғы 7 шілдеде Тоқаев «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» жаңа кодекске және «Кейбір заңнамалық актілерге денсаулық сақтау мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заңға қол қойды, ол [[Қазақстандағы денсаулық сақтау жүйесі|медицина]] қызметкерлерінің заңи қорғауын күшейтті, азаматтың вакцинацияға қатысты құқықтарын қайта анықтады. Сондай-ақ, кодекс электронды темекіні тұтынуға шектеу қойып, снюс пен басқа да шегілмейтін темекі бұйымдарын әкелуге, өндіруге және таратуға тыйым салды, сондай-ақ темекі өнімдерін 21 жасқа толмаған тұлғаларға өткізгені үшін әкімшілік жауапкершілік енгізді.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://astanatimes.com/2020/07/president-Tokayev-signs-new-public-health-code-to-provide-extra-legal-protection-for-kazakh-medical-workers/ |title= President Tokayev Signs New Public Health Code to Provide Extra Legal Protection For Kazakh Medical Workers |lang= en |publisher= [[The Astana Times]] |author= Ерғалиева, Айдана |date= 2020-07-08 |accessdate= 2024-02-22}}&lt;/ref&gt;

=== Сыртқы саясаты ===
{{Толық мақала|Президент Қасым-Жомарт Тоқаев халықаралық сапарларының тізімі}}
Тоқаев өзінен бұрынғы президент [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] бастаған сыртқы саясатты жалғастыратынына уәде берді. Бұл саясат шетел инвестицияларын тарту, көпвекторлы сыртқы саясат жүргізу және аймақтағы қауіпсіздікті қамтамасыз ету шараларын қамтиды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://astanatimes.com/2019/03/new-kazakh-president-sworn-in-praises-predecessor-pledges-continuity/ |title= New Kazakh President sworn in, praises predecessor, pledges continuity |lang= en |publisher= [[The Astana Times]] |author= Алтынсарина, Эля |date= 2019-03-20 |accessdate= 2024-02-22}}&lt;/ref&gt; Биліктегі алғашқы айда ол 4 мемлекет басшысымен кездесті, оның екеуін ол шетелде көрсе, қалған екеуін [[Астана|Нұр-Сұлтан]]да қарсы алды.

==== Ресей ====
{{Тағы қараңыз|Қазақстан-Ресей қатынастары}}
[[Сурет:Мацква.ру, репортаж с Парада Победы 2023 на Красной площади, фото 21.jpg|нобай|оңға|[[Жеңіс күні]]не арналған парад кезіндегі Тоқаев, [[Мәскеу]], 2023 жыл]]
Саясаттанушы Рико Айзекстің пікірінше, Тоқаевтың [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Назарбаев]] орнын алу шешімі елдегі демократиялануға жол бермеу үшін жасалған. Айзекс ойынша елдің демократиялануы Назарбаевтың мұрасы мен елдің Ресеймен қарым-қатынасына нұқсан келтіретін еді.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://core.ac.uk/download/pdf/305118582.pdf |title= Russia–Kazakhstan Relations and the Tokayev–Nazarbayev Tandem |lang= en |publisher= Russian Analytical Digest |author= Isaacs, Rico |date= 2020-03-06 |accessdate= 2024-02-22}}&lt;/ref&gt; Тоқаев қызметіне кіріскеніне кейін екі апта өткен соң, 2019 жылғы 4 сәуірде [[Мәскеу]]ге өзінің алғашқы шетелдік сапарымен барып, [[Владимир Владимирович Путин|Владимир Путин]]мен кездесті.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.ar.egemen.kz/article/187041-qasym-zhomart-toqaevtynh-reseyge-alghashqy-sapary-tabysty-otti |title= Қасым-Жомарт Тоқаевтың Ресейге алғашқы сапары табысты өтті |lang= kk |publisher= [[Егемен Қазақстан]] |date= 2019-04-04 |accessdate= 2024-02-22}}&lt;/ref&gt; Сапар барысында Путин Тоқаевқа елде ұсынылып отырған атом электр станциясының құрылысына ресейлік көмек көрсетуді ұсынды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.rferl.org/a/kazakhstan-putin-offers-russian-nuclear-plant-help/29865177.html |title= Putin Offers Russian Help To Build Kazakh Nuclear Plant |lang= en |publisher= [[Азаттық радиосы]] |author= Pannier, Bruce |date= 2019-04-06 |accessdate= 2024-02-22}}&lt;/ref&gt; 2019 жылғы маусымда Тоқаев АЭС салу туралы шешімнің жергілікті халық қалауымен, «тіпті, қажет болса референдум арқылы» да, қабылданатынын мәлімдеді.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://kaz.inform.kz/news/tokaev-aes-kurylysyna-katysty-tipti-kazhet-bolsa-referendum-otkizemiz_a3536537/ |title= Тоқаев АЭС құрылысына қатысты: Тіпті қажет болса референдум өткіземіз |lang= kk |publisher= kazinform |date= 2019-06-10 |accessdate= 2024-02-22}}&lt;/ref&gt;

2020 жылдың соңына қарай ресейлік депутаттар [[Вячеслав Алексеевич Никонов|Вячеслав Никонов]] пен [[Евгений Алексеевич Фёдоров|Евгений Фёдоров]] бүкіл Қазақстан жерін [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|Кеңес Одағының]] сыйлығы деді де, Ресей бұл жерді жалға берген деген тұжырым жасады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://rus.azattyq.org/a/kazakhstanis-reaction-to-the-statements-of-russian-deputies-about-the-kazakh-territory/31002411.html |title= «Большой подарок». Высказывания российских депутатов о территории Казахстана вызвали возмущение |lang= ru |publisher= [[Азаттық радиосы]] |author= Мамашұлы, Асылхан |date= 2020-12-15 |accessdate= 2024-02-22}}&lt;/ref&gt; Бұл тұжырымдар [[Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігі|Қазақстанның Сыртқы істер министрлігі]] тарапынан реакция тудырды, министрлік «арандатушылық» тудыратын бұл шабуылдар салдарынан екі ел арасындағы қарым-қатынас бұзыла алатынын айтты.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://rus.azattyq.org/a/31014801.html |title= МИД Казахстана отреагировал на заявления депутатов Госдумы спустя 13 дней |lang= ru |publisher= [[Азаттық радиосы]] |date= 2020-12-23 |accessdate= 2024-02-22}}&lt;/ref&gt; Тоқаев [[Егемен Қазақстан]]ға берген сұхбатында «бірнеше шетел азаматының» екі ел арасындағы қатынастарды «нашарлағысы» келетінін айтқан және «Қазақстанға осы ірі жерді ешкім сыйлап бермеген» деген.

[[Ресейдің Украинаға басып кіруі]]нен кейін Тоқаев Ресейдің [[Донецк Халық Республикасы|Донецк]] және [[Луганск Халық Республикасы|Луганск Халық Республикалары]] атты [[қуыршақ мемлекет]]терін мойындамайтынын айтқан. Оның сөзінше «біз [[Қытай Республикасы|Тайвань]]ды да, [[Косово]]ны да, [[Оңтүстік Осетия]]ны да, [[Абхазия Республикасы|Абхазия]]ны да мойындамаймыз. Бұл принципті Луганск пен Донецктің квазимемлеттік құрылымына да қолданамыз».&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.azattyq.org/a/31903143.html |title= Тоқаев Петербургтегі форумда: Қазақстан &quot;ДХР&quot; мен &quot;ЛХР&quot; аймақтарын мойындамайды |lang= kk |publisher= [[Азаттық радиосы]] |date= 2022-06-17 |accessdate= 2024-02-22}}&lt;/ref&gt;

Тоқаев сондай-ақ Қазақстанның Ресейге қарсы салынған Батыс елдер санкцияларын орындайтынын және бұл елдің «Ресей мен [[Беларусь]]ке қойылған шектеулерді сақтайтынын» атап өтті.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.rferl.org/a/kazakhstan-evade-sanctions-russia/31781750.html |title= Top Official Says Kazakhstan Won't Help Russia Evade Western Sanctions |lang= en |publisher= [[Азаттық радиосы]] |date= 2022-04-01 |accessdate= 2024-02-22}}&lt;/ref&gt;

2023 жылғы 9 мамырда ол [[Мәскеу]]дегі [[Жеңіс күні]]не арналған парадқа қатысып, Ресей президенті Владимир Путинмен кездесті.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-zhenis-kunine-arnalgan-askeri-paradka-bardy-9471 |title= Қасым-Жомарт Тоқаев Жеңіс күніне арналған әскери парадқа барды |lang= kk |publisher= [[Қазақстан президенті]]нің ресми сайты |date= 2023-05-09 |accessdate= 2024-02-13}}&lt;/ref&gt;

==== Қытай ====
{{Тағы қараңыз|Қазақстан-Қытай қатынастары}}
[[Сурет:Meeting of SCO leaders - 20190614 - 02.jpg|нобай|оңға|2019 жылғы [[Шанхай ынтымақтастық ұйымы]]ның саммитіндегі Тоқаев]]
Тоқаев 2019 жылғы қыркүйекте [[Қытай]]ға екі күндік мемлекеттік сапармен барды. Онда ол [[Бейжің]]де Төраға [[Си Цзиньпин]]мен кездесті, кездесу барысында екі көшбасшы да тұрақты жан-жақты стратегиялық серіктестік құруға келісті.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= http://www.xinhuanet.com/english/2019-09/11/c_138384243_2.htm |title= China, Kazakhstan agree to forge permanent comprehensive strategic partnership |lang= en |publisher= Xinhua |author= huaxia |date= 2019-09-11}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20210602220026/http://www.xinhuanet.com/english/2019-09/11/c_138384243_2.htm |date= 2021-06-02}}&lt;/ref&gt; [[Бейжің университеті]]не сапары барысында ол өзінің бұрынғы тіл оқытушысы Лю Шициньмен, сондай-ақ бірнеше қазақстандық студентпен кездесті. Шицинь Тоқаевты [[қытай тілі]]н жетік меңгерген «көпшіл, белсенді, жылдам» және «ең жақсы студенттерінің бірі» деп сипаттады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/tokaev-vstretilsya-so-svoim-uchitelem-v-pekine-378806/ |title= Токаев встретился со своим учителем в Пекине |lang= ru |publisher= tengrinews |date= 2019-09-11 |accessdate= 2024-02-22}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20210602220307/https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/tokaev-vstretilsya-so-svoim-uchitelem-v-pekine-378806/ |date= 2021-06-02}}&lt;/ref&gt;

==== Посткеңестік кеңістік және Орталық Азия ====
{{Тағы қараңыз|Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы|Армения-Қазақстан қатынастары|Әзербайжан-Қазақстан қатынастары|Қазақстан-Қырғызстан қатынастары|Қазақстан-Өзбекстан қатынастары}}
[[Сурет:CSTO Summit 2022 01.jpg|нобай|оңға|2022 жылғы [[Ұжымдық қауіпсіздік туралы шарт ұйымы]]ның саммиті]]
2019 жылғы 14 сәуірде Тоқаев көршілес [[Өзбекстан]]ға жол алып, [[Өзбекстан президенті|президент]] [[Шавкат Миромонұлы Мирзиёев|Шавкат Мирзиёев]]пен келіссөздер жүргізді. Бұл «екінші президенттердің» тұңғыш кездесуі еді.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.azattyq.org/a/kazakhstan-president-visits-uzbekistan/29879701.html |title= Екінші президенттердің Ташкенттегі алғашқы кездесуі |lang= kk |publisher= [[Азаттық радиосы]] |author= Қари, Қуанышбек |date= 2019-04-16 |accessdate= 2024-02-22}}&lt;/ref&gt; 16–17 мамыр күндері Тоқаев 12-[[Астаналық экономикалық форум]]ға бірнеше мемлекет басшыларын, соның ішінде [[Армен Варданович Саркисян|Армен Саркисян]] мен [[Мамука Гивиевич Бахтадзе|Мамука Бахтадзе]]ні шақырған. Саммиттің бастауында [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] болған.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/events/akorda_news/meetings_and_receptions/memleket-basshysy-kasym-zhomart-tokaev-armeniya-prezidenti-armen-sarkisyanmen-kezdesti |title= Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Армения Президенті Армен Саркисянмен кездесті |lang= kk |publisher= [[Қазақстан президенті]]нің ресми сайты |date= 2019-05-16 |accessdate= 2024-02-22}}&lt;/ref&gt; Ол сондай-ақ 29 мамырда [[Еуразиялық экономикалық одақ]] пен [[Жоғары Еуразиялық экономикалық кеңес]] саммитіне [[Ресей]], [[Қырғызстан]], [[Беларусь]], [[Тәжікстан]], [[Армения]] және [[Молдова]] өңірлік басшыларын қабылдады.

2019 жылдың аяғында [[Қырғызстан]]ға сапары кезінде ол [[Бішкек]]тегі қырғыз жазушысы [[Шыңғыс Төреқұлұлы Айтматов|Шыңғыс Айтматов]]тың мұражай-үйінде болып, марқұм жазушының жұбайымен кездесіп, 1989 жылы [[Бейжің]]де Айтматовпен алғашқы кездесуін еске алды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.inform.kz/en/article/3589472 |title= Kassym-Jomart Tokayev visited Chingiz Aitmatov House-Museum in Bishkek |lang= en |publisher= kazinform |author= Темірғалиева, Айғаным |date= 2019-11-27}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20220317113923/https://www.inform.kz/en/kassym-jomart-Tokayev-visited-chingiz-aitmatov-house-museum-in-bishkek_a3589472 |date= 2022-03-17}}&lt;/ref&gt;

[[Екінші Таулы Қарабақ соғысы (2020)|Екінші Таулы Қарабақ соғысы]] орын алғанда Тоқаев [[Армения]]ның өз әскерилерін даулы аймақтан шығарғанын талап етті.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://turkeygazette.com/kazakhstans-president-kassym-jomart-Tokayev-said-armenia-should-withdraw-from-nagorno-karabakh/ |title= Kazakhstan’s President Kassym-Jomart Tokayev said Armenia should withdraw from Nagorno-Karabakh |lang= en |publisher= turkeygazette.com |date= 2020-10-09}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20211018182226/https://turkeygazette.com/kazakhstans-president-kassym-jomart-Tokayev-said-armenia-should-withdraw-from-nagorno-karabakh/ |date= 2021-10-18}}&lt;/ref&gt;

==== Еуропа ====
{{Тағы қараңыз|Қазақстан-Еуропа Одағы қатынастары}}
[[Сурет:Zelenskyi and Tokaev.jpg|нобай|солға|Тоқаев пен [[Украина президенті]] [[Володимир Олександрович Зеленський|Володимир Зеленський]], БҰҰ Бас ассамблеясы, [[Нью-Йорк]], 25 қыркүйек 2019]]
Сыртқы істер министрі ретінде Тоқаев 2006 жылғы 3–4 қазанда [[Берлин]], Германияға сапар жасап, [[Еуропалық парламент]] Сыртқы істер комитетінің алдында сөз сөйледі. Сөйлеген сөзінде Тоқаев 2009 жылы [[Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымы]]н (ЕҚЫҰ) жетектеуге Қазақстанның үміткерлігін ұсынды. Ол өз сөзінде [[Еуропа Одағы]], Қытай және [[Үндістан]] арасындағы энергия көздерін қамтамасыз ету жолындағы бәсекені талқылап, Қазақстан «мұнай өндіруді ұлғайтуға қабілетті өте аз елдердің бірі және осылайша Қазақстан жаһандық және еуропалық нарықтар үшін маңызды баламалы энергия жеткізушісі бола алады» деді. Ол, оған қоса [[Әзербайжан]] арқылы өтетін [[Транскапсийлік газ құбыры]]ның құрылуына қарсы шықты; бұл жобаның орындалуын [[Каспий теңізі]]мен шектесетін басқа елдердің қарсылығының ықтималдығына байланысты ЕО шенеуніктері қалаған еді.&lt;ref name=&quot;lobjakas&quot;&gt;{{Cite web|url= https://www.rferl.org/a/1071795.html |title= Kazakhstan: Foreign Minister Seeks EU Energy Links |lang= en |publisher= [[Азаттық радиосы]] |author= Lobjakas, Ahto |date= 2006-10-04 |accessdate= 2024-02-22}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20200321144902/https://www.rferl.org/a/1071795.html |date= 2020-03-21}}&lt;/ref&gt; [[Германия Сыртқы істер министрлігі|Германиялық Сыртқы істер кеңсесі]]нің өкілі Гернот Эрлер Қазақстанның 2009 жылы ЕҚЫҰ президенті болғанын қолдаса, португалиялық социалистік депутат Ана Гомес Тоқаевқа «Министр, сіз ЕҚЫҰ төрағалығына үміткерсіз. Дегенмен, ЕҚЫҰ сіздің өткен сайлауларыңыз шынайы сайлаудың халықаралық стандарттарына сай келмейтінін айтты. Біз еліңіздегі саяси оппозицияның жаншылып жатқанын естіп жатырмыз, тіпті діни топтардың жаншылып жатқанын да естиміз» деді. Тоқаев Қазақстандағы саяси оппозициялық күштер өздерінің әлсіз тұстарына байланысты «үкіметке қарсы тұра алмайтынын» айтқан да, қазақстандықтар [[демократия]] туралы «білім алуы» қажет, [олар үшін] бұл концепция шетелдік келеді. Тоқаев сөзінше үкімет [[діни толеранттық]]ты приоритет қылып көреді. Ол ЕҚЫҰ жасаған сайлау туралы есепті «техникалық қиыншылықтары болған» деген және «әділ жасалмағаны» үшін сынаған да, бәрін «өзара түсіністікке» шақырды. Ол одан әрі оның үкіметі «[[Орталық Азия]]да орналасқан ел ретінде өкіл ретінде үлкен үлес қоса алады» деп сенетінін айтты.&lt;ref name=&quot;lobjakas&quot; /&gt;

2019 жылғы 4 желтоқсанда Германияға жасайын деген мемлекеттік сапарының алдында Тоқаев [[Неміс толқыны]]на сұхбат берген еді. Ол жерде ол Германияны «Қазақстанның аса маңызды Еуропалық әріптесі» деп атады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.inform.kz/en/article/3591394 |title= Kassym-Jomart Tokayev gives interview to Deutsche Welle |lang= en |publisher= inform.kz |date= 2006-10-04}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20220317113926/https://www.inform.kz/en/kassym-jomart-Tokayev-gives-interview-to-deutsche-welle_a3591394 |date= 2022-03-17}}&lt;/ref&gt; Сол сұхбатында ол [[Қырым аннексиясы|Ресей Федерациясының Қырымды аннексиялауы]]н басып алу деп есептемейтінін айтып, сонымен бірге «Ресей басшылығының даналығына сенетінін» айтты, осы үшін сынға алынды да, [[Украина Сыртқы істер министрлігі]] осы сөзі үшін Қазақстанға қарсы [[демарш]] жариялаған еді.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://qazaqtimes.com/article/72659 |title= Украинадан Қазақстанға демарш: Ақорда Қырым аннексиясын неге мойындамайды? |lang= kk |publisher= qazaqtimes.com |author= Жұматай, Арай |date= 2019-12-05 |accessdate= 2024-02-22}}&lt;/ref&gt;

==== АҚШ ====
{{Тағы қараңыз|АҚШ-Қазақстан қатынастары}}
[[Сурет:Secretary Blinken Meets with Kazah President Tokayev in Astana (52717462009).jpg|нобай|оңға|Тоқаев (оң жақта) пен [[АҚШ Мемлекеттік хатшысы]] [[Энтони Блинкен]], 28 ақпан 2023]]
Тоқаев 2006 жылғы 25 қыркүйекте Уолдорф-Астория қонақүйінде [[АҚШ Мемлекеттік хатшысы]] [[Кондолиза Райс]]пен және АҚШ Мемлекеттік хатшысының адам құқықтары жөніндегі көмекшісі Барри Лоуэнкронмен кездесті. [[Associated Press]] агенттігінің журналисі Энн Гиранның айтуынша, кейбір сарапшылардың пікірінше, Қазақстандағы саяси жағдайдың нашарлауына қарамастан, АҚШ Қазақстанмен қарым-қатынасын жақсартқысы келеді. Қазақстандық мұнай өндірісі айтарлықтай өседі деген болжамдар болған және Қазақстанды басқа Орталық Азия елдерімен салыстырғанда «тым авторитарлық, тым тұрақсыз, тым кедей емес» деп сипаттаған. Тоқаевпен кездесудің алдында Райс келіссөз барысында [[адам құқығы]], не [[энергетика]]ның «қайсы бірінші орынға келеді» деген сұраққа ол жауап беруден бас тартты.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.taiwannews.com.tw/en/news/228948 |title= Bush administration pursues ties to oil-rich Kazakhstan despite backslide on democracy |lang= en |publisher= Taiwan News |author= Gearan, Anne |date= 2006-09-26}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20210604012709/https://www.taiwannews.com.tw/en/news/228948 |date= 2021-06-04}}&lt;/ref&gt;

Президент болғанынан кейін Тоқаев Қазақстанның стратегиялық одақтастарымен, соның ішінде Америка Құрама Штаттарымен, бар дипломатиялық қатынастарды жалғастыра берді. 2020 жылғы 2 ақпанда ол [[Астана|Нұр-Сұлтан]]да [[АҚШ Мемлекеттік хатшысы]] [[Майк Помпео]]мен кездесті, келіссөздер барысында екі ел арасындағы қатынастарды жақсартудың және сауда, инвестиция, IT-технология, демократиялық құндылықтарды күшейтудің және терроризмге қарсы күрестің маңызы айтылды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://akipress.com/news:634027:President_Tokayev_holds_talks_with_U_S__Secretary_of_State_Michael_Pompeo/ |title= President Tokayev holds talks with U.S. Secretary of State Michael Pompeo |lang= en |publisher= akipress |date= 2020-02-03 |accessdate= 2024-02-22}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20210602214345/https://akipress.com/news:634027:President_Tokayev_holds_talks_with_U_S__Secretary_of_State_Michael_Pompeo/ |date= 2021-06-02}}&lt;/ref&gt; Кейбір аналитиктердің ойынша, Помпеоның Қазақстанға сапары Қытайдың елдегі ықпалына қарсы жасалған еді, өйткені Помпео бұдан бұрын [[Шыңжаңдағы қайта тәрбиелеу лагерлері|Шыңжаңдағы лагерьлер]]дің құрбаны болған этникалық [[Қытай қазақтары|қазақ]] отбасыларымен кездесіп, Тоқаевты этникалық [[ұйғырлар]] мен қазақтарды қудалауы үшін Қытайға қысым көрсетуге шақырды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.voanews.com/south-central-asia/pompeo-central-asia-seeks-counter-china |title= Pompeo, in Central Asia, Seeks to Counter China |lang= en |publisher= [[Америка дауысы]] |author= Imamova, Navbahor |date= 2020-02-03 |accessdate= 2024-02-22}}&lt;/ref&gt;

== Саяси көзқарасы ==
Тоқаевты жергілікті және халықаралық биліктегі тәжірибесі бар «ұстамды [[Консерватизм|консерватор]]» деп сипаттайды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.polemics-magazine.com/int/kazakh-elections-eastern-front |title= Explaining the Results of the Kazakh Elections: Not so Quiet on the Eastern Front? |lang= en |publisher= Polemics Magazine |author= Krikorian, Lena |date= 2019-07-15 |accessdate= 2024-02-22}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20210828212031/https://www.polemics-magazine.com/int/kazakh-elections-eastern-front |date= 2021-08-28}}&lt;/ref&gt; Сонда да [[The Wall Street Journal]]ға берген сұхбатында Тоқаев өзін «реформашы» қылып сипаттады да, саяси реформасыз экономикалық реформалар болмайды деген.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.wsj.com/articles/kazakhstans-newly-elected-leader-calls-himself-a-reformer-11560452047 |title= Kazakhstan’s Newly Elected Leader Calls Himself a ‘Reformer’ |lang= en |publisher= Polemics [[The Wall Street Journal]] |author= Simmons, Ann M. |date= 2019-06-13 |accessdate= 2024-02-22}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20220107012207/https://www.wsj.com/articles/kazakhstans-newly-elected-leader-calls-himself-a-reformer-11560452047 |date= 2022-01-07}}&lt;/ref&gt;

[[The Diplomat]] басылымының жазуынша, Тоқаевтың саяси капиталы Назарбаевтың қолдауынан асып түспеді, бұл оған бизнес-элитадан, мемлекеттік қызметшілерден және саяси институттардан қолдау мен сенім алуға мүмкіндік берді.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://thediplomat.com/2020/03/democracy-the-Tokayev-way/ |title= Democracy, the Tokayev Way |lang= en |publisher= [[The Diplomat]] |author= Ниязбеков, Нұрсейіт |date= 2020-03-03 |accessdate= 2024-02-22}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20220204120839/https://thediplomat.com/2020/03/democracy-the-Tokayev-way/ |date= 2022-01-07}}&lt;/ref&gt; Осы себепті Тоқаев «Назарбаевтың саяси тумасы»&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.euractiv.com/section/central-asia/news/Tokayev-triumphs-in-kazakh-elections-amid-tensions/ |title= Tokayev triumphs in Kazakh elections amid tensions |lang= en |publisher= euractiv |author= Michalopoulos, Sarantis |date= 2019-06-10 |accessdate= 2024-02-22}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20210828201103/https://www.euractiv.com/section/central-asia/news/Tokayev-triumphs-in-kazakh-elections-amid-tensions/ |date= 2021-08-28}}&lt;/ref&gt; деп сипатталды және оның қарсыластары мен сыншылары оны «жиһаз» ({{lang-ru|мебель}}) деп атады, бұл келемеждік терминді алғаш рет 2019 жылы қуғындағы қазақстандық кәсіпкер [[Мұхтар Қабылұлы Әблязов|Мұхтар Әблязов]] ойлап тапқан еді.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://newtimes.kz/vlast/88273-ne-zhelaete-pochistit-mebel-posle-starykh-khozyaev-chto-pishut-prezidentu-kazakhstana-v-ego-svezhesozdannom-akkaunte-instagram |title= «Не желаете почистить мебель после старых хозяев?»: Что пишут президенту Казахстана в его свежесозданном аккаунте Instagram |lang= ru |publisher= newtimes.kz |author= Мостовая, Екатерина |date= 2019-04-02 |accessdate= 2024-02-22}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20210828201103/https://newtimes.kz/vlast/88273-ne-zhelaete-pochistit-mebel-posle-starykh-khozyaev-chto-pishut-prezidentu-kazakhstana-v-ego-svezhesozdannom-akkaunte-instagram |date= 2021-08-28}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://belsat.eu/ru/news/duumvirat-ajsultangejt-protesty-i-liberalizatsiya-itogi-goda-prezidentstva-tokaeva/ |title= Дуумвират, Айсултангейт, протесты и либерализация. Итоги года президентства Токаева |lang= ru |publisher= belsat.eu |author= Винявский, Игорь |date= 2020-03-19 |accessdate= 2024-02-22}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20210828201054/https://belsat.eu/ru/news/duumvirat-ajsultangejt-protesty-i-liberalizatsiya-itogi-goda-prezidentstva-tokaeva/ |date= 2021-08-28}}&lt;/ref&gt;

=== Сыбайлас жемқорлық ===
Тоқаев [[сыбайлас жемқорлық]]қа қатысты өзінің көзқарасын сипаттап, оны «ұлттық қауіпсіздікке тікелей залал» деп атады да, сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрестегі [[әкім]]дердің ірі жауапкершілігін айтып кетті.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/events/akorda_news/meetings_and_sittings/kazakstan-prezidenti-kasym-zhomart-tokaevtyn-toragalygymen-sybailas-zhemkorlykka-karsy-is-kimyl-maseleleri-zhoninde-kenes-otti |title= Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың төрағалығымен сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері жөнінде кеңес өтті |lang= kk |publisher= [[Қазақстан президенті]]нің ресми сайты |date= 2019-05-20 |accessdate= 2024-02-22}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20210604215609/https://www.akorda.kz/kz/events/akorda_news/meetings_and_sittings/kazakstan-prezidenti-kasym-zhomart-tokaevtyn-toragalygymen-sybailas-zhemkorlykka-karsy-is-kimyl-maseleleri-zhoninde-kenes-otti |date= 2021-06-04}}&lt;/ref&gt; 2019 жылғы 28 қарашада мекемедегі жоғары лауазымды тұлғалар сыбайлас жемқорлыққа кінәлі деп танылса, мүше болған министр мен әкімдерді отставкаға кетуге міндеттейтін заң жобасы бекітілді.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/tokaev-podpisal-zakon-otvetstvennosti-ministrov-korruptsiyu-385185/ |title= Токаев подписал закон об ответственности министров за коррупцию подчиненных |lang= ru |publisher= tengrinews |date= 2019-11-28 |accessdate= 2024-02-22}}&lt;/ref&gt;

=== Орыс тілі ===
Президент ретінде Тоқаев қазақстандық жұртшылықты [[қазақ тілі]]н үйренуге шақырып, оны «әрбір қазақстандықтың міндеті» деп атады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://vlast.kz/novosti/43213-ucit-kazahskij-azyk-prizval-kazahstancev-tokaev.html |title= Учить казахский язык призвал казахстанцев Токаев |lang= ru |publisher= vlast.kz |date= 2021-01-04 |accessdate= 2024-02-22}}&lt;/ref&gt; Сонымен қатар, ол қазақ тілінің рөлін күшейту [[орыс тілі]]не нұқсан келтірмеу керек деп есептей отырып, бұл мәселені дұрыс қарастырмаған жағдайда «түзетілмейтін зардаптар» бола алатынын айтты да, [[Украина]]дағы ұлтаралық қақтығыстарды атап кетті.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://eurasia.expert/tokaev-poyasnil-kak-sleduet-reshat-yazykovoy-vopros-v-kazakhstane/ |title= Токаев пояснил, как следует решать языковой вопрос в Казахстане |lang= ru |publisher= eurasiaexpert |date= 2020-06-25 |accessdate= 2024-02-22}}&lt;/ref&gt; 2023 жылғы 13 қазанда Қасым-Жомарт Тоқаев [[Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы|ТМД]] елдері арасындағы қатынаста орыс тілінің «ерекше рөлі» туралы айтқан.&lt;ref name=&quot;oristili&quot;&gt;{{Cite web|url= https://www.azattyq.org/a/32642676.html |title= Тоқаев орыс тілін қолдау жөніндегі халықаралық ұйым жобасын мақұлдады |lang= kk |publisher= [[Азаттық радиосы]] |date= 2023-10-18 |accessdate= 2024-02-22}}&lt;/ref&gt;

[[Ресей президенті]]нің баспасөз қызметінің мәліметінше Тоқаев «орыс тілін дамыту үшін халықаралық ұйым құрылуын ұсынды». Қазақстан президентінің ресми сайты бұл жайлы хабарлаған жоқ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.azattyq.org/a/32070138.html |title= Путин &quot;Тоқаев орыс тілін дамыту үшін халықаралық ұйым құруды ұсынды&quot; дейді. Ақорда бұл жайлы хабарламады |lang= kk |publisher= [[Азаттық радиосы]] |date= 2020-06-25 |accessdate= 2024-02-22}}&lt;/ref&gt; 2023 жылғы 18 қазанда Тоқаев бұл халықаралық ұйым жобасын мақұлдады да, бұл шешімді «тарихи шешім» деді.&lt;ref name=&quot;oristili&quot; /&gt; 2024 жылғы 20 қарашада [[Қазақстан Парламентінің Мәжілісі|Мәжіліс]] бұл ұйымның құрылуы жайлы шартты қолдап дауыс берді.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.azattyq.org/a/33209190.html |title= Мәжіліс &quot;орыс тілі жөніндегі ұйым құру туралы&quot; шартты қолдап дауыс берді |lang= kk |publisher= [[Азаттық радиосы]] |date= 2024-11-20 |accessdate= 2024-11-23}}&lt;/ref&gt;

== Өз өмірі ==
{{Толық мақала|Қасым-Жомарт Тоқаев отбасы}}
Қасым-Жомарт Тоқаев бұрын [[Надежда Давыдовна Тоқаева]]ға (1957 жылы туған) үйленген болатын, қазір олар ажырасқан. Олардың жалғыз ұлы — Тимур Кемел (туғанында Тоқаев; 1984 жылы туған), кәсіпкер.

Тоқаев — [[Көптілділік|полиглот]], қазақша, орысша, ағылшынша, қытайша және французша сөйлейді&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://sputnik.kz/20200517/Poliglot-diplomat-prezident-Qasym-Zhomart-Toqaev-13989339.html |title= Полиглот, дипломат және президент: Қасым-Жомарт Тоқаев 67 жасқа толды |lang= kk |publisher= SPUTNIK |date= 2020-05-17 |accessdate= 2024-02-22}}&lt;/ref&gt; және Қазақстанның [[үстел теннисі]] федерациясының 13 жыл бойғы президенті болған.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/president/president |title= Қазақстан Республикасының Президенті |lang= kk |publisher= [[Қазақстан президенті]]нің ресми сайты |accessdate= 2024-02-22}}&lt;/ref&gt;

Тоқаев өз туған күнін тойламайтынын айтқан. Бұл президент отбасында туған күн тойлау дәстүрінің болмауына байланысты қалыптасқан.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://sputnik.kz/20210517/Tuan-knn-toylaandy-natpaydy-Toaev-68-zhasa-toldy-17069660.html |title= Туған күнін тойлағанды ұнатпайды: Тоқаев 68 жасқа толды |lang= kk |publisher= SPUTNIK |date= 2021-05-17 |accessdate= 2024-02-22}}&lt;/ref&gt;

Швейцариялық Public Eye ұйымының мәліметі бойынша, 2010 жылдары Тоқаевтың ұлы Тимур мұнай және металл өндіру саласында бизнеске ие болған.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://rus.azattyq.org/a/review-tokayevs-assets-and-kazakhstan-distancing-from-russia/32049040.html |title=  «Подпольный бизнес» Токаева и «опасность втягивания Казахстана в войну» |lang= ru |publisher= [[Азаттық радиосы]] |date= 2022-09-24 |accessdate= 2024-02-22}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20220924193849/https://rus.azattyq.org/a/review-tokayevs-assets-and-kazakhstan-distancing-from-russia/32049040.html |date= 2022-09-24}}&lt;/ref&gt; 2021 жылғы желтоқсанда [[Алексей Анатольевич Навальный|Алексей Навальный]]дың командасы Ресейдің жылжымайтын мүлік тізіліміне зерттеу жүргізгенде Тоқаев туыстарының ресейлік мүлкі туралы деректердің Росреестрден жойылғанын анықтады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.svoboda.org/a/iz-rosreestra-ischezli-dannye-o-sotrudnikah-fsb-iz-dela-navaljnogo/31590668.html |title= Из Росреестра исчезли данные о сотрудниках ФСБ из &quot;дела Навального&quot; |lang= ru |publisher= [[Азаттық радиосы]] |date= 2021-12-02 |accessdate= 2024-02-22}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20211206131551/https://www.svoboda.org/a/iz-rosreestra-ischezli-dannye-o-sotrudnikah-fsb-iz-dela-navaljnogo/31590668.html |date= 2021-12-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://rus.azattyq.org/a/31590800.html |title= Сведения об элитной недвижимости родных Токаева в Москве засекречены — команда Навального |lang= ru |publisher= [[Азаттық радиосы]] |date= 2021-12-02 |accessdate= 2024-02-22}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20211205220706/https://rus.azattyq.org/a/31590800.html |date= 2021-12-05}}&lt;/ref&gt;

== Кітаптары ==
* «Организация Объединенных Наций: полвека служения миру» (1995), 
* «Внешняя политика Казахстана в условиях глобализации» (2000), 
* «Дипломатия Республики Казахстан» (2001)
* «Слово об отце» (2005), 
* «Свет и тень» (2007), 
* «Он делает историю» (2010).

== Марапаттары ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Мемлекеті
! Жылы
! Марапаты
! Дереккөзі
|-
| {{байрақ|Қазақстан}}
| 1996
| [[Парасат ордені]]
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url= http://kazakhstan.news-city.info/docs/sistemsk/dok_oedyli.htm |title= Указ Президента Республики Казахстан от 9.12.1996}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20170201142605/http://kazakhstan.news-city.info/docs/sistemsk/dok_oedyli.htm |date= 2017-02-01}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{байрақ|Қазақстан}}
| 1998
| [[Астана медалі]]
|
|-
| {{байрақ|Қазақстан}}
| 2001
| [[Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл медалі]]
|
|-
| {{байрақ|ТМД}}
| 2003
| «Достық ағашы» медал (ПАА)
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url= http://pravo.levonevsky.org/bazaby/org505/basic/text0128.htm |title= Постановление Совета Межпарламентской Ассамблеи государств-участников Содружества Независимых Государств от 14 ноября 2003 г. № 47 &quot;О награждении медалью «Древо дружбы» |lang= ru}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20190325084616/http://pravo.levonevsky.org/bazaby/org505/basic/text0128.htm |date= 2019-03-25}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{байрақ|Қазақстан}}
| 2004
| [[Назарбаев ордені]]
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url= http://www.nomad.su/?a=19-200412160521 |title= Награды ко Дню независимости |lang= ru |publisher= nomad.su |date= 2004-12-14 |accessdate= 2024-02-22}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20190327091441/http://nomad.su/?a=19-200412160521 |date= 2019-03-27}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{байрақ|Ресей}}
| 2004
| [[Достық ордені (Ресей)|Достық ордені]]
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url= http://kremlin.ru/acts/bank/21743 |title= Указ Президента Российской Федерации от 12 декабря 2004 года № 1552 «О награждении орденом Дружбы граждан Республики Казахстан» |lang= ru |publisher= [[Ресей президенті]]нің ресми сайты |date= 2004-12-12}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20190530193208/http://kremlin.ru/acts/bank/21743 |date= 2019-05-30}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{байрақ|Қазақстан}}
| 2005
| [[Қазақстан Конституциясына 10 жыл медалі]]
|
|-
| {{байрақ|Қазақстан}}
| 2006
| [[Қазақстан Республикасының парламентіне 10 жыл медалі|Қазақстан Парламентіне 10 жыл медалі]]
|
|-
| {{байрақ|Қазақстан}}
| 2008
| [[Астанаға 10 жыл медалі]]
|
|-
| {{байрақ|ТМД}}
| 2007
| [[Достастық ордені]] (ПАА)
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url= http://www.zoneby.net/legal/n11docs/zk11766i.htm |title= Постановление Совета МПА СНГ 13.05.2007 №19 |lang= ru}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20120105073906/http://www.zoneby.net/legal/n11docs/zk11766i.htm |date= 2012-01-05}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{байрақ|Украина}}
| 2008
| 3-дәрежелі [[Кінәз Ярослав Мудрый ордені]]
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.president.gov.ua/documents/1542008-7193 |title= Указ Президента Украины от 25 февраля 2008 года № 154 «О награждении государственными наградами Украины граждан Республики Казахстан» |lang= ru}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20190327090142/https://www.president.gov.ua/documents/1542008-7193 |date= 2019-03-27}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{байрақ|Қазақстан}}
| 2011
| [[Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 20 жыл медалі]]
|
|-
| {{байрақ|ТМД}}
| 2011
| Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығының грамотасы
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url= http://www.cis.minsk.by/reestr/ru/index.html#reestr/view/text?doc=3154 |title= Протокольное решение Совета глав государств СНГ «О награждении Грамотой Содружества Независимых Государств» (Принято в г. Душанбе 3 сентября 2011 года) |lang= ru |date= 2011-09-03}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20190414084324/http://cis.minsk.by/reestr/ru/index.html#reestr/view/text?doc=3154 |date= 2019-04-14}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{байрақ|Қазақстан}}
| 2014
| [[Отан ордені]]
|
|-
| {{байрақ|Ресей}}
| 2014
| «[[Ресей Федерация Кеңесі|Федерация Кеңесі]]. 20 жыл» медалі
|
|-
| {{байрақ|Қазақстан}}
| 2015
| [[Қазақстан Конституциясына 20 жыл медалі]]
|
|-
| {{байрақ|Қазақстан}}
| 2016
| [[Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 25 жыл медалі]]
|
|-
| {{байрақ|Сербия}}
| 2016
| 1-дәрежелі [[Серб туы ордені]]
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url= http://www.blic.rs/vesti/politika/nikolic-odlikovao-kazahstanskog-politicara/yfq48zr |title= Nikolić odlikovao kazahstanskog političara |lang= sr |publisher= [[Блиц (газет)|Блиц]] |date= 2016-12-01}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20190325092538/https://www.blic.rs/vesti/politika/nikolic-odlikovao-kazahstanskog-politicara/yfq48zr |date= 2019-03-25}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{байрақ|ТМД}}
| 2017
| «ТМД ПАА. 25 жыл» медалі
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url= http://old.iacis.ru/upload/iblock/b32/inform.pdf |title= Постановление Совета Межпарламентской Ассамблеи государств — участников Содружества Независимых Государств от 27 марта 2017 года № 17 &quot;О награждении медалью «МПА СНГ. 25 лет» |lang= ru |date= 2017-03-27}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{байрақ|Ресей}}
| 2017
| [[Құрмет ордені (Ресей)|Құрмет ордені]]
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url= http://publication.pravo.gov.ru/Document/View/0001201703020004?index=0&amp;rangeSize=1 |title= Указ Президента Российской Федерации от 1 марта 2017 года № 93 «О награждении государственными наградами Российской Федерации» |lang= ru}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20190327092552/http://publication.pravo.gov.ru/Document/View/0001201703020004?index=0&amp;rangeSize=1 |date= 2019-03-27}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{байрақ|Қазақстан}}
| 2018
| [[Астанаға 20 жыл медалі]]
| 
|-
| {{байрақ|Қазақстан}}
| 2019
| [[Алтын Қыран ордені|Қазақстан Президентіне арналған дәрежелі Алтын Қыран ордені]]
| 
|-
| {{байрақ|Қазақстан}}
| 2021
| [[Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 30 жыл медалі]]
|
|-
| {{байрақ|Түрікменстан}}
| 2021
| [[Түрікменстан Президенті «Битараплык» ордені]]
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://turkmenportal.com/blog/40779/prezident-kazahstana-nagrazhden-ordenom-turkmenistana-bitaraplyk |title= Президент Казахстана награждён Орденом Туркменистана «Битараплык» |lang= ru}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20211025225547/https://turkmenportal.com/blog/40779/prezident-kazahstana-nagrazhden-ordenom-turkmenistana-bitaraplyk |date= 2021-10-25}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{flagicon image|Flag of Tatarstan.svg|border}} [[Татарстан]]
| 2022
| «Дуслык» ордені
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/prezident-tatarstana-nagradil-tokaeva-461691/ |title= Президент Татарстана наградил Токаева |lang=ru}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20220211113311/https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/prezident-tatarstana-nagradil-tokaeva-461691/ |date= 2022-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{байрақ|Ресей}}
| 2022
| [[Александр Невский ордені (Ресей)|Александр Невский ордені]]
| Бас тартты&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.svoboda.org/a/prezident-kazahstana-otkazalsya-prinyatj-orden-za-sotrudnichestvo-s-rossiey/31903893.html |title= Пресс-служба президента Казахстана заявила о его отказе принять орден за сотрудничество с Россией |publisher= [[Азаттық радиосы]] |date= 2022-06-18 |accessdate= 2022-06-18}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20220618081718/https://www.svoboda.org/a/prezident-kazahstana-otkazalsya-prinyatj-orden-za-sotrudnichestvo-s-rossiey/31903893.html |date= 2022-06-18}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{байрақ|Қырғызстан}}
| 2022
| 1-дәрежелі [[Манас ордені]]
| Бас тартты&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://knews.kg/2022/06/18/prezident-kazahstana-otkazalsya-ot-kyrgyzskogo-ordena-manas-tokaev-reshil-ne-prinimat-nagrady/ |title= Президент Казахстана отказался от кыргызского ордена «Манас». Токаев решил не принимать награды |lang= ru}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20220727100146/https://knews.kg/2022/06/18/prezident-kazahstana-otkazalsya-ot-kyrgyzskogo-ordena-manas-tokaev-reshil-ne-prinimat-nagrady/ |date= 2022-07-27}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{байрақ|Түрікменстан}}
| 2024
| «Мақтымқұлы Фрағидің 300 жылдығына» медалі
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.parahat.info/edict/2934 |title=О награждении юбилейной медалью Туркменистана «Magtymguly Pyragynyň 300 ýyllygyna» Президента Республики Казахстан Токаева Касым-Жомарта Кемелевича |language=ru |work=parahat.info |date=2024-10-11 |accessdate=2025-02-12}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{байрақ|Қазақстан}}
| 
| Нәзір Төреқұл атындағы медаль
| 
|-
| {{байрақ|Ресей}}
| 
| А.М. Горчаковтың естелік медалі
| 
|}

== Құрметті атақтары ==
* Дүниежүзілік гуманитарлық және жаратылыстану ғылымдары академиясының толық мүшесі, [[Мюнхен қауіпсіздік конференциясы]]ның «Даналар кеңесінің» мүшесі
* {{iw|Шэньчжэнь университеті|Шэньчжэнь университетінің|en|Shenzhen University}} құрметті профессоры (Қытай)
* [[Ресей СІМ Дипломатиялық академиясы]]ның құрметті профессоры және құрметті докторы, сенімді кеңесінің мүшесі
* Қазақстан Халықаралық қатынастар кеңесінің құрметті президенті
* Женева Дипломатия және халықаралық қатынастар мектебінің құрметті деканы
* [[Женева университеті]] «Академикус» грамотасының иегері
* С.Н. Рерих атындағы естелік медалінің иегері.

== Тағы қараңыз ==
* [[Қасым-Жомарт Тоқаев үкіметі]] — 1999–2002 жылдары қызметте болған, Тоқаев басқарған Министрлер Кабинеті.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер|3}}

{{Қазақстан басшылары (1917 жылдан бастап)}}
{{ТМД елдерінің басшылары}}
{{Қазақстан үкіметі басшылары}}
{{Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының VI шақырылым депутаттары}}

{{DEFAULTSORT:Тоқаев, Қасым-Жомарт Кемелұлы}}
[[Санат:Қасым-Жомарт Тоқаев| Қасым-Жомарт]]
[[Санат:Саясаттану ғылымының докторлары]]
[[Санат:Қазақстан сыртқы істер министрлері]]
[[Санат:Қазақстан мемлекеттік хатшылары]]
[[Санат:КСРО дипломаттары]]
[[Санат:БҰҰ лауазымды тұлғалары]]
[[Санат:Қазақстан дипломаттары]]
[[Санат:Қазақстан премьер-министрлері]]
[[Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері]]
[[Санат:Қазақстан саясаткерлері]]
[[Санат:Қазақстан Парламенті Сенатының депутаттары]]
[[Санат:Мәскеу мемлекеттік халықаралық қатынастар институты түлектері]]
[[Санат:РФ СІМ Дипломатиялық академиясы түлектері]]
[[Санат:Біріккен Ұлттар Ұйымының лауазымды адамдары]]
[[Санат:ТМД грамотасының иегерлері]]
[[Санат:Қазіргі мемлекет басшылары]]
[[Санат:Қазақстан президенттері]]
[[Санат:Қазақстан президенттігіне үміткерлер (2019)]]
[[Санат:Қазақстан президенттігіне үміткерлер (2022)]]</text>
      <sha1>nt4s45jqaqat3np66ni6vg0s5eol6zv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Никита Сергеевич Хрущёв</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9159</id>
    <revision>
      <id>3631547</id>
      <parentid>3398762</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T14:43:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>/* Сыртқы сілтемелер */</comment>
      <origin>3631547</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17753" sha1="pl9lphqqsa420ah2g32rnk060tvuuvc" xml:space="preserve">{{Мемлекеттік қайраткер
 | түс                  = &lt;!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын | 
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх --&gt;
 | Қазақша есімі        = Никита Сергеевич Хрущев 
 | Шынайы есімі         = 
 | Суреті               = Bundesarchiv Bild 183-B0628-0015-035, Nikita S. Chruchstschow.jpg
 | Сурет ені            = 
 | Атауы                =Хрущёв Никита Сергеевич. [[1963 жыл]]
 | Титулы               = КОКП ОК Бірінші хатшысы
 | Ту                   =  Symbol-hammer-and-sickle.svg
 | Ту2                  = 
 | Реті                 = 
 | Басқара бастады      = [[7 қыркүйек]] [[1953]]
 | Басқаруын аяқтады    = [[14 қазан]] [[1964]]
 | Ізашары              = лауазым ұйымдастырылған; [[Иосиф Виссарионович Сталин]] БК(б)П Бас хатшысы ретінде
 | Ізбасары             =  [[Леонид Ильич Брежнев]]
 | Президент            = 
 | Премьер              =
 | Титулы_2             = 
 | Ту_2                 = 
 | Ту2_2                = 
 | Реті_2               = 
 | Басқара бастады_2    = 
 | Басқаруын аяқтады_2  = 
 | Ізашары_2            = 
 | Ізбасары_2           = 
 | Титулы_3             = 
 | Ту_3                 = 
 | Ту2_3                = 
 | Реті_3               = 
 | Басқара бастады_3    = 
 | Басқаруын аяқтады_3  = 
 | Ізашары_3            = 
 | Ізбасары_3           = 
 | Титулы_4             = 
 | Ту_4                 = 
 | Ту2_4                = 
 | Реті_4               = 
 | Басқара бастады_4    = 
 | Басқаруын аяқтады_4  = 
 | Ізашары_4            = 
 | Ізбасары_4           = 
 | Туған күні         =15.4.1894
 | Туған жері         = 
 | Қайтыс болған күні   = 11.9.1971
 | Қайтыс болған жері   = [[Мәскеу]], [[КСРО]]
 | Жерленді             = 
 | Діні                 =  [[атеизм]]
 | Әкесі                =
 | Анасы                =
 | Жұбайы               = 
 | Балалары             = 
 | Партиясы             = [[КОКП]] ([[1918 жыл]]дан бастап)
 | Білімі               = 
 | Мамандығы            = 
 | Қолтаңбасы           = Nikita Khrushchev Signature2.svg
 | Сайты                = 
 | Commons              = 
 | Марапаттары          =
}}
'''Никита Сергеевич Хрущев''' ({{Туғанкүні|17|4|1894}}&lt;ref&gt;According to official Soviet sources and his memoirs. His birth certificate gives 3/15 сәуір. Tompson, p. 2.&lt;/ref&gt;&amp;nbsp;— [[11 қыркүйек]] [[1971 жыл|1971]], [[Мәскеу]]) — 1953—64 жж. КОКП ОК бірінші хатшы, 1958—64&amp;nbsp;жж. КСРО Министрлер Кеңесі төрағасы, Кеңес Одағы ері, үш рет [[Социалистік еңбек ері]].

== Өмірбаяны ==
1908 жылдан Донбастың шахталары мен зауыттарында жұмыс істеген.  
[[Сурет:1916._Khrushhev-s-zhenojj-efrosinejj.jpg|нобай|оңға|Бірінші әйелі Ефросиния Писаревамен. 1916 жыл]]
1918 — 20 ж. [[Азамат соғысы|Азамат соғысына қатысты]], кейіннен Донбасс пен Киевте шаруашылық және партия қызметтерінде болды.  

1929 — 31 ж. Мәскеуде Өнеркәсіп академиясында оқыды.  

1931 жылдан Мәскеудегі партия қызметінде болып, 1935 — 1938 ж. БК(б)П Мәскеу облысы және қалалық комитеттерінің 1-хатшысы, 1938 жылдың қаңтарынан 1947 жылдың наурызына дейін [[Украина]] К(б)П ОК-нің 1-хатшысы қызметтерін атқарды. Жергілікті партия ұйымының басшысы ретінде Мәскеу мен Украинада жүргізілген жаппай саяси қуғын-сүргінді ұйымдастырушылардың бірі болды. 2-дүниежүзілік соғыс жылдарында бірсыпыра майдан Әскери кеңестерінің мүшесі ретінде әскери басшылыққа партиялық қадағалауды күшейтушілердің бірі ретінде генерал-лейтенант (1943) атағын алды.  

1944 — 47 ж. [[УКСР]] ХКК-нің (1946 жылдан Мин. кеңесі) төрағасы, ал 1947 жылдың желтоқсанынан қайтадан [[Украина]] К(б)П ОК-нің 1-хатшысы, 1949 жылдың желтоқсанынан БК(б)П ОК-нің хатшысы және БК(б)П Мәскеу комитеттінің 1-хатшысы болды.  

1953 ж. наурыздан КОКП ОК-нің хатшысы, қыркүйектен 1-хатшысы, сонымен бірге 1958 — 64 ж. [[КСРО]] Министр кеңесінің төрағасы қызметтерін атқарды. Хрущев билікке келісімен ішкі және сыртқы саясатта “жылымық” басталды, партиялық — мемлекеттік жүйені өзгертуге талпыныс жасалды. Осы мақсатта партиялық және мемлекеттік аппараттың айрықша құқықтарына шектеу жасап, біршама ашық қоғам орнады. Хрущев КОКП-ның 20-съезінде (1956) Сталиннің жеке басына табынудың зардаптары жөнінде баяндама жасады. Осыдан соң іле-шала саяси қуғын-сүргін құрбандары ақтала бастады.  

1954 — 64 ж. аралығында [[КСРО|КСРО-да]] Тың игеру жүзеге асырылды. Қудалауға ұшыраған халықтардың саяси және Әлеуметтік құқықтары қалпына келтірілді. Өнеркәсіп пен ауыл шаруашылығын дамытуға үлкен көңіл бөлінді.  

1954 ж. алғашқы атом электр станциялары салынды, 1957 ж. Жердің жасанды серігі ұшырылды. 1961 ж. тұңғыш кеңестік ғарышкер орбитаға ұшып шықты. Бірақ елде демократияның дамытылуы шектеліп, [[социализм]] толық және түпкілікті орнады деген үстірт қорытынды (21-съезд, 1959) шығарылды, ал КОКП-ның 22-съезінде (1961) елде кемелденген социализм орнады деген қорытынды жасалды. Елде тоталитарлық режим сақталды, басқаша ойлаушылық тұншықтырылды, интеллигенцияға қарсы қуғын-сүргін, жұмысшылар демонстрацияларын күшпен басу (Новочеркасск, 1962, т.б.), басқа елдердің ішкі ісіне араласу (1956 ж. Венгрияға әскер кіргізу), т.б. келеңсіздіктерге жол берілді. Батыспен арадағы әскери қақтығыстар (Берлин, 1961, Кариб дағдарысы, 1962, т.б.), ''“Американы қуып жету және басып озу”'' сияқты саяси жалаң ұрандар, 1980 жылға дейін коммунизм орнату уәдесі, осылардың барлығы оның саясатының тиянақсыздығын көрсетті. Сонымен қатар шаруашылықты өркендетуде көптеген кемшіліктер жіберілді, партияның облысы ұйымдары салалық партия ұйымдарына ажыратылды. Саяси қайраткерлерге, әскери басшыларға сенімсіздік көрсетілді. 1957 ж. армия мен халықтың алдындағы беделінен қауіптеніп, қорғаныс министрі Г.К. Жуковты орнынан алды. Тың игеру барысында Қазақстан КП ОК-нің 1-хатшысы Ж.Шаяхметов қызметінен негізсіз босатылып, орнына [[Пантелеймон Кондратьевич Пономаренко|П.К. Пономаренко]] қойылды. 1956 ж. Оңтүстік Қазақстанның мақта өсіруші аудандары Өзбекстанға берілді. 

1958 ж. тамызда кеңестік жүйеге қарсы Теміртау жұмысшыларының көтерілісі болды. Осылардың барлығы халықтың және партия қайраткерлерінің наразылығын туғызды. 1964 ж. өткен қазан пленумында Хрущев орнынан алынып, 1-хатшылыққа Л.И. Брежнев сайланды. 

Хрущев естелігі алғаш рет 1981 ж. Нью-Йоркте жарық көрді.&lt;ref&gt;«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы|Қазақ энциклопедиясы»]] Бас редакциясы, 1998 жыл, ISBN 5-89800-123-9, II том&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Қазақстанның қазіргі заман тарихы: Жалпы білім беретін мектептің 9-сыныбына арналған оқулық. 2-басылымы, өңделген. Жалпы редакциясын басқарған тарих ғылымының докторы, профессор Б. Ғ. Аяған. Алматы: Атамұра, 2009. ISBN 9965-34-933-9&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

== Сыртқы сілтемелер ==
{{Commons|Никита Сергеевич Хрущёв}}

{{start box}}
{{succession box | before = [[Иосиф Виссарионович Сталин|Иосиф Сталин]] | title = [[КОКП ОК бас хатшы|КОКП ОК бірінші хатшы]] | years = 1953—1964 | after = [[Леонид Ильич Брежнев|Леонид Брежнев]]}}
{{succession box|before=[[Булганин, Николай Иванович|Николай Булганин]]|title=[[КСРО МК төрағасы|КСРО Министрлер Кеңесі төрағасы]]|after=[[Косыгин, Алексей Николаевич|Алексей Косыгин]]|years=1958—1964}}
{{end box}}

{{USSRpremier}}
{{Leaders of CPSU}}
{{Украина премьер-министрлері}}
{{КСРО басшылары}}

[[Санат:Хомутовка ауданында туғандар]]
[[Санат:Мәскеуде қайтыс болғандар]]
[[Санат:Новодевичье зиратында жерленгендер]]
[[Санат:Кеңес Одағының батырлары]]
[[Санат:Социалистік еңбек ерлері]]
[[Санат:Ленин орденінің иегерлері]]
[[Санат:I дәрежелі Суворов орденінің иегерлері]]
[[Санат:I дәрежелі Кутузов орденінің иегерлері]]
[[Санат:II дәрежелі Суворов орденінің иегерлері]]
[[Санат:I дәрежелі Отан соғысы орденінің иегерлері]]
[[Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері]]
[[Санат:Отан соғысы партизанына медалінің иегерлері]]
[[Санат:Сталинградты қорғағаны үшін медалінің иегерлері]]
[[Санат:1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысында Германияны жеңгені үшін медалінің иегерлері]]
[[Санат:1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы қажырлы еңбегі үшін медалінің иегерлері]]
[[Санат:Оңтүстіктегі қара металлургия кәсіпорындарын қалпына келтіргені үшін медалінің иегерлері]]
[[Санат:Тың жерлерді игергені үшін медалінің иегерлері]]
[[Санат:КОКП бас хатшылары]]
[[Санат:Еңбегі үшін орденінің (Ингушетия) иегерлері]]
[[Санат:Халықтар арасындағы бейбітшілікті нығайтқаны үшін халықаралық Лениндік сыйлықтың иегерлері]]
[[Санат:Тарас Шевченко атындағы Украина Ұлттық сыйлығының иегерлері]]
[[Санат:Болгария Халық Республикасының батырлары]]
[[Санат:Георгий Димитров орденінің иегерлері]]
[[Санат:1 дәрежелі Ақ арыстан орденінің (ЧССР) иегерлері]]
[[Санат:Ніл орденінің Үлкен лентасының иегерлері]]
[[Санат:Румыния Социалистік Республикасының Жұлдызы орденінің иегерлері]]
[[Санат:Карл Маркс орденінің иегерлері]]
[[Санат:Сухэ-Батор орденінің иегерлері]]
[[Санат:КСРО генерал-лейтенанттары]]
[[Санат:Украина КП ОК бірінші хатшылары]]
[[Санат:Тайм журналы нұсқасы бойынша Жыл адамдары]]
[[Санат:Лениншілдер]]
[[Санат:КОКП ОК бірінші хатшылары]]
[[Санат:КОКП ОК мүшелері]]
[[Санат:Үш дүркін Социалистік еңбек ерлері]]
[[Санат:Ресейдегі Азаматтық соғысқа қатысушылар]]
[[Санат:КОКП ОК Саяси бюросы мүшелері]]
[[Санат:КСРО министрлер кеңесінің төрағалары]]
[[Санат:КОКП Мәскеу облыстық комитетінің екінші хатшылары]]
[[Санат:КОКП Мәскеу облыстық комитетінің бірінші хатшылары]]
[[Санат:Донецк техникалық университеті түлектері]]
[[Санат:Бүкілодақтық өнеркәсіп академиясы түлектері]]
[[Санат:Никита Хрущёв]]
[[Санат:Хрущёв жылымығы]]
[[Санат:КСРО мемуаршылары]]
[[Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің 1-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің 2-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің 3-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің 4-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің 5-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің 6-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:1-ші Украина майданы тұлғалары]]
[[Санат:Ұлы Отан соғысындағы саяси қызметкерлер]]
[[Санат:Карель АКСР Жоғарғы Кеңесінің депутаттары]]
[[Санат:Башқұрт АКСР Жоғарғы Кеңесінің 3-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Украина КСР үкімет басшылары]]
[[Санат:Украина КСР министрлер кеңесінің төарғалары]]
[[Санат:РКФСР Жоғарғы Кеңесінің 2-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:РКФСР Жоғарғы Кеңесінің 3-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:РКФСР Жоғарғы Кеңесінің 4-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:РКФСР Жоғарғы Кеңесінің 5-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:РКФСР Жоғарғы Кеңесінің 6-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:КОКП Мәскеу қалалық комитетінің екінші хатшылары]]
[[Санат:КОКП Мәскеу қалалық комитетінің бірінші хатшылары]]
[[Санат:КСРО ІІХК айрықша үштігінің қуғындалмаған мүшелері]]
[[Санат:Ресей атеистері]]</text>
      <sha1>pl9lphqqsa420ah2g32rnk060tvuuvc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Сарыарқа ауданы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21638</id>
    <revision>
      <id>3631837</id>
      <parentid>3570218</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T11:31:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Casserium</username>
        <id>68287</id>
      </contributor>
      <origin>3631837</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4698" sha1="mx8bgu4m2uv18wh89x8kv12trs870bd" xml:space="preserve">{{Қазақстан қала ішіндегі ауданы
 |ауданның атауы      = Сарыарқа ауданы
 |елтаңба             = 
 |ту                  = 
 |елтаңба сипаттамасы   = 
 |ту сипаттамасы        = 
  |lat_dir = N |lat_deg =  |lat_min =  |lat_sec  = 
  |lon_dir = E |lon_deg =  |lon_min =  |lon_sec  = 
 |облысы              = 
 |қаласы              = Астана 
 |әкімі               = Жанасыл Камалиұлы Шәукентаев 
 |әкімдіктің мекенжайы  = Астана қаласы, Сарыарқа даңғылы, №13
 |құрылған уақыты     = [[1998 жыл]]
 |жер аумағы          = 67,75
 |жер аумағы бойынша орны  = 
 |тұрғыны             = 345 193
 |халық саны бойынша орны  = 
 |санақ жылы          = 2023
 |тығыздығы           = 
 |тығыздығы бойынша орны   = 
 |ұлттық құрамы       = {{nobr|[[қазақтар]] (73,77%)}}, {{nobr|[[орыстар]] (16,58%)}}, {{nobr|басқалары (9,65%)}}&lt;ref&gt;[https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT453226 Қазақстан Республикасы халқының жекелеген этностары бойынша саны (2022 жыл басына)]&lt;/ref&gt;
 |телефон коды        = +7 7172
 |пошта индексі       = 
 |сайты               = https://www.gov.kz/memleket/entities/astana-saryarka?lang=kk Астана қаласы &quot;Сарыарқа&quot; ауданы әкімінің аппараты
 |карта               = Astana City (Kazakhstan), Saryarka District 2025.png
 |ортаққордағы санаты = 
}}
{{мағына|Сарыарқа (айрық)}}
'''Сарыарқа ауданы''' – [[Астана]] қаласындағы әкімшілік аудан. 1998 жылдың 6 мамырында құрылды. Бұрынғы атауы - Совет ауданы. Халқы — 345,2 мың адам&lt;ref&gt;[https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT478686 Қазақстан Республикасы халқының жынысы және жергілікті жердің типіне қарай саны (2023 жылғы 1 қаңтарға)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230305101742/https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT478686 |date=2023-03-05 }}&lt;/ref&gt;.

== Аумағы ==
2018 жылы 16 наурызға дейін аудан аумағы 196,62 км²-ді құрады&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=http://www.akorda.kz/ru/legal_acts/decrees/ob-izmenenii-granic-goroda-astany |title=Астана қаласының шекараларын өзгерту туралы|access-date=2017-02-19 |archive-date=2017-02-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170220012140/http://www.akorda.kz/ru/legal_acts/decrees/ob-izmenenii-granic-goroda-astany |deadlink=no }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=http://astana.gov.kz/ru/modules/material/9482 |title=Астана қаласы Сарыарқа ауданының әкімі аппараты|accessdate=2017-02-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170220020305/http://astana.gov.kz/ru/modules/material/9482 |archivedate=2017-02-20 |deadlink=yes }}&lt;/ref&gt;.

[[Сурет:Сарыарқа ауданы.PNG|thumb|150px|Сарыарқа ауданының 2018 жылғы 16 наурызға дейінгі аумағы]]

2018 жылы 16 наурызда аудан аумағының басым бөлігі жаңадан құрылған [[Байқоңыр ауданы]]на беріліп, 67,76 км²-ге дейін қысқарды.

== Әкімдері ==
# [[Николай Тихонюк]] (02.1999 — 08.2002)
# [[Асхат Акчурин]] (08.2002 — 04.2004)
# [[Сапар Ахметов]] (04.2004 — 09.2007)
# [[Ерекболат Қабылда]] (2007 — 2008)
# [[Сабила Мұстафина]] (04.2008 — 11.2011)
# [[Ермек Оспанов]] (11.2011  — 07.2013)
# [[Ермағанбет Қабдулаұлы Бөлекпаев|Ермағанбет Бөлекбаев]] (07.2013 — 11.2015)
# [[Павел Кулагин]] (11.2015 — 10.2016)
# [[Арман Тұрлыбек]] (20.10.2016 — 02.2018)
# [[Ерғали Егемберді]] (02.2019 — 10.2020)
# [[Есет Берікұлы Байкен|Есет Байкен]] (10.2020 — 02.2022)
# [[Жүсіп Жұмағұлов]] (02.2022 — 04.2023)
# [[Бауыржан Ералы]] (04.2023 — 03.2025)
# Жанасыл Шәукентаев (04.2025 бастап)

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Астана аудандары]]</text>
      <sha1>mx8bgu4m2uv18wh89x8kv12trs870bd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ботай мәдениеті</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21932</id>
    <revision>
      <id>3631816</id>
      <parentid>3386822</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T09:00:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dostoevskykz</username>
        <id>183227</id>
      </contributor>
      <origin>3631816</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4060" sha1="97p0wroj0gvxpjuppz90j9e5qg7gkwh" xml:space="preserve">[[File:Anishanabe1.jpg|right|150px|thumb|Ботай мәдениеті]]
''Ескерткіш'' 15 га алаңды алып жатыр. Ботай мәдениеті ежелгі адамның алғаш рет [[жылқы]]ны қолға үйреткендігімен әлемге әйгілі. Бұл мәдениеттің өмір сүру уақытты б.з.д. V-IV мыңжылдықта өтті. Зерттеулердің тарихи маңызы — жылқыны алғаш қолға үйретудің жер жүзінде ең басты орталығы [[Қазақстан]] болып саналуында.

Ботай әлемдегі – ертедегі [[Еуразия]] жылқы өсірушілерінің ғажайып қонысы.

'''Ботай мәдениеті''' — [[энеолит]] дәуірінде Солтүстік Қазақстанды мекендеген тайпалар мәдениеті. [[Солтүстік Қазақстан облысы]] [[Айыртау ауданы]]ның [[Никольское (Солтүстік Қазақстан облысы)|Никольское]] ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 1,5 км жердегі Ботай қоныстарына байланысты аталған. Қазба жұмыстарын жүргізген [[Солтүстік Қазақстан университеті|Солтүстік Қазақстан университетінің]] [[археология]]лық экспедициясы ''(1981-1983, жетекшісі В.Ф. [[Виктор Федорович Зайберт|Зайберт]])'' 15 га жерді алып жатқан қоныстан 158 үйдің орны қазылып аршылды. Олар қабырғалары бір-біріне жалғастырып салынған бірнеше тұйықталған бөліктерден тұрады. Кейбіреулерінде 30-ға тарта үйлер болған. Шаруашылық құралдары түрлі тастардан, балшықтан және сүйектерден жасалынған. Ботай мәдениетін жасаған [[тайпа]]лар жылқыны қолға үйреткен. Тастан жасалған пышақ, [[қанжар]], [[жебе]]нің, [[найза]]ның ұштарының көптеп табылуы қоғам өмірінде аңшылықтың рөлін айқын көрсетеді. Сонымен қатар [[гарпун]], [[ине]], [[жуалдыз]], [[тескіш]]тер, [[тұмар]] және [[әшекей]] бұйымдардың кездесуі шаруашылықтың әр саласынан хабар береді. Ботай мәдениетінің қалыптасуына [[Атбасар мәдениеті|Атбасар]] [[неолит]]тік мәдениетін жасаған тайпалары араласқан. Ботай мәдениеті [[Жайық]] пен [[Ертіс]] өзендерінің аралығын қоныстанған тайпалар мәдениетіне жатады.&lt;ref name=&quot;source1&quot;&gt;“Қазақ Энциклопедиясы”, 2 том&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8&lt;/ref&gt;   
[[File:Fort Ancient Tools and other artifacts HRoe 2011.jpg|right|150px|thumb|Тастан жасалынған құралдар]]

==Сілтемелер==
1. [http://www.inform.kz/kaz/article/2259588 «Ботай мәдениеті»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304221426/http://www.inform.kz/kaz/article/2259588 |date=2016-03-04 }}

==Дереккөздер&lt;/span&gt;== 
&lt;references/&gt;

{{wikify}}

&lt;references/&gt;
{{Stub: Қазақ мәдениеті}}
{{wikify}}

[[Санат:Тарих]]
[[Санат:Қазақстан археологиялық мәдениеті]]
[[Санат:Қазақстан мәдениеті]]


{{stub}}</text>
      <sha1>97p0wroj0gvxpjuppz90j9e5qg7gkwh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Абай жолы (роман)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>22293</id>
    <revision>
      <id>3631714</id>
      <parentid>3594337</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T05:34:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dostoevskykz</username>
        <id>183227</id>
      </contributor>
      <origin>3631714</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="96384" sha1="s0ixqj649cgvbs4axfo0c8ym2u39ilp" xml:space="preserve">{{Әдеби шығарма
|Атауы            = «Абай жолы»
|Шынайы атауы   = “Абай”
|Сурет         = Қазақ әдебиеті жауһарларының бірі-Абай жолы.-.jpg
|Сурет сипаттамасы = 2013 жылғы басылым (түпнұсқа негізіндегі)
|Жанр                = [[Роман]]
|Авторы              = Мұхтар Омарханұлы Әуезов
|Түпнұсқа тілі      = қазақ
|Жазылды            = 1939–1956
|Жариялануы          = 1942-1956
|Жеке басылым   = 
|Баспа        = Қазақ мемлекеттік көркем әдебиет баспасы (қазіргі «Жазушы»)
|isbn                = 
|Аударма           = Әлем халықтарының 116 тіліне аударылды 
|Алдыңғысы          = Татьянаның қырдағы әні 
|Келесі           = Өскен өркен
|Lib                 = 
|Уикикітап            = 
}}


'''«Абай жолы»''' – қазақ жазушысы [[Мұхтар Әуезов]]тың тарихи-өмірбаяндық [[роман]]ы. Абай жолы романы қазақ әдебиетіндегі тұңғыш жазылған роман-эпопея саналады. Роман әр жылдары бірнеше кітап ретінде жарыққа шықты. Атап айтқанда 1-кітап 1942 жылы, 2-кітап 1947 жылы, 3-кітап 1952 (кей деректерде 1954) жылы, ал 4-кітап  1956 жылы жарыққа шықты. 

Романның «Абай» атанған алғашқы екі кітабына КСРО Мемлекеттік сыйлығы ([[1949 жыл|1949]]), «Абай жолының» тұтас төрт томына [[Лениндік сыйлық]] (1959) берілді. 

«Абай жолы» арқылы қазіргі [[Қазақ поэзиясы мен музыка өнері|қазақ прозасы]] күллі дүние жүзі әдеби классиканың шырқау шыңына шықты. Сөйтіп, 19 ғасырдың 40-50-жылдарын М. О. Әуезов туған әдебиетіміздің даму тарихында бұрын-соңды болып көрмеген ренессансқа айналдырды. Мұның өзі заңды да, өйткені ''«Абайдай» шығарма бұл тұсқа дейін қазақ әдебиетінде болған емес»''.&lt;ref&gt;Мүсірепов Ғ. Суреткер парызы. - А., 1970, 164- б.&lt;/ref&gt; ''«Бұл да аз,''- деді француз жазушысы Луи Арагон,''- әлемнің басқа елдерінде де онымен тең түсетін шығарма табу қиын; бұл, менің ойымша, XX ғасырдағы ең үздік шығармалардың бірі»''. Ең талғампаз суреткерлердің аузымен айтылған осындай орасан биік бағаға «Абай жолы» қандай қасиеттерімен жетті? Бұл сұраққа жауап беру үшін [[эпопея]]ға тән негізгі ерекшеліктерді ескермей болмайды. Алдымен, тақырып туралы. Кешегі, яки тарихи тақырып: бүгінгі, яки қазіргі күн тақырыбы деп жүрміз. Бір тұста осылар жөнінде айтыс ашып, дауласып та көрдік. Бәрі шартты нәрсе! (Кеше, бүгін, ертең... [[Уақыт]] жалғастығында жік жоқ: таң атса, ертең бүгінге, бүгін кешеге айналады. Демек, кешесіз бүгін, бүгінсіз ертең жоқ). Сондай-ақ бүгінгі қазақ кім? Мұны тану үшін кешегі қазақты білу шарт. Тамыры жоқ ағаш, тарихы жоқ [[халық]] болмайды. [[Әуезов]] өзінің төрт том «Абай жолы» арқылы бүкіл дүние жүзіне, қала берді - өз отандастарына, керек десеңіз тіпті - қазақтардың өзіне қазақ дегеннің кім екенін танытты. Дәлірек айтқанда, қазақ халқының ұлылығын - оның өткен өмірін - [[тарих]]ын, тарихының түбірлі кезеңдерін, қазақ мінезі қалыптасқан трагикалық Һәм шығармашылық дәуірлерді ғажайып көркемдік күшпен жарқыратып, ашып, жан-жақты айқындап, терең түсіндіріп берді. Сондықтан да, «Абай жолын» оқыған Бенжамен Матип ''«қазақ неткен ғажайып халық»'' деп өзін-өзі ұмыта таңырқаса, Константин Федин ''«өзінің қалай қазақ болып кеткенін білмей қалған»''. Сондықтан да бүгінде Л. Н. Толстойды оқымай орысты, О. Бальзакты оқымай французды білдім деу қандай қиын болса, Әуезовті оқымай қазақты білдім деу сондай қиын.

== Қазақтың тұңғыш эпопеясы ==
«Абай жолының» бас кейіпкері – [[Абай Құнанбайұлы|Абай Құнанбаев]]. Біз ақынның өмірінің елу жылына айғақ боламыз. Абайдың адам, азамат, ақын ретінде қалыптасуы сол жарты [[ғасыр]] ішіндегі қазақ қоғамының барлық саласындағы өмірдің барлық ой-қыры, қия-қалтарысымен өріле суреттеледі. Абай арқылы өткен ғасырдың екінші жартысындағы және осы ғасырдың басындағы бүкіл халық тіршілігін, оның көп бұралаң тағдырын, ой-арманын, мақсат-мүддесін, күрес-тартысын... бәрі-бәрін түгел шарлап өтеміз. «[[Халық]]» дегенде, бұл ұғымның негізінде ұлттың әдет-ғұрпы ғана емес, ұлттық рухы жататыны сөзсіз. Демек, «Абай жолында» кешегі қазақтардың [[тұрмыс]]ы, әдет-ғұрпы ғана емес, күллі рухы сайрап білініп тұр.

19 ғасырдың 2-нші жартысындағы қазақ өмірінің бұл төрт кітаптан тыс қалған бір де бір қалтарысы жоқ. «Абай жолының» мазмұн жағынан алғанда жалпы жұрт мойындаған энциклопедиялық сипаты, жанр жағынан алғанда қазақтың тұңғыш эпопеясы екендігі де осында жатыр. Тағы бір күрделі ерекшелік - осынау кең құлашты халықтық эпопея бастан-аяқ тартысқа, қарама-қарсы күштердің қым-қиғаш күресіне құрылған және осылардың бәрі диалектикалық қимыл-қозғалыс, өсу-өрбу, өрістеу үстінде көрсетілген. Мысал үшін шығарманың негізгі арқауындағы арналы тартысты алайық. Бәрінен бұрын мұнда жеке адамдар арасындағы психологиялық шиеленістер, қарым-қатынастағы қайшылықтар, әлдінің әлсізге қиянаты, зорлығы, қаныпезерлікке ұласқан қаталдығы (Қодар мен Қамқа оқиғасы); одан өрбіген ру мен ру арасындағы кескілестер - жер дауы, жесір дауы, [[құн]], барымта, алыс-жұлыс, айқастар; осылардың жалпы жұртқа тиген зардабы - түрлі сипаттағы қаналулар: кедейленулер, қаңғып-тентіреулер, жұтқа ұшыраулар, жатақтардың пайда болуы, қазақ даласына орыс қоныстанушыларының келуі, жарлы-жақыбайлардың өзара ынтымағы, олардың үстемдерге қарсылығы, бұл қарсылықтар үстінде көрінген жалаңтөстер, олардың жазалануы, жер аударылуы, осы арқылы бірте-бірте ескі мен жаңаның ара жігі ажырап, күрестің жаңаша сипат алуы... Осылардың бәрі қара қылды қақ жарған әділдікпен адал, ақиқат шындық шеңберінде тағы да нақты және даму үстінде көрінуі - шын мәніндегі реалист-суреткердің айта қалғандай дарын күшіне, талант қуатына саяды. Эпопеяда ешбір адам жоғарыдағыдай тартыс арнасынан шет қалмайды. Бәрінің мінездері, сол қым-қиғаш күрес үстінде қалыптасады. ''«Абай кезіндегі қазақ даласында'',- дейді автор,''- күні өтіп бара жатқан, бірақ тамыры әлі де тереңдегі ескіні мен [[Құнанбай Өскенбайұлы|Құнанбай]] образына жинақтадым. Ал, оның баласы Абай бойында енді туып келе жатқан жаңа бар. Сондықтан, ақын Абайдың қалыптасуын көрсету арқылы мен үлкен қоғамдық шындықты - ескі мен жаңаның диалектік, қарама-қарсылығын, күрес нәтижесінде ескіні жаңаның жеңуін ашуға тиіс болдым»''. Бұл - аса қиын әрі қатерлі адым. Күрес пен тартысты анық жауласқан қарама-қарсы екі жақ емес, туған әке мен баланың арақатысына құру бұлтартпас және көл-көсір психологиялық дәлелдер таппаса, көптің сана-сезіміне бір қарағанда жете қоймайтын нанымсыз нәрсе секілденеді. Реалист-суреткердің айта қалғандай шығармашылық күш-қуатының тағы бір керемет көрініс тапқан тұсы - осы ара: әке мен баланың өзара ымырасыз жауларға айналуы, нәтижесінде Абайдың әкеден біржола тұсау үзіп, іргесін ажыратуы. Оқырманды осыған қалтқысыз сендіруі - автордың қисапсыз шеберлігі болса, соның нәтижесінде көрінген ''«Абайдың қасиеті - өз табының тілегінен көп қиналыстар, толғанулар, тәнге-жанға түскен жаралар арқылы жыртылып айырылуында, өз заманынан биік тұруында»''.&lt;ref&gt;Мүсірепов Ғ. Суреткер парызы. - А., 1970, 163-6.&lt;/ref&gt; Бұл - эпопеяның идеялы қаласы тақырыптық негізінің мызғымас мықтылығы. «Абай жолының» граниттей берік ірге тасы осынша шебер қаланған.
Ал, [[сюжет]] пен [[композиция]]ға келетін болсақ, мұнда да Әуезов суреткерлік шеберліктің үлгісін көрсеткен. Төрт кітаптың өн бойында адам образдарын жасауға қажет етпейтін бір де бір деталь, штрих, керек десеңіз бір де бір сызық жоқ. Бәрі де мінездеу мен мүсіндеу, жинақтау мен даралау міндеттерін атқарып тұр. Әр характердің жасалу тарихы бар. Әр образ тип дәрежесіне дейін көтерілген. Басты кейіпкерлер ылғи өрбу, өсу үстінде көрінеді. Ӏ-кітаптың басында қаладан ауылына асығып келе жатқан бала шәкірт пен 4-кітаптың аяғында жарық дүниеден жөнеліп бара жатқан данышпан ақынның екі арасындағы қырық бес жыл тек қана Абайдың адам, азамат, ақын ретіндегі өзгеруімен, жаңғыруымен, жаңаруымен, құбылуымен, құлпыруымен өтетіні сияқты әрбір ірі, іргелі қаһармандар не ілгерілеп, не кері кетіп, не өрлеп, не құлдырап, не өліп, не тіріліп отырады. Статистикалық түрде бір де бір құбылыс жоқ, бәрі динамикалық сипатта. Бұл сюжет мінсіздігінің нәтижесі.


Осылардың бәрі композициялық бүтіндікке көшкен жағдайда жазушының тағы да адам таң қалғандай шеберлігі ширатылып шыға келеді Мұны [[Мүсірепов]] дәл аңғарған: '''''«Қайтқанда», «Қат-қабатта», «Шытырманда», «Бел-белесте», «Өрде», «Қияда»''''' деген - әр бөлімнің аттары. Осыны біріне бірін жалғап, бір саты етсең, қат-қабат, шытырмандар арқылы бел-белеске, өрге, қияға келе жатқан Абайды көресің. Бұл - үздіксіз өсіп келе жатқан Абайдың жолы. Сонымен бірге бұл - Құнанбайдың да баспалдақтары. Осы сатыларды төмен қаратып қойып, аяғынан басына қарай оқысаң, бұл жоғарыдан ылдилап келе жатқан Құнанбайдың жолы болып шығады. Сонда, Абайдың жолы - ''«қайтқанда, қат-қабатта, шытырманда, бел-белесте, өрде, қияда» болып шығады да, Құнанбайдың жолы - «қияда, өрде, бел-белесте, шытырманда, қат-қабатта, қайтқанда» болады. Бірі - көтерілу, бірі түсу, төмендеу жолы. Үшінші, бұл - Құнанбай тобының да, Абай тобының да жолы»''.&lt;ref&gt;Мүсірепов Ғ. Суреткер парызы. - А., 1970, 166-6.&lt;/ref&gt; 1-кітаптың композициясын бұдан артық дәл сипаттау қиын. Сол сияқты әр кітаптың жеке-жеке және төрт кітаптың жалпы композициясын да осы ретпен таратып-тұтастырып шығуға болар еді. Бірақ ол шарт емес. Бәрінің бірімен, бірінің бәрімен бірлігі секілді, бәрінің түзілісін бірінің құрылысымен сипаттауға әбден болады. Жаңағы пікір 1-кітаптың жалпы мазмұнына қатысты айтылды. Сол сияқты мұндағы полифониялық сырды, я болмаса көп проблемалылықты, олардың бәрі барып тоғысар үлкен арнаны да әлгі ретпен байыптап шығуға болар еді. Айталық, 1- кітаптың 1-бөлімідегі бірінші тарау: &lt;br /&gt;
*1) «Үш күндік жолдың соңғы күніне барын салған бала шәкірт» астындағы жарау құлабестісін ағызып-ағызып алып, жалпақ жазықтың белінен-беліне көтеріліп, қасынудағылардан оза шауып, алып-ұшып келеді. Бұл арадағы тақырып - туған жер, идея - сағыныш.
*2) Жолаушылар жайлаудағы ауылға жетті. Абай әйелдер кұшағында, жаппай, жағалай сүйіс, енді бірде әже қасында, әжесін өлеңмен алдап үшкіру, қуаныш-күлкі, бәрі мәз-мәйрам, мәре-сәре. Бұл арадағы тақырып - ана, идея - мейірім.
*3) Абай үлкен үйге кірді, Құнанбай қасында, Құнанбайды қоршаған ақсақал-қарасақалдар арасында үнсіз, жым-жырт тыныштық, бірін-бірі баққан суық жүздер, әлдебір кеселді құпияны әркім өзінше іштей салмақтап, сілтідей тынып қалған. Бұл арадағы тақырып - әке, идея - мейірімсіздік...

Дәл осы ретпен жеке алғанда бір кітаптың, жалпы алғанда төрт кітаптың бар проблемасын ақтара-төңкеріп, өріп шығуға болар еді. Сонда эпопеяның бар саласын, ойы-қырын түгел шарлап, кезіп шығуға болар еді... Бұл эпопеядағы сан алуан сыр мен шындықты, оның ірілі-ұсақты детальдарын бір желіге көгендеу болса, енді жеке кейіпкердің, яки Абайдың өз тұлғасын тұтастырудағы бір ғана композициялық сәтті алып қарайық.

==Бірінші кітап==
1-кітаптың басында Абай қаладан далаға бара жатады, асығып, алып-ұшып, ауылын сағынып келе жатады; ал аяғында - даладан қалаға кетіп бара жатады, қарама-қарсылыққа, қайшылыққа толы өз аулынан өзі безіп, түңіліп қашып бара жатқандай. Осы екі арадағы он шақты жылда ауылынан Абай көрген жайды, Абай кешкен хәлді, Абай ұққан, Абай сезінген, Абай түйсінген сырларды бір шолып пайымдасақ, тек  Абай басында болған өзгерістерді ғана емес, кітап толы кейіпкерлердің бәрін бір атмосфераға алған үлкен эволюцияны аңғаруға болар еді. Бұл да зергер қиюластырған тамаша композиция арқылы тұтасқан шынайылық. Енді тип пен характерге көшсек, бұл арада да Мүсіреповке бір соғып өткен жөн. Асылы, [[Ғабит Мүсірепов|Мүсірепов]]тің «Абай» романы туралы» деген сын мақаласы - әдеби шығарманы эстетикалық талдаудың үлгісі. Оны [[1958 жыл|1958]] жылы [[Омаров Ілияс|I. Омаровқа]] жазған хатында Мұхтар Әуезовтің өзі де өте жоғары бағалаған: ''«Ойыма он бес жыл бұрынғы бір кез оралып еді,''- деген ол. ''- «Абай» романының бірінші кітабы шығып, соны жазушылар, сыншылар, кейбір адамдары боп талқылап, танымақшы болып жатты. Бірақ бір күнгі ұзақ мәжіліс түк те берекелі нәр бермеді. Баяндамашы Құнанбайды Иван Грозный деп, Петр Первый деп әр биікке қарай жетектеп алды да, қаңғыды да кетті. Кейін сөйлеушілер де жетістірген жоқ. Әркім әрбір қабуын-шабуын дегендей сипалаған, сылаған болды да, кәдімгі белгілі саяз, сылдыр сөздерге сайды. Өте бір күйкі күйді амалсыз еске алғызды. Мен үндегем жоқ... Сол жиылыстың ең соңында күн бойы о да үндемей отырған Ғабит жиылысты басқарып отырған Сәбитке келіп бір ауыз сөз айтты: «Немене, адамша сөйлейміз бе, жоқ осымен кете барамыз ба?» - деді. Сол күннен бастап екі кеште ол бір баспа табақтай етіп өзінің роман жөніндегі, бар жұрттан оқшау, бөлек шырғау шыққан әділ, адал, саналы толғаулы ірі ойларын айтып шықты. Сөйтіп, келесі күнгі жиылыс «адамша сөйлеудің» нағыз өзін бастап еді»''.

Дәл осы сөзінде [[Мүсірепов]] романдағы типтер мен характерлердің бірқатарын бірер сөзбен былайша дәлме-дәл сипаттайды. «''Сүйіндік - жалтақ; Байдалы - табанды, қырыс адам. Бөжей - сыр бермес, Қаратай - жеңген топтың қасында... Майбасар, Жұмағұл, Тәкежан, Қамысбайлар - патша үкіметінің жасаған болыстығының маңында болатын мансапқорлар... Зере - ел анасы, Ұлжан - соның жалғасы. Сары апаң - үстем рудың әрқашан өзімдікі дұрыс деп, қисыны келсе-ақ қарсы дау соғатын кеуделісі... Бұлардың бәрінің жиынтығы, сақасы сияқты Құнанбай - сонша сұм, сонша аруақты, сонша бір кесек образ! Абайдың өзін алатын болсақ - бұл бұқара халықтың тартқан жапа, көрген қорлық, төккен жасынан туған, ел тілегіне жаңа жолдар, ел болашағына жаңа бағыт іздеген, әзір таппаған, бірақ қайдан табатынын дәл сезіп болған ел басы, замана жасы. Құнанбай - елдің тоқырап қалған, өз биігінен аса алмаған ескі ойы болса, Абай - елдің алысты болжай алған, ілгері сүйреген ойы»''.&lt;ref&gt;Мүсірепов Ғ. Суреткер парызы. - А., 1970, 167-6.&lt;/ref&gt;

Білгірлікпен берілген мінездемелер!.. Абай тұлғасы - эпопеяның жаны мен жүрегі. Бұл бейнені Әуезов өзінің кемел көкірегінде қолына қалам ұстаған күннен бастап аялап, ойында тербетіп, ғұмыр бойы қиялында өрбітіп келген. «[[Бовари]]мен» дейтін Флобер секілді, «[[Наташа Ростова]] - өзім» дейтін [[Толстой Лев|Толстой]] тәрізді Әуезовтің өзі Абайға, Абай өзіне айналып кеткенше бұл бейнені қағаз бетіне түсірмеген, іштей пісіре берген. Әуезовтің өлеңнен өзге артында жазулы жазба дерек қалмаған Абай өмірінен романға материал жинау әрекетінің өзі керемет қызық, нұсқасы:'' «Алдақашан бел асып кеткен керуеннің айдаладағы жұртына кешігіп жеткен жүргінші,''- деп жазады ол,- ''сөніп қалған от орнынан болмашы жылтыраған бір қызғылт шоқ тауып ап, оны демімен үрлеп тұтатпақ болды десек, романға материал жинаған менің хәлім де дәл сол әрекет сияқты еді. Мен қарт адамдардың көмескі жадында ұмыт болып қалған көп нәрселерді қайта ойлатып, айтқызып алдым. Алпыстағы Әйгерімнің әжімді бетіне қарап, оның бір кезде Абайды тұтқындаған жас шырайлы ғажап сұлу жүзін «қалпына келтіруім» де әлгідей еді»''. Міне, осы әрекетінің өн бойында жазушы өзінің бас кейіпкерінің образын ойша қорытып, санада жасап жүрді. Осылайша өзінің қаны мен жанына айналғандықтан да оның бас кітабында бас кейіпкердің тастан қашалғандай көп қырлы, мол бедерлі бейнесі, құдды тірі адамдай жанды, толыққанды тұлғасы тұтасып шыққан.

Алғашқы кітапта үлкен кісі ретінде қалыптасқан Абай кейінгі кітаптарда ақын, қайраткер ретінде қиян-қилы қимыл-әрекеттерге көшеді. Осы желінің ұзына бойында оның тарам-тарам өсу, даму жолдары, белес-белес өрістеу, шарықтау биіктері жатыр. Бір кереметі - осылардың бәрі тек қана сыртқы сарт-сұрт, ылғи қолма-қол ''«қимыл-күшпен емес, шығармашылық іспен»'' (Әуезов), яғни ішкі көңіл күйіндегі нәзік ағыстар мен толқындар арқылы, солардың сан түрлі иін-иірімдері арқылы қат-қабат астарлы көрініс табады. Қаһарман іштей түлеп өседі. Демек, рухани мағынасында Абай, бір жағынан, сыр мен сезімнен, ой мен санадан құйылып жасалған терең психологиялық тұлға. Бас кейіпкердің парасат пен философияға толы болмыс-бітіміндегі қайталанбас қадыр-қасиетте осында жатыр. Абай - кең құлашты, мол тынысты эпикалық тұлға. Бұл тұлғаны автор эпопеяның басынан аяғына дейін өрмек тоқығандай, бір де бір тінін үзбестен тартып, асықпай өріп шығады. Көл-көсір нақты да затты деталь, ұшан-теңіз психологиялық анализ, сан-сала іс-әрекет, қимыл-харекет - осылардың бәрі Абай тұлғасын сомдауға қызмет етеді. Осылардың бәрінде де автор өз қаһарманының «жан диалектикасын» бойлап, ілгерілейді де отырады. Абай тұлғасы оқырманның көз алдында көктей өсіп, автордың өзі айтқандай, құз-жартасты жарып шығып жапырақ жайған шынарға - символдық бейнеге айналады.

Эпопеяның басында Абай өзін қоршаған дүниеге кіршіксіз сәби сезіммен, күнәсіз бала көзімен қарайды. Семей қаласынан Шыңғыс баурайындағы аулына қайтып келе жатып, өзі туған өлкені жан жүректен «жабыса, сағына сүйеді!». Бұл кең жазирада мейірбандық пен туысқандықтан басқа, елдік пен ерліктен өзге оғаш мінез бар деп білмейді, қанішер қаталдық, жауыз жендеттік болады деген ой үш ұйықтаса түсіне кірмейді. «Есенбай жырасында ұры жатады» дегенге сенбейді де мән бермейді, қайта қасындағы Байтас пен жорға Жұмабайды өзі «ұры» боп қорқытады. Жас Абайдың туған дала туралы осынау уыз ұғымы өз әкесі Құнанбай өктемдігінен құрбан болған Қодар өлімін көргенде төңкеріліп түседі. Өзгеріс осыдан басталады. Енді ол Құнанбай мен құнанбайшылдар ісіне күдікпен, іштей қарсылықпен қарай бастайды. Бұған қосымша өз басындағы хал де осы ортадан түбінде түңілуге сайғандай. Әлгі бір Қарашоқыдағы қанды оқиғадан ауруға шалдығып, төсек тартты; Бөжей үйінде тірі жетім ғып әкесі «ит жемеге тастатқан» кішкене мүскін Камшат тағдыры мұның жанын жегідей жейді: аяулы ғашығы Тоғжанға қосыла алмай, тағы да әке шешімімен өзі сүймеген Ділдаға үйленуі... Осылардың бәрі Абайдың о бастағы мөлдір тұнығын сел басқандай лайлай береді.

Құнанбай болса, Абайдан өзіне ізбасар дайындамақ еді. Сол оймен баласын әр іске бір салып, өз қарамағындағы ру басыларға жұмсап, сынап көрді. Тумысынан зерек, қабілетті, өнерлі жігіт оттай жанып, шоқтай маздап, әке сынынан сүрінбей өтеді. Барған ауылдарында Абай туралы ұнамды ұғым, жақсы атақ, кейде тіпті әжептәуір аңыз қалып отырады. «Жігітті жұрт мақтаған қыз жақтаған» дегендей, Тоғжанның махаббаты да тұңғыш рет Абай Сүйіндік үйіне барғанда - жас қонақпен әкесінің әңгіме-насихатының үстінде тұтанғандай... Абайдың ел ішіндегі есті жас Ерболмен достығы да осындай, азаматтың ат үстінде жүрген шақтарында тапқан рухани олжасы. Абайдың өз басы, ой-санасы, ұғым-нанымы, жалпы ішкі дүниесі де, әрине, бір орында тұрып қалған жоқ. Үздіксіз өзгеру, өрбу, жаңғыру, жаңару үстінде болатын. Романда бұл процестің ішкі дәйектері, детальдар, психологиялық анализ дегендер аттаған сайын кездесіп отырады. Ру аралық жанжалдар, таластар, олардың өршіп, асқынып барып ұласқан жері - Тоқпамбеттегі, Мұса құлдағы қарулы қақтығыстар - Абайдың өзі өмір сүріп, өсіп келе жатқан ортаға әлеуметтік көзқарасын қалыптастырады. Бара-бара жас азамат өз жөнін іздеп, бағытын бағдарлайды. Осы жайлардың қай-қайсысында болмасын, осынау өмір қоршауына автор Абай көзімен қараса, Абай өз бойындағы асыл қасиет - өнер көзімен қарайды, дәлірек айтқанда, Абай ақиқатты ақын көзімен таниды. Құнанбайдың қанды қол қатыгездігі, одан туындайтын жолсыз жаза мен жауыздық, ұлып табысқан бөрілер секілді ұйлыққан қырық рудың қырық көкжалы - жұмылған қырық жұдырық, тағылықпен лақтырылған қырық тас кесек; осы көріністердің жан түңілтер жыртқыштық мәні; осындай «жаны ашымастың қасында басы ауырғандар» - жұтқа ұшыраған жарлы-жақыбайлар, қира кезік құл-құтандар, басында билігі жоқ әйелдер қауымы, еріксіз ұзатылған қыздар, қалың малға түскен келіндер, түрліше өлу-тірілулер, өшу-жанулар, осылар қалыптастырған салт-сана, әдет-ғұрыптар... Осылардың бәрін Абай сырттай бақыламайды, бар ақындық болмысымен іштей толқына сезінеді, тебірене түйсінеді және осылардың бәріне бейтарап қарай алмайды, қалыс қалмайды, әр құбылысқа өзінің қарым-қатысын белгілейді, не құптайды, не қарсы болады, сол ретпен белсенді қимылға көшеді...

Адамдардың арақатынасы ғана емес-ау, тіпті табиғат құбылыстарының өзін Абай статикалық хәлде емес, динамикалық күйде анық ақындық түйсікпен тура тірілтіп түсінеді. Айталық, қырдағы кеш, қоңыр іңір «бұның бір ұғымсыз әміршісі, сүйсіндіре мүлгіткен зор мұңдасы тәрізді»; кеше ғана өзара жауыққан рулар бір-біріне сойыл сермеп, шоқпар сілтеп, бір-бірін соққыға жыққан тау бөктерінен «соққан салқын ызғар қатал мінездердің ызғырығы тәрізді»; енді бірде «Абай біртүрлі сейіліп, іштей серпіліп алып, тау жотасынан биіктеп, аспанға қарады. Толық ай ашық көкті қалқып, сызып келіп бір топ шоғыр қара бұлтқа кірді. Кірді де қызық күйге түсті. Абай соған қарап өзге жайдың бәрін ұмытып, аңырап телміре қалды». Абайдың ақындық бітімі, ішкі дүниесі осылайша нәзік және терең ашылады. Дәл осы тәсілмен эпопея авторы бас кейіпкердің іштей түлеуін, өзгеруі мен өсуін көрсетеді. Кітап басында қаладан келе жатқан Абайға жерұйық боп көрінген көктем көркіндегі кербез дала кітаптың аяғында ақ қар астында ақ кебінге оранған өлік секілденеді. Бұл - әшейін көзге көрінген сурет қана емес, көңілге ұялаған шындық. Бұл шындыққа енді Абайдың көзқарасы да басқаша... Әке мен баланың арасындағы жол айырығы осы тұста біржола белгіленеді. Бұл бұрылысқа әкелген романның өн бойындағы психологиялық дәлелдің күші сондай, оқырман Абайдың әр қылығы мен қимылын дәл өз қимылы мен қылығындай қалтқысыз қабылдап, татаусыз түйсінеді. Сондықтан ол әке мен баланың ажырасу себебіне сенеді. 1-кітаптың аяғында әке мен бала бір-біріне бетпе-бет келіп, ой, пікір, [[ұғым]] сайысына түскенде оқырман Абай жағында болады. Абай, сөйтіп, өз өмірінің биік қиясына қарай адымдап, өрлеп келе жатады: ''«Қияға қадам басқаны рас. Бір күндерде жалаң құздың басындағы тақыр құм мен тастақты жарып, әлсіз нәзік шешек атып, жас шынар пайда болған. Сондай бір өмір гүл шашқан. Енді бір күнде сол шыңға шыққан жалғыз шынар балғын тартып, жас қуатқа толыпты. Қазір оған қыс пен аяз да, тіпті тау дауылы да қатер болудан қалған еді»''&lt;ref&gt;Әуезов М. Абай жолы.- А., 1961, 1-т., 383- б.&lt;/ref&gt;. 1-кітапта Абай осылайша азамат ретінде қалыптасса, екінші кітаптан былай қарай енді өнер адамы - ақын Абай, шын мәніндегі азамат-ақын көрінеді. Бұл тұста авторға ''«шығармашылығы арқылы Абайдың өзі көмекке келеді»'' (Әуезов). Ендігі өмір Абай ақындығының қайнар-бұлағына айналады. Ендігі жерде көп-көп деталь Абай өнерінің психологиясы - көптеген өлеңдерінің туу құпиясын ашуға қызмет етеді. Асылы, Абай ақындығының арғы тамыры өзінің туған топырағындағы төл әдебиетте - халық өнерінде - өзін сәби кезінен қиял-ғажайып ертегілермен әлдилеген Зере-әжеде, мұңшыл жырау Барласта, сыншыл жыршы Шөжеде... жатса, бергі бұтағы мен жасыл жапырағы орыс әдебиетінде - [[Михаэлис Евгений Петрович|Е. П. Михаэлис]] секілді орыс достары арқылы қолы жеткен [[Александр Сергеевич Пушкин]]де, [[Лермонтов Михаил Юрьевич|М. Ю. Лермонтовта]]... жатыр. Романда осы сыр терең және жан-жақты толғамын табады. Таланты мен танымы, ұғымы мен білімі, жалпы ой-санасы, ақыл-парасаты осындай қос арнадан қоректенген азамат ақынның рухани дамуы, қайраткер ретінде өсуі одан әрі жалғасады. Мыс., алғашқы кітаптарда Абай өз келесіндегі келеңсіздікті, өз ортасындағы әділетсіздікті, феодализмнің тоң мойындығын сынаушы болса, кейінгі кітаптарда ол шеңберден шығып, енді күллі [[Шығыс]] керітартпалығын әшкерелеуші дәрежесіне көтеріледі.

==Екінші кітап==
[[Орыс]] классиктерінің шыншыл дәстүрінен сусындаған Абайдың ендігі күрес жолының бір ұшы Россиядағы азаттық қозғалысымен жалғаса жаздағандай. Бірақ реалист-жазушы тарихи шындық шеңберінен шықпайды. Абай алдынан тағдырдың тартары - революционердің улесі емес, ағартушы ақынның сыбағасы екенін ұмытпайды. Дей тұрғанмен, қазақ қоғамындағы әлеуметтік теңсіздіктер мен күрес тақырыбы соңғы кітаптың күллі идеялық мазмұнын кеулеп, сюжеттік арқауына айналып кеткен. Жаңа мен ескінің тартысы енді осы арнада жүреді. Бұл тайталастар бұрын ауыл аясында болса, енді қала тіршілігін де қамтиды. Қараңғы қазақ даласында рауандаған таң жарығындай Абай ағартушылығынан тараған осынау күрес сәулесі бұрын даладағы [[Дәркембай]]лар мен Базаралылар үстіне түссе, енді қаладағы Әбендер мен Әбділер, Сейіттер мен Сейілдер маңын нұрландырады. «Абайдың» 2-кітабы мына сөздермен аяқталған еді: ''«Алда - өмір, тартыс. Сол тартыста бұл жалғыз... бір қуаты, бір үміті бар... Қуаты - ақындық, үміті - халық»''.&lt;ref&gt;Әуезов М. Абай жолы. - А., 1961, 1-т., 803-6.&lt;/ref&gt; «Абай жолының» екі кітабында осынау негізгі идея көркемдік жағынан жан-жақты жинақталады. 4-кітаптың аяғында Абай дүниеден кетеді, бірақ 2-кітаптың соңында образ-символға айналған «Абай кемесінің» желбіреген жалауы сол қалпында, сапары тоқтар емес: ''«Кең жайқын әлемде түзу жол сызып, маңып барады... Жалауында «Тартыс», «Үміт» деген ұран бар. Халық үмітін үстіне арқалаған сол кеме «Келешек» деген жағаға тартты»''. Көлді теңізге қотарғандай, авторлық идеяны объективті идеяға мұншалық шетсіз, шексіз айдынмен айналдыру - асқан шеберлік. Абай тұлғасы Әуезов талантының осы құдіретіне кепіл. Ал, Құнанбай ше?

[[Құнанбай Өскенбайұлы|Құнанбай]] тұлғасының жасалу шеберлігі бүкіл дүние-жүзілік әдебиет тарихында сирек ұшырасады. Әдеттегі түсінікпен атасақ, Құнанбай - жағымсыз кейіпкер. Дұрысында да солай, кері кеткен кер заманның жанкешті жақтаушысы, рулық-феодалдық жүйенің бір тінін үзгісі, бір өрімін ыдыратқысы келмейтін шынжырлы шонжар - жаңаның жауы, күні өткен, тозығы жеткен көненің жамап-жасқаушысы... Автордың айтуында да Құнанбай тұлғасы идеялық жағынан алып қарағанда, сол дәуірде қазақ даласына енді-енді еніп келе жатқан жаңаның жолындағы кедергіні - ескіні көрсету нәтижесінде туған. Әдетте осындай ұнамсыз типтер бізде (тек бізде ғана емес) бірыңғай қара бояумен атастырыла, ылғи жамандық жағы қазбаланып, кейде тіпті іске алғысыз дөкір, дөрекі күйде көрсетілетін. Әрине, мұндай жағдайда да автордың идеялық мақсаты болатыны даусыз. Бірақ сол идеяның көркемдік шешімі даулы, жасанды және жалаңаш. Ал, Құнанбай ондай емес. Мейлінше шыншыл суреткер бұл образды мінездеу мен мүсіндеуге, жинақтау мен даралауға өзінің бай палитрасындағы бір (қара) емес, бірнеше (ақ, көк, сары...) бояуды қоса, қатар жұмсап, түрлі-түсті табиғи кескінде, алдымен адам ретінде барлық күнгей-көлеңкесімен жан-жақты, толық, тұтас тұлғаландырған. Автор ұнамсыз кейіпкер бойындағы ұнамды қасиеттерді күзеп не тонап әкетпейді, өзіне береді, өзінде қалдырады. Құнанбай - азулы ғана емес, ақылды: шоқпар мен сойылдың ғана емес, әріден толғайтын ойдың адамы. Көзі дара болғанмен көкірегі сара - көреген: ашуы мен қайратын қатар ұстайтын, қаталдығының арғы жағында қайсарлығы жатқан қасарма, сұғын қадағанды сілейтпей тынбайтын қазымыр, қырыс кісі. Арыстанның айбаты да, жолбарыстың жүрегі де бір өзінде; жыртқыштығы да сондай; бүргені құтылмайды, құтылса мынаның тырнағы сонымен бірге кетеді. Мұнысы да қайтпас қайсарлыққа саяды. Осыған енді амалы мен айласы қосылғанда Құнанбайдың қулығы мен сұмдығына, сұңғыла зымияндығына найза бойламай шығады. Мұнысы - ақылдан туған тәсіл. Құнанбай алыс-жұлысқа, арпалысқа ғана емес, сөзге де жүйрік, шешен, тілі өткір, тиген жерін тіліп түседі. Осылардың бәрі Құнанбайдың өз ортасынан биік, оқшау тұрған жоталы тұлға екенін көрсетеді және оның осындай өзгеше бөлек бітімін өз ортасы да әбден мойындап болған. Құнанбайдың көп қырлы қасиетін досы түгіл дұшпаны да жоққа шығара алмайды. Дәлел ретінде романның 1-кітабынан Абайға Байдалы айтып берген бір қызық жәйтті мысалға келтірелік. Байдалы Абайға: ''«Тап соның ішінде көп қойма жатыр, не керек», - деп Қаратайды мақтай отырып былай дейді: «Әне бір күндерде Қаратай, Бөжей, Байсал бар - барлығымыз Қаумен үйінде түстеніп отыр едік. Жиын бір сөзден бір сөзге түсіп, шалқып отырып, ақыр аяғы «Жә, өзіміз көргенде мырза кім?» дегенге келді. Жұрт ойланып қалды. Байсал күншуақта жатқан тағыдай көзін бір ашып, бір жұмып, бүк түсіп сырт қарап жатқан. Жаңағы сөзге ол қатысқан жоқаласыты. «Мырза кім?» дегенге Қаратай жауап беріп, «Мырза - Құнанбай» - деді. Тағы біраздан соң ол жиын: «Шешен кім? - деді. Тағы Қаратай жауап беріп, «Шешен - Құнанбай» - деді. Екі бел асты. Аздан соң және бір оралып кеп: «Жақсы кім?» десті. Әлгі Қаратай және жауап беріп: «Жақсы - Құнанбай» - деді. Сол кезде Байсал басын жерден жұлып алып, саңқ етіп: « - Уай, Көкше, не оттап отырсың өзің?» - деп, Қаратайға қадала түсіп.- Мырза Құнанбай екен, шешен Құнанбай екен, жақсы Құнанбай екен! Ендеше не көкіп алысып жүрміз онымен? - деді. Соған Қаратай іле жауап беріп: «Әй, тәйір-ай, мен Құнанбайдың өзге жағынан мін тауып алысып жүрмін бе? Жалғыз-ақ «не қылайыны» жоқ қой, сондықтан кетіп жүрген жоқ па?»'' - деді.&lt;ref&gt;Әуезов М. Абай жолы. - А., 1961, 1-т., 168-6.&lt;/ref&gt;

Осылайша өзі билік жүргізген атыраптағы қазақты бұқтырып, орысты ықтырып, бәрін өз алдында құрдай жорғалатқан Құнанбайдың философиясы да, дипломатиясы да бір басына жетерлік. Құнанбай осындай кесек кейіпкер, қия жартастай мықты тұлға болмаса, онымен күреске түскен Абайдың да ірілігі көрінбеген болар еді. Абай осындай алынбас қамалды алған алып боп шығуы да жазушының ұнамсыз тип жасау тәсіліндегі нұсқалы шеберліктің нәтижесі. Құнанбай жалғыз емес. Оның маңында әр рудың басы, әр ауылдың ақсақал-қарасақалдары - Бөжей, Байдалы, Сүйіндіктер бар. Өз іргесіндегі Майбасар, Ызғүтты, Тәкежан, Жиреншелер бар. Оразбай, Шұбар, Әзімбайлар бар. Дәуірлік белестен алып қарағанда осылар - бір лагердің адамдары. Абайдың қарсыластары, Абай бастаған жаңаның ата дұшпандары. Сонымен қатар осылар өзара да ыри-тыри: бақастар, бәсекелестер, бақталастар. Қарақан бастың қамына келгенде булар бірін-бірі аямайды, біріге бере талап тастап, бөліне бере түтіп жеп жүргендері... Бұл - адам адамға дос емес, қасқыр болған Құнанбай заманының заңы. Майталман суреткер Құнанбай маңындағы бар адам және әр адам арқылы солар өмір сүрген заман кескінін де зергерлікпен бейнелеп көрсеткен. Байлар мен билер тепкісіндегі қазақ қоғамының «алтыбақан алауыздығын» патша отаршыларының қалай пайдаланғанын да ұтымды аңғартады. Бірінің тізгініне бірі жармасып, бірінің шалғайынан бірі тартып, бірінің аяғынан бірі шалып орға жығып, көрге тығып жатқан Құнанбайлар, әрине, өз заманымен бірге тарих сахнасынан кетеді. Бірақ ең қауіпті жері - «құнанбайшылдық» қалып қояды. Бұдан арылу үшін адамдарды ұзақ уақыт шомылдыру, тазалау, қағып-сілку, тіпті кейбір кеселді денеден сыдырып алып тастау керек, Құнанбай тұлғасын жасау арқылы автордың оқырманға берер сабағы осындай.

Жалпы XIX ғасырдың соңғы елу жылындағы қазақ өмірінің көркем шежіресі боп табылатын ұлан-ғайыр эпопеяда барлық қыр-сырымен халық бейнесі жасалды десек, сол халық өкілдерінің ішінен айрықша атап айтарлық бедерлі бейнелер - [[Дәркембай]] мен [[Базаралы Қауменұлы|Базаралы]]. Балағаз бен Абылғазыдан Дәрмен мен Сейітке дейінгі ондаған кейіпкерлер - Дәркембай мен Базаралының әлеум. ортасы, қоғамдық қоршауы. Бұл екеуі жүрген жерлердегі келешек үшін күрестің де сыр-сипаты бөлек, қарсыластардың ара жігі ақ пен қарадай айқын. Осылар арқылы автор романдағы жүздеген типтер мен характерлер ішінен уақыт сынынан өтіп өсетіндерін де, келешегі жоқ өшетіндерін де өмірдің өзіне іріктетіп, сұрыптатып отырады.

Дәркембай - кедей. Малы жоқтың халы жоқ, соры көп, бағы байланған заманда Дәркем- байдың малдылардан, күштілерден көргені - зорлық, қорлық; өмірден алған сыбағасы - жоқшылық, тапшылық. Абай айтқандай, Дәркембайдың өмірге қыран көзіндей ғып көзін ашқан да жоқшылық. Оның көп өмірі Сүйіндік пен Сүгірдің малын бағып, көшіне ілесіп текке өткен. Соны кейін аңғарған Дәркембай өз еңбектерімен жер жыртып, дән сеуіп күн көріп отырған жатақтарға қосылады. Қырық үйлі жатақтың Сүйіндік пен Сүгір сияқты өзімен «атасы туыс емес, тірлігі туыс. Көрген көресі, кешкен соры туыс» деп қосылады. ''«Күйі бірдің күні бір,- дейді Дәркембай.- Туысым-аталасым емес, өзіммен мұңы бір, бейнеті бір жатақтар; руым, ұраным да осылармен!»'' Демек, Дәркембайды өзі секілді кедейлермен тағдыр табыстырады. Бұл оның байлармен іргесін біржолата ажыратып, ат құйрығын кескені, өз мүдделестерімен біржола бірігіп, тілекке тілек, білекке білек қосқаны еді. Шаруаға икемді, өресі жеткен жерге дейін ойы да ояу, тілге де біршама жүйрік Дәркембай осыдан былай жатақтарға ақылшы аға, кәдімгідей көшбасшы болады. Өз ортасына айтар ақылы жұрт жадындағы нақылға айналатын Дәркембай: ''«Күштілер нені айтады? Күшсізге еткен зорлығын айтады. Күшсіз нені айтады? Күштіден көрген қорлығын айтады?»'' - деп, әшейін аузымен орақ орып, қол қусырмайды, сол күштіге қарсы бел шеше тіктесіп те қалады. «Орта жасқа келген, зор денелі адамды» оқырман алғаш рет Құнанбайға кезелген шиті мылтықтың шүріппесін басқалы жатқан жерінен көреді. Бұл пиғылдан оны Бөжей қайтарып, Құнанбайды Дәркембайдың оғынан арашалап қалады. Енді бірде, жетегінде Қодардан тігерге қалған тұяқ сияқты жетім Дәрмен, қажылыққа жүргелі жатқан Құнанбайға қалың жұрттың көз алдында іскіндеп кеп, қатал талап қояды. Дәркембай талабының әділдігі сондай, әкесі үшін Абай жерге кіре жаздайды. Ақыр-аяғында, жұтқа ұшыраған жарлы ауылға қамсау болам деп, Тәкежан секілді көкжалдарға қарсы көзсіз ерлікке басады. Бұл арада да Дәркембайға Абай қол үшін беріп, көмекке келеді. Осылардың бәрі Дәркембайдың тіршілікте көрген тұрмыс тепкісі қанша ауыр болған мен, қатыгез тағдыр талқысына қасарып, қайратын өле-өлгенше көкке қайрап өткен ер де, табанды күрес адамы екенін көрсетеді. Дәркембайдың кемшін жері болса, нағыз «батыр тұлғалы, кең иық, зор кеудесі төменшіктеп иілмейтін; әрі байсал, әрі маңғаз, тіпті Құнанбай алдынан өтсе де «тіп-тік бойы қымсынбай, қысылмай кететін» Базаралы толтырып тұрғандай. «Ойшыл сергек көзі, ақсұр жүзі, бетінің қызылына» дейін бір түрлі «балқығандай боп нұрланып туратын... ер жігіттің сырт сымбаты да соншалық өзгеше», ішкі мінез-құлқы, ақыл-парасаты да бөлек «бітімді, жақсы туысты білдіреді».

Ал, Базаралының үстемдермен сілкісуі, қалың бұқараның қанаушыларына қарсы күш сынасуы тіпті оқшау - бұл маңда бұрын-сонды болып көрмеген жаңа үлгідегі жойқын әрекет. Ол жуандардың зорлығын көре-көре, қорлығына төзе-төзе әбден шыдамы таусылған көп кедейден қол құрап, тыюсыз да жиюсыз кеткен Тәкежанның бір үйір жылқысын қуып алып, қырып салады. Бұл кесек қимыл бар атырапты түгел сілкіндіреді. Бай ауылдардың түндіктері желпілдеп, болыс-билердің бойлары қалтырағандай болады. Теңсіздік тепкісіндегі қалың бұқараның күреске көзі ашылып, өзін-өзі, өз күшін тың сипатта, жаңа мағынада тани бастайды. Өзі ғана емес, өзге туралы таным да тереңдей түседі:'' «Мен,''- дейді Базаралы,''- Құнанбай баласы да өзіміздей адам баласы екенін таныттым. Ұрсаң оған да таяқ өтетінін, жұлқысаң оның да жыртылатын жағасы барын таныттым. Тіпті онан әрі батыл, бекем ұра берсең, тікейіп тұра бере алмай, омақаса жығылып, өлуге де бар екенін таныттым»''. Абайдың Дәркембайлар мен Базаралылар арқылы өзінің туған халқымен, оның езілген еңбекші бұқарасымен, дәл осы тілектестігі Һәм жүректестігі - халықтық эпопеяның шырқап шыққан идеялық шыңы.

===«Әуезов әйелдері»===
Қазақтың сөз өнеріндегі ''«Әуезов әйелдері»'' деп атауға болатын айырықша әсем образдар галереясы ұлы эпопеяның жан тебірентер ғажайып жаңа бейнелерімен толықты да молықты. Төрт кітапта үлкенді-кішілі, ірілі-ұсақты жүзге тарта әйел кейіпкерлер бар. Романның буларға арналған беттері оқырманның көзі мен көңілін қатар жаулап, жан-жүрегін қоса баурайды. Бұлар жүрген жерлер кейде шетсіз-шексіз мұхит бойын түгел жайлаған шарапатты жылы ағыс (Гольфстрим) секілді, кейде қиырсыз кең-байтақ құрылықтың ойы-қырын тегіс сәулелендіре шүлен шұғыласына бөлеген күн нұры тәрізді, кейде көк жиекті керіп әкеткен кербез теңіздің көз жеткісіз көк айдынына сән берген аппақ ақ шағалалар сияқты...

Әйел-ана ма, жар-жұбай ма, бұла-бойжеткен бе... Әйтеуір қияпаты бөлек қазақ қызының мінез-құлқын, іс-әрекетін, сыр-сезімін, қимыл-қылығын дәл, терең, нәзік суреттеуге келгенде шіркін шебер алдына жан салмайды. Сонда әр бейненің тастан қашалғандай бе¬дер табатыны сондай, әрқайсысы - бір адам ғана емес, бір топ адамның жиынтық бей¬несі боп оқырманның көз алдында турады да, есінде қалады. Сонда әр кейіпкер - тип; әркімнің қашанғы таныс-бейтанысы боп шығады. Сонда бар ожданы тап-таза иманнан құйылғандай мейірім-шафхатқа толы Зере - әжелердің үлгісі; салқын қанды, сарабдан, сабырлы ақыл иесі Ұлжан - аналардың үлгісі; «сылдырлаған шолпысы әлдеқандай былдырлаған тілмен» бар сыры мен назын Абайға ғана құпия баян ететін «ақ еті атқан таңдай аппақ» ару Тоғжан - алыстан қарайлайтын қол жетпес арман секілді махаббат таңының үлгісі; әні сәніне, сәні әніне астасқан асыл, аяулы Әйгерім - жас жігіттің нақ сүйер сұлу жарының үлгісі...

Теңіздің сырын тамшыдан тануға болатыны сияқты, [[эпопея]]ның көркемдік ерекшелігін, әсіресе тілін тану үшін бір ғана пейзажға тоқталсақ та жетіп жатыр. Пейзажды біз, әдетте, көркем шығармада суреттелген табиғат көріністері дейміз. Рас, пейзаж - табиғат. Бірақ бұл жеткіліксіз. Нағыз пейзаж - поэзия! Мінез! Адам! Неге десеңіз, адамның қабылдауынан, сезіну-түйсінулерінен, көңіл күйінен тыс табиғат суреті - [[пейзаж]] жоқ. Пейзаж жазушының стилін де белгілейді. Ал [[стиль]] - адам. Пейзаж образ сырын ашады. Ал [[образ]] - адам. Дәл осының дәлелі - Әуезов эпопеясындағы пейзаж (Алдымен, бұл неткен бай табиғат!). Кітаптың әр бетінде әр түрлі тіршілік дүниесі бар. Мұнда қазақ даласының хош иісті гүлі, қызыл шымқай қызғалдағы, қошқыл-кермек жусаны, сида-бұта шиі, домаланған қаңбағы, шиыр-шалғыны, кербез тауы, көк тіреген шыңы, түпсіз тұңғиық құзы, күлкішіл өзені, ақ айдын көлі, жасыл майса көгалы, торғын аспаны, шудаланған бұлты, сіркіреген жаңбыры, ақ ұлпа қары, асау бораны, ерке желі, тентек құйыны, шымыр сызы, шымшығыш ызғырығы, сұлаған бел-белесі, ойшыл орманы, тынысты тоғайы, ақ ару айы, жымыңы көп жұлдызы, мөлдір шығы, тұнжыр тұманы, алдамшы сағымы... - күндізі, түні, - қысы, жазы, күзі, көктемі... - бәрі, бәрі бар. Осының бәрі жан тебірентер ғажап, мың құбылған түрі бар, сан иірім сыры бар - тұтас бір образ, адам мекені, халық мекені - дала образы! Және, Әуезов пейзажы - бай палитраның түрлі-түсті бояуларымен келістіре салынған сурет қана емес, шынында да құдды жанды адам: дем алады, қозғалады, жадырайды, жабырқайды, күледі. Жылайды - дәл адамша әрекет етеді. Бұл шебер мелшиген қара тасқа тіл бітіріп, сөйлетіп, ән салғызады. Жел сызғырған бір түп қуқыл шиге немесе селдір қияққа шежіре шерткізіп, ертек айтқызып қояды. Суды кейде сылқаласысылқ күлдіреді. Кейде ызаға булықтырып, бұлқынтып байлап тастайды. Тауы сыздап, тұнжырап, ызғар шашады. Кейде қаңқаласықаңқ етіп сізге наз айтады. Аспаны мен жерінде не ғажап сыр бар. Айының оң қылығының бірін алып қараңызшы: сізбен жасырынбақ ойнап, бірде бетін баса қап, бірде көзін сығырайтып, күле қарап, құлдырап болады: Енді бірде аппақ адал пейілімен, бар ықыласымен ғашықтар жүрегінің лүпіліне үнсіз куә болады... Мынау не деген сырлы поэзия, сонымен бірге не деген терең философия: ''«Көптен қаладан шықпаған Абайға жаңа көктем енді ғана өзінің келе жатқанын баян етті. Сол жақта, алыс көкжиекте, көкшіл мұнар ішінде Семейтау көрінді. Қардан о да арылыпты. Кесек, жұмыр бір ғана қатты толқын бүктетіліп, түйіліп кеп, мәңгіге мелшиіп, қатып тұрып қалғанға ұқсайды. Айнала, сардала ортасында оқшау бітіп, оқыс тұрып қалған бір үзік тау. Мәңгі бақи жым-жырт боп, жәй созылған сахараның бір заманда әлденеден булығып, лықсып шыққан ереуіл толқыны ма? Ашу-қажыры ма? - сол бейнелі бөлек тау. Абай тау ажарынан осындай оқшау бір бітім көріп, қадала қарап отырып тымағын алды. Пысынаған басына, бетіне Семейтаудан ескен қоңыр жел кеп, леп тиді. Абай жер көркін, өз көңілін еркін өлең етіп кетті »'' Не деген әсер, эмоция! Осыны енжар, селқос оқу, тебіренбей, толқымай оқу мүмкін бе? Бұл - төрт кітаптағы табиғаттың мың суретінің бірі. Тіл қандай, бояу, ажар қандай? Жанды қимыл, мағыналы символ қайда жатыр? Шеберлік сыры неде? Осы проза ма? Жоқ, прозадағы поэзия! Нәзік те терең лиризм. Бұл - жансыз табиғат суреті емес, адамның жан толқыны, жүрек лүпілі, сан иірім сезім тіл тапқан. Қысқасы, кітаптың пейзажды беттері - қағаз емес, нақ тірі табиғаттың өзі. Адамды үйден шығарып алып кетеді. Бір жерде ақ кірпік боранға адасып кетеміз, енді бір жерде ауадағы дымқыл сыз бетке тиеді, тағы бір жер¬де ай нұрына малынып, тоғайда жүреміз, енді бірде маңдайымыздан шақырая қадалған күнге қолымызды қалқалаймыз... Бұл не нәрсе, бұл? Бұл - біріншіден, Әуезов құрғақ, сылдыр  сөйлем құрмайды, ең әуелі өзі тебірене толқып алады да, сол тілсіз сезім тілімен сөйлейді; екіншіден, Абай емес-ау, алдымен Әуезовтің өзі анық ақын: тұтанбай, ұшқындамай, лапылдамай, өртенбей жаза алмайтын нәзік діріл, сыршыл ақын; үшіншіден, Әуезов - суретші, нағыз [[художник]] - қағазды, кітап парақтарын аспанға, жерге, құбылысқа, дүние-тіршілікке айналдырып жіберетін шебер; төртіншіден, Әуезов - терең психолог, оқырманның жан дүниесін сілкіп-сілкіп жіберетін күш! Демек, «Абай жолы» секілді ғасырлық туындыны тек осындай қабілет пен қасиеттің адамы ғана туғыза алады.

==Ұлы жазушының ұлы туындысы==
«Абай жолының» энциклопедиялық сипаты туралы академик Қ. И. Сәтбаев аса әдемі айтты: ''«Қазақ халқының өткенін зерттегісі келетін ғалымның бірде-бірі бұл кітапты жанап өте алмайды: ғалым-филолог одан фольклордың бай материалдарына қанығумен қоса, қазақ әдеби тілі мен сөздігінің қаз басуы мен қалыптасуын көреді; ғалым-этнограф қазір көне заманмен қоса көнерген небір тұрмыстық белгілер мен өмір құбылыстарын біледі. Құс салып, саят құрған, қыз ұзатып, ас беруді, өлік жөнелтуді суреттейтін тараулар, билер айтысы мен билік шешкен қазылық картиналарының әрқайсысы жеке-жеке-ақ ғылыми-этнографиялық толайым еңбектерге парапар; ғалым-экономистер Қазақстанның XIX ғасырдағы халық шаруашылығының құрылысынан дәлме-дәл нақты мәлімет алады, ондағы тап қайшылығының өзіндік ерекшелігімен танысады; ғалым-юристер шариғаттан бастап, билер кесіміне шейінгі даланың заң-жобаларынан бағалы мағлұматтар жинайды»''. Классикалық эпопеяда жан тебірентер көркемдік күшпен жинақталған өмірдің жиынтық шындығы ғылымның әр саласындағы маман адамдар үшін осындай таным-тағылым қайнары болса, қалың оқырман үшін Абайдан Дәрменге дейінгі барлық басты кейіпкерлер ақыл мен сананың, арман мен ойдың сарқылмас кені секілденеді. Демек, шығармаға ауадай керек нәрсе - парасат ([[интеллект]]) десек, «Абай жолын» оқыған адам өмірдің өнерге айналған академиясынан өткендей болады. Задында, таланттар тарихы мен тағдырын барлай қарасақ, басты жазушылардың бәрі ғұмыр бойы өзінің бас кітабын жазу мақсатында әрекет еткен және солардың талайы жазып үлгіре алмай кеткен. Туған халқына мәңгілік мура болғандай ғасырлық туынды сыйлау тек қадау-қадау ұлылардың ғана үлесіне тиген. «Абай жолы» - ұлы жазушының ұлы туындысы - бас кітабы, ол өзінің өлшеулі ғана ғұмырында өлшеусіз шығармашылық ерлік жасап, өзінің осынау мәңгілік кітабын жазып үлгіріп кетті. Дананың өз ортасынан әрқашан озық, оқшау тұратын даралығы да осы арада жатыр.

«Абай жолы» эпопеясы дүние жүзі халықтарының 116 тіліне аударылған (1993).&lt;ref&gt;Нұрқатов А. Мұхтар Әуезов творчествосы.- А., 1965&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Қаратаев М. Эпостан эпопеяға.- А., 1968&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Қабдолов 3. Мұхтар Әуезов және оның әсемдік әлемі,- А., 1986&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Абай. Энциклопедия. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясының» Бас редакциясы, «Атамұра» баспасы, ISBN 5-7667-2949-9&lt;/ref&gt;

== Кітап кейіпкерлері ==

{{col-begin}}
{{col-1-of-3}}


#[[Абай Құнанбайұлы|Абай]] - (Ибраһим) Құнанбаев (Құнанбайұлы) ([[1845]]-[[1904]]) — ақын, ағартушы, жазба қазақ әдебиетінің, қазақ әдеби тілінің негізін қалаушы, философ, композитор, аудармашы, саяси қайраткер, либералды білімді исламға таяна отырып, орыс және еуропа мәдениетімен жақындасу арқылы қазақ мәдениетін жаңартуды көздеген реформатор.
#[[Құнанбай Өскенбайұлы|Құнанбай]] - би, аға сұлтан, Абайдың әкесі, көрнекті қайраткер. Құнанбай жасынан палуан, найзагер болды, қатал да әділдігімен ерекшеленіп‚ әкесі Өскенбайдың тәрбиесінде ел билігіне араласты.
#[[Зере]] - ([[1785 жыл|1785]] – [[1873 жыл|1873]]) – Абайдың әжесі. Өскенбай бидің бәйбішесі, Құнанбай қажының анасы. Азан шақырып қойған аты – Тоқбала. Өскенбай би 5 әйелінен 10 бала сүйген. Зереден Құттымұхамбет (жастай қайтыс болған), Құнанбай, Тайбала туған. Зерені Ырғызбай тұқымдары, барша ауыл адамдары “кәрі әже” деп атаған. Қартайған шағында құлағы естімей қалған Зере немерелеріне дұға оқытып, үшкіртеді екен. Абай әжесін өлеңмен үшкірген. Ақылды, зейінді, мейірімді Зере немерелерінің ішінде Ибраhимді ерекше жақсы көріп, оны Абай деп еркелеткен. Ізгі жүректі, үлкенге қамқор, кішіге пана бола білген Зере әже Абай өміріне, ақындығына игі әсерін тигізген.
#[[Ұлжан]] - Құнанбайдың екінші әйелі, Абайдың анасы.
#[[Біржан Қожағұлұлы|Біржан сал]] — Әйгілі қазақ ақыны, сазгер.
#[[Еркежан Ибаққызы|Еркежан]] - Оспанның бәйбішесі. Күйеуі елген соң, әмеңгерлік жолымен інісінің орнын баспақ болған қайнағасы Тәкежанға кеңілі толмайды, Абайдың ез басын кепілдікке апуды етінеді. Сұлу, қылықты, мінезді, көзі ашық Еркежан тіршілікте Абай үшін көп жақсылық жасаған адам. Байсалды, жарасты көңілмен кейін олар ерлі-зайыпты өмір сүрген. 
#[[Ділдә Алшынбайқызы|Ділда]] - Абайдың бірінші әйелі.
#[[Базаралы Қауменұлы|Базаралы]] - Абайдың әкесі Құнанбаймен тартысып, айтысып өткен адам. Қауменнің баласы
#[[Шөже Қаржаубайұлы|Шөже]] - шыншыл жыршы, ақын.
#[[Бөжей Ералыұлы|Бөжей]] - Жігітек руының билеушісі
#[[Тоғжан]] - алыстан қарайлайтын қол жетпес арман секілді махаббат таңының үлгісі; әні сәніне, сәні әніне астасқан асыл ару.Тоғжан тазалығы, сұлулығы, пәктігі Абайдың әсемдік мұратының биік нысанасы секілденіп кетеді, ол қанша ұсынса қолы жетпес алып тұғыр, мәңгі тарқамас ұлы сағыныш, орны толмас арман секілді. 
#[[Қуандық Сабырбайқызы|Қуандық]] - ақын қыз.
#Салтанат - Абайдың досы, ақын қыз, Абай Семейде істі болғанда кепілдікке алып, көмек қолын созған.
#Әйгерім - жас жігіттің нақ сүйер сұлу жарының аяулы үлгісі...
#Үмітей - жас қыз, Әмірдің сүйгені
#Керімбала - жас қыз, бойжеткен, сауыққұмар, әнші
#Дәркембай - кедей жатақтардың бас көтерер адамы, намысшыл, 
#Мәкен - Абайдың келіні, Әбдірахманның жары, шын аты Мағрипа
#Ербол - Абайдың жан досы; екеуінің арасында өле-өлгенше сызат түспеген тамаша достық болды.
#[[Тәңірберді (Тәкежан) Құнанбайұлы|Тәңірберген]] - Абайдың ағасы, Құнанбайдың үлкен баласы, романда Тәкежан деп атаған
# [[Өскенбай Ырғызбайұлы]] - (1773-1850) - Абайдың атасы, тобықты руының  атақты биі болған. Өскенбай заманы тәуелсіз қазақ хандығы мен Ресей империясының отаршылдық заманында өмір сүрген.
# Жұмабай - Құнанбайға қадірі бар және Абайды Ахмет Риза медресесінен алып келген кісі
# Байтас - Абайды медреседен алып келген адам 
# [[Майбасар Өскенбайұлы|Майбасар]] - Құнанбайдың тоқал шешесінен туған інісі
# Қалиқа - Жұманның әйелі
# Тобжан - Ызғұттының әйелі
# Айғыз - Құнанбайдыңі тоқалы, Абайдың екінші анасы
# Тонтай - Абайдың нағашысы
# Қамысбай - Майбасардың атшабары
# [[Байсал]] - Құнанбайдың сенімді адамдарының бірі
# Қаратай - ел ісіне араласатын Құнанбайдың сенімді адамы
# Сүйіндік - Құнанбайдың туысы
# Жиренше - Байсалдың немере інісі, Шоқаның баласы, Абайдың досы
# Оспан - Абайдың кіші інісі 
# Тәкежан - Абайдың ағасы
# Қодар - жақыны жоқ, жалғыз үйлі бір Борсақ
# Сағит - молданың үйіне барғанда кедергі жасаған сотқар бала
# Солтабай төре - Сыбан елінен шыққан, Құнанбайға Қодар мен Қамқа жайын бетіне басып айтады
# Қамқа - Қодардың келіні, Құтжанның әйелі
# Құтжан - Қодардың баласы
# Жәмпейіс - Қодардың жиені және бірге тұрады
# Бектен көсе - Сүйіндіктің Қодарға жіберген кісісі
# Жетпіс - Жексеннің інісі
# Жексен - Қодардың аталас ағайыны
# Әйтімбет - Қодар мен Қамқа ісінің мән-жайын білуге көмектеседі
# Жұмағұл - айбасардың атшабары
# Байкөкше - Барластың шәкірті, жыршы
# Барлас - Абайдың ауылына келген ақын
# Беркімбай - Зере мен Ұлжан үйінің жылқышысы
# Жарқын - Зере мен Ұлжан үйінің жылқышысы
# Түсіп - Ділдәнің әкесі, Жігітектің Бөжейден соң басты адамы
# Күңке - Құнанбайдың үлкен бәйбішесі
# Таңшолпан - Құнанбайдың тоқал шешесі
# Бопай - Құнанбайдың кәрі жеңгесі
# Ақбердінің шешесі
# Ырсайдың шешесі
# Жортайдың шешесі
# Құдайберді - Құнанбайдың Күңкеден туған баласы
# Жақып - Құнанбайдың тоқал шешесінен туған
# Үркер - Құнанбайдың әкесімен туысқан ағасы
# Мырзатай - Құнанбайдың әкесімен туысқан ағасы
# Жортар - Құнанбайдың әкесімен туысқан ағасы
# Сүгір - Бөкенші руының адамы
# Асылбек - Сүйіндіктің үлкен баласы
# Құлыншақ - Құнанбайды қонысымен құтықтап келуші, Торғай руының басы, &quot;Бес қасқаның&quot; әкесі
{{col-2-of-3}}

# Байдалы - Жіігітек адамы
# Үркімбай - Жігітек адамы
# Қаумен - Бөжейдің жақыны
# Қараша - Бөжейдің жақыны
# Наданбай - Құлыншақтың ұлы
# Манас - Құлыншақтың немересі,Тұрсынбайдың ұлы, Бесқасқаның бірі
# Жұман - Ырғызбай адамы
# Төлепберді - Ырғызбай адамы
# Көтібақ - Шыңғыста қыстауы бар кіші ауыл басшысы
# Балағаз - Қауменнің баласы
# Абылғазы - Қарашаның баласы
# Бейсембі - Жігітектен Құнанбайға қарсы шыққан адам
# Әбділда - Жігітектен Құнанбайға қарсы шыққан адам
# Оралбай - Жігітектен Құнанбайға қарсы шыққан адам
# Қожақан - Бөжей мен Байсал қарамағындағы жігіт
# Пұшарбай - Бөжейдің құрдасы, досы
# Кәмшат - Айғыздың қызы, Абайдың қарындасы
# Смағұл - Айғыздан туған, Оспанмен түйдей құрдас бала
# Қалел - Айғыздың үлкен баласы
# Ғабитхан - әскерден қашып келген татар жасы
# Қазағуар - Қарқаралыдағы татар саудагері
# Қарабас - Майбасардың атшабары
# Алшынбай - Абайдың қайын атасы, Ділдәнің атасы
# Тіленші би - Алшынбайдың әкесі
# Майыр - Құнанбайдың оң қолы
# Қасқа - Майырдың қазақ тілмашы
# Құсбек - бұрынғы аға сұлтан
# Жамантай - бұрынғы аға сұлтан
# Хасен молда - мешіт имамы
# Балта - Алшынбайдың қасында жүретін ақын
# Әділбек - Сүйіндіктің баласы
# Көжекбай - Жамантайдың баласы
# Қанатжан - Сүйіндіктің әйелі, Тоғжанның анасы
# Масақбай - жылқышы
# Мұңсызбай - Бесқасқаның бірі
# Тұрсынбай - Бесқасқаның бірі, Манастың әкесі
# Садырбай - Бесқасқаның бірі
# Чернов - орыс-казактарды Қарқаралыдан бастап келген шенеунік
# Ырсай - жиынға қатысушы қарт
# Байғұлақ - Тоғалақ ішіндегі мықты
# Мырзахан - Құнанбайдың Қарқаралыға барарында жанына ерткен сенімді адамы
# Құсбек - Қарқаралының жаңа аға сұлтаны
# Тінібек бай - Семейдің үлкен саудагері
# Мәкіш - Құнанбайдың қызы, Абайдың әпкесі
# Көккөз - Алшынбайдың пысық жігіті
# Сергей - Майырдың Керекудегі жақын ашынасы, көпес
# Мишка - Сергейдің пысық дабернайы
# Қатша - Ділдәні айттыруға барғанда Ұлжанның қасына еріп барған әйел
# Қадырбай - Бөжейдің асына келген ақын
# Қапа - Керімбаланың жеңгесі, Әкімқожа әйелі
# Ақылбай - Абайдың Ділдәдан туған баласы
# Күлбадан - Абайдың Ділдәдан туған қызы, Абай оны &quot;Сарышаян&quot; деп атайтын
# Қаражан - Тәкежанның әйелі
# Абылғазы - Қарашаның баласы
# Әділхан - Қарашаның баласы
# Нұрғаным - Құнанбайдың тоқалы,төртінші әйелі
# Қарашаш - Асылбектің келіншегі
# Шәкәрім (Шәке) - Құдайбердінің баласы
# Шұбар - Құдайбердінің екінші баласы
# Нұртаза - Құдайбердінің үшінші баласы
# Ақбас - Облыстың үлкен адвокаты
# Көгадай - Қодардың інісі
# Дәрмен - Көгадайдың баласы
# Өңдірбай - Құнанбаймен меккеге баратын адам
# Дарқан - Оспанның досы
# Көшір - Ұлжанмен Қарқаралыдан қайтқан кісі
# Бекей - Абай тоқтаған үй иесі, Шекейдің бауыры
# Наймантай - Бекейдің баласы
# Еламан - Бекей-Шекей күйеуі
# Мағжан - Абайдың ең жақсы көретін баласы (Мәкіш)
# Әбдірахман - Абайдың баласы (Әбіш)
# Баян - күтуші әйел
# Есбике - күтуші әйел
# Сақыш - Есбикенің қызы
# Бәшібек - Есбикенің күйеуі
# Бүркітбай - бие сауушы
# Баймағамбет - Бүркітбайдың көмекшісі
# Ағай - Бүркітбай баласы
# Байсүгір - қозы бағушы бала
# Байторы - Байсүгірдің әкесі
# Зылиқа - Ұлжан жанындағы әйелдердің бірі
# Әмір - Абайдың інісі, Құдайбердінің баласы
# Балбала - Базаралының көршісі, Әнет қызы
# Әкімқожа - Сүгір баласы
# Оралбай - Әкімқожа інісі
# Көшпесбай - Балбаланың туған қайнысы
# Бесбесбай - Көшпесбай ағасы
# Базар - Топай кісісі
# Даданбай - Торғай адамы
# Күнту - Бөкеншінің білімді жігіті
# Жабай - Бөжейдің баласы


{{col-3-of-3}}
# Марқабай - Бөкенші мықтысы
# Құндыз - Марқабай ұнатқан қыз
# Кішкене молда - Абай балаларын оқытушы
# Мақұлбай - Тәкежанның баласы
# Дәндібай - Абайдың бұрыннан танысы, Ералы ауылының тұрғыны
# Еренай - Абайдың бұрыннан танысы, Ералы ауылының тұрғыны
# Тентек ояз - сайлауға дайындыққа келген адам
# [[Владимир Степанович Лосовский|Лосовский]] - кеңесші
# Андреев - Абайдың адвокат досы
# Михайлов - Орыс жерінен Семейге айдалып келген кісі, Абайдың досы
# Сергей - каталашкадағы күзетші
# Николай - каталашкадағы күзетші 
# Хомутов - каталашканың надзирателі
# Әлдеке - Салтанаттың әкесі,саудагер
# Кошкин - Абайды тергеуге қатысқан, ең үлкен сот орны,окружной суд бастығының күйеуі
# Қауменов - уезд начальнигі
# Кәрім - Абайдың абақтыдан шыққан соң түнеген үйі
# Киізші Дүйсеке - Салтанаттың нағашысы іспеттес жақын адам
# Ысқақ - Қызылмоланың болысы, Абайдың бір анадан туған інісі, Құдайбердіге еріп, Күнкенің қолында өскен
# Төре - белгілі қорашы ұста
# Тұраш - Абайдың Әйгерімнен туған баласы
# Кузмич - Михайлов кітаптарды беріп жіберетін адам
# Дәмелі - Ерболдың әйелі
# Ысмағұл - Ерболдың баласы
#[[Дүтбай Уандықұлы|Дүтбай]] - Алатай баласы, Көкше Қаратайдың туысы
# Әмір - Үмітейдің сүйген адамы, Абайдың інісі
# Мұхамеджан - Әмірдің досы, жас әнші,ақын,сері
# Кенжеқан - Нұрғанымның бауыры
# Мырзағұл - Әмірдің жолдасы
# Бәшей - мерген, Шәкемен еріп келген жас жігіт
# Тұрғанбай - Абалармен аңшылыққа шыққан ең үлкен бүркітші, саятшы
# Әділ - Бөжейдің тоқалынан туған баласы
# Дүйсен - Тоғжан отырған ауылдың қонақ күтуші ағайыны
# Молда - Дүйсеннің қасында жүрген жігіт
# Найман - Тоғжанның қайын атасы
# Аққозы - Тоғжанның күйеуі

{{col-end}}
== Тараулары ==

{{col-begin}}
{{col-1-of-4}}

І кітап
# Қайтқанда 
# Қат-қабатта
# Жолда 
# Шытырманда 
# Бел-белесте
# Өрде 
# Қияда 
{{col-2-of-4}}
ІІ кітап
# Тайғақта 
# Жайлауда 
# Еңісте
# Оқапта 
# Асуда 
# Тарауда 
# Биікте 
# Эпилог 
{{col-3-of-4}}
ІІІ кітап
# Абай аға
# Кек жолында
# Қарашығын 
# Өкініште 
# Қақтығыста 
# Қоршауда 
{{col-4-of-4}}
IV кітап
# Түн-түнекте
# Құз-қияда
# Қапада 
# Қастықта 
# Шайқаста 
# Жұтта 
# Эпилог 

{{col-end}}

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://sites.google.com/site/abai1845/abaj-zoly-audiokitap  Абай жолы аудиокітап]

{{Суретсіз мақала}}
{{Мұхтар Әуезов шығармалары}}

[[Санат:Мұхтар Әуезов]]
[[Санат:Мұхтар Әуезов шығармалары]]
[[Санат:Қазақ әдебиеті]]</text>
      <sha1>s0ixqj649cgvbs4axfo0c8ym2u39ilp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Виктор Андреевич Ющенко</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24932</id>
    <revision>
      <id>3631544</id>
      <parentid>3227220</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T14:42:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>/* Өмірбаяны */</comment>
      <origin>3631544</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3011" sha1="nixugug06h6ptl623hv6lxfh9v0s6x8" xml:space="preserve">[[Сурет:Портрет 3-го президента України Віктора Ющенка.jpeg|thumb|250px| Ющенко Виктор Андреевич]]
'''Виктор Андреевич Ющенко''' (укр. Ющенко Вiктор Андрiйович) 23.2.1954 жылы туған, [[Сумск]] облысы [[Недригайловск]] ауданының [[Хоружевка]] ауылы) – саяси қайраткер, [[Украина]] Республикасының [[Президент]]і.

== Өмірбаяны ==
[[Тернополь]] [[мемлекет]]тік қаржы-экономика институтын бітірген (1975). 1976 ж. [[КСРО]] [[Мемлекет]]тік банкінің [[Ульяновка]] кентіндегі бөлімшесінде экономист, 1977 – 85 ж. банк бөлімшесінің бастығы болды. 1985 – 90 ж. [[КСРО]] [[Мемлекет]]тік банкінің Украин республикасының кеңсесінде әртүрлі жауапты қызметтер атқарды. 1990 – 93 ж. “[[Украина]]” агроөндірістік банкінің бірінші орынбасары, 1993 – 99 ж. [[Украина]] Ұлттық банкінің басқарма төрағасы, 1999 – 2001 ж. [[Украина]] Республикасының премьер-министрі болды. 2001 ж. сол кездегі билікке оппозицияда болған “Наша Украина” атты блокқа кіріп, 2002 ж. блоктың сайлаушылар тізімі арқылы [[Украина]]ның халық депутаты болып сайланды. 2003 – 05 ж. “Наша Украина” жалпы украиндық қоғамдық ұйымның басқарма төрағасы болды. 2004 ж. [[Украина]] [[Президент]]і сайлауына қатысып, қыркүйек айында қастандықпен уланды. Бұл оқиға [[Украина]]да және батыс елдерінде қарсылық акциясын тудырды. 2004 ж. желтоқсанда “қызғылт төңкеріс” ықпалымен, сот жолымен сайлаудың екінші туры өткізіліп, Ющенко жеңіске жетеді. Ющенко саяси реформаның жақтаушысы ретінде [[Украина]]ны [[парламент]]тік-[[президент]]тік республикаға айналдыру үшін [[Президент]] билігін шектеп, Жоғарғы раданың ықпалын кеңейту арқылы қол жеткізді.


{{wikify}}

{{Украина премьер-министрлері}}
[[Санат:1954 жылы туғандар]]
[[Санат:Украина президенттері]]
[[Санат:Украина саясаткерлері]]


{{stub}}</text>
      <sha1>nixugug06h6ptl623hv6lxfh9v0s6x8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631545</id>
      <parentid>3631544</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T14:42:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>/* Өмірбаяны */</comment>
      <origin>3631545</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3057" sha1="axkx03svnd93vkwdflw1z6mw2njnqux" xml:space="preserve">[[Сурет:Портрет 3-го президента України Віктора Ющенка.jpeg|thumb|250px| Ющенко Виктор Андреевич]]
'''Виктор Андреевич Ющенко''' (укр. Ющенко Вiктор Андрiйович) 23.2.1954 жылы туған, [[Сумск]] облысы [[Недригайловск]] ауданының [[Хоружевка]] ауылы) – саяси қайраткер, [[Украина]] Республикасының [[Президент]]і.

== Өмірбаяны ==
[[Тернополь]] [[мемлекет]]тік қаржы-экономика институтын бітірген (1975). 1976 ж. [[КСРО]] [[Мемлекет]]тік банкінің [[Ульяновка]] кентіндегі бөлімшесінде экономист, 1977 – 85 ж. банк бөлімшесінің бастығы болды. 1985 – 90 ж. [[КСРО]] [[Мемлекет]]тік банкінің Украин республикасының кеңсесінде әртүрлі жауапты қызметтер атқарды. 1990 – 93 ж. “[[Украина]]” агроөндірістік банкінің бірінші орынбасары, 1993 – 99 ж. [[Украина]] Ұлттық банкінің басқарма төрағасы, 1999 – 2001 ж. [[Украина]] Республикасының премьер-министрі болды. 2001 ж. сол кездегі билікке оппозицияда болған “Наша Украина” атты блокқа кіріп, 2002 ж. блоктың сайлаушылар тізімі арқылы [[Украина]]ның халық депутаты болып сайланды. 2003 – 05 ж. “Наша Украина” жалпы украиндық қоғамдық ұйымның басқарма төрағасы болды. 2004 ж. [[Украина]] [[Президент]]і сайлауына қатысып, қыркүйек айында қастандықпен уланды. Бұл оқиға [[Украина]]да және батыс елдерінде қарсылық акциясын тудырды. 2004 ж. желтоқсанда “қызғылт төңкеріс” ықпалымен, сот жолымен сайлаудың екінші туры өткізіліп, Ющенко жеңіске жетеді. Ющенко саяси реформаның жақтаушысы ретінде [[Украина]]ны [[парламент]]тік-[[президент]]тік республикаға айналдыру үшін [[Президент]] билігін шектеп, Жоғарғы раданың ықпалын кеңейту арқылы қол жеткізді.


{{wikify}}

{{Украина президенттері}}
{{Украина премьер-министрлері}}
[[Санат:1954 жылы туғандар]]
[[Санат:Украина президенттері]]
[[Санат:Украина саясаткерлері]]


{{stub}}</text>
      <sha1>axkx03svnd93vkwdflw1z6mw2njnqux</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шыңғыс Төреқұлұлы Айтматов</title>
    <ns>0</ns>
    <id>25177</id>
    <revision>
      <id>3631717</id>
      <parentid>3629184</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T05:40:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dostoevskykz</username>
        <id>183227</id>
      </contributor>
      <comment>Оргфографилық және тілдік түзетулер</comment>
      <origin>3631717</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23995" sha1="1utecwm7d00opehlwn4go07ngpk4tok" xml:space="preserve">{{Жазушы
 | Есімі                = Шыңғыс Айтматов
 | Шынайы есімі         = {{lang-ky|Чыңгыз Айтматов}}
 | Суреті               = Tschingis Ajtmatow.jpg
 | Ені                  = 
 | Суреттің аты         = Айтматов, 2003 жыл
 | Туған кездегі есімі  =Чингиз Торекулович Айтматов 
 | Лақап аты            = 
 | Туған күні           = 12.12.1928
 | Туған жері           = [[Шекер (айыл)|Шекер]], {{туғанжері|Талас ауданы|Айтматов ауданында}}, [[Қырғыз Автономиялы Социалистік Кеңес Республикасы (1926—1936)|Қырғыз АСКР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]
 | Қайтыс болған күні   = 10.6.2008
 | Қайтыс болған жері   = {{қайтысболғанжері|Нюрнберг|Нюрнбергте}}, [[Бавария]], [[Германия]]
 | Жерленген жері       = [[Ата-Бейіт]]
 | Азаматтығы           ={{USSR}} →&lt;br&gt;{{KGZ}} 
 | Ұлты                 = 
 | Білімі               =А. М. Горький атындағы әдебиет институты 
 | Мансабы              = {{hlist|жазушы|саясаткер|қоғам қайраткері}}
 | Шығармашылық жылдары = 1952–2006
 | Бағыты               =проза, драма, журналистика 
 | Жанры                =роман, хикаят, әңгіме, эссе, мақала, драма 
 | Шығармалардың тілі   =қырғыз және орыс тілі 
 | Дебюті               =«Газетші Дзюйо» (1952) 
 | Марапаттары          ={{Лениндік сыйлық}} {{Социалистік еңбек ері}} 
 | Сыйлықтары           = 
 | Қолтаңбасы           =Chinghiz Aitmatov Signature.png 
 | Сайты                = 
 | Commons              =Chinghiz Aitmatov 
}}
'''Шыңғыс Төреқұлұлы Айтматов'''{{efn|{{lang-ky|Чыңғыз Төрөкул уулу Айтматов}}, {{lang-ru|Чингиз Торекулович Айтматов}}}} ([[12 желтоқсан]] [[1928 жыл]], [[Шекер (айыл)|Шекер]], [[Талас облысы]] – [[10 маусым]] [[2008 жыл]], [[Нюрнберг]], [[Германия]]) — кеңестік және қырғызстандық жазушы, қоғам және мемлекет қайраткері. Қырғызстанның халық жазушысы, Қырғызстан Ғылым Академиясының, Еуропа Ғылым Академиясының академигі, Социалистік Еңбек Ері.&lt;ref&gt;Отырар. Энциклопедия. – Алматы. «Арыс» баспасы, 2005 ISBN 9965-17-272-2&lt;/ref&gt;

Қырғыз елі арасындағы Найман тайпасының Қытай руының Шекер бұтағынан шыққан.
''«Аспалы көпір», «Жәмила», «Найман ана» «Алғашқы ұстаз», «Қош бол, Гүлсары», «Ертегіден соң», «Ерте қайтқан тырналар»'' тағы басқа әңгіме, повесть жинақтары, «Жанпида», «Боранды бекет» романдары жарық көрді. «Көктөбедегі кездесу» (Қ. Мұхамеджановпен бірге) спектаклі көптеген елдердің театр сахналарында қойылды. Айтматов жазушы  [[Мұхтар Омарханұлы Әуезов|М. О. Әуезов]]тың мол салалы, кең арналы шығармашылығына ой айтқан «Ұстаз туралы сөз» атты мақаласында (Біздің Мұхтар. - А., 1976) «[[Абай жолы (роман)|Абай жолы»]] эпопеясының бас кейіпкері - [[Абай Құнанбайұлы|Абай]] тұлғасына тоқтала келіп: «Абай секілді ой-арманы азат, шетсіз ақындық, шексіз адамдық тұлғаның өзін қоршаған ожар, топас тоң мойын топпен тартысқа түсуі және мұндағы сирек ұшырасатын жаңалық пен тазалық Абайды дүниежүзілік трагедияның шыңына шығарады...» - деп жазды. Айтматов КСРО Мемлекеттік сыйлықтарының, Лениндік сыйлықтың, көптеген халықаралық, сыйлықтардың лауреаты.&lt;ref&gt;Абай. Энциклопедия. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясының» Бас редакциясы, «Атамұра» баспасы, ISBN 5-7667-2949-9&lt;/ref&gt;

==Хронология== 
Қырғыз ауылшаруашылығы институтын бітірген соң, 1948 жылы [[Жамбыл облысы]], [[Құлан ауылы]]ндағы агротехникалық колледжін зоотехник мамандығымен тәмамдаған. [[1956 жыл|1956]] — [[1958 жыл|1958]] жылдары [[Мәскеу]]дегі Жоғарғы әдебиет курсында тыңдаушы, [[1959 жыл|1959]] — [[1960 жыл|1960]] жылдары “Литературный Киргизстан” журналының редакторы, [[1960 жыл|1960]] — [[1965 жыл|1965]] жылдары “Правда” газетінің Қырғызстандағы меншікті тілшісі, [[1965 жыл|1965]] — [[1986 жыл|1986]] жылдары Қырғызстан Кинематографистер одағының төрағасы, [[1986 жыл|1986]] жылы Қырғызстан Жазушылар одағы басқармасының төрағасы, [[1988 жыл|1988]] жылы “Иностранная литература” журналының Бас редакторы, [[1990 жыл|1990]] жылы  [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]-ның [[Люксембург]]тегі елшісі болды. [[1991 жыл|1991]] жылдан [[Қырғызстан]]ның [[Бельгия]]дағы төтенше және өкілетті елшісі. 2008 жылдың 10 маусымында Германияның Нюрнберг қаласында дүниеден озды. Жерлеу рәсіміне қаламдас інілерінен Қазақстаннан Шерхан Мұртаза, Әбіш Кекілбайұлы, Нұрлан Оразалин келіп, қатысты. Бішкектегі Ата-Бейіт зиратына жерленді.
[[Сурет:Ata-Beyit_Memorial_near_Bishkek_03-2016_img02.jpg|нобай|оңға|Шыңғыс Айтмат жерлеген Ата-Бейіт зираты. Бішкек, Қырғызстан.]]

==Еңбектері== 
[[File:Stamps of Kyrgyzstan, 2009-577.jpg|right|250px]]
“Әшім” атты тұңғыш әңгімесі [[1952 жыл|1952]] жылы жарияланды. Онан кейін “Аспалы көпір” ([[1956 жыл|1956]]), “Бетпе бет” ([[1957 жыл|1957]]) тағы басқа әңгімелері жарық көрді. Жазушыны алғаш әлемге танытқан таңдаулы туындысы әйгілі “Жәмила” повесі ([[1958 жыл|1958]]).
[[Мұхтар Омарханұлы Әуезов|Мұхтар Әуезов]] пен француз жазушысы, [[Луи Арагон]] осы шығарма арқылы Айтматов дарынын жоғары бағалап, жүрек жарды пікір айтқан. Жәмила бейнесі соны сымбатымен әрі жаңашыл, сезімтал, жігерлі қасиеттерімен, өз бақыты үшін күресе білген батылдығымен, тал бойы мінсіз сұлу нәзіктігімен оқырман қауымды баурап алды. Ол қырғыз әйелдерінің жаңа буынының өкілі ретінде қабылданды. Осыдан кейін-ақ Айтматов шығармашылығы ерекше құбылыс болып саналып, оның қаламынан туған әрбір туындысы әлемдегі мың-сан оқырман асыға күтіп, қолдан-қолға тигізбей оқитын құрметке ие болды.

== Экранизациялау== 
[[File:Stamps of Kyrgyzstan, 2009-580.jpg|right|250px]]
Ш.Айтматовтың 20 астам шығармасы экрандалып, басқа да көптеген шығармалары сахнада ойналды: 
* Қазақ академиялық драма театрында «Ана-Жер-Ана» (1964 ж, реж. Ә. Мәмбетов) 
* Мәскеудегі жастар театр студиясы «Буранный полустанок» (1980 ж. реж. В. Спесивцев) 
* П.А.Ойновский атындағы Якутия академиялық драма театры «Желанный голубой берег мой» (1982 ж. Реж. А. Борисов) 
* В.Спесивцев атындағы Мәскеу эксперимантальды театры «Тавро Кассандры» (2007 ж.) 
* Бішкектегі Ш.Айтматов атындағы драма театры «Қызыл алма» (2009 ж. реж. Н. Асанбеков) 
* Мәскеудегі Пушкин атындағы театрда «Материнское поле» (2012 ж.реж.С.Землянский) 
* Геннадий Чихачёв театры «Плаха» (2013 ж. Г. Чихачёв)
2010 жылы Жамбыл облыстық қазақ драма театрының сахнасында Шыңғыс Айтматовтың &quot;Ана жер Ана&quot; спектаклін сахналаған Қазақ еліне есімі белгілі театр режиссері,Шыңғыс Айтматов атындағы халықаралық сыйлықтың лауреаты Қуандық Қасымов, бұл қойлымды жаңа бағытта,жаңа форматта сахналап өзіндік ерекше қолтаңбасымен көзге түсті. Жаңа форматта қойылған бұл спектакль қырғыз бен қазақ көреремендерінің жүрегіне жол тапты. Спектакльде Толғанайдың ролін Қазақстанның халық артисі Мәкен Рахымжанова орындап елдің ыстық ықыласына бөленді. Спектакль театр репертуарында әлі күнге дейін жүріп келеді.

50 жыл бұрын сахналанған «Ана-Жер ана» қойылымының режиссері, театр тарланы [[Әзірбайжан Мәмбетов]]тың ізбасары жас, талантты [[режиссер]] [[Дина Жұмабаева]] трагедияны қайта түлетті. 2014 жылдың қазан айында [[Маңғыстау облысы|Маңғыстау облысты]]қ Нұрмұхан Жантөрин атындағы музыкалық-драма театрында Ш.Айтматовтың елу бір жыл бұрын жазылған «Құс жолы» повесі бойынша сахналанған «Ана-Жер ана» қойылымының премьерасы ХІІ-ші маусым шымылдығын ашты.

==Шетелге таралуы==
[[File:Stamps of Kyrgyzstan, 2009-579.jpg|right|250px]]
Шығармалары шет елдерге де кеңінен танылды. Айтматов қаламынан туған әрбір шығарма адамзаттық көкейкесті мәселелерді қозғауымен, сыршылдығымен, шыншылдығымен, жаңашылдығымен ерекшеленеді. Айтматов туындылары түгелдей дерлік қазақ тілінде жарық көрді. Сонымен бірге француз, неміс, жапон, араб, түрік, парсы тағы басқа дүние жүзінің көптеген тілдеріне аударылды. Айтматов “Тау мен дала хикаясы” атты шығармалар жинағы үшін [[1963 жыл|1963]] жылы Лениндік сыйлық алды. “Қош бол, Гүлсары” ([[1967 жыл|1967]]), “Ерте кеткен тырналар” ([[1975 жыл|1975]]) повестері, “Боранды Бекет” романы ([[1980 жыл|1980]]) үшін үш мәрте ([[1968 жыл|1968]], [[1977 жыл|1977]], [[1983 жыл|1983]]) [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] Мемлекеттік сыйлығының иегері болды. “Шынарым менің, шырайлым менің” ([[1960 жыл|1960]]), “Алғашқы ұстаз” ([[1962 жыл|1962]]), “Ақ кеме” ([[1970 жыл|1970]]) повестерінде Айтматов замандастарымыздың түрлі мінез болмысын, жастардың шынайы махаббатын, адам бойындағы мейірім мен қатыгездіктің табиғатын толғана суреттейді. “Ана– Жер ана”([[1963 жыл|1963]]) повесінде қырғыз халқының Отан соғысы жылдарындағы басынан кешкен қасіретін, қайғысын, сол ауыртпалықты көтере білген рухы биік Толғанай бейнесін шыншыл да, асқан шеберлікпен сомдаған. “Ана–Жер ана” спектаклі ең алғашқы рет [[Алматы]]да, [[Мұхтар Әуезов атындағы Қазақ ұлттық драма театры]]нда табыспен қойылды. Адамзаттың Айтматовы аталып кеткен, заманымыздың заңғар жазушысының кейінгі “Жанпида” ([[1986 жыл|1986]]), “Кассандра таңбасы” ([[1995 жыл|1995]]) романдары философиялық тереңдігімен ерекшеленеді. Өмірдің сан  қатпар сыры мен қырына үңілген, соның болмысын ашып көрсетуге бой ұрған зерделі зерттеу, пайымдауы мен тың, тосын көркемдік кестесімен қызықтырады. Оқырман назарын адамгершілік мінез құлықтың толғақты мәселелеріне аударады. Айтматов шығармалары бойынша көптеген көркем фильмдер түсірілді. Бірсыпыра шығармаларының желісімен жасалған драмалық туындылары /“Шынарым менің, шырайлым менің”, “Боранды бекет”/, қазақ драматургі [[Қалтай Мұхамеджанов]]пен бірігіп жазған “Көктөбедегі кездесу” пьесасы Қазақстанның республикалық, облыстық театрлары сахнасынан берік орын алды. Қазақ ақыны [[Мұхтар Шаханов]]пен бірігіп жазған “Құз басындағы аңшының зары” атты эссе кітабы ([[1997 жыл|1997]]) жарық көрді. Осы екеуі бірігіп жазған “ Сократты еске алу түні немесе миғұла терісі үстіндегі сот” атты  пьесасы Қазақстанның [[Ғабит Мүсірепов атындағы Қазақ мемлекеттік балалар мен жасөспірімдер театры]]нда қойылды ([[1998 жыл|1998]]).Сонымен қатар бұл шығарма 1999 жылы Жамбыл облыстық қазақ драма театрының сахнасында &quot;Сократ түні&quot; деген атпен қзақтың белігілі режиссері,Шыңғыс Айтматов атындағы халықаралық сыйлықтың лауреаты Қуандық Қасымовтың ,сахналауымен дүниеге келіп,сол жылы өткізілген &quot;Айтматов және Театр&quot; атты халықаралық театрлар фестивалінде төрт бірдей жүлдені иеленді: &quot;Ең үздік режиссура&quot;(Қуандық Қасымов),&quot;Ең үздік әйел образы&quot; ( Гүлшат Қыпшақова), &quot;Ең үздік екінші пландағы образ&quot; (Спандияр Мұқышев), &quot;Ең үздік эпизод&quot; (Әнапия Ахмет).
Айтматов бірсыпыра Еуропа елдері академияларының құрметті академигі, бірнеше рет КСРО Жоғарғы Кеңесіне, Қырғызстан Жоғарғы кеңесіне депутат болып сайланды. Айтматов ҚР Президентінің [[1993 жыл|1993]] жылғы Бейбітшілік пен рухани татулық сыйлығының лауреаты.&lt;ref&gt;«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы|Қазақ энциклопедиясы»]] Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9,, 1-том&lt;/ref&gt;[[1997 жыл|1997]] жылы шілде айында  ЮНЕСКО-ның Париждегі штаб-пәтерінде өткен Әуезовтің 100 жыддық мерейтойына арналған конференцияны Айтматов басқарып, сөйлеген сөзінде улы жазушыға деген өз сүйіспеншілігі мен ыстық  ықыласын, талант қүдіретіне бағытталған ақ ниетін білдірді.&lt;ref&gt;Мұхтар Әуезов энциклопедиясы — Алматы, «Атамұра» баспасы, 2011 жыл. ISBN 978-601-282-175-8&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[Қазақ энциклопедиясы]], 1-том&lt;/ref&gt;

==Ескертпелер==
{{Notelist}}

==Дереккөздер==
{{Дереккөздер}}

{{DEFAULTSORT:Айтматов, Шыңғыс Төреқұлұлы}}

[[Санат:12 желтоқсанда туғандар]]
[[Санат:Талас ауданында туғандар]]
[[Санат:10 маусымда қайтыс болғандар]]
[[Санат:2008 жылы қайтыс болғандар]]
[[Санат:Нюрнбергте қайтыс болғандар]]
[[Санат:КСРО жазушылары]]
[[Санат:Қырғыз жазушылары]]
[[Санат:Қырғызстан жазушылары]]
[[Санат:XX ғасыр жазушылары]]
[[Санат:XXI ғасыр жазушылары]]
[[Санат:КСРО сценарийшілері]]
[[Санат:Қырғызстан сценарийшілері]]
[[Санат:XX ғасыр сценарийшілері]]
[[Санат:Қырғызстан батырлары]]
[[Санат:КСРО мемлекеттік сыйлығының иегерлері]]
[[Санат:Бейбітшілік және рухани келісім сыйлығының иегерлері]]
[[Санат:I дәрежелі Манас орденінің иегерлері]]
[[Санат:Достық орденінің (Ресей) иегерлері]]
[[Санат:Отан орденінің иегерлері]]
[[Санат:Достлық орденінің иегерлері]]
[[Санат:Ленин орденінің иегерлері]]
[[Санат:Қазан төңкерісі орденінің иегерлері]]
[[Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері]]
[[Санат:Халықтар Достығы орденінің иегерлері]]
[[Санат:Ерен еңбегі үшін медалінің (КСРО) иегерлері]]
[[Санат:Крупская медалінің иегерлері]]
[[Санат:Күлкі орденінің иегерлері]]
[[Санат:Мажарстандық Еңбек орденінің иегерлері]]
[[Санат:Шыңғыс Айтматов]]
[[Санат:Қырғыз КСР-інің халық жазушылары]]
[[Санат:Қырғыз КСР мемлекеттік сыйлығының иегерлері]]
[[Санат:XX ғасырдағы орыс жазушылары]]
[[Санат:XXI ғасырдағы орыс жазушылары]]
[[Санат:КСРО фантаст-жазушылары]]
[[Санат:Көптілді фантаст-жазушылар]]
[[Санат:КОКП мүшелері]]
[[Санат:КСРО жазушылар одағы мүшелері]]
[[Санат:КСРО кинематографтары одағы мүшелері]]
[[Санат:Бас редакторлар]]
[[Санат:Бішкектің құрметті азаматтары]]
[[Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің Ұлттар Кеңесінің 7-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің Ұлттар Кеңесінің 8-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің Ұлттар Кеңесінің 9-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің Ұлттар Кеңесінің 10-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің Ұлттар Кеңесінің 11-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қырғыз КСР-інен сайланған КСРО Жоғарғы Кеңесінің Ұлттар Кеңесінің депутаттары]]
[[Санат:КОКП-ден сайланған КСРО халық депутаттары]]
[[Санат:Бүйрек жетіспеушілігінен қайтыс болғандар]]
[[Санат:Пневмониядан қайтыс болғандар]]
[[Санат:Қырғызстанда жерленгендер]]
[[Санат:КСРО-ның Люксембургтегі елшілері]]
[[Санат:Ресейдің Люксембургтегі елшілері]]
[[Санат:Қырғызстанның Ресейдегі елшілері]]
[[Санат:КСРО Ғылым Академиясының академиктері]]
[[Санат:Қырғыз КСР ғылым академиясы академиктері]]
[[Санат:Мәскеу мемлекеттік университетінің құрметті профессорлары]]
[[Санат:Қырғызстан Ұлттық ғылым академиясы академиктері]]
[[Санат:Қырғызстан жоғарғы оқу орындары түлектері]]
[[Санат:Қырғызстанның Франциядағы елшілері]]
[[Санат:Қырғызстанның ЮНЕСКО-дағы тұрақты өкілдері]]</text>
      <sha1>1utecwm7d00opehlwn4go07ngpk4tok</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Алаш автономиясы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>25339</id>
    <revision>
      <id>3631776</id>
      <parentid>3626019</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T07:42:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Айхан Мұқатай</username>
        <id>183614</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3631776</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31352" sha1="kvo0jjyiw3dzcygbghh8ev7o1ebt7da" xml:space="preserve">{{Тарихи мемлекеттер|атауы=Алаш Автономиясы&lt;br&gt;آلاچ اوردا / Алаш орда |статусы=Таралған|p1=Дала генерал-губернаторлығы|flag_p1=Flag_of_Russia.svg|p2=Ресей империясы|flag_p2=Flag_of_Russia.svg|құрылуы=5 наурыз 1917|ыдырауы=26 тамыз 1920|s1=Қазақ Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы|flag_s1=Flag_of_The_Kazakh_Autonomous_Socialist_Soviet_Republic_(1920-36).svg|s2=Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|flag_s2=Flag of the Russian Soviet Federative Socialist Republic (1918–1925).svg|байрақ=Flag of Alash Autonomy.svg|байрақ_сипаттамасы=[[Қазақстан туы|Байрақ]]|елтаңбасы=Seal of the Alash Autonomy.svg|ұраны=Оян, қазақ!|карта=AlashAutonomyKK.png|астана=[[Семей|Алаш-қала]]|тілі=[[Қазақ тілі|Қазақша]]|діні=[[зайырлы мемлекет]]|аумағы=3 467 922 шаршы шақырым (1917)|халқы=5,5 млн (1917)|басқару_формасы=[[Парламенттік республика]]|басқарушылар_титулы=[[Қазақстан премьер-министрі|Президенті]]|басқарушы1=[[Әлихан Нұрмұхамедұлы Бөкейханов|Әлихан Бөкейхан]]|басқарушы_жылы1=1917-1920}}{{Қазақстан тарихы}}
'''Алаш Республикасы — [[Ресейдегі азамат соғысы|Ресей азамат соғысы]] кезінде [[Алаш партиясы|Алаш партиясының]] зиялыларымен құрылған [[Ресей Республикасы|Ресейдегі]] мойындалмаған [[Қазақтар|қазақ]] [[Автономия|автономиясы]]. 1917 жылдың 5-13 желтоқсан аралығында Орынборда екінші жалпы қазақ сьезі өтті. Сьезде Алашорда үкіметі құрылды. Уақытша орталығы-Семей қаласы болды.  Оның аумағы — қазіргі Қазақстанның батысы, орталығы мен солтүстігі және ол оңтүстіктен [[Түркістан автономиясы|Түркістан Автономиясымен]], ал шығыстан [[Қытай Республикасы|Қытаймен]] шектескен. 

Алаш автономиясы — Ресей Республикасының, одан кейін [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|Кеңестік Ресейдің]] бөлігі болған нысан. Алаш партиясының мақсаты — конституциялы-демократиялық Ресей ішіндегі қазақ [[Ұлтшылдық|ұлтшылды]]-[[Демократия|демократиялық]] автономияны құру{{Дереккөзі келтірілмеген}}.  1917 жылдың желтоқсанында Алаш зиялыларымен құрылып, 1920 жылда [[Кеңес үкіметі]] қазақ жеріндегі басқарушы партияның жұмысына тыйым салғанда таратылған.

== Атауы ==
{{Басты мақала|Алаш партиясы#Атауы}}
&quot;Алаш&quot; сөзі - [[Түркі тілдері|түркі тілдерде]] қандастар, бауырластарды білдіреді. Кейбір деректер бойынша, Алаш - қазақ сөзінің [[Синоним|синонимі]] болып саналады. Яғни қазақ сөзі мен Алаш сөзі, екеуі де еркін, азат адам дегенді білдіреді. [[Қадырғали Жалайыр]] өз еңбегінде қазақтарды белгілеу үшін Алаш сөзін қолданған.

Алаш үкіметі болашақта барлық [[Орталық Азия|Орталық Азиядағы]] [[Түркілер|түркі]] халықтарды біріктіріп, тәуелсіз ел құрғысы келді. Сондықтан, Алаш партиясы өз атауын қазақ демей, түркі халықтар үшін жаңа ұлт пайда қылдырып бірлікке жеткенін қалаған. Алайда, партия бұл идеяны ешқашан іске асыра ала алмай, басқа халықтардың зиялыларымен ортақ тіл табыса алмады. Бірінші жалпықазақ съезіне қатысқан [[Мұстафа Шоқай]] өзінің естеліктерінде бұл жиынға өзбек және татар елдері өкілдерінің де қатынасып, өздерінің ыстық ықыласын білдіргендігін айтып: «Сөйтіп құрылтай ұлы түркі халықтарының бас қосқан үшеуінің мызғымас бірлігін көрсететін сахнаға айналды» - дейді. Бірінші жалпықазақ съезін ұйымдастыру бюросы «[[Қазақ газеті|Қазақ]]&lt;nowiki/&gt;» газетінің 24-маусым күнгі санында съездің тәртібіне қойылатын мәселелерге байланысты ел талқысына өз тұжырымдарын ұсынды. Тезистер түрінде баяндалған бұл мәселелердің бәрі дерлік кейін бірінші жалпықазақ съезінің күн тәртібіне енді.

== Тарихы ==
(1917—1920) — 20 ғ. басында қазіргі [[Қазақстан|Қазақстан Республикасы]] жерін мекендеген [[Қазақтар|қазақ]] республикалық мемлекеті.&lt;ref&gt;Айбын. Энциклопедия. / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2011. - 880 бет.ISBN 9965-893-73-Х&lt;/ref&gt; 

Алаш автономиясы — 1917 ж. 5-13 желтоқсанда [[Орынбор|Орынбор қаласында]] өткен 2-жалпықазақ съезінде жарияланған қазақ халқының ұлттық-территориялық мемлекеті. Съезд қазақ автономиясы мәселесі бойынша [[Халел Ахметжанұлы Ғаббасов|Халел Ғаббасовтың]] баяндамасын талқылап, төмендегідей қаулы қабылдады: “Автономия туралы Халелдің баяндамасын тексеріп, қазанның аяғында [[Уақытша үкімет]] түскенін, Руссия мемлекетінде халыққа сенімді және беделді үкіметтің жоқтығын ... және бұл бүлікшілік біздің қазақ-қырғыздың басына келуін мүмкін деп ойлап ... съезд бір ауыздан қаулы қылады:
* Бөкей елі, Орал, Торғай, Ақмола, Семей, Жетісу, Сырдария облыстары, Ферғана, Самарқан облыстарындағы және Амудария бөліміндегі қазақ уездері, Закаспий облысындағы және Алтай губерниясындағы іргелес болыстардың жері бірыңғай, іргелі — халқы қазақ-қырғыз, халі, тұрмысы, тілі бір болғандықтан өз алдына ұлттық, жерлі автономия құруға;
* Қазақ автономиясының жер үстіндегі түгі-суы, астындағы кені Алаш мүлкі болсын;
... Қазақ арасында тұрған аз халықтың құқықтары теңгеріледі. Алаш автономиясына кірген ұлттардың бәрі бүкіл мекемелерде санына қарай орын алады ...

Алаш облыстарын қазіргі бүліншіліктен қорғау мақсатымен Уақытша Ұлттық Кеңес құрылсын. Мұның аты “[[Алашорда]]” болсын. Алашорданың ағзасы 25 болып, 10 орын қазақ арасындағы басқа халықтарға қалдырылады. Алашорданың уақытша тұратын орны — [[Семей]] қаласы. Алашорда бүгіннен бастап қырғыз-қазақ халқының билігін өз қолына алады (“[[Сарыарқа (газет)|Сарыарқа]]” газеті. Семей. 1918, 25 қараша).

[[Съезд]] Алаш автономиясының Алашорда аталған (Алаштың ордасы немесе үкіметі) Ұлт кеңесінің құрамын сайлады. Алаш автономиясының үкіметі — Алашорданың төрағасы болып [[Әлихан Бөкейханов]] сайланды. 2-жалпықазақ съезі милиция жасақтарын құру мәселесін жан-жақты талдап, оның Алаш автономиясына кіретін әрбір облыс пен уездегі санын анықтап, оларды соғыс өнеріне үйрету мен қажетті қару және киім-кешекпен қамтамасыз ету жолдарын айқындады. Милицияға қажетті қару-жарақ пен оқ-дәрі Алашорданың ұлттық қорының есебінен алынатын болды. Милицияны құру мақсатын съезд былай деп анықтады: “осы күнде мемлекет ішінде бассыздық, талан-тараж, қырылыс-талас болып жатқанын ескеріп, қазақты мұндай бүліншіліктен қорғау үшін ... ешбір тоқтаусыз милиция түзеуге кірісуі тиіс ...” (“Сарыарқа”. 1918, 25 қаңтар, 29). 

Сонымен, съезд Алаш автономиясын құру қажеттігін бір ауыздан қолдады. Алаш автономиясының бастау көздерінде тұрған, 2-жалпықазақ съезінің делегаты [[Әлімхан Ермеков]] бұл туралы былай деп тебірене жазды: “желтоқсанның 12-і күні, түс ауа, сағат 3-те Алаш автономиясы дүниеге келіп, азан шақырылып ат қойылды. Алты алаштың баласының басына Ақ орда тігіліп, Алаш туы көтерілді. Үлкен ауылдарға қоңсы қонып, шашылып жүрген қазақ жұрты өз алдына ауыл болды. (“Сары арқа”, 1918, 22 қаңтар).

Ұлттық-терр. қазақ автоном. мемлекетін құруда съезд делегаттары бірауыздылық танытқанымен, оны (автономияны) ресми түрде жариялау мәселесінде алауыздыққа жол берді. Бұл жағдай мемл. құрылым ретінде жаңадан қалыптаса бастаған автономия үшін қатерлі еді, өйткені автономияны ресми түрде жарияламайынша, оған қазақ халқын, өлкені мекендеген басқа халықтарды сендіру, Алашорда үкіметін мойындату қиын еді. Бүкілқазақтық 2-съезде автономияны жариялау мерзімі жөнінде қызу айтыстар болды. Бұл айтыстардың негізінде қазақ автономиясын жариялауға байланысты өлкені мекендеген қазақ емес халықтардың (ең алдымен орыстардың) пікірін білу және жариялауға тиісті автономияға Түркістан өлкесін мекендеген оңт. қазақтарының қосылу-қосылмау мәселесін нақтылы шешу қажеттігі жатты. Бұл мәселеде бір-біріне қарама-қайшы екі бағыт қалыптасты. Бір бағытты Ә. Бөкейханов басқарды. Оны жақтаушылар съезде өкілдері болмаған Қазақстанды мекендейтін орыстардың еркін білмейінше автономия жариялауды кідірте тұру қажет деді. Ж. Досмұхамедов бастаған Орал облысы мен Бөкей Ордасының өкілдері автономияны дереу жариялауды қажет деп санады. Дегенмен ұлттық, жалпыхалықтық мүддені жеке бастарының саяси ұпай жинауынан жоғары қойған Ә.Бөкейханов пен Ж. Досмұхамедовтың жақтастары Алаш автономиясын жариялау мерзімі туралы ортақ, ымыралы келісімге келді. Екі жақтың көзқарастарын жақындатуға алғашында бүкіл қазақ жерін Түркістан (“Қоқан”) автономиясының құрамына енуін жақтаған, ал соңынан бұл пікірінен бас тартқан Мұстафа Шоқай оңды рөл атқарды. Съезд қабылдаған ымыралы қаулының негізгі баптары мыналар еді: 
# Бір айдың ішінде Алашорда Түркістан қазағын бүкіл Алашқа қосып алады, қосып алса-алмаса да бір айдан кейін халыққа білдіреді...
# Егер бір айдан кейін Алаш баласы (қазақтар - К.Н.) қосылмаса һәм қалған Алашқа иғлан (жария - К.Н.) етілмесе, әркім өз күнін өзі көреді.
# Егер Түркістан қазағы бір айда бізге қосылса, автономияны қашан иғлан ету ықтияры Алашордаға берілсін.

2-бүкілқазақ съезі Түркістан өлкесін мекендеген қазақтардың Алаш автономиясына қосылу немесе қосылмау мәселесін талқылау үшін Сырдария облысы қазақтарының съезін шақыруды қажет деп тапты және оған өз өкілдері ретінде Бақыткерей Құлмановты, Міржақып Дулатовты және Тұрағұл Құнанбаевты жіберуге ұйғарды. Осы мәселеге байланысты Ә.Бөкейханов пен М. Шоқай біріккен мәлімдемеге қол қойды. Мәлімдеме “Қазақ” газетінің 1917 жылғы желтоқсанның 18-індегі 255-і санында жарияланды.

Большевиктер партиясы мен Кеңес үкіметі ұлттық-мемл. құрылыс мәселелерін шешудің негізіне таптық жіктелу принциптерін алса, Алаш көсемдері бұған керісінше ұлттық бірлік, терр. тұтастық принциптерін таңдады. Ә. Бөкейханов 2-жалпықазақ съезінің қазақтың автономиялы ұлттық-терр. мемлекетін құру туралы шешіміне саяси баға бере келіп кейінірек (1919 жылғы 11-і ақпан) былай деп мәлімдеді: “съездің бұл шешімдері қазақтар мекендеген территорияда анархияны болдырмау, өлкеде большевизмнің дамуына жол бермеу мүдделерінен туындады ... Сол кезде Россияда орын алған жағдайда қазақтардың жариялаған автономиясын жүзеге асыру мүмкін емес еді. Кезекте бостандықтың жауы — большевизммен күрес тұрды”. Азамат соғысы жылдарында большевиктер басқарған Кеңес үкіметіне қарсы күресте Алашорда үкіметі жеңіліс тапты. Нәтижесінде жеңіске жеткен Кеңес үкіметі Алаш автономиясын және оның үкіметі Алашорданы тарих сахнасынан күштеп кетірді.&lt;ref&gt;Саяси түсіндірме сөздік. – Алматы, 2007. ISBN 9965-32-491-3&lt;/ref&gt;

== Мемлекеттік рәміздер ==
{{main|Қазақстан туы#Тарихи байрақтар}}
{{multiple image
| align     = right
| direction = vertical
| header    = Алаш автономиясының тулары
| width     = 200

| image1    = Flag_of_Alash_Autonomy.svg
| caption1  = «[[Алаш партиясы|Алаш»]] саяси қозғалысының байрағы

| image2    = Proposed Flag of the Alash Autonomy (horizontal).svg
| caption2  = «Қазақ елінің жарғысы» сипаттамасына сәйкес мемлекеттік тудың жобасы&lt;ref group=&quot;К&quot;&gt;Алайда, бұл байрақ іс жүзінде қолданылған ба, жоқ па, белгісіз.&lt;/ref&gt;

| image3    = Flag_of_the_Alash_Autonomy_Militia.svg
| caption3  = Алаш милицияның байрағы

| image4    = Flag_of_the_Alash_Autonomy.svg
| caption4  =
}}
[[Семей|Семейлік]] «Халық ерігі» ({{lang-ru|Народная воля}}) газетінде ортасында [[киіз үй]] бейнеленген ақ байрақ туралы ақпарат болды:&lt;blockquote&gt;''...1918 жылдың 5 маусымында Алаш қаласына 500 жігіттен құралған қазақ жасағы кірді. 6 маусымда саятшылық орталығында салтанатты кездесу өтті. Жасақ қарулы және әскери өнерге үйретілген, былғары тігілген жағалары бар ұлттық камзолды еске түсіретін өзіндік киім нысаны болған. Ортасында киіз үйдің бейнесі болған ақ ту орнатылды...''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://vexillographia.ru/kazakhst/|title=Қазақстан тулары (ru)-VEXILLOGRAPHIA|website=vexillographia.ru|access-date=2022-06-11}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt; 1910 жылдардың басында шығыстанушы [[Барлыбек Сыртанов]] «Қазақ елінің жарғысын» әзірледі. Кейін ол Алаш автономиясы Конституциясының прототипі болды. Оның ережелерінің бірінде жазылған:&lt;blockquote&gt;''Қазақ елінің туы бар. Ту жасыл, қызыл және сары көлденең жолақтардан тұрады. Жоғарғы бұрышта Жарты ай мен жұлдыздың суреті бар. Жасыл түс — елдің [[Ислам|исламға]] деген адалдығының белгісі, қызыл түс — елді қорғау кезінде төгілген қанның символы, сары түс — қалың қазақ даласының, еркіндіктің символы''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.exclusive.kz/expertiza/obshhestvo/116150/|title=Каким был государственный флаг Автономии Алаш?|website=exclusive.kz|access-date=2021-07-10}}&lt;/ref&gt;.&lt;/blockquote&gt;
Жазушы [[Сәбит Мұқанұлы Мұқанов|Сәбит Мұқанов]] өзінің «Өмір мектебі» кітабының үшінші бөлімінде Ойыл атты Алаш полкінің жасыл туы туралы айтады. Мұқанов басқа жас коммунистермен бірге большевиктер съезі кезінде сахнада бұл туды жыртып тастады&lt;ref&gt;[https://www.academia.edu/44918978/%D0%98%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B5_%D0%B7%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B0_%D0%BA%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%85%D0%BE%D0%B2_%D0%B8_%D0%B8%D1%85_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%BA%D0%BE%D0%B2_%D0%BE%D0%B1%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D0%B8_%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%88%D0%B8%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%8F_%7Cзаглавие= Исторические знамена казахов и их предков (обновленная и расширенная версия)]&lt;/ref&gt;.
Профессор Вальтер Трембицкий 1970-ші жылдары Алтын жарты ай мен жұлдызы бар қызыл кенеп түріндегі Алаш автономиясы туының бейнесін жариялады. Ол басқарған дереккөздер анық емес.

== Алашорда үкіметі халық кеңесінің мүшелері ==
# [[Әлихан Нұрмұхамедұлы Бөкейханов|Әлихан Нұрмұхамедұлы Бөкейхан]] - төре
# [[Барлыбек Сыртанов]] – Найман, Матай
# [[Мұхаметжан Тынышбайұлы]] - Найман, Садыр
# [[Жақып Ақбаев]] - Арғын, Қаракесек
# [[Отыншы Әлжанов]] - Найман, Қаракерей
# [[Садық Аюкеұлы Аманжолов]] - Қаңлы, Қара-Қаңлы
# [[Ахмет Қорғанбекұлы Бірімжанов]] - Арғын, Шақшақ
# [[Биахмет Шигедекұлы Сәрсенов]] - Найман, Сыбан
# [[Халел Ахметжанұлы Ғаббасов|Халел Ғаббасов]] - Төлеңгіт
# [[Райымжан Мәрсекұлы Мәрсеков|Райымжан Мәрсеков]] – Найман, Терістаңбалы
# [[Жаһанша Досмұхамедов]] - Байұлы, Тана
# [[Халел Досмұхамедов]]  - Байұлы, Беріш
# [[Әлімхан Әбеуұлы Ермеков]] - Арғын, Қаракесек
# [[Бақтыкерей Ахметұлы Құлманов]] - төре
# [[Базарбай Мәметов]] - Найман, Садыр
# [[Уәлитхан Танашев]] - Байұлы, Шеркеш
# [[Айдархан Тұрлыбаев]] - Арғын, Қарауыл
# [[Мұстафа Шоқай]] - Қыпшақ, Торы, Бошай&lt;ref&gt;http://alash.semeylib.kz/?page_id=8&amp;lang=ru&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://abai.kz/post/42446&lt;/ref&gt;

== Көрнекті  мүшелер ==
{{main|Алаш Орда қайраткерлерінің тізімі}}
{{main|Алаш қозғалысының мүшелері}}
* [[Жақып Ақбаев|Ақбаев Жақып]]
* [[Садық Аюкеұлы Аманжолов|Аманжолов Садық]],
* [[Омар Алмасов]]
* [[Ахмет Байтұрсынұлы|Байтұрсынұлы Ахмет]],
* [[Молданияз Бекімов|Бекімов Молданияз]],
* [[Ахмет Бірімжанов|Бірімжанов Ахмет]],
* [[Әлихан Нұрмұхамедұлы Бөкейхан|Бөкейхан Әлихан Нұрмұхамедұлы]]
* [[Мұқыш Боштаев|Боштаев Мұқыш]]
* [[Жанша Досмұхамедов|Досмұхамедов Жаһанша]],
* [[Халел Досмұхамедов|Досмұхамедов Халел]],
* [[Әлімхан Әбеуұлы Ермеков|Ермеков Әлімхан]],
* [[Нүсіпбек Жақыпбаев|Жақыпбаев Нүсіпбек]],
* [[Жанайдаров Сейілбек Мейрамұлы]],
* [[Жұмабаев Мағжан]] Бекенұлы,
* [[Ережеп Итбаев|Итбаев Ережеп]]
* [[Сейдәзім Қадырбаев|Қадырбаев Сейдәзім]] 
* [[Иса Қашқынбаев|Қашқынбаев Иса]]
* [[Аспандияр Кенжин|Кенжин Аспандияр]]
* [[Базарбай Мәметов|Мәметов Базарбай]],
* [[Елдес Омарұлы Тиесов|Омаров Елдес]]
* [[Биахмет Сәрсенов|Сарсенов Биахмет]]
* [[Сатылған Сабатаев|Сабатаев Сатылған]],
* [[Белек Солтонкелди уулу Солтоноев|Солтоноев Белек]],
* [[Уәлитхан Танашев|Танашев Уәлитхан]],
* [[Елдес Омарұлы Тиесов|Тиесов Елдес Омарұлы]],
* [[Мұхаметжан Тынышбайұлы]],
* [[Айдархан Тұрлыбаев|Тұрлыбаев Айдархан]],
* [[Телжан Шонанов]],
* [[Шоқай Мұстафа]],
* [[Халел Ғаббасов]],
* [[Бақтыкерей Құлманов]],
* [[Отыншы Әлжанов]].

== Алаш автономиясының құрылуы ==
1917 жылдың 5-13 желтоқсан аралығында [[Орынбор]]да екінші жалпы қазақ съезі өтті. Съезде Алашорда үкіметі құрылды. Оның төрағасы болып [[Бөкейханов Әлихан Нұрмұхамедұлы|Ә. Бөкейхан]] сайланды. Осы съезде Алаш автономиясы жарияланды. Ә.Бөкейхан бастаған топ Қазақстанды мекендейтін орыстардың еркін білмейінше автономия жариялауды кейінге қалдыра тұруды қажет деп тапты. Ал [[Халел Досмұхамедов|Х. Досмұхамедұлы]] бастаған топ автономияны дереу жариялау керек деп санады. Соңында екі жақ ортақ келісімге келді. Нәтижесінде Түркістан қазағын қосып алып, автономия жариялауға 1 ай мерзім берілді. Бір ай ішінде қосылу ісі жүрмесе де автономия жарияланатын болып шешілді. Осы үшін 1918 жылы 5 қаңтарда шақырылған [[Сырдария съезі]]не «бірігу мәселесін қозғау үшін» Б.Құлманов, [[Міржақып Дулатұлы|М. Дулатұлы]], Т. Құнанбайұлы арнайы жіберілді. Бұл жиында табиғи талас-тартыстан кейін Түркістанның оқығандары қосылуға ықылас танытса керек. Әйтсе де көзделген бір айда қосылу жайы сол күйінде өзгеріссіз қалды. [[Түркістан автономиясы]] да амалсыз жұмысын тоқтатты. Қазақ қайраткерлері автономия жариялау үшін қайта жиналған жоқ. II съездің қаулысы күшінде қалып, енді ресми қағаздарда «Алаш автономиясы» деп жазылатын болды. Тіпті осындай мөр табаны да мұрағаттардағы құжаттарда сақталып қалған&lt;ref&gt;Алаштың ардағы:(елтанымдық және тілтанымдық жинақ).Құрастырған Е.Е.Тілешов, Г.П.Әріпбек. Астана:&quot;Руханият&quot;, 2010ж - 264 бет.ISBN 978-601-80133-1-7&lt;/ref&gt;.
== Тағы қараңыз ==
* [[Алаш Орда]]
* [[Алаш партиясы]]
* [[Әлихан Нұрмұхамедұлы Бөкейхан‎]]
* [[Екінші жалпықазақ съезі]]

==Фильмдер==
* 1990 — [[Мағжан (фильм)|«Мағжан»]] [[Мағжан Жұмабаев]]  режиссері: [[Қалила Нематұлы Омаров|Қ. Омаров]]
Жанр: [[Деректі фильм|“Деректі фильм”]] Өндіріс: [[Қазақтелефильм|“Қазақтелефильм”]] 
* 1993 — [[Міржақыптың оралуы (фильм)|«Міржақыптың оралуы»]] [[Міржақып Дулатұлы]] режиссері: Қ. Омаров
Жанр: [[Деректі фильм|“Деректі фильм”]] Өндіріс: “Қазақтелефильм”
* 1994 — [[Алаш туралы сөз(фильм)|«Алаш туралы сөз»]] режиссері: Қ. Омаров
Жанр: [[Деректі фильм|“Деректі фильм”]] Өндіріс: “Қазақтелефильм” 
* 2009 — [[“Алашорда” (фильм)|«Алашорда»]] режиссері: Қ. Омаров
Жанр: [[Деректі фильм|“Деректі фильм”]] Өндіріс: [[Шәкен Кенжетайұлы Айманов|Шәкен Айманов]] атындағы [[Қазақфильм|“Қазақфильм”]]

== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=1m7BbIkMlpA&amp;t=2s/ ДЕРЕКТІ ФИЛЬМ]
* [http://alash-orda.kz/ АЛАШОРДА] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150801010504/http://alash-orda.kz/ |date=2015-08-01 }}
* [http://www.iie.freenet.kz/igf_alash.html Р.К. Нурмагамбетова. Движение Алаш и Алаш-Орда. Историография проблемы. 1920-1990 жж. XX века.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070223191729/http://www.iie.freenet.kz/igf_alash.html |date=2007-02-23 }} {{ru icon}}

==Дереккөздер==
==== Деректер ====
&lt;references group=&quot;К&quot;/&gt;
==== Сілтемелер ====
&lt;references/&gt;

[[Санат:Қазақстан тарихы]]
[[Санат:Азаматтық соғыс кезіндегі мемлекеттік құрылымдар]]
[[Санат:Алаш автономиясы]]
[[Санат:Орталық Азия тарихындағы елдер]]</text>
      <sha1>kvo0jjyiw3dzcygbghh8ev7o1ebt7da</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631781</id>
      <parentid>3631776</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T07:46:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/Айхан Мұқатай|Айхан Мұқатай]] ([[User talk:Айхан Мұқатай|т]]) өңдемелерінен [[User:Kazman322|Kazman322]] соңғы нұсқасына қайтарды</comment>
      <origin>3626019</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31333" sha1="hcu5qd2e9u1fbswiybas4s20qs6jfft" xml:space="preserve">{{Тарихи мемлекеттер|атауы=Алаш Автономиясы&lt;br&gt;آلاچ اوردا / Алаш орда |статусы=Таралған|p1=Дала генерал-губернаторлығы|flag_p1=Flag_of_Russia.svg|p2=Ресей империясы|flag_p2=Flag_of_Russia.svg|құрылуы=5 наурыз 1917|ыдырауы=26 тамыз 1920|s1=Қазақ Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы|flag_s1=Flag_of_The_Kazakh_Autonomous_Socialist_Soviet_Republic_(1920-36).svg|s2=Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|flag_s2=Flag of the Russian Soviet Federative Socialist Republic (1918–1925).svg|байрақ=Flag of Alash Autonomy.svg|байрақ_сипаттамасы=[[Қазақстан туы|Байрақ]]|елтаңбасы=Seal of the Alash Autonomy.svg|ұраны=Оян, қазақ!|карта=AlashAutonomyKK.png|астана=[[Семей|Алаш-қала]]|тілі=[[Қазақ тілі|Қазақша]]|діні=[[зайырлы мемлекет]]|аумағы=1 724 825 км² (1917)|халқы=4 262 762 (1917)|басқару_формасы=[[Парламенттік республика]]|басқарушылар_титулы=[[Қазақстан премьер-министрі|Төрағасы]]|басқарушы1=[[Әлихан Нұрмұхамедұлы Бөкейханов|Әлихан Бөкейханов]]|басқарушы_жылы1=1917-1920}}{{Қазақстан тарихы}}
'''Алаш автономиясы''' — [[Ресейдегі азамат соғысы|Ресей азамат соғысы]] кезінде [[Алаш партиясы|Алаш партиясының]] зиялыларымен құрылған [[Ресей Республикасы|Ресейдегі]] мойындалмаған [[Қазақтар|қазақ]] [[Автономия|автономиясы]]. 1917 жылдың 5-13 желтоқсан аралығында Орынборда екінші жалпы қазақ сьезі өтті. Сьезде Алашорда үкіметі құрылды. Уақытша орталығы-Семей қаласы болды.  Оның аумағы — қазіргі Қазақстанның батысы, орталығы мен солтүстігі және ол оңтүстіктен [[Түркістан автономиясы|Түркістан Автономиясымен]], ал шығыстан [[Қытай Республикасы|Қытаймен]] шектескен. 

Алаш автономиясы — Ресей Республикасының, одан кейін [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|Кеңестік Ресейдің]] бөлігі болған нысан. Алаш партиясының мақсаты — конституциялы-демократиялық Ресей ішіндегі қазақ [[Ұлтшылдық|ұлтшылды]]-[[Демократия|демократиялық]] автономияны құру{{Дереккөзі келтірілмеген}}.  1917 жылдың желтоқсанында Алаш зиялыларымен құрылып, 1920 жылда [[Кеңес үкіметі]] қазақ жеріндегі басқарушы партияның жұмысына тыйым салғанда таратылған.

== Атауы ==
{{Басты мақала|Алаш партиясы#Атауы}}
&quot;Алаш&quot; сөзі - [[Түркі тілдері|түркі тілдерде]] қандастар, бауырластарды білдіреді. Кейбір деректер бойынша, Алаш - қазақ сөзінің [[Синоним|синонимі]] болып саналады. Яғни қазақ сөзі мен Алаш сөзі, екеуі де еркін, азат адам дегенді білдіреді. [[Қадырғали Жалайыр]] өз еңбегінде қазақтарды белгілеу үшін Алаш сөзін қолданған.

Алаш үкіметі болашақта барлық [[Орталық Азия|Орталық Азиядағы]] [[Түркілер|түркі]] халықтарды біріктіріп, тәуелсіз ел құрғысы келді. Сондықтан, Алаш партиясы өз атауын қазақ демей, түркі халықтар үшін жаңа ұлт пайда қылдырып бірлікке жеткенін қалаған. Алайда, партия бұл идеяны ешқашан іске асыра ала алмай, басқа халықтардың зиялыларымен ортақ тіл табыса алмады. Бірінші жалпықазақ съезіне қатысқан [[Мұстафа Шоқай]] өзінің естеліктерінде бұл жиынға өзбек және татар елдері өкілдерінің де қатынасып, өздерінің ыстық ықыласын білдіргендігін айтып: «Сөйтіп құрылтай ұлы түркі халықтарының бас қосқан үшеуінің мызғымас бірлігін көрсететін сахнаға айналды» - дейді. Бірінші жалпықазақ съезін ұйымдастыру бюросы «[[Қазақ газеті|Қазақ]]&lt;nowiki/&gt;» газетінің 24-маусым күнгі санында съездің тәртібіне қойылатын мәселелерге байланысты ел талқысына өз тұжырымдарын ұсынды. Тезистер түрінде баяндалған бұл мәселелердің бәрі дерлік кейін бірінші жалпықазақ съезінің күн тәртібіне енді.

== Тарихы ==
(1917—1920) — 20 ғ. басында қазіргі [[Қазақстан|Қазақстан Республикасы]] жерін мекендеген [[Қазақтар|қазақ]] республикалық мемлекеті.&lt;ref&gt;Айбын. Энциклопедия. / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2011. - 880 бет.ISBN 9965-893-73-Х&lt;/ref&gt; 

Алаш автономиясы — 1917 ж. 5-13 желтоқсанда [[Орынбор|Орынбор қаласында]] өткен 2-жалпықазақ съезінде жарияланған қазақ халқының ұлттық-территориялық мемлекеті. Съезд қазақ автономиясы мәселесі бойынша [[Халел Ахметжанұлы Ғаббасов|Халел Ғаббасовтың]] баяндамасын талқылап, төмендегідей қаулы қабылдады: “Автономия туралы Халелдің баяндамасын тексеріп, қазанның аяғында [[Уақытша үкімет]] түскенін, Руссия мемлекетінде халыққа сенімді және беделді үкіметтің жоқтығын ... және бұл бүлікшілік біздің қазақ-қырғыздың басына келуін мүмкін деп ойлап ... съезд бір ауыздан қаулы қылады:
* Бөкей елі, Орал, Торғай, Ақмола, Семей, Жетісу, Сырдария облыстары, Ферғана, Самарқан облыстарындағы және Амудария бөліміндегі қазақ уездері, Закаспий облысындағы және Алтай губерниясындағы іргелес болыстардың жері бірыңғай, іргелі — халқы қазақ-қырғыз, халі, тұрмысы, тілі бір болғандықтан өз алдына ұлттық, жерлі автономия құруға;
* Қазақ автономиясының жер үстіндегі түгі-суы, астындағы кені Алаш мүлкі болсын;
... Қазақ арасында тұрған аз халықтың құқықтары теңгеріледі. Алаш автономиясына кірген ұлттардың бәрі бүкіл мекемелерде санына қарай орын алады ...

Алаш облыстарын қазіргі бүліншіліктен қорғау мақсатымен Уақытша Ұлттық Кеңес құрылсын. Мұның аты “[[Алашорда]]” болсын. Алашорданың ағзасы 25 болып, 10 орын қазақ арасындағы басқа халықтарға қалдырылады. Алашорданың уақытша тұратын орны — [[Семей]] қаласы. Алашорда бүгіннен бастап қырғыз-қазақ халқының билігін өз қолына алады (“[[Сарыарқа (газет)|Сарыарқа]]” газеті. Семей. 1918, 25 қараша).

[[Съезд]] Алаш автономиясының Алашорда аталған (Алаштың ордасы немесе үкіметі) Ұлт кеңесінің құрамын сайлады. Алаш автономиясының үкіметі — Алашорданың төрағасы болып [[Әлихан Бөкейханов]] сайланды. 2-жалпықазақ съезі милиция жасақтарын құру мәселесін жан-жақты талдап, оның Алаш автономиясына кіретін әрбір облыс пен уездегі санын анықтап, оларды соғыс өнеріне үйрету мен қажетті қару және киім-кешекпен қамтамасыз ету жолдарын айқындады. Милицияға қажетті қару-жарақ пен оқ-дәрі Алашорданың ұлттық қорының есебінен алынатын болды. Милицияны құру мақсатын съезд былай деп анықтады: “осы күнде мемлекет ішінде бассыздық, талан-тараж, қырылыс-талас болып жатқанын ескеріп, қазақты мұндай бүліншіліктен қорғау үшін ... ешбір тоқтаусыз милиция түзеуге кірісуі тиіс ...” (“Сарыарқа”. 1918, 25 қаңтар, 29). 

Сонымен, съезд Алаш автономиясын құру қажеттігін бір ауыздан қолдады. Алаш автономиясының бастау көздерінде тұрған, 2-жалпықазақ съезінің делегаты [[Әлімхан Ермеков]] бұл туралы былай деп тебірене жазды: “желтоқсанның 12-і күні, түс ауа, сағат 3-те Алаш автономиясы дүниеге келіп, азан шақырылып ат қойылды. Алты алаштың баласының басына Ақ орда тігіліп, Алаш туы көтерілді. Үлкен ауылдарға қоңсы қонып, шашылып жүрген қазақ жұрты өз алдына ауыл болды. (“Сары арқа”, 1918, 22 қаңтар).

Ұлттық-терр. қазақ автоном. мемлекетін құруда съезд делегаттары бірауыздылық танытқанымен, оны (автономияны) ресми түрде жариялау мәселесінде алауыздыққа жол берді. Бұл жағдай мемл. құрылым ретінде жаңадан қалыптаса бастаған автономия үшін қатерлі еді, өйткені автономияны ресми түрде жарияламайынша, оған қазақ халқын, өлкені мекендеген басқа халықтарды сендіру, Алашорда үкіметін мойындату қиын еді. Бүкілқазақтық 2-съезде автономияны жариялау мерзімі жөнінде қызу айтыстар болды. Бұл айтыстардың негізінде қазақ автономиясын жариялауға байланысты өлкені мекендеген қазақ емес халықтардың (ең алдымен орыстардың) пікірін білу және жариялауға тиісті автономияға Түркістан өлкесін мекендеген оңт. қазақтарының қосылу-қосылмау мәселесін нақтылы шешу қажеттігі жатты. Бұл мәселеде бір-біріне қарама-қайшы екі бағыт қалыптасты. Бір бағытты Ә. Бөкейханов басқарды. Оны жақтаушылар съезде өкілдері болмаған Қазақстанды мекендейтін орыстардың еркін білмейінше автономия жариялауды кідірте тұру қажет деді. Ж. Досмұхамедов бастаған Орал облысы мен Бөкей Ордасының өкілдері автономияны дереу жариялауды қажет деп санады. Дегенмен ұлттық, жалпыхалықтық мүддені жеке бастарының саяси ұпай жинауынан жоғары қойған Ә.Бөкейханов пен Ж. Досмұхамедовтың жақтастары Алаш автономиясын жариялау мерзімі туралы ортақ, ымыралы келісімге келді. Екі жақтың көзқарастарын жақындатуға алғашында бүкіл қазақ жерін Түркістан (“Қоқан”) автономиясының құрамына енуін жақтаған, ал соңынан бұл пікірінен бас тартқан Мұстафа Шоқай оңды рөл атқарды. Съезд қабылдаған ымыралы қаулының негізгі баптары мыналар еді: 
# Бір айдың ішінде Алашорда Түркістан қазағын бүкіл Алашқа қосып алады, қосып алса-алмаса да бір айдан кейін халыққа білдіреді...
# Егер бір айдан кейін Алаш баласы (қазақтар - К.Н.) қосылмаса һәм қалған Алашқа иғлан (жария - К.Н.) етілмесе, әркім өз күнін өзі көреді.
# Егер Түркістан қазағы бір айда бізге қосылса, автономияны қашан иғлан ету ықтияры Алашордаға берілсін.

2-бүкілқазақ съезі Түркістан өлкесін мекендеген қазақтардың Алаш автономиясына қосылу немесе қосылмау мәселесін талқылау үшін Сырдария облысы қазақтарының съезін шақыруды қажет деп тапты және оған өз өкілдері ретінде Бақыткерей Құлмановты, Міржақып Дулатовты және Тұрағұл Құнанбаевты жіберуге ұйғарды. Осы мәселеге байланысты Ә.Бөкейханов пен М. Шоқай біріккен мәлімдемеге қол қойды. Мәлімдеме “Қазақ” газетінің 1917 жылғы желтоқсанның 18-індегі 255-і санында жарияланды.

Большевиктер партиясы мен Кеңес үкіметі ұлттық-мемл. құрылыс мәселелерін шешудің негізіне таптық жіктелу принциптерін алса, Алаш көсемдері бұған керісінше ұлттық бірлік, терр. тұтастық принциптерін таңдады. Ә. Бөкейханов 2-жалпықазақ съезінің қазақтың автономиялы ұлттық-терр. мемлекетін құру туралы шешіміне саяси баға бере келіп кейінірек (1919 жылғы 11-і ақпан) былай деп мәлімдеді: “съездің бұл шешімдері қазақтар мекендеген территорияда анархияны болдырмау, өлкеде большевизмнің дамуына жол бермеу мүдделерінен туындады ... Сол кезде Россияда орын алған жағдайда қазақтардың жариялаған автономиясын жүзеге асыру мүмкін емес еді. Кезекте бостандықтың жауы — большевизммен күрес тұрды”. Азамат соғысы жылдарында большевиктер басқарған Кеңес үкіметіне қарсы күресте Алашорда үкіметі жеңіліс тапты. Нәтижесінде жеңіске жеткен Кеңес үкіметі Алаш автономиясын және оның үкіметі Алашорданы тарих сахнасынан күштеп кетірді.&lt;ref&gt;Саяси түсіндірме сөздік. – Алматы, 2007. ISBN 9965-32-491-3&lt;/ref&gt;

== Мемлекеттік рәміздер ==
{{main|Қазақстан туы#Тарихи байрақтар}}
{{multiple image
| align     = right
| direction = vertical
| header    = Алаш автономиясының тулары
| width     = 200

| image1    = Flag_of_Alash_Autonomy.svg
| caption1  = «[[Алаш партиясы|Алаш»]] саяси қозғалысының байрағы

| image2    = Proposed Flag of the Alash Autonomy (horizontal).svg
| caption2  = «Қазақ елінің жарғысы» сипаттамасына сәйкес мемлекеттік тудың жобасы&lt;ref group=&quot;К&quot;&gt;Алайда, бұл байрақ іс жүзінде қолданылған ба, жоқ па, белгісіз.&lt;/ref&gt;

| image3    = Flag_of_the_Alash_Autonomy_Militia.svg
| caption3  = Алаш милицияның байрағы

| image4    = Flag_of_the_Alash_Autonomy.svg
| caption4  =
}}
[[Семей|Семейлік]] «Халық ерігі» ({{lang-ru|Народная воля}}) газетінде ортасында [[киіз үй]] бейнеленген ақ байрақ туралы ақпарат болды:&lt;blockquote&gt;''...1918 жылдың 5 маусымында Алаш қаласына 500 жігіттен құралған қазақ жасағы кірді. 6 маусымда саятшылық орталығында салтанатты кездесу өтті. Жасақ қарулы және әскери өнерге үйретілген, былғары тігілген жағалары бар ұлттық камзолды еске түсіретін өзіндік киім нысаны болған. Ортасында киіз үйдің бейнесі болған ақ ту орнатылды...''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://vexillographia.ru/kazakhst/|title=Қазақстан тулары (ru)-VEXILLOGRAPHIA|website=vexillographia.ru|access-date=2022-06-11}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt; 1910 жылдардың басында шығыстанушы [[Барлыбек Сыртанов]] «Қазақ елінің жарғысын» әзірледі. Кейін ол Алаш автономиясы Конституциясының прототипі болды. Оның ережелерінің бірінде жазылған:&lt;blockquote&gt;''Қазақ елінің туы бар. Ту жасыл, қызыл және сары көлденең жолақтардан тұрады. Жоғарғы бұрышта Жарты ай мен жұлдыздың суреті бар. Жасыл түс — елдің [[Ислам|исламға]] деген адалдығының белгісі, қызыл түс — елді қорғау кезінде төгілген қанның символы, сары түс — қалың қазақ даласының, еркіндіктің символы''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.exclusive.kz/expertiza/obshhestvo/116150/|title=Каким был государственный флаг Автономии Алаш?|website=exclusive.kz|access-date=2021-07-10}}&lt;/ref&gt;.&lt;/blockquote&gt;
Жазушы [[Сәбит Мұқанұлы Мұқанов|Сәбит Мұқанов]] өзінің «Өмір мектебі» кітабының үшінші бөлімінде Ойыл атты Алаш полкінің жасыл туы туралы айтады. Мұқанов басқа жас коммунистермен бірге большевиктер съезі кезінде сахнада бұл туды жыртып тастады&lt;ref&gt;[https://www.academia.edu/44918978/%D0%98%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B5_%D0%B7%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B0_%D0%BA%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%85%D0%BE%D0%B2_%D0%B8_%D0%B8%D1%85_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%BA%D0%BE%D0%B2_%D0%BE%D0%B1%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D0%B8_%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%88%D0%B8%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%8F_%7Cзаглавие= Исторические знамена казахов и их предков (обновленная и расширенная версия)]&lt;/ref&gt;.
Профессор Вальтер Трембицкий 1970-ші жылдары Алтын жарты ай мен жұлдызы бар қызыл кенеп түріндегі Алаш автономиясы туының бейнесін жариялады. Ол басқарған дереккөздер анық емес.

== Алашорда үкіметі халық кеңесінің мүшелері ==
# [[Әлихан Нұрмұхамедұлы Бөкейханов|Әлихан Нұрмұхамедұлы Бөкейхан]] - төре
# [[Барлыбек Сыртанов]] – Найман, Матай
# [[Мұхаметжан Тынышбайұлы]] - Найман, Садыр
# [[Жақып Ақбаев]] - Арғын, Қаракесек
# [[Отыншы Әлжанов]] - Найман, Қаракерей
# [[Садық Аюкеұлы Аманжолов]] - Қаңлы, Қара-Қаңлы
# [[Ахмет Қорғанбекұлы Бірімжанов]] - Арғын, Шақшақ
# [[Биахмет Шигедекұлы Сәрсенов]] - Найман, Сыбан
# [[Халел Ахметжанұлы Ғаббасов|Халел Ғаббасов]] - Төлеңгіт
# [[Райымжан Мәрсекұлы Мәрсеков|Райымжан Мәрсеков]] – Найман, Терістаңбалы
# [[Жаһанша Досмұхамедов]] - Байұлы, Тана
# [[Халел Досмұхамедов]]  - Байұлы, Беріш
# [[Әлімхан Әбеуұлы Ермеков]] - Арғын, Қаракесек
# [[Бақтыкерей Ахметұлы Құлманов]] - төре
# [[Базарбай Мәметов]] - Найман, Садыр
# [[Уәлитхан Танашев]] - Байұлы, Шеркеш
# [[Айдархан Тұрлыбаев]] - Арғын, Қарауыл
# [[Мұстафа Шоқай]] - Қыпшақ, Торы, Бошай&lt;ref&gt;http://alash.semeylib.kz/?page_id=8&amp;lang=ru&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://abai.kz/post/42446&lt;/ref&gt;

== Көрнекті  мүшелер ==
{{main|Алаш Орда қайраткерлерінің тізімі}}
{{main|Алаш қозғалысының мүшелері}}
* [[Жақып Ақбаев|Ақбаев Жақып]]
* [[Садық Аюкеұлы Аманжолов|Аманжолов Садық]],
* [[Омар Алмасов]]
* [[Ахмет Байтұрсынұлы|Байтұрсынұлы Ахмет]],
* [[Молданияз Бекімов|Бекімов Молданияз]],
* [[Ахмет Бірімжанов|Бірімжанов Ахмет]],
* [[Әлихан Нұрмұхамедұлы Бөкейхан|Бөкейхан Әлихан Нұрмұхамедұлы]]
* [[Мұқыш Боштаев|Боштаев Мұқыш]]
* [[Жанша Досмұхамедов|Досмұхамедов Жаһанша]],
* [[Халел Досмұхамедов|Досмұхамедов Халел]],
* [[Әлімхан Әбеуұлы Ермеков|Ермеков Әлімхан]],
* [[Нүсіпбек Жақыпбаев|Жақыпбаев Нүсіпбек]],
* [[Жанайдаров Сейілбек Мейрамұлы]],
* [[Жұмабаев Мағжан]] Бекенұлы,
* [[Ережеп Итбаев|Итбаев Ережеп]]
* [[Сейдәзім Қадырбаев|Қадырбаев Сейдәзім]] 
* [[Иса Қашқынбаев|Қашқынбаев Иса]]
* [[Аспандияр Кенжин|Кенжин Аспандияр]]
* [[Базарбай Мәметов|Мәметов Базарбай]],
* [[Елдес Омарұлы Тиесов|Омаров Елдес]]
* [[Биахмет Сәрсенов|Сарсенов Биахмет]]
* [[Сатылған Сабатаев|Сабатаев Сатылған]],
* [[Белек Солтонкелди уулу Солтоноев|Солтоноев Белек]],
* [[Уәлитхан Танашев|Танашев Уәлитхан]],
* [[Елдес Омарұлы Тиесов|Тиесов Елдес Омарұлы]],
* [[Мұхаметжан Тынышбайұлы]],
* [[Айдархан Тұрлыбаев|Тұрлыбаев Айдархан]],
* [[Телжан Шонанов]],
* [[Шоқай Мұстафа]],
* [[Халел Ғаббасов]],
* [[Бақтыкерей Құлманов]],
* [[Отыншы Әлжанов]].

== Алаш автономиясының құрылуы ==
1917 жылдың 5-13 желтоқсан аралығында [[Орынбор]]да екінші жалпы қазақ съезі өтті. Съезде Алашорда үкіметі құрылды. Оның төрағасы болып [[Бөкейханов Әлихан Нұрмұхамедұлы|Ә. Бөкейхан]] сайланды. Осы съезде Алаш автономиясы жарияланды. Ә.Бөкейхан бастаған топ Қазақстанды мекендейтін орыстардың еркін білмейінше автономия жариялауды кейінге қалдыра тұруды қажет деп тапты. Ал [[Халел Досмұхамедов|Х. Досмұхамедұлы]] бастаған топ автономияны дереу жариялау керек деп санады. Соңында екі жақ ортақ келісімге келді. Нәтижесінде Түркістан қазағын қосып алып, автономия жариялауға 1 ай мерзім берілді. Бір ай ішінде қосылу ісі жүрмесе де автономия жарияланатын болып шешілді. Осы үшін 1918 жылы 5 қаңтарда шақырылған [[Сырдария съезі]]не «бірігу мәселесін қозғау үшін» Б.Құлманов, [[Міржақып Дулатұлы|М. Дулатұлы]], Т. Құнанбайұлы арнайы жіберілді. Бұл жиында табиғи талас-тартыстан кейін Түркістанның оқығандары қосылуға ықылас танытса керек. Әйтсе де көзделген бір айда қосылу жайы сол күйінде өзгеріссіз қалды. [[Түркістан автономиясы]] да амалсыз жұмысын тоқтатты. Қазақ қайраткерлері автономия жариялау үшін қайта жиналған жоқ. II съездің қаулысы күшінде қалып, енді ресми қағаздарда «Алаш автономиясы» деп жазылатын болды. Тіпті осындай мөр табаны да мұрағаттардағы құжаттарда сақталып қалған&lt;ref&gt;Алаштың ардағы:(елтанымдық және тілтанымдық жинақ).Құрастырған Е.Е.Тілешов, Г.П.Әріпбек. Астана:&quot;Руханият&quot;, 2010ж - 264 бет.ISBN 978-601-80133-1-7&lt;/ref&gt;.
== Тағы қараңыз ==
* [[Алаш Орда]]
* [[Алаш партиясы]]
* [[Әлихан Нұрмұхамедұлы Бөкейхан‎]]
* [[Екінші жалпықазақ съезі]]

==Фильмдер==
* 1990 — [[Мағжан (фильм)|«Мағжан»]] [[Мағжан Жұмабаев]]  режиссері: [[Қалила Нематұлы Омаров|Қ. Омаров]]
Жанр: [[Деректі фильм|“Деректі фильм”]] Өндіріс: [[Қазақтелефильм|“Қазақтелефильм”]] 
* 1993 — [[Міржақыптың оралуы (фильм)|«Міржақыптың оралуы»]] [[Міржақып Дулатұлы]] режиссері: Қ. Омаров
Жанр: [[Деректі фильм|“Деректі фильм”]] Өндіріс: “Қазақтелефильм”
* 1994 — [[Алаш туралы сөз(фильм)|«Алаш туралы сөз»]] режиссері: Қ. Омаров
Жанр: [[Деректі фильм|“Деректі фильм”]] Өндіріс: “Қазақтелефильм” 
* 2009 — [[“Алашорда” (фильм)|«Алашорда»]] режиссері: Қ. Омаров
Жанр: [[Деректі фильм|“Деректі фильм”]] Өндіріс: [[Шәкен Кенжетайұлы Айманов|Шәкен Айманов]] атындағы [[Қазақфильм|“Қазақфильм”]]

== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=1m7BbIkMlpA&amp;t=2s/ ДЕРЕКТІ ФИЛЬМ]
* [http://alash-orda.kz/ АЛАШОРДА] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150801010504/http://alash-orda.kz/ |date=2015-08-01 }}
* [http://www.iie.freenet.kz/igf_alash.html Р.К. Нурмагамбетова. Движение Алаш и Алаш-Орда. Историография проблемы. 1920-1990 жж. XX века.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070223191729/http://www.iie.freenet.kz/igf_alash.html |date=2007-02-23 }} {{ru icon}}

==Дереккөздер==
==== Деректер ====
&lt;references group=&quot;К&quot;/&gt;
==== Сілтемелер ====
&lt;references/&gt;

[[Санат:Қазақстан тарихы]]
[[Санат:Азаматтық соғыс кезіндегі мемлекеттік құрылымдар]]
[[Санат:Алаш автономиясы]]
[[Санат:Орталық Азия тарихындағы елдер]]</text>
      <sha1>hcu5qd2e9u1fbswiybas4s20qs6jfft</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қалмақан Әбдіқадыров</title>
    <ns>0</ns>
    <id>25826</id>
    <revision>
      <id>3631761</id>
      <parentid>3610216</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T07:34:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Преображенский Ф Ф</username>
        <id>168443</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3631761</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7422" sha1="ckhpdnclnqg7ith526rd6hslr4n9hvt" xml:space="preserve">{{Жазушы
|Есімі=Қалмақан Әбдіқадыров|Ұлты=қазақ|Туған жері=[[Шиелі]], [[Шиелі ауданы]], [[Қызылорда облысы]]|Қайтыс болған жері=[[Шиелі]], [[Шиелі ауданы]], [[Қызылорда облысы]]|Туған күні=15.4.1903|Қайтыс болған күні=30.4.1964|Жанры=[[поэзия]], [[проза]]|Азаматтығы=[[Ресей империясы]] —&gt;
[[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]|Шығармалардың тілі=қазақ тiлi|Мансабы=[[ақын]], [[жазушы]], [[аудармашы]]|Дебюті=1925 жыл|Марапаттары={{Қызыл жұлдыз ордені}}|Шығармашылық жылдары=1925—1964}}
'''Қалмақан Әбдіқадыров'''  (15 сәуір [[1901]], қазіргі [[Қызылорда облысы]] [[Шиелі ауданы]] [[Шиелі (Қызылорда облысы)|Шиелі]] кенті — 30 сәуір [[1964]], сонда) — ақын, жазушы, аудармашы.

== Өмірбаяны ==
[[Қыпшақ]] тайпасының [[Ұзын]] руының Алтыбас бөлімінен шыққан.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://engime.org/negizgi-bolim-1-almaan-ebdiadirovti-shifarmashili-omirbayani-j.html|title=Негізгі бөлім 1 Қалмақан Әбдіқадыровтың шығармашылық өмірбаяны және поэзиялық шығармалары|website=engime.org|access-date=2021-09-17}}&lt;/ref&gt;
Алғашқы “Сырдария” деген өлеңі “Еңбекші қазақ” газетінде жарияланған (1925). Тұңғыш өлеңдер жинағы “Жалшы” деген атпен 1928 ж. жарық көрді&lt;ref&gt;Мұхтар Әуезов энциклопедиясы — Алматы, «Атамұра» баспасы, 2011 жыл. ISBN 978-601-282-175-8&lt;/ref&gt;. 30-жылдарда өлеңді өндірте жазып, “Екпін”, “Шахтер”, “өлеңдер” жинағын баспадан шығарды.&lt;ref&gt;Қазақстан жазушылары: Анықтамалық/Құрастырушы: Қамшыгер Саят, Жұмашева Қайырниса — Алматы: «Аң арыс» баспасы, 2009 жыл&lt;/ref&gt; Ақынның 1935 — 51 ж. аралығында жазған “Май”, “Батыр”, “Сәтбаев”, “Еділ-Дон”, “Келес қызы” поэмалары нақты өмір шындығынан алынып, қазақ азаматтарының ерлігі мен өнегелі істерін бейнелеуге арналған. Әбдіқадыровтың “Қажымұқан” повесі 1954, 1956, 1959 ж. қайта басылды, 1970 ж. орыс тілінде жарық көрді. “Алатаудың бауыры” (1935), “Амантай” (1936), “Тапқыш” (1937), “Тәтті қауын” кітаптары республикада балалар әдебиетін дамытуға айтарлықтай үлес қосты. “Серт” жинағына 1941 — 45 ж. [[Ұлы Отан соғысы]] жылдарында майданда жүріп жазған өлеңдері топтастырылған.&lt;ref&gt;“ Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. — Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010 жыл.ISBN 9965-26-096-6&lt;/ref&gt;

Әбдіқадыров аударма саласында да жемісті еңбек етті. Ол [[Шығыс әдебиеті]]нің классиктері [[Фердоуси|Әбілқасым Фердоуси]], [[Әлішер Науаи]] өлеңдерін (1948), қырғыз А. Тоқомбаев, орыс жазушысы В.М. Кожевников шығармаларын аударған. Ол тікелей парсы тілінен тәржімалаған “[[Мың бір түн]]нің” 4 кітабы үш рет —1949, 1955, 1962 ж. қайта басылды. Әбдіқадыров аудармасы әлемдік әдебиеттің алтын қазынасына жататын осы шығарманың ең үздік нұсқаларының бірі болып табылады. Жазушы жауынгерлік [[Қызыл Жұлдыз ордені]]мен марапатталған.&lt;ref&gt;“Қазақстан”: Ұлттық энцклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы “Қазақ энциклопедиясы” Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9&lt;/ref&gt;

== Шығармашылығы ==
Әдеби қызметін 1920 жылдары «Сырдария» поэмасын 1925 жылы «Еңбекші қазақ» газетінде жариялаудан бастады. «Жалшы» (1927), «Темперлер» (1932), «Шахтер» (1934), «Өлендер» (1935), «Өлеңдер жинағы» (1948) бірқатар поэзиялық жинақтардың авторы. Шығармалардың негізгі мотиві – қазақ халқының социализм кезіндегі өмірі, социалистік қайта құруларға қатысуы. Майданда жазған өлеңдері жинақталған «Серт» жинағы (1945) Ұлы Отан соғысына арналған.

Ол прозалық шығармалар да жазды, оның ішінде балаларға арналған «Амантай», «Тәтті қауындар» (1936) кітаптары, сондай-ақ «Комсомольская звено» (1948), «Повестер» (1952) және т.б әңгімелері ерекше көзге түседі. «Қажымұқан» хикаяты 1954, 1956, 1959 жылдары қайта жарияланған, 1970 жылы орыс тілінде жарияланған. Әбдіқадыров Шығыс әдебиетінің классиктері –  [[Әбілқасым Фирдауси|Фирдауси]], [[Әлішер Науаи|Науаидың]] (1948) өлеңдерін, қырғыз жазушысы [[Аалы Тоқамбаев|Аалы Тоқамбаевтың]], орыс жазушысы [[Вадим Михайлович Кожевников|Вадим Михайлович Кожевниковтың]] шығармаларын қазақ тіліне аударған. 

Әбдіқадыров «[[Мың бір түн]]&lt;nowiki/&gt;» (1949, 1955, 1962 ж. жарияланған) араб ертегілерінің аудармашысы.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Stub: Қазақ әдебиеті}}

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Қызылорда облысында туғандар]]
[[Санат:Қазақстан ақындары]]
[[Санат:1901 жылы туғандар]]
[[Санат:1964 жылы қайтыс болғандар]]
[[Санат:Қазақстан жазушылары]]
[[Санат:Қазақстан аудармашылары]]
[[Санат:Қызыл Жұлдыз орденінің иегерлері]]
[[Санат:Ұлы Отан соғысының қатысушылары]]</text>
      <sha1>ckhpdnclnqg7ith526rd6hslr4n9hvt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Әлия Сәрсенқызы Бейсенова</title>
    <ns>0</ns>
    <id>26310</id>
    <revision>
      <id>3631792</id>
      <parentid>3500935</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T07:57:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dostoevskykz</username>
        <id>183227</id>
      </contributor>
      <origin>3631792</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21101" sha1="pvftmjvfyxpjl10ydlo2cgio9bvguvx" xml:space="preserve">{{Ғалым
 |Есімі   = Әлия Сәрсенқызы Бейсенова
 |Шынайы есімі           =
 |Суреті                 = 
 |Сурет ені              = 
 |Сурет тақырыбы         = 
 |Туған күні           = 25.03.1932
 |Туған жері           = [[Қарағанды облысы]], {{туғанжері|Жаңаарқа ауданы|Жаңаарқа ауданында}}, [[Жаңаарқа]] 
 |Қайтыс болған күні     = 
 |Қайтыс болған жері     = 
 |Азаматтығы             = {{USSR}}&lt;br /&gt;{{байрақ|Қазақ КСР}}&lt;br /&gt;{{KAZ}}   
 |Ғылыми аясы            = [[Физикалық география]], [[Экология]]
 |Жұмыс орны             =  
 |Ғылыми дәрежесі        = [[Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясы]]ның академигі 
География ғылымдарының докторы, [[профессор]]
 |Сыйлықтары             = [[Қазақстанның мемлекеттік сыйлығы]] 
|Альма-матер            = [[Қазақ ұлттық педагогикалық университеті|Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университеті]]
 |Ғылыми жетекші         = 
 |Атақты шәкірттері      =
|Несімен белгілі        = 
 |Марапаттары            = 
{{{!}} 
{{!}}{{Парасат ордені}}{{!}}{{!}}{{Құрмет ордені}}
{{!}}} 
{{{!}} 
{{!}}{{ҚР тәуелсіздігіне 10 жыл медалі}}{{!}}{{!}}{{ҚР тәуелсіздігіне 20 жыл медалі}}{{!}}{{!}}[[Сурет:VeteranLaborRibbon.png|40px|медаль Ветеран труда]]
{{!}}}
{{{!}} 
{{!}}[[Сурет: KZ Premium.png|20px|Қазақстан мемлекеттік сыйлығы]] {{!}}{{!}}{{Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері}}
{{!}}}  
|Қолтаңбасы             = 
 |Қолтаңба ені           = 
 |Сайты                  = 
 |Уикиқайнар             =
}}
'''Әлия Сәрсенқызы Бейсенова''' ([[25 наурыз]] [[1932 жыл]]ы [[Қарағанды облысы]], [[Жаңаарқа ауданы]], [[Жаңаарқа]] кентінде туған) — қазақстандық [[ғалым]], География ғылымының докторы, [[профессор]]. [[Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері]]. [[Қазақстанның мемлекеттік сыйлығы]]ның иегері. [[Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясы]]ның академигі. Қазақстан Білім Беру ісінің Құрметті Қызыметкері. «Ы.Алтынсарин» атындағы төсбелгінің иегері. Ш.Уалиханов атындағы сыйлықтың лауреаты. Қазақ КСР Еңбек сіңірген мұғалімі. Қазақстанның физикалық географиясы, экологиясы, дүниежүзінің экономикалық және әлеуметтік географиясы бойынша жалпы білім беретін мектептер мен жоғары оқу орындарына арналған оқулықтар мен оқу әдістемелік құралдардың, монографиялардың т.б ғылыми зерттеу еңбектерінің, ғылыми мақалалардың авторы.

==Жалпы мәлімет==
Әлия Сәрсенқызы Бейсенова [[25 наурыз]], [[1932 жыл]]ы  [[Қарағанды облысы]], Жаңаарқа ауданындағы Көнек деген жерде (кейін К.Маркс атындағы колхоз болған) дүниеге келген.

1940-1949 жж. - Алматыдағы № 12 қазақ орта мектебінде оқыған.
1949-1950 жылдары отбасы жағдайымен Қызылордаға ауысып, М.Мәметова атындағы қыздар педагогикалық училищесін қызыл дипломмен бітірген.
1950-1954  жылдары  [[Қазақ ұлттық педагогикалық университеті|Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университеті]]нің (бұрынғы Абай атындағы педагогикалық институты) география факультетінде оқыған. Институтты қызыл дипломмен бітірген.

==Білімі==
* 1950-1954 жылдары [[Қазақ ұлттық педагогикалық университеті|Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университеті]]нің (бұрынғы Абай атындағы педагогикалық институты) география факультетінде оқыған. Институтты қызыл дипломмен бітірген.
* 1960-1963 жылдары Қазақтың Абай атындағы педагогикалық институтында география мамандығы бойынша аспирантурада оқиды.&lt;ref&gt;Қазақстан Республикасында кімнің кім екені - 2011. 2 томдық анықтамалық. Алматы, 2011 ІSВN 978-601-278-473-2&lt;/ref&gt;

==Еңбек жолы==
* 1954-195 жылдары  Қазақтың мемлекеттік баспасында (қазіргі &quot;Қазақстан&quot;  баспасы) редактор болып  істеді.
* 1959 – 1960 жылдары  сол баспаның қасынан ұйымдасқан &quot;Қазақ календары&quot; редакциясына аға редактор болып ауысады. 
* 1963-1965 жылдары [[Қазақ ұлттық педагогикалық университеті|Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университеті]]нің (бұрынғы Абай атындағы педагогикалық институты) сол институттың физикалық география кафедрасының ассистенті.
* 1965-1968 жылдары [[Қазақ ұлттық педагогикалық университеті|Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университеті]]нің (бұрынғы Абай атындағы педагогикалық институты) сол институттың физикалық география кафедрасының аға оқытушысы.
* 1981 жылы  ҚазПИ-дің физикалық география кафедрасының меңгерушісі болып сайланды.
* 1986 ж. - Ә.С.Бейсенованың ұсынысымен ҚазПИ-дің, физикалық география кафедрасыньң жанынан &quot;Ландшафттар экологиясы және табиғатты қорғау&quot; атты лаборатория ұйымдастырылды оны осы биобиблиографияның авторы өзі баскарды.
* 1989 ж. - Ә.С.Бейсенованың ұсынысы және тікелей қатысуымен ҚазПИ-дің жаратылыстану-география фақультетінің құрамында экология бөлімі ашылды.
* 1991 жылы  Ә.С.Бейсенованың ұсынысы және тікелей қатысуымен ҚазПИ-де география жөне экология факультеті ұйымдасты.
* 1991-1999 жылдары География және экология  факультетінің  деканы болып сайланып, жұмыс істеді.
* «Қазақстан географиясы және экология» кафедрасының меңгерушісі болып сайланды.

==Қоғамдық қызметтері==
* 1970-1980 жылдары Қазақ Энциклопедиясының жанында география мамандығы бойынша құрылған редакциялық кеңестің мүшесі.
* 1971 жылы Ғылым тарихы жөніндегі Мәскеу қаласында өткен ХІІІ халықаралық кеңестің жұмысына қатысады.
* 1980 жылы Фрунзе  (қазіргі Бішкек) қаласында өткен СССР географиялық қоғамының VII съезіне қатысады.
* 1985 жылы Киев қаласында өткен СССР географиялық қоғамының VIII съезіне қатысты.Географиялық қоғамның тексеру комиссиясының мүшесі болып сайланды.
* 1990 жылы Қазан   қаласында   өткен    СССР   географиялық қоғамының IX съезіне  қатысты.
* 1994  жылы Қазақстан Республикасы Ұлттық ғылым академиясының корреспондент мүшесі болып сайланды.
* 1995 жылы Қазақстанның &quot;Экология&quot; халық    академиясының академигі болып сайланды.
* 1996  жылы Қазақстан    жоғары    мектебі    ғылым академиясының академигі болып сайланды.
* 1998 жылы – Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Отбасы және әйелдер істері жөніндегі ұлттық комиссия мүшесі.

==Ғылыми еңбектері==
* 1967 жылы 27 маусымда Мәскеуде СССР Ғылым академиясының Жаратылыстану мен техника тарихы институтында &quot;Қазақстан территориясының физикалық-географиялық тұрғыда зерттелуі (1917-1941 жылдар)&quot; деген тақырыпта география ғылымының кандидаты ғылыми атағын алу үшін диссертация қорғайды. Диссертацияны Жоғарғы аттестациялық комиссия 1968 жылы 8-мамырда бекіткен.
* 1970 жылы КСРО Министрлер кеңесінің жанындағы Жоғарғы аттестациялық комиссияның шешімімен (протокол   №   13/11,    13-наурызда)   доцент   ғылыми   атағы берілді.
* 1979 жылы  &quot;Қазақстан табиғатын зерттеу&quot; атты монографиясы жарық көрді.
* 1984 ж. - маусым айында Баку қаласында Әзірбайжан Ғылым академиясының география институтында &quot;Қазақстан табиғатын зерттеу және физикалық-географиялық идеялардың дамуы  (көне  дәуірден   1917  жылға дейін)&quot; деген тақырыпта география ғылымының докторы ғылыми   атағын   алу  үшін  диссертация  қорғады.   Диссертацияны Жоғарғы аттестациялық комиссия сол жылдың 28-желтоқсанында (протокол № 51 д/29) бекітті.
1985 ж. - Жоғарғы аттестациялық комиссия профессор ғылыми атағын берді (протокол № 25 пк/д. 19-шідде).
* 1987 жылы &quot;Табиғатты   алғашқы   ашушылар&quot;   атты   зерттеу еңбегі жарық көрді.
* 1990 жылы  &quot;Қазақстан табиғатын зерттеу және физикалық-географиялық идеялардың дамуы&quot; атты зерттеуі жеке кітап болып басылды.
* 1994 жылы &quot;Қазақстанның физикалық географиясы&quot; атты орта мектептің VIII сыныбына арналған оқулығы (К.Кәрпеков, М.Қалиев, Н.Молдағүловпен бірге) жарық көрді.
* 1999 жылы &quot;Атамұра&quot; баспасы &quot;Экология&quot; атты оқулығын жариялады (Ж.Шілдебаевпен бірге).
* 2000  жылы Мәскеуде &quot;Дизайн&quot; баспасынан &quot;Қазақстанның географиялық Атласы&quot; үш тілде (қазақ, орыс, ағылшын) жарық көрді.
* 2000 жылы &quot;Қазақстанның   физикалық   географиясы&quot;   атты жаңа оқулық (орта мектептің VIII сыныбына арналған) бастырды. (К.Кәрпековпен бірге), оқулық қазақ, орыс, ұйғыр тілдерінде шықты.
* 2000 жылы &quot;Материктер мен мүхитгардьщ географиясы&quot; атты орта    мектептің    VII    сыныбына    арналған    оқулығы (С.Әбілмәжінова,     К.Қаймулдиновамен     бірге)     қазақ, орыс, ұйғыр тілдерінде басылды.
* 2000 жылы &quot;Экологиялық білім   мен тәрбие беру&quot; атты кітабы (Ж.Шілдебаевпен бірге) жарық көрді.
2001    ж. - &quot;Қазақстандағы   географиялық зерттеулердің тарихи негіздері&quot; атты монографиясы жарық көрді.
Қазақстандағы тұңғыш эколог-географ мамандар даярланды. Бейсенова 350-ден астам ғыл. еңбектің, оның ішінде 20 [[монография]], геогр. атлас пен оқулықтардың авторы.

==Ғылыми атақтары== 
* 1967 жылы «География ғылымдарының канидаты» атағы;
* 1970 жылы [[доцент]];
* 1984 жылы «География ғылымдарының докторы» құрметті ғылыми атағы;
* 1985 жылы [[профессор]] (атағы);
* 1995 жылы Қазақстанның &quot;Экология&quot; халық академиясының академигі.
* 1996 жылы Қазақстан    жоғары    мектебі    ғылым академиясының академигі.
* 2003 жылы [[Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясы]]ның академигі.

==Мемлекеттік марапаттары== 	
* [[Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі]]нің «Құрмет» Грамотасымен марапатталған.
* 1980 жылы &quot;Қазақ ССР халық ағарту ісінің озық қызметкері&quot; атағы берілді.
* 1983 жылы «КСРО жоғары  білім саласындағы үздік табыстары үшін&quot; медалімен марапатталды.
* 1987 жылы  Қазақ ССР Жоғарғы    Кеңесі    Төралқасының  жарлығымен,   &quot;Қазақ   ССР-нің   еңбек  сіңірген жоғарғы мектеп қызметкері&quot; құрметті атағы берілді;
* 1987 жылы КСРОның «Еңбек ардагері» медалі;
* 1988 жылы «Ы.Алтынсарин» атындағы төсбелгінің иегері;
* 1996 жылы президент жарлығымен   «[[Құрмет ордені]]» мен мараптталды.
* 2001 жылы &quot;Қазақстандағы географиялық зерттеулердің тарихи негіздері&quot;   монографиясы   үшін   Қазақстан   Білім   және ғылым министрлігінің шешімімен Ш.Ш.Уәлиханов атындағы сыйлығы берілді.
* 2001 жылы «Қазақстан тәуелсіздігіне 10 жыл» мемлекеттік медалі;
* 2006 жылы АҚШ Библиография институтының шешімі бойынша «2006 жылғы жыл әйелі» атағымен және медалімен марапатталды.
* 2006 жылы [[Шымкент қаласы]]ның [[Құрметті азамат]]ы (атағы); 
* 2007 жылыдың  30 наурызында ҚР тұңғыш президенті – Елбасы [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев]]тың жеке қабылдауында болып, қазақ ғылымына сіңірген айрықша еңбектері үшін еліміздің жоғарғы наградасы  «[[Парасат ордені]]» мен марапаттады.
* 2007 жылы «Қазақстан Республикасының ғылымын дамытуға сіңірген еңбегі үшін» төсбелгісімен марапатталды.
* 2007 жылы [[Созақ ауданы]]ның [[Құрметті азамат]]ы (атағы); 
* 2008 жылы «Қазақстан Республикасының қоршаған ортаны қорғау министрлігіне 20 жыл» медалі;
* 2008 жылы «Абай атындағы Қазақ Ұлттық Педагогикалық Университетіне 80-жыл» медалі;
* 2008 жылы «ҚР қоршаған ортаны қорғау министрлігіне 20 жыл» медалі;
* 2010 жылы Қазақтың Абай атындағы Ұлттық педагогикалық университетінің ғылыми кеңесінің шешімімен «Университеттің үздік профессоры» атағын алды.
* 2011 жылы Қазақстан Республикасы Президентінің сайлауы кезіндегі азаматтық белсенділігі үшін Алматы қаласының әкімі «Алғыс хат» тапсырды.
* 2013 жылы Тәуелсіздік күні мейрамы қңында Елбасымыз Ә.Бейсенова бастаған бір топ географ-ғалымдарға «Қазақстан Республикасының атластық картографиялау саласындағы ғылыми жұмыстар топтамасы» үшін [[Қазақстанның мемлекеттік сыйлығы]]н табыстады. 
* 2014 жылы президент жарлығымен «[[Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері]]» құрметті атағының иегері атанды.

==Жеке өмірі==
Тұрмыс құрған. 
* Жұбайы - [[Серік Смайылұлы Қирабаев]], ҚР ҰҒА академигі, Қазақстан Мемлекеттік сыйлығының иегері. Қазақстанның еңбек сіңірген ғылым қайраткері. «Отан» Орденінің иегері.
* Ұлдары - Қирабаев Нұр, философия ғылымдарының докторы, профессор; 
* Қирабаев Әлім, ҚР СІМ Америка департаменті директорының орынбасары.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{wikify}}
{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Қазақстан географтары]]
[[Санат:Қазақстан ғалымдары]]
[[Санат:Профессорлар]]
[[Санат:Қазақстан білім беру ісінің үздіктері]]
[[Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген ғылым қайраткерлері]]
[[Санат:Қазақстан мемлекеттік сыйлығының иегерлері]]
[[Санат:Қазақстан жоғарғы оқу орындарының профессорлары]]
[[Санат:Қазақстан Ұлттық ғылым академиясы академиктері]]
[[Санат:География ғылымдарының докторлары]]
[[Санат:Қазақстан білім беру ісінің құрметті қызметкерлері]]
[[Санат:Еңбек ардагері медалінің иегерлері]]
[[Санат:Абай атындағы Қазақ Ұлттық педагогикалық университеті түлектері]]
[[Санат:Ыбырай Алтынсарин төсбелгісімен марапатталғандар]]</text>
      <sha1>pvftmjvfyxpjl10ydlo2cgio9bvguvx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қазақстан Республикасының Президенті</title>
    <ns>0</ns>
    <id>29191</id>
    <revision>
      <id>3631678</id>
      <parentid>3625867</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T01:11:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Casserium</username>
        <id>68287</id>
      </contributor>
      <comment>/* Өкілеттіктері */</comment>
      <origin>3631678</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42899" sha1="6o3bonv29jh7nddhr05dugprgsmjssu" xml:space="preserve">{{Мемлекеттік қызмет
 |қызметі          = Қазақстан Республикасының Президенті
 |шынайы атауы     = 
 |ел               = Қазақстан
 |эмблема          = Flag of the President of Kazakhstan.svg
 |эмблема ені      = 130px
 |эмблеманың аты   = [[Қазақстан президентінің байрағы|Президент байрағы]]
 |қазіргі          = [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]]
 |тағайындалды     = тікелей дауыс беру арқылы сайланады 
 |портреті         = Касым-Жомарт Токаев (13-12-2022).jpg
 |портреттің ені   = 
 |портреттің тақырыбы  = 
 |тағайындалған        = 20 наурыз 2019 жылдан бастап
 |басшылық етеді       = {{байрақ|Қазақстан}}
 |басқару түрі     = 
 |резиденция       = [[Ақорда (резиденция)|Ақорда]], [[Астана]]
 |ұсынылады        = 
 |өкілеттігінің мерзімі = 7 жыл, қайта сайлану құқығы жоқ
 |айлығы           = 
 |орынбасары       = 
 |пайда болды      = [[24 сәуір]] [[1990 жыл]]
 |таратылды     = 
 |біріншісі     = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]]
 |соңғысы       = 
 |сайты         = [http://www.akorda.kz akorda.kz]
}}
{{Қазақстан саясаты}}
'''Қазақстан Республикасының Президенті''' — [[Қазақстан|Қазақстан Республикасы]]ның [[мемлекет басшысы]] және [[Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері|ҚР Қарулы Күштері]]нің [[Жоғарғы Бас Қолбасшы]]сы, елдегі ең жоғарғы лауазым.

== Тарихы ==
1990 жылғы 24 сәуірде [[Қазақ КСР Президенті]]нің лауазымын белгілеу және [[Қазақ КСР Конституциясы]]на өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы Қазақ КСР заңымен [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] Қазақ КСР Президенті [[Қазақ КСР президент сайлауы (1990)|болып сайланды]].&lt;ref name=&quot;jkjnfg&quot;&gt;{{Cite web |url= https://https://egemen.kz/article/270539-tunhghysh-prezidenttinh-eren-enhbegi |title= Тұңғыш Президенттің ерен еңбегі|access-date = 2023-08-23}}&lt;/ref&gt; Сайланған кезінде Назарбаев Қазақстанды 1989 жылғы 22 маусымнан бастап [[Қазақстан Коммунистік партиясы (Қазақ КСР)|Қазақ КСР Коммунистік партия]]сы Орталық Комитетінің бірінші хатшысы болып басқарған болатын.

1991 жылғы 1 желтоқсанда Қазақстанда [[Қазақстандағы президент сайлауы (1991)|тұңғыш рет жалпыхалықтық Президент сайлауы]] өтті. Дауыс беруге келген 88,2% сайлау 98,78% дауыс жинап Нұрсұлтан Назарбаев жеңіске жетті.

1991 жылғы 16 желтоқсанда [[Қазақстан Жоғарғы Кеңесі]] Қазақстанның мемлекеттік тәуелсіздігін жариялады.

1993 жылдың жаңа Конституциясы арқылы Қазақстанда қоғам дамуына динамика беріп, бірпартиялық саяси басқарудан, экономикалық монополия жүйесінен және тарихи идеологиядан бас тарту арқылы [[Қазақстан Жоғарғы Кеңесі|Жоғарғы Кеңес]]ке қатысуға ауқымды өкілет берілді.&lt;ref name=&quot;jDuoio&quot;&gt;{{Cite web |url= https://https://egemen.kz/article/270539-tunhghysh-prezidenttinh-eren-enhbegi |title= Тұңғыш Президенттің ерен еңбегі|access-date = 2023-08-23}}&lt;/ref&gt;

Бұл конституцияға сәйкес, президент жалпыхалықтық дауыс беру арқылы бес жыл мерзімге сайланды, бір адам екі мерзіммен шектелді.

1995 жылы 29 сәуірде [[Қазақстандағы референдум (29 сәуір 1995)|президент Назарбаевтың өкілеттігін 2000 жылдың 1 желтоқсанына дейін ұзарту туралы референдум]] өтті. Мұны дауыс беруге келген 91,26% сайлаушылардың 95,46% қолдаған. 

1995 жылы 30 тамызда республикада бүкілхалықтық референдум өтті, нәтижесінде [[Қазақстан Республикасының Конституциясы|Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясы]] қабылданды. Бұл конституция бойынша президент жалпыхалықтық дауыс беру арқылы 5 жыл мерзімге сайланды. Президент туғаннан Қазақстан азаматы болуы керек, 40 жастан кіші болмауы керек, мемлекеттік ([[Қазақ тілі|қазақ]]) тілді еркін білуі қажет, Қазақстанда кемінде 15 жыл тұруы керек және жоғары білімі болуы керек.&lt;ref name=&quot;Fhtht&quot;&gt;{{Cite web |url= https://adebiportal.kz/kz/authors/view/704|title= Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев |access-date = 2023-08-23}}&lt;/ref&gt;

1998 жылы 7 қазанда Қазақстан конституциясына, оның ішінде президентке қатысты өзгертулер енгізілді — оның өкілеттік мерзімі 7 жылға дейін ұлғайтылды, президент үшін белгіленген шектік жас мөлшерін (65 жас) алып тастады, оған міндетті түрде қатысу қажеттілігі де белгіленді, Президенттік сайлауда сайлаушылардың 50%-ы болу қажеттілігі жойылды, Қазақстанның барлық мемлекеттік қызметшілері үшін осындай шектеуді алып тастады. Конституцияға енгізілген өзгерістермен бір мезгілде кезектен тыс президент сайлауы белгіленді.

10 қаңтар күні 1999 жылы [[Қазақстандағы президент сайлауы (1999)|бірінші кезектен тыс президент сайлауы]]нда Нұрсұлтан Назарбаев 79,78%, [[Серікболсын Әбділдаұлы Әбділдин|Серікболсын Әбділдин]] 11,7%, [[Ғани Есенкелдіұлы Қасымов|Ғани Қасымов]] 4,61%, [[Энгельс Ғаббасов]] 0,76% дауыс жинады.&lt;ref name=&quot;Llkopk&quot;&gt;{{Cite web |url= https://www.azattyq.org/a/kazakhstan-election/29898554.html|title= Қазақстандағы президент сайлауы. Хроника|access-date = 2023-08-23}}&lt;/ref&gt;

2005 жылғы 4 желтоқсанда Қазақстанда [[Қазақстандағы президент сайлауы (2005)|үшінші жалпыхалықтық президент сайлауы]] өтті. Нұрсұлтан Назарбаев сайлаушылардың 91,15 % дауысын жинап, жеңіске жетіп, алдағы 7 жылда билікте қалды. Оппозициялық кандидат [[Жармахан Айтбайұлы Тұяқбай|Жармахан Тұяқбай]] 6,61 % дауыс жинады. Ел тарихында алғаш рет кандидаттар арасында теледебаттар өтті.&lt;ref name=&quot;WShjk&quot;&gt;{{Cite web |url= https://malim.kz/article/politics/1991-2022-qazaqstan-prezidenti-bolgysy-kelgender-18568|title= 1991-2022. Қазақстан президенті болғысы келгендер|access-date = 2023-08-23}}&lt;/ref&gt;

2007 жылғы 21 мамырда Конституцияға, оның ішінде президент лауазымына қатысты өзгерістер қайтадан енгізілді. Парламенттік өзгерістері кезінде Ата заңға 30 түзету жасалды. Президенттің өкілеттігінің мерзімі 5 жылға өзгертілді. Бірақ &quot;бір адам қатарынан екі реттен артық президент болып сайлана алмайды&quot; деген тармаққа &quot;бұл шектеу Қазақстан Республикасының Тұңғыш президентіне қолданылмайды&quot; деген есептеме қосылды. Сонымен өзара өкілеттігін жүзеге асыру кезеңінде президенттің саяси партиядағы қызметін тоқтатуына сөз қосылды.&lt;ref name=&quot;Gtkuyl&quot;&gt;{{Cite web |url= https://sputnik.kz/20220522/tauelsizdik-zhyldarynda-qazaqstannyn-konstitutsiyasy-qalay-ozgerdi-24977048.html|title= Тәуелсіздік жылдарында Қазақстанның Конституциясы қалай өзгерді|access-date = 2023-08-23}}&lt;/ref&gt;

2011 жылғы 3 сәуірде елде [[Қазақстандағы президент сайлауы (2011)|кезектен тыс сайлауы]] тағайындалды.&lt;ref name=&quot;LKjijk&quot;&gt;{{Cite web |url= https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U1100001149|title= Қазақстан Республикасы Президентінің кезектен тыс сайлауын тағайындау туралы|access-date=2023-08-23}}&lt;/ref&gt; Нәтижесінде жалпы дауыстың 95,5% жинаған Назарбаев қайта сайланды.&lt;ref name=&quot;Wvry&quot;&gt;{{Cite web |url= https://e-history.kz/kz/calendar/show/25964|title=2011 жылы ҚР Президентінің кезектен тыс сайлауы өткізілді|access-date=2023-08-23}}&lt;/ref&gt;

2015 жылғы 26 сәуірде Қазақстанда тағы бір [[Қазақстандағы президент сайлауы (2015)|кезектен тыс президент сайлауы]] жүргізілді. Сайлауда Назарбаев сайлаушылардың 97,75% дауысын алды да, тағы қайта сайланды.&lt;ref name=&quot;dehgtA&quot;&gt;{{Cite web |url= https://malim.kz/article/politics/1991-2022-qazaqstan-prezidenti-bolgysy-kelgender-18568|title= Қазақстан президенті болғысы келгендер|access-date=2023-08-23}}&lt;/ref&gt;

2019 жылғы 19 наурызда президент Нұрсұлтан Назарбаев өкілеттігінің аяқталуына бір жыл қалғанда отставкаға кетті.&lt;ref name=&quot;LKo;kj&quot;&gt;{{Cite web |url= https://kaztag.kz/kz/news-of-the-day/aztag-agenttigini-n-s-asy-boyynsha-2019-zhyldy-10-basty-o-i-asy|title= ҚазТАГ агенттігінің нұсқасы бойынша 2019 жылдың 10 басты оқиғасы|access-date=2023-08-25}}&lt;/ref&gt; Президент міндетін атқарушы болып Конституция бойынша [[Қазақстан Парламенті Сенатының төрағасы|Сенат төрағасы]] тағайындалатындықтан Назарбаевтың ізбасары [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] болды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://informburo.kz/kaz/nazarbaev-otstavkaa-kett-.html|title=Назарбаев өкілеттігін тоқтату туралы шешім қабылдады. Халыққа үндеуінің толық мәтіні|lang=kk|publisher=informburo.kz|date=2019-03-19|accessdate=2023-12-24}}&lt;/ref&gt; Көп ұзамай 9 сәуір күні Тоқаевтың жарлығы арқылы [[Қазақстандағы президент сайлауы (2019)|кезектен тыс президент сайлауы]]ның 9 маусым күні өтетіні бекітілді.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://baq.kz/prezident-saylauy-2019-toqaev_18137/|title=Тоқаев ҚР Президентінің кезектен тыс сайлауын жариялады|lang=kk|publisher=BAQ.kz|date=2019-04-09|accessdate=2023-12-24}}&lt;/ref&gt; Сайлау нәтижесінде Тоқаев жалпы дауыстың 70,96% жинады да, елдің екінші президенті болды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.election.gov.kz/eng/news/releases/index.php?ID=5294|title=Results of the early election of the President of the Republic of Kazakhstan, held on June 9, 2019|lang=en|publisher=[[Қазақстан Республикасының Орталық сайлау комиссиясы]]|date=2019-06-10|accessdate=2023-12-24}}&lt;/ref&gt;

2022 жылғы 17 қыркүйекте Қасым-Жомарт Тоқаев конституцияға өзгертулерге қол қойды, оған сәйкес президенттің өкілеттік мерзімі 7 жылдық болды да, қайта сайлануға тыйым салынды.&lt;ref name=&quot;IHgjh&quot;&gt;{{Cite web |url= https://www.azattyq.org/a/32038663.html|title= Тоқаев президенттікті 7 жылдық бір мерзіммен шектеу және Астана атауын қайтару туралы түзетулерге қол қойды|access-date=2023-08-25}}&lt;/ref&gt;

== Сайланатын президентке талаптар ==
Конституция бойынша Президент жалпыға бірдей, тең және төте сайлау құқығы негізінде Республиканың кәмелетке толған азаматтары жасырын дауыс беру арқылы 7 жыл мерзімге сайланады. Бір адам бір реттен артық Республика Президенті болып сайлана алмайды. Қазақстан Республикасының Президенті болып:
* тумысынан Республика азаматтығы бар;
* 40 жасқа толған;
* қазақ тілін еркін меңгерген;
* Қазақстанда соңғы 15 жыл бойы тұратын;
* жоғары білімі бар;
* мемлекеттік қызметте немесе сайланбалы мемлекеттік лауазымдарда кемінде 5 жыл жұмыс істеген Республика азаматы сайлана алады.

Сайлау туралы конституциялық заң бойынша Президенттiкке кандидаттарды ұсыну құқығы белгiленген тәртiппен тiркелген республикалық қоғамдық бiрлестiктерге ғана тиесілі. Сот іс-әрекетке қабілетсіз деп таныған, сондай-ақ сот үкімі бойынша бас бостандығынан айыру орындарында отырған азаматтардың сайлауға қатысуға құқығы жоқ.

Президент сайлауын Республика Құрылтайы жариялайды. Президенттің кезекті сайлауы оның өкілеттік мерзімі аяқталғанға дейін 2 айдан кешіктірілмей өткізіледі және Құрылтай сайлауымен тұспа-тұс келмеуге тиіс.

== Конституциялық мәртебесі ==
Қазақстан Республикасының Президенті — мемлекет басшысы, мемлекеттің ішкі және сыртқы саясатының негізгі бағыттарын айқындайтын, ел ішінде және халықаралық қатынастарда Қазақстан атынан өкілдік ететін ең жоғары лауазымды тұлға.

Конституцияға сәйкес Республика Президенті:
* халық пен мемлекеттік билік бірлігінің, Конституцияның мызғымастығының, адам және Республика азаматтарының құқықтары мен бостандықтарының нышаны әрі кепілі;
* мемлекеттік биліктің барлық тармағының үйлесімді әрі кедергісіз жұмыс істеуін, билік органдарының біртұтас Қазақстан халқының алдындағы жауапкершілігін қамтамасыз етеді;
* халық пен мемлекет атынан билік жүргізуге құқығы бар.

Қазақстан Республикасының Президентіне, оның ар-намысы мен қадір-қасиетіне қол сұғылмайды. Мемлекетке опасыздық жасауды қоспағанда, Президент өкілеттігін атқару кезіндегі әрекеті үшін ол қылмыстық және әкімшілік жауаптылыққа тартылмайды.

Республика Президенті мен оның отбасын қамтамасыз ету, оларға қызмет көрсету және күзету мемлекет есебінен жүзеге асырылады.

== Өкілеттіктері ==
Конституцияның 46 бабына сәйкес Республика Президенті:
* Қазақстан халқына елдегі жағдай мен Республиканың ішкі және сыртқы саясатының негізгі бағыттары туралы жолдау жасайды;
* депутаттардың жалпы санының көпшілік дауысымен берілген Құрылтай келісімімен [[Қазақстан Республикасының Вице-президенті|Республика Вице-Президентін]] тағайындайды; Вице-Президентті лауазымынан босатады, оның өкілеттігін айқындайды;
* [[Қазақстан Құрылтайы|Республика Құрылтайының]] кезекті және кезектен тыс сайлауын тағайындайды; Құрылтайдың бірінші сессиясын шақырады және оның депутаттарының Қазақстан халқына беретін антын қабылдайды; Құрылтайдың кезектен тыс сессиясын шақырады; Құрылтай ұсынған заңға бір ай ішінде қол қояды, заңды халыққа жариялайды немесе заңды не оның жекелеген баптарын қайта талқылап, дауысқа салу үшін қайтарады;
* [[Қазақстан Құрылтайы|Құрылтайда]] өкілдігі бар саяси партиялар фракцияларымен консультациядан кейін [[Қазақстан премьер-министрі|Республика Премьер-Министрінің]] кандидатурасын келісім беру үшін Құрылтайдың қарауына ұсынады; депутаттардың жалпы санының көпшілік дауысымен берілген Құрылтай келісімімен Премьер-министрді тағайындайды; Премьер-министрді лауазымынан босатады; Премьер-Министрдің ұсынуымен [[Қазақстан Республикасының Үкіметі|Үкіметтің]] құрылымын айқындайды; Құрылтаймен консультациядан кейін Премьер-Министр ұсынған Үкімет мүшелерін тағайындайды; сыртқы істер, қорғаныс, ішкі істер министрлерін дербес тағайындайды; Үкімет мүшелерін лауазымынан босатады; Үкімет мүшелерінің антын қабылдайды; аса маңызды мәселелер бойынша Үкімет отырыстарына төрағалық етеді;
* Республика [[Қазақстан Конституциялық Соты|Конституциялық Сотының]] Төрағасын, [[Қазақстан Жоғарғы Соты|Жоғарғы Сотының]] Төрағасын, [[Қазақстан Ұлттық банкі|Ұлттық Банкінің]] Төрағасын, [[Қазақстан Республикасының Бас прокуратурасы|Бас Прокурорын]], [[Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитеті|Ұлттық қауіпсіздік комитетінің]] Төрағасын, [[Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясы|Орталық сайлау комиссиясының]] Төрағасын, [[Қазақстан Республикасының Жоғары аудиторлық палатасы|Жоғары аудиторлық палатасының]] Төрағасын, [[Қазақстан Республикасының Жоғары Сот Кеңесі|Жоғары Сот Кеңесінің]] Төрағасын, [[Қазақстан Республикасы Мемлекеттік күзет қызметі|Мемлекеттік күзет қызметінің]] Бастығын, [[Қазақстан Республикасындағы Адам құқықтары жөніндегі уәкіл|Адам құқықтары жөніндегі уәкілді]] тағайындайды және оларды лауазымынан босатады;
* Республика Президентіне тікелей бағынатын және есеп беретін мемлекеттік органдарды құрады, таратады және қайта құрады, олардың басшыларын тағайындайды және лауазымынан босатады;
* Республика дипломатиялық өкілдіктерінің басшыларын тағайындайды және кері шақырып алады;
* депутаттардың жалпы санының көпшілік дауысымен берілген Құрылтай келісімімен Конституциялық Соттың 10 судьясын 8 жыл мерзімге, Орталық сайлау комиссиясының 6 мүшесін 5 жыл мерзімге, Жоғары аудиторлық палатаның 8 мүшесін 5 жыл мерзімге тағайындайды; оларды лауазымынан босатады;
* [[Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері|Республика Қарулы Күштерінің]] Жоғарғы Бас Қолбасшысы болып табылады, Қарулы Күштердің жоғары қолбасшылығын тағайындайды және лауазымынан босатады;
* жалпыхалықтық референдум өткізу жөнінде шешім қабылдайды;
* адамның және Республика азаматының құқықтары мен бостандықтарын қорғау, ұлттық қауіпсіздікті, мемлекеттің егемендігі мен тұтастығын қамтамасыз ету мүддесінде Конституциялық Сотқа күшіне енген заңның немесе өзге де құқықтық актінің Конституцияға сәйкестігін қарау туралы және Конституцияның 93-бабында көзделген жағдайда қорытынды беру туралы өтініш жібереді;
* Республика атынан келіссөздер жүргізеді және халықаралық шарттарға қол қояды; ратификациялық грамоталарға қол қояды; шет мемлекеттердің Республикада аккредиттелген дипломатиялық өкілдіктері басшыларының, сондай-ақ халықаралық ұйым басшыларының сенім мен кері шақырып алу грамоталарын қабылдайды;
* мемлекеттік наградаларды, құрметті атақтарды белгілейді;
* мемлекеттік наградалармен марапаттайды, құрметті атақтарды, жоғары әскери және өзге атақтарды, сыныптық шендерді, дипломатиялық дәрежелерді, біліктілік сыныптарын береді;
* Республиканың азаматтығы мәселесін, саяси баспана беру мәселесін шешеді;
* кешірім беруді жүзеге асырады;
* Республиканың Тәуелсіздігі мен аумағының тұтастығына, ішкі саяси тұрақтылығына, азаматтарының қауіпсіздігіне тікелей қатер төнсе және бұл мемлекеттік конституциялық органдардың жұмыс істеуін бұзуға алып келсе, Республика Премьер-Министрімен және Құрылтайы Төрағасымен ресми консультациядан кейін Республиканың бүкіл аумағында немесе жекелеген аймақтарында төтенше жағдай енгізуді, Республиканың Қарулы Күштерін қолдануды қоса алғанда, осы мән-жайлар талап ететін шараларды қабылдайды;
* Республикаға қарсы агрессия жасалған не оның қауіпсіздігіне сырттан тікелей қатер төнген жағдайда Республиканың бүкіл аумағында немесе оның жекелеген аймақтарында соғыс жағдайын енгізеді, ішінара немесе жалпы жұмылдыру жариялайды, бұл жөнінде Республика Құрылтайына дереу хабарлайды;
* өзіне бағынатын [[Қазақстан Республикасы Мемлекеттік күзет қызметі|Мемлекеттік күзет қызметін]] құрады;
* [[Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі|Республика Президентінің Әкімшілігін]] құрады;
* [[Қазақстан Қауіпсіздік кеңесі|Қауіпсіздік Кеңесін]], өзге де консультативтік-кеңесші органдарды, сондай-ақ Жоғары Сот Кеңесін құрады;
* Республиканың Конституциясы мен заңдарына сәйкес басқа да өкілеттіктерді жүзеге асырады.

Конституцияның 56 бабы бойынша:
* Құрылтайға бейбітшілік пен қауіпсіздікті сақтау жөніндегі халықаралық міндеттемелерді орындау үшін Республика Қарулы Күштерін қолдануды ұсынады.

Конституцияның 57 бабы бойынша:
* Құрылтай Төрағасын сайлау үшін Құрылтайға кандидатура ұсынады.

Конституцияның 62 бабы бойынша:
* Құрылтай Төрағасымен және Премьер-Министрмен консультациядан кейін Құрылтайды таратуға құқылы;
* Құрылтай келісімімен тағайындалатын лауазымға Президент ұсынған кандидатураны тағайындауға келісім беруден қайта бас тартылған, сондай-ақ Құрылтай Төрағасын сайлаудан қайта бас тартылған жағдайда Құрылтайды таратуға құқылы.

Конституцияның 72 бабы бойынша:
* Конституциялық Сот Төрағасының ұсынуымен Конституциялық Сот судьяларының арасынан Конституциялық Сот Төрағасының орынбасарын тағайындайды.

Конституцияның 83 бабы бойынша:
* Жоғарғы Сот судьяларын сайлау үшін Жоғары Сот Кеңесінің ұсынымы негізінде Құрылтайға ұсынады.
* Жергілікті және басқа да сот судьяларын Жоғары Сот Кеңесінің ұсынымымен тағайындайды.

Конституцияның 88 бабы бойынша:
* Мәслихаттың өкілеттігін Премьер-Министрмен және Құрылтай Төрағасымен консультациядан кейін мерзімінен бұрын тоқтатады.

Конституцияның 89 бабы бойынша:
* Астана, облыс, республикалық маңызы бар қала [[әкім]]дерін тиісінше астана, облыс аумағындағы [[мәслихат]]тар, республикалық маңызы бар қала мəслихаты депутаттарының келісімімен тағайындайды.

Қазақстан халық кеңесі туралы туралы конституциялық заң бойынша Республика Президенті [[Қазақстан халық кеңесі]]нің құрамын бекітеді, Қазақстан халық кеңесінің төрағасы лауазымына кандидатура ұсынады, Қазақстан халық кеңесінің Хатшылығын құрады және хатшылықтың басшысын тағайындайды.&lt;ref&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/Z2600000296 Қазақстан Республикасының Президенті туралы]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/Z2600000298 Қазақстан Халық Кеңесі туралы]&lt;/ref&gt;

== Президентке қойылатын шектеулер ==
Республика Президенті:
* өз өкілеттігі кезеңінде өкілді органның депутаты болып сайлануға, өзге де ақы төленетін лауазымды атқаруға, кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыруға, сондай-ақ саяси партияда болуға құқығы жоқ;
* жақын туыстары мемлекеттік саяси қызметші лауазымында, квазимемлекеттік сектор субъектілері басшыларының лауазымында болуға құқығы жоқ.

== Президенттің айырым белгілері ==
&lt;gallery widths=&quot;200&quot; heights=&quot;200&quot; perrow=&quot;3&quot;&gt;
File:Znak Presidenta RK.jpg|Қазақстан Республикасы Президентінің кеудеге тағатын белгiсi
Flag of the President of Kazakhstan.svg|[[Қазақстан президентінің байрағы|Қазақстан Республикасы Президентінің байрағы]]
Insignia of order Gold eagle.jpg|[[Алтын Қыран ордені|«Алтын қыран» ордені]]
&lt;/gallery&gt;

== Президентті қызметiнен кетiру тәртібі ==
Республика Президенті өзінің міндетін атқару кезіндегі әрекеті үшін  мемлекетке опасыздық жасаған жағдайда ғана жауапты болады және бұл үшін Құрылтай оны қызметінен кетіруі мүмкін. Айып тағу және оны тергеп-тексеру туралы бастаманы Құрылтай депутаттарының кемінде кемінде үштен бірі көтереді, шешім депутаттарының жалпы санының көпшілік дауысымен қабылданады. Бұл мәселе бойынша түпкілікті шешім Жоғарғы Соттың айып тағудың негізділігі туралы қорытындысы және Конституциялық Соттың белгіленген конституциялық рәсімдердің сақталғаны туралы қорытындысы болған жағдайда Құрылтай отырысында депутаттардың жалпы санының кемінде төрттен үшінің көпшілік дауысымен қабылданады. Айып тағылған сәттен бастап 2 ай ішінде түпкілікті шешім қабылданбаса, бұл Республика Президентіне қарсы айыпты қабылданбады деп тануға алып келеді. Республиканың Президентіне мемлекетке опасыздық жасады деп тағылған айыптың кез келген сатыда қабылданбауы осы мәселені қарауға бастамашы болған Құрылтай депутаттарының өкілеттігін мерзімінен бұрын тоқтатуға алып келеді.

Республика Президенті өз еркімен орнынан түсуіне, денсаулық жағдайына қарай өз міндеттерін атқаруға тұрақты қабілетінің болмауына немесе қызметінен кетірілуіне байланысты мерзімінен бұрын лауазымынан босатылған, сондай-ақ қайтыс болған жағдайда Президент өкілеттігі Вице-Президентке өтеді; Вице-Президент Президенттің өкілеттігін қабылдай алмаса, ол Құрылтай Төрағасына өтеді; Құрылтай Төрағасы қабылдай алмаса, ол Премьер-Министрге өтеді. Өзіне Республика Президентінің өкілеттігін қабылдаған тұлға тиісінше Вице-Президенттің, Құрылтай Төрағасының немесе Премьер-Министрдің өкілеттігін тапсырады.

Республика Президенті мерзімінен бұрын лауазымынан босатылған не қайтыс болған күннен бастап 7 күн ішінде Құрылтай Президент сайлауын өткізу туралы жариялайды. Сайлау Құрылтай тиісті шешім қабылдаған күннен бастап 2 ай ішінде өткізіледі. Президент өкілеттігін қабылдаған тұлғаның Конституцияға өзгерістер мен толықтырулар енгізуге бастама жасауға, сондай-ақ Құрылтайды таратуға құқығы жоқ.

== Экс-президенттік ==
Өкілеттігін аяқтап қойған Қазақстан президенті [[Қазақстан Республикасының Конституциясы|Конституция]] бойынша Қазақстан Республикасының Экс-Президенті деп аталады.&lt;ref name=&quot;resmiy&quot;&gt;{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/official_documents/constitutional_laws/kazakstan-respublikasynyn-prezidenti-turaly |title= Қазақстан Республикасының Президентi туралы |lang= kk |publisher= Қазақстан президентінің ресми сайты |accessdate= 2025-01-19}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20250119212252/https://www.akorda.kz/kz/official_documents/constitutional_laws/kazakstan-respublikasynyn-prezidenti-turaly |date= 2025-01-19}}&lt;/ref&gt;

Қызметтегі президенттердей, экс-президент абыройы мен қадір-қасиетіне біреудің тиісуіне тыйым салынған. Оған қоса, экс-президент пен оның отбасын қамтамасыз ету, оларға қызмет көрсету және қорғау мемлекет есебінен жүзеге асырылады.&lt;ref name=&quot;resmiy&quot; /&gt;

2024 жылы қабылданған Мемлекеттік құпиялар туралы заңға енген өзгерістер бойынша экс-президент пен оның отбасының денсаулығы, жай-күйі және жеке өмірі — мемлекеттік құпия.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://kaz.orda.kz/endi-nazarbaev-zhane-onyn-otbasynyn-densaulygy-men-zheke-omiri-kupija-bolady-129144/ |title= Енді Назарбаев және оның отбасының денсаулығы мен жеке өмірі құпия болады |lang= kk |work= kaz.orda.kz |last= Адамбек |first= Альфия |date= 2024-12-12 |accessdate= 2025-01-19}}&lt;/ref&gt;

Қазақстан тарихында жалғыз экс-президент болған, ол — {{Жас|6|7|1940}}ғы [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]].

== Президенттер тізімі ==
{{Толық мақала|Қазақстан президенттерінің тізімі}}

== Бағынатын органдар ==
Республика Президентінің 2008 жылғы 11 наурыздағы № 552 Жарлығымен мемлекет басшысына тікелей бағынатын және есеп беретін 13 мемлекеттік органның тізбесі бекітілген:
* [[Қазақстан Республикасының Атом энергиясы жөніндегі агенттігі|Атом энергиясы агенттігі]]
* [[Қазақстан Республикасы Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігі|Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігі]]
* [[Қазақстан Республикасының Қаржылық мониторинг агенттігі|Қаржылық мониторинг агенттігі]] 
* [[Қазақстан Республикасының Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі|Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі]] 
* [[Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері агенттігі|Мемлекеттік қызмет істері агенттігі]]
* [[Қазақстан Республикасы Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі|Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі]]
* [[Қазақстан Республикасының Бас прокуратурасы|Бас прокуратура]]
* [[Қазақстан Республикасының Жоғары аудиторлық палатасы|Жоғары аудиторлық палата]]
* [[Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитеті|Ұлттық қауіпсіздік комитеті]]
* [[Қазақстан Ұлттық банкі|Ұлттық банк]]
* [[Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі|Президент Әкімшілігі]]
* [[Қазақстан Республикасы Президентінің Іс Басқармасы| Президент Іс Басқармасы]]
* [[Қазақстан Республикасы Мемлекеттік күзет қызметі|Мемлекеттік күзет қызметі]]

== Тағы қараңыз ==
* [[Қазақстан Республикасының Вице-президенті]]
* [[Қазақстанның бірінші ханымы]]
* [[Қазақстан басшыларының тізімі]]
* [[Қазақстан Президенті Әкімшілігінің басшысы]]
* [[Қазақстан Президенті Әкімшілігі басшысының орынбасары]]
* [[Қазақстан президентінің баспасөз хатшысы]]
* [[Қазақстан Президентінің көмекшісі]]
* [[Қазақстан Президентінің кеңесшісі]]
* [[Қазақстан президенті жанындағы консультативтік-кеңесші органдар]]

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер|2}}

[[Санат:Қазақстан президенті]]
[[Санат:Президенттер тізімі]]</text>
      <sha1>6o3bonv29jh7nddhr05dugprgsmjssu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Неолит</title>
    <ns>0</ns>
    <id>30518</id>
    <revision>
      <id>3631819</id>
      <parentid>3627279</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T09:12:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dostoevskykz</username>
        <id>183227</id>
      </contributor>
      <origin>3631819</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16964" sha1="btiyv7fgqbq4u1l00yqal1zw6qrv657" xml:space="preserve">[[Сурет:Néolithique 0001.jpg|thumb| alt=A.| ''Неолит кезеңінен артефакттер''.]]
'''Неолит''', жаңа тас дәуірі ({{lang-el|νέος}} – жаңа, ''lіthos'' – тас) — шамамен б.з.б. 5500–3000 жылдарды қамтитын тас дәуірінің ең соңғы кезеңі. Н-тің қалыптасуы мен аяқталуы жер шарының әр түрлі аудандарында әр қилы уақытта өтті. [[Еуропа]], [[Азия]] мен Африканың көптеген табиғи-климаттық аймақтарында негізінен Неолиттің хронологиялық шеңбері б.з.б. 6–4-мыңжылдықтардан басталып, б.з.б. 3-мыңжылдықта аяқталды.&lt;ref&gt;«Қазақстан тарихы» (көне заманнан бүгінге дейін). Бес томдық. 1-том. — Алматы: Атамұра, 2010.—75 ISBN 978-601-282-026-3&lt;/ref&gt; Қазіргі мәліметтерге қарағанда Таяу Шығыстағы ең ежелгі егінші-малшылар мәдениеті б.з.б. 8–7-мыңжылдықтарға жатады. Қытайда б.з.б. 4–3-мыңжылдықта (Яншао), Еуропада ([[Солтүстік Македония]]) б.з.б. 7-мыңжылдықтың соңында пайда болды. Қазіргі уақытта Қазақстан аумағында 600-ден аса неолиттік және энеолиттік ескерткіш мәлім. Неолиттік тұрақтар орналасу сипатына қарай — бұлақтық, өзендік, көлдік, үңгірлік тұрақ деп төрт түрге бөлінеді. Әдетте өзендік тұрақтарда, сондай-ақ көлдік үлгідегі тұрақтарда едәуір көп заттар табылады; мұның өзі бұл жерлерде адамның тұрақты немесе ұзақ уақыт тұрғанын көрсетеді. Мұндай тұрақтардағы негізгі құрал-саймандар — пышақ тәрізді қалақтар және солардан жасалған заттар. Қазақстан аумағында бұлақтық тұрақтар неғұрлым көп тараған, өйткені шөл және шөлейт аймақтарда өзендер аз болады. Бұлақтардың жанындағы тұрақтар — көбінесе кезбе аңшылардың уақытша маусымда тұрған жерлері. Қазақстанның шөл даласындағы неолиттік ескерткіштердің бір ерекшелігі сол, олардың көпшілігі — ашық үлгідегі тұрақтар. Барлық тұрақтарда жергілікті материалдардан жасалған тас құралдар — жебелер мен найзалардың ұштары, балталар, қашаулар, пышақтар, қырғыштар табылды. Белгілі бір құралдарды жасау үшін тастардың түрлері сараланып, іріктеліп алынатын болды. Шикізаттың алуан түрлі болуы оны ұқсатудың әр түрлі техникалық тәсілдерің дамытып, жетілдіруге себепкер болды. Қазақстанның неолиттік ескерткіштері бірнеше аумақтық топ құрайды, бұл топтардың мәдениеті жатынан бір-біріне жақын, туыс тайпалардың мекендеген аудандарына сай келуі ықтимал. Дала неолитің Ежелгі Шығыс елдерінің мәдениеті дамуының ұксас кезеңдерімен салыстырған кезде [[мезолит]] дәуіріне қарағанда бұл уақытқа карай түрлі аумақтарда тарихи дамудың біркелкі болмауы бұрынғыдан да айқын аңғарылатынын есте сақтау керек. Егер далада неолиттің хронологиялық шеңбері б.з.б. VI–IV мыңжылдықтың орта шені шегінде белгіленсе, Алдыңғы Азия үшін ол б.з.б. VIII–VI мыңжылдықтарды қамтиды. Өндіруші шаруашылықтың негіздері де нақ сонда қалыптасады. Әдебиетте алғашкы тайпалар шаруашылығындағы түбірлі өзгерістер «неолиттік революция» деп аталды. Тамақ өндіруге, жеуге жарайтын өсімдіктерді, әсіресе дәнді өсімдіктерді саналы түрде өсіруге, жануарларды қолға үйретуге, өсіруге және іріктеуге көшу адамзат тарихында адамның от жағу өнерін меңгергенінен кейінгі асқан зор экономикалық революция болды. Ол адамның өз бақылауында болып, оған шексіз дерлік мүмкіндік беретін және одан мұны талап ететін неғұрлым бай және сенімді тамақ көзін пайдалануға мүмкіндік берді. Неолитте Ежелгі Шығыста дәнді дақылдардың барлық түрлері, көкіністердің, жеміс-жидектердің едәуір түрлері өсіріліп, қазіргі үй малының барлық түрлері қолға үйретілді деуге болады. Ал жылқы [[энеолит]]&lt;nowiki/&gt;те Еуразия далаларында қолға үйретілді — бұл оқиғаны «неолиттік революцияның» маңызды компоненттерінің бірі деп атауға және оның аяқталуы деп қарастыруға болады. Бірақ далалық аймактың неолиттік қоғамының шаруашылығында ерекше өзгерістер әлі де бола қойған жоқ — мұнда бұрынғысынша тамақ табудың негізгі көзі аң және балық аулау болды. Сірә, континенттік климат халық санының артуына қолайлы болмай, табиғи ресурстар халык қажеттерін қанағаттандыруға әбден жеткілікті болса керек. Жерорта теңізінің неғүрлым жұмсақ және бірыңғай климаты аймақта демографиялық жағынан артық жағдай туғызып, Шығыс елдерінде адам аң, балық аулау мен жиын-терінге қоса косымша тамақ көздерін өте ертерек іздестіруге мәжбүр болды, өйткені коғамның қажеттері табиғи ортаның сол кезде болған мүмкіндіктерінен асып кеткен еді.

== Еңбек құралдары ==
Еңбек құралдарынан қыспа түзету техникасын жетілдірумен қатар тас өңдеудің жалтырата тегістеу, бұрғылау, аралау сияқты жаңа технол. әдістері қалыптасты. Аңшылықтан мал өсіруге, терімшіліктен егіншілікке көшу орын ала бастады. Шаруашылықтың жаңа түрлерінің шығуы адам баласын осы салаларға қатысты жаңа еңбек құралдарын (дәнүккіш, келі, келсап, кетпен, т.б.) жасауға, оның сипатын сапа жағынан жетілдіруге итермеледі. Бұрынғыдай тастан және сүйектен жасалған құралдар кеңінен пайдаланылды және қыш ыдыстар кеңінен тарады. Қыш ыдыстардың шығуы дәнді дақылдарды сақтауға, пайдалануға көп мүмкіндік берді. Мәдени-шаруашылық белгілері жөнінен Неолит мәдениеттері екі топқа бөлінеді: 1) [[егіншілік]] пен [[малшылық]]; 2) аңшылық пен балық аулау. Соңғы топтағылар табиғаттан дайын өнімді алып пайдаланса, алдыңғы топтағылар өнімді тікелей өндіру арқылы алды. Әлеуметтік жағынан алғанда Неолит дәуірі рулық қауым дәуірі болды. Тайпалар немесе тайпалық бірлестіктер құрылғанын Еуразиядағы Неолит заманына жататын көптеген археол. мәдениеттер де айғақтайды. Кейінгі Неолитте жіп иіру мен тоқымашылық шықты. Егіншілік дамыған аймақтарда ежелгі мемлекеттер қалыптаса бастады. Микролиттік индустрия кеңінен өрістеді. Микролиттер жебе ұштары мен қыстырма құралдар жасауға жұмсалды: сүйек немесе ағаш саптың ұзына бойындағы қуыстарға ондаған ұсақ микролиттер тау балауызы, қара май, битум арқылы бекітілді. Мұндай құралдар әсіресе тері өңдеуге, егін оруға пайдаланылды. Халық саны артып, қоғамда демогр. ахуал жақсара түсті. Қатынас құралдары дамыды. Адамдардың отырықшылыққа көшкенін көлемі әр түрлі баспаналар да айғақтайды. Баспаналардың бүкіл ұжымға не жеке отбасына арнап салынуы адамдардың қауым болып өмір сүргендігін аңғартады. Этнол. мағлұматтар Неолиттік тайпаларда аналық-рулық құрылыс үстем болғандығын көрсетеді. Сондай-ақ мәдени-тұрмыстық жаңалықтар адамның дүниеге деген көзқарастарын түбірімен өзгертті. Табиғат күштеріне, анаға табыну орын алды. Бұған Неолит заманындағы өнерден хабар беретін тасқа түскен бедерлер, әйелдердің мүсіндері дәлел болады. Неолитте адамзат өмірінде болған өзгерістерді саралай келе, Г. Чайльд осы дәуірге қатысты “неолиттік төңкеріс” терминін енгізді. Қазақстан аумағынан, негізінен алғанда Солтүстік Қазақстаннан әзірше неолиттік бірнеше қабір табылды. Кабірлердің бірде-біреуінің жер бетінде сыртқы белгілері жоқ. Барлык молаларда сүйектермен бірге жебелердің табылуы бабаларымыздың аң аулаумен айналысып қана қоймай, соғыс жанжалдарына жиі түсіп тұрғанын да көрсетеді. Қабірлерде керамика өте аз, ал кейбіреулерінде ол мүлде жоқ. Железинка ауылы жанындағы қабір бойынша (Пеньки түрағынан 100 шақырым) неолит дәуіріндегі жерлеу ғұрпы туралы мейлінше толық пікір айтуға болады 10. Мола, сірә, рулық ұйымдағы ерекше дәрежелі әйелдікі болса керек. Сәндік заттардың, еңбек құралдарының көптігі, оның үстіне жерлеудің күнге табынуға байланысты ерекше ғұрпы осыны көрсетеді. Ондай әдет бойынша өлік кремацияланатын болған. Бұл жолы өлік толық өртелмеген; денесінің қалған мүрдесі өлген адамның заттарымен бірге молаға көмілген; ол заттардың ішінде бас киімге тағылған, шеті ұсақ кертпешелермен сәнделген, орақ тәрізді сүйек каптырма, жыртқыш андардың тістері, қауашақтан жасалған ірі моншактар тізілген алқа бар. Мейлінше сәнделген киіммен бірге молаға еңбек құралдары (шот, сүйек біз), аңшылық құралдары (найзалардың, жебелердің тастан және сүйектен жасалған ұштары) және балшыктан жасалған, құты тәріздес, түбі домалақ, кішкене үш ыдыс салыныпты. Сол жерден құланның екі топайы табылды; бұлар қызыл жосамен боялған, бұл түс ежелгі адамдардың ұғымынша өртеу, отқа табыну рәсімін білдірген.

== Неолит кезеңін зерттеген ғалымдар ==
Бірқатар ғалымдар (А.А. Монгайт, т.б.) оның бұл пікірін қуаттамады. Қазіргі таңда Қазақстан аумағынан Неолит дәуіріне жататын 800-дей ескерткіш табылған. Оларды зерттеуге Ә. [[Әлкей Хақанұлы Марғұлан|Марғұлан]], С.С. [[Черников Сергей Сергеевич|Черников]], [[Хасан Алпысбаев|Х. Алпысбаев]], [[Медоев Георгий Цараевич|А.Г. Медоев]] зор үлес қосты. Кейінірек [[Виктор Федорович Зайберт|В.Ф. Зайберт]], В.Логвин, Ж.Таймағамбетов, т.б. ғалымдар айналысып, сол кезеңдегі өндірістің және адам өмірінің көп салаларының қыр-сыры, маңызды өзгерістері пайымдалды. Қазақстандық неолит Еуразиядағы тас дәуірінде болған тарихи-мәдени үрдістің аясында дамығандығы дәлелденді. Археол. мәдениеттер ([[атбасар мәдениеті]], [[маханжар мәдениеті]], т.б.) бөліп көрсетілді. Неолит тұрақты орналасу сипатына қарай: бұлақ, өзен, көл, үңгір тұрақтары деп төрт түрге бөлінеді. Республиканың табиғи-климаттық жағдайына байланысты көпшілік тұрақтар ашық (жер бетінде) түрде кездеседі. Жергілікті Неолит мәдениеттері мезолиттен бастау алып, қола дәуірінде жалғасын тапты.&lt;ref&gt;Қазақ Энциклопедиясы, 7 том 2 бөлім&lt;/ref&gt;

== Әдебиет ==
* Авдусин Д.А., Основы археологий, М., 1989;
* Гальперина Г.А., Доброва Е.В., Популярная история археологий, М., 2002.

== Тағы қараңыз ==
* [[Қазақстандағы неолиттік ескерткіштер]]
* [[Қазақстан тарихы]]
* [[Мезолит]]
* [[Палеолит]]
* [[Көне заман]]
* [[Көне Қазақстан]]
* [[Археология]]
* [[Тас ғасыры]]
* [[Энеолит]]

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{wikify}}

[[Санат:Тас дәуірі]]</text>
      <sha1>btiyv7fgqbq4u1l00yqal1zw6qrv657</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Энеолит</title>
    <ns>0</ns>
    <id>32127</id>
    <revision>
      <id>3631817</id>
      <parentid>2996906</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T09:07:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dostoevskykz</username>
        <id>183227</id>
      </contributor>
      <origin>3631817</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24725" sha1="4omshw41ttw3axkyghh9acokczsuhll" xml:space="preserve">'''Энеолит''' ({{lang-la|aeneus}} – мыс және {{lang-el| lіtos}} – тас) – неолит пен қола дәуірі аралығындағы археологиялық кезең (тас-мыс кезеңі). Энеолитте тұңғыш рет таза мыс белгілі болды және одан әр түрлі әшекей бұйымдар мен еңбек құралдары жасалды. Алайда Энеолитте тас құралдары әлі де басым болды. Энеолит дәуіріне Орталық [[Азия]]дағы [[Анау]] мен [[Намазғы-Төбе]] мәдениеті, [[Украина]]дағы [[Триполь мәдениеті]], Оңт. [[Кавказ]]дағы [[Шенгавий]] мәдениеті, [[Қазақстан]]да [[Жезқазған]] көне құдықтары жатады. Энеолит кезінде егіншілікпен қатар, аңшылық және мал шаруашылығы қатар дамыды.
Әдеб.: [[Массон В.М.]], [[Хлопин И.Н.]], [[Неолит]] и '''энеолит''', в сб.: [[Средняя Азия]] в эпоху камня и бронзы, М.–Л., 1966.
Д. Байғонақов&lt;ref&gt;«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 жыл. ISBN 5-89800-123-9, X том&lt;/ref&gt;
[[Сурет:Diffusion cuivre.png|thumb|left|Мыс кезеңі басындағы мыс әшекейлерінің таралуы.]]
Өндірісте [[мыс]]тан жасалған еңбек құралдарын пайдаланумен '''энеолит''' (энео — мыс, литос — тас) дәуірі, яғни мыстас ғасыры басталды. Адам қолдануды үйренген алғашқы металл — мыс болды. Мыс құралдардың өндіріске ене бастауы шақпақтас &quot;индустриясының&quot; біртіндеп құлдырауына себеп болды.&lt;br&gt;
Қазақстанда энеолит [[дәуір]]інің ашылған ескерткіштері әзірге көп емес. Олардың бір тобы қазіргі Қостанай, Ақмола облыстарындағы Торғай, Тобыл өзендерінің бойында. Осылардың ішіндегі ең жақсы зерттелгені және тарихи құнды материал бергені — Ботай қонысы. Сондықтан Қазақстанның осы аталған аймағындағы энеолиттік мәдениетті &quot;Ботай мәдениеті&quot; деп атайды.&lt;br&gt;
Ботай энеолиттік конысы қазіргі Солтүстік Қазақстан облысындағы Ботай [[елді мекен]]і жанында, Иманбұрлык өзенінің оң жағалауында орналасқан. Қоныс шамамен б. з. д. XXIV—XXII ғасырлар арасында, 200 жылдай уақыт өмір сүрген. Қоныстан 160-ка жуық жекелеген [[үй]] орындары ашылды. Үйлер кәдімгідей көше-көше болып салынған. Үйлердің көпшілігі жертөле ретінде қабырғасының жартысына жуығы жер астына үңгіп салынған. Үйдің кабырғасының бір метрге жуығы кәдімгі жер. Одан жоғары тұсы қазылған жерден шығарылған топырақпен дуал етіп шегендеген қабырға. Осылайша салынған қабырғаларға төбесіне қарай тарыла беретін бөрене-сырғауылдар қаланған. Күмбез түрінде жасалған төбеге [[ағаш]] бұтақтары тасталып, оның үстіне шым жапқан. Үйдің төбесінің дәл ортасында түтін шығатын тесік қалдырған. Сыртқы [[есік]] қабырғадан ойылып шығарылған, оның сыртында кішкене дәліз болған. Ошақ үйдің ортасында орналасқан. Одан төр жақта адамдардың жататын жері болған.
Қоныстан тас, сүйек, сазбалшыктан жасалған заттар мен құралдар көп табылды. Мысалы, тас пышақтар, қанжарлар, [[жебе]]нің, [[найза]]ның ұштары. Әр түрлі ағаш өңдейтін құралдар: шот, балта, қашау, тері өңдейтін қырғыштар тастан жасалса, біздер, инелер сүйектен жасалған.&lt;br&gt;
Өлген адамдарын қоныстың маңындағы ескі тұрақтарға жерлеген. Жерленгендердің айналасына, қабір үстіне жылқының бас [[Сүйек|сүйегін]] айналдыра тізіп қойған. Ботайлықтар бүкіл еуразия даласындағы ең алғашқы [[жылқы]] өсірушілер болған. Ботай қонысынан 70 мың жылқының сүйек қалдықтары табылды. Бұл тек зерттелген аумақтардан шыққандары ғана, әлі ашылмағандары қаншама?! Ботайлықтар, негізінен, жылқы өсірген алғашқы бақташы тайпалар. Ботайлықтардың ерекше атауға тұратын ғұрыптарының ішінен адамның бас сүйегін балшықпен мумиялауды білгендігін, итті кие тұтып үйдің табалдырығының астына көмгендігін атауға болады.&lt;br&gt;
Қазақстан аумағындағы энеолит дәуірі мәдениетінің екінші аймағы — Маңғыстау өңірі. Энеолит мәдениеті Бұл өңірге екі жақтан келді деген тұспал бар. Бірі — Еділ-Жайық бойында [[өмір]] сүрген хвалын [[тайпа]]лары. Екінішісі — б. з. д. 3—2-мыңжылдықтарда Орталық Азиядан белгілі бір бөлігі Маңғыстауға қоныс аударған келтеминар мәдениетінің өкілдері. Маңғыстау түбегіндегі белгілі энеолит тұрақтары Шебер, Жыңғылды, Қошқарата, т. б.&lt;br&gt;
Бұл тұрақтардан ірі шақпақтас құралдар, оның ішінде тері өңдеуге көп пайдаланылған бүйірлі қырғыштар, қашау тәрізді құралдар, бір жүзді пышақтар, иінді бұрғылар табылды. Қыш ыдыстары саз балшыктан қолдан жасалған. Ыдыстардың көбінің түбі дөңгелек конус тәріздес, тұрқы жұмырткаға ұксас келеді. Ыдыстардың ернеуіне жаға тәріздес қалың жиекпен қатар тарақ жүзді өрнек салынған. Шебер тұрағынан кішкене металл біз табылды. Мұндай жекелеген металл заттар хвалын мәдениетіне жататын зираттардан да табылған.&lt;br&gt;
Энеолит дәуірінде Қазақстан жеріндегі тайпалар, оның ішінде бүгінгі күнге дейін жақсы зерттелген Ертіс пен Еділ арасындағы елді мекен тұрғындары мал өсірумен айналыскан, оның ішінде жылқы түлігі басым болған.
==Әлеуметтік және шаруашылық ұйым== 
&lt;ref&gt;«Қазақстан тарихы» (көне заманнан бүгінге дейін). Бес томдық. 1-том. — Алматы: Атамұра, 2010.—59 ISBN 978-601-282-026-3&lt;/ref&gt; Энеолиттік дәуір мал шаруашылыгы басым дамыған далалық өңірде де маңызды рөл атқарды. Қазақстан даласындағы энеолит мүлде басқаша көрінеді. Мұнда табиғи-экологиялық орта мүлде басқаша және оны игеру үшін адам ең оңай жолмен жүре отырып, бейімделудің басқа жолын тандап алды. Бұл жолда тас индустриясы кері кете қойған жоқ, керісінше бұрынғысынан да жогары деңгейге көтерілді. Адам тасты өндеудің (тесу, өздігінен қайралатын балталар, мінсіз аэродинамикалык түрдегі найзалардың ірі ұштары, оймалау және т. б.) мүмкіндіктерін ақырына дейін жүзеге асырып қана қоймай, сонымен қатар өндірістік-шаруашылық (соның ішінде керамикалық және сүйек) саймандарының түр-түрін де шамадан тыс кеңейтті. Рас, бұл уақытта қалақша-қыстырма индустрия өз мәнін жоғалтқан еді. Энеолит дәуірінде климат ылғал болды. Сол арқылы ірі сүткөректілер санының белсенді түрде табиғи өсуіне, көбеюіне мінсіз жағдай жасалды. Бұл кезде мұнда жылқы да осындай болды. Бүл түрдің экологиялық, тепе- тендікті бұзбай күрт көбеюі, аң аулайтын алқап көлемінің бөлінісіне шаққанда оның мөлшерінің ұлғаюы басқа үрдістерді өмірге келтірді. Аңшылық ұжымдардың өздері көшіп жүретін аумақты кысқарту, ал кейде оны толық тоқтату есебінен өз алқаптарының көлемін кеміткені былай тұрсын, сонымен бірге бір жерде ұзақ уақыт бойы шоғырлана да білді. Тарылган аң аулау алқаптарындағы тұтынылатын биомассаның орнын толықтыру өз төлінің табиғи өсу есебінен ғана емес, сонымен катар аңшылардан босаған аумақтардан табындардың ағылып келуі есебінен де жүзеге асып отырды.
Ботай мәдениеті. Көкшетау облысындағы Ботай бекеті жаныңдағы коныс- тын атымен аталған. Ботай мәдениеті Солтүстік Қазақстанның (Жайык- Ертіс өзендері аралығының) далалык энеолитін сипаттайды және мерзімі б. з. б. Ill — II мынжылдыктармен белгіленеді. Демек, ол бір мыңжыл болған.
Ботай мәдениетінің калыптасуына неолиттік атбасар және маханжар мәдениетін кұратан тайпалар катысты. Оның калыптасу барысына Шығыс Каспий маңы өңірі мен Оңтүстік Оралдың сыртгай ықпал жасатаны жөнінде мәліметтер бар. Ботай мәдениетін В.В. Зайберт ашты&quot;. В.Н. Логвин, С. Қалиева оның батыстық нұсқасын, терсек мәдениетін бөліп көрсетті. Терсек мәдениетінде баска мәдениеттің ыкпалы айқын аңғарылады және оның кейбір ескерткіштері б. з. б. IV мыңжылдықпен белгіленетін алдыңғы энеолит дәуіріне жатуы ықтимал. Бірқатар қоныстар: [[Қостанай]] және Торғай облыстарында — Бестамақ, Түздыкөл-1, Ливановка, Қүмкешу, Қожай, Дүзбай-3; [[Көкшетау облысы]]нда Ботай, Красный Яр, Васильков-4 қоныстары ашылды; барлығы жиырмадан астам қоныс белгілі.
Қоныстар әдетте шағын дала өзендері: [[Торғай]]дын, Терісакқанның, жоғарғы Тобылдың, Обаганның, Шагалалының, Иманбұрлықтың биік жағаларындағы алаптарды алып жатыр. Олардың көлемі кейбіреуінде 15 гектарға жетеді. Сипаттау үшін ең көп ақпарат беретіні Ботай қонысы болып табылады. Ол шамамен 200 жылды — б. з. б. XXIV — XXII ғасырларды қамтиды. Қазіргі бетінде 158 тұрғын үйдің жұрты табылды. Қазу барысында олардың қонысы тіршілік еткен соңгы кезенде салынғаны аныкталды. Негұрлым ертеректегі құрылыс кезендерінде салынган тұрғын үйлердің қалдықтары соңғыларын салу кезінде жойылып жіберілген. Ертедегі ауылдың кұрылыстары өте тығыз болған: тұрғын жайлар көбінесе бір-біріне жалғасып, өзінше бір топ кұрып жатқан. Мұндай томаға-тұйық жоспарланған орындарға жататын құрылыстар 30-га дейін жетеді. Олардың ішінен белгілі бір жүйені байкауға болады: ені 4—8 м болатын, ал ұзындығы 50 метрге дейін жететін параллель көшелердің екі жағына кейде 15—16 үйден салынған.
Тұрғын жайлар былайша салынған. Терендігі 1 метрге дейін және көлемі 20 шаршы метрден 70 шаршы метрге дейін жететін 4—3 бұрыш түрінде шұңқыр қазылған. Қазу кезінде шығарылган балшық шұңқыр жиектеріне биіктігі 1 метрдей дуал етіп үйілген. Осылайша салынған қабырғаларга төбесі тарыла беретін шеген түрінде баганалар қаланған. Жасаған күмбез бұтақтармен және шым қабаттарымен жабылып, бұл орайда ортасынан түтін шығатын тесік қалдырылган. Кіретін есік кабырғада ойық түрінде калдырылып, оның сыртында шағын дәліз болған. Ішінде, ортадағы шұңкырда ошақ орналасқан. Ошақ пен есік арасы — шаруашылықка арналган орын, төрде — ұйықтауға арналган жер. Әдетте қабырганың бүйір жагынан азық- түлік сақтау үшін шұнкыр қазылады. Тобылдағы құмдауыт топырақта кұрылыс сипаты біршама өзгеше: кабыргаларының агаштан салынуы ықтимал. 
Өндірістік-шаруашылык саймандар алуан түрлі тастардан, сазбалшықтан, сүйектен жасалды. Құрал-саймандар түрғындардың шаруашылық жағдайы күрделі болғанын көрсетеді. Жүгеннің сүйек элементтері, кісенге арналган ілгектер жылкының қолға үйретіле бастағанын дәлелдейді. Тас токпақтар, пышактар, қанжарлар, боластар, жебелердің, сүңгілердің, най- 
залардың ұштары аң аулаумен байланысты құралдар. Шанышқылар балық аулау кәсібін көрсетеді. Тұрғын жайлар салу кезінде ағаш ендейтін кептеген аспаптар: балталар, шотгар, қашаулар, керткіштер, жоңғыштар, кескіштер, пышақтар, қырғылар пайдаланған. Тас пен сүйек өндеу едәуір жетілдірілген, ал оларсыз сапалы еңбек кұралдарын дайындау мүмкін емес еді. Қосалқы саймандар арасында шой балғалар, ретушерлер, балғалар, түрпілер, шакпақтастан жасалған бұрғылар, кескіштер, қалақшалар бар. Тері өндеу ісінде қырғыштар, қырнауыштар, пышақтар, кескіштер, жоңғыштар, жұмсарту үшін сүйек келілер, түрпілер және теріні тегістеуге арналған тегістегіштер қажет болды. Тігін керек-жарақтарының арасында инелер, тескіштер, біз бар. Ши тоқу үшін сүйек ілмектер, жіп иіру үшін ұршықбастар кажет болды. Керамика өндірісінде келсаптар, үгіткіштер, жылтыратқыштар, мейлінше әр түрлі қалыптар іске қосылды. Көптеген сүйек саптар мен тастан жасалған тестер табылды. Олжалар жиынтығында сондай-ақ діни нанымдық заттар, бойтұмарлар, әсемдік заттар да бар.
[[Мезолит]] дәуірінде қару- жарақ ретінде садақ пен жебені жасау аң аулау әдістерін жетілдіруге мүмкіндік берді. Бұрынғы қамау тәсілі аркылы аң аулау жеке-дара аң аулау тәсілімен ауыстырылды. Ұжымда ерлердің рөлі біртіндеп арта түсті. Адамдар шаруашылықтың жаңа түрлерін, оның ішінде, жануарларды қолға үйретуді игере бастады.&lt;br&gt;
Неолит дәуірінде мал шаруашылығы мен егіншілік пайда болды. Жалпы алғанда, табиғаттың дайын өнімін пайдаланатын шаруашылықтың тұтынушы түрлері — аң аулау, балық аулау, терімшілік сақталды. Біртіндеп мал шаруашылығы мен кетпенді егіншілік жетекші рөлге ие бола бастады. Егіншілік пен мал шаруашылығының дамуы әр түрлі [[кәсіп]]тердің — әрмешілдік, [[ыдыс]] жасау, тері өңдеу және басқа да тұрмысқа қажетті заттарды жасаудың дамуына әкелді.&lt;br&gt;
Осылайша [[коғам]]дық еңбек бөлінісі үшін негіз қаланды. Белгілі бір дағды мен тәжірбиені талап ететін кейбір бұйымдарды жасайтын мамандар пайда болды. Біртіндеп тұтас рудың қандай да бір кәсіптің түріне мамандану үдерісі жүре бастады.
Шаруашылықтың іс-әрекетіндегі ілгерілеушілік тұрғындар санының өсуіне мүмкіндік берді, рулар көбейді. Азық-түлік қорының жетіспеуіне байланысты аналық рулық қауымнан жақын туысқандар кете бастады. Бұлар жаңа рулардың бастамасы болды. Олардан белгілі бір мәдени қауымдастық қалыптасты: бір шаруашылықтың түрін жүргізді, [[дін]]и наным-сенімдері, сонымен бірге табыну рәсімдері және [[әдет-ғұрыптар]]ы бір-біріне ұқсас болды. Осы рулардың арасындағы өзара байланыстардың күшеюі [[тайпа]]лардың құрылуына алып келді. Бұл жөнінде археологиялық деректер айғактайды.&lt;br&gt;
Неолит дәуірінде Солтүстік Қазақстанда Есіл бойында Атбасар мәдениеті тайпалары, ал Торғай үстіртінде Мақанжар мәдениеті тайпалары тарала бастады. Рулардың көбеюі мен жаңа туыстық топтардың пайда болуына байланысты неке қатынасына тыйым салу қалыптасты (екі атадан, үш атадан қосылатын туыстардың некелесуіне» тыйым салу).&lt;br&gt;
Адамның шаруашылық іс-әрекетіндегі, аналық рулық кауымның Ішіндегі коғамдық қарым-қатынастардағы [[өзгеріс]]тер оның біртіндеп ыдырауына әкелді. Ақырында, ер адамдардың шаруашылық [[іс-әрекет]]інің өсуі туысқандык есебін ауыстыруға және әке жағынан жеке мүлікке мұрагер болуына алып келді.&lt;br&gt;
Энеолит дәуірінде рулық [[қауым]]ның негізін көбінесе [[Патриархат|патриархалдық]] отбасы құрайтын болды. Патриархалдық (&quot;pater&quot; — әке, &quot;агсһе— билік) отбасылар жақын туысқандардың үшеуден астам ұрпағынан тұрды. Ең үлкендері рулық [[бірлік]]ке кірді, рулар тайпаға бірікті. [[Тайпа]]лар қандас-туысқандық белгілеріне және [[шаруашылық]] ортақтығына қарай біріккен бірнеше рулық қауымнан құралды. Ал тайпалар кейінгі тарихи кезеңде тайпа одақтарын құратын болды. Біртіндеп үлкен патриархалдық отбасылардың үйге, малға, еңбек құралдарына, тұрмыстық заттарға жеке меншік пайда болды. Ру мүшелері жайылым мен аң аулайтын жерлерді де иемденді.&lt;ref&gt;Қ19 Қазақстан тарихы: Жалпы білім беретін мектептің қоғамдық-гуманитарлық бағытындағы 10-сыныбына арналған оқулық / Ә. Төлеубаев, Ж. Қасымбаев, М. Қойгелдиев, т.б. — Алматы: &quot;Мектеп&quot; баспасы, 2006. — 232 бет, суретті. ISBN 9965-33-633-4&lt;/ref&gt;

==Тағы қараңыз==
*[[Ботай мәдениеті]]
==Дереккөздер==
&lt;references/&gt;

{{wikify}}

[[Санат:Мыс кезеңі]]


{{Hist-stub}}</text>
      <sha1>4omshw41ttw3axkyghh9acokczsuhll</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631818</id>
      <parentid>3631817</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T09:08:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dostoevskykz</username>
        <id>183227</id>
      </contributor>
      <origin>3631818</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24725" sha1="0e6m3oagslfkqhpkc5x2zipfovg6esc" xml:space="preserve">'''Энеолит''' ({{lang-la|aeneus}} – мыс және {{lang-el| lіtos}} – тас) – неолит пен қола дәуірі аралығындағы археологиялық кезең (тас-мыс кезеңі). Энеолитте тұңғыш рет таза мыс белгілі болды және одан әр түрлі әшекей бұйымдар мен еңбек құралдары жасалды. Алайда Энеолитте тас құралдары әлі де басым болды. Энеолит дәуіріне Орталық [[Азия]]дағы [[Анау]] мен [[Намазғы-Төбе]] мәдениеті, [[Украина]]дағы [[Триполь мәдениеті]], Оңт. [[Кавказ]]дағы [[Шенгавий]] мәдениеті, [[Қазақстан]]да [[Жезқазған]] көне құдықтары жатады. Энеолит кезінде егіншілікпен қатар, аңшылық және мал шаруашылығы қатар дамыды.
Әдеб.: [[Массон В.М.]], [[Хлопин И.Н.]], [[Неолит]] и '''энеолит''', в сб.: [[Средняя Азия]] в эпоху камня и бронзы, М.–Л., 1966.
Д. Байғонақов&lt;ref&gt;«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 жыл. ISBN 5-89800-123-9, X том&lt;/ref&gt;
[[Сурет:Diffusion cuivre.png|thumb|left|Мыс кезеңі басындағы мыс әшекейлерінің таралуы.]]
Өндірісте [[мыс]]тан жасалған еңбек құралдарын пайдаланумен '''энеолит''' (энео — мыс, литос — тас) дәуірі, яғни мыстас ғасыры басталды. Адам қолдануды үйренген алғашқы металл — мыс болды. Мыс құралдардың өндіріске ене бастауы шақпақтас &quot;индустриясының&quot; біртіндеп құлдырауына себеп болды.&lt;br&gt;
Қазақстанда энеолит [[дәуір]]інің ашылған ескерткіштері әзірге көп емес. Олардың бір тобы қазіргі Қостанай, Ақмола облыстарындағы Торғай, Тобыл өзендерінің бойында. Осылардың ішіндегі ең жақсы зерттелгені және тарихи құнды материал бергені — Ботай қонысы. Сондықтан Қазақстанның осы аталған аймағындағы энеолиттік мәдениетті &quot;Ботай мәдениеті&quot; деп атайды.&lt;br&gt;
Ботай энеолиттік қонысы қазіргі Солтүстік Қазақстан облысындағы Ботай [[елді мекен]]і жанында, Иманбұрлык өзенінің оң жағалауында орналасқан. Қоныс шамамен б. з. д. XXIV—XXII ғасырлар арасында, 200 жылдай уақыт өмір сүрген. Қоныстан 160-қа жуық жекелеген [[үй]] орындары ашылды. Үйлер кәдімгідей көше-көше болып салынған. Үйлердің көпшілігі жертөле ретінде қабырғасының жартысына жуығы жер астына үңгіп салынған. Үйдің қабырғасының бір метрге жуығы кәдімгі жер. Одан жоғары тұсы қазылған жерден шығарылған топырақпен дуал етіп шегендеген қабырға. Осылайша салынған қабырғаларға төбесіне қарай тарыла беретін бөрене-сырғауылдар қаланған. Күмбез түрінде жасалған төбеге [[ағаш]] бұтақтары тасталып, оның үстіне шым жапқан. Үйдің төбесінің дәл ортасында түтін шығатын тесік қалдырған. Сыртқы [[есік]] қабырғадан ойылып шығарылған, оның сыртында кішкене дәліз болған. Ошақ үйдің ортасында орналасқан. Одан төр жақта адамдардың жататын жері болған.
Қоныстан тас, сүйек, сазбалшыктан жасалған заттар мен құралдар көп табылды. Мысалы, тас пышақтар, қанжарлар, [[жебе]]нің, [[найза]]ның ұштары. Әр түрлі ағаш өңдейтін құралдар: шот, балта, қашау, тері өңдейтін қырғыштар тастан жасалса, біздер, инелер сүйектен жасалған.&lt;br&gt;
Өлген адамдарын қоныстың маңындағы ескі тұрақтарға жерлеген. Жерленгендердің айналасына, қабір үстіне жылқының бас [[Сүйек|сүйегін]] айналдыра тізіп қойған. Ботайлықтар бүкіл еуразия даласындағы ең алғашқы [[жылқы]] өсірушілер болған. Ботай қонысынан 70 мың жылқының сүйек қалдықтары табылды. Бұл тек зерттелген аумақтардан шыққандары ғана, әлі ашылмағандары қаншама?! Ботайлықтар, негізінен, жылқы өсірген алғашқы бақташы тайпалар. Ботайлықтардың ерекше атауға тұратын ғұрыптарының ішінен адамның бас сүйегін балшықпен мумиялауды білгендігін, итті кие тұтып үйдің табалдырығының астына көмгендігін атауға болады.&lt;br&gt;
Қазақстан аумағындағы энеолит дәуірі мәдениетінің екінші аймағы — Маңғыстау өңірі. Энеолит мәдениеті Бұл өңірге екі жақтан келді деген тұспал бар. Бірі — Еділ-Жайық бойында [[өмір]] сүрген хвалын [[тайпа]]лары. Екінішісі — б. з. д. 3—2-мыңжылдықтарда Орталық Азиядан белгілі бір бөлігі Маңғыстауға қоныс аударған келтеминар мәдениетінің өкілдері. Маңғыстау түбегіндегі белгілі энеолит тұрақтары Шебер, Жыңғылды, Қошқарата, т. б.&lt;br&gt;
Бұл тұрақтардан ірі шақпақтас құралдар, оның ішінде тері өңдеуге көп пайдаланылған бүйірлі қырғыштар, қашау тәрізді құралдар, бір жүзді пышақтар, иінді бұрғылар табылды. Қыш ыдыстары саз балшыктан қолдан жасалған. Ыдыстардың көбінің түбі дөңгелек конус тәріздес, тұрқы жұмырткаға ұксас келеді. Ыдыстардың ернеуіне жаға тәріздес қалың жиекпен қатар тарақ жүзді өрнек салынған. Шебер тұрағынан кішкене металл біз табылды. Мұндай жекелеген металл заттар хвалын мәдениетіне жататын зираттардан да табылған.&lt;br&gt;
Энеолит дәуірінде Қазақстан жеріндегі тайпалар, оның ішінде бүгінгі күнге дейін жақсы зерттелген Ертіс пен Еділ арасындағы елді мекен тұрғындары мал өсірумен айналыскан, оның ішінде жылқы түлігі басым болған.
==Әлеуметтік және шаруашылық ұйым== 
&lt;ref&gt;«Қазақстан тарихы» (көне заманнан бүгінге дейін). Бес томдық. 1-том. — Алматы: Атамұра, 2010.—59 ISBN 978-601-282-026-3&lt;/ref&gt; Энеолиттік дәуір мал шаруашылыгы басым дамыған далалық өңірде де маңызды рөл атқарды. Қазақстан даласындағы энеолит мүлде басқаша көрінеді. Мұнда табиғи-экологиялық орта мүлде басқаша және оны игеру үшін адам ең оңай жолмен жүре отырып, бейімделудің басқа жолын тандап алды. Бұл жолда тас индустриясы кері кете қойған жоқ, керісінше бұрынғысынан да жогары деңгейге көтерілді. Адам тасты өндеудің (тесу, өздігінен қайралатын балталар, мінсіз аэродинамикалык түрдегі найзалардың ірі ұштары, оймалау және т. б.) мүмкіндіктерін ақырына дейін жүзеге асырып қана қоймай, сонымен қатар өндірістік-шаруашылық (соның ішінде керамикалық және сүйек) саймандарының түр-түрін де шамадан тыс кеңейтті. Рас, бұл уақытта қалақша-қыстырма индустрия өз мәнін жоғалтқан еді. Энеолит дәуірінде климат ылғал болды. Сол арқылы ірі сүткөректілер санының белсенді түрде табиғи өсуіне, көбеюіне мінсіз жағдай жасалды. Бұл кезде мұнда жылқы да осындай болды. Бүл түрдің экологиялық, тепе- тендікті бұзбай күрт көбеюі, аң аулайтын алқап көлемінің бөлінісіне шаққанда оның мөлшерінің ұлғаюы басқа үрдістерді өмірге келтірді. Аңшылық ұжымдардың өздері көшіп жүретін аумақты кысқарту, ал кейде оны толық тоқтату есебінен өз алқаптарының көлемін кеміткені былай тұрсын, сонымен бірге бір жерде ұзақ уақыт бойы шоғырлана да білді. Тарылган аң аулау алқаптарындағы тұтынылатын биомассаның орнын толықтыру өз төлінің табиғи өсу есебінен ғана емес, сонымен катар аңшылардан босаған аумақтардан табындардың ағылып келуі есебінен де жүзеге асып отырды.
Ботай мәдениеті. Көкшетау облысындағы Ботай бекеті жаныңдағы коныс- тын атымен аталған. Ботай мәдениеті Солтүстік Қазақстанның (Жайык- Ертіс өзендері аралығының) далалык энеолитін сипаттайды және мерзімі б. з. б. Ill — II мынжылдыктармен белгіленеді. Демек, ол бір мыңжыл болған.
Ботай мәдениетінің калыптасуына неолиттік атбасар және маханжар мәдениетін кұратан тайпалар катысты. Оның калыптасу барысына Шығыс Каспий маңы өңірі мен Оңтүстік Оралдың сыртгай ықпал жасатаны жөнінде мәліметтер бар. Ботай мәдениетін В.В. Зайберт ашты&quot;. В.Н. Логвин, С. Қалиева оның батыстық нұсқасын, терсек мәдениетін бөліп көрсетті. Терсек мәдениетінде баска мәдениеттің ыкпалы айқын аңғарылады және оның кейбір ескерткіштері б. з. б. IV мыңжылдықпен белгіленетін алдыңғы энеолит дәуіріне жатуы ықтимал. Бірқатар қоныстар: [[Қостанай]] және Торғай облыстарында — Бестамақ, Түздыкөл-1, Ливановка, Қүмкешу, Қожай, Дүзбай-3; [[Көкшетау облысы]]нда Ботай, Красный Яр, Васильков-4 қоныстары ашылды; барлығы жиырмадан астам қоныс белгілі.
Қоныстар әдетте шағын дала өзендері: [[Торғай]]дын, Терісакқанның, жоғарғы Тобылдың, Обаганның, Шагалалының, Иманбұрлықтың биік жағаларындағы алаптарды алып жатыр. Олардың көлемі кейбіреуінде 15 гектарға жетеді. Сипаттау үшін ең көп ақпарат беретіні Ботай қонысы болып табылады. Ол шамамен 200 жылды — б. з. б. XXIV — XXII ғасырларды қамтиды. Қазіргі бетінде 158 тұрғын үйдің жұрты табылды. Қазу барысында олардың қонысы тіршілік еткен соңгы кезенде салынғаны аныкталды. Негұрлым ертеректегі құрылыс кезендерінде салынган тұрғын үйлердің қалдықтары соңғыларын салу кезінде жойылып жіберілген. Ертедегі ауылдың кұрылыстары өте тығыз болған: тұрғын жайлар көбінесе бір-біріне жалғасып, өзінше бір топ кұрып жатқан. Мұндай томаға-тұйық жоспарланған орындарға жататын құрылыстар 30-га дейін жетеді. Олардың ішінен белгілі бір жүйені байкауға болады: ені 4—8 м болатын, ал ұзындығы 50 метрге дейін жететін параллель көшелердің екі жағына кейде 15—16 үйден салынған.
Тұрғын жайлар былайша салынған. Терендігі 1 метрге дейін және көлемі 20 шаршы метрден 70 шаршы метрге дейін жететін 4—3 бұрыш түрінде шұңқыр қазылған. Қазу кезінде шығарылган балшық шұңқыр жиектеріне биіктігі 1 метрдей дуал етіп үйілген. Осылайша салынған қабырғаларга төбесі тарыла беретін шеген түрінде баганалар қаланған. Жасаған күмбез бұтақтармен және шым қабаттарымен жабылып, бұл орайда ортасынан түтін шығатын тесік қалдырылган. Кіретін есік кабырғада ойық түрінде калдырылып, оның сыртында шағын дәліз болған. Ішінде, ортадағы шұңкырда ошақ орналасқан. Ошақ пен есік арасы — шаруашылықка арналган орын, төрде — ұйықтауға арналган жер. Әдетте қабырганың бүйір жагынан азық- түлік сақтау үшін шұнкыр қазылады. Тобылдағы құмдауыт топырақта кұрылыс сипаты біршама өзгеше: кабыргаларының агаштан салынуы ықтимал. 
Өндірістік-шаруашылык саймандар алуан түрлі тастардан, сазбалшықтан, сүйектен жасалды. Құрал-саймандар түрғындардың шаруашылық жағдайы күрделі болғанын көрсетеді. Жүгеннің сүйек элементтері, кісенге арналган ілгектер жылкының қолға үйретіле бастағанын дәлелдейді. Тас токпақтар, пышактар, қанжарлар, боластар, жебелердің, сүңгілердің, най- 
залардың ұштары аң аулаумен байланысты құралдар. Шанышқылар балық аулау кәсібін көрсетеді. Тұрғын жайлар салу кезінде ағаш ендейтін кептеген аспаптар: балталар, шотгар, қашаулар, керткіштер, жоңғыштар, кескіштер, пышақтар, қырғылар пайдаланған. Тас пен сүйек өндеу едәуір жетілдірілген, ал оларсыз сапалы еңбек кұралдарын дайындау мүмкін емес еді. Қосалқы саймандар арасында шой балғалар, ретушерлер, балғалар, түрпілер, шакпақтастан жасалған бұрғылар, кескіштер, қалақшалар бар. Тері өндеу ісінде қырғыштар, қырнауыштар, пышақтар, кескіштер, жоңғыштар, жұмсарту үшін сүйек келілер, түрпілер және теріні тегістеуге арналған тегістегіштер қажет болды. Тігін керек-жарақтарының арасында инелер, тескіштер, біз бар. Ши тоқу үшін сүйек ілмектер, жіп иіру үшін ұршықбастар кажет болды. Керамика өндірісінде келсаптар, үгіткіштер, жылтыратқыштар, мейлінше әр түрлі қалыптар іске қосылды. Көптеген сүйек саптар мен тастан жасалған тестер табылды. Олжалар жиынтығында сондай-ақ діни нанымдық заттар, бойтұмарлар, әсемдік заттар да бар.
[[Мезолит]] дәуірінде қару- жарақ ретінде садақ пен жебені жасау аң аулау әдістерін жетілдіруге мүмкіндік берді. Бұрынғы қамау тәсілі аркылы аң аулау жеке-дара аң аулау тәсілімен ауыстырылды. Ұжымда ерлердің рөлі біртіндеп арта түсті. Адамдар шаруашылықтың жаңа түрлерін, оның ішінде, жануарларды қолға үйретуді игере бастады.&lt;br&gt;
Неолит дәуірінде мал шаруашылығы мен егіншілік пайда болды. Жалпы алғанда, табиғаттың дайын өнімін пайдаланатын шаруашылықтың тұтынушы түрлері — аң аулау, балық аулау, терімшілік сақталды. Біртіндеп мал шаруашылығы мен кетпенді егіншілік жетекші рөлге ие бола бастады. Егіншілік пен мал шаруашылығының дамуы әр түрлі [[кәсіп]]тердің — әрмешілдік, [[ыдыс]] жасау, тері өңдеу және басқа да тұрмысқа қажетті заттарды жасаудың дамуына әкелді.&lt;br&gt;
Осылайша [[коғам]]дық еңбек бөлінісі үшін негіз қаланды. Белгілі бір дағды мен тәжірбиені талап ететін кейбір бұйымдарды жасайтын мамандар пайда болды. Біртіндеп тұтас рудың қандай да бір кәсіптің түріне мамандану үдерісі жүре бастады.
Шаруашылықтың іс-әрекетіндегі ілгерілеушілік тұрғындар санының өсуіне мүмкіндік берді, рулар көбейді. Азық-түлік қорының жетіспеуіне байланысты аналық рулық қауымнан жақын туысқандар кете бастады. Бұлар жаңа рулардың бастамасы болды. Олардан белгілі бір мәдени қауымдастық қалыптасты: бір шаруашылықтың түрін жүргізді, [[дін]]и наным-сенімдері, сонымен бірге табыну рәсімдері және [[әдет-ғұрыптар]]ы бір-біріне ұқсас болды. Осы рулардың арасындағы өзара байланыстардың күшеюі [[тайпа]]лардың құрылуына алып келді. Бұл жөнінде археологиялық деректер айғактайды.&lt;br&gt;
Неолит дәуірінде Солтүстік Қазақстанда Есіл бойында Атбасар мәдениеті тайпалары, ал Торғай үстіртінде Мақанжар мәдениеті тайпалары тарала бастады. Рулардың көбеюі мен жаңа туыстық топтардың пайда болуына байланысты неке қатынасына тыйым салу қалыптасты (екі атадан, үш атадан қосылатын туыстардың некелесуіне» тыйым салу).&lt;br&gt;
Адамның шаруашылық іс-әрекетіндегі, аналық рулық кауымның Ішіндегі коғамдық қарым-қатынастардағы [[өзгеріс]]тер оның біртіндеп ыдырауына әкелді. Ақырында, ер адамдардың шаруашылық [[іс-әрекет]]інің өсуі туысқандык есебін ауыстыруға және әке жағынан жеке мүлікке мұрагер болуына алып келді.&lt;br&gt;
Энеолит дәуірінде рулық [[қауым]]ның негізін көбінесе [[Патриархат|патриархалдық]] отбасы құрайтын болды. Патриархалдық (&quot;pater&quot; — әке, &quot;агсһе— билік) отбасылар жақын туысқандардың үшеуден астам ұрпағынан тұрды. Ең үлкендері рулық [[бірлік]]ке кірді, рулар тайпаға бірікті. [[Тайпа]]лар қандас-туысқандық белгілеріне және [[шаруашылық]] ортақтығына қарай біріккен бірнеше рулық қауымнан құралды. Ал тайпалар кейінгі тарихи кезеңде тайпа одақтарын құратын болды. Біртіндеп үлкен патриархалдық отбасылардың үйге, малға, еңбек құралдарына, тұрмыстық заттарға жеке меншік пайда болды. Ру мүшелері жайылым мен аң аулайтын жерлерді де иемденді.&lt;ref&gt;Қ19 Қазақстан тарихы: Жалпы білім беретін мектептің қоғамдық-гуманитарлық бағытындағы 10-сыныбына арналған оқулық / Ә. Төлеубаев, Ж. Қасымбаев, М. Қойгелдиев, т.б. — Алматы: &quot;Мектеп&quot; баспасы, 2006. — 232 бет, суретті. ISBN 9965-33-633-4&lt;/ref&gt;

==Тағы қараңыз==
*[[Ботай мәдениеті]]
==Дереккөздер==
&lt;references/&gt;

{{wikify}}

[[Санат:Мыс кезеңі]]


{{Hist-stub}}</text>
      <sha1>0e6m3oagslfkqhpkc5x2zipfovg6esc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Асан қайғы Сәбитұлы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>36885</id>
    <revision>
      <id>3631719</id>
      <parentid>3564899</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T05:44:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dostoevskykz</username>
        <id>183227</id>
      </contributor>
      <origin>3631719</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43318" sha1="dyst5iheh96ci0bcaw9s01wvc9qmono" xml:space="preserve">{{Тұлға
 |Есімі                 = Асан (Хасан, Қасан) Сәбитұлы Қайғы
 |Шынайы есімі          = 
 |Сурет                 =  Asan Kaigi m.jpg
 |Сурет ені             =
 |Сурет атауы           = 
 |Туылған күні          = XIV ғасырдың ортасы
 |Туылған жері          = [[Алтын Орда]]
 |Мансабы               = мемлекет қайраткері, ақын, жырау, би, философ
 |Азаматтығы            =  [[Қазақ хандығы]], [[Ноғай ордасы]],[[Алтын Орда]]
 |Ұлты                  = ноғайлы-қазақ-Алтын Орда
 |Қайтыс болған күні    = XV ғасырдың басы 
 |Қайтыс болған жері    =
 |Балалары              = 
 |Марапаттары           = 
 |Сайты                 =  
 |Басқалары             = 
 |Commons               = 
|Туған күні=XIV ғасыр ақыры}}
'''Асан қайғы (Хасан) Сәбитұлы'''&lt;ref&gt;Мұхтар Әуезов энциклопедиясы — Алматы, «Атамұра» баспасы, 2011 жыл. ISBN 978-601-282-175-8&lt;/ref&gt;(14 ғасырдың ақыры – 15 ғасырдың басы) – мемлекет қайраткері, [[ақын]], [[жырау]], би, философ.  Әз Жәнібек ханның ақылшысы болған. Әкесі Сәбит [[Арал]] өңірінің [[Сырдария]] жағасын мекен еткен. [[Қызылорда облысы]], [[Шиелі ауданы]], «Жеті әулие» қорымындағы [[Асан ата кесенесі]] — Асан Қайғы мазары делінеді. 

==Ғалымдар зерттеуі==
Оның өмір сүрген тұсы Алтын орда және қазақ халқының қалыптасу кезеңіне сай келеді. Асанқайғы шығармашылығында негізгі орын алатын қазақ тұрмысының өзекті мәселелерін арқау еткен философиялық-нақылдық жанрлар: толғау, терме, шешендік сөздер болып табылады. Асанқайғының шығармаларын жинап, зерттеумен [[Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов|Ш. Уәлиханов]], [[Григорий Николаевич Потанин|Г. П. Потанин]], [[Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы|М. Ж. Көпеев]], [[Сәкен Сейфуллин|С. Сейфуллин]], [[Әуезов Мұхтар Омарханұлы|М. Әуезов]], тағы басқа айналысты. Жыраудың ақындық мұрасын бастыру XIX ғасырдың соңында басталды. Асан Қайғы заманында [[Алтын Орда]] ыдырап, оның орнына [[Қырым]], [[Қазан]], [[Өзбек]] хандықтары пайда болды. [[Ноғай ордасы]] тарап, Қазақ хандығының тарих сахнасына шығуы хандықтар арасындағы қым-қиғаш талас-тартысты аласапыран кезеңмен тұспа-тұс келді. Кейінгі ұрпақ әулие танып, аты аңызға айналған «''көшпелілер философы''» (Ш. Уәлиханов) атанған Асан Қайғы «''өзінен қалған қысқа сын болжаулары, өсиеті арқылы өзінің жайынан да, заман аңғарынан да бірталай көрініс, білік-дерек береді''» (М. Әуезов).&lt;ref&gt;Биекенов К., Садырова М. Әлеуметтанудың түсіндірме сөздігі. — Алматы: Сөздік-Словарь, 2007. — 344 бет. ISBN 9965-822-10-7&lt;/ref&gt;

==Өмір сүрген кезеңі==
Асан Қайғы Сәбитұлы XIV ғасырда [[ғұмыр]] кешкен, Алтын Орда, қазақтың данышпан ақылгөй жырауы, өз [[дәуір]]інің [[Абыз (адам)|абызы]], бас биі, Шоқан Уәлихановтың айтуы бойынша, қазақ халқының қамын, болашағын ойлаған &quot;дала философы&quot;, осындай ойшыл, ел қамын жеп, қайғы-қасірет кешкен Асан атына кейін &quot;қайғы&quot; сөзі қосылып аңыздалып кеткен. Шежіре-аңыздардың айтуынша Асанның әкесі Сәбит ұзақ жасаған, он сегіз мың [[ғалам]]ның, [[құс]]тың, жан-жануардың тілін білетін, өзі көріпкел [[әулие]], атақты саятшы болса керек. Ол баласы Асанды ес білгеннен осындай [[қасиет]]терге баулып өсіреді. Сондай өнегелі, ұлағатты [[тәрбие]] көрген Асан жас кезінен-ақ туған халқынын қамын, оның келешекте ірі де, іргелі ел болу жағын ойластыра бастайды. Сондықтан да ол жас болса да [[хан]], [[сұлтан]], би, [[бек]]термен бірге жүріп, оларға ақыл қосысады, ой-пікір жарыстырып, тайталасып ержетеді. Бозбала кезінен-ақ ол ақындық-жыраулық, шешендік, тапқырлық өнерді жете меңгереді. Ел дауын, жер дауын, әдет-ғұрып мәселесін шешерде оның ақылдылығы, алғырлығы, кесімді, шешімді билік сөздері өзге би, шешендерден үстем боп шыға береді.
Әз Жәнібек (туған жылы 1342) Бүкіл Алаш жұртын билеген, Алтын Орда ханы Асан жырау сол Әз Жәнібекпен бірге талай-талай мәселелерді баскаруға, шешуге араласады. Әз Жәнібек өлген соң Асан би [[Дешті Қыпшақ]]қа қайта оралады.
Алайда ордадан бөлінген рулар Шу, Сарысу бойына орналасқан соң, ел іргесі берік, ағайын арасы тату болуы жолында күреседі. Асанқайғы ең алдымен хандық үкіметті күшейту, елдің қорғаныс қабілетін арттыру қажет деп санайды.
&quot;Әз Жәнібек ханды уақытша табысқа мастанып кеттің, қазақ халқының, Алтын Орда болашағын жете ойламайсың деп сөгеді&quot;. [[Атырау облысы]], [[Индер ауданы]], [[Жайық]] өзені жағасында  [[Асантүнегенкөл]] деп аталатын көл бар. Ел аузындағы аңыз бойынша, Асанқайғы жұртын бастап көшкенде Таскешумен Жайықтың арғы бетіне өтіп, осы шағын көл жағасында түнеген. Көктемде Жайық суы тасыған кезде су жиналады, жаз кезінде тартылып, кеуіп қалады. Көл Қарасу деп те аталады.

:Асанқайғы қойға [[қошқар]], жылқыға [[айғыр]] салмай, [[бура]] шөгермей, [[сиыр]]ды [[бұқа]]сыз сақтап, малды үш жылға дейін ту қылып ауған екен. Мұнысы көшкен елге төл аяқ байлау болмасын дегені болар. Сол ауып бара жатқан бетінде Алтын Орданың ханы Әз Жәнібекке кез болыпты. Бұрын үш рет той жасап шакырғанда Асанқайғы бармаған екен. Ауып бара жатып кез болған соң, Әз Жәнібек айтыпты:
:- Бұрын бір хан болыпты. Ханның қасында бір қараша кедей коңсысы болған екен. Ханның малының сүмесінен қозы қарын [[май]] мен бір қап [[құрт]] алған екен. Күзді күні күздеуге қонар мезгілде, [[қараша]]: &quot;Ханның бәйбішесі ханымды шақырып алып, осы құрт пен майдын алдын таттырып кетейік. Сонда бізге қалғаны жұғым болар. Ханымға таттырмай кеткен соң берекесі болмас&quot; - дейді.
Ханымды үйіне шақырса, қарашаның үйіне кіріп шығуға [[намыс]] қылып керіліп, &quot;әне барамын, міне барамын&quot; деп ақыры бармапты. &quot;Құрт, майдың алдын ханымға таттырмай кетпейміз&quot; деп әлгі байқұстар ханымды сарғайып күтіп көп уақыт көшпей отырып калыпты. Күндердің күнінде ханым келе жатса, ханның кісі алатын бурасы оны қуыпты. Ханым сасқанынан, қараша үйге қойып кетіпті. Сонда шал байғұс айткан екен: 
:Шақырса келмес ханымды,
:Бура қуып келтірді.
:Қалжы-бұлжы дегізбей,
:Тура қуып келтірді.
:Бастай көр қатын құртыңды,
:Сала көр қатын майыңды, -
- депті.
Сол айтқандай, үш рет тойыма шақырдым, келмедің. Ақыры қадірсіз, аяқсыз келдің-ау Асаным!
:- Рас айтасың, Әз Жәнібегім. Ойың ұрғашыға ауған екен, - дейді Асан-қайғы. - Өз бойымдағы ағат ісіңе ие бола алмаған жан едің. Сондықтан айтып отырсың, сен өзің неге той қылдың, білесің бе? Бірінші рет той қылдың, қарақалпақтың қызы [[Қарашаш ана|Қарашаш сұлу]]ды алдым деп. Екінші рет той қылдың, [[Жайық]] судың бойынан дауыл өтпесе, жан өтпейтін үй салдырдым деп. Оған несіне келейін, — деп Асан жырлап кетті:
:- Ай, Жәнібек хан!
:Айтпасам білмейсің.
:Жайылып жатқан халқың бар,
:Аймағын көздеп көрмейсің.
:[[Қымыз]] ішіп қызарып,
:Мастанып қызып терлейсің.
:Өзіңнен басқа хан жоқтай,
:Өзеуреп неге сөйлейсің?
:Қорған салдың бейнет қып,
:Қызметшің жатыр ішіп-жеп.
:Он сан ноғай бүлінді,
:Мұны неге білмейсің?
:Қатын алдың қарадан,
:Айрылдың [[хандық]] жорадан.
:Ел ұстайтын ұл таппас,
:Айрылар ата мұрадан.
:Мұны неге білмейсің?
:Құладың құстың құлы еді,
:[[Тышқан]] жеп жүні түледі.
:[[Аққу]] құстың төресі,
:Ен жайлап көлде жүр еді.
:Аңдысып жүрген көп дұшпан,
:Еліңе жау боп келеді.
:Құлың кеп сені өлтірер,
:Осыны Асан біледі.
:Мұны неге білмейсің?
:Осыны көрдім түсімде,
:Біл десе де білмейсің.
:Ей, Жәнібек, ойласаң...
:Қилы-қилы [[заман]] болмай ма,
:Суда жүрген ақ шортан,
:Қарағай басын шалмай ма?
:Мұны неге білмейсің?
:Айтқан тілді алмасаң,
:Енді мені көрмейсің! 
Асанқайғының айтқанына басын шұлғығаннан басқа хан дәнеме демепті. Сол жолы екеуі дос болып, жалғыз жетім Жәнәліні сұрап алып қалыпты.
Сол Жәнібек хан тұсында [[Қаратау]] атырабымен [[Түркістан]] тәңірегіне жан- жақтан анталаған көз тігушілер көбейеді. Шығыстан монғолдар, батыстан Әбілқайыр тұқымдары Түркістандағы өмірін жүргізіп, сауда-саттықты өркендетпек болады.

Бұл кезде [[Сарайшық]]та отырған Жәнібек хан [[Еділ]], [[Жайық]]ты, [[Жем (өзен)|Жем]], [[Ойыл]]ды тастап Түркістанға қарай үдере көшіп, қоныс аударады. Сонда Жәнібектін бұл әрекетін Асан би жақтырмай, оған былай деп сын айтады:
:Қырында киік жайлаған,
:Суында [[балық]] ойнаған,
:Оймауыттай тоғай елінің,
:Ойына келген асын жейтұғын,
:Жемнен де елді көшірдің,
:Ойыл деген ойыңды,
:Отын тапсаң тойынды,
:Ойыл көздің жасы еді,
:Ойылда кеңес қылмадың.
:Ойылдан елді көшірдің,
:Елбең-елбең жүгірген,
:[[Ебелек]] отқа семірген,
:Екі семіз қолға алып,
:Ерлер жортып күн көрген.
:Еділ деген қиянға,
:Еңкейіп келдің тар жерге.
:Мұнда кеңес қылмасаң,
:Кеңестің түбі нараду...
:Ақылды белден алдырдың,
:Көңілді жаман қалдырың...
:Нәлет біздің жүріске!
:Еділ менен Жайықтың,
:Бірін жазға жайласаң,
:Бірін қысқа қыстасаң,
:Ал, қолыңды маларсың,
:[[Алтын]] менен [[күміс]]ке!

Жәнібек ханға тілін алдыра алмаған Асан би Түркістанға қарай қаптап келе жатқан көш алдынан шығып, ондағы игі жақсы жасы үлкен [[қария]]ларға, би, байларға бұрылып тағы мынадай ақыл-нақыл айтыпты: 
:Еділ бол да, Жайық бол,
:Ешкімменен ұрыспа.
:Жолдасыңа [[жау]] тисе,
:Жаныңды аяп тұрыспа.
:Ердің құны болса да,
:Алдыңа келіп қалған соң,
:Қол қусырып барған соң,
:Аса кеш те қоя бер,
:Бұрынғыны қуыспа.
:Ақың болса біреуде,
:Айыбын тап та ала бер.
:Ерегісіп ұрыспа!
:Сенікі жөн болса да,
:Алтын шықпас дұрысқа.
:Өзіңе біреу тимесе,
:Кейін қарай жылыста.
:[[Мінез]]і жаман адамға,
:Енді қайтып жуыспа,
:Тәуір көрген кісіңмен,
:Жалған айтып суыспа.
:Өлетұған тай үшін,
:Көшетұғын сай үшін,
:Желке терің құрысып,
:Әркімменен ұрыспа.
:Жөнге баспай тырысып,
:Орынсыз жерде жем болма.
:Ашу-дұшпан, артынан,
:Түсіп кетсең қайтесің,
:Түбі терең қуысқа!

Асан ата мұндай ақыл-нақыл, толғауды Әбілқайыр ханға да талай рет айтыпты. Бір жолы Әбілқайыр хан ұзақ [[сапар]] шегіп, жер шолып қайткан Асан абыздан:
:-	Асан ата, [[Көкше]] жағы қандай екен, ордамды сол жаққа көшірсем қалай болады? - деп сұрапты. Сонда Асан би:
:-	Қайда көшем десе ханның ықтияры ғой, бірақ мен көрген Көкше:
:Төс [[табан]]ы төрт елі,
:Атан жүрер жер екен.
:Төсегінен түңілген,
:Адам сүрер жер екен...
- депті.
Бір [[жаз]]да Әбілқайыр хан өзінің Маңғыт деген әйелінен туған тұңғыш ұлы қайтыс болып, ас береді. Бұл ұлан-асыр ас Ұлытау мен Ақкөл аралығындағы көк орай шалғынды кең далада өтеді. Асқа аяқ жетер атыраптан көп халық жиналады. Ханды құрмет тұтқан жер-жердегі бай, бектер, сұлтан, билер бірінен бірі асыра тарту-таралғысымен артынып-тартанып жетеді. Ас бірнеше күнге созылады. Ат жарыс, [[бәйге]], [[көкпар]], [[күрес]] дейсің бе, әйтеуір қазақ [[дәстүр]]інде бар барлық салт-сана, ойын-сауықтың бәрі өтеді. Ақындар айтысады, күйшілер күй шертеді, әншілер ән салады. Хан сол бір асты өзінің ақылгөй абызы сарай жырауы Асанқайғыға басқартады. Бірнеше күнге созылған осы жиынды Асан жырау: 
:Таза мінсіз асыл [[тас]],
:[[Су]] түбінде жатады.
:Таза мінсіз асыл сөз,
:Ой түбінде жатады.
:Су түбінде жатқан тас,
:[[Жел]] толқытса шығады.
:Ой түбінде жатқан сөз,
:Шер толқытса шығады, -
деп бастаған екен дейді ел.
Осы ас өтерден бірер жыл бұрын Асанқайғы жырау халқынын [[болашақ]] қамы үшін қазақтың кең дала, қаласын шарлап, &quot;[[Жерұйық]]ты&quot; іздеп оралған екен. Оны көптен бері көрмей, аталық ақыл, өсиетін тыңдай алмай, сағынып аңсап жүрген ел-жүрты сөз иіні келген кезде өздерінің сұрақ, өтініштерін тұс-тұсынан жаудырыпты. Біреулер: &quot;Қалай еткенде елге әділдік орнайды?&quot; дегенде ол: 
:Әділдіктің белгісі,
:Біле тұра бұрмаса.
:Ақылдының белгісі,
:Өткен істі қумаса.
:Жамандардың белгісі,
:Жауға қарсы тұрмаса;
:Залымдардың белгісі,
:Бейбіттің малын ұрласа.
:Надандардың белгісі,
:Білгеннің тілін алмаса.
:Шамаңша шалқып көре бер,
:Қабірге әзір қоймаса.
:Артыңда қалар атақ жоқ,
:Тіріде данқың болмаса,-
деп термелепті. Енді бірі &quot;Не жетіспейді, не ғаріп?&quot; деп сұрапты. Сонда қарт абыз: 
:Бұ заманда не ғаріп?
:Ақ қал алы боз ғаріп.
:Жақсыларға айтпаған,
:Асыл шырын сөз ғаріп.
:Замандасы болмаса,
:Қария болар шын ғаріп.
:Қадірін [[жеңге]] білмесе,
:Бойға жеткен [[қыз]] ғаріп.
:Ел жағалай қонбаса;
:Бетегелі бел ғаріп.
:Қаз, үйрегі болмаса,
:Айдын шалқар көл ғаріп.
:Мүритін тауып алмаса,
:Азғын болса пір ғаріп.
:Ата жұрты бұқара
:Өз қолында болмаса,
:Қанша жақсы болса да,
:Қайратты туған ер ғаріп.
:Ғалымды хатим еткендер,
:Мақсатына жеткендер,
:Жас кәрілер отырып,
:Алдынан [[сабақ]] алмаса,
:Қарамаса жүзіне,
:[[Ғалым]] да болса ол ғаріп, -
деп толғаныпты. Асанқайғы жырау осы ойын тағы да әрмен жалғастыра түсіп, айнала тәңіректеп отырған бай, би, төрелерге қарата мына сөзді айтыпты: 
:Ердің құны сөз емес,
:Есебін тапқан сабазға.
:Төрден орын тимейді,
:[[Патша]] болсын малы азға.
:Мойнын бұрып [[сөз]] айтпас,
:Көңілі қалған аразға.
:Атадан жауып айтпаңыз.
:Алғаным [[асыл]] ару деп,
:[[Күн]] шығарып жатпаңыз.
:Атамның малы көп-ті деп,
:Атты басқа тартпаңыз.
:Есенінде, тіріде
:Бір болыңыз бәріңіз.
:Ақыретке барғанда,
:Хақ қасында тұрғанда,
:Қыдырдың өзі болғай жарыңыз.
Асан абыз кідіріп, сөл тыныстай бергенде, Әбілкайыр хан сөз бастап кетеді. Ол өзімен тұстас кейбір хандарды, бектерді, би-батырларды мінеп, өзін олардан зор санағандай сынай танытады. Өз қол астындағы бірқатар бай, шонжарларга, ауыл ақсақалдарына риза еместігін білдіреді. Өзіне де, өз қолы жеткен табыстарында місе тұтпағандай пиғыл танытады. Ханның осындай [[көзқарас]], [[пікір]], ойларын манадан бері көзін жұмып, міз бақпай тыңдап отырған Асан ата, енді басын көтеріп, ханға тіке қарайды да былай деп толғай жөнеледі: 
:Есті көрсең кем деме,
:Бәрі тұйғын табылмас.
:Қарындасың жамандап,
:Өзіңе туған табылмас.
:[[Адам]] әзіз айтар деп,
:Көңілінді салмағын.
:Нәпсі алдаушы дұшпаның,
:[[Насихат]]ын алмағын.
:[[Бақыт]]ы оянған ерлердің,
:Әрбір ісі оң болар.
:Дәулеті күнге артылып,
:Не қылса да мол болар.
:Тазылары түлкі алып.
:Қаршығасы қаз іліп.
:Сөз сөйлесе жөн болар.
:Не десе де жарасар.
:&quot;[[Бай]]&quot;, &quot;байсың&quot; деп ат қойып,
:Ел аузына қарасар.
:Арғымаққа міндім деп,
:Артқы топтан адаспа!
:Күнінде өзім болдым деп,
:Кең пейілге таласпа!
:Артык үшін айтысып,
:Достарыңмен санаспа!
:Ғылымым жұрттан асты деп,
:Кеңессіз сөз бастама!
:Жеңемін деп біреуді,
:[[Өтірік]] сөзбен костама!
:Сара жолдан жаңылған.
:Ханға [[зират]] қазылмас,
:Сөгілгелі тұр қабырғаң,
:Кеселің бар жазылмас,
:Тарқат ханым шеріңді,
:[[Намаз]]ыңа асыкпа.
:Құрыштан берік елімді,
:Алауыздыкпен жасытпа!
:Біреу өсірген қауынды,
:Тұрсың босқа жарғалы.
:Досыңнан іздеп жауыңды,
:Тұрсың жалғыз қалғалы.
:Үмыттың [[қазақ]] даласын,
:Ұлғайттың жанды жарасын,
:Бір атаның баласын,
:Екіге бөліп барасын,
:Жолын ханым талпасаң,
:Бүлінеді барлық жұрт.
:Таң боп қайта атпасаң,
:Басқалы тұр қара бұлт...
Бұл сөз Асанқайғы бидің көптен бері ханға айтуға реті келмей жүрген іш құса ыза толғауы еді.
Осы бір ащы, уытты сөз өңменіне қадалған оқтай болған Әбілқайыр хан &quot;намаз уақтысы өтіп бара жатыр екен ғой&quot; деп сылтауратып отырған орнынан тұрып, далаға шығып кетеді. Асан ата да, өзге отырған ел басшы игі жақсылар да ханның &quot;намазды&quot; сылтау қылып, сыртқа шыққанын іштерінен сезеді, сезсе де сыр білдірмегенсиді. Ал, көмейіне лықсып келген ойын бүкпесіз, бетке тіке айтатын Асан би сөзін былайша жалғастыра түсіпті дейді: 
:Көлде жүрген қоңыр қаз,
:Қыр қадірін не білсің?
:Қырда жүрген дуадақ,
:Су қадірін не білсін?
:Көшіп-қонып жүрмеген,
:[[Жер]] қадірін не білсін?
:Көшсе кона білмеген,
:Қонса көше білмеген,
:Ақылына көнбеген,
:[[Жұрт]] қадірін не білсін?
&quot;...Халқының болашағын ойлап қамығады. Оның ойынша жер үстінде адамзат тіршілігінде көруі мүмкін ұжмақ бар, оның аты - &quot;Жерұйық&quot;. Бұл елді жау алмайтын, малға жұт келмейтін, шөбі шүйгін, суы мол қоныс. Онда жұрттың бәрі тең, бәрі де шат-шадыман тіршілік кешеді, ел ал асы, ру таласы жоқ. Малға жай, елге ырыс осындай мекен барын ғайыптан болжап білген, Асанкайғы енді сол жерді іздеп табу үшін желмаяға мініп, төңіректің төрт бұрышын кезеді. Жолында кездескен тау, өзен, шұрайлы жерлерге, халыққа пайдалы жағын есептеп, тиісті бағасын беріп отырады&quot;.
Ертісті көргенде: &quot;Мына шіркіннің баласы тойдым деп қарап отырмас, қарным ашты деп жылап отырмас. Сиырдың мүйізі, доңыздың құлағы шығып тұрған жер екен&quot;, - депті.
Түндікті өзенін көргенде: &quot;Он екі қазылық Ой [[Түндік өзені|Түндік]], маңырап жатқан қой Түндік. Қойдың құлағы тұтам шығып тұрған жер екен&quot;, - деп тастап кетуге қимай, артына үш қараған екен. Сонан &quot;Үш кара&quot; атанған екен таудың аты. Қызылтауға келгенде: &quot;Тау-тасы кеш болганда қой болып ыңыранып жатады екен. Тоқты қысыр қалмайтын жер екен&quot;, - депті.
[[Баянауыл]] тауын көргенде: &quot;Ат ерін алмайтын жер екен. Бауырында тұзы бар, ол тұзы ауыр екен; бір түн түнеп кетемін деген адам, бір жұма тоқтап қалады екен. Тұзы жібермейді екен&quot;, - депті.
Сарысуды кешіп өтерде: &quot;Мына шіркіннің екі жағы борбас екен. Баланың іші қуырылмайтын, пышағы қыннан суырылмайтын, еркегі ат болатын, ұрғашысы жат болатын жер екен&quot;, - депті.
Қаратауды көргенде: &quot;Көкектен басқа құсы жоқ, көкпектен басқа шөбі жоқ, жер азғыны мұнда екен&quot;, - депті.
Ащы бойына келгенде, артына қарап: &quot;А, Баянауыл! Сенің қоныс болып тұрғаның мынау, Ащының арқасы екен. Мал жазғытұрым бір жұма ащылайды екен, күзге таман бір жұма ащылайды екен. Сонысы бір жылға татиды екен&quot;, - депті.
Шідерті өзенін көргенде: &quot;Мына шіркіннің топырағы асыл екен. Алты ай мініп арықтаған ат, бір айда майға бітетін жер екен. Жылқы шідерлеп койғанда тоқтайтын, жылқынын қонысы екен&quot;, - депті.
Өлеңті өзенін көргенде: &quot;Тоқтап ешнәрсе айтпай, өлеңдете берген екен. Аз тұрып: &quot;Өлеңтінің суы - май, Шідертінің шөбі - май&quot;, - деп жүре беріпті.
Сілентіден өтіп Жалаңаштын тұсына барғанда: &quot;Аттың төбеліндей Жалаңаш, сені алдыма өңгерейін бе, артыма бөктерейін бе, қай жарама тартайын? Айналаң аз, онан басқа мінің жоқ, табылмайтын жер екенсің&quot;, - депті.
Есіл өзенін көргенде: &quot;Алты күнде ат семіртіп мінетін жер екен&quot;, - депті.
Торғай өзенің көргенде: &quot;Ағар суы бал татыған, ақ шабағы май татыған жер екен&quot;, - депті.
Терісаққан өзенін көргенде: &quot;Сарыарқаның тұздығы екен&quot;, - депті.
Сулы Келес, Құрлы Келес өзендерін көргенде: &quot;Мөңіреуін, сиыр болып мөңіреуін кара! Сиыр тұқымы үзілмейтін жер екен&quot;.
:Екі [[Келес]], бір [[Талас]],	
:Бал татыған жерін-ай,
:Ағайының аралас,
:Тату екен елің-ай.
:Желмаяға өңгертіп,
:Алып кетер едім-ай,
:Сыймаған соң алдыма,
:Әттең, [[дүние]], дедім-ай! -
депті.
Асанқайғы [[Жиделібайсын]] жеріне қызығып: &quot;Ай, Жиделібайсын, артыма бөктеріп кетер едім, әттең атым көтере алмайды-ау! Қой үстіне бозторғай жұмыртқалайтын тып-тыныш мамыражай ел екенсің&quot;, - депті.
:-	Ерейментауына қарап тұрып &quot;Қыс болса жылқы тұрмас, жылқы тұрса ішінде кұлын тұрмас... панасы жоқ сары дала сықылды тау екен&quot; дейді.
:-	Қарақойын - Қашырлы деген жерге келгенде &quot;Бауырында бір жұтқын айдаһар бар екен, әйтпесе жылқы үзілмейтін жер екен&quot; деп ескертеді. Бұл жерде бір үлкен көл бар екен, көлге жазда ыстықтап, қыста ықтап келіп түскен жылқы батып кететін түбі батпақ - құян болса керек&quot;.
:-	Батыста Асанқайғы Маңғыстауға үш барып, үш кайтыпты. Екі баласы: &quot;Маңғыстау малға жайлы қоныс бола алар ма?&quot; - деп сұраған екен. Сонда Асан бабамыз: &quot;Түбінде мал баққан шаруаға Маңғыстаудан жақсы жер болмас&quot; - деген екен.
:-	Шыңғырлауды көргенде: &quot;Ай Шыңғырлау жылқы өзі өскен жоқ Шыңғырлау сен өсірдің&quot; - деп үш айналып, Шыңғырлаудың суына қолын малып отырып: &quot;Шыңғырлау өкпелер, аттың ерін ал, қонайық, ат суарып, аунап қунап кетейік&quot;, - депті.
:-	Жуалының қара топырақты, қыртысы құнарлы жерін көргенде: &quot;жерің семіз, қарың мол, қадіріңді егін салған ел білер&quot; дейді.
[[Шу өзені]]н көргенде: &quot;Ей, Шу, атыңды теріс койыпты... мынау ну қамысың еліңді жұтқа бермес&quot; депті.
Сыр бойын көргенде: &quot;Басы байтақ, аяғы тайпақ қоныс екен, Қаратауды жайласам, Сырдың бойын қыстасам, қоныс болуға сонда ғана дұрыс екен&quot;, - депті.
Ақмешіт тұсындағы ([[Қызылорда]]) жерді көргенде: &quot;Ей Акмешіт жерің шаң екен, суың жар екен. Елің жұтамас, малыңның көзіне сақ бол&quot; - деп ескертіпті.
Осы күнгі Мерке жеріндегі Аспараны көргенде &quot;Ей Аспара көршіңмен тату бол, шөбіңе суың жетер&quot; деп жүріп кетіпті.
Түркістанның қасында ескі қорған [[Сауран]]ды көргенде: &quot;Әттеген-ай, тақырдың бетіне, Шөлістанның өтіне салған екен. Сарқырап аққан суы жок, жайқалып тұрған нуы жоқ - түбі тұрақты қала бола қоймас&quot; - деген екен.
Сайрам, Шымкент маңын аралағанда Асан әулие айтыпты:
:- Екі бассаң - бір базар
:Саудасы кызған жер екен.
:Екі бассаң - бір мазар
:Молдасы азған ел екен -
депті.
Сөйтіп, Асан туралы аңыз &quot;шұрайлы қоныс, нұрлы өлке - Жерұйықты таба алмапты&quot; дейді. Ол туған жерін аттап кетпейді. Жиделібайсынды бөтен елден іздемейді, қазақ топырағынан іздейді.&lt;ref&gt;Қазақтың этнографиялық категориялар, ұғымдар мен атауларының дәстүрлі жүйесі. Энциклопедия. - Алматы: DPS, 2011. - ISBN 978-601-7026-17-2&lt;/ref&gt;

==Толғаулары==
Жыраудың бір алуан толғаулары Әз [[Жәнібек хан]]ға арналған. Ол ең әуелі ханның айналасына көз салмай, шабылып жатқан халқының жағдайын ойламай бейғам отыруына наразылық тұрғысында айтылады («''[[Қымыз]] ішіп қызарып, мастанып неге терлейсің, өзіңнен басқа хан жоқтай елеуреп неге сөйлейсің?''»). Ертеңгі халық болашағын Жәнібек ханның ақыл-айла, көрегендігімен тығыз байланыста алып қарайды. Осы арнауында жырау күншығысқа көз алмай қарайтын көрші патшалықтан сақтанудың қажеттігін арнайы ескертеді («''Қилы-қилы заман болмай ма, Суда жүрген ақ шортан, [[Қарағай]] басын шалмай ма?''»). Асан Қайғы осы «''ақ шортан''» мен «''қарағай''» бейнесін келесі бір толғауында кеңірек ашып, орыс патшасы отарлауының мән-жайын алдын ала айтып, көрегенділік танытады. Халық басына төнген бұл қауіптің зардабын, оның немен тынатынын да дәл болжайды («''Ол күнде қарындастан қайыр кетер, Ханнан күш, қарағайдан шайыр кетер, Ұлы, қызың орысқа бодан болып, Қайран ел, есіл жұртым сонда не етер''?»). Асан Қайғы Қаласының [[жыр]], толғаулары негізінен үлгі-өсиет, мақал-мәтел іспеттес болып құрылады. Жырау ру-тайпалық одақтардың [[генеалогия]]сын, халықтық әдет-ғұрып, дәстүрлерді дәріптеп, өмір сүрудің мәні туралы, жақсылық пен жамандық, әділдік пен зұлымдық, үлкенді сыйлап-қастерлеу, олардың ақылын алу, бір-бірімен босқа қырқыспау, бейбіт өмір кешуге, ізгі ниетті, қарапайым, адал, шыншыл, иманды болуға шақырады («''өле-тұғын [[тай]] үшін, қонатұғын сай үшін, желке терің құрысып, бір-біріңмен ұрысп''а»). Түсіністікпен үйлесімді өмір сүру үшін әр адам өзін-өзі жетілдіруі қажет, ізгілікті  болу – бүкіл адамзат атаулының бәріне ортақ дейтін гуманистік тұжырым жырау шығармашылығының негізгі арқауы («''Әділдіктің белгісі, біле тұра бұрмасауыл Ақылдының белгісі, өткен істі қумасауыл Жамандардың белгісі, жауға қарсы тұрмасауыл..''»). Енді бір алуан жырлары тұрмыста түйген ой-тұжырым, болжау түрінде келеді («''Құйрығы жоқ, жалы жоқ, [[құлан]] қайтіп күн көрер, аяғы жоқ, қолы жоқ, жылан қайтіп күн көрер?''»). Асан Қайғы есімі тек қазақ халқына ғана емес, басқа да ағайын халықтарға ([[қырғыз]], [[қарақалпақ]], [[ноғай]] тағы басқа) кеңінен тараған. Бұл орайда жырау толғауларындағы жоғарыдағыдай [[философия]] және [[психология]] мәні зор қанатты сөздердің атқарған өзіндік рөлі ерекше.&lt;ref&gt;“Қазақстан”: Ұлттық энцклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы “Қазақ энциклопедиясы” Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9&lt;/ref&gt;

==Философия дүниетанымы==
Асан Қайғы Қаласының философия дүниетанымы үш бағытқа бөлінеді: 
#[[этикалық дүниетаным]] – ұлы жыраудың философия ойларының өзегін құрайды. [[Адам]], адамшылықтың басты қасиеттері, олардың мәні мен сипаты жоғары имандылық деңгейінде қарастырылған. [[Поэтика]]лық формамен берілген этикалық ұғымдар, түсініктер, қағидалар [[Шығыс өркениеті]]не тән ерекшеліктермен сабақтастық тауып, адамгершіліктің алуан қырлы болмысын айқындайды.&lt;ref&gt;Тарихи тұлғалар. Танымдық - көпшілік басылым. Мектеп жасындағы оқушылар мен көпшілікке арналған. Құрастырушы: Тоғысбаев Б. Сужикова А. – Алматы. “Алматыкітап баспасы”,  2009 ISBN 978-601-01-0268-2&lt;/ref&gt;
#Поэтикалық зерде және философияның қазақ дүниетанымында егіз ұғым екенін жырау өз толғаулары арқылы толық дәлелдеп берді. Адам өмірінің мәні, мақсаты, өлімнің растығы, қоршаған дүниені тану мәселелері Асан Қайғы философиясының басты бағыттары.
#Асан Қайғы гуманизмі, адамға деген сүйіс пеншілігі тарихи сана арқылы түркі халықтарының жадында сақталған. Ноғай, өзбек, түрікмен, қырғыз, қарақалпақ халықтары арасында Асан Қайғы есімі ілтипатпен аталып, құрмет тұтылады. Оның ақындық ойы мен жыраулық философиясы өзінің танымдық құдіреттілігімен ерекшеленеді. Қазақ халқы ғасырлар бойы тарихи сатыларында Асан Қайғы есімін үстемдікке, озбырлыққа, әділетсіздікке қарсы ұстанған ізгілік символына айналдырды. Асан Қайғы [[Оқшы ата]] қорымына жерленіп, басына кесене тұрғызылған.

*Асанқайғының нақ жерленген жері белгісіз. Екі дерек бар: біріншісі бойынша, [[Жезқазған облысы]]ның [[Ұлытау ауданы]]нда, ал екіншісі бойынша, Қызылорда облысының [[Шиелі ауданы]]ндағы Шиелі ауылынан 16 шақырым жерде жерленген екен. Асанқайғыға арнап жасалған ескерткіш Асан ата кесенесі &quot;''Жеті әулие''&quot; қорымында.&lt;ref&gt;Саяси түсіндірме сөздік. – Алматы, 2007. ISBN 9965-32-491-3&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
&lt;references/&gt;

{{wikify}}
{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Туған жылы белгісіздер]]
[[Санат:Қазақ би-шешендері]]
[[Санат:Қазақ жыраулары]]
[[Санат:Қайтыс болған жылы белгісіздер]]</text>
      <sha1>dyst5iheh96ci0bcaw9s01wvc9qmono</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қазақстан Республикасының Мемлекеттік кеңесшісі</title>
    <ns>0</ns>
    <id>39232</id>
    <revision>
      <id>3631658</id>
      <parentid>3623903</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T23:36:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Casserium</username>
        <id>68287</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тарихы */</comment>
      <origin>3631658</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23593" sha1="n96w6npu0yfm5gz5yl1zxz2ccszg8ds" xml:space="preserve">{{Мемлекеттік қызмет
 |қызметі          = Қазақстан Республикасының Мемлекеттік кеңесшісі
 |шынайы атауы     = 
 |ел               = Қазақстан
 |эмблема          = 
 |эмблема ені      = 
 |эмблеманың аты   = 
 |қазіргі          = 
 |тағайындалды     = [[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан Президенті]]
 |портреті         = 
 |портреттің ені   = 
 |портреттің тақырыбы  = 
 |тағайындалған        = 
 |басшылық етеді       = 
 |басқару түрі     = 
 |резиденция       = [[Ақорда (резиденция)|Ақорда]], [[Астана]]
 |ұсынылады        = 
 |өкілеттігінің мерзімі = 
 |айлығы           = 
 |пайда болды      =  [[1995 жыл]]
 |таратылды     = [[2026 жыл]] 
 |біріншісі     = [[Ахметжан Смағұлұлы Есімов|Ахметжан Есімов]] (мемлекеттік хатшы ретінде) &lt;br&gt; [[Ерлан Тынымбайұлы Қарин|Ерлан Қарин]] (мемлекеттік кеңесші ретінде)
 |соңғысы       = [[Ерлан Тынымбайұлы Қарин|Ерлан Қарин]] (мемлекеттік хатшы және мемлекеттік кеңесші ретінде)
 |сайты         = [https://www.akorda.kz/kz/secretary_of_state/about_secretary_of_state akorda.kz]
}}

'''Қазақстан Республикасының Мемлекеттік кеңесшісі''' (1995—2022 жылдары ''ҚР Мемлекеттік хатшысы'') — Қазақстан Республикасында 1995—2026 жылдары болған жоғары лауазымды қызмет. Ол өз қызметін [[Қазақстан Республикасының Президенті|Республика Президенті]]нің тікелей басшылығымен жүзеге асырып, Президентке ішкі саясат саласы бойынша стратегиялық ұсыныстарды әзірлеп, Президенттің тапсырмасы бойынша ел ішінде және халықаралық қатынастарда оның мүддесін білдірді. Мемлекеттік кеңесшінің қызметін ұйымдық-құқықтық, ақпараттық-талдау жағынан қамтамасыз етуді [[Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі|Президент Әкімшілігі]] жүзеге асырды.

2026 жылы Мемлекеттік кеңесшінің атқарған қызметі [[Қазақстан Республикасының Вице-президенті|Вице-президентке]] өтті. 

== Тарихы ==
Мемлекеттік хатшы лауазымы 1995 жылы жаңа Конституция қабылдануына байланысты жойылған [[Қазақстан Республикасының Вице-президенті|Вице-президент]] лауазымының орнына енгізілді. Вице-президенттің қызметі жойылғанға дейін өкілеттіктері тұрақсыз болды: экономикалық реформаларды әзірлеуден бастап Президентпен және Премьермен арақатынасына қарай тұтастай протоколдық шаралармен айналысты. Мемлекеттік хатшының мәртебесі де мезгіл-мезгіл өзгеріп отырды.
 
1996 жылғы наурызда Республиканың бірінші мемлекеттік хатшысы Ахметжан Есімов болды. Мемлекеттік хатшыға үлкен өкілеттіктер — Ұлттық банк, Есеп комитеті, ҰҚК, яғни Президентке тікелей бағынатын мемлекеттік органдардың жұмысын үйлестіру және Үкіметке белгілі бір бақылау жасау тапсырылды. Бірақ Есімов бұл өкілеттіктерді ерекше пайдалана алмады. Оған қоса Президент жанындағы көптеген комиссиялар мен кеңестерге басшылық жасау тапсырылды.

1996 жылғы қазанда Есімов Үкіметке бірінші вице-премьер болып ауысып, оның орнына халық жазушысы Әбіш Кекілбаев тағайындалды. Әбіш Кекілбаевтың тұсында Мемлекеттік хатшының атқаратын қызметі таза протоколдық және идеологиялық функцияларға өзгертілді: Президенттің саясатын түсіндіріп, елшілердің сенім грамоталарын қабылдап, түрлі комиссиялар мен кеңестерге төрағалық етті.

2002 жылы Қасым-Жомарт Тоқаев үкіметі отставкаға кетіп, бұрынғы үкімет басшысы Мемлекеттік хатшы — Сыртқы істер министрі болып тағайындалды. Мемлекеттік хатшы Тоқаев протоколдық функцияларды сақтай отырып, сыртқы саяси блокты қарамағына алды. 2003 жылы ол Иманғали Тасмағамбетов үкіметі отставкаға кеткенге дейін істеді: Тоқаев жай ғана министр болып қалды да, ал Тасмағамбетов Мемлекеттік хатшы болып тағайындалды. Иманғали Нұрғалиұлына тек протоколдық және қоғамдық өкілеттіктер аздық етіп, саяси талдауды ала бастады. Бірақ ол бұл қызметте ұзақ уақыт жұмыс істемей, Президент Әкімшілігіне ауысты.

2004 жылы Мемлекеттік хатшы Оралбай Әбдікәрімов болды, оның тұсында функционал түпкілікті бекітілді: Президент саясатын насихаттау және қоғамдық-саяси жүктеме. Одан кейінгі барлық Мемлекеттік хатшылар осы функциялардың барлығын атқарды.

2007-2012 жылдары Мемлекеттік хатшы болған Қанат Саудабаев Қазақстанның ЕҚЫҰ-ға төрағалық етуі кезінде Мемлекеттік хатшылықты 2009-2011 жылдары Сыртқы істер министрі қызметімен ұштастырды.&lt;ref&gt;[https://nomad.su/?a=10-201704050035&amp;ysclid=mmcs1j9iir134582985 Госсекретари Казахстана глазами Ашимбаева - &quot;качать права&quot; или выживать]&lt;/ref&gt;

2022 жылғы Конституцияға түзетулер нәтижесінде Мемлекеттік хатшы лауазымының атауы Мемлекеттік кеңесші болып өзгертілді.&lt;ref&gt;[https://nomad.su/?a=3-202206150035&amp;ysclid=mmctlomrlq92517544 О назначениях и отставках в Администрации президента]&lt;/ref&gt;

2026 жылы Президент [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] [[Ұлттық құрылтай]]дың V отырысында [[Қазақстан Республикасының Вице-президенті|Вице-президент]] лауазымын қайта енгізуді, сонымен бірге Мемлекеттік кеңесші лауазымын қысқартуды ұсынды.&lt;ref&gt;[https://juzmedia.kz/news/3582-kazakstanda-vitse-prezident-lauazymy-engiziledi/ Қазақстанда вице-президент лауазымы енгізіледі]&lt;/ref&gt; Реформаны [[Қазақстандағы референдум (2026)|2026 жылғы конституциялық референдум]]да халық қолдап, 1 шілдеде жаңа конституция күшіне енді. 2026 жылғы 30 маусымда соңғы Мемлекеттік кеңесші [[Ерлан Тынымбайұлы Қарин|Ерлан Қарин]] Президент Әкімшілігі Басшысының бірінші орынбасары болып тағайындалуымен лауазым жойылды.&lt;ref&gt;[https://www.akorda.kz/kz/et-karin-turaly-3051441 Е.Т. Қарин туралы]&lt;/ref&gt;

==Мемлекеттік кеңесші өкілеттігі==
:*[[Қазақстан Республикасының Президенті]]не ішкі саясат саласы бойынша стратегиялық ұсыныстарды тұжырымдайды;
:* Мемлекет басшысының тапсырмасы бойынша:
::[[Қазақстан Республикасының Парламенті]]мен және оның палаталарымен, басқа да мемлекеттік органдармен, [[саяси партия]]лармен және өзге де қоғамдық бірлестіктерімен қарым-қатынастарда; халықаралық қатынастарда оның мүдделерін білдіреді;

:* әлеуметтік-гуманитарлық сала: білім, ғылым, мәдениет және спорт мәселелері бойынша қызметті үйлестіреді;

:*Мемлекет басшысының жанындағы консультативтік-кеңесші органдардың: 
::*Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі комиссияның, 
::*Мемлекеттік наградалар жөніндегі комиссияның, 
::*Азаматтық мәселелері жөніндегі комиссияның,
::*Мемлекеттік рәміздер мен ведомстволық және оларға теңестірілген өзге де наградалар геральдикасы жөніндегі республикалық комиссияның, 
::*Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссияның, 
::*Қазақстан Республикасының әл-Фараби атындағы ғылым мен техника саласындағы мемлекеттік сыйлығын беру жөніндегі комиссияның,
::*Қазақстан Республикасының Абай атындағы әдебиет пен өнер саласындағы мемлекеттік сыйлығын беру жөніндегі комиссияның,
::*Қоғамдық сананы жаңғырту бағдарламасын іске асыру жөніндегі ұлттық комиссияның,
::*Саяси қуғын-сүргін құрбандарын толық ақтау жөніндегі мемлекеттік комиссияның,
::*Ұлттық құрылтайдың және Жастар саясаты жөніндегі кеңестің қызметін үйлестіреді;

:*Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Қазақстанның стратегиялық зерттеулер институтының қызметіне жетекшілік етеді, қоғамдық даму саласындағы мемлекеттік талдамалық құрылымдардың жұмысын үйлестіреді;

:*&quot;Тәуелсіздік ұрпақтары&quot; грантын тағайындау жөніндегі жұмысты үйлестіреді;
:*Қазақстан Республикасының Президентінің тапсырмаларына сәйкес өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады.&lt;ref&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U2200000927 Қазақстан Республикасы Мемлекеттік кеңесшісінің мәртебесі мен өкілеттіктері, Қазақстан Республикасы Президентінің кейбір жарлықтарына өзгерістер енгізу және Қазақстан Республикасы Президентінің кейбір жарлықтарын күші жойылды деп тану туралы]&lt;/ref&gt;

==Өкілеттігін іске асыру==
:*өкімдер шығаруға;
:* өзінің құзыретіне кіретін мәселелер бойынша орталық және жергілікті атқарушы органдарға тапсырмалар беруге;
:*Қазақстан Республикасы Үкіметінің, Мемлекет басшысының жанындағы консультативтік-кеңесші органдардың отырыстарына қатысуға;
:*өз құзыретіне жататын мәселелер бойынша мемлекеттік органдар мен лауазымды тұлғалардан қажетті ақпаратты, құжаттар мен басқа да материалдарды сұратуға және алуға;
:*өзінің құзыретіне кіретін мәселелер бойынша Қазақстан Республикасы Президенті актілерінің жобаларын әзірлеу, сондай-ақ Мемлекет басшысы алға қойған өзге де міндеттерді шешу үшін ведомствоаралық жұмыс топтарын құруға құқылы.

Мемлекеттік кеңесші қызметінің құқықтық негізін [[Қазақстан Республикасының Конституциясы]], [[Қазақстан Республикасының заңдары|заңдары]], Қазақстан Республикасы Президентінің өзге де актілері құрайды.

== Қызметте болған адамдар ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!№
!Суреті
!Аты-жөні
!Лауазымға тағайындалды 
!Лауазымынан босатылды
! [[Қазақстан Республикасының Президенті|Президенті]]
|-
| colspan=&quot;6&quot;|'''Қазақстанның мемлекеттік хатшылары (1995—2022)'''
|-
|1
|[[Сурет:AEsimov.jpg|жиекті|141x141 нүкте]]
|[[Ахметжан Смағұлұлы Есімов|Ахметжан Есімов]]&lt;br&gt;{{small|(1950 туған)}}
|4 наурыз 1996
|24 қазан 1996
| rowspan=&quot;13&quot;|[[Сурет:Nazarbayev-Putin 2013 Kremlin meeting (cropped).jpg|99px]]&lt;br&gt;[[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]]&lt;br&gt;{{nowrap|(1990–2019)}}
|-
|2
|[[Сурет:A.Kekilbayev Deputy (cropped).jpg|жиекті|134x134 нүкте]]
|[[Әбіш Кекілбайұлы]]&lt;br&gt;{{small|(1939—2015)}}
|30 қазан 1996
|29 қаңтар 2002
|-
|3
|[[Сурет:Tokaev.jpg|жиекті|117x117 нүкте]]
|[[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]]&lt;br&gt;{{small|(1953 туған)}}
|29 қаңтар 2002
|13 маусым 2003
|-
|4
|[[Сурет:Тасмагамбетов Имангали Нургалиевич (cropped).jpg|жиекті|142x142 нүкте]]
|[[Иманғали Нұрғалиұлы Тасмағамбетов|Иманғали Тасмағамбетов]]&lt;br&gt;{{small|(1956 туған)}}
|13 маусым 2003
|9 наурыз 2004
|-
|5
|[[Сурет:Oralbay Abdikarimov.jpg|жиекті|145x145 нүкте]]
|[[Оралбай Әбдікәрімов]]&lt;br&gt;{{small|(1944 туған)}}
|10 наурыз 2004
|15 мамыр 2007
|-
|6
|[[Сурет:Kanat Saudabayev (2005).jpg|жиекті|145x145 нүкте]]
|[[Қанат Бекмырзаұлы Саудабаев|Қанат Саудабаев]]&lt;br&gt;{{small|(1946 туған)}}
|15 мамыр 2007
|23 қаңтар 2012
|-
|7
|[[Сурет:Mukhtar Kul-Mukhammed (cropped).jpg|жиекті|135x135 нүкте]]
|[[Мұхтар Абрарұлы Құл-Мұхаммед|Мұхтар Құл-Мұхаммед]]&lt;br&gt;{{small|(1960 туған)}}
|23 қаңтар 2012
|16 қаңтар 2013
|-
|8
|[[Сурет:Kazakh FM Marat Tazhin.jpg|жиекті|140x140 нүкте]]
|[[Марат Мұханбетқазыұлы Тәжин|Марат Тәжин]]&lt;br&gt;{{small|(1960 туған)}}
|16 қаңтар 2013
|21 қаңтар 2014
|-
| style=&quot;background-color:#E6E6AA&quot;|м.а.
|style=&quot;background-color:#E6E6AA&quot;|[[Сурет:Karim Masimov.jpg|жиекті|136x136 нүкте]]
|style=&quot;background-color:#E6E6AA&quot;|[[Кәрім Қажымқанұлы Мәсімов|Кәрім Мәсімов]]&lt;br&gt;{{small|(1965 туған)}}
|style=&quot;background-color:#E6E6AA&quot;|21 қаңтар 2014
|style=&quot;background-color:#E6E6AA&quot;|2 сәуір 2014
|-
|9
|[[Сурет:Adilbek Dzhaksybekov (2013).jpg|жиекті|147x147 нүкте]]
|[[Әділбек Рыскелдіұлы Жақсыбеков|Әділбек Жақсыбеков]]&lt;br&gt;{{small|(1954 туған)}}
|2 сәуір 2014
|22 қазан 2014
|-
|style=&quot;background-color:#E6E6AA&quot;|м.а.
|style=&quot;background-color:#E6E6AA&quot;|[[Сурет:Nigmatylın Nurlan.jpg|жиекті|133x133 нүкте]]
|style=&quot;background-color:#E6E6AA&quot;|[[Нұрлан Зайроллаұлы Нығматулин|Нұрлан Нығматулин]]&lt;br&gt;{{small|(1962 туған)}}
|style=&quot;background-color:#E6E6AA&quot;|22 қазан 2014
|style=&quot;background-color:#E6E6AA&quot;|11 қараша 2014
|-
|10
|[[Сурет:Gulshara Abdykhalikova (2019-11-04) (cropped).jpg|жиекті|147x147 нүкте]]
|[[Гүлшара Наушақызы Әбдіқалықова|Гүлшара Әбдіқалықова]]&lt;br&gt;{{small|(1965 туған)}}
|11 қараша 2014
|25 ақпан 2019
|-
|11
|[[Сурет:Bakytzhan Sagintayev (2018-11-01).jpg|жиекті|145x145 нүкте]]
|[[Бақытжан Әбдірұлы Сағынтаев|Бақытжан Сағынтаев]]&lt;br&gt;{{small|(1963 туған)}}
|1 наурыз 2019
|24 наурыз 2019
|-
|12
|[[Сурет:Kazakh FM Marat Tazhin.jpg|жиекті|140x140 нүкте]]
|[[Марат Мұханбетқазыұлы Тәжин|Марат Тәжин]]&lt;br&gt;{{small|(1960 туған)}}
|24 наурыз 2019
|18 қыркүйек 2019
| rowspan=&quot;5&quot;|[[Сурет:Kassym-Jomart Tokayev (19-08-2022).jpg|99px]]&lt;br&gt;[[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]]&lt;br&gt;{{nowrap|(2019–)}}
|-
|13
|[[Сурет:Qırımbek Köşerbaev (cropped).jpg|жиекті|121x121 нүкте]]
|[[Қырымбек Елеуұлы Көшербаев|Қырымбек Көшербаев]]&lt;br&gt;{{small|(1955 туған)}}
|18 қыркүйек 2019
|5 қаңтар 2022
|-
|14
|[[Сурет:Erlankarin.jpg|жиекті|150x150 нүкте]]
|[[Ерлан Тынымбайұлы Қарин|Ерлан Қарин]]&lt;br&gt;{{small|(1976 туған)}}
|5 қаңтар 2022
|14 маусым 2022
|-
| colspan=&quot;5&quot;|'''Қазақстанның мемлекеттік кеңесшілері (2022 жылдан бастап)'''
|-
|1
|[[Сурет:Erlankarin.jpg|жиекті|150x150 нүкте]]
|[[Ерлан Тынымбайұлы Қарин|Ерлан Қарин]]&lt;br&gt;{{small|(1976 туған)}}
|14 маусым 2022
|30 маусым 2026 
|}

=== Қазақстанның мемлекеттік кеңесшілері (1990—1995) ===
Мемлекеттік кеңесші лауазымы алғаш рет Қазақ КСР-нің 1990 жылғы 20 қарашадағы Заңына сәйкес пайда болды. Ол бұрынғы Министрлер Кеңесі төрағасының орынбасары лауазымының орнына енгізілді. 1991 жылы 25 маусымда Қазақ КСР-нің Заңымен Премьер-министр орынбасары лауазымы қайта енгізілді, бірақ мемлекеттік кеңесші лауазымы жойылған жоқ. Лауазым 1995 жылғы Конституциялық реформадан кейін жойылды.

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
!Аты-жөні 
!Лауазымға тағайындалды 
!Лауазымынан босатылды
|-
|[[Мырзатай Жолдасбеков]]
|желтоқсан&lt;br&gt;1990
|маусым&lt;br&gt;1991
|-
|[[Балташ Молдабайұлы Тұрсымбаев|Балташ Тұрсымбаев]]
|желтоқсан&lt;br&gt;1990
|маусым&lt;br&gt;1991
|-
|[[Қаратай Тұрысов]]
|желтоқсан&lt;br&gt;1990
|маусым&lt;br&gt;1991
|-
|[[Евгений Георгиевич Ежиков-Бабаханов|Евгений Ёжиков-Бабаханов]]
|желтоқсан&lt;br&gt;1990
|маусым&lt;br&gt;1991
|-
|[[Юрий Александрович Хитрин|Юрий Хитрин]] 
|желтоқсан&lt;br&gt;1990
|шілде&lt;br&gt;1992
|-
|[[Қадыр Қарқабатұлы Бәйкенов|Қадыр Бәйкенов]]
|наурыз&lt;br&gt;1991
|маусым&lt;br&gt;1991
|-
|[[Ұзақбай Қараманұлы Қараманов|Ұзақбай Қараманов]]
|қазан&lt;br&gt;1991
|қараша&lt;br&gt;1993
|-
|[[Төлеген Тілекұлы Жүкеев|Төлеген Жүкеев]]
|қаңтар&lt;br&gt;1992
|маусым&lt;br&gt;1993
|-
|[[Қайырбек Шошанұлы Сүлейменов|Қайырбек Сүлейменов]]
|қазан&lt;br&gt;1992
|қазан&lt;br&gt;1995
|-
|[[Әбіш Кекілбайұлы|Әбіш Кекілбаев]]
|қаңтар&lt;br&gt;1993
|наурыз&lt;br&gt;1994
|-
|[[Шалбай Құлмаханұлы Құлмаханов|Шалбай Құлмаханов]]
|қазан&lt;br&gt;1993
|маусым&lt;br&gt;1994
|-
|[[Марат Мұханбетқазыұлы Тәжин|Марат Тәжин]]
|қазан&lt;br&gt;1994
|қазан&lt;br&gt;1995
|-
|[[Әбіш Кекілбайұлы|Әбіш Кекілбаев]]
|сәуір&lt;br&gt;1995
|желтоқсан&lt;br&gt;1995
|}

==Cілтеме==
*Қазақстан Республикасы Мемлекеттік хатшысының мәртебесі мен өкілеттіктері туралы ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ПРЕЗИДЕНТІНІҢ ЖАРЛЫҒЫ, 2007 жылғы 13 тамыз N 379

==Дереккөздер==
&lt;references/&gt;
* http://www.akorda.kz/kz/secretary_of_state/on_the_status_and_authorities_of_secretary_of_state/decree_of_the_president_of_the_republic_of_kazakhstan {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100624110603/http://www.akorda.kz/kz/secretary_of_state/on_the_status_and_authorities_of_secretary_of_state/decree_of_the_president_of_the_republic_of_kazakhstan |date=2010-06-24 }}

[[Санат:Қазақстан Президенті Әкімшілігі]]</text>
      <sha1>n96w6npu0yfm5gz5yl1zxz2ccszg8ds</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Асқар Кіребайұлы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>43818</id>
    <revision>
      <id>3631765</id>
      <parentid>3384313</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T07:37:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dostoevskykz</username>
        <id>183227</id>
      </contributor>
      <origin>3631765</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2768" sha1="ei2wmniqv2ucas6ktr5vfbuo6o9m0he" xml:space="preserve">'''Асқар Кіребайұлы''' ([[1946]] жылы туған, [[Жалағаш ауданы]] Аламесек (қазіргі [[Есет батыр ауылы]]) – [[ақын]].

ҚазМУ-дың ([[Қазақ ұлттық университеті|қазіргі ӘЛ-Фараби атындағы ҚазҰУ]]) [[журналистика]] факультетін бітірген (1980). Еңбек жолын 1964 жылы бастап, [[Сырдария ауданы]]нда «Сырдария» газетінде корректор, әдеби қызметкер, бөлім меңгерушісі болған. 1980 жылдан [[Қызылорда облысы]] «Ленин жолы» («Сыр Бойы») газетінде әдеби қызметкер, [[Жаңақорған ауданы|Жаңақорған]], [[Шиелі ауданы|Шиелі]] аудандары бойынша меншікті тілші, бөлім меңгерушісі, [[Жалағаш ауданы]] «Жаңадария», Сырдария ауданы «Сырдария», республиканың «Кәсіпкер», «Қарашаңырақ» газеттерінде бас редактор, «Ауыл», «Заман – Қазақстан» газеттерінде меншікті тілші, Н.Бекежанов атындағы Қызылорда облыстық қазақ драма [[театр]]ында директор қызметтерін атқарған.

1975 жылы жас ақындардың «Көктем тынысы» атты жыр жинағына өлеңдері енген. Алғашқы кітабы «Сыршыл көңіл» деген атпен 1978 жылы жарық көрді. 1987 жылы балаларға арналған «Алғашқы бәйге», 1992 жылы «Іңкәрдария» өлеңдер жинағы жарық көрді. «Сыр өңірінің қара шаңырағы» театр тарихы туралы, «Өркенді өнер» атты прозалық шығармалары мен «Аламесек» өлеңдерінің толық жинағы шықты. Қызылорда облысы драма театрында «Арманым. Әнім. Іңкәрім» поэт. қойылымы, 2005 жылы [[«Махаббат пен Ғадауат»]] атты драмалық [[спектакль|спектаклі]] сахналанған.&lt;ref&gt;Қазақ энциклопедиясы&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:1946 жылы туғандар]]
[[Санат:Қызылорда облысында туғандар]]
[[Санат:Қазақстан ақындары]]</text>
      <sha1>ei2wmniqv2ucas6ktr5vfbuo6o9m0he</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631769</id>
      <parentid>3631765</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T07:38:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/Dostoevskykz|Dostoevskykz]] ([[User talk:Dostoevskykz|т]]) өңдемелерінен [[User:BilgishShezhireshiBot|BilgishShezhireshiBot]] соңғы нұсқасына қайтарды</comment>
      <origin>3384313</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2718" sha1="rhkx9i5flzbidnpu9jgtc7t5a66rcpo" xml:space="preserve">'''Асқар Кіребайұлы''' ([[1946]] жылы туған, [[Жалағаш ауданы]] Аламесек (қазіргі [[Есет батыр ауылы]]) – [[ақын]].

ҚазМУ-дың ([[Қазақ ұлттық университеті|ҚазҰУ]]) [[журналистика]] факультетін бітірген (1980). Еңбек жолын 1964 жылы бастап, [[Сырдария ауданы]]нда «Сырдария» газетінде корректор, әдеби қызметкер, бөлім меңгерушісі болған. 1980 жылдан [[Қызылорда облысы]] «Ленин жолы» («Сыр Бойы») газетінде әдеби қызметкер, [[Жаңақорған ауданы|Жаңақорған]], [[Шиелі ауданы|Шиелі]] аудандары бойынша меншікті тілші, бөлім меңгерушісі, [[Жалағаш ауданы]] «Жаңадария», Сырдария ауданы «Сырдария», республиканың «Кәсіпкер», «Қарашаңырақ» газеттерінде бас редактор, «Ауыл», «Заман – Қазақстан» газеттерінде меншікті тілші, Н.Бекежанов атындағы Қызылорда облыстық қазақ драма [[театр]]ында директор қызметтерін атқарған.

1975 жылы жас ақындардың «Көктем тынысы» атты жыр жинағына өлеңдері енген. Алғашқы кітабы «Сыршыл көңіл» деген атпен 1978 жылы жарық көрді. 1987 жылы балаларға арналған «Алғашқы бәйге», 1992 жылы «Іңкәрдария» өлеңдер жинағы жарық көрді. «Сыр өңірінің қара шаңырағы» театр тарихы туралы, «Өркенді өнер» атты прозалық шығармалары мен «Аламесек» өлеңдерінің толық жинағы шықты. Қызылорда облысы драма театрында «Арманым. Әнім. Іңкәрім» поэт. қойылымы, 2005 жылы [[«Махаббат пен Ғадауат»]] атты драмалық [[спектакль|спектаклі]] сахналанған.&lt;ref&gt;Қазақ энциклопедиясы&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:1946 жылы туғандар]]
[[Санат:Қызылорда облысында туғандар]]
[[Санат:Қазақстан ақындары]]</text>
      <sha1>rhkx9i5flzbidnpu9jgtc7t5a66rcpo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Тұрысбек Маманұлы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>44144</id>
    <revision>
      <id>3631648</id>
      <parentid>3629865</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T20:22:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-40355-04</username>
        <id>183605</id>
      </contributor>
      <comment>ҚР ОМА. 44 қор. 1 тізімдеме. 1721 іс. 2 п.</comment>
      <origin>3631648</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6030" sha1="rcw4igp1m6aq99cf024u84rjsy6cjst" xml:space="preserve">'''Тұрысбек Маманұлы''' (1844, [[Жетісу]] облысы Қапал уезі, Баянжүрек алқабы Ақтасты мекені – 1904, сонда) – қазақтың меценаты, ірі кәсіпкері, ағартушысы, қоғам қайраткері, Алаш зиялыларына қолдау көрсеткен тарихи тұлға. Найман тайпасы [[Матай (ру бірлестігі)|Матай]]-Қаптағай руынан шыққан би [[Маман Қалқабайұлы]]&lt;nowiki/&gt;ның тұңғыш ұлы.  

Тұрысбек Маманұлы Қапал қаласындағы ''Якобия'' медресесінде білім алған. Жастайынан [[татар]] және [[орыс]] тілдерін меңгеріп, шығыс пен орыс сауда мәдениетін қатар игерген. Ол қазақ даласындағы сауда қатынастарының дамуына ықпал етіп, Жетісу өңіріндегі ең ірі кәсіпкерлердің бірі болған. 

''Ақсу, Қапал, Сарқан, Жаркент, Лепсі, Семей, Өскемен'' өңірлерінде өзінің сауда орталықтарын ашқан. Сонымен қатар ''Наманган, Әндіжан, Самарқан, Ташкент, Бұхара'' секілді Орта Азияның ірі шаһарларымен сауда байланысын орнатқан. ''Омбы, Новосібір, Иркутск'' қалаларының көпестерімен және ''Қытай'' саудагерлерімен іскерлік қарым-қатынас жасаған. 

== Өмірбаяны мен еңбек жолы ==
*1873–1891 жылдары Жетісу өңірінің Қапал уезінде болыс қызметін атқарған;
*1880 жылы Жетісу өңіріндегі Қарасу мен Сүттіген өзендерінің аралығындағы үлкен алқыпты сатып алып, «Қарағаш» қалашығын салғызған ірі кәсіпкер болған;
*Көкқия тауының бұлақтарынан арық-тоған тартқызып, Наманганнан бағбандар алдырып, жазық даланы көк-жасыл '''жайқалған бау-бақшаға''' айналдырды; 
*Қарағаш қалашығы [[Қытай]]ға, оның ішінде Құлжа мен Үрімші бағыттарына шығатын маңызды сауда жолының бойында орналасқандықтан, сол жерге керуен сарайын салдырған;
*1886 жылы Мекке мен Мәдинаға қажылық сапар жасап, келгеннен кейін Қарағашта мешіт пен медресенің құрылысына басшылық жасаған;
*1899 жылы қазақ халқының рухани-мәдени тарихында ерекше орын алатын «Мамания» мектебін ашқан;
*1900 жылы Мұхамеджан Тынышбаевтың ерекше қабілетін жоғары бағалап, император I Александр атындағы Петербор теміржол транспорты институтына оқуға түсуіне қолдау көрсетіп, институтты бітіргенше шәкіртақымен қамтамасыз еткен; 
*Қазақ жастарының білім алуына ерекше көңіл бөліп, оларды алыс-жақын шетелдерде оқытып, қаржылай қолдау көрсеткен және Алаш қайраткерлеріне демеушілік жасаған ірі меценат болды;
*Өз дәуіріндегі ең ірі сауда орталықтарының бірі болған «Қоянды жәрмеңкесіне» жыл сайын қатысып, қазақ даласындағы халықаралық сауда байланысының дамуына орасан зор үлес қосқан;
*Қазақ – Қытай – Ресей – Орта Азия елдерінде сауда-саттықпен айналысып, Ресей империясының Бірінші гильдиялы саудагері дәрежесіне көтерілген.
*1903 жылы Мекке мен Мәдинаға екінші рет қажылық сапарға барған;
*1904 жылы Тұрысбек қажы дүниеден өткен соң оның ісін үлкен ұлы Құдайберген Тұрысбекұлы жалғастырды. ''қ. “Мамания”'' ''мектебі.''

== Марапаттары ==
* 1876 жылы 10 қыркүйекте Халық ағарту ісіне сіңірген еңбегі мен ауқымды қаржылай көмегі үшін Ресей империясының Станислав Лентасындағы үлкен күміс медалімен және Анна Лентасындағы алтын медалімен марапатталған;
* 1878 жылы орыс патшасы Александр II қазақ даласындағы ағартушылық, қайырымдылық және сауда-саттық істеріндегі ерекше еңбектері үшін «Граф» титулын сыйлаған.
* 1880 жылы 31 желтоқсанда халыққа білім беру ісін қолдағаны үшін Станислав Лентасындағы «За усердие» жазуы бар алтын медаль иегері атанған.

== Әдебиет ==
* Қазақ энциклопедиясы
* ҚР ОМА. 44 қор. 1 тізімдеме. 1721 іс. 2 п.

{{wikify}}
{{Суретсіз мақала}}
{{stub}}

[[Санат:Тұлғалар]]</text>
      <sha1>rcw4igp1m6aq99cf024u84rjsy6cjst</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631649</id>
      <parentid>3631648</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T20:27:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-40355-04</username>
        <id>183605</id>
      </contributor>
      <comment>ҚР ОМА. 44 қор. 1 тізімдеме. 1721 іс. 2 п.</comment>
      <origin>3631649</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6002" sha1="c4nt8w9c0k9m9s2sqpgbm7rujwk786e" xml:space="preserve">'''Тұрысбек Маманұлы''' (1844, [[Жетісу]] облысы Қапал уезі, Баянжүрек алқабы Ақтасты мекені – 1904, сонда) – қазақтың меценаты, ірі кәсіпкері, ағартушысы, қоғам қайраткері, Алаш зиялыларына қолдау көрсеткен тарихи тұлға. Найман тайпасы [[Матай (ру бірлестігі)|Матай]]-Қаптағай руынан шыққан би [[Маман Қалқабайұлы]]&lt;nowiki/&gt;ның тұңғыш ұлы.

Тұрысбек Маманұлы Қапал қаласындағы ''Якобия'' медресесінде білім алған. Жастайынан [[татар]] және [[орыс]] тілдерін меңгеріп, шығыс пен орыс сауда мәдениетін қатар игерген. Ол қазақ даласындағы сауда қатынастарының дамуына ықпал етіп, Жетісу өңіріндегі ең ірі кәсіпкерлердің бірі болған. 

''Ақсу, Қапал, Сарқан, Жаркент, Лепсі, Семей, Өскемен'' өңірлерінде өзінің сауда орталықтарын ашқан. Сонымен қатар ''Наманган, Әндіжан, Самарқан, Ташкент, Бұхара'' секілді Орта Азияның ірі шаһарларымен сауда байланысын орнатқан. ''Омбы, Новосібір, Иркутск'' қалаларының көпестерімен және ''Қытай'' саудагерлерімен іскерлік қарым-қатынас жасаған. 

== Еңбек жолы ==
*1873–1891 жылдары Жетісу өңірінің Қапал уезінде болыс қызметін атқарған;
*1880 жылы Жетісу өңіріндегі Қарасу мен Сүттіген өзендерінің аралығындағы үлкен алқыпты сатып алып, «Қарағаш» қалашығын салғызған ірі кәсіпкер болған;
*Көкқия тауының бұлақтарынан арық-тоған тартқызып, Наманганнан бағбандар алдырып, жазық даланы көк-жасыл '''жайқалған бау-бақшаға''' айналдырды; 
*Қарағаш қалашығы [[Қытай]]ға, оның ішінде Құлжа мен Үрімші бағыттарына шығатын маңызды сауда жолының бойында орналасқандықтан, сол жерге керуен сарайын салдырған;
*1886 жылы Мекке мен Мәдинаға қажылық сапар жасап, келгеннен кейін Қарағашта мешіт пен медресенің құрылысына басшылық жасаған;
*1899 жылы қазақ халқының рухани-мәдени тарихында ерекше орын алатын «Мамания» мектебін ашқан;
*1900 жылы Мұхамеджан Тынышбаевтың ерекше қабілетін жоғары бағалап, император I Александр атындағы Петербор теміржол транспорты институтына оқуға түсуіне қолдау көрсетіп, институтты бітіргенше шәкіртақымен қамтамасыз еткен; 
*Қазақ жастарының білім алуына ерекше көңіл бөліп, оларды алыс-жақын шетелдерде оқытып, қаржылай қолдау көрсеткен және Алаш қайраткерлеріне демеушілік жасаған ірі меценат болды;
*Өз дәуіріндегі ең ірі сауда орталықтарының бірі болған «Қоянды жәрмеңкесіне» жыл сайын қатысып, қазақ даласындағы халықаралық сауда байланысының дамуына орасан зор үлес қосқан;
*Қазақ – Қытай – Ресей – Орта Азия елдерінде сауда-саттықпен айналысып, Ресей империясының Бірінші гильдиялы саудагері дәрежесіне көтерілген.
*1903 жылы Мекке мен Мәдинаға екінші рет қажылық сапарға барған;
*1904 жылы Тұрысбек қажы дүниеден өткен соң оның ісін үлкен ұлы Құдайберген Тұрысбекұлы жалғастырды. ''қ. “Мамания”'' ''мектебі.''

== Марапаттары ==
* 1876 жылы 10 қыркүйекте Халық ағарту ісіне сіңірген еңбегі мен ауқымды қаржылай көмегі үшін Ресей империясының Станислав Лентасындағы үлкен күміс медалімен және Анна Лентасындағы алтын медалімен марапатталған;
* 1878 жылы орыс патшасы Александр II қазақ даласындағы ағартушылық, қайырымдылық және сауда-саттық істеріндегі ерекше еңбектері үшін «Граф» титулын сыйлаған.
* 1880 жылы 31 желтоқсанда халыққа білім беру ісін қолдағаны үшін Станислав Лентасындағы «За усердие» жазуы бар алтын медаль иегері атанған.

== Әдебиет ==
* Қазақ энциклопедиясы
* ҚР ОМА. 44 қор. 1 тізімдеме. 1721 іс. 2 п.

{{wikify}}
{{Суретсіз мақала}}
{{stub}}

[[Санат:Тұлғалар]]</text>
      <sha1>c4nt8w9c0k9m9s2sqpgbm7rujwk786e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Жаппархан Өтеген</title>
    <ns>0</ns>
    <id>44345</id>
    <revision>
      <id>3631768</id>
      <parentid>3384323</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T07:38:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dostoevskykz</username>
        <id>183227</id>
      </contributor>
      <origin>3631768</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1577" sha1="lf5kihlw9llgsgbtqm9o5plrimitxho" xml:space="preserve">'''Жаппархан Өтеген''' (18.5. 1938 жылы  туған, [[Сырдария ауданы]] [[Коммунизм]] ұжымшары) – журналист.

''[[Қазақ ұлттық университеті|ҚазМУ]]''-дың (қазіргі Әл-Фараби атындағы ''ҚазҰУ'') журналистика факултетін бітірген.

1957 – 1960 жылдары аудан «Коммунизм таңы» газетінде әдеби қызметкер, бөлім меңгерушісі, жауапты хатшы,

1962 – 1975 жылдары [[Қызылорда]] облыстық радиохабары және  телевизия басқармасында редактор, бас редактор,

1975 – 1977 жылдары облыстық «Ленин жолы» («Сыр бойы») газетінде,

1977 – 2003 жылдары «Социалистік Қазақстан» («Егемен Қазақстан») газетінің [[Жезқазған]], [[Қызылорда]] облыстарындағы меншікті тілшісі қызметтерін атқарған.

Өтегеннің 3 сатиралық кітабы жарық көрген («Сол қалта», «Бір қора өсек», «Мінездер»).
== Сілтемелер ==
Қазақ энциклопедиясы

{{wikify}}
{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Әдебиет]]
[[Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері]]


{{stub}}</text>
      <sha1>lf5kihlw9llgsgbtqm9o5plrimitxho</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Төлеу Көбдіков</title>
    <ns>0</ns>
    <id>46807</id>
    <revision>
      <id>3631790</id>
      <parentid>3153005</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T07:54:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Muzeologist</username>
        <id>183233</id>
      </contributor>
      <origin>3631790</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20954" sha1="92uk91u1zvekidnay62849ol7kmv0q1" xml:space="preserve">'''Төлеу Көбдіков''' (15 маусым 1874 жыл, Қарқаралы уезі, Дағанды болысы, Мүзбел қонысы – 23 қараша 1954 жыл, [[Шар]] қаласы) – қазақтың халық ақыны, айтыскер, жыршы, Абайдың көрнекті шәкірттерінің бірі. Қазақтың дәстүрлі ауыз әдебиеті мен жазба поэзиясының сабақтастығын жалғастырған ақындардың қатарында орын алады. Оның шығармалары туған жер, ел тағдыры, еркіндік, адамгершілік, әділет, тарихи оқиғалар мен халық тұрмысы тақырыптарына арналды.

Төлеу Көбдікұлының шығармашылығында 1916 жылғы ұлт-азаттық қозғалысқа арналған «1916 жыл» («Сарыарқа») толғауы, «Ақын тойы», «Шұбартау», «Атайлақтың толғауы», «Қырық уәзір» дастандары ерекше орын алады. 1948 жылдан КСРО Жазушылар одағының мүшесі болды. 1954 жылы оған «Қазақ ССР-нің халық ақыны» құрметті атағы берілді.

== Өмірбаяны ==
Төлеу Көбдікұлы 1874 жылғы 15 маусымда бұрынғы Семей облысы Қарқаралы уезінің Дағанды болысына қарасты 2-ауылдағы Мүзбел қонысында (қазіргі Абай облысы Аягөз ауданы аумағы) дүниеге келген.

Әкесінің шын есімі – Көпжер. Кейін Батыс Сібірде құжат рәсімдеу кезінде тегі «Ковдков» болып жазылып кеткен. Ақынның туған күні де құжаттарда наурыз айымен көрсетілгенімен, туған-туыстарының естеліктеріне сәйкес, шешесі Қуандықтың айтуынша, ол Қоянды жәрмеңкесінің туы көтерілген күні – 15 маусымда дүниеге келген.

Төлеудің анасы Қуандық – өз дәуіріне белгілі ақын. Ол атақты Ақтайлақ бидің кенже ұлы, белгілі ақын Сабырбайдың қызы болған. Осылайша Төлеу нағашы жұртынан ақындық дәстүрді бойына сіңіріп өсті.

1943 жылы Семейге келген сапарында Мұхтар Әуезов Төлеу ақынмен кездесіп, оның өнеріне жоғары баға берген. Жазушы сол жылы орыс қаламгері Павел Кузнецовқа жазған хатында: «Облыста бұрын неге көрінбегенін кім білсін, Төлеу деген ірі ақын бар екен... Төлеу ақсақалды көргенде мен Қуандықпен кездескендей күйге келдім...», – деп жазған.

Қайым Мұхамедханов Төлеу Көбдікұлын Абайдың әдеби мектебінің көрнекті өкілдерінің бірі ретінде бағалап: «Абайдың ерекше әсерімен, Абай мектебінің өнегесімен жазба әдебиет үлгісінде көптеген өлең, дастандар тудырған Төлеу, Нұрлыбек, Сапарғали, Тәңірберген, Шәкір сияқты сауатты, дарынды халық ақындарын да Абай мектебінің шәкірттері деп есептеу ләзім», – деп жазды.

== Білімі және ақындық жолының басталуы ==
Төлеу ауыл молдасынан сауат ашып, мұсылманша хат таныған. Он бес жасынан бастап ауыл арасындағы ойын-тойларда жыр айтып, айтысқа түсіп, халық дастандарын жатқа орындауымен көзге түсті.

Өзінің ақындық жолының басталуын кейін былай еске алған:

Қой жайдым қызыл шақа тасқа жаяу,

Көңілім жаяу жүріп болды қаяу.

Түк қалмай табанымнан түсіп қалды,

Бір тұғыр әкеп берші, ағатай-ау.

Бұл оның бала кезінде шығарған алғашқы өлеңдерінің бірі саналады.

Жас ақынның қалыптасуына ұлы Абайдың ықпалы зор болды. Ол бірнеше рет Абай ауылында болып, ақынның әңгімесін тыңдап, өнегесін көрген. Әуелде суырыпсалмалыққа ден қойған Төлеу кейін Абай дәстүріне бет бұрып, жазба поэзияға көбірек көңіл бөлді.

Ақын өзінің шығармашылық тамыры туралы:

Нәпсіні жамандықтан тыйып жүрмін,

Көңліме жақсы сөзді түйіп жүрмін.

Нағашың он жеті ақын дегеннен соң,

Солардың ыстығына күйіп жүрмін..., – деп жазған.

== 1916 жылғы ұлт-азаттық көтеріліс және «1916 жыл» («Сарыарқа») толғауы ==
Төлеу Көбдікұлы шығармашылығындағы ең елеулі туынды – 1916 жылғы ұлт-азаттық көтеріліске арналған «1916 жыл» атты көлемді толғау. Бұл шығарма кейін алғашқы жарияланымдарда «Сарыарқа» деген атаумен белгілі болды.

1916 жылғы 25 маусымда Ресей императоры Николай II Түркістан мен Дала өлкесіндегі 19-43 жас аралығындағы ер азаматтарды тыл жұмыстарына алу туралы жарлық шығарды. Бұл жарлық қазақ даласында жаппай наразылық туғызып, ұлт-азаттық көтерілістердің басталуына себеп болды.

Шұбартау өңірінің халқы да туған жерін тастап, Қытайға үдере көшуге қамданады. Осындай алмағайып кезеңде ел ақсақалдары жұртты тоқтату үшін билік өкілдерін емес, сөзі өтімді, елге беделді Төлеу ақынды алға шығарады.

Ақын осы тарихи сәтте туған «1916 жыл» толғауын айтып, халықты туған жерден айырылмауға үндейді. Толғауда туған өлкенің табиғаты, ата-баба қонысының қасиеті, халықтың салт-дәстүрі, ел бірлігі мен ұлттық рух кеңінен жырланады. Ақын:

Сары Арқа! Қош-аман бол салқын белім,

Малға жай, жанға рахат шалқар көлім...

деп туған жердің қадірін ерекше тебіреніспен суреттейді.

Толғаудың әсері соншалық, елдің Қытайға көшуі тоқтап, жұрт туған жерінде қалуға бел байлағаны жөнінде халық жадында сақталған деректер бар. Осы оқиға ақынның халық арасындағы беделін бұрынғыдан да арттырды.

1936 жылы Қазақстандағы 1916 жылғы көтерілістің жиырма жылдығына орай жарық көрген «1916 жыл» атты жинаққа толғаудың небәрі он алты жолы ғана енгізілді. Соған қарамастан, шығарма әдеби ортада үлкен қызығушылық тудырды.

Жинақты оқыған ақын Ілияс Жансүгіров Мұхтар Әуезовтен: «Мына жырдың иесі кім? Өлеңі жақсы екен», – деп сұрағаны туралы дерек сақталған.

Осыдан кейін Мұхтар Әуезов ақынның тағдырына ерекше көңіл бөліп, оның қайда жүргенін анықтауға кіріседі.

== Қуғын-сүргін жылдары ==
Кеңес өкіметінің алғашқы жылдарында Төлеу Көбдікұлы бұрынғы Дағанды болысында кеңестік қызметтер атқарып, болыстық атқару комитетінің жұмысына қатысқан.

Алайда 1928 жылдан кейін басталған тәркілеу мен саяси қуғын-сүргіннің зардабы ақынға да ауыр тиді. «Бұрынғы би-болыстардың ықпалында болды» деген желеумен ол 1930 жылдың қаңтарында Қарқаралыдағы әйгілі «Қоңыр абақтыға» қамалып, он жылға сотталды.

Бұл жылдары ақынның отбасы да үлкен қайғы-қасіретке ұшырады. Інісі Мұқаш түрмеде қайтыс болды. Ақын жазасының жартысын өтегеннен кейін 1934 жылы ғана бостандыққа шықты.

Бостандыққа шыққанымен, 1937 жылғы саяси қуғын-сүргін басталған кезде оның үлкен ұлы Құлжанбек із-түзсіз жоғалады. Осы оқиғадан кейін Төлеу Көбдікұлы өзіне де қауіп төнгенін сезіп, отбасымен бірге Батыс Сібірге қоныс аударуға мәжбүр болады. Ол жақта біраз жыл қойшылықпен айналысып, шығармашылықтан уақытша қол үзеді.

== Мұхтар Әуезовтің ақынды елге қайтаруы ==
1936 жылы жарық көрген «1916 жыл» жинағындағы «Сарыарқа» толғауының үзіндісі Мұхтар Әуезовтің назарын аударды.

Әуезов Абайдың немере інісі Әрхам Кәкітайұлы Ысқақовтан ақын туралы мәлімет сұрайды. Әрхам Ысқақов Төлеудің Батыс Сібірде жан сауғалап жүргенін хабарлайды.

Осыдан кейін Мұхтар Әуезов Қазақстан Жазушылар одағы арқылы қаражат бөлдіріп, Әрхам Ысқақовты арнайы ақынды елге алып келуге жібереді.

Әрхам ақсақал Төлеу ақынның үйінде бірнеше күн болып, туған еліне оралуға көндіреді. Ақын сол кезде:

Жастардың қатарына қосамын деп,

Әрхам-жан сүйреп отыр кәрі ағасын...

деп ризашылығын өлеңмен білдірген.

Елге оралған соң Төлеу Көбдікұлы Шар өңіріне қоныстанып, шығармашылық жұмысын қайта жалғастырды. Оның өлеңдері облыстық «Екпінді» газетінде жүйелі түрде жарияланып, ақын әдеби ортаға қайта танылды.

== Ұлы Отан соғысы жылдарындағы шығармашылығы ==
1941 жылы Ұлы Отан соғысы басталған кезде Төлеу Көбдікұлы жетпістен асқан ақсақал еді. Соған қарамастан, елдің рухын көтеруді ақындық парызы санады. Майдандағы жауынгерлерге, тыл еңбеккерлеріне арнап көптеген патриоттық өлеңдер жазды.

Оның «Майданға аттанады ақындар да», «Малғұнға», «Төлегенге», «Ұлдарыма», «Жаудан жерім тазарды», «Жеңіс серті» сияқты шығармалары жауынгерлердің ерлігін, халықтың бірлігін және Жеңіске деген сенімін жырлады.

Жеңіс күнін ақын зор қуанышпен қарсы алып:

Ерікті еркін дәуір, кеңдік бізде,

Кемдік жоқ, бәрі жолдас, теңдік бізде.

Тарихта өлмес, өшпес мәңгі қалған

Жеңімпаз әлемге аян ерлік бізде...

деп халықтың бейбіт болашағына сенім білдірді.

Соғыс жылдары Қазақстан Жазушылар одағының тапсырмасымен ел аралап, үгіт-насихат жұмыстарын жүргізді. 1942 жылы ақындар Сапарғали Әлімбетов, Қалиқан Алтынбаевпен бірге Аягөз және Шұбартау аудандарын аралады. Көп жылдан кейін туған жеріне қайта оралған сапарында атақты «Шұбартау» толғауын шығарды.

== Айтыс өнері ==
Төлеу Көбдікұлы қазақтың көрнекті айтыскер ақындарының бірі болды. Ол жас кезінен айтысқа түсіп, суырыпсалма өнерімен танылды.

Бізге жеткен айтыстарының қатарында:

інісі Мұқашпен айтысы;

Уәйіспен айтысы;

Нұрлыбекпен айтысы;

Бәтима қызбен айтысы;

Әбдірахманмен жұмбақ айтысы

бар.

1943 жылы Алматыда өткен республикалық ақындар айтысына Семей облысының ақындарын бастап барып, жүлделі орын иеленді.

Айтыстарында ақын ел бірлігі, әділдік, адамгершілік, білім мен өнер тақырыптарын көтеріп, тапқырлығымен ерекшеленді.

== Абайдың 100 жылдық мерейтойы ==
1945 жылы Қазақстанда ұлы ақын Абай Құнанбайұлының туғанына 100 жыл толуы кең көлемде аталып өтті.

Төлеу Көбдікұлы тарихи мерейтойға қатысып, осы оқиғаға арнап көлемді «Ақын тойы» толғауын жазды.

Бұл шығармада ақын Абай тойының сән-салтанатын, халықтың қуанышын, ұлттық ойындарды, өнер мерекесін көркем бейнеледі.

Ақын Жақан Сыздықов: «Абай тойында» деген ұзақ өлеңін алсақ, біз білген ақындар Абайды да, Абайдың салтанатты тойын да Төкеңдей жырлап берген емес», – деп жоғары баға берген.

== Кітаптары ==
Төлеу Көбдікұлының шығармалары өмірінің әр кезеңінде және қайтыс болғаннан кейін бірнеше рет жеке кітап болып жарық көрді.

Негізгі жинақтары:

«Алып күшті Отаным» – 1948.

«Өмір жыры» – 1953.

«Өлеңдер» – 1955 (қайтыс болғаннан кейін жарық көрді, құрастырушысы – Сапарғали Бегалин).

«Жырларым» – 1975 (құрастырушысы Мұрат Төлеуұлы).

«Шығармалары» – 2018 («Абай әлемі» сериясы).

2018 жылғы жинақта алғаш рет ақынның көлемді «1916 жыл» толғауының толық нұсқасы жарияланды.

== Марапаттары ==
1948 жылдан бастап КСРО Жазушылар одағының мүшесі болды.

1953 жылы Шар селолық Кеңесінің депутаты болып сайланды.

1954 жылы Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі Президиумының Жарлығымен оған «Қазақ ССР-нің халық ақыны» құрметті атағы берілді.

Осы кезеңде Төлеу Көбдікұлы Қазақстанның халық ақындары арасындағы аса беделді тұлғалардың бірі ретінде танылды.

== Мұрасы ==
Төлеу Көбдіков қазақ әдебиетіндегі Абайдың ақындық мектебін жалғастырған көрнекті халық ақындарының бірі саналады. Оның шығармалары қазақ халқының тарихи тағдырын, ұлттық дүниетанымын, туған жерге деген сүйіспеншілігін, ел бірлігі мен адамгершілік құндылықтарын бейнелейтін маңызды әдеби мұра болып табылады.

Ақынның шығармашылық мұрасын сақтауда ұлы Мұрат Төлеуұлының (1937–2015) еңбегі ерекше. Ол ұзақ жылдар бойы әкесінің қолжазбаларын, фотосуреттерін, құжаттарын және жеке заттарын жинақтап, жариялануына ықпал етті.

1975 жылы Мұрат Төлеуұлының құрастыруымен «Жырларым» атты жинақ жарық көрді. Кейін 2018 жылы Шығыс Қазақстан облысы әкімдігінің қолдауымен «Абай әлемі» сериясымен ақын шығармаларының толықтырылған жинағы басылып шықты. Бұл жинақта алғаш рет «1916 жыл» толғауының толық нұсқасы жарияланды.

== Жеке архиві ==
Төлеу Көбдіковтің жеке архиві қазіргі таңда Қазақстандағы бірнеше мәдени мекемеде сақтаулы.

Абайдың «Жидебай-Бөрілі» мемлекеттік тарихи-мәдени және әдеби-мемориалдық қорық-музейі мен Семей қаласының облыстық тарихи-өлкетану музейінің қорларында ақынның қолжазбалары, шығармалары, жеке құжаттары, фотосуреттері және өміріне қатысты материалдар сақталған.

1974, 1977 және 1991 жылдары ақынның ұлы Мұрат Төлеуұлы аталған музей қорларына көптеген тарихи құжаттарды тапсырған. Қор құрамында:

қолжазбалар;

өлең дәптерлері;

фотосуреттер;

жеке құжаттар;

баспасөз материалдары;

жеке пайдаланған заттары сақталған.

Отбасында ақынның домбырасы, шақшасы, таяғы, кісе белбеуі және басқа да жәдігерлері бүгінге дейін сақталған.

1954 жылы Балқаш қаласында Әлихан Бөкейханның туған інісі Смақан Бөкейханов Төлеу Көбдікұлымен кездесіп, құрмет белгісі ретінде өз таяғын сыйлағаны жөнінде дерек бар. Бұл жәдігер де ақын әулетінің тарихи құндылықтарының бірі саналады.

==Дереккөздер==
&lt;references/&gt;

{{Суретсіз мақала}}

{{wikify}}

[[Санат:Қазақ ақындары]]


{{stub}}</text>
      <sha1>92uk91u1zvekidnay62849ol7kmv0q1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шекербек Садықанұлы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>56545</id>
    <revision>
      <id>3631774</id>
      <parentid>2688952</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T07:41:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dostoevskykz</username>
        <id>183227</id>
      </contributor>
      <origin>3631774</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3578" sha1="6iotx3ouw2qi3mljo1zvecodc2ci6jd" xml:space="preserve">[[Сурет:75 36303b9330414b-24.jpg|right|200px]]'''Шекербек Садықанұлы''' (23. 12.1936 жылы туған, [[Меркі ауданы]] [[Қостоған ауылы]]) – журналист, ақын.&lt;ref&gt;Тараз энциклопедиясы&lt;/ref&gt;
==Өмірбаяны==
1936 жылы 23 желтоқсанда [[Жамбыл облысы]], [[Меркі ауданы]]ның [[Қостоғай ауылы]]нда дүниеге келген. [[Алматы жоғары партия мектебі]]н бітірген. [[Қазақстан Жазушылар және Журналистер одақтары]]ның [[Ұзақ Бағаев]] атындағы сыйлығының, [[Жамбыл атындағы халықаралық сыйлық]]тың лауреаты.

Луғовой темір жолы бекетінде жұмысшы, Жамбыл облыстық «Ақжол», Меркі аудандық «Меркі таңы», Алматы облыстық «Жетісу» газеттерінде корректор, әдеби қызметкер, бөлім меңгерушісі болып еңбек еткен. Алматы облысы, Қарасай аудандық «Заман жартысы» газетінде бас редактор болды. Қазір зейнеткер.

«Тәуіп пен дәрігер» атты тұңғыш поэмасы [[«Жас Алаш»]] ([[«Лениншіл жас»]]) ғазетінде 1958 жылы жарық көрген. Алғаш айтыскер ақын ретінде танылған. Айтыс өлеңдері «Ақындар шықты айтысқа» (1958), «Айтыс» жинағының үшінші (1960) кітабында жарияланған.

«Әкем менің» (1975), [[«Мұрат»]] (1978), «Алтын шақпақ» (1980), «Найзағай жарқылдары» (1982), «Аманжолдың ерлігі» (1985) атты жыр жинақтары жарық көрген. Соңғы жылдары «Жайна, жасыл дүние», «Дүние дәурен» және «Аққу арман» жинақтары оқырман қолына тиді.&lt;ref&gt;Қазақстан жазушылары: Анықтамалық – Алматы: “Ан Арыс” баспасы, 2009 жыл – 480 бет. ISBN 978-601-7130-43-5&lt;/ref&gt;
==Айтыстары==
Ақындармен айтысы «Ақындар шықты айтысқа» (Алматы, 1960) атты кітапта, одан кейін «Айтыс» (1966) кітабының үшінші томында жарияланған. «Тәуіп пен дәрігер» (1978), «Әкем менің» (1975), «Мұрат» (1980), «Найзағай жарқылы» (1978), «Алтын шапақ» (1980), «Аманжолдың ерлігі» (1985), «Жайна жасыл дүние» (1999), «Дүние дәурен» (2001), «Ах-ау, арман» (2002) атты бірнеше жыр жинақтары жарық көрген. Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі. Қазақстан Журналистер одағының [[Ұзақ Бағаев]] атындағы сыйлығының және Жамбыл атындағы Халықаралық сыйлықтың [[лауреат]]ы. [[Қаскелең]] қаласының құрметті азаматы.

==Дереккөздер==
&lt;references/&gt;


[[Санат:Тұлғалар]]
[[Санат:Қазақстан жазушылары]]


{{Bio-stub}}</text>
      <sha1>6iotx3ouw2qi3mljo1zvecodc2ci6jd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қандысу</title>
    <ns>0</ns>
    <id>58910</id>
    <revision>
      <id>3631722</id>
      <parentid>3468575</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T05:51:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Орел Карл</username>
        <id>81620</id>
      </contributor>
      <comment>/* Кіріспе бөлімін өңдеді */</comment>
      <origin>3631722</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4496" sha1="s2mgd335yvxl57p5tvqkrascta61x20" xml:space="preserve">{{Өзен
 |атауы                   = Қандысу өзені
  |шынайы атауы           = 
 |сурет                  =    
  |сурет ені             =  
  |сурет атауы           =    
 |карта                  = 
  |карта ені             = 
  |карта атауы           = 
 |ұзындығы               = 121 
 |су алабының ауданы     = 4640
 |су алабы               =   
 |өзендердің су алабы    =  
 |су шығыны              = 
  |өлшеу орны            = 
 |бастауы                =  
  |бастауының орны        =  [[Сауыр жоталары|Сауыр жотасы]]ның солтүстігіндегі [[Шілікті аңғары]]ндағы бұлақтар 
  |бастауының биіктігі    = 
  |s_lat_dir = |s_lat_deg = 47 |s_lat_min = 09 |s_lat_sec = 29 
  |s_lon_dir = |s_lon_deg = 84 |s_lon_min =  24|s_lon_sec = 21
 |сағасы                 =  [[Зайсан (көл)|Зайсан]]
  |сағасының орны        =  
  |сағасының биіктігі    = 
  |m_lat_dir = |m_lat_deg = 47 |m_lat_min =  58|m_lat_sec = 58
  |m_lon_dir = |m_lon_deg =83 |m_lon_min =  41|m_lon_sec = 15 
 |еңістігі               = 
 |ел                     = [[Қазақстан]] 
  |аймақ   =   [[Шығыс Қазақстан облысы]]ның [[Тарбағатай ауданы]]              
 |ортаққордағы санаты    = 
}}

'''Қандысу&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://anyz.pushkinlibrary.kz/kz/component/content/article/29-kone-anyzdar/161-qandysu-ozenine-qatysty-el-anyzdary.html?Itemid=101|title=Қандысу өзеніне қатысты ел аңыздары|publisher=Көне Аңыз-әпсаналар бөлімі // Шығыс Қазақстанның аңыз-әпсаналары интернет-порталы}}&lt;/ref&gt;''', ''Шорға'' – [[Ертіс]] алабындағы [[өзен]].

== Географиялық орны ==
[[Шығыс Қазақстан облысы]]ның [[Тарбағатай ауданы]] жерімен ағады. 

== Бастауы ==
Бастауын [[Сауыр жоталары|Сауыр жотасы]]ның солтүстігіндегі [[Шілікті аңғары]]ндағы бұлақтардан алып, Қабанбай ауылы тұсында [[Зайсан (көл)|Зайсан]] көліне құяды. 

== Гидрологиясы ==
Ұзындығы 121 км, су жиналатын алабы 4640 км&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. Аңғары кең (0,5 – 3,0 км), арнасы тік жарлы. [[Жер асты суы|Жер асты]], [[Атмосфералық жауын-шашын|жауын-шашын]] суларымен толығады. Жылдық орташа су ағымы 5 – 6 м&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;/с. Өзен суымен 1,5 мың га егін суғарылып, 500 – 600 мың га шабындық суландырылады.&lt;ref&gt;Қазақстан Республикасының табиғаты 3 том, 2 бөлім&lt;/ref&gt;

== Этимологиясы ==
Шорға - моңғол тілінде цорго &quot;шұрғы&quot;, &quot;шүмек&quot; сөзінен жасалған түбір топоним. Шорға шағын өзені басын Тарбағатай тауынан алып, Зайсан көліне құяды, ал кез келген судың көлге құятын немесе көлден ағып шығатын жерін қазақтар шүмек деп атайды. Шорға (Цорго) қазақ тілінде шүмек географиялық терминінің моңғол тіліндегі баламасы болып шығады.&lt;ref&gt;{{кітап|авторы=Б.Бияров |бөлімі=|бөлім сілтемесі= |тақырыбы= Жер-су аттарының сөзжасамдық үлгілері:монография|шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым= |орны=Алматы|баспасы=&quot;Мемлекеттік тілді дамыту институты&quot;|жыл=2012|томы= |беттері=131-132|барлық беті=460|сериясы= |isbn=978-601-7206-35-2|тиражы= 1000}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Тарбағатай ауданы өзендері]]
[[Санат:Ертіс су алабы]]</text>
      <sha1>s2mgd335yvxl57p5tvqkrascta61x20</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631733</id>
      <parentid>3631722</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T06:41:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3631733</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4495" sha1="9p5qys7i1qoizbh3d9tjzizbd5a1u6p" xml:space="preserve">{{Өзен
 |атауы                   = Қандысу өзені
  |шынайы атауы           = 
 |сурет                  =    
  |сурет ені             =  
  |сурет атауы           =    
 |карта                  = 
  |карта ені             = 
  |карта атауы           = 
 |ұзындығы               = 121 
 |су алабының ауданы     = 4640
 |су алабы               =   
 |өзендердің су алабы    =  
 |су шығыны              = 
  |өлшеу орны            = 
 |бастауы                =  
  |бастауының орны        =  [[Сауыр жоталары|Сауыр жотасы]]ның солтүстігіндегі [[Шілікті аңғары]]ндағы бұлақтар 
  |бастауының биіктігі    = 
  |s_lat_dir = |s_lat_deg = 47 |s_lat_min = 09 |s_lat_sec = 29 
  |s_lon_dir = |s_lon_deg = 84 |s_lon_min =  24|s_lon_sec = 21
 |сағасы                 =  [[Зайсан (көл)|Зайсан]]
  |сағасының орны        =  
  |сағасының биіктігі    = 
  |m_lat_dir = |m_lat_deg = 47 |m_lat_min =  58|m_lat_sec = 58
  |m_lon_dir = |m_lon_deg =83 |m_lon_min =  41|m_lon_sec = 15 
 |еңістігі               = 
 |ел                     = [[Қазақстан]] 
  |аймақ   =   [[Шығыс Қазақстан облысы]]ның [[Тарбағатай ауданы]]              
 |ортаққордағы санаты    = 
}}
'''Қандысу,&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://anyz.pushkinlibrary.kz/kz/component/content/article/29-kone-anyzdar/161-qandysu-ozenine-qatysty-el-anyzdary.html?Itemid=101|title=Қандысу өзеніне қатысты ел аңыздары|publisher=Көне Аңыз-әпсаналар бөлімі // Шығыс Қазақстанның аңыз-әпсаналары интернет-порталы}}&lt;/ref&gt;''' ''Шорға'' — [[Ертіс]] алабындағы [[өзен]].

== Географиялық орны ==
[[Шығыс Қазақстан облысы]]ның [[Тарбағатай ауданы]] жерімен ағады. 

== Бастауы ==
Бастауын [[Сауыр жоталары|Сауыр жотасы]]ның солтүстігіндегі [[Шілікті аңғары]]ндағы бұлақтардан алып, Қабанбай ауылы тұсында [[Зайсан (көл)|Зайсан]] көліне құяды. 

== Гидрологиясы ==
Ұзындығы 121 км, су жиналатын алабы 4640 км&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. Аңғары кең (0,5 – 3,0 км), арнасы тік жарлы. [[Жер асты суы|Жер асты]], [[Атмосфералық жауын-шашын|жауын-шашын]] суларымен толығады. Жылдық орташа су ағымы 5 – 6 м&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;/с. Өзен суымен 1,5 мың га егін суғарылып, 500 – 600 мың га шабындық суландырылады.&lt;ref&gt;Қазақстан Республикасының табиғаты 3 том, 2 бөлім&lt;/ref&gt;

== Этимологиясы ==
Шорға - моңғол тілінде цорго &quot;шұрғы&quot;, &quot;шүмек&quot; сөзінен жасалған түбір топоним. Шорға шағын өзені басын Тарбағатай тауынан алып, Зайсан көліне құяды, ал кез келген судың көлге құятын немесе көлден ағып шығатын жерін қазақтар шүмек деп атайды. Шорға (Цорго) қазақ тілінде шүмек географиялық терминінің моңғол тіліндегі баламасы болып шығады.&lt;ref&gt;{{кітап|авторы=Б.Бияров |бөлімі=|бөлім сілтемесі= |тақырыбы= Жер-су аттарының сөзжасамдық үлгілері:монография|шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым= |орны=Алматы|баспасы=&quot;Мемлекеттік тілді дамыту институты&quot;|жыл=2012|томы= |беттері=131-132|барлық беті=460|сериясы= |isbn=978-601-7206-35-2|тиражы= 1000}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Тарбағатай ауданы өзендері]]
[[Санат:Ертіс су алабы]]</text>
      <sha1>9p5qys7i1qoizbh3d9tjzizbd5a1u6p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631734</id>
      <parentid>3631733</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T06:41:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3631734</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4495" sha1="8prcqby42vzp7wtdhmd8yxpzai6dfpx" xml:space="preserve">{{Өзен
 |атауы                   = Қандысу өзені
  |шынайы атауы           = 
 |сурет                  =    
  |сурет ені             =  
  |сурет атауы           =    
 |карта                  = 
  |карта ені             = 
  |карта атауы           = 
 |ұзындығы               = 121 
 |су алабының ауданы     = 4640
 |су алабы               =   
 |өзендердің су алабы    =  
 |су шығыны              = 
  |өлшеу орны            = 
 |бастауы                =  
  |бастауының орны        =  [[Сауыр жоталары|Сауыр жотасы]]ның солтүстігіндегі [[Шілікті аңғары]]ндағы бұлақтар 
  |бастауының биіктігі    = 
  |s_lat_dir = |s_lat_deg = 47 |s_lat_min = 09 |s_lat_sec = 29 
  |s_lon_dir = |s_lon_deg = 84 |s_lon_min =  24|s_lon_sec = 21
 |сағасы                 =  [[Зайсан (көл)|Зайсан]]
  |сағасының орны        =  
  |сағасының биіктігі    = 
  |m_lat_dir = |m_lat_deg = 47 |m_lat_min =  58|m_lat_sec = 58
  |m_lon_dir = |m_lon_deg =83 |m_lon_min =  41|m_lon_sec = 15 
 |еңістігі               = 
 |ел                     = [[Қазақстан]] 
  |аймақ   =   [[Шығыс Қазақстан облысы]]ның [[Тарбағатай ауданы]]              
 |ортаққордағы санаты    = 
}}
'''Қандысу''',&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://anyz.pushkinlibrary.kz/kz/component/content/article/29-kone-anyzdar/161-qandysu-ozenine-qatysty-el-anyzdary.html?Itemid=101|title=Қандысу өзеніне қатысты ел аңыздары|publisher=Көне Аңыз-әпсаналар бөлімі // Шығыс Қазақстанның аңыз-әпсаналары интернет-порталы}}&lt;/ref&gt; ''Шорға'' — [[Ертіс]] алабындағы [[өзен]].

== Географиялық орны ==
[[Шығыс Қазақстан облысы]]ның [[Тарбағатай ауданы]] жерімен ағады. 

== Бастауы ==
Бастауын [[Сауыр жоталары|Сауыр жотасы]]ның солтүстігіндегі [[Шілікті аңғары]]ндағы бұлақтардан алып, Қабанбай ауылы тұсында [[Зайсан (көл)|Зайсан]] көліне құяды. 

== Гидрологиясы ==
Ұзындығы 121 км, су жиналатын алабы 4640 км&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. Аңғары кең (0,5 – 3,0 км), арнасы тік жарлы. [[Жер асты суы|Жер асты]], [[Атмосфералық жауын-шашын|жауын-шашын]] суларымен толығады. Жылдық орташа су ағымы 5 – 6 м&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;/с. Өзен суымен 1,5 мың га егін суғарылып, 500 – 600 мың га шабындық суландырылады.&lt;ref&gt;Қазақстан Республикасының табиғаты 3 том, 2 бөлім&lt;/ref&gt;

== Этимологиясы ==
Шорға - моңғол тілінде цорго &quot;шұрғы&quot;, &quot;шүмек&quot; сөзінен жасалған түбір топоним. Шорға шағын өзені басын Тарбағатай тауынан алып, Зайсан көліне құяды, ал кез келген судың көлге құятын немесе көлден ағып шығатын жерін қазақтар шүмек деп атайды. Шорға (Цорго) қазақ тілінде шүмек географиялық терминінің моңғол тіліндегі баламасы болып шығады.&lt;ref&gt;{{кітап|авторы=Б.Бияров |бөлімі=|бөлім сілтемесі= |тақырыбы= Жер-су аттарының сөзжасамдық үлгілері:монография|шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым= |орны=Алматы|баспасы=&quot;Мемлекеттік тілді дамыту институты&quot;|жыл=2012|томы= |беттері=131-132|барлық беті=460|сериясы= |isbn=978-601-7206-35-2|тиражы= 1000}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Тарбағатай ауданы өзендері]]
[[Санат:Ертіс су алабы]]</text>
      <sha1>8prcqby42vzp7wtdhmd8yxpzai6dfpx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Алексей Николаевич Белослюдов</title>
    <ns>0</ns>
    <id>68229</id>
    <revision>
      <id>3631799</id>
      <parentid>3048731</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T08:31:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Muzeologist</username>
        <id>183233</id>
      </contributor>
      <origin>3631799</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7694" sha1="g75p4ctv3wkkvd825veaqjtvgg2fxwb" xml:space="preserve">'''Алексей Николаевич Белослюдов''' (16.03.1887- 1939) - [[Өлкетану|өлкетанушы,]] [[Педагогика|педагог]]. Алексей Николаевич Белослюдов 1887 жылы 16 наурызда [[Семей]] қаласында сібір казактарының кедей шенеунігінің отбасында дүниеге келген. Семей ерлер гимназиясының 7 сыныбын бітіріп, 1906 жылы заңсыз үйірме жұмыстарына қатысқаны үшін гимназиядан шығарылды. Осы кезеңде Алексей Николаевич өзін-өзі тәрбиелеумен белсенді айналысып, 1908 жылы бастауыш сынып мұғалімі мамандығы бойынша емтихан тапсырды.

Алексей Николаевич өмір бойы өлкетанумен айналысқан. Гимназияда оқып жүрген кезінің өзінде-ақ Семей музейіне жиі барып, экспозицияларды рәсімдеуге және қор материалдарын жүйелеуге көмектескен. Кейін ол белгілі өлкетанушы Борис Герасимовпен танысып, одан өлкетану жұмысының қыр-сырын үйренеді.

1906 жылы ағаларымен бірге Семей қаласында кейін «Музей братьев Белослюдовых» деген атпен танымал болған үй музейін ашады. Ағайынды Белослюдовтар үлкен табандылықпен коллекция жинады. Семей маңынан көптеген археологиялық олжалар табылды: пышақтар, құмыралар, жебелер, әшекей бұйымдар, ежелгі монеталар. Жәдігерлердің маңыздылығы жағынан ағайынды Белослюдовтар музейі Семей қалалық музейінен кем түспеді.

Музейде келесі бөлімдер құрылды: геология және минералогия, палеонтология және антропология, тарихқа дейінгі археология, ежелгі заттар (кітаптар мен қолжазбалар), нумизматика, этнография, сурет галереясы. Нумизматика бөлімі әсіресе бай болды — 1000-нан астам монетаны, ал тарихқа дейінгі археология бөлімі 600-ден астам жәдігерді қамтыды. Музей қорында жалпы саны 4000-нан астам экспонат болды. Музей қала тұрғындары арасында үлкен танымалдылыққа ие болды. Бірінші Батыс Сібір көрмесінде ағайынды Белослюдовтар музейі кіші күміс медальмен марапатталды.

Материалдық мәдениет пен этнография ескерткіштерін жинау экспедициялық жұмыстармен тығыз байланысты болды. Алексей Николаевич бірнеше рет түрлі экспедицияларға қатысты. 1909 жылы ағайындылар Зайсан көліне этнографиялық экспедиция ұйымдастырды. 1910–1911 жылдардың жазында ол Өскемен және Зайсан өңірлеріндегі археологиялық экспедицияларға қатысты. Экспедицияны Ресей Ғылым академиясының Археология бөлімінің меңгерушісі В.И. Каменский басқарды. Экспедицияның мақсаты — осы кең аймақтағы барлық археологиялық ескерткіштерді еківерсталық картаға түсіру, шағын қорғандарды қазу, ескерткіштердегі ежелгі жазулардың эстамптарын алу және үңгірлерді зерттеу болды. Экспедиция құрамында Четыркин және жергілікті археолог Белослюдов болды.

Қазақтың ауыз әдебиеті үлгілерін жинау, зерттеу жұмыстарын жүргізген. [[Абай Құнанбайұлы|Абай]] шығармаларын [[орыс]] тіліне аудару мәселесіне белсене араласқан. 1914 жылы 10 наурызда [[Томск]] қаласындағы ағасы Николайға: «Құнанбаев өлеңдері туралы «Сібірмен» («Сибирский студент») келісіп қой, өлеңдер орысшаға аударылғаннан кейін, [[қырғыз]] (қазақ) поэзиясы туралы кішкентай мақала жазып, соған қосып жібер. Мақала жазған кезіңде қажет болып жатса, оларды өзің-ақ ұйқасқа түсіріп кер, мүмкін, бірдеңе шығар. Мен де сенен жақсы жаза алмаймын ғой. Бірақ, байқап көруге бармын. Егер өзің ештеңе істемесең, Витяға жібер», - деп жазды. Ал 1915 ж. Г. Н. Потанинге жазған бір хатында Семейдегі қазақ жастарының үйірмесі ұйымдасқанын, олар қазақтың халық фольклоры мен этнографиясын жинау ісімен шұғылданатынын, ол өзінің бірінші кезекте Абай Құнанбаев шығармаларын орысшаға аударуды міндетіне алып отырғанын айтады. Сол жылы «Сибирский студент» журналына қырғыз (қазақ) поэзиясы туралы мақала жариялайды. Сөйтіп, орыс халқын қазақ әдебиетімен, оның тамаша өкілдері - Абай Құнанбаев, Ыбырай Алтынсарин шығармаларымен таныстыруды мақсат етеді. Ол Қ. Сәтбаевпен де жақын таныс болған. Оның еліне барып, Баянауылда халықтың әдеби мұрасын жинаған. А. В. Затаевичпен бірге жүріп, ел аралап, өлеңдер, әңгіме, жырлар жинасқан. М. Әуезов, Ә. Марғұлан, Қ. Сәтбаевтардың ақыл-кеңесімен қолында сақталып қалған әз архивін, бауырлары Виктор, Федор, Николайлардың да архивтері мен фотосурет, картиналарын Қазақстан Республикасы ҰҒА-сына еткізген.&lt;ref&gt;Абай. Энциклопедия. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясының» Бас редакциясы, «Атамұра» баспасы, ISBN 5-7667-2949-9&lt;/ref&gt;

==Дереккөздер==
&lt;references/&gt;

{{wikify}}

{{Суретсіз мақала}}


{{stub}}

[[Санат:Қазақстан педагогтары]]</text>
      <sha1>g75p4ctv3wkkvd825veaqjtvgg2fxwb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Виктор Николаевич Белослюдов</title>
    <ns>0</ns>
    <id>68234</id>
    <revision>
      <id>3631801</id>
      <parentid>2563218</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T08:38:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Muzeologist</username>
        <id>183233</id>
      </contributor>
      <origin>3631801</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8839" sha1="mc2mokgl9h63j12fiud6wj4o1xzynst" xml:space="preserve">'''Виктор Николаевич Белослюдов''' (13.02.1883-23.03.1916) - [[суретші]], [[Өлкетану|өлкетанушы]], [[Этнография|этнограф]]. [[Семей]] қаласында туған. 

Ерте жасында әкесінен айырылып, төрт ағайындының барлығын анасы Варвара Васильевна тәрбиелеп өсірді. Ол өз өмірін түгелдей ұлдарына арнап, барлығына сапалы білім беруге күш салды.

1891 жылдың күзінде Виктор Белослюдов бес сыныптық қалалық училищеге қабылданып, онда өте жақсы оқыды. Жастайынан сурет салуға ерекше қызығушылық танытты. Көбіне ол сағаттап альбомын алып, Ертіс өзенінің жағасында – қамыс басқан қойнауларда, тал мен терек өскен тоғайларда сурет салатын. Оның өзіндік мәнері ерте байқалып, балалық шағындағы туындылары Париж көрмесіне жіберілді, кейін Бүкілресейлік және Қазан вернисаждарында да көрсетілді. Семей ерлер гимназиясының мұғалімдері Викторға көркемсурет училищесіне түсуге кеңес берді. Отбасының келісімін алып, 1899 жылы Виктор Белослюдов Мәскеудегі Строганов көркемсурет училищесіне оқуға түсті.

1906 жылы Строганов училищесін бітірген соң Виктор Белослюдов Семейге оралып, қарапайым халық балаларына арналған бастауыш мектепте мұғалім болды. Ол сурет, сызу, көркем жазу, графика пәндерінен сабақ берді. Оның кейбір шәкірттерінің жұмыстары Омбы қаласында өткен алғашқы Батыс Сібір көрмесіне қойылды. Виктор Николаевич оқушыларымен бірге Рудный Алтайға сапар жасап, Алтай тауларының асқақ сұлулығын өз полотноларына түсіруге тырысты. 

В. Н. Белослюдов Орыс географиялық қоғамының Семей бөлімшесінің және облыстық тарихи-өлкетану музейінің жұмысына белсене қатысты. 1914 жылы Семей қаласының қысқаша тарихи очеркін жазып, ол қолжазба бүгінде Қазақстан Республикасы Ұлттық ғылым академиясының Орталық ғылыми кітапханасының қолжазбалар қорында сақтаулы.

Омбы, Иркутск, Томск қалаларында өткен сібір суретшілерінің көрмелеріне қатысып, оның картиналары көпшіліктің назарын аударды.

Ол «Семей», «Киіз үй», «Қазақ қызы», «Түйе», «Қымыз ұстаған қазақтар», «Шаруа диірмені» атты картиналардың, сондай-ақ «Томск», «Ескі Семей», «Су тасушы», «Шай үстінде», «Жылқы табыны», «Қалалық көше» секілді этюдтердің және қазақ ертегілері мен халық эпосына арналған көптеген суреттер сериясының авторы.

Ол Семей өлкесін терең зерттеп, тарихи-этнографиялық мәні бар экспонаттар жинап, бауырлары Николай, Федорлармен бірігіп, өз қаржыларына музей ашқан. [[Музей]] қорында: [[геология]] мен [[минералогия]] және [[антропология]], б. з. б. [[археология]], ерте заманғы киім үлгілері, кітаптар мен қолжазбалар қоры, нумизматика-этногр. бөлімдері болды. Б. з. б. археология бөлімінде 600-ден астам экспонат болса, нумизматика бөлімінде мыңнан аса алтын, күміс, жез тиындар мен теңгелер, этнография бөлімінде қазақтардың, сарттардың, татарлардың әр түрлі киім-кешектері, ою-өрнектері т. б. жинақталды. Музейде барлығы 4 мыңдай экспонат болған. 1903 жылы «Біздің отанымыздың географиялық сипаттамасы» аталатын көп томды еңбектің «Қырғыз өлкесі» деп аталатын 18-кітабы жарық көреді. Бірақ кітап Белослюдовтың қолына 2 жылдан соң тиген. Белослюдов Абай туралы алғаш рет осы кітаптан оқып біледі. Кітаптың өзіне таныс этнограф-ғалым А. Н. Сидельников жазған бөлімдерінен [[Абай Құнанбаев]]тың жаңа бағыттағы әдебиеттің өкілі, А. С. Пушкиннің «[[Евгений Онегин]]інен» «[[Татьянаның хаты]]н» аударғанын біледі. Кітап Белослюдовтар отбасына қатты әсер етіп, содан бастап Абай шығармашылығына ерекше мән бере қарайды. «...Абай Құнанбаев өлеңдерін аудару және оған иллюстрация жасау жөнінде не айтарымды білмей отырмын. Егер сәл ғана бос уақыт болса, және де сен, мен, Алеша үшеуміз бірге болсақ, мұның бәрін жүзеге асыруға болар еді», - деп жазады Виктор Николайға 1913 жылы 29 желтоқсандағы хатында. 1914 жылы 6 қаңтарда: «...Құнанбаев өлеңдерін аудару жөніңде саған не айтсам екен. Сауатты қырғыз (қазақ) жоқ деймісің, әрине, бар. Тек оны тауып, жақсылап жегу керек, бірақ оны қолға алатын ешкім жоқ», - деп жазды. Белослюдов тек суретші ғана емес, Семей өлкесін зерттеуші ғалым да. Семейдің құрылғанына 200 жыл толуы жөнінде жазған тарихи очеркі өзі дүниеден өткен соң 1918 жылы «Семипалатинский край» газетінде жарияланған. Тарих, әдебиет салаларын зерттей отырып, қазақ әдебиеті классигінің өлеңдерін орысшаға аударуға алғашқы қадам жасаған Белослюдов еді. Белослюдов осы іске жақындарын жұмылдырып, жер-жерге хаттар жазып, жақсы аудармашылар іздеген. Белослюдов 1916 жылы қаңтарда [[әскер]] қатарына шақырылады. [[Барнауыл]] қаласында қызмет етіп жүріп, ауырып 33 жасында қайтыс болады. Сүйегі Семей қаласына әкелініп, жерленеді.&lt;ref&gt;Абай. Энциклопедия. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясының» Бас редакциясы, «Атамұра» баспасы, ISBN 5-7667-2949-9&lt;/ref&gt;

==Дереккөздер==
&lt;references/&gt;

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:1882 жылы туғандар]]
[[Санат:Семейде туғандар]]
[[Санат:1916 жылы қайтыс болғандар]]
[[Санат:Барнауылда қайтыс болғандар]]
[[Санат:Семейде жерленгендер]]
[[Санат:Қазақстан суретшілері]]
[[Санат:Абай Құнанбайұлы]]
[[Санат:Қазақстан мұражайшылары]]</text>
      <sha1>mc2mokgl9h63j12fiud6wj4o1xzynst</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Николай Николаевич Белослюдов</title>
    <ns>0</ns>
    <id>68255</id>
    <revision>
      <id>3631805</id>
      <parentid>3048730</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T08:42:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Muzeologist</username>
        <id>183233</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>3631805</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5803" sha1="ap9f9f37bh0tsgg1sga2ezdok32s7ss" xml:space="preserve">'''Николай Николаевич Белослюдов''' (01.12.1880-1943) — [[суретші|өлкетанушы, топограф]]. [[Семей]] қаласында туып өскен. Белослюдов 1895 жылы Семейдегі 5 кластық қалалық училищені, 1895-99 жылдары [[Омбы]] техникалық училищесін бітіреді. 1906 жылдан 1916 жылға дейін жер бөлімі мекемесінің басқармасында топографиялық қызметте болды. Ол бүкіл Сібірді аралап, тарихи-этнографиялық мәні бар зерттеу жұмыстарын жүргізген. Г. Н. Потанинмен жақын танысып, оның кеңесімен археологиялық, этнографиялық коллекциялар жинаған, бұл іске өз бауырлары Виктор, Алексейлерді де тартқан. Сөйтіп, өздері жинаған экспонаттардан [[музей]] ашқан. Белослюдов Семейдегі мұғалімдер семинариясы мен мектептерде [[сурет]], [[сызу]] пәндерінен сабақ бере жүріп, [[қазақ]] халқының мәдени-рухани байлығын зерттеп, оған ерекше мән бере қарады. Семейдегі орыс география қоғамының тапсыруымен археологиялық, этнографиялық мәні зор экспонаттар, қазақтың ауыз әдебиеті, халық әндері үлгілерін жинап, зерттеді. Семейде қазақ мұғалімдерінің қысқа курстарын ұйымдастырып, [[өнер]] мен әдебиет, Абай туралы лекциялар оқыды. Абай өлеңдерін орысшаға аударып, оны орыс халқына таныстыруды армандады. Белослюдов 1911 жылы 28 қаңтарда Томскіден Викторға жолдаған хатында: «Г. Н. Потанинмен кездесіп, үйінде әңгімелестім, оған ақын Құнанбаев туралы айттым, ол білмейді екен. Маған Потанин: «Коншинге жазыңдар, ол Абайдың ең таңдаулы өлендерін іріктеп алып, «Сибирская жизньге» бастырып, көпшілік қауымға таныстырсын дейді», - деп жазады. Сол жылғы жазған енді бір хатында: «Витя, сен туралы Потанин газетке жазды. Танысқан боларсың, қандай жақсы. Ол тағы да қазақ әңгімелерін жинап, жазуға жүріп кетті, Томскіден кетерде редактор Наурызовпен Абай Құнанбаевтың өлендерін қарасөзбен аудару туралы сөйлесудің реті келмеді, оған хат арқылы айтамын», - деп жазады. 1912 жылы 9 наурызда Викторға жазған хатында : «Григорий Николаевич қазақ әндерінің әуені жөнінде өз көзқарасын айтты», - деп жазған. Тағы бір 1912 ж. 13 қазанында інісі Викторға «Гребенщиковты тосудамын, онымен Құнанбаевтың өлеңдері туралы сөйлескім келеді. Наурызов болса ештеңе бітірмеген сияқты», - деп жазса, 1912 жылы 23 қарашадағы хатында: «Гребенщиковпен Құнанбаевтың өлеңдерін орыс тіліне аудару туралы сөйлескім келеді» - деп, қайталай ойын білдірсе, сол жылдың 22 желтоқсанындағы хатында Гребенщиковпен кездескенін, қазір ол А. М. Горькийдің хатшысы екенін жазады. Осы саладағы жазысқан хаттарының ұзын саны 900-дей, соның 700-дей хаты Семейдегі Абайдың мемл. қорық-музейінде, 100-ден астамы Қазақстан Ұлттық ҒА-сының сирек қорында, 50 шақтысы Шығыс Қазақстан музейлері мен архивтерінде, біразы Семейдің өлкетану музейінде сақтаулы. Ол М. О. Әуезов, Ж. Шанин, Қ. Сәтбаев, X. Ғаббасов, Ә. Ермеков, Н. Құлжановалармен пікірлес, дос болған. Булар арқылы Абай Құнанбаевты біліп, оның озық ойлы мураларын орыс тіліне аударып, орыс халқына таныстыруды мұрат тұтқан. Абай елеңдері мен муз. мұрасын Г. Н. Потанинге таныстырып, оның пікірін хатқа түсіруде Белослюдовдың сіңірген еңбегі зор.&lt;ref&gt;Абай. Энциклопедия. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясының» Бас редакциясы, «Атамұра» баспасы, ISBN 5-7667-2949-9&lt;/ref&gt;
==Дереккөздер==
&lt;references/&gt;

{{wikify}}

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Тұлғалар]]
[[Санат:Қазақстан суретшілері]]


{{stub}}</text>
      <sha1>ap9f9f37bh0tsgg1sga2ezdok32s7ss</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Хасен Оралтай</title>
    <ns>0</ns>
    <id>69058</id>
    <revision>
      <id>3631718</id>
      <parentid>3317677</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T05:42:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dostoevskykz</username>
        <id>183227</id>
      </contributor>
      <origin>3631718</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13748" sha1="hzguaz8gv457ayv7z53ch81k29q7p1w" xml:space="preserve">'''Хасен Оралтай''' (1933 - 2010) — [[шетел]]де жасаған [[қазақ қайраткері]], [[ұлт азаттық қозғалысы]]н [[зерттеуші]], тарихшы, публицист, түрік, қазақ, ағылшын, неміс т. б. тілдерде жазылған еңбектердің авторы. Алаш сыйлы лауреаты (1994), Түркістан қазақ-түрік халықаралық университетінің құрметті профессоры (1994). 

Керей тайпасының [[Жәнтекей]] руынан шыққан. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://m.alashainasy.kz/alashuni/57306/|title=Гималай асқан көш Түркияға қалай келді? Alashainasy.kz|website=m.alashainasy.kz|access-date=2021-09-23}}&lt;/ref&gt; 

Қазақ халқының тарихына, этнографиясына, әдебиетіне, саясат мәселелеріне арналған түрік тілінде жазылған «Қазақ түріктері» (Измир, 1961), «Ұлы түрікші [[Мағжан Жұмабай|Мағжан Жұмабайұлы]]» (Измир, 1965), «Шығыс Түркістан тарихындағы басты мәселелер» (Стамбул, 1975), «Коммунизммен шайқас» (Измир, 1965)  кітаптары шыққан. Мәжит Айтбаевтың «Абылай» дастанын және өлеңдерін (1971), тұңғыш рет «Қазақша-түрікше сөздік» бастырды. Түрік халықтарының тарихи тағдырына арналған материалдар жарияланатын «Биік Түркелі» журналын (17 сан) өз қаржысына шығарып тұрды (1962-1986). Стамбулда 1973 ж. басылған «Алаш» кітабында қазақ халқының ғасырларға созылған ұлт азаттық қозғалысына шолу жасады, әсіресе, Алаш қозғалысына, Алаш Орда партиясына, Алаш өкіметіне дұрыс баға берді. Ә. Бөкейханов, А. Байтұрсынов, М. Тынышбаев, М. Дулатов, Ж. Досмұхамедов, X. Досмұхамедов, М. Шоқаев, А. Бірімжанов, Ә. Ермеков, О. Қарашев, М. Жұмабаев, Р. Мәрсеков, Т. Рысқұлов, С. Асфендияров, Н. Төреқұлов, О. Жандосов, С. Қожановтың т. б. Шығыс [[Түркістан]]нан шыққан қазақ зиялыларының өмірбаяны, қоғамдық қызметі көрсетілді. [[Абай Құнанбайұлы|Абай]] дәстүрлерінің Алаш азаматтары шығармаларында тамыр жаюын жан- жақты баяндады. Қытайдағы зорлықшы өкіметтің тепкісіне көнбей азаттық үшін алысқан қазақтардың үлкен бір азапты көшін (1947-54) Тибет, Үндістан, Пәкістан арқылы Түркияға бастап барған әйгілі батыр, өз әкесі туралы «Арыстан туған Қалибек Хакім» («Жұлдыз», 1993, № 7) шығармасын жазды. Желтоқсанның (1986) қанды оқиғасы тұсында Xасекең дүние жүзіне дабыл қағып, жазықсыз қараланған қазақ ұлтын қорғау туралы үн көтеріп, қоғамдық ойды ұйымдастырды, сөз сөйледі, мақалалар, кітап жазды. Сол тарихи «1986 жылғы 17-18 желтоқсандағы Қазақстан оқиғалары» еңбегі түрік тілінен аударылып, қазақша жарияланды («Жұлдыз», 1992, № 2). Мюнхендегі «Азаттық» радиосында қызмет істеген (1967 жылдан) Х. дүниежүзі қазақтарына тарих, қоғам, заман туралы ақиқатты жеткізуге көп еңбек сіңіріп, ұлы [[Абай Құнанбайұлы|Абай]] көздеген ұлттық сананы, еркіндік мұраттарын қалыптастыруға үлес қосты.

'''Сәуірдің 14-і күні Мюнхендегі үйінде журналист-зерттеушi, халықаралық &quot;Алаш” сыйлығының иегерi Хасен Оралтай 77 жасында ауыр науқастан қайтыс болды.''' Хасен Оралтай 1988-1995 жылдары [[Азаттық радиосы]]ның қазақ бөліміне басшылық еткен болатын. Шығыс Түркістанның Тарбағатай аймағында дүниеге келген Хасен Оралтай өткен жиырмасыншы ғасырдың орта шенінде еркіндікке жетуді армандаған қазақтың үлкен тобын Шығыс Түркістаннан алып шығып, небір «тар жол тайғақ кешу» арқылы Батысқа бастаған халық батыры Қалибек Хакімнің ұлы. Кейін Хасен Оралтай әкесінің Шығыс Түркістандағы қазақтарды қытай коммунистерінің шеңгелінен құтқарудағы қиындықтары мен еркіндік жолындағы күресі жайлы өмір шежіресін «Елім-айлап өткен өмір» деген кітабында баяндаған. Азаттық радиосы арысынан айрылған Хадиже бәйбішеге қазаның арты қайырлы болсын деп көңіл айтып, хабарласқан болатын:

«Қазан айының 15-інен бері қатерлі ісік дертімен ауырып жатып қалды. Германиялық дәрігерлер оның денсаулығын әбден зерттеді, жақсы болады деген еді. Бірақ рак ауруы миына, жүрегіне дейін әсер етіп, жағдайы төмендеп кетті» - деп күрсіне әңгімеледі Хадиже Оралтай.

Хасен Оралтайдың Түркияда тұратын немере қарындасы, халықаралық саясат ғылымының докторы Мәриям Хакім марқұмның өмірлік жолындағы ұстанымы жайлы былай дейді:

«Хасен Оралтайдың өмірі &quot;елім” деп еңіреген едігелер тарихын жазумен өтті. Ағамыз XX-шы ғасырда Шығыс Түркістан аталатын қазақ жерінде ел үшін, жер үшін, қазақ үшін жүргізілген арпалыс пен қазақтың еркіндікке деген талпынысының нәтижесінде шет елдерге, Батысқа босып барған қазақтардың өмір шежіресін жазған-ды. Хасен Оралтай ғұмырын алты Алаштың ұлтшыл зиялыларының тарихы мен Қазақстанның бүкіл көкейтескен маңызды мәселелерін жазып жариялауға арнады.

Хасен Оралтайдың жазушылық, өз білгенінше тарихшылық ролі алдымен Шығыс Түркістан қазақтарының Ұлт азаттық күресін қолына қалам алып, алғашқы қарлығаш болып әлемге жариялаудан басталады. Осыдан жарты ғасыр бұрын (1961) алғашқы кітабы &quot;Еркіндік Жолында. Шығыс Түркістан Қазақ Түріктері” еңбегі Түркияның Ізмір қаласында баспадан шықты. Өмірінің соңғы кезеңіне дейін әрі өзі жазған, әрі өзі ұйымдастырған еңбектердің барлығының көздеген мақсаты - қазаққа пайдалы, қазаққа қатысты, қазақтың өткені мен келешегі үшін өзекті мәселелерге арналды».

1954-1967 жылдары Түркияда тұрған Хасен Оралтай ұлт-азаттық жолында күрескен алаш азаматтарының ұранымен газет, журнал, кiтап шығарумен айналысты. 1968 жылдан Мюнхендегі Азаттық радиосына қызметке келген Хасен Оралтай 1988 жылдан бастап 1995 жылға дейін Азаттықтың қазақ бөлімін басқарған.

[[1986 жыл]]ғы желтоқсандағы қазақ жастарының советтік жүйеге қарсы көтерілісі туралы күллі әлемге Азаттық радиосы алғашқы болып жар салған еді. Кейін Хасен Оралтай қазақ жастарының Желтоқсан көтерілісі жайында Батыс баспасөзінде жарық көрген түрлі мақала, деректерді жинақтап кітап етіп басып шығара отырып, сол еңбекте советтік Қазақстандағы алғашқы толқу турасында өзіндік баға да берген болатын.

Хасен Оралтай Азаттыққа қызмет еткен 27 жылда советтік бұғаудағы қазақтың өзекті мәселелерін ұдайы көтерумен болды. Қазақстан халқына еркін де бейтарап ақпарат жеткізуге тырысты.

Бұл тұрғыда Мәриям Хакім:

«Қазақ үшін бойын кернеген ой-пікірін жеріне жеткізе айтып, сөзі жеткенше қалам сермеп, тарихта қалдыруға тырысқан жан еді. Азаттық радиосында жұмыс істеген кезден бұрын да, кейін де, қарлығаштың қанатымен су сепкендей болса да, қазақтың өзекті мәселелерінің жаршысы мен жыршысы жұмысын атқаруға талпынды»,-дейді.

Хасен Оралтай ұлттың мүддесін қорғау жолында өз ұстаным-сенімдерін ашық танытқанда шен алуды, пайда табуды көздемеген еді деп еске алады Мәриям Хакім.

Хасен Оралтайдың бүкіл ғұмыры жат жұртта өткенімен, ол жүрегі әрдайым «қазақ» деп соққан, әрбір сөзіне «қазақ аман болсын» деген тілегін қосып отыратын қазақ ұлтының шын жанашыры бола білген еді.

Хасен Оралтай 2007 жылы Қазақстан Журналистика академиясының БАҚ саласындағы жалпыұлттық «Алтын самұрық» мәртебелі сыйлығымен марапатталды.

Алаш рухын асқақтатып өмір сүрген Хасен Оралтайдың тұтас ғұмыры әкесінің басынан кешкен қанды күндердің жалғасындай елім деп еңіреп өтті дейді Азаттық радиосына пікірін білдірген Еуразия халықаралық жазушылар одағының мүшесі, «Жас қазақ үні» газеті бас редакторының орынбасары Жәди Шәкен. Ол:

&quot;[[2008 жыл]]ы Еуропа қазақтары көші тарихының көсемдерінің бірі, Алаш ардақтысы Қалибек Хакімнің 100 жылдық мерейтойының Алматыда аталуына да көп еңбек сіңірді. Әрі осы Халықаралық конференция негізінде 2009 жылы «Білім» баспасынан «Қалибек Хакім туралы естеліктер» атты кітап шығаруға атсалысты. Алаш рухын асқақтатушылардың соңғы тұяқтарының бірі болған Хасен Оралтайдың тұтас өмірі әкесінің басынан өткен қанды күндердің жалғасындай елім деп еңіреп өтті. Жатқан жеріңіз жаннат, топырағыңыз торқа болсын, аяулы аға!&quot;,-деген жүрекжарды сөздерін айтты Азаттық радиосына.&lt;ref&gt;Абай. Энциклопедия. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясының» Бас редакциясы, «Атамұра» баспасы, ISBN 5-7667-2949-9&lt;/ref&gt;

==Дереккөздер==
&lt;references/&gt;

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Қытай қазақтары]]


{{Bio-stub}}</text>
      <sha1>hzguaz8gv457ayv7z53ch81k29q7p1w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Серік Смайылұлы Қирабаев</title>
    <ns>0</ns>
    <id>69265</id>
    <revision>
      <id>3631782</id>
      <parentid>3581324</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T07:46:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dostoevskykz</username>
        <id>183227</id>
      </contributor>
      <origin>3631782</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14407" sha1="rpdobiftnqmaxomc1lxqcrvy91y4pjn" xml:space="preserve">{{Ғалым
 |Есімі   = Серік Смайылұлы Қирабаев
 |Шынайы есімі           =
 |Суреті                 = 
 |Сурет ені              = 
 |Сурет тақырыбы         = 
 |Туған күні           = 23.03.1927
 |Туған жері           = [[Қарағанды облысы]], {{туғанжері|Жаңаарқа ауданы|Жаңаарқа ауданында}}, [[Жаңаарқа]] 
 |Қайтыс болған күні     = 26.10.2021
 |Қайтыс болған жері     = Алматы
 |Азаматтығы             = {{USSR}}&lt;br /&gt;{{байрақ|Қазақ КСР}}&lt;br /&gt;{{KAZ}}   
 |Ғылыми аясы            = 
 |Жұмыс орны             =  
 |Ғылыми дәрежесі        = [[Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясы]]ның академигі. Филология ғылымдарының докторы, [[профессор]]
 |Сыйлығы             = [[Қазақстанның мемлекеттік сыйлығы]] 
 |Альма-матер            = 
 |Ғылыми жетекші         = 
 |Атақты шәкірттері      =
|Несімен белгілі        = 
 |Марапаттары            = 
{{{!}}
{{!}}{{Отан ордені}}
{{!}}} 
{{{!}} 
{{!}}{{Барыс ордені}}{{!}}{{!}}{{Еңбек Қызыл Ту ордені}}{{!}}{{!}}{{Халықтар Достығы ордені}}
{{!}}} 
{{{!}} 
{{!}}[[Сурет: KZ Premium.png|20px|Қазақстан мемлекеттік сыйлығы]] {{!}}{{!}}{{Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері}}{{!}}{{!}}[[Сурет: The honourable worker of education.jpg|22px|ҚР Білім беру ісінің құрметті қызыметкері]]
{{!}}}  
|Қолтаңбасы             = 
 |Қолтаңба ені           = 
 |Сайты                  = 
 |Уикиқайнар             =
}}
'''Серік Смайылұлы Қирабаев''' ([[23 наурыз]], [[1927 жыл]]ы [[Қарағанды облысы]], [[Жаңаарқа ауданы]], [[Жаңаарқа]] кентінде туған – [[26 қазан]], [[2021 жыл]]ы [[Алматы]]да қайтыс болған, Астанадан оңтүстікке қарай 20 шақырым жердегі Ұлттық қорымға жерленген) — [[ғалым]], филология ғылымының докторы, [[профессор]]. [[Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері]]. [[Қазақстанның мемлекеттік сыйлығы]]ның иегері. [[Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясы]]ның академигі. Қазақстанның және Қырғызстанның Еңбек сіңірген ғылым қайраткері. Қазақстан білім беру ісінің Құрметті қызметкері.

==Жалпы мәліметтер==
Серік Смайылұлы [[23 наурыз]], [[1927 жыл]]ы [[Қарағанды облысы]], [[Жаңаарқа ауданы]], [[Жаңаарқа]] (Атасу) кентінде туған. [[Арғын]] тайпасы [[Қуандық]] руы Алсай бөлімінен шыққан&lt;ref&gt;Алтай шежіресі, жауапты редактор -- Хакім Омар, Құрастырушы Ісләмов Ібрахым (Жақан). Алматы, «Темірқазық» баспасы, 2014&lt;/ref&gt;.
1951 жылы Абай атындағы Қазақ педагогикалық институтын бітіргеннен кейін аспирантурада оқи жүріп, Қазақтың мемлекеттік көркем әдебиет баспасының аға редакторы, «Әдебиет және искусство» журналының бөлім меңгерушісі болып істеген. 1952—1955 жылдары «[[Пионер журналы|Пионер]]» журналында [[редактор]], 1955—1958 жылдары «Социалистік Қазақстан» (қазіргі (([[Егемен Қазақстан]]») газетінде меңгеруші, редакциялық алқа мүшесі болды. 1958 жылдан Абай атындағы Қазақ педагогикалық институтында 30 жыл бойы [[доцент]], [[профессор]], [[филология]] факультетінің деканы, қазақ әдебиеті кафедрасының меңгерушісі, институт ректорының оқу ісін басқаратын орынбасары қызметтерін атқарды. 1988—1995 жылдары Қазақ КСР ғылым академиясының М.О. Әуезов атындағы [[Әдебиет және өнер институты]]ның директоры болып істеді. Қазір сол институтта бөлім меңгерушісі.
[[Сурет:С._С._Кирабай_место_захоронения.jpg|нобай|оңға]]

==Шығармашылығы==
* Қазақ әдебиетінің өзекті мәселеріне арналған сын мақалалары мен рецензиялары 1948 жылдан бастап жарық көре бастады. Содан бергі уақытта 800-ден астам әдеби сын, ғылыми мақалалары мен еңбектері жарық көрді. С.[[Спандияр Көбеев|Көбеев]]тің жазушылық жолы жайында кандидаттық [[диссертация]] қорғады (1957), «Сәкен Сейфуллин» монографиясы негізінде докторлық диссертация (1964) қорғады. «Жүсіпбек Аймауытов» атты кітабы ҚР Ұлттық ғылым академиясының Ш. Уәлиханов атындағы сыйлығына ие болды (1994).
* 1952 жылдан бері қазақ әдебиетінен орта мектепке арналған (IX—X сыныптар) оқулықтар жазумен шұғылданып келеді.
* Ол КСРО Жоғарғы Аттестациялық Комиссияның сараптамалық кеңесінің мүшесі, Қазақстан ЖАК-тың төралқа мүшесі, Қазақ энциклопедиясының ред. алқасының мүшесі және әдебиет жөніндегі кеңестің төрағасы болған. КСРО Жазушылар одағы басқармасы тексеру комиссиясының, КСРО Жазушылар одағы жанындағы Сын кеңесінің мүшесі, [[Қазақстан Жазушылар одағы]] басқармасының мүшесі, одақтың хатшысы, төралқа мүшесі, сын кеңесі төрағасы болып бірнеше жыл істеген. Көп жылдар бойы Қазақстан Білім министрлігі жанындағы оқу-әдістемелік кеңесінің [[әдебиет]] секциясының төрағасы ретінде орта және жоғары мектепке арналған оқулықтар мен бағдарламаларды жаңғырту, жетілдіру ісіне басшылық жасады. «Қазақ әдебиеті және мектеп», &quot;Қазақ әдебиеті оқулығына методикалық нұсқау&quot; (Қ. Мырзағалиевпен бірге), т.б. көптеген оқулықтары жарық көрді.&lt;ref&gt;Қазақстан жазушылары: Анықтамалық/Құрастырушы: Қамшыгер Саят, Жұмашева Қайырниса   - Алматы: «Аң арыс» баспасы, 2009 жыл&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. — Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010 жыл.ISBN 9965-26-096-6&lt;/ref&gt;

==Жеке өмірі==
Әскери атағы - отставкадағы капитан. Үйленген. Жұбайы - [[Бейсенова Әлия Сәрсенқызы]],ҚР ҰҒА академигі. Ұлдары - Қирабаев Нұр, философия ғылымдарының докторы, профессор; Қирабаев Әлім, ҚР СІМ Америка департаменті директорының орынбасары.&lt;ref&gt;Қазақстан Республикасында кімнің кім екені – 2011. 2 томдық анықтамалық. Алматы, 2011. ISBN 978-601-278-473-2&lt;/ref&gt;

==Шығармалары==
* Ғабиден Мұстафин. Сын-библиографиялық очерк. А., ҚМ КӨБ, 1956; 
* Габиден Мустафин. Критико-биографический очерк. А., КИХЛ, 1957; 
* Спандияр Көбеев. А., ҚМКӘБ, 1960; 
* Өрлеу жолында. Әдеби-сын мақалалар. А., ҚМКӘБ, 1960; 
* Сә Сейфуллин. А., «Жазушы», 1962; 
* Сә Сейфуллин. А., «Жазушы», 1966; 
* Октябрь және қазақ әдебиеті. Мақалалар мен зерттеулер. А., «Жазушы», 1968; 
* Өнер өрісі. Мақалалар мен зерттеулер. А., «Жазушы», 1971; 
* Сакен Сейфуллин. Монография. М., Советский писатель. 1973; 
* Әдебиет және дәуір талабы. Мақалалар мен зерттеулер. А., «Жазушы», 1976; 
* Революция және әдебиет. Екі томдық. А., «Жазушы», 1977; 
* Қазақ әдебиеті және мектеп. Зерттеу. А., «Мектеп», 1979; 
* Революцией призванный. Статьи исследования. А., «Жазушы», 1980; 
* Шындық және шығарма. Мақалалар мен зерттеулер. А., «Жалын» 1981; 
* Шындық пен шеберлік. Зерттеулер мен мақалар. А., «Жазушы», 1983; 
* Высокое назначение. Статьи, критические очерки. А., «Жазушы», 1985; 
* Талантқа құрмет. Зерттеулер мен мақалалар. А., «Жазушы», 1988; 
* Таңдамалы шығармалары. Екі том. А., «Жазушы», 1990-1991; 
* Жүсіпбек Аймауытов. Өмірі мен шығармашылық. А., «Ана тілі», 1993; 
* Әдебиетіміздің ақтаңдақ беттері. А., «Білім», 1995; 
* Кеңестік дәуірдегі қазақ әдебиеті. Зерттеу. А., «Білім», 1998; 
* Ұлт тәуелсіздігі және әдебиет. Зерттеулер мен мақалалар. А., «Ғылым», 2001; 
* Тәуелсіздік рухымен. Зерттеулер, мақалалар, естеліктер. Астана, «Фолиант», 2002; 
* Өмір тағлымдары. 2006; 
* Тарих және әдебиет. 2007; 
* 8 томдық таңдамалы шығармалар жинағы. Алматы, “Қазығұрт” баспасы, 2007.

==Марапаттары== 
* [[Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі]]нің «Құрмет» Грамотасымен марапатталған.
* 1964 жылы Филология ғылымының докторы (құрметті ғылыми атағы);
* 1966 жылы [[профессор]] (атағы);
* КСРОның «Еңбек Қызыл Ту» Ордені;
* КСРОның «Халықтар Достығы» Ордені;
* 1968 жылы КСРО Педагогика ғылымдары академиясының [[корреспондент]] мүшесі;
* 1977 жылы «Қазақ КСРнің Еңбек сіңірген ғылым қайраткері» құрметті атағы;
* 1994 жылы [[Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясы]]ның академигі (құрметті атағы); 
* 1995 жылы «Қырғыз Республикасының Еңбек сіңірген ғылым қайраткері (құрметті атағы;
* 1996 жылы  [[Қазақстанның мемлекеттік сыйлығы]]ның иегері атанды. 
* 2005 жылы президент жарлығымен   «[[Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері]]»  құрметті атағының иегері. 
* 2007 жылыдың  30 наурызында ҚР тұңғыш президенті – Елбасы [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев]]тың жеке қабылдауында болып, қазақ ғылымына сіңірген айрықша еңбектері үшін еліміздің ең жоғарғы «[[Отан ордені]]» мен марапаттады.
* 2012 жылы президент жарлығымен ІІ дәрежедегі «[[Барыс ордені]]» мен марапатталды.
* Көптеген мемлекеттік медалдармен марапатталған.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{wikify}}

[[Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген ғылым қайраткерлері]]
[[Санат:Қазақстан мемлекеттік сыйлығының иегерлері]]
[[Санат:Қазақстан жоғарғы оқу орындарының профессорлары]]
[[Санат:Қазақстан Ұлттық ғылым академиясы академиктері]]
[[Санат:Филология ғылымдарының докторлары]]
[[Санат:Қазақстан жазушылары]]
[[Санат:Қазақстан ғалымдары]]
[[Санат:Қазақстан білім беру ісінің құрметті қызметкерлері]]
[[Санат:Ыбырай Алтынсарин төсбелгісімен марапатталғандар]]</text>
      <sha1>rpdobiftnqmaxomc1lxqcrvy91y4pjn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631787</id>
      <parentid>3631782</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T07:49:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dostoevskykz</username>
        <id>183227</id>
      </contributor>
      <origin>3631787</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14401" sha1="f3soh9qiw907ey6j6se0z696rts1ugz" xml:space="preserve">{{Ғалым
 |Есімі   = Серік Смайылұлы Қирабаев
 |Шынайы есімі           =
 |Суреті                 = 
 |Сурет ені              = 
 |Сурет тақырыбы         = 
 |Туған күні           = 23.03.1927
 |Туған жері           = [[Қарағанды облысы]], {{туғанжері|Жаңаарқа ауданы|Жаңаарқа ауданында}}, [[Жаңаарқа]] 
 |Қайтыс болған күні     = 26.10.2021
 |Қайтыс болған жері     = Алматы
 |Азаматтығы             = {{USSR}}&lt;br /&gt;{{байрақ|Қазақ КСР}}&lt;br /&gt;{{KAZ}}   
 |Ғылыми аясы            = 
 |Жұмыс орны             =  
 |Ғылыми дәрежесі        = [[Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясы]]ның академигі. Филология ғылымдарының докторы, [[профессор]]
 |Сыйлығы             = [[Қазақстанның мемлекеттік сыйлығы]] 
 |Альма-матер            = 
 |Ғылыми жетекші         = 
 |Атақты шәкірттері      =
|Несімен белгілі        = 
 |Марапаттары            = 
{{{!}}
{{!}}{{Отан ордені}}
{{!}}} 
{{{!}} 
{{!}}{{Барыс ордені}}{{!}}{{!}}{{Еңбек Қызыл Ту ордені}}{{!}}{{!}}{{Халықтар Достығы ордені}}
{{!}}} 
{{{!}} 
{{!}}[[Сурет: KZ Premium.png|20px|Қазақстан мемлекеттік сыйлығы]] {{!}}{{!}}{{Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері}}{{!}}{{!}}[[Сурет: The honourable worker of education.jpg|22px|ҚР Білім беру ісінің құрметті қызыметкері]]
{{!}}}  
|Қолтаңбасы             = 
 |Қолтаңба ені           = 
 |Сайты                  = 
 |Уикиқайнар             =
}}
'''Серік Смайылұлы Қирабаев''' ([[23 наурыз]], [[1927 жыл]]ы [[Қарағанды облысы]], [[Жаңаарқа ауданы]], [[Жаңаарқа]] кентінде туған – [[26 қазан]], [[2021 жыл]]ы [[Алматы]]да қайтыс болған, Астанадан оңтүстікке қарай 20 шақырым жердегі Ұлттық қорымға жерленген) — [[ғалым]], филология ғылымының докторы, [[профессор]]. [[Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері]]. [[Қазақстанның мемлекеттік сыйлығы]]ның иегері. [[Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясы]]ның академигі. Қазақстанның және Қырғызстанның Еңбек сіңірген ғылым қайраткері. Қазақстан білім беру ісінің Құрметті қызметкері.

==Жалпы мәліметтер==
Серік Смайылұлы [[23 наурыз]], [[1927 жыл]]ы [[Қарағанды облысы]], [[Жаңаарқа ауданы]], [[Жаңаарқа]] (Атасу) кентінде туған. [[Арғын]] тайпасы [[Қуандық]] руы Алсай бөлімінен шыққан&lt;ref&gt;Алтай шежіресі, жауапты редактор -- Хакім Омар, Құрастырушы Ісләмов Ібрахым (Жақан). Алматы, «Темірқазық» баспасы, 2014&lt;/ref&gt;.
1951 жылы Абай атындағы Қазақ педагогикалық институтын бітіргеннен кейін аспирантурада оқи жүріп, Қазақтың мемлекеттік көркем әдебиет баспасының аға редакторы, «Әдебиет және искусство» журналының бөлім меңгерушісі болып істеген. 1952-1955 жылдары «[[Пионер журналы|Пионер]]» журналында [[редактор]], 1955-1958 жылдары «Социалистік Қазақстан» (қазіргі (([[Егемен Қазақстан]]») газетінде меңгеруші, редакциялық алқа мүшесі болды. 1958 жылдан Абай атындағы Қазақ педагогикалық институтында 30 жыл бойы [[доцент]], [[профессор]], [[филология]] факультетінің деканы, қазақ әдебиеті кафедрасының меңгерушісі, институт ректорының оқу ісін басқаратын орынбасары қызметтерін атқарды. 1988-1995 жылдары Қазақ КСР ғылым академиясының М.О. Әуезов атындағы [[Әдебиет және өнер институты]]ның директоры болып істеді. Қазір сол институтта бөлім меңгерушісі.
[[Сурет:С._С._Кирабай_место_захоронения.jpg|нобай|оңға]]

==Шығармашылығы==
* Қазақ әдебиетінің өзекті мәселеріне арналған сын мақалалары мен рецензиялары 1948 жылдан бастап жарық көре бастады. Содан бергі уақытта 800-ден астам әдеби сын, ғылыми мақалалары мен еңбектері жарық көрді. С.[[Спандияр Көбеев|Көбеев]]тің жазушылық жолы жайында кандидаттық [[диссертация]] қорғады (1957), «Сәкен Сейфуллин» монографиясы негізінде докторлық диссертация (1964) қорғады. «Жүсіпбек Аймауытов» атты кітабы ҚР Ұлттық ғылым академиясының Ш. Уәлиханов атындағы сыйлығына ие болды (1994).
* 1952 жылдан бері қазақ әдебиетінен орта мектепке арналған (IX—X сыныптар) оқулықтар жазумен шұғылданып келеді.
* Ол КСРО Жоғарғы Аттестациялық Комиссияның сараптамалық кеңесінің мүшесі, Қазақстан ЖАК-тың төралқа мүшесі, Қазақ энциклопедиясының ред. алқасының мүшесі және әдебиет жөніндегі кеңестің төрағасы болған. КСРО Жазушылар одағы басқармасы тексеру комиссиясының, КСРО Жазушылар одағы жанындағы Сын кеңесінің мүшесі, [[Қазақстан Жазушылар одағы]] басқармасының мүшесі, одақтың хатшысы, төралқа мүшесі, сын кеңесі төрағасы болып бірнеше жыл істеген. Көп жылдар бойы Қазақстан Білім министрлігі жанындағы оқу-әдістемелік кеңесінің [[әдебиет]] секциясының төрағасы ретінде орта және жоғары мектепке арналған оқулықтар мен бағдарламаларды жаңғырту, жетілдіру ісіне басшылық жасады. «Қазақ әдебиеті және мектеп», &quot;Қазақ әдебиеті оқулығына методикалық нұсқау&quot; (Қ. Мырзағалиевпен бірге), т.б. көптеген оқулықтары жарық көрді.&lt;ref&gt;Қазақстан жазушылары: Анықтамалық/Құрастырушы: Қамшыгер Саят, Жұмашева Қайырниса   - Алматы: «Аң арыс» баспасы, 2009 жыл&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. — Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010 жыл.ISBN 9965-26-096-6&lt;/ref&gt;

==Жеке өмірі==
Әскери атағы - отставкадағы капитан. Үйленген. Жұбайы - [[Бейсенова Әлия Сәрсенқызы]],ҚР ҰҒА академигі. Ұлдары - Қирабаев Нұр, философия ғылымдарының докторы, профессор; Қирабаев Әлім, ҚР СІМ Америка департаменті директорының орынбасары.&lt;ref&gt;Қазақстан Республикасында кімнің кім екені – 2011. 2 томдық анықтамалық. Алматы, 2011. ISBN 978-601-278-473-2&lt;/ref&gt;

==Шығармалары==
* Ғабиден Мұстафин. Сын-библиографиялық очерк. А., ҚМ КӨБ, 1956; 
* Габиден Мустафин. Критико-биографический очерк. А., КИХЛ, 1957; 
* Спандияр Көбеев. А., ҚМКӘБ, 1960; 
* Өрлеу жолында. Әдеби-сын мақалалар. А., ҚМКӘБ, 1960; 
* Сә Сейфуллин. А., «Жазушы», 1962; 
* Сә Сейфуллин. А., «Жазушы», 1966; 
* Октябрь және қазақ әдебиеті. Мақалалар мен зерттеулер. А., «Жазушы», 1968; 
* Өнер өрісі. Мақалалар мен зерттеулер. А., «Жазушы», 1971; 
* Сакен Сейфуллин. Монография. М., Советский писатель. 1973; 
* Әдебиет және дәуір талабы. Мақалалар мен зерттеулер. А., «Жазушы», 1976; 
* Революция және әдебиет. Екі томдық. А., «Жазушы», 1977; 
* Қазақ әдебиеті және мектеп. Зерттеу. А., «Мектеп», 1979; 
* Революцией призванный. Статьи исследования. А., «Жазушы», 1980; 
* Шындық және шығарма. Мақалалар мен зерттеулер. А., «Жалын» 1981; 
* Шындық пен шеберлік. Зерттеулер мен мақалар. А., «Жазушы», 1983; 
* Высокое назначение. Статьи, критические очерки. А., «Жазушы», 1985; 
* Талантқа құрмет. Зерттеулер мен мақалалар. А., «Жазушы», 1988; 
* Таңдамалы шығармалары. Екі том. А., «Жазушы», 1990-1991; 
* Жүсіпбек Аймауытов. Өмірі мен шығармашылық. А., «Ана тілі», 1993; 
* Әдебиетіміздің ақтаңдақ беттері. А., «Білім», 1995; 
* Кеңестік дәуірдегі қазақ әдебиеті. Зерттеу. А., «Білім», 1998; 
* Ұлт тәуелсіздігі және әдебиет. Зерттеулер мен мақалалар. А., «Ғылым», 2001; 
* Тәуелсіздік рухымен. Зерттеулер, мақалалар, естеліктер. Астана, «Фолиант», 2002; 
* Өмір тағлымдары. 2006; 
* Тарих және әдебиет. 2007; 
* 8 томдық таңдамалы шығармалар жинағы. Алматы, “Қазығұрт” баспасы, 2007.

==Марапаттары== 
* [[Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі]]нің «Құрмет» Грамотасымен марапатталған.
* 1964 жылы Филология ғылымының докторы (құрметті ғылыми атағы);
* 1966 жылы [[профессор]] (атағы);
* КСРОның «Еңбек Қызыл Ту» Ордені;
* КСРОның «Халықтар Достығы» Ордені;
* 1968 жылы КСРО Педагогика ғылымдары академиясының [[корреспондент]] мүшесі;
* 1977 жылы «Қазақ КСРнің Еңбек сіңірген ғылым қайраткері» құрметті атағы;
* 1994 жылы [[Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясы]]ның академигі (құрметті атағы); 
* 1995 жылы «Қырғыз Республикасының Еңбек сіңірген ғылым қайраткері (құрметті атағы;
* 1996 жылы  [[Қазақстанның мемлекеттік сыйлығы]]ның иегері атанды. 
* 2005 жылы президент жарлығымен   «[[Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері]]»  құрметті атағының иегері. 
* 2007 жылыдың  30 наурызында ҚР тұңғыш президенті – Елбасы [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев]]тың жеке қабылдауында болып, қазақ ғылымына сіңірген айрықша еңбектері үшін еліміздің ең жоғарғы «[[Отан ордені]]» мен марапаттады.
* 2012 жылы президент жарлығымен ІІ дәрежедегі «[[Барыс ордені]]» мен марапатталды.
* Көптеген мемлекеттік медалдармен марапатталған.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{wikify}}

[[Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген ғылым қайраткерлері]]
[[Санат:Қазақстан мемлекеттік сыйлығының иегерлері]]
[[Санат:Қазақстан жоғарғы оқу орындарының профессорлары]]
[[Санат:Қазақстан Ұлттық ғылым академиясы академиктері]]
[[Санат:Филология ғылымдарының докторлары]]
[[Санат:Қазақстан жазушылары]]
[[Санат:Қазақстан ғалымдары]]
[[Санат:Қазақстан білім беру ісінің құрметті қызметкерлері]]
[[Санат:Ыбырай Алтынсарин төсбелгісімен марапатталғандар]]</text>
      <sha1>f3soh9qiw907ey6j6se0z696rts1ugz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Рахмет Өтесінұлы Өтесінов</title>
    <ns>0</ns>
    <id>75829</id>
    <revision>
      <id>3631794</id>
      <parentid>3430336</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T07:59:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dostoevskykz</username>
        <id>183227</id>
      </contributor>
      <origin>3631794</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7601" sha1="jy7mcf8r39mz35scefb5d8yycfnli4f" xml:space="preserve">{{merge|Рахмет Өтесінұлы}}
{{Тұлға
 |Есімі                 = Рахмет Өтесінұлы Өтесінов
 |Шынайы есімі          = 
 |Сурет                 = Размет Өтесінов.jpg 
 |Сурет ені             =
 |Сурет атауы           = 
 |Туған кездегі есімі = 
 |Туған күні          = 15.1.1927
 |Туған жері          = [[Қарабау (Атырау облысы)|Қарабау]], {{туғанжері|Қызылқоға ауданы|Қызылқоға ауданында}}, [[Атаырау облысы|Гурьев облысы]]
 |Мансабы               = [[мұнай]]шы&lt;br&gt;[[жазушы]]&lt;br&gt;[[қоғам]] қайраткері
 |Азаматтығы            = {{KAZ}}&lt;br&gt;{{USSR}} (1927-1991)
 |Ұлты                  = [[қазақтар|қазақ]]
 |Қайтыс болған күні    = 8.1.2011
 |Қайтыс болған жері    = {{қайтысболғанжері|Алматы|Алматыда}}
 |Әкесі                 = Өтесін
 |Анасы                 = 
 |Жұбайы                = 
 |Балалары              = 
 |Марапаттары           =
{{{!}} 
{{!}}{{Құрмет ордені}}{{!}}{{!}}{{Ерен еңбегі үшін медалі (Қазақстан)}}
{{!}}} 
{{{!}} 
{{!}}[[Сурет:Order badge of honor rib.png|40px|Знак Почета]]{{!}}{{!}}{{Еңбек Қызыл Ту ордені}}{{!}}{{!}}[[Сурет:SU Medal In Commemoration of the 100th Anniversary of the Birth of Vladimir Ilyich Lenin ribbon.svg|40px|Ленин 100 жыл]]{{!}}{{!}}[[Сурет:VeteranLaborRibbon.png|40px|Еңбек ардагері медалі]]
{{!}}} 

|Сайты                 =  
 |Басқалары             = 
 |Commons               = 
}}
'''Рахмет Өтесінұлы Өтесінов''' ([[15 қаңтар]] [[1927 жыл]]ы [[Атырау облысы]], [[Қызылқоға ауданы]] [[Қарабау (Атырау облысы)|Қарабау]] - [[8  қаңтар]] [[2011 жыл]]ы [[Алматы]]) – даңқты мұнайшы, [[жазушы]], КСРО Мұнай өнер кәсібінің Құрметті мұайшысы, Қазақ КСР-нің Еңбек сіңірген мұнайшысы.  [[Ақтау қаласы]]ның және  [[Жаңаөзен]]нің [[Құрметті азамат]]ы. ҚР жоғарғы мемлекеттік марапаты «[[Құрмет ордені]]» мен марапатталған.&lt;ref&gt;«Маңғыстау» энциклопедиясына, Компьютерлік-баспа орталығы, 2007&lt;/ref&gt;

== Өмірбаяны ==
[[Байұлы]] тайпасының [[Есентемір]] руынан шыққан.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://qamba.codeo.kz/site/book/online/tbilaluly-ysuiinuly-esentemir-baiuly/content/content_34.xhtml/|title=Кітап - Т.Біләлұлы, Ы.Сүйінұлы. Есентемір Байұлы|website=qamba.codeo.kz|access-date=2021-04-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://qamba.codeo.kz/site/book/online/tbilaluly-ysuiinuly-esentemir-baiuly/content/toc.ncx/|title=Кітап - Т.Біләлұлы, Ы.Сүйінұлы. Есентемір Байұлы|website=qamba.codeo.kz|access-date=2021-04-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.elarna.net/kitap_kk.php?id=3758&amp;oku=24407|title=МҰХТАР БАҚТЫГЕРЕЕВ::::Т.Білалулы. Ы.Суйінулы. Есентемір Байулы::Т.Біләлұлы, Ы.Сүйінұлы. Есентемір Байұлы - elarna.net :: Kitaphana|website=www.elarna.net|access-date=2021-04-12}}&lt;/ref&gt;
Мәскеудегі мұнай институтын бітірген (1951). 

1951 – 1959 жж. Ембі мұнай кәсіпшіліктерінде мастер, цех бастығы, бас инженер, директоры болды.

1959 – 1961 ж. [[Жылыой ауданы|Жылыой аудандық]] партия комитетінің 1-хатшысы жұмысын атқарды.

1961 – 1962 ж. Гурьев (қазіргі Атырау) облыстық партия комитетінің өндіріс-көлік бөлімінің меңгерушісі болды.

1962 – 1963 ж. Қандыағаш аймақтық өндірістік партия комитетінің хатшысы жұмысын атқарды. 

1963 – 1964 ж. «Маңғыстаумұнайбарлау» тресінің партком хатшысы болды.

1964 – 1970 ж. «Өзен мұнай өндіру» басқармасының бастығы болды.

== Шығармалары ==
1970 жылдардан бастап әдеби шығармашылықпен айналыса бастады.&lt;ref&gt;Қазақстан жазушылары: Анықтамалық/Құрастырушы: Қамшыгер Саят, Жұмашева Қайырниса   - Алматы: «Аң арыс» баспасы, 2009 жыл&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. — Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010 жыл.ISBN 9965-26-096-6&lt;/ref&gt;

«Ожившая река» (1974), «Айтылмаған ән» (1978), [[«Алыптың ашылуы»]] (1982), [[«Даладағы алау»]] (1983), [[«Песчаная коса»]] (1989), [[«Пасмурные дни»]] (1997), «Жолдар мен жолдастар» (2002), «Соңғы аялдама» (2005) кітаптарының авторы.

==Марапаттары==
* КСРО-ның  «Құрмет белгісі» Ордені;
* КСРО-ның «Еңбек Қызыл Ту» Ордені;
* КСРО-ның бірнеше мерекелік медалдар мен құрметті төсбелгілерімен марапатталған.
* 1962 жылы  «КСРОның Құрметті мұнайшысы» құрметті атағы;
* «Қазақ КСР-нің Еңбек сіңірген мұнайшысы» құрметті атағы;
* «Қазақстан мұнайына сіңірген еңбегі үшін» медалі;
* ҚР жоғарғы мемлекеттік марапаты «[[Құрмет ордені]]» мен марапатталған.
* ҚР «Ерен Еңбегі үшін» мемлекеттік медалінің иегері.
* [[Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі]]нің  құрмет грамотасының иегері.  
* Ақтау, Жаңаөзен және т.б көптеген аудандардың Құрметті азаматы атағы берілді.
* «Еңбек ардагері» құрметті медалінің иегері. 

== Қызықты ақпарат ==
* Өтесінов «Сынақ» телефильмінің бас кейіпкері болып саналады.&lt;ref&gt;«Қазақстан» ұлттық энциклопедиясы (10 томдық), Алматы, 1998 – 2007&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Қазақстан мұнайшылары]]
[[Санат:Қазақстан жазушылары]]
[[Санат:КСРО мұнайшылары]]
[[Санат:КСРО мұнай өндіру ісінің үздіктері]]
[[Санат:Құрмет Белгісі орденінің иегерлері]]
[[Санат:Еңбек ардагері медалінің иегерлері]]
[[Санат:Лениннің туғанына 100 жыл медалінің иегерлері]]</text>
      <sha1>jy7mcf8r39mz35scefb5d8yycfnli4f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Асқар Тоқмағамбетов</title>
    <ns>0</ns>
    <id>79433</id>
    <revision>
      <id>3631762</id>
      <parentid>3619601</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T07:35:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dostoevskykz</username>
        <id>183227</id>
      </contributor>
      <comment>орфографиялық түзетулер енгізілді</comment>
      <origin>3631762</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8516" sha1="t11jqj2q3bffwc0mtgpoda9ji95sr7l" xml:space="preserve">{{Жазушы
 |Есімі               = Асқар Тоқмағамбетов
 |Шынайы есімі        = 
 |Суреті              =
 |Ені                 = 
 |Суреттің аты        = 
 |Туған кездегі есімі  = 
 |Лақап аты           = Әшен Тоқасов&lt;ref&gt;Қазақстан жазушылары. Анықтамалық. Алматы, «Жазушы» баспасы, 1982, 238 бет&lt;/ref&gt;
 |Туған күні        = 19.9.1905
 |Туған жері        = бұрынғы 18-партия съезді атындағы кеңшар, {{туғанжері|Сырдария ауданы (Қызылорда облысы){{!}}Сырдария ауданы|Сырдария ауданында (Қызылорда облысы)}}, [[Қызылорда облысы]]
 |Қайтыс болған күні  =  21.8.1983
 |Қайтыс болған жері  =  {{қайтысболғанжері|Қызылорда|Қызылордада}}, [[Қазақ КСР]]
 |Азаматтығы          = {{USSR}}
 |Ұлты                = қазақ
 |Мансабы             = жазушы
 |Шығармашылық жылдары   = [[1932 жыл|1932]]-[[1975 жыл|1975]]
 |Бағыты              = лирика, сатира
 |Жанры               = поэзия, проза, публицистика
 |Шығармалардың тілі  = қазақша
 |Дебюті              = 
 |Марапаттары         = 
 |Сыйлықтары          = 
 |Қолтаңбасы          = 
 |Сайты               = 
 |Commons             =
}}
'''Асқар Тоқмағамбетов''' ([[19 қыркүйек]] [[1905 жыл]], [[Қызылорда облысы]], Тереңөзек ауданы (қазіргі [[Сырдария ауданы (Қызылорда облысы)|Сырдария ауданы]]), бұрынғы 18-партия съезді атындағы кеңшар – [[21 тамыз]] [[1983]], [[Қызылорда]] қ.) — қазақтың ақыны, жазушысы.

== Өмірі ==
Ысты руының Қарақойлы Сүйіндік (Әжі) бөлімінен шыққан[[1932 жыл]]ы [[Мәскеу]] полиграфия институтын бітірген. &quot;Лениншіл жас&quot; (қазіргі &quot;[[Жас Алаш]]&quot;) (1927-30), &quot;Ленин жолы&quot; (Қызылорда, 1933—34), &quot;[[Қазақ әдебиеті]]&quot; (1934-35), &quot;Социалистік Қазақстан&quot; (қазіргі &quot;[[Егемен Қазақстан]]&quot;) (1937-1944) газеттерінде, &quot;Ара&quot; журналында қызмет істеді. Қазақстан Жазушылар одағының [[Шымкент]] (1935—37), [[Қызылорда]] (1944-52, 1957-62) облысаралық бөлімшелерінің жауапты хатшысы болды.

[[1925 жыл]]ы &quot;Ленин суретіне&quot; атты өлеңі тұңғыш рет &quot;Еңбекші қазақ&quot; (казіргі &quot;[[Егемен Қазақстан]]&quot;) газетінде жарияланды. Алғашқы өлеңдер жинағы 1928 жылы &quot;Еңбек жыры&quot; деген атпен жарық көрді.

Таңдамалы шығармаларының жинақтары бірнеше рет (1932, 1933, 1945, 1953, 1957, 1962, 1965, 1975 жылдары) жарық көрді. Тоқтағамбетов ақындық жолының алғашқы кезеңінде ([[1925 жыл|1925]]-[[1930 жыл|1930]]) отаншылдық тақырыбына арналған шығармалар жазды. [[Екінші дүниежүзілік соғыс]] жылдарында жауынгерлердің майдандағы ерліктерін, халықтар достастығы, соғыстан кейінгі жылдарда бейбіт өмір тынысын өз шығармаларына арқау етті. Тоқтағамбетов [[қазақ әдебиеті]]не елеулі үлес қосқан. Оның поэмаларын тақырыбы, түрі жағынан төрт топқа бөлуге болады: кеңшар, ауыл өмірі; елге еңбегі сіңген тарихи адамдарға арналған шығармалары; Отан қорғау, ерлік; халықтар достығы тақырыптары.

1-дәрежелі Отан соғысы, 3 рет Еңбек Қызыл Ту ордендерімен және бірнеше медальдармен марапатталған.&lt;ref&gt;Отырар. Энциклопедия. – Алматы.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;«Арыс» баспасы, 2005 ISBN 9965-17-272-2&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;“ Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. — Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010 жыл.ISBN 9965-26-096-6&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Г.Смағұлова, Асқар Тоқмағамбетовтің ақындық творчествосы. А., 1965.&lt;/ref&gt;

== Шығармашылығы ==
Ақын лирикасының бір саласы [[1930 жыл|1930]]-[[1940 жыл]]дары жазылған &quot;Біздің Сәуле&quot;, &quot;Қош аман бол&quot;, &quot;Бәтиманың хаты&quot;, &quot;Күт мені&quot;, &quot;Сүйген жарға&quot;, т.б. әнге арналған өлеңдері.

Тоқмағамбетов проза жанрында да жемісті еңбек етті. [[Ыбырай Жақаев|Ы.Жақаев]] өмірін бейнелейтін &quot;Қыран тұғырдан ұшады&quot;, [[Қазан төңкерісі]] қарсаңындағы ауыл өмірін суреттейтін &quot;Ақмоншақ&quot; (О.Бодықовпен бірге) повестерін жазды. Қаратау мен Сыр өңірі қазақтары тұрмысынан жазылған &quot;Әке мен бала&quot; романын кейін қайта толықтырып, &quot;Қарбаласта&quot; (1975) деген атпен жариялады. Тоқтағамбетов — [[19 ғасыр]]да өмір сүрген қазақ ақындары туралы &quot;Жыр күмбезі&quot; (1975) атты тарихи романның авторы. &quot;Күлкі-сықақ&quot; 1929 жылдары басылды. Тоқтағамбетов &quot;[[Әзірет Сұлтан]]&quot;, &quot;Семафор ашық&quot;, &quot;Екі заң&quot; атты драмалық шығармалар, &quot;Бәріміз де сондай болсақ&quot; киносценариін де жазды. С. Айнидің &quot;Құлдар&quot; романын қазақшаға аударды (1953).

Ақынның алғашқы сатиралық өлеңдер жинағы &quot;Күлкі-сықақ&quot; 1929 жылдары басылды. Әнге лайықты өлеңдері де көп. Қазақ поэзиясында поэма жанрын өркендетуде үлесі көп. «Жыр күмбезі» атты тарихи романы Базар жырау, Кете Жүсіп, Шораяқтың Омары секілді жырау ақындардың өміріне арналған.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

== Сілтемелер ==
* [http://www.zhasalash.kz/ruhaniyat/5271.html Мағжанға тағзым. Жас Алаш №67. Мағжан айтқан әңгiмелерден есiңiзде не қалды? Жұмабай Шаяхметов – Сталиннiң оң қолы болмақ, Сәбит Мұқанов – Голощекиннiң сол қолы болмақ, Асқар Тоқмағамбетов – Мәйкевский (Маяковский дегенi – С.Т.) болмақ көрiнедi дейтiн. Сәбит Мұқановтың түрiн бiр көрсем деушi едi. Неге олай дейтiнiн iштей ұғатынбыз] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305020209/http://www.zhasalash.kz/ruhaniyat/5271.html |date=2016-03-05 }}
*[http://kitap.kz/author/70-asqar_toqmahambetov/70-asqar_toqmahambetov Асқар Тоқмағамбетов — iKitap.kz] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150524214921/http://kitap.kz/author/70-asqar_toqmahambetov/70-asqar_toqmahambetov |date=2015-05-24 }}

[[Санат:Қазақстан ақындары]]
[[Санат:Қазақстан жазушылары]]
[[Санат:I дәрежелі Отан соғысы орденінің иегерлері]]
[[Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері]]</text>
      <sha1>t11jqj2q3bffwc0mtgpoda9ji95sr7l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Жетісуда Кеңес өкіметінің орнауы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>82373</id>
    <revision>
      <id>3631602</id>
      <parentid>3625357</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T16:30:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Almatrkh</username>
        <id>172335</id>
      </contributor>
      <comment>Сурет қостым</comment>
      <origin>3631602</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3601" sha1="es6y9b0xrpdo4uahz0rz4spxf74udin" xml:space="preserve">'''Жетісуда Кеңес өкіметінің орнауы''' - 1918 ж. наурызда жергілікті билікті большевиктердің өз қолына алуы. 1917 ж. Петроградта Қазан революциясының жеңуі Жетісудағы большевиктер тобы күшейіп, соңғы саяси қарсыластары — жергілікті Уақытша үкіметтің органдарын жоюға кірісті. Бірақ, облыстағы барлық контрреволюциялық күштер оларға қарсы одақтасып, әскери диктатура орнатуға тырысты. 1917 ж. 1 қарашада Жетісу казак-орыс әскерінің атаман-офицерлері жергілікті бай-манаптардың қолдауымен большевиктер билігіне қарсы қарулы бүлік шығарып, облыста &quot;әскери үкімет&quot; деген органдарын құрды. &quot;Әскери үкімет&quot; большевиктерді кудалап, оларды жақтайтын әскери бөлімшелерді қарусыздандырды, ауылы П.Березовский мен К.В.Овчаров сынды большевиктерді азаптап елтірді. 1918 ж. ақпанның 2-жартысынан бастап Жетісу большевиктері &quot;әскери үкіметке&quot; қарсы қарулы кетерілісті әзірлеуге кірісті. Қызыл гвардия жасақтары ұйымдастырылып, қаруландырылды. Көтеріліске басшылық етуі үшін П.В.Виноградов, Л.П.Емелев, Т.Бокин, Т.Өтепов, Р.П.Маричек, С.М.Журавлев, т.б. адамдардан ревком құрылды. 1918 ж. наурыздың 2-сінен 3-іне қараған түні Верныйда жұмысшылардың Қызыл гвардия жасақтары мен 2-казак-орыс полкінің жауынгерлері қала еңбекшілерінің көмегімен &quot;әскери үкіметке&quot; қарсы қарулы көтеріліс жасады. Көтеріліс нәтижесінде Верныйда Кеңес өкіметі орнады. Бұл жеңіс облыстың басқа аудандарында Кеңес өкіметінің орнауын тездетті. Кеңес өкіметі 1918 ж. наурызда Жаркентте, Сергиопольде (Аякез), Гавриловкада (Талдықорғанда), сәуірдің бас кезінде Лепсіде орнады.&lt;ref&gt;Елеуов Т., Установление и упрочение Советской власти в Казахстане, ауылы-Алматы, 1961; Покровский С.Н., Победа Советской власти в Семиречье, ауылы-Алматы,1961&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Жетісу энциклопедия. - Алматы: «Арыс» баспасы, 2004 жыл. — 712 бет + 48 бет түрлі түсті суретті жапсырма. ISBN 9965-17-134-3&lt;/ref&gt;
[[Сурет:Шамалған ауылында орналасқан ескерткіш.jpg|нобай|Шамалғанда Кеңес өкіметінің орнауына арналған ескерткіш.]]

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{wikify}}
{{stub}}

[[Санат:Жетісу]]</text>
      <sha1>es6y9b0xrpdo4uahz0rz4spxf74udin</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Дәурен Берікқажыұлы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>85067</id>
    <revision>
      <id>3631777</id>
      <parentid>3332183</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T07:43:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dostoevskykz</username>
        <id>183227</id>
      </contributor>
      <origin>3631777</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2796" sha1="jz06giewpexf41g6wpe4sedgtbo8xqk" xml:space="preserve">'''Дәурен Берікқажыұлы''' (15.05.[[1974 жыл]], [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей облысы]], [[Мақаншы ауданы]], [[Қарабұта]] ауылы (қазіргі [[Шығыс Қазақстан облысы]], [[Үржар ауданы]]) - ақын.

* [[Қазақ мемлекеттік әлем тілдері университеті]]нің (қазіргі Абылай хан атындағы [[Қазақ халықаралық қатынастар және әлем тілдері университеті]]) түлегі. 
*[[1996]] — [[1999]] жылдары орта мектепте ағылшын тілінен дәріс берді. 
*[[1999]] — [[2002]] жылдары әл-Фараби атындағы [[ҚазМҰУ|ҚазМУ]](қазіргі әл-Фараби атындағы ҚазҰУ)-да ағылшын тілінен дәріс берді.
*Қазір «[[Қазақстан (корпорация)|Қазақстан]]» телерадио компаниясының аударма және дубляж бөлімінде қызмет етеді.
==Шығармалары==
Өлеңдері [[1994]] жылдан бастап республикалық газет-журналдарда жарияланып келеді. Шығармалары 2000 жылы жарық көрген «''Сборник. Избранное» («Қазақ университеті») , «Жас ақындар жырларының антологиясы» («Өлке»)'' жинақтарына енген. [[1996]] жылы жарық көрген «''Оттегім менің, от демім менің — жырларым»'' («Жазушы») және [[2001]] жылы «Отырар кітапханасы» сериясымен шыққан «Апіе тегісііет» жыр жинақтарының авторы. [[2008]] жылы «Гүл мен қылыш жырлары» атты жинағы жарық көрген.&lt;ref&gt;Қазақстан жазушылары: Анықтамалық/Құрастырушы: Қамшыгер Саят, Жұмашева Қайырниса - Алматы: «Аң арыс» баспасы, 2009 жыл&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
&lt;references/&gt;

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:15 мамырда туғандар]]
[[Санат:1974 жылы туғандар]]
[[Санат:Үржар ауданында туғандар]]
[[Санат:Қазақ халықаралық қатынастар және әлем тілдері университеті түлектері]]
[[Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті оқытушылары]]
[[Санат:Қазақстан ақындары]]</text>
      <sha1>jz06giewpexf41g6wpe4sedgtbo8xqk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631783</id>
      <parentid>3631777</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T07:46:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/Dostoevskykz|Dostoevskykz]] ([[User talk:Dostoevskykz|т]]) өңдемелерінен [[User:BilgishShezhireshiBot|BilgishShezhireshiBot]] соңғы нұсқасына қайтарды</comment>
      <origin>3332183</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2724" sha1="jri2sycxolsx2oxysetbrmft92pnk06" xml:space="preserve">'''Дәурен Берікқажыұлы''' (15.05.[[1974 жыл]], [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей облысы]], [[Мақаншы ауданы]], [[Қарабұта]] ауылы (қазіргі [[Шығыс Қазақстан облысы]], [[Үржар ауданы]]) - ақын.

* [[Қазақ мемлекеттік әлем тілдері университеті]]нің (қазіргі Абылай хан атындағы [[Қазақ халықаралық қатынастар және әлем тілдері университеті]]) түлегі. 
*[[1996]] — [[1999]] жылдары орта мектепте ағылшын тілінен дәріс берді. 
*[[1999]] — [[2002]] жылдары әл-Фараби атындағы [[ҚазМҰУ]]-да ағылшын тілінен дәріс берді. 
*Қазір «[[Қазақстан (корпорация)|Қазақстан]]» телерадио компаниясының аударма және дубляж бөлімінде қызмет етеді.
==Шығармалары==
Өлеңдері [[1994]] жылдан бастап республикалық газет-журналдарда жарияланып келеді. Шығармалары 2000 жылы жарық көрген «''Сборник. Избранное» («Қазақ университеті») , «Жас ақындар жырларының антологиясы» («Өлке»)'' жинақтарына енген. [[1996]] жылы жарық көрген «''Оттегім менің, от демім менің — жырларым»'' («Жазушы») және [[2001]] жылы «Отырар кітапханасы» сериясымен шыққан «Апіе тегісііет» жыр жинақтарының авторы. [[2008]] жылы «Гүл мен қылыш жырлары» атты жинағы жарық көрген.&lt;ref&gt;Қазақстан жазушылары: Анықтамалық/Құрастырушы: Қамшыгер Саят, Жұмашева Қайырниса - Алматы: «Аң арыс» баспасы, 2009 жыл&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
&lt;references/&gt;

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:15 мамырда туғандар]]
[[Санат:1974 жылы туғандар]]
[[Санат:Үржар ауданында туғандар]]
[[Санат:Қазақ халықаралық қатынастар және әлем тілдері университеті түлектері]]
[[Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті оқытушылары]]
[[Санат:Қазақстан ақындары]]</text>
      <sha1>jri2sycxolsx2oxysetbrmft92pnk06</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Бақытжан Қауасқанұлы Майтанов</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86127</id>
    <revision>
      <id>3631778</id>
      <parentid>3384827</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T07:44:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dostoevskykz</username>
        <id>183227</id>
      </contributor>
      <origin>3631778</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5425" sha1="dxyvk4z3ajnc45cwrpvn44dn0tpi02e" xml:space="preserve">[[Сурет:Бақытжан Майтанов.png|right|thumb]]
'''Бақытжан Қауасқанұлы Майтанов''' ([[27 наурыз]], [[1952 жыл]], [[Алматы облысы]], [[Қаратал ауданы]] [[Сарықамыс]] ауылында туған) — журналист, әдебиет сыншысы, әдебиеттанушы, профессор, 1997 жылдан ҚР Гуманитарлық ғылымдар академиясының академигі.

==Өмірбаяны==
[[Арғын]] тайпасы [[Қуандық]] руының мамадайыр бөлімінен шыққан&lt;ref&gt;Алтай шежіресі, жауапты редактор -- Хакім Омар, Құрастырушы Ісләмов Ібрахым (Жақан). Алматы, «Темірқазық» баспасы, 2014&lt;/ref&gt;.
* 1974 жылы [[Қазақ ұлттық университеті|ҚазМУ]]-дің журналистикс факультетін бітірген.
* «Социалистік Қазақстан» («[[Егемен Қазақстан]]» газетінде [[тілші]] болған.
* 1974 — 1990 жылдары Қазақ КСР Ғылым академиясы М.О.Әуезов атындағы [[Әдебиет және өнер институты]]на, аға лаборант, кіші аға ғылыми қызметкер
* 1990 жылы [[Қазақ энциклопедиясы]] бас редакторының орынбасары
* 1990—1996 жылдары әл-Фараби атындағы Қазақ мемлекеттік ұлттық университетінің қазақ әдебиеті кафедрасында аға оқытушы, профессор
* 1996—1999 жылдары [[Қазақ мемлекеттік Заң университеті]] қазақ, орыс, шығыс тілдері кафедрасында профессор болып қызмет етті.
* 1998 жылдан ҚР Ұлттық ғылым академиясының М.Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институты «[[Әуезов үйі]]» ғылыми-мәдени орталығының жетекшісі.
* 2000 жылдан әл-Фараби атындағы ҚазҰУ әдебиет теориясы және [[фольклористика]] кафедрасының меңгерушісі.

==Жетістіктері==

* 2004 жылы ҚР Білім және ғылым министрлігінің Ш.Уәлиханов атындағы I дәрежелі сыйлығын алған
* 2006 жылы «ҚР Жоғары оқу орындарының үздік оқытушысы» атағына ие болған
* 2008 жылы «Қазақстан Республикасының ғылымын дамытуға сіңірген еңбегі үшін» атты төс белгісімен марапатталған.

==Шығармалары==

Әдебиет сыны мен әдебиеттану саласына 1969 жылдан бастап араласып, республикалық газет-журналдарда жарияланған мақалаларымен көрініп келеді.  Үш жүзге жуық әдеби-сын, әде-биеттанушылық сипаттағы мақалалары жарық көрген.
* М.Әуезовтің шығармаларының елу томдық академиялық басылымына ғылыми жетекшілік жасауда.
* Қазіргі қазақ прозасындағы замандас бейнесі. Зерттеу. А., «Ғылым», 1982; 
* Көркемдік нәрі. Әдеби сын. А., «Жазушы», 1983; 
* Қаһарманның рухани әлемі. А., 1987; 
* Суреттеу мен мінездеу. А., 1991; 
* Мұхтар Әуезов - суреткер. А., 1996; 
* Қазақ романы және психологиялық талдау. А., 1996; 
* Мағжан Жұмабаевтың поэтикасы. А., 2001; 
* Сөз сыны. А., 2002; 
* Романның баяндау жүйесіндегі автор. А., 2003; 
* Көркем әдебиеттегі психологизм. А., 2004; 
* Абай; Портрет поэтикасы. А., 2006; 
* Монолог құрылымы. А., 2006.&lt;ref&gt;Қазақстан жазушылары: Анықтамалық/Құрастырушы: Қамшыгер Саят, Жұмашева Қайырниса   - Алматы: «Аң арыс» баспасы, 2009 жыл&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:27 наурызда туғандар]]
[[Санат:1952 жылы туғандар]]
[[Санат:Қаратал ауданында туғандар]]
[[Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері]]
[[Санат:Егемен Қазақстан журналистері]]
[[Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің профессорлары]]
[[Санат:Қазақстан әдебиет сыншылары]]
[[Санат:Қазақстан Гуманитарлық ғылымдар академиясының академиктері]]
[[Санат:Қазақстан әдебиеттанушылары]]</text>
      <sha1>dxyvk4z3ajnc45cwrpvn44dn0tpi02e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631779</id>
      <parentid>3631778</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T07:45:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dostoevskykz</username>
        <id>183227</id>
      </contributor>
      <origin>3631779</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5423" sha1="254c64713y34932zippvy0hxmgss953" xml:space="preserve">[[Сурет:Бақытжан Майтанов.png|right|thumb]]
'''Бақытжан Қауасқанұлы Майтанов''' ([[27 наурыз]], [[1952 жыл]], [[Алматы облысы]], [[Қаратал ауданы]] [[Сарықамыс]] ауылында туған) — журналист, әдебиет сыншысы, әдебиеттанушы, профессор, 1997 жылдан ҚР Гуманитарлық ғылымдар академиясының академигі.

==Өмірбаяны==
[[Арғын]] тайпасы [[Қуандық]] руының мамадайыр бөлімінен шыққан&lt;ref&gt;Алтай шежіресі, жауапты редактор -- Хакім Омар, Құрастырушы Ісләмов Ібрахым (Жақан). Алматы, «Темірқазық» баспасы, 2014&lt;/ref&gt;.
* 1974 жылы [[Қазақ ұлттық университеті|ҚазМУ]]-дің журналистика факультетін бітірген.
* «Социалистік Қазақстан» («[[Егемен Қазақстан]]» газетінде [[тілші]] болған.
* 1974 — 1990 жылдары Қазақ КСР Ғылым академиясы М.О.Әуезов атындағы [[Әдебиет және өнер институты]]на, аға лаборант, кіші аға ғылыми қызметкер
* 1990 жылы [[Қазақ энциклопедиясы]] бас редакторының орынбасары
* 1990—1996 жылдары әл-Фараби атындағы Қазақ мемлекеттік ұлттық университетінің қазақ әдебиеті кафедрасында аға оқытушы, профессор
* 1996—1999 жылдары [[Қазақ мемлекеттік Заң университеті]] қазақ, орыс, шығыс тілдері кафедрасында профессор болып қызмет етті.
* 1998 жылдан ҚР Ұлттық ғылым академиясының М.Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институты «[[Әуезов үйі]]» ғылыми-мәдени орталығының жетекшісі.
* 2000 жылдан әл-Фараби атындағы ҚазҰУ әдебиет теориясы және [[фольклористика]] кафедрасының меңгерушісі.

==Жетістіктері==

* 2004 жылы ҚР Білім және ғылым министрлігінің Ш.Уәлиханов атындағы I дәрежелі сыйлығын алған
* 2006 жылы «ҚР Жоғары оқу орындарының үздік оқытушысы» атағына ие болған
* 2008 жылы «Қазақстан Республикасының ғылымын дамытуға сіңірген еңбегі үшін» атты төс белгісімен марапатталған.

==Шығармалары==

Әдебиет сыны мен әдебиеттану саласына 1969 жылдан бастап араласып, республикалық газет-журналдарда жарияланған мақалаларымен көрініп келеді. Үш жүзге жуық әдеби-сын, әдебиеттанушылық сипаттағы мақалалары жарық көрген.
* М.Әуезовтің шығармаларының елу томдық академиялық басылымына ғылыми жетекшілік жасауда.
* Қазіргі қазақ прозасындағы замандас бейнесі. Зерттеу. А., «Ғылым», 1982; 
* Көркемдік нәрі. Әдеби сын. А., «Жазушы», 1983; 
* Қаһарманның рухани әлемі. А., 1987; 
* Суреттеу мен мінездеу. А., 1991; 
* Мұхтар Әуезов - суреткер. А., 1996; 
* Қазақ романы және психологиялық талдау. А., 1996; 
* Мағжан Жұмабаевтың поэтикасы. А., 2001; 
* Сөз сыны. А., 2002; 
* Романның баяндау жүйесіндегі автор. А., 2003; 
* Көркем әдебиеттегі психологизм. А., 2004; 
* Абай; Портрет поэтикасы. А., 2006; 
* Монолог құрылымы. А., 2006.&lt;ref&gt;Қазақстан жазушылары: Анықтамалық/Құрастырушы: Қамшыгер Саят, Жұмашева Қайырниса   - Алматы: «Аң арыс» баспасы, 2009 жыл&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:27 наурызда туғандар]]
[[Санат:1952 жылы туғандар]]
[[Санат:Қаратал ауданында туғандар]]
[[Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері]]
[[Санат:Егемен Қазақстан журналистері]]
[[Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің профессорлары]]
[[Санат:Қазақстан әдебиет сыншылары]]
[[Санат:Қазақстан Гуманитарлық ғылымдар академиясының академиктері]]
[[Санат:Қазақстан әдебиеттанушылары]]</text>
      <sha1>254c64713y34932zippvy0hxmgss953</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Демократиялық централизм</title>
    <ns>0</ns>
    <id>94056</id>
    <revision>
      <id>3631470</id>
      <parentid>2070756</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T13:16:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-40392-09</username>
        <id>183599</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ к - қ. / ц - с.</comment>
      <origin>3631470</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="896" sha1="lnqwxe4exxd5hqx3e46ncvf5krkhi84" xml:space="preserve">'''Демократиялық сентрализм''' - саяси іс-әрекетті реттеудің иерархиялық және [[демократия]]лық әдістерінің үйлесімділігін білдіретін [[мемлекет]]тік құрылысты басқарудың, ұйымдастырудың принципі.&lt;ref name=&quot;a1&quot;&gt;Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Әлеуметтану және саясаттану бойынша / Жалпы редакциясын басқарған э.ғ.д., профессор Е. Арын – [[Павлодар]]: «ЭКО» ҒӨФ. [[2006]]. – 569 б. ISBN 9965-808-89-9&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
&lt;references/&gt;

{{wikify}}

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Ғылым]]
[[Санат:Әлеуметтану]]
[[Санат:Саясаттану]]


{{stub}}</text>
      <sha1>lnqwxe4exxd5hqx3e46ncvf5krkhi84</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631485</id>
      <parentid>3631470</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T13:37:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/~2026-40392-09|~2026-40392-09]] ([[User talk:~2026-40392-09|т]]) өңдемелерінен [[User:ArystanbekBot|ArystanbekBot]] соңғы нұсқасына қайтарды</comment>
      <origin>2070756</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="894" sha1="kacqqgg4gvw2kskodylcw8umqa97ooa" xml:space="preserve">'''Демократиялык централизм''' - саяси іс-әрекетті реттеудің иерархиялық және [[демократия]]лық әдістерінің үйлесімділігін білдіретін [[мемлекет]]тік құрылысты басқарудың, ұйымдастырудың принципі.&lt;ref name=a1&gt;Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Әлеуметтану және саясаттану бойынша / Жалпы редакциясын басқарған э.ғ.д., профессор Е. Арын – [[Павлодар]]: «ЭКО» ҒӨФ. [[2006]]. – 569 б. ISBN 9965-808-89-9&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
&lt;references/&gt;

{{wikify}}

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Ғылым]]
[[Санат:Әлеуметтану]]
[[Санат:Саясаттану]]


{{stub}}</text>
      <sha1>kacqqgg4gvw2kskodylcw8umqa97ooa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631487</id>
      <parentid>3631485</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T13:37:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3631487</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="896" sha1="abhr0fj606jsd2ihaqwx6vr5wse4bkz" xml:space="preserve">'''Демократиялық централизм''' — саяси іс-әрекетті реттеудің иерархиялық және [[демократия]]лық әдістерінің үйлесімділігін білдіретін [[мемлекет]]тік құрылысты басқарудың, ұйымдастырудың принципі.&lt;ref name=a1&gt;Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Әлеуметтану және саясаттану бойынша / Жалпы редакциясын басқарған э.ғ.д., профессор Е. Арын – [[Павлодар]]: «ЭКО» ҒӨФ. [[2006]]. – 569 б. ISBN 9965-808-89-9&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
&lt;references/&gt;

{{wikify}}

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Ғылым]]
[[Санат:Әлеуметтану]]
[[Санат:Саясаттану]]


{{stub}}</text>
      <sha1>abhr0fj606jsd2ihaqwx6vr5wse4bkz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631489</id>
      <parentid>3631487</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T13:37:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3631489</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="905" sha1="o8c1a0nk02zexhirzohbiv2g7erlnmi" xml:space="preserve">'''Демократиялық централизм''' — саяси іс-әрекетті реттеудің иерархиялық және [[демократия]]лық әдістерінің үйлесімділігін білдіретін [[мемлекет]]тік құрылысты басқарудың, ұйымдастырудың принципі.&lt;ref name=a1&gt;Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Әлеуметтану және саясаттану бойынша / Жалпы редакциясын басқарған э.ғ.д., профессор Е. Арын – [[Павлодар]]: «ЭКО» ҒӨФ. [[2006]]. – 569 б. ISBN 9965-808-89-9&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{wikify}}
{{Суретсіз мақала}}
{{stub}}

[[Санат:Ғылым]]
[[Санат:Әлеуметтану]]
[[Санат:Саясаттану]]</text>
      <sha1>o8c1a0nk02zexhirzohbiv2g7erlnmi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631490</id>
      <parentid>3631489</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T13:38:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>+ [[Санат:Ленинизм]] ([[Уикипедия:Гаджеттер/Санат импорттау|Санат импорттау]])</comment>
      <origin>3631490</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="937" sha1="kdvtqzy84rc1q7l8nnd74v5ob4ispvo" xml:space="preserve">'''Демократиялық централизм''' — саяси іс-әрекетті реттеудің иерархиялық және [[демократия]]лық әдістерінің үйлесімділігін білдіретін [[мемлекет]]тік құрылысты басқарудың, ұйымдастырудың принципі.&lt;ref name=a1&gt;Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Әлеуметтану және саясаттану бойынша / Жалпы редакциясын басқарған э.ғ.д., профессор Е. Арын – [[Павлодар]]: «ЭКО» ҒӨФ. [[2006]]. – 569 б. ISBN 9965-808-89-9&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{wikify}}
{{Суретсіз мақала}}
{{stub}}

[[Санат:Ғылым]]
[[Санат:Әлеуметтану]]
[[Санат:Саясаттану]]
[[Санат:Ленинизм]]</text>
      <sha1>kdvtqzy84rc1q7l8nnd74v5ob4ispvo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Тұрсынжан Шапай</title>
    <ns>0</ns>
    <id>97627</id>
    <revision>
      <id>3631710</id>
      <parentid>3630865</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T05:31:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dostoevskykz</username>
        <id>183227</id>
      </contributor>
      <origin>3631710</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2527" sha1="eyoh4u2194bw25vqkjwxal1c8sslx4b" xml:space="preserve">'''Тұрсынжан Шапай''' Мұқанұлы (1.2.1957 жылы туған, Шығыс Түркістан) - әдебиет сыншысы, [[филолология|филология]] ғылымның
кандидаты (1994).

1979 жылы [[Қазақ ұлттық педагогикалық университеті|Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университеті]]&lt;nowiki/&gt;н бітірген.

==Еңбек жолы==
1979 - 1984 жылдары Алматы облысы [[Нарынқол ауданы]] О.Жандосов атындағы орта мектепте мұғалім, оқу ісінің меңгерушісі

1984 - 1985 жылдары Қазақ теледидары Әдеби драмалық хабарлар редакциясында

1985 - 1986 жылдары &quot;[[Жазушы]]&quot; баспасында редактор

1986 - 1988 жылдары &quot;[[Жұлдыз]]&quot; журналында әдеби қызметкер

1988 - 90 жылдары бөлім меңгерушісі

1990 - 1998 жылдары Әдебиет және өнер институтында, аға ғылыми қызметкер

1999 жылдан Абайтану бөлімінің меңгерушісі қызметтерін атқарған.

==Шығармалар==

Ғылыми-зерттеу еңбектері қазіргі қазақ лирикасы, лирикалық тұлға және абайтану мәселелеріне арналған. Жүзден астам ғылыми, әдеби сын және публицистикалық мақалалардың авторы. Публицистикалық және көркем прозалық шығармалары республикалық баспасөзде жарияланып келеді.

==Марапаттар==
&quot;Жалын&quot; журналы Т.Айбергенов атындағы сыйлығы (1986), Қазақстан Ленин сыйлығы (1990), Қазақстан Жастар одағы сыйлығы (1990), Халықаралық &quot;[[Алаш әдеби сыйлығы|Алаш&quot; әдеби сыйлығы]] (2000) иегері.
&lt;ref&gt;“ Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010.ISBN 9965-26-096-6&lt;/ref&gt;
==Дереккөздер==
&lt;references/&gt;
{{Stub: Қазақ әдебиеті}}
{{wikify}}

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Тұлғалар]]</text>
      <sha1>eyoh4u2194bw25vqkjwxal1c8sslx4b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қазақстан (корпорация)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>101069</id>
    <revision>
      <id>3631682</id>
      <parentid>3607934</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T04:42:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3631682</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="46150" sha1="8lsvpm5q10h8if3qgdpgpwuzw3nv1gr" xml:space="preserve">{{Компания
|атауы = «Қазақстан» республикалық телерадиокорпорациясы
|логотипі = Qazaqstan logo.svg
|түрі = [[Акционерлік қоғам]]
|құрылды = 1933 жыл ([[Қазақ КСР халық комиссарлары кеңесі|Қазақ АКСР Халық комиссарлары Кеңесі]] жанындағы Радиокомитет ретінде) &lt;br/&gt;1957 жыл ([[Қазақ КСР Министрлер Кеңесі]] жанындағы Мемтелерадио ретінде) &lt;br/&gt;1991 жыл (Мемлекеттік телерадиокомпания ретінде)
|басты адамдары = [[Ернұр Көшерханұлы Бурахан|Ернұр Бурахан]] (Басқарма Төрағасы)&lt;ref name=&quot;team&quot;&gt;[https://rtrk.kz/kz/team/ Басшылық]&lt;/ref&gt;
|бұрынғы атауы = 
 |операциялық кіріс = {{құлдырау}} 1,3 млрд теңге (2023)
 |таза табысы = {{өсім}} 225,8 млн теңге (2023)&lt;ref&gt;[https://opi.dfo.kz/p/ru/DossierDownload/DfoObjects/1934079/%D0%9A%D0%A4%D0%9E%202023.pdf Аудиторский отчет за 2023 год (консолидированный)]&lt;/ref&gt;
|қызметкерлер саны  = 1600-ден астам
|басшы компания = 100% акциясы [[Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігі|ҚР Мәдениет және ақпарат министрлігіне]] тиесілі 
|бағынышты компания = «Телевизия жаңалықтары агенттігі» ЖШС&lt;br/&gt;[[Қазақ радиолары|«Қазақ радиолары» ЖШС]]
|орналасуы = {{байрақ|Қазақстан}}, [[Астана]], Қонаев көшесі, 4 үй ([[Қазмедиа орталығы]])
|статус = 
|сайты = https://rtrk.kz/
}}
{{мағына|Қазақстан (айрық)}}
'''«Қазақстан» республикалық телерадиокорпорациясы» акционерлік қоғамы («Қазақстан» РТРК» АҚ)''' — «[[Qazaqstan (телеарна)|Qazaqstan]]&lt;nowiki/&gt;» Ұлттық телеарнасын, «[[Qazsport]]&lt;nowiki/&gt;», «[[Balapan (телеарна)|Balapan]]&lt;nowiki/&gt;», «[[Abai TV]]&lt;nowiki/&gt;» телеарналарын, [[Қазақ радиосы]]н, «[[Шалқар (радио)|Шалқар]]&lt;nowiki/&gt;», «[[Classic (радио)|Classic]]&lt;nowiki/&gt;» радиоларын және аймақтық 14 телерадиокомпанияны біріктіретін [[Қазақстан]]дағы ақпараттық саясатты жүзеге асыратын ең ірі медиа құрылым.

Тарихы [[1921 жыл]]ы негізі қаланған Қазақ радиосы мен [[1958 жыл]]ы құрылған Республикалық бірінші телеарнадан басталады.&lt;ref&gt;[https://rtrk.kz/kz/about/ Корпорация туралы]&lt;/ref&gt; [[2025 жыл]]ғы тамыздан бастап телерадиокорпорацияның Басқарма төрағасы — [[Ернұр Көшерханұлы Бурахан|Ернұр Бурахан]].

== Тарихы ==
Телерадиокорпорация тарихы 1921 жылдан бастау алады, сол жылы Пошта мен телеграфтар Халық комиссариаты эфирге Қазақ радиосын шығарды. 1933 жылы радио Қазақ АКСР-і Радиофикация және радио хабарларын тарату комитетінің тікелей бағынысына өтеді, ал 1978 жылы Комитеттің атауы Қазақ КСР Телевидение және радио хабар тарату жөніндегі мемлекеттік комитеті (Қазақ КСР Мемтелерадио) болып өзгерді.

1951 жылы 22 наурыз күні КСРО Министрлер Кеңесінің қаулысымен КСРО-ның Орталық телевизия студиясы құрылды. 1957 жылы Үкімет радио және теледидарды Мәдениет министрлігі құрамынан бөлек шығару туралы шешім шығарып, КСРО Министрлер Кеңесінің жанынан Радио және телехабарлар тарату жөніндегі комитет құрылды. Бұл жаңалықтың ізін ала 1957 жыл 29 маусымда Қазақ КСР Министрлер Кеңесі Телевизия және радиохабарлары жөніндегі комитет құру туралы қаулы қабылдады. Осылайша, арада 8 ай өткеннен кейін 8 наурызда Қазақ телевизиясы дүниеге келді. 1958 жылы Қарағанды мен Өскеменде, 1959 жылы Жезқазғанда, 1960 жылы Петропавлда облыстық студиялар ашылды. Бұдан кейін Целиноград, Орал, Балқаш, Семей қаласында студиялар ашылып, аталмыш бағытта жұмыс жалғаса берді.&lt;ref&gt;[https://kaz.inform.kz/news/kazak-televiziyasy-bugin-60-tyn-asuyna-shykty_a3176792/ Қазақ телевизиясы бүгін 60-тың асуына шықты]&lt;/ref&gt; 

1958 жылдың 8 наурызынан бастап Мемтелерадио Орталық телевидениенің (ОТ) Бірінші программасын таратуды бастады, оның ішінде қазақ программалары үшін «өңірлік терезе» қалдырылды. Кейінірек Қазақ КСР Мемтелерадиосының хабарлары жеке программаға, «Қазақ телевидениесіне» кіріп, бүкіл Қазақ КСР аумағын қамтыды.

1991 жылы 17 қыркүйекте Қазақ КСР Мемтелерадиосы таратылып, орнына Баспасөз және бұқаралық ақпарат министрлігіне бағынатын Қазақ мемлекеттік телерадио хабарларын тарату компаниясы құрылды.&lt;ref&gt;[https://adilet.zan.kz/rus/docs/P910000819_ О создании Казахской госудаpственной телеpадиовещательной компании]&lt;/ref&gt;

1992 жылғы 18 қыркүйекте Қазақ мемлекеттік телерадио хабарларын тарату компаниясы мен облыстық телерадиокомпаниялар негізінде Министрлер Кабинетінің жанынан «Қазақстан» Мемлекеттік телерадио хабарларын тарату компаниясы құрылды. Ол Қазақстанның телерадиохабар мәселелерi жөнiндегi орталық мемлекеттiк басқару органы ретінде жұмыс істеді.&lt;ref&gt;[https://adilet.zan.kz/rus/docs/U920000920_ О создании Госудаpственной телеpадиовещательной компании &quot;Казахстан&quot;]&lt;/ref&gt;

1994 жылы 4 сәуірде Мемлекеттік телерадиокомпания таратылып, Министрлер Кабинетiнiң жанынан «Қазақстан» теледидары мен радиосы» республикалық корпорациясы құрылды.&lt;ref&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U940001618_ &quot;Қазақстан теледидары мен радиосы&quot; республикалық корпорациясын құру туралы]&lt;/ref&gt;

1994 жылы 20 мамырда Корпорация құрылымында «Хабар» ұлттық телевизиялық ақпарат агенттігі құрылды. 1995 жылы 23 қазанда республикалық мемлекеттік кәсіпорын түрінде «Хабар» агенттігі Корпорациядан бөлініп шықты.

2001 жылдың тамызынан 2002 жылдың мамырына дейін корпорация [[Хабар (агенттік)|«Хабар» агенттігі»]] Жабық акционерлік қоғамының сенімгерлік басқаруында болды.&lt;ref&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P020000559_ Мемлекеттік меншікті басқарудың кейбір мәселелері туралы]&lt;/ref&gt;

2003 жылы 7 қаңтарда «Қазақстан» теледидары мен радиосы» республикалық корпорациясының атауы «Қазақстан» республикалық телерадиокорпорациясы болып өзгертілді. 2004 жылы 26 наурызда 2003 жылғы жаңа «Акционерлік қоғамдар туралы» Заңға орай «Қазақстан» РТРК» жабық акционерлік қоғамы «Қазақстан» РТРК» акционерлік қоғамы болып қайта тіркелді.

2008-2010 жылдары «Қазақстан» РТРК» АҚ Мәдениет және ақпарат министрлігіне қарасты [[Арна Медиа|«Арна Медиа» Ұлттық ақпараттық холдингі» АҚ]] құрамында болды.

2010 жылы 31 мамырда «Қазақстан Республикасы Тұңғыш Президентінің қоры» қоғамдық қоры [[Еуразия бірінші арнасы|«Еуразия+ОРТ» ЖШС-нің]] 80% үлесіне иелік ететін «Телевизия жаңалықтары агенттігі» ЖШС компаниясын Корпорация меншігіне сыйға тартты.&lt;ref&gt;[https://gr5.e-qazyna.kz/p/ru/DossierDownload/GrObjects/223765/%D0%90%D1%83%D0%B4%D0%B8%D1%82%20%D0%BE%D1%82%D1%87%D0%B5%D1%82_2010.pdf Аудиторский отчет за 2010 год]&lt;/ref&gt;

2011 жылы «Қазақ ақпарат агенттігі» Ұлттық компаниясы» АҚ таратылып, «Қазақстан» РТРК» АҚ құрамына қосылды. 2013 жылы 16 қазанда Корпорация құрамында «Қазақпарат» Халықаралық ақпараттық агенттігі» ЖШС тіркелді. 2016 жылы 20 желтоқсанда [[ҚазАқпарат|«Қазақпарат» халықаралық ақпарат агенттігі» ЖШС]] Корпорация құрамынан шығып, республикалық меншікке өтті.

2016 жылы 14 желтоқсанда Корпорация құрамында 4 радионы біріктіретін «Республикалық радио» ЖШС тіркелді. 2017 жылы 30 қазанда «Республикалық радио» ЖШС атауы [[Қазақ радиолары|«Қазақ радиолары» ЖШС]] болып өзгертілді.

2025 жылы Корпорацияға қарайтын [[Астана (радио)|Астана радиосы]] [[Қазақстан Республикасы Президентінің телерадиокешені|Президент телерадиокешеніне]] өтіп, [[Jibek Joly (радио)|«Jibek Joly» радиосы]] ашылды.&lt;ref&gt;[https://www.inform.kz/ru/znakomtes-novoe-radio-jibek-joly-6dcd35 Знакомьтесь — новое радио «Jibek Joly»!]&lt;/ref&gt;

== Басшылары ==
{| class=&quot;wikitable&quot; 
|+
! style=&quot;text-align: center; width: 5%;&quot; | № !! style=&quot;text-align: center; width: 10%;&quot; | Жылдар !! style=&quot;text-align: center; width: 20%;&quot; | Аты-жөні !! style=&quot;text-align: center; width: 20%;&quot; | Фото !! style=&quot;text-align: center; width: 45%;&quot; | Лауазымы 
|- 
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 1 || style=&quot;text-align: center;&quot; | 1957-1959 || style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Қанапия Мұстафин]] || style=&quot;text-align: center;&quot; | || style=&quot;text-align: center;&quot; | Қазақ КСР-і Министрлер Кеңесі жанындағы Радиохабарлар және теледидар жөніндегі мемлекеттік комитет төрағасы   
|- 
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 2 || style=&quot;text-align: center;&quot; | 1959-1962 || style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Құрманбек Сағындықов]] || style=&quot;text-align: center;&quot; | || style=&quot;text-align: center;&quot; | Қазақ КСР-і Министрлер Кеңесі жанындағы Радиохабарлар және теледидар жөніндегі мемлекеттік комитет төрағасы 
|- 
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 3 || style=&quot;text-align: center;&quot; | 1962-1969 || style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Кенжеболат Нұртазаұлы Шалабаев|Кенжеболат Шалабаев]] || style=&quot;text-align: center;&quot; | || style=&quot;text-align: center;&quot; | Қазақ КСР-і Министрлер Кеңесінің Радиохабарлар және теледидар жөніндегі мемлекеттік комитет төрағасы &lt;br&gt;Қазақ КСР-і Министрлер Кеңесі жанындағы Радиохабарлар және теледидар жөніндегі комитет төрағасы 
|- 
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 4 || style=&quot;text-align: center;&quot; | 1969-1975 || style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Кеңесбай Үсебайұлы Үсебаев|Кеңесбай Үсебаев]] || style=&quot;text-align: center;&quot; | || style=&quot;text-align: center;&quot; | Қазақ КСР-і Министрлер Кеңесінің Теледидар және радиохабарлар жөніндегі мемлекеттік комитет төрағасы 
|- 
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 5 || style=&quot;text-align: center;&quot; | 1975-1983 || style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Хамит Хасенұлы Хасенов|Хамит Хасенов]] || style=&quot;text-align: center;&quot; | || style=&quot;text-align: center;&quot; | Қазақ КСР-і Министрлер Кеңесінің Теледидар және радиохабарлар жөніндегі мемлекеттік комитет төрағасы &lt;br&gt;Қазақ КСР-і Теледидар және радиохабарлар жөніндегі мемлекеттік комитет төрағасы
|- 
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 6 || style=&quot;text-align: center;&quot; | 1983-1986 || style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Камал Сейітжанұлы Смайылов|Камал Смайылов]] || style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Сурет:Смайылов Камал.jpg|50px]]|| style=&quot;text-align: center;&quot; | Қазақ КСР-і Теледидар және радиохабарлар жөніндегі мемлекеттік комитет төрағасы 
|- 
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 7 || style=&quot;text-align: center;&quot; | 1986-1990 || style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Ғаділбек Мінәжұлы Шалахметов|Ғаділбек Шалахметов]] || style=&quot;text-align: center;&quot; | || style=&quot;text-align: center;&quot; | Қазақ КСР-і Теледидар және радиохабарлар жөніндегі мемлекеттік комитет төрағасы 
|- 
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 8 || style=&quot;text-align: center;&quot; | 1990-1991 || style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Сағатхан Әшімбайұлы Әшімбаев|Сағат Әшімбаев]] || style=&quot;text-align: center;&quot; |  || style=&quot;text-align: center;&quot; | Қазақ КСР-і Теледидар және радиохабарлар жөніндегі мемлекеттік комитет төрағасы 
|- 
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 9 || style=&quot;text-align: center;&quot; | 1991-1992 || style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Ғаділбек Мінәжұлы Шалахметов|Ғаділбек Шалахметов]] || style=&quot;text-align: center;&quot; | || style=&quot;text-align: center;&quot; | Қазақ мемлекеттік телерадиохабар тарату компаниясының төрағасы 
|- 
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 10 || style=&quot;text-align: center;&quot; | 1992-1994 || style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Шерхан Мұртазаұлы Мұртаза|Шерхан Мұртаза]] || style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Сурет:Egemen Archive Nazarbayev Murtaza (Sherkhan Murtaza cropped).jpg|50px]] || style=&quot;text-align: center;&quot; | «Қазақстан» мемлекеттік телерадиохабар тарату компаниясының төрағасы 
|- 
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 11 || style=&quot;text-align: center;&quot; | 1994-1995 || style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Ләйлә Қалибекқызы Бекетова|Ләйлә Бекетова]] || style=&quot;text-align: center;&quot; | || style=&quot;text-align: center;&quot; | «Қазақстан теледидары мен радиосы» Республикалық Корпорациясының президенті 
|- 
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 12 || style=&quot;text-align: center;&quot; | 1995-1996 || style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Әшірбек Көпішев]] || style=&quot;text-align: center;&quot; | || style=&quot;text-align: center;&quot; | «Қазақстан теледидары мен радиосы» Республикалық Корпорациясының президенті 
|- 
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 13 || style=&quot;text-align: center;&quot; | 1996-2001 || style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Ерлан Әбенұлы Сатыбалдиев|Ерлан Сатыбалдиев]] || style=&quot;text-align: center;&quot; | || style=&quot;text-align: center;&quot; | «Қазақстан теледидары мен радиосы» Республикалық Корпорациясының президенті &lt;br&gt;«Қазақстан теледидары мен радиосы» Республикалық Корпорациясы» Жабық Акционерлік Қоғамының президенті
|- 
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 14 || style=&quot;text-align: center;&quot; | 09.2001-08.2002 || style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Есетжан Мұратұлы Қосубаев|Есетжан Қосубаев]] || style=&quot;text-align: center;&quot; | || style=&quot;text-align: center;&quot; | «Қазақстан теледидары мен радиосы» Республикалық Корпорациясы» Жабық Акционерлік Қоғамының Басқарма Төрағасы 
|- 
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 15 || style=&quot;text-align: center;&quot; | 08.2002-04.2006 || style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Ғалым Төлембекұлы Доскен|Ғалым Доскен]] || style=&quot;text-align: center;&quot; | || style=&quot;text-align: center;&quot; | «Қазақстан теледидары мен радиосы» Республикалық Телерадиокорпорациясы» Жабық Акционерлік Қоғамының Басқарма Төрағасы &lt;br&gt;«Қазақстан» Республикалық Телерадиокорпорациясы» Жабық Акционерлік Қоғамының Басқарма Төрағасы &lt;br&gt;«Қазақстан» Республикалық Телерадиокорпорациясы» Акционерлік Қоғамының Басқарма Төрағасы
|- 
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 16 || style=&quot;text-align: center;&quot; | 04.2006-12.2007 || style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Нұртілеу Иманғалиұлы Иманғалиев|Нұртілеу Иманғалиев]] || style=&quot;text-align: center;&quot; | || style=&quot;text-align: center;&quot; | «Қазақстан» Республикалық Телерадиокорпорациясы» Акционерлік Қоғамының Басқарма Төрағасы 
|- 
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 17 || style=&quot;text-align: center;&quot; | 12.2007-09.2008 || style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Дәурен Серікұлы Әбдіхамитов|Дәурен Әбдіхамитов]] || style=&quot;text-align: center;&quot; | || style=&quot;text-align: center;&quot; | «Қазақстан» Республикалық Телерадиокорпорациясы» Акционерлік Қоғамының Басқарма Төрағасы 
|- 
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 18 || style=&quot;text-align: center;&quot; | 09.2008-07.2011 || style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Жанай Сейітжанұлы Омаров|Жанай Омаров]] || style=&quot;text-align: center;&quot; | || style=&quot;text-align: center;&quot; | «Қазақстан» Республикалық Телерадиокорпорациясы» Акционерлік Қоғамының Басқарма Төрағасы 
|- 
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 19 || style=&quot;text-align: center;&quot; | 07.2011-10.2016 || style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Нұржан Жалауқызы Мұхамеджанова|Нұржан Мұхамеджанова]] || style=&quot;text-align: center;&quot; | || style=&quot;text-align: center;&quot; | «Қазақстан» Республикалық Телерадиокорпорациясы» Акционерлік Қоғамының Басқарма Төрайымы 
|- 
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 20 || style=&quot;text-align: center;&quot; | 10.2016-01.2017 || style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Кемелбек Бақтығұлұлы Ойшыбаев|Кемелбек Ойшыбаев]] || style=&quot;text-align: center;&quot; | || style=&quot;text-align: center;&quot; | «Қазақстан» Республикалық Телерадиокорпорациясы» Акционерлік Қоғамының Басқарма Төрағасы 
|- 
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 21 || style=&quot;text-align: center;&quot; | 02.2017-04.2019 || style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Ерлан Тынымбайұлы Қарин|Ерлан Қарин]] || style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Сурет:Erlankarin.jpg|50px]]|| style=&quot;text-align: center;&quot; | «Қазақстан» Республикалық Телерадиокорпорациясы» Акционерлік Қоғамының Басқарма Төрағасы 
|- 
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 22 || style=&quot;text-align: center;&quot; | 04.2019-08.2025 || style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Ләззат Мұратқызы Танысбай|Ләззат Танысбай]] || style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Сурет:Lyazzat Tanysbai.jpg|50px]] || style=&quot;text-align: center;&quot; | «Қазақстан» Республикалық Телерадиокорпорациясы» Акционерлік Қоғамының Басқарма Төрайымы
|- 
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 23 || style=&quot;text-align: center;&quot; | 08.2025- || style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Ернұр Көшерханұлы Бурахан|Ернұр Бурахан]] || style=&quot;text-align: center;&quot; |  || style=&quot;text-align: center;&quot; | «Қазақстан» Республикалық Телерадиокорпорациясы» Акционерлік Қоғамының Басқарма Төрағасы
|}

== Құрылымы ==
Акционерлік қоғамның жоғары басқару органы — [[Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігі]] атынан Жалғыз акционер.

Акционердің мүдделерін қамтамасыз етуді бақылау және құқықтарын сақтауды жүзеге асыратын Қоғамның стратегиялық басқару органы — Директорлар кеңесі.

Қоғамның ағымдағы қызметіне басшылық етуші атқарушы орган — Басқарма.

Директорлар кеңесіне Қоғамның қаржылық-шаруашылық қызметі бойынша тәуелсіз ақпаратты Директорлар кеңесіне тікелей бағынатын және есеп беретін Ішкі аудит қызметі ұсынады.&lt;ref&gt;[https://rtrk.kz/kz/corporate-governance/ Корпоративтік басқару]&lt;/ref&gt;

=== Басқарма құрылымы ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+'''Басқарма Төрағасы: [[Ернұр Көшерханұлы Бурахан|Ернұр Бурахан]]'''&lt;ref name=&quot;team&quot; /&gt;
!'''Басқарма Төрағасының орынбасары: Айзада Жаманқұлова'''
!'''Басқарма Төрағасының орынбасары: [[Еркін Таңатқанұлы|Еркін Мұхамеджанов]]'''
!'''Басқарма Төрағасының қаржылық және әкімшілік мәселелер жөніндегі орынбасары: [[Дана Абибуллақызы|Дана Ахметова]]'''
!'''Басқарушы директор: ''бос орын'''''
|-
|&quot;Qazaqstan&quot; ұлттық телеарнасы
|&quot;Qazsport&quot; телеарнасы
|Қаржылық қамтамасыз ету департаменті
|Анонс бөлімі
|-
|&quot;Balapan&quot; телеарнасы
|&quot;Abai TV&quot; телеарнасы
|Техникалық қамтамасыз ету департаменті
|Диджитал департамент
|-
|Алматы қаласындағы филиал
|&quot;Алтын қор&quot; телерадиоқор департаменті
|Коммерциялық қызмет департаменті
|Маркетинг және медиа аналитика бөлімі&lt;ref&gt;[https://rtrk.kz/kz/info-law-structure/ Құрылым]&lt;/ref&gt;
|-
|Дубляж бөлімі
|Өндірістік орталық
|Ақпараттық қауіпсіздік департаменті
|
|-
|Телехикаялар өндірісі бөлімі
|Аймақтық филиалдармен жұмыс бөлімі
|Персоналды басқару департаменті
|
|-
|Дистрибуция және сатып алу бөлімі
|Облыстық филиалдар (14 филиал)
|Құқықтық қамтамасыз ету департаменті
|
|-
|
|Еншілес ЖШС: &quot;Қазақ радиолары&quot; ЖШС, &quot;Телевизия жаңалықтары агенттігі&quot; ЖШС
|Құжаттамалық қамтамасыз ету департаменті
|
|-
|
|
|Шаруашылық қамтамасыз ету департаменті
|
|}

=== Директорлар кеңесі құрамы ===
* [[Ерлан Тынымбайұлы Қарин|Ерлан Қарин]] — директорлар кеңесінің төрағасы, Мемлекеттік кеңесші
* Қанат Ысқақов — Мәдениет және ақпарат вице-министрі
* Бауыржан Тынысбеков — Қаржы министрлігі Мемлекеттік мүлік және жекешелендіру комитеті төрағасының орынбасары
* [[Ернұр Көшерханұлы Бурахан|Ернұр Бурахан]] — «Қазақстан» РТРК» АҚ Басқарма Төрағасы
* [[Мырзатай Жолдасбеков| Мырзатай Жолдасбеков]] — тәуелсіз директор 
* Ерсайын Оспанов — тәуелсіз директор&lt;ref&gt;[https://rtrk.kz/kz/info-law-head/ Басшылар туралы мәлімет]&lt;/ref&gt;

=== Еншілес ұйымдар ===
«Қазақстан» телерадиокорпорациясының еншілес ұйымдары қатарына 2 компания мен [[Хабар (агенттік)|«Хабар» агенттігімен]] бірлесіп құрған қор кіреді:
* [[Қазақ радиолары|'''«Қазақ радиолары» ЖШС''']] — Корпорацияға қарасты республикалық 3 радионы басқаратын компания. 2016 жылы желтоқсанда құрылған.
* '''«Телевизия жаңалықтары агенттігі» ЖШС''' — [[Еуразия бірінші арнасы]]ның («Еуразия+ОРТ» ЖШС) мемлекетке тиесілі 80% үлесін басқарушы компания. Тұңғыш Президент қорынан Корпорация меншігіне 2010 жылы өткен.
* '''«Медиа дамыту қоры» корпоративтік қоры''' — 2020 жылы отандық бұқаралық ақпарат құралдары мен медиа саласының бәсекеге қабілеттілігін арттыру мақсатында құрылған корпоративтік қор.

== Республикалық телеарналар мен радиостанциялар ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! style=&quot;text-align: center;&quot; | № !! style=&quot;text-align: center;&quot; | Арна атауы !! style=&quot;text-align: center;&quot; | Логотип !! style=&quot;text-align: center;&quot; | Құрылды !! style=&quot;text-align: center;&quot; | Сипаттама !! style=&quot;text-align: center;&quot; | Директор !! style=&quot;text-align: center;&quot; | Маңызды бағдарламалар
|-
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 1 || style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Qazaqstan (телеарна)|'''Qazaqstan''']]|| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[File:Qazaqstan logo.svg|100px]] || style=&quot;text-align: center;&quot; | 1958 || style=&quot;text-align: center;&quot; | '''Қазақстанның бірінші ұлттық телеарнасы.''' 
Арна нөмірі:&amp;nbsp;1. Тілі: қазақша 
| style=&quot;text-align: center;&quot; | Жалғас Алтаев|| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Таңшолпан (бағдарлама)|Таңшолпан]], Апта, Ашық алаң, Ақорда
|-
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 2 || style=&quot;text-align: center;&quot; | '''[[Balapan (телеарна)|Balapan]]'''|| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[File:Balapan.jpg|100px]] || style=&quot;text-align: center;&quot; | 2010 || style=&quot;text-align: center;&quot; | '''Қазақстанның бірінші балалар телеарнасы.''' 
Арна нөмірі:&amp;nbsp;4. 
Тілі: қазақша
| style=&quot;text-align: center;&quot; |  Мақпал Укенова|| style=&quot;text-align: center;&quot; | Balapan live, Кім тапқыр, Кішкентай дәрігер 
|-
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 3 || style=&quot;text-align: center;&quot; | '''[[Qazsport]]'''|| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[File:Qazsport newlogo.png|100px]] || style=&quot;text-align: center;&quot; | 2013 || style=&quot;text-align: center;&quot; | '''Қазақстанның бірінші спорттық телеарнасы.''' 
Арна нөмірі:&amp;nbsp;6. Тілі: қазақша, орысша
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Нағи Қалтайұлы Бақытбеков|Нағи Бақытбеков]] || style=&quot;text-align: center;&quot; | СПОРТты ТАҢда, Sport Review
|-
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 4 || style=&quot;text-align: center;&quot; | '''[[Abai TV]]'''|| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[File:Abaitv logo.png|100px]] || style=&quot;text-align: center;&quot; | 2020 || style=&quot;text-align: center;&quot; | '''Мәдениет және өнер телеарнасы.'''
Арна нөмірі:&amp;nbsp;5. Тілі: қазақша, орысша
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Азамат Кеңесұлы]] || style=&quot;text-align: center;&quot; | Сарасөз, Киелі сахна, Шаңырақ, Сана
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ &quot;[[Қазақ радиолары]]на&quot; қарасты радиостанциялар &lt;br&gt;Бас директоры: [[Нұртас Солтанұлы|Нұртас Көшеров]]
! style=&quot;text-align: center;&quot; | № !! style=&quot;text-align: center;&quot; | Радио атауы !! style=&quot;text-align: center;&quot; | Логотип !! style=&quot;text-align: center;&quot; | Құрылды !! style=&quot;text-align: center;&quot; | Сипаттама !! style=&quot;text-align: center;&quot; | Директор !! style=&quot;text-align: center;&quot; | Маңызды бағдарламалар
|-
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 1 || style=&quot;text-align: center;&quot; | '''[[Қазақ радиосы]]''' || style=&quot;text-align: center;&quot; | [[File:Qazaq1921.png|100px]] || style=&quot;text-align: center;&quot; | 1921 || style=&quot;text-align: center;&quot; | '''Қазақстанның тұңғыш радиосы.''' 
Жиілігі: 106,8 FM. Тілі: қазақша, орысша, немісше, ұйғырша, өзбекше, украинша, түрікше, татарша
| style=&quot;text-align: center;&quot; |  || style=&quot;text-align: center;&quot; | Таңғы көңілашар,  Мінбер, Бір толқында
|-
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 2 || style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Шалқар (радио)|'''Шалқар радиосы''']]|| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[File:Шалқар радиосы.png|100px]] || style=&quot;text-align: center;&quot; | 1966 || style=&quot;text-align: center;&quot; | '''Қазақ халқының руханиятын насихаттайтын радио.''' 
Жиілігі: 100,4 FM. Тілі: қазақша
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Болатбек Көрпебайұлы Төлепберген|Болатбек Төлепберген]] || style=&quot;text-align: center;&quot; | Шалқар таңы, Әлқисса, Күй-шежіре
|-
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 3 || style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Classic (радио)|'''Classic радиосы''']]|| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[File:Classic радиосы.jpg|100px]] 
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 2011 
| style=&quot;text-align: center;&quot; | '''Классикалық музыканың радиостанциясы.'''
Жиілігі: 102,7 FM. Тілі: қазақша, орысша 
| style=&quot;text-align: center;&quot; | Баян Байсейітова
| style=&quot;text-align: center;&quot; | Классикалық таң, ДжазТайм, Музыкалық палитра
|}

==Аймақтық филиалдары==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Қазақстанның облыстық телерадиокомпаниялары
! style=&quot;text-align: center;&quot; | № !! style=&quot;text-align: center;&quot; | Филиал атауы !! style=&quot;text-align: center;&quot; | Негізгі телеарна 
! Басқа арналар !! Тарихи мәліметтер !! Филиал директоры 
|-
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 1 || style=&quot;text-align: center;&quot; | '''[[SEMEI (телеарна)|Абай облыстық филиалы]]'''|| [[Сурет:Semeitv.png|100px]] || – || 1965 жылдың 1 қыркүйегінде Семей телестудиясының алғашқы ресми хабары эфирге шықты. ||  Нұрбек Бекенов
|-
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 2 || style=&quot;text-align: center;&quot; | '''[[KÓKSHE (телеарна)|Ақмола облыстық филиалы]]'''|| [[Сурет:Kokshetv.png|100px]] || – || 1999 жылдың 21 қыркүйегінде Ақмола облысының орталығы Астана қаласынан Көкшетауға ауысқаннан кейін құрылды. || Берік Әбділманов
|-
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 3 || style=&quot;text-align: center;&quot; | '''[[AQTÓBE (телеарна)|Ақтөбе облыстық филиалы]]'''|| [[Сурет:Aqtobetv.png|100px]] || – || Ақтөбе филиалы 1960 жылы 28 қазаннан бастап өз хабарларын тарата бастады. || Ғани Жәпішов
|-
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 4 || style=&quot;text-align: center;&quot; | '''[[ATYRAÝ (телеарна)|Атырау облыстық филиалы]]'''|| [[Сурет:Atyrautv.png|100px]] || ATYRAÝ радиосы || Атырау телестудиясы Гурьев қаласының 350 жылдығын тойлау кезінде 1990 жылы 1 қыркүйек күні тұсауын ресми түрде кесті. || Талғат Өтеғұлов
|-
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 5 || style=&quot;text-align: center;&quot; | '''[[AQJAIYQ (телеарна)|Батыс Қазақстан облыстық филиалы]]'''|| [[Сурет:Aqjaiyqtv.png|100px]] || – || Батыс Қазақстан облыстық телестудиясы өзінің тұңғыш хабарын 1964 жылы 26 қыркүйекте эфирге шығарды. ||  Клара Қамбетова
|-
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 6 || style=&quot;text-align: center;&quot; | '''[[JAMBYL (телеарна)|Жамбыл облыстық филиалы]]'''||[[Сурет:Jambyltv.png|100px]] || JAMBYL радиосы || 1989 жылдың 1 қарашасында облыстық телеарна өз жұмысын бастады. ||   Гүлбаршын Құланбаева
|-
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 7 || style=&quot;text-align: center;&quot; | '''[[SARYARQA (телеарна)|Қарағанды облыстық филиалы]]'''|| [[Сурет:Saryarqatv.png|100px]] || – || 1958 жылдың 31 тамыз күні Қарағанды телестудиясы Шахтерлер күніне арналған кинобағдарлама арқылы алғаш рет эфирге шықты. || Жұрағат Баман
|-
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 8 || style=&quot;text-align: center;&quot; | '''[[QOSTANAI (телеарна)|Қостанай облыстық филиалы]]'''|| [[Сурет:Qostanaitv.png|100px]] || – || Қостанай облыстық филиалы телевизия хабарларын тұңғыш рет 1991 жылы 1 ақпанда Қостанай қаласында бастады. ||  Ербол Ипбергенов
|-
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 9 || style=&quot;text-align: center;&quot; | '''[[QYZYLORDA (телеарна)|Қызылорда облыстық филиалы]]'''|| [[Сурет:Qyzylordatv.png|100px]] || – || Қызылорда облыстық телеарнасы 1991 жылдың 30 сәуірінде ашылды. || Нұрбек Әмиша
|-
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 10 || style=&quot;text-align: center;&quot; | '''[[MAŃǴYSTAÝ (телеарна)|Маңғыстау облыстық филиалы]]'''|| [[Сурет:Mangystautv.png|100px]] || MAŃǴYSTAÝ радиосы &lt;br&gt;JAŃAÓZEN телеарнасы || 1970 жылы 15 тамызда Шевченко телестудиясының алғашқы көрсетілімі болды. || Жанахмет Ағыбаев
|-
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 11 || style=&quot;text-align: center;&quot; | '''[[ERTIS (телеарна)|Павлодар облыстық филиалы]]'''|| [[Сурет:Ertistv.png|100px]] || – || 1965 жылы 7 қарашада Павлодар телестудиясы тұңғыш рет бірінші бағдарламасын эфирге шығарды. || Гүлнаш Әбішева
|-
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 12 || style=&quot;text-align: center;&quot; | '''[[QYZYLJAR (телеарна)|Солтүстік Қазақстан облыстық филиалы]]'''|| [[Сурет:Qyzyljartv.png|100px]] || – || 1958 жылы облыстық депутаттар кеңесінің шешімімен Петропавлда телемұнараның құрылысы қолға алынды. 1960 жылы 1 наурызда өз жұмыстарын бастады. ||  Разия Ыдырысбаева
|-
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 13 || style=&quot;text-align: center;&quot; | '''[[ALTAI (телеарна)|Шығыс Қазақстан облыстық филиалы]]'''|| [[Сурет:Altaitv.png|100px]] || – || Өскемен қаласында телевизиялық студия ресми түрде 1958 жылы наурыздың 16-ншы жұлдызында ашылды. || Берік Көшербаев
|-
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 14 || style=&quot;text-align: center;&quot; | '''[[OŃTÚSTIK (телеарна)|Шымкент қалалық филиалы]]'''|| [[Сурет:Ontustiktv.png|100px]] || OŃTÚSTIK радиосы || Алғашқы хабарын 1990 жылғы қараша айының 5-ші жұлдызында тікелей эфирге таратты. || Саламат Омаш
|}

=== Корпорацияның бұрынғы телерадиокомпаниялары ===
* '''Жезқазған облыстық телерадиокомпаниясы'''. 1959 жылы 5 қыркүйекте Жезқазған тау-кен комбинаты инженерлерінің күшімен әуесқой телестудия ретінде ашылды. 1960 жылы Жезқазған телевизия студиясы мәртебесін алған. 1973 жылы [[Жезқазған облысы]]ның құрылуына байланысты облыстық телерадиокомитет құрылып, 1991 жылы ол облыстық телерадиокомпания болып өзгертілді. 1997 жылы Жезқазған облысының таратылуына байланысты «Дидар» Жезқазған қалалық телерадиохабарын тарату дирекциясы («Дидар» телеарнасы) болып қайта құрылды. [[Ұлытау облысы]] құрылғаннан кейін 2022 жылдың желтоқсанынан бері «Ulytau» облыстық телерадиокомпаниясы («Ulytau» телеарнасы) деп аталады.&lt;ref&gt;[https://ulytau.tv/telearna-turaly.html Телеарна туралы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240824133017/https://ulytau.tv/telearna-turaly.html |date=2024-08-24 }}&lt;/ref&gt;
* '''Торғай облыстық телерадиокомпаниясы'''. 1971 жылы [[Торғай облысы (Қазақстан)|Торғай облысында]] радио іске қосылды. 1992 жылы соның  негізінде Торғай облыстық телерадиокомпаниясы құрылды. 1997 жылы облыстың таратылуына байланысты Арқалық қалалық теледидары мен радиосы болып өзгертіліп, 2012 жылдан бері «Арқа дидары» деп аталады.&lt;ref&gt;[https://arkalyk-ounb2.kz/images/---9/5.pdf&amp;ved=2ahUKEwiiuui44Y2IAxW8KhAIHTYxJccQFnoECDQQAQ&amp;usg=AOvVaw3jZkhHm8re0AyEhaZX0KDo Арқалық тарих толқынында]{{Deadlink|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
* '''Балқаш қалалық телестудиясы'''. 1967 сәуірде Балқаш қаласында жұмысын бастап, 1997 жылы наурызда жабылып қалды.&lt;ref&gt;[https://orken-media.kz/2018/06/28/pervomu-balhashskomu-diktoru-ispolnilos-80-let/ Первому балхашскому диктору исполнилось 80 лет]&lt;/ref&gt;

== Жабылған телеарналар ==
===«Алатау» телеарнасы===
Қытай елінің шекаралас аудандарына ұйғыр және қазақ тілінде хабар тарататын екінші республикалық «Алатау» арнасының трансляциясы [[1984 жыл]]ы 1 шілдеден бастап АСК-2 [[аппаратты студиялық кешен]]інен шыға бастады.

1999 жылы телеарна жабылып, ұйғыр тіліндегі «Алитағ» бағдарламасы «Қазақстан-1» телеарнасынан шыға бастады. 2002 жылы «Алитағ» бағдарламасының атауы «Висал», кейінірек «Биз, Қазақстан уйғурлири» деп өзгертілді. 2009 жылы ұйғырша хабар тарату тоқтады.&lt;ref&gt;[https://uyguravazi.kazgazeta.kz/news/13857 «Әссаламу әләйкүм, әзиз телетамашибинлар!»]&lt;/ref&gt;

===«Мәдениет» телеарнасы===
{{main|Мәдениет (телеарна)}}
[[Сурет:Logo Madeniet.png|thumb|300px|right|«Мәдениет» телеарнасының логотипі]]
'''«Мәдениет» телеарнасы''' – [[Қазақстан]]дағы мәдени-танымдық бағытта хабар таратқан алғашқы арна. Қазақстандық көрермендерге отандық және әлемдік мәдениет жауһарларын кеңінен таныстырған бұл арна [[2011 жыл]]дың [[26 қыркүйек|26 қыркүйегінде]] «Қазақстан» РТРК» АҚ жанынан ашылды. [[2014 жыл]]ы [[1 қаңтар]]дан бастап [[Білім (телеарна)|«Білім»]] телеарнасымен біріктіріліп, [[Хабар (агенттік)|«Хабар» агенттігі]] жанында [[Білім және мәдениет (телеарна)|«Білім және мәдениет»]] телеарнасы ретінде хабар тарата бастады.&lt;ref&gt;http://madeniettv.kz/kaz/telekanal/o-telekanale/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150217073722/http://madeniettv.kz/kaz/telekanal/o-telekanale/ |date=2015-02-17 }} Телеарна туралы&lt;/ref&gt;

=== «Tamasha TV» телеарнасы ===
'''«Tamasha TV» телеарнасы''' Қазақстандағы ойын-сауықтық бағыттағы алғашқы арна болып 2018 жылдың 1 қыркүйегінде эфирге шықан болатын. Әлемдік пандемия салдарынан телеарна 2020 жылдың 27 шілдесінен бастап хабар таратуын тоқтатты.&lt;ref&gt;[https://ruh.kz/tamasha-tv-telearnasy-jabyldy_10054/ «Tamasha TV» телеарнасы жабылды]&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
&lt;references/&gt;

{{Қазақстан телерадиокорпорациясы}}</text>
      <sha1>8lsvpm5q10h8if3qgdpgpwuzw3nv1gr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гүлшара Зайнолдақызы Досмағамбетова</title>
    <ns>0</ns>
    <id>103445</id>
    <revision>
      <id>3631812</id>
      <parentid>2636213</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T08:55:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dostoevskykz</username>
        <id>183227</id>
      </contributor>
      <origin>3631812</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5806" sha1="af1n5tj140h2np8vhr9ioy2upr87xqh" xml:space="preserve">'''Гүлшара Зайнолдақызы Досмағамбетова''' (21.04.[[1952 жыл]], [[Шығыс Қазақстан облысы]], [[Зыряновс]]к қаласы) — мүсінші. ҚР Көркемөнер академиясының толық мүшесі. Қазақ.

Әкесі - Үшкірбаев Зайнолда Оқасұлы (1920 жылы туған), мұғалім болып жұмыс істеген. Анасы - Үшкірбаева Мария (1929 жылы туған), үй шаруасымен айналысқан.

Н.В. Гоголь атындағы [[Алматы көркемсурет училищесі]]н (1973); [[Строганов жоғары көркөмсурет-өнеркәсіп училищесі]]нің сән өнері факультетін бітірген ([[Мәскеу]] қаласы, 1979), суретші-қыш бұйымдарын жасаушы.

ҚР Президентінің резиденциясы үшін жасалынған сәнді құмыралар сериясындағы туындылардың ([[Астана]] қаласы), Ә. [[Қастеев атындағы Мемлекеттік өнер мұражайы]]ндағы «Сәнді құмыралардың» (скифтердің «аңдық» стилі), [[шамот]] материалындағы - «Бір композиция» жұмыстар сериясының (Дзинтари қаласы., Латвия) авторы.

Бейнелөу өнеріндегі мәнері — қыштағы монументті-сәнді мүсін. Жұмыстары Ә. Қастеев атындағы Мемлекеттік өнер мұражайында, [[Мемлекеттік тарихи мұражай]]да ([[Алматы]] қаласы), [[Эрмитаж]]да ([[Санкт-Петербург]] қ.), [[Петровка]]дағы Көрме залында (Мәскеу қаласы), [[Орыс мұражайы]]нда (Мәскеу қаласы) қойылған. Жұмыстары Ә. Қастеев атындағы Мемлекеттік өнер мұражайының, ҚР Президенті резиденциясының (Астана қаласы) қорларында, [[Дижона]] қаласы әкімшілігінің мұражайында ([[Франция]]), [[Рига]] ([[Латвия]]) мен [[Киев]]тің ([[Украина]]) ұлттық мұражайларында, [[Алматы көркем қыш зауыты]]ның мұражайында, сондай-ақ [[Италия]], [[Ресей]], [[Қазақстан]], Франция, Латвия, [[Эстония]], [[Үндістан]]ның жеке коллекцияларында сақталуда.

1969-1973 жылдары - Н.В. Гоголь атындағы Алматы көркемсурет училищесінің студенті.
1975-1976 жылдары - «Пионер» журналының көркемдік редакторы.
1980 жылдан - Алматы көркем қыш зауытының суретші-қыш бұйымдарын жасаушысы. 
1981 жылдан - Н.В. Гоголь атындағы Алматы көркем сурет училищесінде көркем қыш бойынша ұстаз, аға ұстаз. 
2000-2003 жылдары - Т. Жүргенов атындағы [[Қазақ ұлттық өнер академиясы]]нда көркем қыш кафедрасының меңгерушісі, аға оқытушысы.

КСРО Суретшілер одағының мүшесі (1985 жылдан). Дижонада өткен Халықаралық көрмеге (Франция, 1990-1991), [[Генуя]]да өткен Халықаралық «Примавера» көрмесіне (Италия, 1992), [[Фаэнца]]дағы Халықаралық көрмеге (Италия, 1993), Бүкіләлемдік «Мұхит - болашақтың мұрағаты» көрмесіне ([[Лиссабон]], 1998) қатысқаны үшін дипломдармен марапатталған.

Тұрмыс құрған. Жұбайы - [[Төлеген Сәбитұлы Досмағамбетов]], марқұм, Қазақстанның Еңбек сіңірген өнер қайраткері, Ш. Уәлиханов атындағы Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты.
Қызы - [[Айдан Абатқызы Тастаева]], марқұм, суретші-акварелші болған.
Немересі - Махади Дастан.&lt;ref&gt;Қазақстан Республикасында кімнің кім екені. Екі томдық анықтамалық. Алматы, 2011 жыл. ISBN 978-601-278-473-2&lt;/ref&gt;

==Дереккөздер==
&lt;references/&gt;

{{Суретсіз мақала}}
{{Bio-stub}}

[[Санат:21 сәуірде туғандар]]
[[Санат:1952 жылы туғандар]]
[[Санат:Зырянде туғандар]]
[[Санат:Aлматы сәндік және қолданбалы өнер колледжі түлектері]]
[[Санат:Строганов жоғары көркөмсурет-өнеркәсіп училищесі түлектері]]
[[Санат:Қазақстан көркемөнер академиясының академиктері]]
[[Санат:Қазақстан мүсіншілері]]
[[Санат:Ақ желкен қызметкерлері]]
[[Санат:Алматы сәндік және қолданбалы өнер колледжі оқытушылары]]
[[Санат:Қазақ ұлттық өнер академиясы оқытушылары]]
[[Санат:КСРО суретшілер одағы мүшелері]]</text>
      <sha1>af1n5tj140h2np8vhr9ioy2upr87xqh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631814</id>
      <parentid>3631812</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T08:57:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dostoevskykz</username>
        <id>183227</id>
      </contributor>
      <origin>3631814</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5808" sha1="pney4fqognlqi8fz8zhfretg1re4fgo" xml:space="preserve">'''Гүлшара Зайнолдақызы Досмағамбетова''' (21.04.[[1952 жыл]], [[Шығыс Қазақстан облысы]], [[Зыряновс]]к қаласы) — мүсінші. ҚР Көркемөнер академиясының толық мүшесі. Қазақ.

Әкесі - Үшкірбаев Зайнолда Оқасұлы (1920 жылы туған), мұғалім болып жұмыс істеген. Анасы - Үшкірбаева Мария (1929 жылы туған), үй шаруасымен айналысқан.

Н.В. Гоголь атындағы [[Алматы көркемсурет училищесі]]н (1973); [[Строганов жоғары көркөмсурет-өнеркәсіп училищесі]]нің сән өнері факультетін бітірген ([[Мәскеу]] қаласы, 1979), суретші-қыш бұйымдарын жасаушы.

ҚР Президентінің резиденциясы үшін жасалынған сәнді құмыралар сериясындағы туындылардың ([[Астана]] қаласы), Ә. [[Қастеев атындағы Мемлекеттік өнер мұражайы]]ндағы «Сәнді құмыралардың» (скифтердің «аңдық» стилі), [[шамот]] материалындағы - «Бір композиция» жұмыстар сериясының (Дзинтари қаласы., Латвия) авторы.

Бейнелөу өнеріндегі мәнері — қыштағы монументті-сәнді мүсін. Жұмыстары Ә. Қастеев атындағы Мемлекеттік өнер мұражайында, [[Мемлекеттік тарихи мұражай]]да ([[Алматы]] қаласы), [[Эрмитаж]]да ([[Санкт-Петербург]] қ.), [[Петровка]]дағы Көрме залында (Мәскеу қаласы), [[Орыс мұражайы]]нда (Мәскеу қаласы) қойылған. Жұмыстары Ә. Қастеев атындағы Мемлекеттік өнер мұражайының, ҚР Президенті резиденциясының (Астана қаласы) қорларында, [[Дижона]] қаласы әкімшілігінің мұражайында ([[Франция]]), [[Рига]] ([[Латвия]]) мен [[Киев]]тің ([[Украина]]) ұлттық мұражайларында, [[Алматы көркем қыш зауыты]]ның мұражайында, сондай-ақ [[Италия]], [[Ресей]], [[Қазақстан]], Франция, Латвия, [[Эстония]], [[Үндістан]]ның жеке коллекцияларында сақталуда.

1969-1973 жылдары - Н.В. Гоголь атындағы Алматы көркемсурет училищесінің студенті.
1975-1976 жылдары - «Пионер» журналының көркемдік редакторы.
1980 жылдан - Алматы көркем қыш зауытының суретші-қыш бұйымдарын жасаушысы. 
1981 жылдан - Н.В. Гоголь атындағы Алматы көркем сурет училищесінде көркем қыш бойынша ұстаз, аға ұстаз. 
2000-2003 жылдары - Т. Жүргенов атындағы [[Қазақ ұлттық өнер академиясы]]нда көркем қыш кафедрасының меңгерушісі, аға оқытушысы.

КСРО Суретшілер одағының мүшесі (1985 жылдан). Дижонада өткен Халықаралық көрмеге (Франция, 1990-1991), [[Генуя]]да өткен Халықаралық «Примавера» көрмесіне (Италия, 1992), [[Фаэнца]]дағы Халықаралық көрмеге (Италия, 1993), Бүкіләлемдік «Мұхит - болашақтың мұрағаты» көрмесіне ([[Лиссабон]], 1998) қатысқаны үшін дипломдармен марапатталған.

Тұрмыс құрған. Жұбайы — [[Төлеген Сәбитұлы Досмағамбетов]], марқұм, Қазақстанның Еңбек сіңірген өнер қайраткері, Ш. Уәлиханов атындағы Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты.
Қызы - [[Айдан Абатқызы Тастаева]], марқұм, суретші-акварелші болған.
Немересі - Махади Дастан.&lt;ref&gt;Қазақстан Республикасында кімнің кім екені. Екі томдық анықтамалық. Алматы, 2011 жыл. ISBN 978-601-278-473-2&lt;/ref&gt;

==Дереккөздер==
&lt;references/&gt;

{{Суретсіз мақала}}
{{Bio-stub}}

[[Санат:21 сәуірде туғандар]]
[[Санат:1952 жылы туғандар]]
[[Санат:Зырянде туғандар]]
[[Санат:Aлматы сәндік және қолданбалы өнер колледжі түлектері]]
[[Санат:Строганов жоғары көркөмсурет-өнеркәсіп училищесі түлектері]]
[[Санат:Қазақстан көркемөнер академиясының академиктері]]
[[Санат:Қазақстан мүсіншілері]]
[[Санат:Ақ желкен қызметкерлері]]
[[Санат:Алматы сәндік және қолданбалы өнер колледжі оқытушылары]]
[[Санат:Қазақ ұлттық өнер академиясы оқытушылары]]
[[Санат:КСРО суретшілер одағы мүшелері]]</text>
      <sha1>pney4fqognlqi8fz8zhfretg1re4fgo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шоқан Әлмахамбетұлы Төлеш</title>
    <ns>0</ns>
    <id>103746</id>
    <revision>
      <id>3631813</id>
      <parentid>3385926</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T08:56:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dostoevskykz</username>
        <id>183227</id>
      </contributor>
      <origin>3631813</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7678" sha1="ciwlwa2ihr283rs5m0e8ottofokwzpm" xml:space="preserve">{{Суретші
 |есімі            = Шоқан Әлмахамбетұлы Төлеш
 |шынайы есімі     = 
 |суреті           = 
 |сурет ені        = 
 |сурет атауы      = 
 |туған кездегі есімі  = 
 |туған күні       = 01.08.1954
 |туған жері       = {{Туғанжері|Алматы|Алматыда}}
 |қайтыс болған күні   = 
 |қайтыс болған жері   = 
 |шыққан жері      = 
 |азаматтығы       = 
 |жанры            = 
 |мектебі          = 
 |өнер ағымы       = 
 |атақты қолөнерлері   = 
 |марапаттаушылары     = 
 |ықпалын тигізу       = 
 |ықпалы әсер етті     = 
 |марапаттары          = 
 |сайты            = 
 |Commons          = 
}}
'''Шоқан Әлмахамбетұлы Төлеш''' (01.08.1954, [[Алматы қаласы]]нда туған) — мүсінші. [[Қазақ]].

== Білімі ==
* Н.В. Гоголь атындағы [[Алматы көркемсурет училищесі]]нің мүсін факультетін (1978), мүсінші;
* [[Қазақ ұлттық педагогикалық университеті|Абай атындағы Қазақ педагогикалық институты]]ның көркемсурет және [[графика]] факультетін бітірген (1984).

== Еңбек жолы ==
Металлды өңдеу техникасымен жұмыс істейді - жылтырату, патина, құю. Материалы - [[қола]], [[алюминий]], [[күміс]], [[жез]],[[ағаш]], әртүрлі тастар. «Қиялдаушы»(1997), «Томирис» (2000), «Қамыс сабағы» (2000), «Ойшыл» (2002) және т.б. жұмыстарының авторы. 
* 1970 жылдан - [[Алматы тәжірибелік керамика зауыты]]ның суретші-қыш бұйымдарын жасаушы.
* 1974 жылдан - Н.В. Гоголь атындағы Алматы көркемсурет училищесінің студенті.
* 1978-1980 жылдары - Алматының «Өнер» бейнелеу өнері комбинатының мүсіншісі.
* 1979 жылдан -Н.В. Гоголь атындағы Алматы көркемсурет училищесінің мүсін және композиция пәндерінің оқытушысы.
* 1988 жылдан - Т. Жүргенов атындағы [[Қазақ ұлттық өнер академиясы]]ның мүсін пәнінің оқытушысы.
* 1994 жылдан -«BNB» сәулет-құрылыс компаниясының мүсінші-дизайнері ([[Стамбул]], [[Анкара]] қалалары).
* 1997 жылданбері-жеке кәсіпкер, шығармашылық жұмыста.

== Жетістіктері мен көрмелері ==
* 1978 жылдан республикалық және халықаралық көрмелерінің қатысушысы.
* Швейцарияда (Базель қаласы, Сюрзей қаласы, Ратхаус, 1992), Лихтенштейн Княздығында (Вадутц қаласы, 1992), «Тенгри-Умай» галереясында (1993), Жамбыл атындағы Қазақ мемлекеттік филармониясының 60 жылдығына арналған көрмесі (1995), Ә. Қастеев атындағы Мемлекеттік өнер мұражайында (2002), «Алматы art» галереясы мен Астана қаладағы Президенттік мәдениет орталығында «Самғау» (2003), Алматы қаладығы орталық көрме орталығында «Полет» мерейтойлық көрмелері (2006) жеке көрмелерін өткізген. «Ұлар» галереясындағы «3+2» көрмесі (1994), «Көпір» тұрақты жұмыстар көрмесінің (1996-1998), Лондон қаласы әзірбайжан және қазақ суретшілерінің ассоциациясындағы көрмесі (1999), қазақ суретшілерінің «Филипп Морис» компаниясындағы көрмесі (2000), ҚР Суретшілер одағының 60 жылдығына арналған көрмесі (2001), Мысырдағы халықаралық көрмесі (Каир қаласы, 2001), [[Ресей]]дегі халықаралық көрмесі ([[Мәскеу]], 2002) көрмелерінің қатысушысы. Жұмыстары Қазақстанның (Ә. Қастеев атындағы Мемлекеттік өнер мұражайында, «Тәңірі-Ұмай» галереясы) [[АҚШ]], [[Франция]], [[Бельгия]], [[Италия]], [[Швейцария]], [[Лихтенштейн]] Княжествосы, [[Ұлыбритания]], [[Австрия]] және т.б. елдердің мемлекеттік мұражайларында және жеке коллекцияларында сақталуда. 
* Мысырдағы әлемдік суретшілер биенналесінің (Каир қаласы,2001), ұсақ пішіндер көрмесінің (Апматы қаласы) дипломанты. Алматы қаласы әкімінің алғыс хатын алған.

== Қоғамдық қызметі==
ҚР өнер Академиясының академигі (2006 жылдан). ҚазКСР Суретшілер одағының мүшесі (1986 жылдан), ҚР Суретшілер одағы басқармасының мүшесі.

== Отбасы ==
* Әкесі - [[Әлмахамбет Төлешұлы Төлешев]], зейнеткер, ҰОС қатысушы, [[КСРО]] Еңбек сіңірген дәрігері, КСРО Денсаулық сақтау үздігі.
* Анасы - Төлешева Зияш Қасымқызы, зейнеткер, бухгалтер болған.
* Үйленген. Жұбайы - Еспергенова Таужан Сағынышқызы (1958 жылы туған), «Жетісу» газетінің суретші-графигі.
* Ұлы - Төлешев Қуаныш Шоқанұлы (1978 жылы туған), фирма директоры;
* қызы - Төлешева Ботагөз Шоқанқызы (1980 жылы туған), Т. Жүргенов атындағы Қазақ ұлттық өнер академиясының оқытушысы.&lt;ref&gt;Қазақстан Республикасында Кімнің Кім екені – 2011. 2 томдық анықтамалық. Алматы, 2011. ISBN 978-601-278-473-2&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{wikify}}

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Алматы сәндік және қолданбалы өнер колледжі түлектері]]
[[Санат:Абай атындағы Қазақ Ұлттық педагогикалық университеті түлектері]]
[[Санат:Қазақстан мүсіншілері]]
[[Санат:Алматы сәндік және қолданбалы өнер колледжі оқытушылары]]
[[Санат:Қазақ ұлттық өнер академиясы оқытушылары]]
[[Санат:Қазақстан суретшілер одағы мүшелері]]


{{Bio-stub}}</text>
      <sha1>ciwlwa2ihr283rs5m0e8ottofokwzpm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ахмет Ахат</title>
    <ns>0</ns>
    <id>103859</id>
    <revision>
      <id>3631811</id>
      <parentid>3385929</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T08:54:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dostoevskykz</username>
        <id>183227</id>
      </contributor>
      <origin>3631811</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5857" sha1="g0a0e9xakhr7d7jkfo5hggjd13ykd3r" xml:space="preserve">'''Ахмет Ахат''' 1954 жылы 4 сәуірде ҚХР [[Құлжа]] қаласында туған.

== Отбасы ==
Әкесі — Хасанов Махмұт, марқұм, кеңшарда жумыс істеген.

Анасы — Хасанова Зиваням, марқұм, кеңшарда жұмыс істеген.

Үйленген. Жұбайы — Ахатбакиева X. (1956 жылы туған ), «Оrһоn» галереясының менеджері. Ұлдары - Ахатбакиев М.
(1977 жылы туған ), Ахатбакиев Р. (1979 жылы туған ). Немерелері -Ясмина, Эмир, Исмира, Аиша.&lt;ref&gt;Қазақстан Республикасында кімнің кім екені . Екі томдық анықтамалық. Алматы, 2011 жыл. ISBN 978-601-278-473-2&lt;/ref&gt;

== Өмірбаяны ==
[[Қазақ ұлттық педагогикалық университеті|Абай атындағы Қазақ педагогикалық институының]] көркем сурет-графика факультетін (1974) суретші график, қолданбалы өнер иесі мамандығы бойынша; ҚР ҒА Шығыстану институтының аспирантурасын (1990) бітірген. С.Г. Строганов атындағы Мәскеу жоғары көркемсурет-өнеркәсіптік институтында дәрежені жоғарлату курстарын өтті. Бейнелеу өнерінің жанрлары - кескіндеме, графика, сәндік-қолданбалы өнер, фотоарт, бейнеарт.

«Будданы пайымдау», «Әлем гармониясы», «Ежелгі түркілік мерген», «Гобийлік квадрига», «Қашқар талтүсі»
жұмыстарының авторы.

Көптеген жеке көрмелерін өткізген, оның ішінде [[Түркия]] ([[Анкара|Анкара қаласы]], 1993), [[Италия]] (Генуя қаласы, 1997), [[Ташкент]] қаласындағы Арт-биеннале (1995), [[АҚШ]] ([[Вашингтон]] қаласы, 1998,2008, Карнеги Институті), ҚР Тұңғыш Президентінің Мәдени орталығында ([[Астана қаласы]], 2005), [[Қытай]] (2008), Астана қаласы («Құланшы» галереясы, 2008) елдеріндегі көрмелер;«Кристис» аукционына қатысқан ([[Лондон|Лондон қаласы]], 2008).

== Жинақтары ==
Жұмыстары [[Ә.Қастеев]] атындағы Мемлекеттік өнер мұражайында, ҚР Мәдениет министрлігінің көркемсурет көрме-
лердің дирекциясында, Мемлекеттік шығыс халықтар өнері мұражайында (Мәскеу қаласы), Германия, Италия, Түркия, АҚШ,Қазақстан, Астана қаласы («Ақ орда» ҚР Президентінің [[резиденция]]сы) жеке коллекцияларында сақталуда.

== Фактілер ==
«Түріксой» түркі елдерінің Суретшілер симпозиумының (Стамбул қаласы, 2010), Гуннах Мажаристан ([[Венгрия]], 2010) құрылтайының қатысушысы.

Көптеген альбом және каталогтар шығарған.1974-1978 жылдары - мектептерде оқытушы. 1980-1983 жылдары - «Сенеж» ([[Мәскеу]] қаласы), «Дзинтари» ([[Рига]] қаласы) шығармашылық үйлеріне шығармашылық сапарда. 1980-1983 жылдары және 1988-1993 жылдары - Алматы театр-көркемсурет институтының оқытушысы.

1993 жылдан бері - «Оrһоn» галереясының директоры.ҚазССР Суретшілер одағының мүшесі (1988 жылдан).«Ильхам» сыйлығының лауреаты. Қазақстанның Еңбек сіңірген қайраткері.

Діни көзқарасы - ислам.

Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - [[Назарбаев|Н.Ә.Назарбаев]].

Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Қазақстанның жарқын болашағына сенемін».

== Хоббиі ==
[[Дизайн]], [[туризм]].

Сүйіп оқитын әдебиеті - ұлы түркілер.

== Көрмелер ==

* 1979 «уақыт-кеңістік-адам» халықаралық көшпелі көрме, [[Мәскеу]] және Еуропа қалалары бойынша.
* 1992 Азия Жане Тынық мұхиты мұражайы, [[Варшава]].
* 1995 «Asia ART» топтық көрмесі, көрменің алтын медалімен марапатталды, [[Ташкент]] . 1996 «Портленд өнер мұражайы» графикалық көрмесіне қатысу, Портленд (Орегон)  2015 Қастеев атындағы мемлекеттік мұражайдағы ұйғыр суретшілерінің көрмесі.

==Дереккөздер==
&lt;references/&gt;
{{wikify}}

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Абай атындағы Қазақ Ұлттық педагогикалық университеті түлектері]]
[[Санат:4 сәуірде туғандар]]
[[Санат:1954 жылы туғандар]]


{{Bio-stub}}</text>
      <sha1>g0a0e9xakhr7d7jkfo5hggjd13ykd3r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Владимир Яковлевич Бобров</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118085</id>
    <revision>
      <id>3631797</id>
      <parentid>3492010</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T08:28:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dostoevskykz</username>
        <id>183227</id>
      </contributor>
      <origin>3631797</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9056" sha1="1g1p4vmgvhaezr8ogvs5ohkg85nv189" xml:space="preserve">{{Мемлекеттік қайраткер|Есімі=Владимир Яковлевич Бобров|Суреті=Vladimir Bobrov (2010-12-10).jpg|Атауы=Бобров, 2010|Титулы=[[Қазақстан Республикасының Ұлттық кәсіпкерлер палатасы|Қазақстан Республикасы Ұлттық кәсіпкерлер палатасы]] Өңдеу өнеркәсібі комитетінің төрағасы|Ту2=Flag of Kazakhstan.svg|Басқара бастады=12 маусым 2017|Басқаруын аяқтады=17 тамыз 2020|Ізашары=[[Данияр Рүстемұлы Әбілғазин|Данияр Әбілғазин]]|Ізбасары=[[Альберт Павлович Рау|Альберт Рау]]|Титулы_2=[[Қазақстан Парламентінің Сенаты|Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының]] [[Қазақстан Парламенті Сенатының 5-сайланым депутаттары|V сайланым депутаты]]|Ту_2=Emblem of Kazakhstan (3D).svg|Ту2_2=Flag of Kazakhstan.svg|Басқара бастады_2=15 қараша 2012|Басқаруын аяқтады_2=27 қазан 2016|тақырыпша1_2=[[Қазақстан Парламенті Сенатының төрағалары|Төраға]]|мәтін1_2=[[Қайрат Әбдіразақұлы Мәми|Қайрат Мәми]] &lt;br&gt;[[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]]|Президент_2=[[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]]&lt;br&gt;[[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]]|Титулы_3=[[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің төрағасы|Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісі төрағасының]] [[Қазақстан Парламенті Мәжілісі төрағасының орынбасары|орынбасары]]|Ту_3=Assembly of the Parliament of the Republic of Kazakhstan logo.svg|Ту2_3=Flag of Kazakhstan.svg|Басқара бастады_3=21 сәуір 2010|Басқаруын аяқтады_3=7 желтоқсан 2011|Ізашары_3=[[Сергей Александрович Дьяченко|Сергей Дьяченко]]|Ізбасары_3=[[Бақтықожа Салахатдинұлы Ізмұхамбетов|Бақтықожа Ізмұхамбетов]]|тақырыпша1_3=[[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің төрағалары|Төраға]]|мәтін1_3=[[Орал Байғонысұлы Мұхамеджанов|Орал Мұхамеджанов]]|Титулы_4=[[Қазақстан Парламентінің Мәжілісі|Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің]] [[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің 4-сайланым депутаттары|IV сайланым депутаты]]|Ту_4=Assembly of the Parliament of the Republic of Kazakhstan logo.svg|Ту2_4=Flag of Kazakhstan.svg|Басқара бастады_4=19 қыркүйек 2004|Басқаруын аяқтады_4=7 желтоқсан 2011|тақырыпша1_4=[[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің төрағалары|Төраға]]|мәтін1_4=[[Орал Байғонысұлы Мұхамеджанов|Орал Мұхамеджанов]]&lt;br&gt; [[Аслан Есболайұлы Мусин|Аслан Мусин]]&lt;br&gt; [[Орал Байғонысұлы Мұхамеджанов|Орал Мұхамеджанов]]|Титулы_5=Павлодар облыстық мәслихатының депутаты|Ту_5=Logo Pavlodar region.png|Ту2_5=Flag of Kazakhstan.svg|Басқара бастады_5=2003|Басқаруын аяқтады_5=2004|тақырыпша1_5=[[Қазақстанның облыстық мәслихаттарының төрағалары|Төраға]]|мәтін1_5=[[Ринат Мифтахұлы Ғафуров|Ринат Ғафуров]]|Білімі=[[Торайғыров университеті|Павлодар индустриалды институты]]|Партиясы=[[Аманат (партия)|Нұр Отан]]|Ғылыми дәрежесі=[[Ғылым кандидаты|Техника ғылымдарының кандидаты]]|Туған жері=[[Краснотуринск]], {{туғанжері|Свердловск облысы|Свердловск облысында}}, [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]], [[КСРО]]|Туған күні=14.08.1953|Жұбайы=Людмила Боброва|Балалары=2|Атағы=Запастағы капитан|Марапаттары={{Қатар
 |{{Қазақстан халқы Ассамблеясына 20 жыл медалі}}
}}
{{Қатар
 |{{Құрмет ордені}}
 |{{ҚР тәуелсіздігіне 10 жыл медалі}} 
 |{{ҚР парламентіне 10 жыл медалі}}
}}
{{Қатар
 |{{Достық ордені}}
 |{{Астанаға 10 жыл медалі}}
 |{{ҚР Конституциясына 10 жыл}}
}}
{{Қатар
 |{{ҚР Конституциясына 20 жыл}}
 |{{ҚР тәуелсіздігіне 20 жыл медалі}} 
 |{{ҚР тәуелсіздігіне 25 жыл медалі}}
}}}}
'''Владимир Яковлевич Бобров''' (14 тамыз 1953, [[Свердловск облысы]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]]) — қазақстандық кәсіпкер, шенеунік, заңгер. 2012—2016 жылдары [[Қазақстан Парламентінің Сенаты|Парламент Сенатының депутаты]].

== Өмірбаяны ==
Анасы - Боброва Антонина Ивановна, зейнеткер.

[[Павлодар индустриалдық институты]]ның энергетика факультетін бітірген (1975), инженер-электрик.

Техника ғылымдарының кандидаты (1985). Кандидаттық диссертациясының тақырыбы: «Апюминий тотығы өндірісінде электрді тұтыну режимдерін оңтайландыру». Доцент (1987). 
2 кітаптың тең авторы, 46 мақала мен жарияланымның авторы.

«[[Нұр Отан ХДП|Нұр Отан]]» ХДП мүшесі (2002 жылдан).

1975 жылдан — Павлодар индустриалдық институтының ассистенті , аға оқытушысы, кафедра меңгерушісі . 1988 жылдан — «ОртаАзЭнергомонтаж» тресінің бас инженері, меңгерушісінің орынбасары. 1993 жылдан - «[[Қазэнергокабель]]» А  бас директоры.

2004 жылдан бері — ҚР Парламенті Мәжілісі 3-ші, 4-ші шақырылымының депутаты,  ҚР Парламенті Мәжілісі төрағасының орынбасары.

== Марапаттары мен атақтары ==
«[[Құрмет]]» орденімен (2004); «[[Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне он жыл көшесі (Алматы)|Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне]] 10жыл» (2001), «[[Қазақстан Конституциясы]]на 10 жыл» (2005) медальдарымен марапатталған.

Әскери атағы — запастағы капитан.

== Жеке өмірі ==
Үйленген. Жұбайы - Боброва Людмила Михайловна, «Қазэнергокабель» АҚ-да жұмыс істейді.
Ұлы - Михаил (1985 жылы туған); 
қызы - Мария (1988 жылы туған).&lt;ref&gt;Қазақстан Республикасында кімнің кім екені - 2011 жыл. Екі томдық анықтамалық. Алматы, 2011 ІSВN 978-601-278-473-2&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының VI шақырылым депутаттары}}

[[Санат:Павлодар индустриалдық институты түлектері]]
[[Санат:Техника ғылымдарының кандидаттары]]
[[Санат:Павлодар индустриалдық институты оқытушылары]]
[[Санат:Қазақстан Парламенті Мәжiлiсінің IV шақырылымының депутаттары]]</text>
      <sha1>1g1p4vmgvhaezr8ogvs5ohkg85nv189</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ұзаққали Биалайұлы Елеубаев</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118124</id>
    <revision>
      <id>3631796</id>
      <parentid>3348220</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T08:28:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dostoevskykz</username>
        <id>183227</id>
      </contributor>
      <origin>3631796</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4574" sha1="h135osw03yipey6wjj6yf3q4zrwobhe" xml:space="preserve">[[Сурет:Ұзаққали Биалайұлы Елеубаев.JPG|thumb|Ұзаққали Биалайұлы Елеубаев]]

'''Ұзаққали Биалайұлы Елеубаев'''

1947 жылы 13  қаңтарда [[Мақат ауданы|Гурьев облысы Мақат ауданы]] [[Доссор]] ауылында туған. Қазақ. [[Байұлы]] тайпасының [[Есентемір]] руынан шыққан.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://qamba.codeo.kz/site/book/online/tbilaluly-ysuiinuly-esentemir-baiuly/content/toc.ncx/|title=Кітап - Т.Біләлұлы, Ы.Сүйінұлы. Есентемір Байұлы|website=qamba.codeo.kz|access-date=2021-04-12}}&lt;/ref&gt;

Әкесі –[[Биалай Елеубаев|Елеубаев Биалай]], марқұм, [[Ұлы Отан соғысы|Ұлы Отан Соғысы]]  қатысқан, Еңбек сіңірген мұнайшы, басшылық  қызметтерде жүмыс істеген. Анасы – Есенбаева Шәкен, марқұм.

Қазақ мемлекеттік ауылшаруашылығы институтының ауылшаруашылығын механикаландыру факультетін бітірген (1970), инженер-механик.

Ауылшаруашылық ғылымдарының кандидаты (2002). Кандидаттық диссертациясының тақырыбы: «Каспий маңы ойпаты жағдайындағы жем-шөп өндірісі».

«Жем-шөп ендірісі» тақырыбындағы 12 мақала және жарияланымдардың авторы.

Қазақ және орыс тілдерін біледі.

«[[Нұр Отан ХДП|Нұр Отан]]» ХДП мүшесі.

1970 жылдан - Гурьев облысы [[Махамбет ауданы]] аудандық ауылшаруашылығы техникасының инженері. 1974-1978 
жылдары -  Қазақстан ЛКЖО аудандық комитетінің бірінші хатшысы. 1984-1989 жылдары - Гурьев облысы Махамбет 
ауданы аудандық атқару комитеті төрағасының орынбасары. 1994 жылдан - Атырау облысы Махамбет ауданының 
әкімі. 2002 жылдан -  ҚР Парламенті Мәжілісі 2-ші, 3-ші шақырылымының депутаты.

2007 жылдан бері -  ҚР Парламенті Мәжілісі 4-ші шақырылымының депутаты, Аграрлық мәселелер комитетінің мүшесі.

«[[Құрмет]]» орденімен (2005); «1941-1945 жылдары Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 50 жыл» (1995), «[[Тың Игеру|Тыңға]] 50 жыл» (2004), 
«[[Қазақстан Конституциясы]]на 10 жыл» (2005), «1941-1945 жылдары Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 60 жыл» (2005) , 
«[[Қазақстан Парламенті]]не 10 жыл» (2006) медальдарымен марапатталған.

Әскери атағы – техникалық әскерлердің капитаны.

Саяси  қайраткер ретіндегі идеалы – [[Назарбаев|Н.Ә. Назарбаев]].

Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Гүлденуші және демократиялық».

Хоббиі – [[аңшылық]] және жаяу жүру.

Сүйіп оқитын әдебиеті - ауылшаруашылығы ғылымдары туралы еңбектерді,  қазақстандық жазушылардың кітаптарын 
оқу.

Үйленген. Жубайы - Нәдірова Рысты (1950 жылы туған).  Қыздары - Гүлфара (1971 жылы туған), Гүлнұр (1975 жылы туған), Гүлжаухар 
(1982 жылы туған);  ұлы - Жанболат (1973 жылы туған). Немерелері -Нұрсұлтан, Равиль, Рамазан, Өмірзақ, Нұралы, Шынар,
Нұрлы.&lt;ref&gt;Қазақстан Республикасында кімнің кім екені - 2011 жыл. Екі томдық анықтамалық. Алматы, 2011 ІSВN 978-601-278-473-2&lt;/ref&gt;

==Дереккөздер==
&lt;references/&gt;
{{wikify}}

[[Санат:Тұлғалар]]
[[Санат:1950 жылы туғандар]]</text>
      <sha1>h135osw03yipey6wjj6yf3q4zrwobhe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Аманғос Титауұлы Өтегенов</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118343</id>
    <revision>
      <id>3631798</id>
      <parentid>2979006</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T08:29:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dostoevskykz</username>
        <id>183227</id>
      </contributor>
      <origin>3631798</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4201" sha1="nt6mvaggx9g1jtudwdv4hkff31wm2r1" xml:space="preserve">[[Сурет:Аманғос Титауұлы Өтегенов.JPG|thumb|Аманғос Титауұлы Өтегенов]]
'''Аманғос Титауұлы Өтегенов'''

1946 жылы 1 қарашада [[Ақтөбе облысы]]ның Степное ауданындағы  Қос-Істек кентінде туған. Қазақ.

Әкесі - Өтегенов Титау, марқұм, ұжымшаршы болған. Анасы - Өтегенова Аққыз, марқұм, үй шаруасымен айналысқан.
В.И. Ленин атындағы  Қазақ политехникалық институты
филиалының тау-кен факультетін бітірген (Рудный қаласы, 1974),
тау-кен инженері.

Бірнеше авторлық куәліктер мен патенттердің авторы.

Орыс және  қазақ тілдерін біледі.

«Нұр Отан» ХДП мүшесі (2004 жылдан).

1974 жылдан - «Екібастүзкөмір» ӨБ жол шебері, тау-кен
шебері, учаске бастығы. 1980 жылдан-«Екібастұзкөмір» ӨБ
бас айырым инженері. 1983 жылдан — Екібастұз  [[Қазақстан компартиясы басқару органдарының қызметі|Қазақстан Компартиясы]]  қалалық комитетінде белім меңгерушісі. 1985
жылдан - «[[Екібастұзкөмір]]» АҚ бас инженер, айырым директоры, басдиректоры, президенті. 1996 жылдан-«Богатырь
Аксесс Көмір» ЖІІІС бас директоры, бас директордың
орынбасары. 2004 жылдан -  [[Қазақстан Парламенті Мәжiлiсі|ҚР Парламенті Мәжілісі]] 3-ші
шақырылымыныңдепутаты, №54 Павлодар облысының бір
мандатты округы бойынша тіркелінген, Экономикалық реформа және еңірлік даму комитетінің мүшесі.

2007 жылдан бері — ҚР Парламенті Мәжілісі 4-ші шақырылымының депутаты, [[Экономикалық реформа]] және өңірлік
даму комитетінің мүшесі.

«Қазақстанның болашағы үшін» қоғамдық қорының жетекшісі.

«[[Құрмет ордені|Құрмет]]» (2008), «Құрмет белгісі» ордендерімен; «Ерен еңбегі үшін», «Қазақстан Конституциясына 10 жыл» (2005),
«[[Қазақстан Парламенті]]не 10 жыл» (2006), «[[Астана қаласы|Астананың]] 10
жылдығы» (2008) медальдарымен марапатталған. «Шахтер даңқы» белгісінің толық кавалері. Құрметті шахтер.

Әскери атағы - сержант.

Саяси  қайраткер ретіндегі идеалы — [[Назарбаев|Н.Ә. Назарбаев]].

Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Нарықтық экономикасы мен елі  қарқынды дамушы еркендеген мемлекет».

Хоббиі - аңға шығу, [[балық аулау]].

Үйленген. Жұбайы - Досахметова Ағима Жапасқызы (1951 жылы туған), үй шаруасымен айналысады.  Қыздары -
Өтегенова Алтынай (1972 жылы туған), Досахметова Ружена (1979 жылы туған); Ұлдары - Өтегенов Жеңіс (1975 жылы туған), Өтегеноп
Азамат (1989 жылы туған).&lt;ref&gt;Қазақстан Республикасында кімнің кім екені - 2011 жыл. Екі томдық анықтамалық. Алматы, 2011 ІSВN 978-601-278-473-2&lt;/ref&gt;

==Дереккөздер==
&lt;references/&gt;
{{wikify}}</text>
      <sha1>nt6mvaggx9g1jtudwdv4hkff31wm2r1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Орал Ақшолақұлы Ақшолақов</title>
    <ns>0</ns>
    <id>119067</id>
    <revision>
      <id>3631560</id>
      <parentid>3432038</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T15:04:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3631560</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7641" sha1="6rl63hktljjob88qix273ykkylbw3ph" xml:space="preserve">{{Ғалым
 |Есімі                  = Орал Ақшолақұлы
 |Шынайы есімі           =	
 |Туған күні             = 16.06.1936
 |Туған жері             = {{туғанжері|Атырау|Атырауда}} 
 |Қайтыс болған күні     = 13.02.2023 
 |Қайтыс болған жері     = 
 |Азаматтығы             = {{Байрақ|КСРО}} →&lt;br&gt;{{Байрақ|Қазақстан}}    
 |Ғылыми аясы            = [[Геология]]
 |Жұмыс орны             = 
 |Ғылыми дәрежесі        = [[Геология|Геология-минерология ғылымдарының кандидаты]]&lt;br&gt;[[Профессор]] 
 |Сыйлықтары             =   
 |Альма-матер            = [[Ресей мемлекеттік мұнай және газ университеті]]
 |Ғылыми жетекші         = 
 |Марапаттары            = ''' Қазақстан ''' &lt;br&gt;{{Құрмет ордені}} {{Ерен еңбегі үшін медалі (Қазақстан)}} {{Қазақстан мемлекеттік сыйлығы}} {{Парасат ордені}} &lt;br&gt; ''' КСРО ''' &lt;br&gt; {{Владимир Ильич Лениннің туғанына 100 жыл мерекелік медалі}} {{Еңбек ардагері медалі (КСРО)}} 
}}
'''Орал Ақшолақұлы Ақшолақов''' ([[16 маусым]] [[1936 жыл|1936]], [[Атырау]]) — [[Геология|геолог]] [[ғалым]]. [[Қазақстанның мемлекеттік сыйлығы|Қазақстан Республикасының Мемлекеттік сыйлығының лауреаты]] (2015).

== Жеке өмірі ==
Діни кезқарасы — мұсылман. Хоббиі — шахмат, балық аулау, тарихи әдебиет.

Үйленген. Жұбайы — Ақшолақова Қабиба, зейнеткер.

Үлкен баласы — Майра Оралқызы Ақшолақова (15 қараша 1961 жылы туған).

Ортаншы баласы — Марат Оралұлы Ақшолақов (7 наурыз 1967 жылы туған) — «[[ҚазМұнайГаз]]» салынып жатқан кәсіпорындар дирекциясы» ЖШС (2010), «ҚазМұнайТеңіз» жобаларын құқықтық қамтамасыз ету бөлімінің, (2003—2004), Nelson Resources бас заңгері (2004—2006), «Қарақұдықмұнай» ЖШС заң департаментінің басшысы (20042006), [[Лукойл|«Лукойл Оверсиз»]] қазақстандық филиалының басшысы (2005—2006), Фрунзе ауданы прокурорының аға көмекшісі (1992—1994). [[Қазақ ұлттық университеті]]нің 1992 жылғы және [[Бостон университеті]] заң мектебінің 2003 жылғы түлегі.

Кіші баласы — [[Болат Оралұлы Ақшолақов]] (9 сәуір 1971 жылы туған) — [[Қазақстан Республикасының Президенті|президент]] кеңесшісі (2023-2025), [[Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігі|энергетика министрі]] (2022—2023), [[Kazenergy|kazenergy қауымдастығының]] бас директоры (2019—2021, 2016—2017), энергетика министрінің орынбасары (2017—2019, 2012—2014, 2006—2008), [[ҚазМұнайГаз|ҚазМұнайГаз компаниясының президенті]] (қазан 2011—желтоқсан 2011). Әйелі Гауһар Аманжолқызы Қабдолова (1978 жылы туған).

Немерелері — Інжу (2002), Инаят (2010),  Рұстам (2012), Теона (2020), Этери (2021) Ақшолақовтар.

== Толығырақ ==
* Орал Ақшолақұлы Ақшолақов [[1936 жыл]]ы [[16 маусым]]да [[Атырау]]да (бұрынғы Гурьев қаласында) дүниеге келген.
* 1958 жылы [[Иван Михайлович Губкин|И.М. Губкин]] атындағы [[Мәскеу]] мұнай институтын [[Геология|геолог]] мамандығы бойынша бітірген.Геология-минералогия ғылымдарының кандидаты.
* 1958 жылдан — Батыс Қазақстан геологиялық басқармасында және Гурьев Ірілендірілген аумақтық мұнай және газ барлау экспедициясында коллекторы, геолог, аға геолог, техникалық жетекші, белім бастығы.
* 1972 жылдан — ҚазҒЗГБИ зертхана меңгерушісі, директорының ғылыми жұмыс жөніндегі орынбасары. 
* 1983 жылдан — Балықшы МБЭ бастығы. 
* 1985 жылдан — [[Батыс Қазақстан облысы|Батыс Қазақстанның]] ұңғымаларды геофизикалық зерттеу экспедициясының бастығы. 
* 1988 жылдан — Алматы геофизикалық экспедициясы партиясының бас геологы, бастығы, «Қазгеофизика» ӨГБ геология белімінің бастығы. 
* 1992 жылдан — ҚР Геология және жер қойнауын қорғау министрлігінің Мұнай және газ женіндегі бас басқармасының бастығы. 
* 1994 жылдан — «Қазмемжерқойнауы» минералдық ресурстар бас басқармасы бастығының орынбасары. 
* 1998 жылдан — «Дала Қабыланы» БК бас директоры. 
* 2001 жылдан — «Кенэкономикалық консалтингі» ЖІІІС бас маманы. 
* 2003 жылдан — «Орталықконсалтинг» ЖШС директоры.
* 2004 жылдан бері — «АкАй Консалтинг» ЖШС бас директорының орынбасары.
* «Мұнайшы» ҚҚ қамқоршылық кеңесінің құрылтайшысы және мүшесі.

== Марапаттары ==
* ҚР Жер қойнауын барлау үздігі
* ҚР жер қойнауының Құрметті барлаушысы
* [[Ерен еңбегі үшін медалі]]
* 2008 — [[Құрмет ордені]]
* 2015 — ҚР Президентінің қолынан [[Қазақстанның мемлекеттік сыйлығы|Қазақстан Республикасының ғылым саласындағы Әл Фараби атындағы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты]] құрметті атағын алды (2015, [[Астана]])
* КСРО және ҚР медальдарымен марапатталған

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Қазақстан ғалымдары]]
[[Санат:Қазақстан геологтары]]
[[Санат:Геология-минералогия ғылымдарының кандидаттары]]
[[Санат:Қазақстан жер қойнауының құрметті барлаушылары]]</text>
      <sha1>6rl63hktljjob88qix273ykkylbw3ph</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Леонид Данилович Кучма</title>
    <ns>0</ns>
    <id>123039</id>
    <revision>
      <id>3631546</id>
      <parentid>3214559</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T14:42:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <origin>3631546</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18406" sha1="e1mgrfc2eeq1fc03qw4i6wqw2h6urmt" xml:space="preserve">{{Мемлекеттік қайраткер
| Қазақша есімі        = Леонид Данилович Кучма 
| Шынайы есімі         = Леонід Данилович Кучма
| Суреті               = Леоніда Кучми, 2019, 2 (cropped).jpg
| Сурет ені            = 
| Атауы                = Кучма 2019 жылы
| Елтаңба              = Coat of Arms of Leonid-Kuchma (Spanish Order of the Civil Merit).svg
| Титулы               = [[Украина]]ның 2- [[Украина президенті|Президенті]]
| Ту                   =Flag of the President of Ukraine.svg
| Ту2                  = Flag of Ukraine.svg
| Басқара бастады      = [[19 шілде]] [[1994 жыл]]
| Басқаруын аяқтады    = [[23 қаңтар]] [[2005 жыл]]
| Ізашары             = [[Леонід Макарович Кравчук|Леонід Кравчук]]
| Ізбасары             = [[Віктор Андрійович Ющенко|Віктор Ющенко]]
| Премьер              = [[Віталій Андрійович Масол|Виталій Масол]] (1994–1995)&lt;br /&gt;[[Євген Кирилович Марчук|Євген Марчук]] (1995–1996)&lt;br /&gt;[[Павло Іванович Лазаренко|Павло Лазаренко]] (1996–1997)&lt;br /&gt;[[Василь Васильович Дурдинець|Василь Дурдинець]] (м.о., 1997)&lt;br /&gt;[[Валерій Павлович Пустовойтенко|Валерій Пустовойтенко]] (1997–1999)&lt;br /&gt;[[Віктор Андрійович Ющенко|Віктор Ющенко]] (1999–2001)&lt;br /&gt;[[Анатолій Кирилович Кінах|Анатолій Кінах]] (2001–2002) &lt;br /&gt;[[Віктор Федорович Янукович|Віктор Янукович]] (2002–2004)&lt;br /&gt;[[Микола Янович Азаров|Микола Азаров]] (м.о., 2004_2005)          
| Титулы_2             = [[Украина]]ның 2-[[Украина премьер-министрі|Премьер-министрі]]
| Ту_2                 = Flag of Ukraine.svg
| Ту2_2                = Smaller coat of arms of Ukraine.svg
| Реті_2               = 
| Басқара бастады_2    = [[13 қазан]] [[1992 жыл]]
| Басқаруын аяқтады_2  = [[21 қыркүйек]] [[1993 жыл]]
| Ізашары_2            = [[Вітольд Павлович Фокін|Вітольд Фокін]]&lt;br&gt;[[Валентин Констянтинович Симоненко|Валентин Симоненко]] (м.о.)
| Ізбасары_2           = [[Віталій Андрійович Масол|Віталій Масол]]&lt;br&gt;[[Юхим Леонідович Звягільський|Юхим Звягільський]] (м.о.)
| Президент_2          = [[Леонид Макарович Кравчук|Леонид Кравчук]]
| Титулы_3             = 
| Ту_3                 = 
| Ту2_3                = 
| Реті_3               = 
| Басқара бастады_3    = 
| Басқаруын аяқтады_3  = 
| Ізашары_3            = 
| Ізбасары_3           = 
| Титулы_4             = 
| Ту_4                 = 
| Ту2_4                = 
| Реті_4               = 
| Басқара бастады_4    = 
| Басқаруын аяқтады_4  = 
| Ізашары_4            = 
| Ізбасары_4           = 
| Туған күні         = 9.8.1938
| Туған жері         = [[Чайкине]], {{туғанжері|Чернігів облысы|Чернігів облысында}}, [[Украин Кеңестік Социалистік Республикасы|УКСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]
| Қайтыс болған күні   = 
| Қайтыс болған жері   = 
| Жерленді             = 
| Діні                 = 
| Әкесі                = 
| Анасы                = 
| Жұбайы               = Людмила Кучма (1940 туған)
| Балалары             = Елена Пинчук (1970 туған)
| Партиясы             = 
| Білімі               = Днепропетровск мемлекеттік университеті
| Мамандығы            = инженер-механик
| Қолтаңбасы           = Leonid Kuchma Signature 1996.png
| Сайты                = 
| Commons              = Leonid Kuchma
| Марапаттары          = 
}}
'''Леонід Данилович Кучма''' ([[9 тамыз]] [[1938 жыл]], [[Чернігів облысы]]) — [[украина]]лық саяси және мемлекет қайраткер, Украинаның екінші [[Украина президенті|президенті]] және екінші [[Украина премьер-министрі|премьер-министрі]]. Украинаның екі мерзім қатарынан қызмет еткен жалғыз президенті.

== Өмірбаяны ==
[[Чернигов облысы]]ның [[Чайкине]] ауылында шаруа отбасында дүниеге  келді. Әкесі, бас сержант Данило Прокопович Кучма 1901 жылы туған, [[Екінші дүниежүзілік соғыс|соғыс]] уақытына дейін орманшы болып жұмыс істеді. Әскердегі қызметі кезінде, 1942 жылы 7 ақпанда [[Новгород облысы]] Новоселицы ауылында [[өкпе қабынуы]] дертінен қайтыс болды. Қазан айында [[Волхов]] өзенінің сол жағалауындағы 111-атқыштар дивизиясы қоршауға алынды. 560- саперлік батальон «қазандағы» дивизияны құтқарып алуға түсірілді. Өзеннен өту кезінде әскерлерге мұзды суды кешіп өтуіне тура келді. Осы әскери ерлігі үшін 1941 жылдың 27 желтоқсанында [[КСРО Жоғарғы Кеңесі]] Президиумының Жарлығымен бас сержант Данило Кучма [[Қызыл жұлдыз ордені]]мен марапатталды. 1996 жылға дейін Данило Кучма жоғалғандар тізімі санатында болатын. Оның жерленген жері новгородтық ізкесушілердің іздеуімен табылды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.kramatorsk.info/?view&amp;36567&amp;PHPSESSID=81171355800038bf32dbce81eb18cd04|title=Кучма побывал на могиле отца|lang=ru|publisher=KRAMATORSK.INFO|accessdate=2023-07-19}}&lt;/ref&gt;. Анасы — Прасковья Трофимовна Кучма (1906—1986), колхозда еңбек етіп, үш баланы тәрбиелеп жеткізді, 1986 жылы [[Дніпропетровск]] қаласында қайтыс болды.&lt;ref name=&quot;maidan.org.ua&quot;&gt;{{Cite web|url=http://maidan.org.ua/blogs/lukanov/?p=295|title=Луканов відцифрував Кучму, Ющенка і закличе «не вбивати Януковича»|lang=uk|date=2012-06-06|accessdate=2023-07-19|publisher=САЙТ МАЙДАН}}&lt;/ref&gt;

== Білімі ==
[[Чернігів облысы]]ның [[Семенівка ауданы]]нда Костобобров орта мектебінде білім алды. 1960 жылы Днепропетровск мемлекеттік университетінде &quot;инженер-механик&quot; мамандығын алып СОКП мүшесі болды. Техника ғылымының кандидаты.

== Мансабы ==
Университетті аяқтағаннан соң, «Южное» (Дніпропетровск) конструкторлық бюросында ракета-космостық салада еңбек етті. 28 жасында [[Байқоңыр (ғарыш айлағы)|Байқоңыр ғарыш айлағы]]нда тәжірибе техникалық жетекшісі болды. 1967 жылы «Южмаш» бас инженері (1952—1966), КСРО жалпы машинажасау Министрлігінің техникалық  басқармасының бас инженері (1966—1976) болған. «Южмаш» бас инженері Геннадий Тумановтың асыранды қызы Талалаева Людмиламен неке құрды.

38 жасында „Южмашта“ партком хатшысы , УКП ОК мүшесі болды. СОКП XXVII және XXVIII съездерінің делегаты қызметін атқарған.

1982 жылы бас конструктордың бірінші орынбасыры,
1986–1992 жылдары &quot;Оңтүстік машина жасау зауыты&quot; өндірістік бірлестігінің бас директоры болған. 1990 жылдардың басында директорат көшбасшыларының бірі, Украина халық депутаты.

1991 жылы Украинаның ғылыми технологиялық Академиясының негізін қалаушылардың бірі болды. 1992 жылдың қазан айында директорат қолдауымен [[Украина премьер-министрі]] ретінде тағайындалып, осы орында 1993 жылдың қыркүйек айына дейін қызмет етті.

== Президенттігі ==
[[Сурет:Vladimir Putin at CIS Summit 30 November-1 December 2000-2.jpg|нобай|[[ТМД мемлекет басшыларының кеңесі|ТМД мемлекет басшылары]]ның кездесуі: ортада [[Ресей президенті]] [[Владимир Владимирович Путин|Владимир Путин]], Леонід Кучма және [[Әзірбайжан президенті]] [[Хейдар Әлирзаұлы Әлиев]], 2000]]
Кучма 1993 жылдың қыркүйегінде [[Украина премьер-министрі]] қызметінен кетіп, 1994 жылы [[Ресей]]мен экономикалық қарым-қатынастарды қалпына келтіру және нарықтық реформаларды жылдамдату арқылы экономиканы көтеру платформасында [[Украинадағы президент сайлауы (1994)|1994 жылғы президенттік сайлау]]ға қатысты. Кучма шығыс пен оңтүстіктегі өнеркәсіптік аймақтардан үлкен қолдауға ие болып, сол кезде президент болған [[Леонід Макарович Кравчук|Леонід Кравчук]]ке қарсы айқын жеңіске жетті. Оның ең нашар нәтижелері елдің батысында болды. Кучма 1999 жылы екінші мерзімге қайта сайланды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/486472.stm|title=Profile: Leonid Kuchma|lang=en|author=Haslett, Malcolm|publisher=[[BBC]]}}&lt;/ref&gt;

Кучманың президенттігі кезінде ол оппозициялық газеттерді жауып тастады және жұмбақ жағдайда қайтыс болған [[В'ячеслав Максимович Чорновіл|В'ячеслав Чорновіл]] сияқты бірнеше журналистер мен саяси қарсыластарға қарсы цензура қолданған.&lt;ref&gt;{{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20070928014426/http://www.nrcu.gov.ua/index.php?id=148&amp;listid=33534|title=Vyacheslav Chornovil was murdered, rather than killed in road accident|lang=en}}&lt;/ref&gt;

2002 жылы Кучма Украинаның 2003–2004 жылдар аралығында [[Еуропа одағы]]мен қауымдастық туралы келісімге қол қоюды қалайтынын және Украина 2007-2011 жылдарға дейін ЕО мүшелігінің барлық талаптарын орындайтынын мәлімдеді.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ukrainianweek.com/eu-ukraine-summits-16-years-of-wheel-spinning/|title=EU-Ukraine Summits: 16 Years of Wheel-Spinning|publisher=The Ukrainian Week|lang=en}}&lt;/ref&gt;

Кучма Ресеймен «Достық, ынтымақтастық және серіктестік туралы шартқа» қол қойды және [[Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы|ТМД]] елдерімен келіссөздер мақұлдады. Оған қоса, ол [[орыс тілі]]н «ресми тіл» деп атады. Ол [[НАТО]]-мен арнайы серіктестік келісіміне қол қойып, альянсқа мүше болу мүмкіндігін арттырды. Кучманың басшылығымен Украина қарулы күштері [[Ирак соғысы]]на қатысты.&lt;ref&gt;{{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20140819113655/http://c21.maxwell.af.mil/iraq.htm#willing|title=&quot;Operation Iraqi Freedom, War Update, War to liberate Iraq, Coalition of Willing, U.S., United States versus Saddam, WMD, Saddam Hussein&quot;|lang=en}}&lt;/ref&gt;

=== Георгій Ґонґадзе өлімі және Кассета жанжалы ===
{{Main|Кассета жанжалы}}
Кассета жанжалы деп 2000 жылы қарашада Леонід Кучманың журналист Георгій Ґонґадзены ұрлауды бұйырғаны кассетаға түсіп қалғаны нәтижесінде болған саяси жанжалды атайды. Бірнеше аптадан кейін Георгій Ґонґадзеның басы кесілген мәйіті табылды.&lt;ref name=&quot;kasseta&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.dw.com/ru/20-let-bez-gongadze-nevyuchennye-uroki-ukrainskoj-istorii/a-54951615|title=20 лет без Гонгадзе: невыученные уроки украинской истории|lang=ru|publisher=[[Неміс толқыны]]|author=РУДНЕНКО, Сергей|date=2020-09-17|accessdate=2023-07-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.radiosvoboda.org/a/dvadtsyat-rokiv-kasetnomu-skandalu/30974857.html|title=20 років «касетному скандалу»: спочатку на Майдан вийшло 50 людей, невдовзі – 20 тисяч|lang=uk|date=2020-11-29|accessdate=2023-07-19}}&lt;/ref&gt;

== Президенттігінен кейінгі мансабы ==
Леонід Кучма президенттік мерзімі аяқталғаннан бері саясатта белсенділік танытты. Ол 2005 жылы президент [[Віктор Андрійович Ющенко|Віктор Ющенко]]мен қосылды, бірақ кейін АҚШ-тың сол кездегі Украинадағы елшісі Джон Теффтпен хат алмасу кезінде президентке қатысты алаңдаушылық білдірді. Кучма [[Віктор Федорович Янукович|Янукович]]ті 2010 жылы президенттікке сайлады.

=== Ресейдің Украинаға басып кіруі ===
[[Ресейдің Украинаға басып кіруі]] жайлы Кучманың сөзі:&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pravda.com.ua/rus/news/2022/03/10/7330138/|title=Кучма наслал на Россию проклятие и добавил &quot;Украина – не Россия&quot;|lang=ru|publisher=УКРАИНСКАЯ ПРАВДА|date=2022-03-10|accessdate=2023-07-19}}&lt;/ref&gt;
{{Дәйексөз|Мен Украинада, үйде отырмын, өйткені туған жерімізден басқасы жоқ. Біз оны бәріміз бірге жеңісімізге дейін қорғаймыз.. [[Украина туы|Ту]]дың, [[Украина Қарулы күштері|Әскер]]дің, [[Володимир Олександрович Зеленський|Президент]]тің айналасына бірігуіміз керек. Украина Ресей емес. Және ешқашан Ресейге енбейді... Біз қазірдің өзінде жеңіп жатырмыз. Және оны тоқтату мүмкін емес.}}

== Отбасы ==
Ағасы Олександр Данилович Кучма (1928—1984) кенші болған, өкпе [[Қатерлі ісік|қатерлі ісігі]]нен қайтыс болды. Жиені, Володимир Олександрович Кучма — кәсіпкер.

Қарындасы Віра Даниловна Тимошенко (Кучма), электровоз жүргізуші болып жұмыс істеді. 48 жасында [[инсульт]]тен қайтыс болды.

Жұбайы — 1940 жылы туған Людмила Николаевна Кучма (Талалаева), КСРО машинақұрастыру министрлігінің Бас техникалық басшысының орынбасары Генадий Тумановтың асыранды қызы.

Қызы, Олена Леонідовна Пінчук (1970) — кәсіпкер. Немерелері үшеу. Олар: Роман Игоревич Пінчук, Катерина Вікторовна Пінчук (4 маусым 2003 туған), Вероніка Вікторовна Пінчук (28 қыркүйек 2011 туған).

==Дереккөздер==
{{Дереккөздер}}

{{Украина президенттері}}
{{Украина премьер-министрлері}}
[[Санат:Украина президенттері]]
[[Санат:Украина премьер-министрлері]]</text>
      <sha1>e1mgrfc2eeq1fc03qw4i6wqw2h6urmt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Виктор Фёдорович Янукович</title>
    <ns>0</ns>
    <id>123042</id>
    <revision>
      <id>3631542</id>
      <parentid>3499380</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T14:42:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>/* Сілтемелер */</comment>
      <origin>3631542</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33123" sha1="dpph1qiqru1rdc6x7cpbuvchulna57w" xml:space="preserve">{{Мемлекеттік қайраткер
| Қазақша есімі        = Виктор Фёдорович Янукович
| Шынайы есімі         = {{lang-uk|Віктор Федорович Янукович}}
| Суреті               = Viktor Yanukovych official portrait.jpg
| Сурет ені            = 
| Атауы                = Ресми портреті, 2010
| Титулы               = [[Украина]]ның 4-[[Украина президенті|Президенті]]
| Ту                   = Flag of the President of Ukraine.svg
| Ту2                  = Lesser Coat of Arms of Ukraine.svg
| Басқара бастады      = 25 ақпан 2010
| Басқаруын аяқтады    = 22 ақпан 2014
| Ізашары              = [[Виктор Андреевич Ющенко|Виктор Ющенко]]
| Ізбасары             = [[Александр Валентинович Турчинов|Александр Турчинов]] ({{м.а.}})&lt;br&gt;[[Пётр Алексеевич Порошенко|Пётр Порошенко]]
| Премьер              = 
| Титулы_2             = [[Украина]]ның VI шақырылым депутаты
| Ту_2                 = Flag of Ukraine.svg
| Ту2_2                = 
| Басқара бастады_2    = 23 қараша 2007
| Басқаруын аяқтады_2  = 19 ақпан 2010
| Ізашары_2            = 
| Ізбасары_2           = 
| Титулы_3             = [[Украина премьер-министрі]]
| Ту_3                 = Flag of Ukraine.svg
| Ту2_3                = 
| Реті_3               = 
| Басқара бастады_3    = 4 тамыз 2006
| Басқаруын аяқтады_3  = 23 қараша 2007&lt;br /&gt;(18 желтоқсан 2007 жылға дейін {{м.а.}})
| Ізашары_3            = [[Юрий Иванович Ехануров|Юрий Ехануров]]
| Ізбасары_3           = [[Юлия Владимировна Тимошенко|Юлия Тимошенко]]
| Президент_3      = [[Виктор Андреевич Ющенко|Виктор Ющенко]]
| Титулы_4             = 
| Президент_4          = [[Леонид Данилович Кучма|Леонид Кучма]]
| Ту_4                 = Flag of Ukraine.svg
| Ту2_4                = 
| Реті_4               = 
| Басқара бастады_4    = 21 қараша 2002
| Басқаруын аяқтады_4  = 5 қаңтар 2005&lt;ref&gt;[http://zakon.rada.gov.ua/cgi-bin/laws/main.cgi?nreg=9/2005 Указ Президента України № 9/2005 від 5 січня 2005 року «Про відставку Кабінету Міністрів України»]{{ref-uk}}&lt;/ref&gt;
| Ізашары_4            =[[Анатолий Кириллович Кинах|Анатолий Кинах]] 
| Ізбасары_4           =[[Николай Янович Азаров|Николай Азаров]] 
| Титулы_5             = [[Украина]]ның V шақырылым халық депутаты
| Ту_5                 = Flag of Ukraine.svg
| Ту2_5                = 
| Реті_5               = 
| Басқара бастады_5    = 25 мамыр 2006
| Басқаруын аяқтады_5  = 12 қыркүйек 2006
| Президент_5          = [[Виктор Андреевич Ющенко|Виктор Ющенко]]
| Ізашары_5            = 
| Ізбасары_5           = 
| Титулы_6             = [[Донецк облысы]]ның 3-губернаторы
| Ту_6                 = Flag of Donetsk Oblast.svg
| Ту2_6                = 
| Басқара бастады_6    = 14 мамыр 1997
| Басқаруын аяқтады_6  = 21 қараша 2002
| Ізашары_6            = [[Сергей Васильевич Поляков|Сергей Поляков]]
| Ізбасары_6           = [[Анатолий Михайлович Близнюк|Анатолий Близнюк]]
| Президент_6            = [[Леонид Данилович Кучма|Леонид Кучма]]
| Туған күні         = 9.7.1950
| Туған жері         = {{туғанжері|Енакиево|Енакиевода}}, [[Донецк облысы]], [[УКСР]], [[КСРО]]
| Қайтыс болған күні   = 
| Қайтыс болған жері   = 
| Жерленді             = 
| Діні                 = [[Православие]]
| Әкесі                = Фёдор Володимирович Янукович
| Анасы                = Ольга Семеновна Янукович (Леонова)
| Жұбайы               = Людмила Александровна Янукович
| Балалары             = 2
| Партиясы             = 1) [[КОКП]] (1979/1980&lt;ref name=&quot;Ян&quot;&gt;Смотри [http://lenta.ru/lib/14159876/full.htm лентапедию]&lt;/ref&gt;–1991) &lt;br /&gt;2) [[Аймақтар партиясы]] (2000–2014)
| Білімі               = Донецк политехникалық институты&lt;ref name=&quot;itar&quot;&gt;{{cite web|author=|datepublished=2010-01-26|url=http://www.itar-tass.com/level2.html?NewsID=14754804&amp;PageNum=0|title=На Украине началась кампания перед 2-м туром голосования|lang=|publisher=ИТАР-ТАСС|accessdate=2010-02-01}} ]&lt;/ref&gt;
| Мамандығы            = инженер-механик
| Ғылыми аясы          = экономика ғылымының докторы&lt;ref name=&quot;Первый&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20061001020213/http://www.expert.ru/tags/people/yanukovitch/ Виктор Янукович]&lt;/ref&gt;
| Қолтаңбасы           = Viktor Yanukovych signature.svg
| Сайты                = 
| Commons              = Viktor Yanukovych
| Марапаттары          = 
}}
'''Виктор Фёдорович Янукович''' ({{Lang-uk|Віктор Федорович Янукович}}; [[9 шілде]] [[1950 жыл]], Енакиево, [[Донецк облысы|Сталино облысы]]) — [[украина]]лық саясаткер, 2010 жылғы 25 ақпаннан 2014 жылғы 22 ақпанға дейінгі 4-[[Украина президенті]] және 2000 жылдары 9 және 12-[[Украина премьер-министрі]].

Паровоз машинисі мен медбикенің ұлы Виктор Янукович жұмысшы посёлкісінде дүниеге келген. 30 жасында жоғарғы оқу орнын тәмәмдап, 47 жасында [[Донецк облысы]]ның губернаторы болды. 2002–2005 жылдар және 2006–2007 жылдар [[Украина премьер-министрі]], ал 2010 жылғы ақпанда президент болып сайланды («Аймақтар партиясының» серкесі Виктор Янукович басты қарсыласынан 3,5 пайыз айырмашылықпен жеңіске жетті. Сайлаудың екінші кезеңінде оны сайлаушылардың 49 пайызға жуығы қолдаса, 45 пайыздан астамы Юлия Тимошенконы жақтап, дауыс берген).&lt;ref name=&quot;test&quot;&gt;[http://www.tv7.kz/kz/news/o_am/11855/ Виктор Янукович - Украинаның жаңа президенті]{{Deadlink|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Виктор Янукович - Украинаның жаңа президенті&lt;/ref&gt; 2014 жылғы Украинадағы саяси дағдарысқа орай саясаттан кетуге мәжбүр болады, өтпелі ізашары Александр Турчинов болды.

2002–2005 және 2006–2007 жылдарда — [[Украина премьер-министрі]].

== Ертерек жылдары ==
[[1950 жыл|1950 жылы]] 9 шілдеде [[Донецк облысы]], [[Енакиев]] маңайындағы Жуков&lt;ref name=&quot;ya2006.com.ua&quot;&gt;[http://www.ya2006.com.ua/meet/biography/ Биография Виктор Януковича. Наш Лидер. Виктор Янукович и его соратники — официально на сайте о людях Дела своего. Партия регионов Украины — профессионалы говорят делами, а не] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130728041753/http://www.ya2006.com.ua/meet/biography/ |date=2013-07-28 }}&lt;/ref&gt; ауылында дүниеге келді.&lt;ref name=&quot;kmu1&quot;&gt;[http://www.kmu.gov.ua/control/uk/publish/article%3f&amp;art_id=13193866&amp;cat_id=661266 Віктор Янукович — біографічна довідка] // Правительственный портал Украины&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://yanukovych.com.ua/meet.html Офiцiйне представництво Президента України] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151024082219/http://yanukovych.com.ua/meet.html |date=2015-10-24 }}&lt;/ref&gt;

Әкесі Фёдор Володимирович Янукович (1923—1991) [[Витебск облысы|Витебск]] облысы, [[Докшицк ауданы|Докшицк]] ауданы, Януки ауылынан шықты, паравоз жүргізушісі болды.&lt;ref&gt;[http://www.peoples.ru/state/minister/ukraine/yanukovich/ Виктор Федорович Янукович / Viktor Yanukovich: Депутаты получили автобиографию Виктора Януковича]&lt;/ref&gt; Янукович айтуы бойынша әкесі Донбасстан, орыс әйеліне үйленген. Атасы — Володимир Ярославович Янукович. Віктор айтуы бойынша

Анасы – орыс қызы Ольга Семенова Леонова (1925 — 2 тамыз 1952), медбибі, «Юнком» медсанбөлімінде жұмыс істеді. Віктор 2 жасқа толғанда қайтыс болды. Нағашы атасы, Семён Иванович Леонов, дүниелі шаруа болған. Раскулачивание саясатынан қашып, Донбасс жеріне көшті. Янукович айтуы бойынша &quot;балалық шағы өте қиын және аш болды. Анамсыз өсті. Көшеде жалаңаяқ жүріп, күнделікті өз өмірім үшін күресті&quot;.&lt;ref&gt;https://www.telegraph.co.uk/expat/expatnews/6973451/Ukraines-Orange-villain-seeks-last-laugh.html (ағылшынша)&lt;/ref&gt;

Янукович ата-тегі [[Орыстар|орыс]], [[Поляктар|поляк]]&lt;ref&gt;http://wyborcza.pl/1,76842,9037863,Janukowycz_zmienia_konstytucje_Ukrainy__przedluza.html&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20130127045644/http://www.polskinetwork.org/strona,duma,43,znani-polacy-wspolczesnie.html&lt;/ref&gt; және [[Беларустар|беларус]].

«Янукович» тегі [[Татарлар|татар]] ата-тегінен шығуы мүмкін. Януковичтің өзі «Выборча» газетіне берген сұхбатында оның атасы мен арғы бабалары литвалық поляктар екенін айтқан болтын.&lt;ref&gt;[http://www.newsru.ua/arch/press/03feb2011/polannd.html Новини NEWSru.ua :: Огляд преси 3 лютого: Янукович надолужує згаяне у відносинах з Польщею, яка цього року головує в ЄС] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120106212736/http://www.newsru.ua/arch/press/03feb2011/polannd.html |date=2012-01-06 }}&lt;/ref&gt;

== Білімі ==
[[Пивновка]] ауданындағы [[Енакиево]] қаласының №34 мектебін аяқтады, алайда жақсы оқығанымен үздік бағаға тәмамдамады. [[1973 жыл]]ы Енакиев тау-кен техникумын аяқтады. [[1980 жыл]]дары Донецк политехникалық институтын &quot;инженер-механик&quot; мамандығы бойынша аяқтады. [[2001 жыл]]ы Украин ішкі сауда академиясының халықаралық құқық факультетінің &quot;халықаралық құқық&quot; мамандығын аяқтады.

== Еңбек жолы ==
[[1969 жыл]] - Енакиев металлургия зауытының жұмысшысы. 2 жыл бойы [[Донецк]] облыстық автомобиль транспортының аймақтық бірлестігі ПО «Донбасстрансремонт», ПО «Углепромтранс» бас директоры болып жұмыс істеді.

[[1989]]-[[1991]] жылдарда екі рет еңбек ұжымының қолдауымен балама негізде басқарушы қызметке сайланған болатын.

[[1996]] жылы тамыз айында Янукович  Донецк мемлекеттік әкімшілігініңтөрағасының орынбасары, ал қыркүйек айында төрағаның бірінші орынбасары болып бекітілді.

[[1997]] жылдың 14 мамырынан бастап 2002 жылдың  қарашасына дейін Донецк облыстық мемлекеттік әкімшілігінің төрағасы және Донецк облыстық кеңесінің депутты.

[[1999]] жылдың мамыр айы мен 2001 жылдың мамыры аралығында  Донецк облыстық кеңесінің төрағасы қызметін қосымша етіп атқарды.

[[2000]] жылдың 12 желтоқсанынан 2004 жылдың 1 ақпаны аралығында - Дон МУУ инновациялық менджменті Кафедрасынаң меңгерушісі. Донецк облыстық кеңесінің ІІІ шақырылымының депутаты.

[[2002]] жылдың 21 қарашасында В.Ф. Янукович Украинаның премьер-министрі қызметіне бекітілді.

[[2003]] жылдың 20 сәуірінде аймақтық Партия төрағасы болып сайланды.

== Президенттігіне дейінгі саяси қызметі (1996–2010) ==

=== Саяси мансабының бас кезеңі ===
[[1980 жыл|1980 жылы]] Виктор Янукович СОКП мүшесі.

=== Донецк облысының басшылығында ===
1996 жылдың тамыз айында Віктор Януковичтің саяси қызметі [[Донецк облысы|Донецк облысының]] Вице-Басшысы лауазымына тағайындалғанда басталды. [[1997 жыл]]дың 14 мамырында Президенттің № 435/97 Жарлығымен Виктор Янукович Донецк облыстық мемлекеттік әкімшілігінің басшысы болып бекітілді.

=== Украина Премьер-министрі (2002-2004) ===
[[Анатолій Кирилович Кінах|Анатолій Кінахтың]] қызметтен кетуінен кейін Президент [[Леонид Данилович Кучма|Леонід Кучма]] Януковичты Премьер-министр қылып тағайындады. Жоғарғы Радада Виктор 234 дауыс жинап, премьер-министрлігін 2002 жылы 21 қараша күні бастады.&lt;ref&gt;https://lenta.ru/lib/14159876/full.htm&lt;/ref&gt; Сыртқы істеріне қарасақ, Януковичтың кабинеті [[Ресей|Ресейге]] жақынырақ болғандығымен, Украинаның [[Еуропа одағы|ЕО]] құрамында болғанын да қолдаған. НАТО құрамына кіруге қарсы болғанымен, Янукович кабинеті [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ-тың]] [[Терроризмға қарсы соғыс|Терроризмға қарсы соғысын]] қолдап, [[Ирак соғысы|Ирак соғысына]] украин әскерилерін жібере берген.

=== 2004 жылғы Президенттік сайлауы ===
[[Сурет:Be3-balllku 1.jpg|thumb|left|182x182px|[[Донецк|Донецктегі]] Виктор Янукович жақтастарының жиылысы, [[2004]]]] 
2004 жылы премьер-министр Виктор Янукович [[Аймақтар партиясы]] атынан ұсынылған Украинадағы даулы президент сайлауының негізгі үміткерлерінің бірі болды. Оның қолдаушылары көбінесе [[Ресей|Ресеймен]] жақсы қарым-қатынастарды қолдайтын, Украинаның оңтүстік және шығыс аймақтарынан болатын.

Сайлаудың бірінші раундында ол 39.3 пайыз жинап, 39.8 жинаған оппозиционер [[Виктор Андреевич Ющенко|Віктор Андрійович Ющенкоге]] жеңілді. Еш үміткер 50 пайыздан көп жинай алмағандықтан сайлаудың екінші раунды ұйымдастырылды.

Екінші раунд біткенде Янукович жеңімпаз болып аталады. Алайда сайлау нәтижелерінің легитимділігі көптеген украиндар күмәндады және шетел мемлекеттері бұл сайлауды жалған деп айыптады. Осының әсерінен болған жаппай тәртіпсіздіктер [[Қызғылт сары Революция|Қызғылт сары Революцияға]] әкеп соқты. [[Украина Жоғарғы соты|Украина Жоғарғы сотымен]] сайлаудың қайта өткізілуі шешілді және осы жолы Янукович 44.2 пайыз дауыс ғана жинап, Ющенкоға жеңіледі.

Сайлаудың аяқталуынан кейін [[Украина Парламенті]] Януковичқа қарсы [[вотум]] өткізді де, Янукович қызметтен босатылу керек екендігі шешілді. Өзінің жеңілісіен кейін бес күн өткен соң Янукович қызметінен кетуін жариялады. 2009 жылдың қараша айында Янукович тәртіпсіздікке жол бермеу үшін сайлауда берілгенін айтты. &quot;Мен балаларын жоғалтқан аналарды, күйеулерін жоғалтқан әйелдерді көргім келген жоқ. Мен өлі денелердің [[Киев|Киевтен]] [[Днепр]] арқылы аққанын көргім келген жоқ. Мен зорлық-зомбылық арқылы билікке келгім келген жоқ.&quot;&lt;ref&gt;http://www.interfax.com.ua/eng/main/26340/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121116221809/http://www.interfax.com.ua/eng/main/26340/ |date=2012-11-16 }}&lt;/ref&gt;

=== Қызғылт Сары Революциядан кейін ===
[[Сурет:Vladimir_Putin_and_Viktor_Yanukovych_in_2006.jpg|солға|нобай|Януковичтың [[Ресей президенті|Ресей Президенті]] [[Владимир Владимирович Путин|Владимир Путинмен]] кездесуі, [[Киев]], 2006]]
Янукович жеңілісінен кейін [[Юлия Владимировна Тимошенко|Юлия Тимошенконың]] блокына қарсы оппозицияны құрды. [[Тимошенко блокы|Тимошенко блокының]] құрамына Тимошенко үкіметі, [[Олександр Олександрович Мороз|Олександр Мороз]] басқарған Социалистік партия мен [[Виктор Андреевич Ющенко|Ющенконың]] Біздің Украина партиялары кіреді.

2005 жылы Янукович басқарған &quot;[[Аймақтар партиясы]]&quot; [[Ресей|Ресейдің]] &quot;[[Біртұтас Ресей]]&quot; партиясымен ынтымақтастық келісімін жасады. 2008 жылы Янукович Біртұтас Ресейдің конгрессінде сөз сөйледі.&lt;ref&gt;http://www.kyivpost.com/news/nation/detail/31075/print/&lt;/ref&gt;

=== 2006-2007 сайлауы және екінші премьер-министрлігі (2006-2007) ===
2006 жылы сайлау алдында Украина Ішкі істер министрі Януковичтің жас кезінде болған қылмыстық айыптауларымен байланысты тергеу өткізді. Министрлігінің басшысы Юрій Віталійович Луценко Януковичті ақтау мүмкін болмады деп жариялады да, оның Украинаның парламенттік сайлауында қатысуға рұқсат берді. Аймақтық Партия басым дауыс жинады. Янукович тізім бойынша аймақтық Партия халықтық депутаты болып сол фракцияны Жоғарғы радада басқарды.

Сол жылы Янукович құжаттардың бұрмалауымен айыпталып, оған қарсы қылмыстық айыптау ұйымдастырылды. Ресей Газетасының ({{Lang-ru|Российская газета}}) жазғаны бойынша Янукович тонау мен зорлық жайлы құжаттардың бұрмалануымен айыпталды.

== Президенттілігі (2010–2014) ==
[[Сурет:Crowd_25dec09_3443.JPG|оңға|нобай|[[Днепр (қала)|Дніпропетровьсктағы]] Віктор Янукович қолдаушылары]]

=== 2010 жылғы Президенттік сайлау кампаниясы ===
2009 жылы Янукович өзінің Президенттік сайлауда қатысатынын жариялады. Оны Аймақтар партиясы мен Украина Жастар партиясы қолдады. Украина Ішкі істер министрі Луценко Викторды кампания барысында болған финанстық алаяқтықпен айыптады. Янукович кампаниясының бюджеты шамамен $100-$150 миллион болды деп саналады.

Сайлаудың соңында Украина Орталық Сайлау Коммисиясы Януковичтың 48.95% дауыс жинап, оның қарсыласы Юлия Тимошенко 45.47% жинағанын жариялады. Сайлауды бақылаған [[Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымы|ЕҚЫҰ]] оның легитимділігін растады.

=== Ұлықтау рәсімі ===
Ұлықтау рәсіміне [[Патриарх Кирилл]], [[Еуропа одағы|ЕуроОдақтың]] Халықаралық іс және Қауіпсіздік саясатының Жоғарғы өкілі  Кэтрин Эштон, АҚШ Президентінің Ұлттық қауіпсіздік жайлы кеңесшісі Джеймс Джонс және [[Ресей]] Мемлекеттік Дума Төрағасы Борис Грызлов қатысты. Алайда Якуновичтың үлықтау рәсіміне оның ізашары [[Виктор Андреевич Ющенко|Ющенко]] мен оның премьері [[Юлия Владимировна Тимошенко|Юлия Тимошенко]] қатыспаған.

=== Бірінші күндері ===
Украина ата заңы бойынша Президент партия басшысы бола алмайды, сондықтан ол &quot;[[Аймақтар партиясы]]&quot;ның басшылығын [[Микола Янович Азаров|Микола Азаровқа]] берді.

==== Сыртқы саясаты ====
[[Сурет:Bronisław_Komorowski_and_Viktor_Yanukovych_03_-_20110203.jpg|нобай|Янукович пен Польша Президенті [[Бронислав Коморовский]], 3 ақпан 2011]]
Янукович &quot;Украинаның [[Еуропа одағы|ЕуроОдақпен]] бірлесуі — біздің стратегиялық мақсатымыз&quot; деген. Тағы ол ЕуроОдақ пен [[Ресей]] арасындағы тең қатынастарды құруды мақсат қылды. Януковичтің саясаты шығыс пен батыс арасындағы нейтралдылықты сақтаумен байланысты болған. Ол Украинаның [[Солтүстік Атлантикалық Келісім Ұйымы|НАТО-ға]] да, [[Ұжымдық қауіпсіздік туралы шарт ұйымы|ҰҚШҰ-ға]] да кірмейтінін мәлімдеген.

2010 жылғы Президенттік сайлау кампаниясында Украинаның қазіргі НАТО-мен қатынасының жеткілікті екенінің түсіндірді, елдің ұйымға кіруі міндетті емес қылып санады. &quot;Украин халқы ешқандай да әскери блоктың құрамында болғысы келмейді. Сондықтан да біз де осы пікірдеміз&quot;. Украина мен НАТО-ның қарым-қатынасын ол серіктестік деп сипаттаған, &quot;Украина осыны қажет етеді, өйткені ол ірі мемлекет&quot;.

=== Жалпы президенттілігі ===
Президенттілікке үміткер болған кездің өзінде де Янукович өзінің алдына қойған басты мақсатын &quot;Украинадағы Қоғамдық өмірдің толық модернизациясын&quot; атаған. Виктор Януковичтің Украина президенті ретіндегі бірінші жарлығы жұмыс күшін және президент хатшылығына кететін шығынды 20%-ға қысқарту болды. Сол жарлықпен ол президенттік хатшылыққа бұрынғы атауын – Украина президентінің әкімшілігіне қайта ауыстырды.

== Сын ==
Кеңес үкіметіне қарсы диссиденті, орыс публицисты және саясаткері және партиясының төрайымы [[Валерия Ильинична Новодворская|Валерия Новодворская]]:&lt;ref&gt;https://korrespondent.net/ukraine/politics/1221599-novodvorskaya-yanukovich-predatel-on-po-kusochku-otdaet-ukrainu-v-rossiyu?p=9&amp;mode=DESC&amp;field=t_stamp (орысша)&lt;/ref&gt;
{{Дәйексөз|Сіздің еліңіз асықпай тәуелсіздігінен айырылып жатыр, ол Мәскеуге жақындап жатыр. Янукович — сатқын және коллаборационист. Ол бөлікбөлікпен Украинаны Ресейге беріп жатыр... Ол жай ғана білімсіздік емес, ол оның жеке сенімі де емес. Ол Мәскеумен таңдалды, өйткені Кеңестік Украинаны ол ғана қайта құра алады.}}
Кейбір украиндар мен шетелдіктер Януковичты авторитарлы билеуші деп те атаған. Оның Ресеймен байланысы жиі кінәратталады.

== Отбасы==
Виктор Янукович үйленген, зайыбы Людмила Александровна Янукович (1949) — үй қызметінде. Олардың екі ұлы бар: Олександр (1973) — бизнесмен, мамандығы бойынша дәрігер-стоматолог. Віктор (1981—2015) — [[Украина халық депутаты]], Украина аймақтық Партия фракциясының мүшесі.&lt;ref name=&quot;kmu1&quot; /&gt;

== Дереккөздер ==
&lt;references/&gt;

== Сілтемелер ==
* [http://www.president.gov.ua/ru/ Официальное интернет-представительство Президента Украины]
* [http://prezidentua.livejournal.com/ Официальный блог Президента Украины]{{Deadlink|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.partyofregions.org.ua/ Сайт Партии регионов Украины] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080709035329/http://www.regions.org.ua/ |date=2008-07-09 }}
* [http://www.governors.org.ua/hmns/yan.htm Мониторинг политической деятельности Виктора Януковича] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060721163523/http://www.governors.org.ua/hmns/yan.htm |date=2006-07-21 }}
* [http://file.liga.net/person/2.html Досье на Виктора Януковича — ЛІГА.Досье]
* [http://ukrfoto.net/people_6.html Знаменитости Украины. Янукович Виктор Фёдорович] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070320080215/http://ukrfoto.net/people_6.html |date=2007-03-20 }}
* [http://www.memoid.ru/node/Ogovorki_Viktora_Yanukovicha Оговорки Виктора Януковича] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110926200930/http://www.memoid.ru/node/Ogovorki_Viktora_Yanukovicha |date=2011-09-26 }}
* [http://www.info-f.uz/ukr51.htm Пресс-релиз № 51, қараша 2002 ж.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050302193420/http://www.info-f.uz/ukr51.htm |date=2005-03-02 }}
* [http://razumkov.org.ua/ukr/socpolls.php?cat_id=60 Социологические опросы о Викторе Януковиче] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101011031051/http://razumkov.org.ua/ukr/socpolls.php?cat_id=60 |date=2010-10-11 }} (Центр Разумкова)
* [http://sd.net.ua/2007/07/12/kamo_grjadeshi_ekonomka_ukrani.html Анализ экономической деятельности правительства Януковича] {{ref-uk}}
* [http://delo.ua/wiki/personi/victor-yanukovich/ Биография Виктора Януковича] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121205015643/http://delo.ua/wiki/victor-yanukovich-110816/ |date=2012-12-05 }}
* [http://delo.ua/tags/find/виктор%20янукович/ Деятельность Виктора Януковича в новостях] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101224005507/http://delo.ua/tags/find/%D0%B2%D0%B8%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80%20%D1%8F%D0%BD%D1%83%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87/ |date=2010-12-24 }}
* [http://gska2.rada.gov.ua/pls/site/p_deputat?d_id=8893 Биография на сайте Верховной Рады] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100128050331/http://gska2.rada.gov.ua/pls/site/p_deputat?d_id=8893 |date=2010-01-28 }}
* [http://www.dosie.in.ua/publ/novosti_dose/novosti_politiki/reforma_ot_janukovicha_gaz_podorozhaet_na_50_s_1_avgusta/16-1-0-76 Реформы В.Януковича] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120106111305/http://www.dosie.in.ua/publ/novosti_dose/novosti_politiki/reforma_ot_janukovicha_gaz_podorozhaet_na_50_s_1_avgusta/16-1-0-76 |date=2012-01-06 }}
* [http://mport.bigmir.net/tonus/recipe/3290/ Любимое блюдо Виктора Януковича]
{{Украина президенттері}}
{{Украина премьер-министрлері}}
[[Санат:Украина президенттері]]
[[Санат:Украина премьер-министрлері]]</text>
      <sha1>dpph1qiqru1rdc6x7cpbuvchulna57w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>1949 жыл</title>
    <ns>0</ns>
    <id>124493</id>
    <revision>
      <id>3631460</id>
      <parentid>3472202</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T12:38:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Almatrkh</username>
        <id>172335</id>
      </contributor>
      <comment>/* Оқиғалар */</comment>
      <origin>3631460</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3488" sha1="221x1fde11xf4534z71bcq48e4s2e15" xml:space="preserve">{{alsonumber|1949}}
{{Жыл үшін навигация|1949}}
{{Ғасыр үшін навигация|20}}
{{Басқа күнтізбелер|1949}}
{{Жыл туралы|1949}}

== Оқиғалар ==

=== Қаңтар ===

=== Ақпан ===

* [[24 ақпан]] - [[Израиль]] мен [[Мысыр]] арасындағы уақытша бітімгершілік келісіміне қол қойылды.

=== Наурыз ===

* [[17 наурыз]]  -Мәскеуде [[Солтүстік Корея|КХДР]] мен коммунистік Қытай арасында бірлескен қауіпсіздік туралы келісімге қол қойылды.

=== Сәуір ===

* [[1 сәуір]] - Бейпинде Гоминьдан мен [[Қытай коммунистік партиясы|ҚКП]] делегациялары арасында келіссөздер басталды.
* [[4 сәуір]] - [[АҚШ]], [[Ұлыбритания]], [[Франция]], [[Канада]] және басқа елдер арасында Солтүстік Атлантикалық келісімге қол қойылды, ол [[НАТО]]-ның әскери-саяси одағын құруға негіз болды.

=== Мамыр ===

* [[5 мамыр]] - [[Еуропа кеңесі|Еуропа Кеңесі]] құрылды.
* [[23 мамыр]] - [[Германия|ГФР]] құрылды.
* [[27 мамыр]] - [[Гоминьдан]] әскерлері коммунистерге Шанхайды тапсырды.

=== Маусым ===

=== Шілде ===

* [[8 шілде]] - [[Тибет]] [[Қытай|Қытайдан]] тәуелсіздігін жариялады.

=== Тамыз ===

* [[20 тамыз]] - [[Мажарстан|Мажарстан Халық Республикасы]] жарияланды.
* [[29 тамыз]] - [[Семей полигоны|Семей полигонында]] КСРО-дағы алғашқы атом бомбасын сынауы өтті.
* Қыркүйек

=== Қазан ===

* [[1 қазан]] - [[Қытай Халық Республикасы]] құрылды.
* [[2 қазан]] - КСРО [[ҚХР]]-мен дипломатиялық қарым-қатынас орнатып, жаңа Қытайды мойындағанын жариялаған алғашқы шет мемлекет болды.
* [[4 қазан]] - Мажарстан Халық Республикасы ҚХР-мен дипломатиялық қатынастар орнатты.

=== Қараша ===

* [[28 қараша]] - [[Гоминьдан|Гоминдан]] үкіметі Чунциннен [[Қытай Республикасы|Тайваньға]] эвакуацияланды.
* [[30 қараша]] - АҚШ президенті [[Гарри Трумэн]] Кореяда атом қаруын қолданатындығын ескертті.

=== Желтоқсан ===

* [[8 желтоқсан]] - АҚШ ҚХР-ға экономикалық байкот жариялады.

== Туғандар ==
''Тағы қараңыз: [[:Санат:1949 жылы туғандар]]''

== Қайтыс болғандар ==
''Тағы қараңыз: [[:Санат:1949 жылы қайтыс болғандар]]''

== Тағы қараңыз ==
{{commonscat|1949}}
{{Санат ағашы|{{PAGENAME}}}}

== Түсініктемелер ==
&lt;references/&gt;

{{Жыл күнтізбесі|1949}}

[[Санат:1949 жыл|*]]</text>
      <sha1>221x1fde11xf4534z71bcq48e4s2e15</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631462</id>
      <parentid>3631460</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T12:43:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Almatrkh</username>
        <id>172335</id>
      </contributor>
      <comment>/* Қаңтар */</comment>
      <origin>3631462</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4627" sha1="dieag5ap0awgvp639658uh07dcezqjf" xml:space="preserve">{{alsonumber|1949}}
{{Жыл үшін навигация|1949}}
{{Ғасыр үшін навигация|20}}
{{Басқа күнтізбелер|1949}}
{{Жыл туралы|1949}}

== Оқиғалар ==

=== Қаңтар ===

* [[1 қаңтар]] - [[Кашмир|Кашмирде]] Үндістан мен Пәкістан арасындағы әскери қимылдар тоқтады.
* [[18 қаңтар]] — [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]], [[Румыния]], [[Мажарстан]], [[Болгария]], [[Польша]] және [[Чехословакия]] үкіметтерінің өкілдері Мәскеуде Өзара экономикалық көмек кеңесін (ӨЭКК) құру туралы хаттамаға қол қойды.
* [[20 қаңтар]] - [[Гарри Трумэн]] АҚШ президенті қызметіне екінші мерзімге кірісіп, [[Дамушы елдер|дамушы елдерге]] «техникалық көмек» көрсету бағдарламасын жариялады.
* [[26 қаңтар]] – [[Аустралия]] азаматтығы күшіне енді.
* [[31 қаңтар]] – Қытай Коммунистік партиясының әскерлері [[Бейжің|Бейжіңге]] кірді.

=== Ақпан ===

* [[24 ақпан]] - [[Израиль]] мен [[Мысыр]] арасындағы уақытша бітімгершілік келісіміне қол қойылды.

=== Наурыз ===

* [[17 наурыз]]  -Мәскеуде [[Солтүстік Корея|КХДР]] мен коммунистік Қытай арасында бірлескен қауіпсіздік туралы келісімге қол қойылды.

=== Сәуір ===

* [[1 сәуір]] - Бейпинде Гоминьдан мен [[Қытай коммунистік партиясы|ҚКП]] делегациялары арасында келіссөздер басталды.
* [[4 сәуір]] - [[АҚШ]], [[Ұлыбритания]], [[Франция]], [[Канада]] және басқа елдер арасында Солтүстік Атлантикалық келісімге қол қойылды, ол [[НАТО]]-ның әскери-саяси одағын құруға негіз болды.

=== Мамыр ===

* [[5 мамыр]] - [[Еуропа кеңесі|Еуропа Кеңесі]] құрылды.
* [[23 мамыр]] - [[Германия|ГФР]] құрылды.
* [[27 мамыр]] - [[Гоминьдан]] әскерлері коммунистерге Шанхайды тапсырды.

=== Маусым ===

=== Шілде ===

* [[8 шілде]] - [[Тибет]] [[Қытай|Қытайдан]] тәуелсіздігін жариялады.

=== Тамыз ===

* [[20 тамыз]] - [[Мажарстан|Мажарстан Халық Республикасы]] жарияланды.
* [[29 тамыз]] - [[Семей полигоны|Семей полигонында]] КСРО-дағы алғашқы атом бомбасын сынауы өтті.
* Қыркүйек

=== Қазан ===

* [[1 қазан]] - [[Қытай Халық Республикасы]] құрылды.
* [[2 қазан]] - КСРО [[ҚХР]]-мен дипломатиялық қарым-қатынас орнатып, жаңа Қытайды мойындағанын жариялаған алғашқы шет мемлекет болды.
* [[4 қазан]] - Мажарстан Халық Республикасы ҚХР-мен дипломатиялық қатынастар орнатты.

=== Қараша ===

* [[28 қараша]] - [[Гоминьдан|Гоминдан]] үкіметі Чунциннен [[Қытай Республикасы|Тайваньға]] эвакуацияланды.
* [[30 қараша]] - АҚШ президенті [[Гарри Трумэн]] Кореяда атом қаруын қолданатындығын ескертті.

=== Желтоқсан ===

* [[8 желтоқсан]] - АҚШ ҚХР-ға экономикалық байкот жариялады.

== Туғандар ==
''Тағы қараңыз: [[:Санат:1949 жылы туғандар]]''

== Қайтыс болғандар ==
''Тағы қараңыз: [[:Санат:1949 жылы қайтыс болғандар]]''

== Тағы қараңыз ==
{{commonscat|1949}}
{{Санат ағашы|{{PAGENAME}}}}

== Түсініктемелер ==
&lt;references/&gt;

{{Жыл күнтізбесі|1949}}

[[Санат:1949 жыл|*]]</text>
      <sha1>dieag5ap0awgvp639658uh07dcezqjf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631463</id>
      <parentid>3631462</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T12:46:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Almatrkh</username>
        <id>172335</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ақпан */</comment>
      <origin>3631463</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4910" sha1="201m8ek3mt81enbif48gc4c70p86dut" xml:space="preserve">{{alsonumber|1949}}
{{Жыл үшін навигация|1949}}
{{Ғасыр үшін навигация|20}}
{{Басқа күнтізбелер|1949}}
{{Жыл туралы|1949}}

== Оқиғалар ==

=== Қаңтар ===

* [[1 қаңтар]] - [[Кашмир|Кашмирде]] Үндістан мен Пәкістан арасындағы әскери қимылдар тоқтады.
* [[18 қаңтар]] — [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]], [[Румыния]], [[Мажарстан]], [[Болгария]], [[Польша]] және [[Чехословакия]] үкіметтерінің өкілдері Мәскеуде Өзара экономикалық көмек кеңесін (ӨЭКК) құру туралы хаттамаға қол қойды.
* [[20 қаңтар]] - [[Гарри Трумэн]] АҚШ президенті қызметіне екінші мерзімге кірісіп, [[Дамушы елдер|дамушы елдерге]] «техникалық көмек» көрсету бағдарламасын жариялады.
* [[26 қаңтар]] – [[Аустралия]] азаматтығы күшіне енді.
* [[31 қаңтар]] – Қытай Коммунистік партиясының әскерлері [[Бейжің|Бейжіңге]] кірді.

=== Ақпан ===

* [[4 ақпан]] – [[Иран]] шахы Мұхаммед Реза Пехлевиге қастандық жасау әрекеті сәтсіз аяқталды.
* [[16 ақпан]] – Хаим Вейцман [[Израиль]] президенті болып сайланды.
* [[24 ақпан]] - [[Израиль]] мен [[Мысыр]] арасындағы уақытша бітімгершілік келісіміне қол қойылды.

=== Наурыз ===

* [[17 наурыз]]  -Мәскеуде [[Солтүстік Корея|КХДР]] мен коммунистік Қытай арасында бірлескен қауіпсіздік туралы келісімге қол қойылды.

=== Сәуір ===

* [[1 сәуір]] - Бейпинде Гоминьдан мен [[Қытай коммунистік партиясы|ҚКП]] делегациялары арасында келіссөздер басталды.
* [[4 сәуір]] - [[АҚШ]], [[Ұлыбритания]], [[Франция]], [[Канада]] және басқа елдер арасында Солтүстік Атлантикалық келісімге қол қойылды, ол [[НАТО]]-ның әскери-саяси одағын құруға негіз болды.

=== Мамыр ===

* [[5 мамыр]] - [[Еуропа кеңесі|Еуропа Кеңесі]] құрылды.
* [[23 мамыр]] - [[Германия|ГФР]] құрылды.
* [[27 мамыр]] - [[Гоминьдан]] әскерлері коммунистерге Шанхайды тапсырды.

=== Маусым ===

=== Шілде ===

* [[8 шілде]] - [[Тибет]] [[Қытай|Қытайдан]] тәуелсіздігін жариялады.

=== Тамыз ===

* [[20 тамыз]] - [[Мажарстан|Мажарстан Халық Республикасы]] жарияланды.
* [[29 тамыз]] - [[Семей полигоны|Семей полигонында]] КСРО-дағы алғашқы атом бомбасын сынауы өтті.
* Қыркүйек

=== Қазан ===

* [[1 қазан]] - [[Қытай Халық Республикасы]] құрылды.
* [[2 қазан]] - КСРО [[ҚХР]]-мен дипломатиялық қарым-қатынас орнатып, жаңа Қытайды мойындағанын жариялаған алғашқы шет мемлекет болды.
* [[4 қазан]] - Мажарстан Халық Республикасы ҚХР-мен дипломатиялық қатынастар орнатты.

=== Қараша ===

* [[28 қараша]] - [[Гоминьдан|Гоминдан]] үкіметі Чунциннен [[Қытай Республикасы|Тайваньға]] эвакуацияланды.
* [[30 қараша]] - АҚШ президенті [[Гарри Трумэн]] Кореяда атом қаруын қолданатындығын ескертті.

=== Желтоқсан ===

* [[8 желтоқсан]] - АҚШ ҚХР-ға экономикалық байкот жариялады.

== Туғандар ==
''Тағы қараңыз: [[:Санат:1949 жылы туғандар]]''

== Қайтыс болғандар ==
''Тағы қараңыз: [[:Санат:1949 жылы қайтыс болғандар]]''

== Тағы қараңыз ==
{{commonscat|1949}}
{{Санат ағашы|{{PAGENAME}}}}

== Түсініктемелер ==
&lt;references/&gt;

{{Жыл күнтізбесі|1949}}

[[Санат:1949 жыл|*]]</text>
      <sha1>201m8ek3mt81enbif48gc4c70p86dut</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631464</id>
      <parentid>3631463</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T12:49:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Almatrkh</username>
        <id>172335</id>
      </contributor>
      <comment>/* Наурыз */</comment>
      <origin>3631464</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5194" sha1="sglfyojn0waoz9ydu15z7il0hftt6qm" xml:space="preserve">{{alsonumber|1949}}
{{Жыл үшін навигация|1949}}
{{Ғасыр үшін навигация|20}}
{{Басқа күнтізбелер|1949}}
{{Жыл туралы|1949}}

== Оқиғалар ==

=== Қаңтар ===

* [[1 қаңтар]] - [[Кашмир|Кашмирде]] Үндістан мен Пәкістан арасындағы әскери қимылдар тоқтады.
* [[18 қаңтар]] — [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]], [[Румыния]], [[Мажарстан]], [[Болгария]], [[Польша]] және [[Чехословакия]] үкіметтерінің өкілдері Мәскеуде Өзара экономикалық көмек кеңесін (ӨЭКК) құру туралы хаттамаға қол қойды.
* [[20 қаңтар]] - [[Гарри Трумэн]] АҚШ президенті қызметіне екінші мерзімге кірісіп, [[Дамушы елдер|дамушы елдерге]] «техникалық көмек» көрсету бағдарламасын жариялады.
* [[26 қаңтар]] – [[Аустралия]] азаматтығы күшіне енді.
* [[31 қаңтар]] – Қытай Коммунистік партиясының әскерлері [[Бейжің|Бейжіңге]] кірді.

=== Ақпан ===

* [[4 ақпан]] – [[Иран]] шахы Мұхаммед Реза Пехлевиге қастандық жасау әрекеті сәтсіз аяқталды.
* [[16 ақпан]] – Хаим Вейцман [[Израиль]] президенті болып сайланды.
* [[24 ақпан]] - [[Израиль]] мен [[Мысыр]] арасындағы уақытша бітімгершілік келісіміне қол қойылды.

=== Наурыз ===

* [[8 наурыз]] - [[Франция]] Вьетнамның тәуелсіздігін мойындады.
* [[17 наурыз]]  -Мәскеуде [[Солтүстік Корея|КХДР]] мен коммунистік Қытай арасында бірлескен қауіпсіздік туралы келісімге қол қойылды.
* [[31 наурыз]] – [[Ньюфаундленд]] [[Канада|Канадаға]] 10-шы [[Провинция|провинциясы]] ретінде қосылды.

=== Сәуір ===

* [[1 сәуір]] - Бейпинде Гоминьдан мен [[Қытай коммунистік партиясы|ҚКП]] делегациялары арасында келіссөздер басталды.
* [[4 сәуір]] - [[АҚШ]], [[Ұлыбритания]], [[Франция]], [[Канада]] және басқа елдер арасында Солтүстік Атлантикалық келісімге қол қойылды, ол [[НАТО]]-ның әскери-саяси одағын құруға негіз болды.

=== Мамыр ===

* [[5 мамыр]] - [[Еуропа кеңесі|Еуропа Кеңесі]] құрылды.
* [[23 мамыр]] - [[Германия|ГФР]] құрылды.
* [[27 мамыр]] - [[Гоминьдан]] әскерлері коммунистерге Шанхайды тапсырды.

=== Маусым ===

=== Шілде ===

* [[8 шілде]] - [[Тибет]] [[Қытай|Қытайдан]] тәуелсіздігін жариялады.

=== Тамыз ===

* [[20 тамыз]] - [[Мажарстан|Мажарстан Халық Республикасы]] жарияланды.
* [[29 тамыз]] - [[Семей полигоны|Семей полигонында]] КСРО-дағы алғашқы атом бомбасын сынауы өтті.
* Қыркүйек

=== Қазан ===

* [[1 қазан]] - [[Қытай Халық Республикасы]] құрылды.
* [[2 қазан]] - КСРО [[ҚХР]]-мен дипломатиялық қарым-қатынас орнатып, жаңа Қытайды мойындағанын жариялаған алғашқы шет мемлекет болды.
* [[4 қазан]] - Мажарстан Халық Республикасы ҚХР-мен дипломатиялық қатынастар орнатты.

=== Қараша ===

* [[28 қараша]] - [[Гоминьдан|Гоминдан]] үкіметі Чунциннен [[Қытай Республикасы|Тайваньға]] эвакуацияланды.
* [[30 қараша]] - АҚШ президенті [[Гарри Трумэн]] Кореяда атом қаруын қолданатындығын ескертті.

=== Желтоқсан ===

* [[8 желтоқсан]] - АҚШ ҚХР-ға экономикалық байкот жариялады.

== Туғандар ==
''Тағы қараңыз: [[:Санат:1949 жылы туғандар]]''

== Қайтыс болғандар ==
''Тағы қараңыз: [[:Санат:1949 жылы қайтыс болғандар]]''

== Тағы қараңыз ==
{{commonscat|1949}}
{{Санат ағашы|{{PAGENAME}}}}

== Түсініктемелер ==
&lt;references/&gt;

{{Жыл күнтізбесі|1949}}

[[Санат:1949 жыл|*]]</text>
      <sha1>sglfyojn0waoz9ydu15z7il0hftt6qm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631465</id>
      <parentid>3631464</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T12:52:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Almatrkh</username>
        <id>172335</id>
      </contributor>
      <comment>/* Сәуір */</comment>
      <origin>3631465</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5766" sha1="me01ih9rwro666lgfvuve08uvtljn2p" xml:space="preserve">{{alsonumber|1949}}
{{Жыл үшін навигация|1949}}
{{Ғасыр үшін навигация|20}}
{{Басқа күнтізбелер|1949}}
{{Жыл туралы|1949}}

== Оқиғалар ==

=== Қаңтар ===

* [[1 қаңтар]] - [[Кашмир|Кашмирде]] Үндістан мен Пәкістан арасындағы әскери қимылдар тоқтады.
* [[18 қаңтар]] — [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]], [[Румыния]], [[Мажарстан]], [[Болгария]], [[Польша]] және [[Чехословакия]] үкіметтерінің өкілдері Мәскеуде Өзара экономикалық көмек кеңесін (ӨЭКК) құру туралы хаттамаға қол қойды.
* [[20 қаңтар]] - [[Гарри Трумэн]] АҚШ президенті қызметіне екінші мерзімге кірісіп, [[Дамушы елдер|дамушы елдерге]] «техникалық көмек» көрсету бағдарламасын жариялады.
* [[26 қаңтар]] – [[Аустралия]] азаматтығы күшіне енді.
* [[31 қаңтар]] – Қытай Коммунистік партиясының әскерлері [[Бейжің|Бейжіңге]] кірді.

=== Ақпан ===

* [[4 ақпан]] – [[Иран]] шахы Мұхаммед Реза Пехлевиге қастандық жасау әрекеті сәтсіз аяқталды.
* [[16 ақпан]] – Хаим Вейцман [[Израиль]] президенті болып сайланды.
* [[24 ақпан]] - [[Израиль]] мен [[Мысыр]] арасындағы уақытша бітімгершілік келісіміне қол қойылды.

=== Наурыз ===

* [[8 наурыз]] - [[Франция]] Вьетнамның тәуелсіздігін мойындады.
* [[17 наурыз]]  -Мәскеуде [[Солтүстік Корея|КХДР]] мен коммунистік Қытай арасында бірлескен қауіпсіздік туралы келісімге қол қойылды.
* [[31 наурыз]] – [[Ньюфаундленд]] [[Канада|Канадаға]] 10-шы [[Провинция|провинциясы]] ретінде қосылды.

=== Сәуір ===

* [[1 сәуір]] - Бейпинде [[Гоминьдан]] мен [[Қытай коммунистік партиясы|ҚКП]] делегациялары арасында келіссөздер басталды.
* [[4 сәуір]] - [[АҚШ]], [[Ұлыбритания]], [[Франция]], [[Канада]] және басқа елдер арасында Солтүстік Атлантикалық келісімге қол қойылды, ол [[НАТО]]-ның әскери-саяси одағын құруға негіз болды.
* [[18 сәуір]] – [[Ирландия|Ирландия Республикасы]] ресми түрде республикаға айналып, [[Ұлттар достастығы|Ұлттар достастығынан]] шықты.
* [[23 сәуір]] – Қытай коммунистік әскерлері [[Нанкин|Нанкинді]] басып алды.
* [[26 сәуір]] – [[Трансиордания Әмірлігі|Трансиордания]] өз атауын [[Иордания]] Хашимит Корольдігіне өзгертті.

=== Мамыр ===

* [[5 мамыр]] - [[Еуропа кеңесі|Еуропа Кеңесі]] құрылды.
* [[23 мамыр]] - [[Германия|ГФР]] құрылды.
* [[27 мамыр]] - [[Гоминьдан]] әскерлері коммунистерге Шанхайды тапсырды.

=== Маусым ===

=== Шілде ===

* [[8 шілде]] - [[Тибет]] [[Қытай|Қытайдан]] тәуелсіздігін жариялады.

=== Тамыз ===

* [[20 тамыз]] - [[Мажарстан|Мажарстан Халық Республикасы]] жарияланды.
* [[29 тамыз]] - [[Семей полигоны|Семей полигонында]] КСРО-дағы алғашқы атом бомбасын сынауы өтті.
* Қыркүйек

=== Қазан ===

* [[1 қазан]] - [[Қытай Халық Республикасы]] құрылды.
* [[2 қазан]] - КСРО [[ҚХР]]-мен дипломатиялық қарым-қатынас орнатып, жаңа Қытайды мойындағанын жариялаған алғашқы шет мемлекет болды.
* [[4 қазан]] - Мажарстан Халық Республикасы ҚХР-мен дипломатиялық қатынастар орнатты.

=== Қараша ===

* [[28 қараша]] - [[Гоминьдан|Гоминдан]] үкіметі Чунциннен [[Қытай Республикасы|Тайваньға]] эвакуацияланды.
* [[30 қараша]] - АҚШ президенті [[Гарри Трумэн]] Кореяда атом қаруын қолданатындығын ескертті.

=== Желтоқсан ===

* [[8 желтоқсан]] - АҚШ ҚХР-ға экономикалық байкот жариялады.

== Туғандар ==
''Тағы қараңыз: [[:Санат:1949 жылы туғандар]]''

== Қайтыс болғандар ==
''Тағы қараңыз: [[:Санат:1949 жылы қайтыс болғандар]]''

== Тағы қараңыз ==
{{commonscat|1949}}
{{Санат ағашы|{{PAGENAME}}}}

== Түсініктемелер ==
&lt;references/&gt;

{{Жыл күнтізбесі|1949}}

[[Санат:1949 жыл|*]]</text>
      <sha1>me01ih9rwro666lgfvuve08uvtljn2p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631466</id>
      <parentid>3631465</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T12:59:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Almatrkh</username>
        <id>172335</id>
      </contributor>
      <comment>/* Мамыр */</comment>
      <origin>3631466</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6205" sha1="stfik2sl9u34vi08a0bf1oybx7frr0f" xml:space="preserve">{{alsonumber|1949}}
{{Жыл үшін навигация|1949}}
{{Ғасыр үшін навигация|20}}
{{Басқа күнтізбелер|1949}}
{{Жыл туралы|1949}}

== Оқиғалар ==

=== Қаңтар ===

* [[1 қаңтар]] - [[Кашмир|Кашмирде]] Үндістан мен Пәкістан арасындағы әскери қимылдар тоқтады.
* [[18 қаңтар]] — [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]], [[Румыния]], [[Мажарстан]], [[Болгария]], [[Польша]] және [[Чехословакия]] үкіметтерінің өкілдері Мәскеуде Өзара экономикалық көмек кеңесін (ӨЭКК) құру туралы хаттамаға қол қойды.
* [[20 қаңтар]] - [[Гарри Трумэн]] АҚШ президенті қызметіне екінші мерзімге кірісіп, [[Дамушы елдер|дамушы елдерге]] «техникалық көмек» көрсету бағдарламасын жариялады.
* [[26 қаңтар]] – [[Аустралия]] азаматтығы күшіне енді.
* [[31 қаңтар]] – Қытай Коммунистік партиясының әскерлері [[Бейжің|Бейжіңге]] кірді.

=== Ақпан ===

* [[4 ақпан]] – [[Иран]] шахы Мұхаммед Реза Пехлевиге қастандық жасау әрекеті сәтсіз аяқталды.
* [[16 ақпан]] – Хаим Вейцман [[Израиль]] президенті болып сайланды.
* [[24 ақпан]] - [[Израиль]] мен [[Мысыр]] арасындағы уақытша бітімгершілік келісіміне қол қойылды.

=== Наурыз ===

* [[8 наурыз]] - [[Франция]] Вьетнамның тәуелсіздігін мойындады.
* [[17 наурыз]]  -Мәскеуде [[Солтүстік Корея|КХДР]] мен коммунистік Қытай арасында бірлескен қауіпсіздік туралы келісімге қол қойылды.
* [[31 наурыз]] – [[Ньюфаундленд]] [[Канада|Канадаға]] 10-шы [[Провинция|провинциясы]] ретінде қосылды.

=== Сәуір ===

* [[1 сәуір]] - Бейпинде [[Гоминьдан]] мен [[Қытай коммунистік партиясы|ҚКП]] делегациялары арасында келіссөздер басталды.
* [[4 сәуір]] - [[АҚШ]], [[Ұлыбритания]], [[Франция]], [[Канада]] және басқа елдер арасында Солтүстік Атлантикалық келісімге қол қойылды, ол [[НАТО]]-ның әскери-саяси одағын құруға негіз болды.
* [[18 сәуір]] – [[Ирландия|Ирландия Республикасы]] ресми түрде республикаға айналып, [[Ұлттар достастығы|Ұлттар достастығынан]] шықты.
* [[23 сәуір]] – Қытай коммунистік әскерлері [[Нанкин|Нанкинді]] басып алды.
* [[26 сәуір]] – [[Трансиордания Әмірлігі|Трансиордания]] өз атауын [[Иордания]] Хашимит Корольдігіне өзгертті.

=== Мамыр ===

* [[5 мамыр]] - [[Еуропа кеңесі|Еуропа Кеңесі]] құрылды.
* [[11 мамыр]] - [[Израиль]] Біріккен Ұлттар Ұйымына 59-шы мүше ретінде қабылданды.
* [[12 мамыр]] – Кеңес Одағы Берлин қоршауын алып тастады.
* [[20 мамыр]] - [[Гоминьдан]] Тайваньда әскери жағдай енгізді. Ол [[1987 жыл|1987]] жылға дейін күшінде қалды.
* [[23 мамыр]] - [[Германия|ГФР]] құрылды.
* [[27 мамыр]] - [[Гоминьдан]] әскерлері коммунистерге [[Шаңхай|Шаңхайды]] тапсырды.

=== Маусым ===

=== Шілде ===

* [[8 шілде]] - [[Тибет]] [[Қытай|Қытайдан]] тәуелсіздігін жариялады.

=== Тамыз ===

* [[20 тамыз]] - [[Мажарстан|Мажарстан Халық Республикасы]] жарияланды.
* [[29 тамыз]] - [[Семей полигоны|Семей полигонында]] КСРО-дағы алғашқы атом бомбасын сынауы өтті.
* Қыркүйек

=== Қазан ===

* [[1 қазан]] - [[Қытай Халық Республикасы]] құрылды.
* [[2 қазан]] - КСРО [[ҚХР]]-мен дипломатиялық қарым-қатынас орнатып, жаңа Қытайды мойындағанын жариялаған алғашқы шет мемлекет болды.
* [[4 қазан]] - Мажарстан Халық Республикасы ҚХР-мен дипломатиялық қатынастар орнатты.

=== Қараша ===

* [[28 қараша]] - [[Гоминьдан|Гоминдан]] үкіметі Чунциннен [[Қытай Республикасы|Тайваньға]] эвакуацияланды.
* [[30 қараша]] - АҚШ президенті [[Гарри Трумэн]] Кореяда атом қаруын қолданатындығын ескертті.

=== Желтоқсан ===

* [[8 желтоқсан]] - АҚШ ҚХР-ға экономикалық байкот жариялады.

== Туғандар ==
''Тағы қараңыз: [[:Санат:1949 жылы туғандар]]''

== Қайтыс болғандар ==
''Тағы қараңыз: [[:Санат:1949 жылы қайтыс болғандар]]''

== Тағы қараңыз ==
{{commonscat|1949}}
{{Санат ағашы|{{PAGENAME}}}}

== Түсініктемелер ==
&lt;references/&gt;

{{Жыл күнтізбесі|1949}}

[[Санат:1949 жыл|*]]</text>
      <sha1>stfik2sl9u34vi08a0bf1oybx7frr0f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631468</id>
      <parentid>3631466</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T13:09:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Almatrkh</username>
        <id>172335</id>
      </contributor>
      <comment>/* Маусым */</comment>
      <origin>3631468</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6802" sha1="2bkh5f2z6ou1v0pwrpppb1vf7r6or2h" xml:space="preserve">{{alsonumber|1949}}
{{Жыл үшін навигация|1949}}
{{Ғасыр үшін навигация|20}}
{{Басқа күнтізбелер|1949}}
{{Жыл туралы|1949}}

== Оқиғалар ==

=== Қаңтар ===

* [[1 қаңтар]] - [[Кашмир|Кашмирде]] Үндістан мен Пәкістан арасындағы әскери қимылдар тоқтады.
* [[18 қаңтар]] — [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]], [[Румыния]], [[Мажарстан]], [[Болгария]], [[Польша]] және [[Чехословакия]] үкіметтерінің өкілдері Мәскеуде Өзара экономикалық көмек кеңесін (ӨЭКК) құру туралы хаттамаға қол қойды.
* [[20 қаңтар]] - [[Гарри Трумэн]] АҚШ президенті қызметіне екінші мерзімге кірісіп, [[Дамушы елдер|дамушы елдерге]] «техникалық көмек» көрсету бағдарламасын жариялады.
* [[26 қаңтар]] – [[Аустралия]] азаматтығы күшіне енді.
* [[31 қаңтар]] – Қытай Коммунистік партиясының әскерлері [[Бейжің|Бейжіңге]] кірді.

=== Ақпан ===

* [[4 ақпан]] – [[Иран]] шахы Мұхаммед Реза Пехлевиге қастандық жасау әрекеті сәтсіз аяқталды.
* [[16 ақпан]] – Хаим Вейцман [[Израиль]] президенті болып сайланды.
* [[24 ақпан]] - [[Израиль]] мен [[Мысыр]] арасындағы уақытша бітімгершілік келісіміне қол қойылды.

=== Наурыз ===

* [[8 наурыз]] - [[Франция]] Вьетнамның тәуелсіздігін мойындады.
* [[17 наурыз]]  -Мәскеуде [[Солтүстік Корея|КХДР]] мен коммунистік Қытай арасында бірлескен қауіпсіздік туралы келісімге қол қойылды.
* [[31 наурыз]] – [[Ньюфаундленд]] [[Канада|Канадаға]] 10-шы [[Провинция|провинциясы]] ретінде қосылды.

=== Сәуір ===

* [[1 сәуір]] - Бейпинде [[Гоминьдан]] мен [[Қытай коммунистік партиясы|ҚКП]] делегациялары арасында келіссөздер басталды.
* [[4 сәуір]] - [[АҚШ]], [[Ұлыбритания]], [[Франция]], [[Канада]] және басқа елдер арасында Солтүстік Атлантикалық келісімге қол қойылды, ол [[НАТО]]-ның әскери-саяси одағын құруға негіз болды.
* [[18 сәуір]] – [[Ирландия|Ирландия Республикасы]] ресми түрде республикаға айналып, [[Ұлттар достастығы|Ұлттар достастығынан]] шықты.
* [[23 сәуір]] – Қытай коммунистік әскерлері [[Нанкин|Нанкинді]] басып алды.
* [[26 сәуір]] – [[Трансиордания Әмірлігі|Трансиордания]] өз атауын [[Иордания]] Корольдігіне өзгертті.

=== Мамыр ===

* [[5 мамыр]] - [[Еуропа кеңесі|Еуропа Кеңесі]] құрылды.
* [[11 мамыр]]:
** [[Израиль]] Біріккен Ұлттар Ұйымына 59-шы мүше ретінде қабылданды.
** Сиам өзінің французша атауын ресми түрде «[[Тайланд|Тайландқа]]&lt;nowiki/&gt;» өзгертті.
* [[12 мамыр]] – Кеңес Одағы Берлин қоршауын алып тастады.
* [[20 мамыр]] - [[Гоминьдан]] Тайваньда әскери жағдай енгізді. Ол [[1987 жыл|1987]] жылға дейін күшінде қалды.
* [[23 мамыр]] - [[Германия|ГФР]] құрылды.
* [[27 мамыр]] - [[Гоминьдан]] әскерлері коммунистерге [[Шаңхай|Шаңхайды]] тапсырды.

=== Маусым ===

* [[11 маусым]] – [[Чехословакия]] Югославиямен экономикалық қарым-қатынасты үзді.
* [[27 маусым]] – [[Мьянма|Бирма]] (Мьянма) [[ЮНЕСКО]]-ға мүше болды.
* [[29 маусым]] - [[АҚШ әскері|АҚШ әскерлерінің]] соңғы бөлімдері [[Корея Республикасы|Оңтүстік Кореядан]] шығарылды.

=== Шілде ===

* [[8 шілде]] - [[Тибет]] [[Қытай|Қытайдан]] тәуелсіздігін жариялады.

=== Тамыз ===

* [[20 тамыз]] - [[Мажарстан|Мажарстан Халық Республикасы]] жарияланды.
* [[29 тамыз]] - [[Семей полигоны|Семей полигонында]] КСРО-дағы алғашқы атом бомбасын сынауы өтті.
* Қыркүйек

=== Қазан ===

* [[1 қазан]] - [[Қытай Халық Республикасы]] құрылды.
* [[2 қазан]] - КСРО [[ҚХР]]-мен дипломатиялық қарым-қатынас орнатып, жаңа Қытайды мойындағанын жариялаған алғашқы шет мемлекет болды.
* [[4 қазан]] - Мажарстан Халық Республикасы ҚХР-мен дипломатиялық қатынастар орнатты.

=== Қараша ===

* [[28 қараша]] - [[Гоминьдан|Гоминдан]] үкіметі Чунциннен [[Қытай Республикасы|Тайваньға]] эвакуацияланды.
* [[30 қараша]] - АҚШ президенті [[Гарри Трумэн]] Кореяда атом қаруын қолданатындығын ескертті.

=== Желтоқсан ===

* [[8 желтоқсан]] - АҚШ ҚХР-ға экономикалық байкот жариялады.

== Туғандар ==
''Тағы қараңыз: [[:Санат:1949 жылы туғандар]]''

== Қайтыс болғандар ==
''Тағы қараңыз: [[:Санат:1949 жылы қайтыс болғандар]]''

== Тағы қараңыз ==
{{commonscat|1949}}
{{Санат ағашы|{{PAGENAME}}}}

== Түсініктемелер ==
&lt;references/&gt;

{{Жыл күнтізбесі|1949}}

[[Санат:1949 жыл|*]]</text>
      <sha1>2bkh5f2z6ou1v0pwrpppb1vf7r6or2h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631469</id>
      <parentid>3631468</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T13:13:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Almatrkh</username>
        <id>172335</id>
      </contributor>
      <comment>/* Шілде */</comment>
      <origin>3631469</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7723" sha1="e9q41ktxjgt46nx8a89p60syg0hv3zd" xml:space="preserve">{{alsonumber|1949}}
{{Жыл үшін навигация|1949}}
{{Ғасыр үшін навигация|20}}
{{Басқа күнтізбелер|1949}}
{{Жыл туралы|1949}}

== Оқиғалар ==

=== Қаңтар ===

* [[1 қаңтар]] - [[Кашмир|Кашмирде]] Үндістан мен Пәкістан арасындағы әскери қимылдар тоқтады.
* [[18 қаңтар]] — [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]], [[Румыния]], [[Мажарстан]], [[Болгария]], [[Польша]] және [[Чехословакия]] үкіметтерінің өкілдері Мәскеуде Өзара экономикалық көмек кеңесін (ӨЭКК) құру туралы хаттамаға қол қойды.
* [[20 қаңтар]] - [[Гарри Трумэн]] АҚШ президенті қызметіне екінші мерзімге кірісіп, [[Дамушы елдер|дамушы елдерге]] «техникалық көмек» көрсету бағдарламасын жариялады.
* [[26 қаңтар]] – [[Аустралия]] азаматтығы күшіне енді.
* [[31 қаңтар]] – Қытай Коммунистік партиясының әскерлері [[Бейжің|Бейжіңге]] кірді.

=== Ақпан ===

* [[4 ақпан]] – [[Иран]] шахы Мұхаммед Реза Пехлевиге қастандық жасау әрекеті сәтсіз аяқталды.
* [[16 ақпан]] – Хаим Вейцман [[Израиль]] президенті болып сайланды.
* [[24 ақпан]] - [[Израиль]] мен [[Мысыр]] арасындағы уақытша бітімгершілік келісіміне қол қойылды.

=== Наурыз ===

* [[8 наурыз]] - [[Франция]] Вьетнамның тәуелсіздігін мойындады.
* [[17 наурыз]]  -Мәскеуде [[Солтүстік Корея|КХДР]] мен коммунистік Қытай арасында бірлескен қауіпсіздік туралы келісімге қол қойылды.
* [[31 наурыз]] – [[Ньюфаундленд]] [[Канада|Канадаға]] 10-шы [[Провинция|провинциясы]] ретінде қосылды.

=== Сәуір ===

* [[1 сәуір]] - Бейпинде [[Гоминьдан]] мен [[Қытай коммунистік партиясы|ҚКП]] делегациялары арасында келіссөздер басталды.
* [[4 сәуір]] - [[АҚШ]], [[Ұлыбритания]], [[Франция]], [[Канада]] және басқа елдер арасында Солтүстік Атлантикалық келісімге қол қойылды, ол [[НАТО]]-ның әскери-саяси одағын құруға негіз болды.
* [[18 сәуір]] – [[Ирландия|Ирландия Республикасы]] ресми түрде республикаға айналып, [[Ұлттар достастығы|Ұлттар достастығынан]] шықты.
* [[23 сәуір]] – Қытай коммунистік әскерлері [[Нанкин|Нанкинді]] басып алды.
* [[26 сәуір]] – [[Трансиордания Әмірлігі|Трансиордания]] өз атауын [[Иордания]] Корольдігіне өзгертті.

=== Мамыр ===

* [[5 мамыр]] - [[Еуропа кеңесі|Еуропа Кеңесі]] құрылды.
* [[11 мамыр]]:
** [[Израиль]] Біріккен Ұлттар Ұйымына 59-шы мүше ретінде қабылданды.
** Сиам өзінің французша атауын ресми түрде «[[Тайланд|Тайландқа]]&lt;nowiki/&gt;» өзгертті.
* [[12 мамыр]] – Кеңес Одағы Берлин қоршауын алып тастады.
* [[20 мамыр]] - [[Гоминьдан]] Тайваньда әскери жағдай енгізді. Ол [[1987 жыл|1987]] жылға дейін күшінде қалды.
* [[23 мамыр]] - [[Германия|ГФР]] құрылды.
* [[27 мамыр]] - [[Гоминьдан]] әскерлері коммунистерге [[Шаңхай|Шаңхайды]] тапсырды.

=== Маусым ===

* [[11 маусым]] – [[Чехословакия]] Югославиямен экономикалық қарым-қатынасты үзді.
* [[27 маусым]] – [[Мьянма|Бирма]] (Мьянма) [[ЮНЕСКО]]-ға мүше болды.
* [[29 маусым]] - [[АҚШ әскері|АҚШ әскерлерінің]] соңғы бөлімдері [[Корея Республикасы|Оңтүстік Кореядан]] шығарылды.

=== Шілде ===

* [[2 шілде]] - Шығыс еуропа елдері Югославияға қару-жарақ жеткізуді тоқтатты.
* [[6 шілде]] - [[Монако]] [[ЮНЕСКО]] мүшесі болды.
* [[8 шілде]] - [[Тибет]] [[Қытай|Қытайдан]] тәуелсіздігін жариялады.
* [[19 шілде]] - [[Лаос]] Француз одағының құрамында тәуелсіздік алды.
* [[20 шілде]] – [[Израиль]] мен [[Сирия]] бітімге қол қойып, 19 айға созылған соғысты аяқтады.
* [[21 шілде]] - [[АҚШ Сенаты]] [[НАТО]] туралы шартты мақұлдады.
* [[27 шілде]] - Францияның Ұлттық жиналысы НАТО туралы шартты [[Мақұлдау|ратификациялады]].
* [[30 шілде]] – [[Англия]] мен [[Уэльс|Уэльсте]] тегін заң көмегін көрсету жүйесі енгізілді.

=== Тамыз ===

* [[20 тамыз]] - [[Мажарстан|Мажарстан Халық Республикасы]] жарияланды.
* [[29 тамыз]] - [[Семей полигоны|Семей полигонында]] КСРО-дағы алғашқы атом бомбасын сынауы өтті.
* Қыркүйек

=== Қазан ===

* [[1 қазан]] - [[Қытай Халық Республикасы]] құрылды.
* [[2 қазан]] - КСРО [[ҚХР]]-мен дипломатиялық қарым-қатынас орнатып, жаңа Қытайды мойындағанын жариялаған алғашқы шет мемлекет болды.
* [[4 қазан]] - Мажарстан Халық Республикасы ҚХР-мен дипломатиялық қатынастар орнатты.

=== Қараша ===

* [[28 қараша]] - [[Гоминьдан|Гоминдан]] үкіметі Чунциннен [[Қытай Республикасы|Тайваньға]] эвакуацияланды.
* [[30 қараша]] - АҚШ президенті [[Гарри Трумэн]] Кореяда атом қаруын қолданатындығын ескертті.

=== Желтоқсан ===

* [[8 желтоқсан]] - АҚШ ҚХР-ға экономикалық байкот жариялады.

== Туғандар ==
''Тағы қараңыз: [[:Санат:1949 жылы туғандар]]''

== Қайтыс болғандар ==
''Тағы қараңыз: [[:Санат:1949 жылы қайтыс болғандар]]''

== Тағы қараңыз ==
{{commonscat|1949}}
{{Санат ағашы|{{PAGENAME}}}}

== Түсініктемелер ==
&lt;references/&gt;

{{Жыл күнтізбесі|1949}}

[[Санат:1949 жыл|*]]</text>
      <sha1>e9q41ktxjgt46nx8a89p60syg0hv3zd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631471</id>
      <parentid>3631469</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T13:17:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Almatrkh</username>
        <id>172335</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тамыз */</comment>
      <origin>3631471</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8443" sha1="53juebqnsyt466eviui1kgcc2h0brot" xml:space="preserve">{{alsonumber|1949}}
{{Жыл үшін навигация|1949}}
{{Ғасыр үшін навигация|20}}
{{Басқа күнтізбелер|1949}}
{{Жыл туралы|1949}}

== Оқиғалар ==

=== Қаңтар ===

* [[1 қаңтар]] - [[Кашмир|Кашмирде]] Үндістан мен Пәкістан арасындағы әскери қимылдар тоқтады.
* [[18 қаңтар]] — [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]], [[Румыния]], [[Мажарстан]], [[Болгария]], [[Польша]] және [[Чехословакия]] үкіметтерінің өкілдері Мәскеуде Өзара экономикалық көмек кеңесін (ӨЭКК) құру туралы хаттамаға қол қойды.
* [[20 қаңтар]] - [[Гарри Трумэн]] АҚШ президенті қызметіне екінші мерзімге кірісіп, [[Дамушы елдер|дамушы елдерге]] «техникалық көмек» көрсету бағдарламасын жариялады.
* [[26 қаңтар]] – [[Аустралия]] азаматтығы күшіне енді.
* [[31 қаңтар]] – Қытай Коммунистік партиясының әскерлері [[Бейжің|Бейжіңге]] кірді.

=== Ақпан ===

* [[4 ақпан]] – [[Иран]] шахы Мұхаммед Реза Пехлевиге қастандық жасау әрекеті сәтсіз аяқталды.
* [[16 ақпан]] – Хаим Вейцман [[Израиль]] президенті болып сайланды.
* [[24 ақпан]] - [[Израиль]] мен [[Мысыр]] арасындағы уақытша бітімгершілік келісіміне қол қойылды.

=== Наурыз ===

* [[8 наурыз]] - [[Франция]] Вьетнамның тәуелсіздігін мойындады.
* [[17 наурыз]]  -Мәскеуде [[Солтүстік Корея|КХДР]] мен коммунистік Қытай арасында бірлескен қауіпсіздік туралы келісімге қол қойылды.
* [[31 наурыз]] – [[Ньюфаундленд]] [[Канада|Канадаға]] 10-шы [[Провинция|провинциясы]] ретінде қосылды.

=== Сәуір ===

* [[1 сәуір]] - Бейпинде [[Гоминьдан]] мен [[Қытай коммунистік партиясы|ҚКП]] делегациялары арасында келіссөздер басталды.
* [[4 сәуір]] - [[АҚШ]], [[Ұлыбритания]], [[Франция]], [[Канада]] және басқа елдер арасында Солтүстік Атлантикалық келісімге қол қойылды, ол [[НАТО]]-ның әскери-саяси одағын құруға негіз болды.
* [[18 сәуір]] – [[Ирландия|Ирландия Республикасы]] ресми түрде республикаға айналып, [[Ұлттар достастығы|Ұлттар достастығынан]] шықты.
* [[23 сәуір]] – Қытай коммунистік әскерлері [[Нанкин|Нанкинді]] басып алды.
* [[26 сәуір]] – [[Трансиордания Әмірлігі|Трансиордания]] өз атауын [[Иордания]] Корольдігіне өзгертті.

=== Мамыр ===

* [[5 мамыр]] - [[Еуропа кеңесі|Еуропа Кеңесі]] құрылды.
* [[11 мамыр]]:
** [[Израиль]] Біріккен Ұлттар Ұйымына 59-шы мүше ретінде қабылданды.
** Сиам өзінің французша атауын ресми түрде «[[Тайланд|Тайландқа]]&lt;nowiki/&gt;» өзгертті.
* [[12 мамыр]] – Кеңес Одағы Берлин қоршауын алып тастады.
* [[20 мамыр]] - [[Гоминьдан]] Тайваньда әскери жағдай енгізді. Ол [[1987 жыл|1987]] жылға дейін күшінде қалды.
* [[23 мамыр]] - [[Германия|ГФР]] құрылды.
* [[27 мамыр]] - [[Гоминьдан]] әскерлері коммунистерге [[Шаңхай|Шаңхайды]] тапсырды.

=== Маусым ===

* [[11 маусым]] – [[Чехословакия]] Югославиямен экономикалық қарым-қатынасты үзді.
* [[27 маусым]] – [[Мьянма|Бирма]] (Мьянма) [[ЮНЕСКО]]-ға мүше болды.
* [[29 маусым]] - [[АҚШ әскері|АҚШ әскерлерінің]] соңғы бөлімдері [[Корея Республикасы|Оңтүстік Кореядан]] шығарылды.

=== Шілде ===

* [[2 шілде]] - Шығыс еуропа елдері Югославияға қару-жарақ жеткізуді тоқтатты.
* [[6 шілде]] - [[Монако]] [[ЮНЕСКО]] мүшесі болды.
* [[8 шілде]] - [[Тибет]] [[Қытай|Қытайдан]] тәуелсіздігін жариялады.
* [[19 шілде]] - [[Лаос]] Француз одағының құрамында тәуелсіздік алды.
* [[20 шілде]] – [[Израиль]] мен [[Сирия]] бітімге қол қойып, 19 айға созылған соғысты аяқтады.
* [[21 шілде]] - [[АҚШ Сенаты]] [[НАТО]] туралы шартты мақұлдады.
* [[27 шілде]] - Францияның Ұлттық жиналысы НАТО туралы шартты [[Мақұлдау|ратификациялады]].
* [[30 шілде]] – [[Англия]] мен [[Уэльс|Уэльсте]] тегін заң көмегін көрсету жүйесі енгізілді.

=== Тамыз ===

* [[8 тамыз]]:
** [[Бутан]] Ұлыбританиядан тәуелсіздігін алды.
** [[Еуропа кеңесі|Еуропа Кеңесінің]] алғашқы отырысы өтті. [[Түркия]], [[Грекия]] және [[Исландия]] жаңа мүшелер ретінде қабылданды.
* [[12 тамыз]] – Төртінші [[Женева конвенциялары|Женева конвенциясы]] қабылданды.
* [[20 тамыз]] - [[Мажарстан|Мажарстан Халық Республикасы]] жарияланды.
* [[24 тамыз]] – [[НАТО|Солтүстік Атлантикалық шарт ұйымы]] құрылды.
* [[29 тамыз]] - Еуропа Кеңесі алғаш рет бас қосты.

=== Қыркүйек ===

=== Қазан ===

* [[1 қазан]] - [[Қытай Халық Республикасы]] құрылды.
* [[2 қазан]] - КСРО [[ҚХР]]-мен дипломатиялық қарым-қатынас орнатып, жаңа Қытайды мойындағанын жариялаған алғашқы шет мемлекет болды.
* [[4 қазан]] - Мажарстан Халық Республикасы ҚХР-мен дипломатиялық қатынастар орнатты.

=== Қараша ===

* [[28 қараша]] - [[Гоминьдан|Гоминдан]] үкіметі Чунциннен [[Қытай Республикасы|Тайваньға]] эвакуацияланды.
* [[30 қараша]] - АҚШ президенті [[Гарри Трумэн]] Кореяда атом қаруын қолданатындығын ескертті.

=== Желтоқсан ===

* [[8 желтоқсан]] - АҚШ ҚХР-ға экономикалық байкот жариялады.

=== Қазақстанда ===

* [[29 тамыз]] - [[Семей полигоны|Семей полигонында]] КСРО-дағы алғашқы атом бомбасын сынауы өтті.

== Туғандар ==
''Тағы қараңыз: [[:Санат:1949 жылы туғандар]]''

== Қайтыс болғандар ==
''Тағы қараңыз: [[:Санат:1949 жылы қайтыс болғандар]]''

== Тағы қараңыз ==
{{commonscat|1949}}
{{Санат ағашы|{{PAGENAME}}}}

== Түсініктемелер ==
&lt;references/&gt;

{{Жыл күнтізбесі|1949}}

[[Санат:1949 жыл|*]]</text>
      <sha1>53juebqnsyt466eviui1kgcc2h0brot</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631474</id>
      <parentid>3631471</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T13:24:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Almatrkh</username>
        <id>172335</id>
      </contributor>
      <comment>/* Қыркүйек */</comment>
      <origin>3631474</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9148" sha1="503psrsgmqnx9wvlrkvtejwgrv1g96n" xml:space="preserve">{{alsonumber|1949}}
{{Жыл үшін навигация|1949}}
{{Ғасыр үшін навигация|20}}
{{Басқа күнтізбелер|1949}}
{{Жыл туралы|1949}}

== Оқиғалар ==

=== Қаңтар ===

* [[1 қаңтар]] - [[Кашмир|Кашмирде]] Үндістан мен Пәкістан арасындағы әскери қимылдар тоқтады.
* [[18 қаңтар]] — [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]], [[Румыния]], [[Мажарстан]], [[Болгария]], [[Польша]] және [[Чехословакия]] үкіметтерінің өкілдері Мәскеуде Өзара экономикалық көмек кеңесін (ӨЭКК) құру туралы хаттамаға қол қойды.
* [[20 қаңтар]] - [[Гарри Трумэн]] АҚШ президенті қызметіне екінші мерзімге кірісіп, [[Дамушы елдер|дамушы елдерге]] «техникалық көмек» көрсету бағдарламасын жариялады.
* [[26 қаңтар]] – [[Аустралия]] азаматтығы күшіне енді.
* [[31 қаңтар]] – Қытай Коммунистік партиясының әскерлері [[Бейжің|Бейжіңге]] кірді.

=== Ақпан ===

* [[4 ақпан]] – [[Иран]] шахы Мұхаммед Реза Пехлевиге қастандық жасау әрекеті сәтсіз аяқталды.
* [[16 ақпан]] – Хаим Вейцман [[Израиль]] президенті болып сайланды.
* [[24 ақпан]] - [[Израиль]] мен [[Мысыр]] арасындағы уақытша бітімгершілік келісіміне қол қойылды.

=== Наурыз ===

* [[8 наурыз]] - [[Франция]] Вьетнамның тәуелсіздігін мойындады.
* [[17 наурыз]]  -Мәскеуде [[Солтүстік Корея|КХДР]] мен коммунистік Қытай арасында бірлескен қауіпсіздік туралы келісімге қол қойылды.
* [[31 наурыз]] – [[Ньюфаундленд]] [[Канада|Канадаға]] 10-шы [[Провинция|провинциясы]] ретінде қосылды.

=== Сәуір ===

* [[1 сәуір]] - Бейпинде [[Гоминьдан]] мен [[Қытай коммунистік партиясы|ҚКП]] делегациялары арасында келіссөздер басталды.
* [[4 сәуір]] - [[АҚШ]], [[Ұлыбритания]], [[Франция]], [[Канада]] және басқа елдер арасында Солтүстік Атлантикалық келісімге қол қойылды, ол [[НАТО]]-ның әскери-саяси одағын құруға негіз болды.
* [[18 сәуір]] – [[Ирландия|Ирландия Республикасы]] ресми түрде республикаға айналып, [[Ұлттар достастығы|Ұлттар достастығынан]] шықты.
* [[23 сәуір]] – Қытай коммунистік әскерлері [[Нанкин|Нанкинді]] басып алды.
* [[26 сәуір]] – [[Трансиордания Әмірлігі|Трансиордания]] өз атауын [[Иордания]] Корольдігіне өзгертті.

=== Мамыр ===

* [[5 мамыр]] - [[Еуропа кеңесі|Еуропа Кеңесі]] құрылды.
* [[11 мамыр]]:
** [[Израиль]] Біріккен Ұлттар Ұйымына 59-шы мүше ретінде қабылданды.
** Сиам өзінің французша атауын ресми түрде «[[Тайланд|Тайландқа]]&lt;nowiki/&gt;» өзгертті.
* [[12 мамыр]] – Кеңес Одағы Берлин қоршауын алып тастады.
* [[20 мамыр]] - [[Гоминьдан]] Тайваньда әскери жағдай енгізді. Ол [[1987 жыл|1987]] жылға дейін күшінде қалды.
* [[23 мамыр]] - [[Германия|ГФР]] құрылды.
* [[27 мамыр]] - [[Гоминьдан]] әскерлері коммунистерге [[Шаңхай|Шаңхайды]] тапсырды.

=== Маусым ===

* [[11 маусым]] – [[Чехословакия]] Югославиямен экономикалық қарым-қатынасты үзді.
* [[27 маусым]] – [[Мьянма|Бирма]] (Мьянма) [[ЮНЕСКО]]-ға мүше болды.
* [[29 маусым]] - [[АҚШ әскері|АҚШ әскерлерінің]] соңғы бөлімдері [[Корея Республикасы|Оңтүстік Кореядан]] шығарылды.

=== Шілде ===

* [[2 шілде]] - Шығыс еуропа елдері Югославияға қару-жарақ жеткізуді тоқтатты.
* [[6 шілде]] - [[Монако]] [[ЮНЕСКО]] мүшесі болды.
* [[8 шілде]] - [[Тибет]] [[Қытай|Қытайдан]] тәуелсіздігін жариялады.
* [[19 шілде]] - [[Лаос]] Француз одағының құрамында тәуелсіздік алды.
* [[20 шілде]] – [[Израиль]] мен [[Сирия]] бітімге қол қойып, 19 айға созылған соғысты аяқтады.
* [[21 шілде]] - [[АҚШ Сенаты]] [[НАТО]] туралы шартты мақұлдады.
* [[27 шілде]] - Францияның Ұлттық жиналысы НАТО туралы шартты [[Мақұлдау|ратификациялады]].
* [[30 шілде]] – [[Англия]] мен [[Уэльс|Уэльсте]] тегін заң көмегін көрсету жүйесі енгізілді.

=== Тамыз ===

* [[8 тамыз]]:
** [[Бутан]] Ұлыбританиядан тәуелсіздігін алды.
** [[Еуропа кеңесі|Еуропа Кеңесінің]] алғашқы отырысы өтті. [[Түркия]], [[Грекия]] және [[Исландия]] жаңа мүшелер ретінде қабылданды.
* [[12 тамыз]] – Төртінші [[Женева конвенциялары|Женева конвенциясы]] қабылданды.
* [[20 тамыз]] - [[Мажарстан|Мажарстан Халық Республикасы]] жарияланды.
* [[24 тамыз]] – [[НАТО|Солтүстік Атлантикалық шарт ұйымы]] құрылды.
* [[29 тамыз]] - Еуропа Кеңесі алғаш рет бас қосты.

=== Қыркүйек ===

* [[13 қыркүйек]] – Кеңес Одағы [[Шри-Ланка|Цейлон]], [[Финляндия]], [[Исландия]], [[Италия]], [[Иордания]] және [[Португалия|Португалияның]] Біріккен Ұлттар Ұйымына мүше болуына [[вето]] қойды.
* [[14 қыркүйек]] - [[Пәкістан]] [[ЮНЕСКО]] мүшесі болды.
* [[15 қыркүйек]] - [[Конрад Аденауэр]] Германия Федеративтік Республикасының алғашқы [[Канцлер|канцлері]] болды.
* [[16 қыркүйек]] – [[Израиль]] ЮНЕСКО мүшесі болды.

=== Қазан ===

* [[1 қазан]] - [[Қытай Халық Республикасы]] құрылды.
* [[2 қазан]] - КСРО [[ҚХР]]-мен дипломатиялық қарым-қатынас орнатып, жаңа Қытайды мойындағанын жариялаған алғашқы шет мемлекет болды.
* [[4 қазан]] - Мажарстан Халық Республикасы ҚХР-мен дипломатиялық қатынастар орнатты.

=== Қараша ===

* [[28 қараша]] - [[Гоминьдан|Гоминдан]] үкіметі Чунциннен [[Қытай Республикасы|Тайваньға]] эвакуацияланды.
* [[30 қараша]] - АҚШ президенті [[Гарри Трумэн]] Кореяда атом қаруын қолданатындығын ескертті.

=== Желтоқсан ===

* [[8 желтоқсан]] - АҚШ ҚХР-ға экономикалық байкот жариялады.

=== Қазақстанда ===

* [[29 тамыз]] - [[Семей полигоны|Семей полигонында]] КСРО-дағы алғашқы атом бомбасын сынауы өтті.

== Туғандар ==
''Тағы қараңыз: [[:Санат:1949 жылы туғандар]]''

== Қайтыс болғандар ==
''Тағы қараңыз: [[:Санат:1949 жылы қайтыс болғандар]]''

== Тағы қараңыз ==
{{commonscat|1949}}
{{Санат ағашы|{{PAGENAME}}}}

== Түсініктемелер ==
&lt;references/&gt;

{{Жыл күнтізбесі|1949}}

[[Санат:1949 жыл|*]]</text>
      <sha1>503psrsgmqnx9wvlrkvtejwgrv1g96n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Үлгі:Сингл</title>
    <ns>10</ns>
    <id>199802</id>
    <revision>
      <id>3631608</id>
      <parentid>3604023</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T16:54:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ShadZ01</username>
        <id>56180</id>
      </contributor>
      <origin>3631608</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4142" sha1="0puwa4ukflsimk82e5ilgdkkmtupobx" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;
{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width: 24em; font-size: 87%;&quot;
|- style=&quot;text-align: center;&quot;
!style=&quot;background: {{{Түс|khaki}}};&quot; colspan=3|{{#if:{{{Атауы|}}}|'''{{{Атауы|}}}'''|'''{{PAGENAME}}'''}}
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|colspan=3|{{#if:{{{Тыс|}}}|[[Сурет:{{{Тыс}}}|220px|Сингл]]}}
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
!style=&quot;background: {{{Түс|khaki}}};&quot; colspan=3|{{{Орындаушы}}} [[сингл]]і {{#if: {{{Альбом}}}| &lt;br /&gt;«{{{Альбом}}}» альбомынан}}

{{#if:{{{Шығарылған|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Шығарылған'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Шығарылған}}}
}}
{{#if:{{{Формат|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Формат'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Формат}}}
}}
{{#if:{{{Б жағы|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Б жағы'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Б жағы}}}
}}
{{#if:{{{Жазылған|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Жазылған'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Жазылған}}}
}}
{{#if:{{{Жанры|{{{Жанры|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Жанры'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Жанрлар|{{{Жанры}}}}}}
}}
{{#if:{{{Тілі|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Тілі'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Тілі}}}
}}
{{#if:{{{Өлең авторы|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Өлең авторы'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Өлең авторы}}}
}}
{{#if:{{{Сазгері|{{{Композиторы|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}}}}|
{{!}}-
{{!}} '''[[Сазгер]]і'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Сазгері|{{{Композиторы}}}}}}
}}
{{#if:{{{Ұзақтығы|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Ұзақтығы'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Ұзақтығы}}}
}}
{{#if:{{{Лейблі|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Лейблі'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Лейблі}}}
}}
{{#if:{{{Продюсері|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''[[Продюсер]]і'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Продюсері}}}
}}
{{#if:{{{Сертификация|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Сертификация'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Сертификация}}}
}}
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
{{#if: {{{Чарттар|}}}
 | {{1 cell table row
    | attributes = style=&quot;background: {{{Түс|khaki}}}; text-align:center&quot; colspan=&quot;3&quot;
    | data       = '''Чарттардағы айлар'''}}}}
|-
{{#if: {{{Чарттар|}}}
 | {{1 cell table row
    | attributes = colspan=&quot;3&quot; style=&quot;line-height: 1.25&quot;
    | data       = 
{{{Чарттар}}}}}}}
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
{{#if: {{{Шолулар|}}}
 | {{1 cell table row
    | attributes = style=&quot;background: {{{Түс|khaki}}}; text-align:center&quot; colspan=&quot;3&quot;
    | data       = '''Кәсіби шолулар'''}}}}
|-
{{#if: {{{Шолулар|}}}
 | {{1 cell table row
    | attributes = colspan=&quot;3&quot; style=&quot;line-height: 1.25&quot;
    | data       = {{{Шолулар}}}}}}}
|-
{{#if: {{{Алдыңғы|}}}{{{Келесі|}}}{{{Жыл|}}}
 | {{1 cell table row
    | attributes = style=&quot;background: {{{Түс|khaki}}}; text-align:center&quot; colspan=&quot;3&quot;
    | data       = '''{{{Орындаушы}}}''' синглдерінің хронологиясы}}}}
|-
{{#if: {{{Алдыңғы|}}}{{{Келесі|}}}
 | {{!}}- style=&quot;text-align:center; font-size:smaller;&quot;
   {{!}}style=&quot;width: 33%; line-height: 1.25&quot; {{!}}{{{Алдыңғы|}}}
   {{!}}style=&quot;width: 33%; line-height: 1.25&quot; {{!}}'''{{{Атауы}}}'''&lt;br /&gt;{{{Жыл}}}
   {{!}}style=&quot;width: 33%; line-height: 1.25&quot; {{!}}{{{Келесі|}}}
}}
{{#if: {{{Аудио|}}} |''({{Audio|{{{Аудио}}}|тыңдау}})''}}
|-
{{#if: {{{Басқа|}}}
 | {{#ilst:{{{Басқа}}}|Түс={{{Түс|khaki}}}}}
}}{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Санат:Алфавит бойынша синглдер]]}}{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Санат:Алфавит бойынша әндер]]}}&lt;/includeonly&gt;
&lt;noinclude&gt;
{{doc}}
[[Санат:Үлгілер-инфобокстар:Музыка|{{PAGENAME}}]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0puwa4ukflsimk82e5ilgdkkmtupobx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631609</id>
      <parentid>3631608</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T16:55:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ShadZ01</username>
        <id>56180</id>
      </contributor>
      <origin>3631609</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4107" sha1="eiowq3vte35ucdlof4ianvxoxecn74v" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;
{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width: 24em; font-size: 87%;&quot;
|- style=&quot;text-align: center;&quot;
!style=&quot;background: {{{Түс|khaki}}};&quot; colspan=3|{{#if:{{{Атауы|}}}|'''{{{Атауы|}}}'''|'''{{PAGENAME}}'''}}
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|colspan=3|{{#if:{{{Тыс|}}}|[[Сурет:{{{Тыс}}}|220px|Сингл]]}}
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
!style=&quot;background: {{{Түс|khaki}}};&quot; colspan=3|{{{Орындаушы}}} [[сингл]]і {{#if: {{{Альбом}}}| &lt;br /&gt;«{{{Альбом}}}» альбомынан}}

{{#if:{{{Шығарылған|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Шығарылған'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Шығарылған}}}
}}
{{#if:{{{Формат|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Формат'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Формат}}}
}}
{{#if:{{{Б жағы|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Б жағы'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Б жағы}}}
}}
{{#if:{{{Жазылған|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Жазылған'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Жазылған}}}
}}
{{#if:{{{Жанры|{{{Жанры|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Жанры'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Жанрлар|{{{Жанры}}}}}}
}}
{{#if:{{{Тілі|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Тілі'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Тілі}}}
}}
{{#if:{{{Өлең авторы|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Өлең авторы'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Өлең авторы}}}
}}
{{#if:{{{Сазгері|{{{Композиторы|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}}}}|
{{!}}-
{{!}} '''[[Сазгер]]і'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Сазгері|{{{Композиторы}}}}}}
}}
{{#if:{{{Ұзақтығы|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Ұзақтығы'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Ұзақтығы}}}
}}
{{#if:{{{Лейблі|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Лейблі'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Лейблі}}}
}}
{{#if:{{{Продюсері|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''[[Продюсер]]і'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Продюсері}}}
}}
{{#if:{{{Сертификация|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Сертификация'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Сертификация}}}
}}
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
{{#if: {{{Чарттар|}}}
 | {{1 cell table row
    | attributes = style=&quot;background: {{{Түс|khaki}}}; text-align:center&quot; colspan=&quot;3&quot;
    | data       = '''Чарттардағы айлар'''}}}}
|-
{{#if: {{{Чарттар|}}}
 | {{1 cell table row
    | attributes = colspan=&quot;3&quot; style=&quot;line-height: 1.25&quot;
    | data       = 
{{{Чарттар}}}}}}}
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
{{#if: {{{Шолулар|}}}
 | {{1 cell table row
    | attributes = style=&quot;background: {{{Түс|khaki}}}; text-align:center&quot; colspan=&quot;3&quot;
    | data       = '''Кәсіби шолулар'''}}}}
|-
{{#if: {{{Шолулар|}}}
 | {{1 cell table row
    | attributes = colspan=&quot;3&quot; style=&quot;line-height: 1.25&quot;
    | data       = {{{Шолулар}}}}}}}
|-
{{#if: {{{Алдыңғы|}}}{{{Келесі|}}}{{{Жыл|}}}
 | {{1 cell table row
    | attributes = style=&quot;background: {{{Түс|khaki}}}; text-align:center&quot; colspan=&quot;3&quot;
    | data       = '''{{{Орындаушы}}}''' синглдерінің хронологиясы}}}}
|-
{{#if: {{{Алдыңғы|}}}{{{Келесі|}}}
 | {{!}}- style=&quot;text-align:center; font-size:smaller;&quot;
   {{!}}style=&quot;width: 33%; line-height: 1.25&quot; {{!}}{{{Алдыңғы|}}}
   {{!}}style=&quot;width: 33%; line-height: 1.25&quot; {{!}}'''{{{Атауы}}}'''&lt;br /&gt;{{{Жыл}}}
   {{!}}style=&quot;width: 33%; line-height: 1.25&quot; {{!}}{{{Келесі|}}}
}}
{{#if: {{{Аудио|}}} |''({{Audio|{{{Аудио}}}|тыңдау}})''}}
|-
{{#if: {{{Басқа|}}}
 | {{{Басқа}}}
}}
{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Санат:Алфавит бойынша синглдер]]}}{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Санат:Алфавит бойынша әндер]]}}&lt;/includeonly&gt;
&lt;noinclude&gt;
{{doc}}
[[Санат:Үлгілер-инфобокстар:Музыка|{{PAGENAME}}]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>eiowq3vte35ucdlof4ianvxoxecn74v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631610</id>
      <parentid>3631609</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T16:56:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ShadZ01</username>
        <id>56180</id>
      </contributor>
      <origin>3631610</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4109" sha1="sig41zz3dj7pqrh622ryab39o2bsjz2" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;
{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width: 24em; font-size: 87%;&quot;
|- style=&quot;text-align: center;&quot;
!style=&quot;background: {{{Түс|khaki}}};&quot; colspan=3|{{#if:{{{Атауы|}}}|'''{{{Атауы|}}}'''|'''{{PAGENAME}}'''}}
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|colspan=3|{{#if:{{{Тыс|}}}|[[Сурет:{{{Тыс}}}|220px|Сингл]]}}
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
!style=&quot;background: {{{Түс|khaki}}};&quot; colspan=3|{{{Орындаушы}}} [[сингл]]і {{#if: {{{Альбом}}}| &lt;br /&gt;«{{{Альбом}}}» альбомынан}}

{{#if:{{{Шығарылған|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Шығарылған'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Шығарылған}}}
}}
{{#if:{{{Формат|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Формат'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Формат}}}
}}
{{#if:{{{Б жағы|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Б жағы'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Б жағы}}}
}}
{{#if:{{{Жазылған|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Жазылған'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Жазылған}}}
}}
{{#if:{{{Жанры|{{{Жанры|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Жанры'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Жанрлар|{{{Жанры}}}}}}
}}
{{#if:{{{Тілі|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Тілі'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Тілі}}}
}}
{{#if:{{{Өлең авторы|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Өлең авторы'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Өлең авторы}}}
}}
{{#if:{{{Сазгері|{{{Композиторы|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}}}}|
{{!}}-
{{!}} '''[[Сазгер]]і'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Сазгері|{{{Композиторы}}}}}}
}}
{{#if:{{{Ұзақтығы|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Ұзақтығы'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Ұзақтығы}}}
}}
{{#if:{{{Лейблі|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Лейблі'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Лейблі}}}
}}
{{#if:{{{Продюсері|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''[[Продюсер]]і'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Продюсері}}}
}}
{{#if:{{{Сертификация|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Сертификация'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Сертификация}}}
}}
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
{{#if: {{{Чарттар|}}}
 | {{1 cell table row
    | attributes = style=&quot;background: {{{Түс|khaki}}}; text-align:center&quot; colspan=&quot;3&quot;
    | data       = '''Чарттардағы айлар'''}}}}
|-
{{#if: {{{Чарттар|}}}
 | {{1 cell table row
    | attributes = colspan=&quot;3&quot; style=&quot;line-height: 1.25&quot;
    | data       = 
{{{Чарттар}}}}}}}
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
{{#if: {{{Шолулар|}}}
 | {{1 cell table row
    | attributes = style=&quot;background: {{{Түс|khaki}}}; text-align:center&quot; colspan=&quot;3&quot;
    | data       = '''Кәсіби шолулар'''}}}}
|-
{{#if: {{{Шолулар|}}}
 | {{1 cell table row
    | attributes = colspan=&quot;3&quot; style=&quot;line-height: 1.25&quot;
    | data       = {{{Шолулар}}}}}}}
|-
{{#if: {{{Алдыңғы|}}}{{{Келесі|}}}{{{Жыл|}}}
 | {{1 cell table row
    | attributes = style=&quot;background: {{{Түс|khaki}}}; text-align:center&quot; colspan=&quot;3&quot;
    | data       = '''{{{Орындаушы}}}''' синглдерінің хронологиясы}}}}
|-
{{#if: {{{Алдыңғы|}}}{{{Келесі|}}}
 | {{!}}- style=&quot;text-align:center; font-size:smaller;&quot;
   {{!}}style=&quot;width: 33%; line-height: 1.25&quot; {{!}}{{{Алдыңғы|}}}
   {{!}}style=&quot;width: 33%; line-height: 1.25&quot; {{!}}'''{{{Атауы}}}'''&lt;br /&gt;{{{Жыл}}}
   {{!}}style=&quot;width: 33%; line-height: 1.25&quot; {{!}}{{{Келесі|}}}
}}
{{#if: {{{Аудио|}}} |''({{Audio|{{{Аудио}}}|тыңдау}})''}}
|-
{{#if: {{{Басқа|}}}
 | {{{Басқа}}}
}}
|}{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Санат:Алфавит бойынша синглдер]]}}{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Санат:Алфавит бойынша әндер]]}}&lt;/includeonly&gt;
&lt;noinclude&gt;
{{doc}}
[[Санат:Үлгілер-инфобокстар:Музыка|{{PAGENAME}}]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>sig41zz3dj7pqrh622ryab39o2bsjz2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631611</id>
      <parentid>3631610</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T17:00:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ShadZ01</username>
        <id>56180</id>
      </contributor>
      <origin>3631611</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4117" sha1="nkghsw5kw6zgpkl75wztx5d1bffm34f" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;
{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width: 24em; font-size: 87%;&quot;
|- style=&quot;text-align: center;&quot;
!style=&quot;background: {{{Түс|khaki}}};&quot; colspan=3|{{#if:{{{Атауы|}}}|'''{{{Атауы|}}}'''|'''{{PAGENAME}}'''}}
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|colspan=3|{{#if:{{{Тыс|}}}|[[Сурет:{{{Тыс}}}|220px|Сингл]]}}
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
!style=&quot;background: {{{Түс|khaki}}};&quot; colspan=3|{{{Орындаушы}}} [[сингл]]і {{#if: {{{Альбом}}}| &lt;br /&gt;«{{{Альбом}}}» альбомынан}}

{{#if:{{{Шығарылған|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Шығарылған'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Шығарылған}}}
}}
{{#if:{{{Формат|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Формат'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Формат}}}
}}
{{#if:{{{Б жағы|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Б жағы'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Б жағы}}}
}}
{{#if:{{{Жазылған|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Жазылған'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Жазылған}}}
}}
{{#if:{{{Жанры|{{{Жанры|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Жанры'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Жанрлар|{{{Жанры}}}}}}
}}
{{#if:{{{Тілі|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Тілі'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Тілі}}}
}}
{{#if:{{{Өлең авторы|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Өлең авторы'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Өлең авторы}}}
}}
{{#if:{{{Сазгері|{{{Композиторы|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}}}}|
{{!}}-
{{!}} '''[[Сазгер]]і'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Сазгері|{{{Композиторы}}}}}}
}}
{{#if:{{{Ұзақтығы|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Ұзақтығы'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Ұзақтығы}}}
}}
{{#if:{{{Лейблі|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Лейблі'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Лейблі}}}
}}
{{#if:{{{Продюсері|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''[[Продюсер]]і'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Продюсері}}}
}}
{{#if:{{{Сертификация|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Сертификация'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Сертификация}}}
}}
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
{{#if: {{{Чарттар|}}}
 | {{1 cell table row
    | attributes = style=&quot;background: {{{Түс|khaki}}}; text-align:center&quot; colspan=&quot;3&quot;
    | data       = '''Чарттардағы айлар'''}}}}
|-
{{#if: {{{Чарттар|}}}
 | {{1 cell table row
    | attributes = colspan=&quot;3&quot; style=&quot;line-height: 1.25&quot;
    | data       = 
{{{Чарттар}}}}}}}
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
{{#if: {{{Шолулар|}}}
 | {{1 cell table row
    | attributes = style=&quot;background: {{{Түс|khaki}}}; text-align:center&quot; colspan=&quot;3&quot;
    | data       = '''Кәсіби шолулар'''}}}}
|-
{{#if: {{{Шолулар|}}}
 | {{1 cell table row
    | attributes = colspan=&quot;3&quot; style=&quot;line-height: 1.25&quot;
    | data       = {{{Шолулар}}}}}}}
|-
{{#if: {{{Алдыңғы|}}}{{{Келесі|}}}{{{Жыл|}}}
 | {{1 cell table row
    | attributes = style=&quot;background: {{{Түс|khaki}}}; text-align:center&quot; colspan=&quot;3&quot;
    | data       = '''{{{Орындаушы}}}''' синглдерінің хронологиясы}}}}
|-
{{#if: {{{Алдыңғы|}}}{{{Келесі|}}}
 | {{!}}- style=&quot;text-align:center; font-size:smaller;&quot;
   {{!}}style=&quot;width: 33%; line-height: 1.25&quot; {{!}}«{{{Алдыңғы|}}}»
   {{!}}style=&quot;width: 33%; line-height: 1.25&quot; {{!}}'''{{{Атауы}}}'''&lt;br /&gt;{{{Жыл}}}
   {{!}}style=&quot;width: 33%; line-height: 1.25&quot; {{!}}«{{{Келесі|}}}»
}}
{{#if: {{{Аудио|}}} |''({{Audio|{{{Аудио}}}|тыңдау}})''}}
|-
{{#if: {{{Басқа|}}}
 | {{{Басқа}}}
}}
|}{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Санат:Алфавит бойынша синглдер]]}}{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Санат:Алфавит бойынша әндер]]}}&lt;/includeonly&gt;
&lt;noinclude&gt;
{{doc}}
[[Санат:Үлгілер-инфобокстар:Музыка|{{PAGENAME}}]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nkghsw5kw6zgpkl75wztx5d1bffm34f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631612</id>
      <parentid>3631611</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T17:02:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ShadZ01</username>
        <id>56180</id>
      </contributor>
      <origin>3631612</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4098" sha1="eyiaw10tsb49slq7ykwi63lv0998z0e" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;
{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width: 24em; font-size: 87%;&quot;
|- style=&quot;text-align: center;&quot;
!style=&quot;background: {{{Түс|khaki}}};&quot; colspan=3|{{#if:{{{Атауы|}}}|'''{{{Атауы|}}}'''|'''{{PAGENAME}}'''}}
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|colspan=3|{{#if:{{{Тыс|}}}|[[Сурет:{{{Тыс}}}|220px|Сингл]]}}
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
!style=&quot;background: {{{Түс|khaki}}};&quot; colspan=3|{{{Орындаушы}}} [[сингл]]і {{#if: {{{Альбом}}}| &lt;br /&gt;«{{{Альбом}}}» альбомынан}}

{{#if:{{{Шығарылған|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Шығарылған'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Шығарылған}}}
}}
{{#if:{{{Формат|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Формат'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Формат}}}
}}
{{#if:{{{Б жағы|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Б жағы'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Б жағы}}}
}}
{{#if:{{{Жазылған|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Жазылған'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Жазылған}}}
}}
{{#if:{{{Жанры|{{{Жанры|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Жанры'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Жанрлар|{{{Жанры}}}}}}
}}
{{#if:{{{Тілі|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Тілі'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Тілі}}}
}}
{{#if:{{{Өлең авторы|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Өлең авторы'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Өлең авторы}}}
}}
{{#if:{{{Сазгері|{{{Композиторы|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}}}}|
{{!}}-
{{!}} '''[[Сазгер]]і'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Сазгері|{{{Композиторы}}}}}}
}}
{{#if:{{{Ұзақтығы|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Ұзақтығы'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Ұзақтығы}}}
}}
{{#if:{{{Лейблі|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Лейблі'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Лейблі}}}
}}
{{#if:{{{Продюсері|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''[[Продюсер]]і'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Продюсері}}}
}}
{{#if:{{{Сертификация|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Сертификация'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Сертификация}}}
}}
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
{{#if: {{{Чарттар|}}}
 | {{1 cell table row
    | attributes = style=&quot;background: {{{Түс|khaki}}}; text-align:center&quot; colspan=&quot;3&quot;
    | data       = '''Чарттардағы айлар'''}}}}
|-
{{#if: {{{Чарттар|}}}
 | {{1 cell table row
    | attributes = colspan=&quot;3&quot; style=&quot;line-height: 1.25&quot;
    | data       = 
{{{Чарттар}}}}}}}
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
{{#if: {{{Шолулар|}}}
 | {{1 cell table row
    | attributes = style=&quot;background: {{{Түс|khaki}}}; text-align:center&quot; colspan=&quot;3&quot;
    | data       = '''Кәсіби шолулар'''}}}}
|-
{{#if: {{{Шолулар|}}}
 | {{1 cell table row
    | attributes = colspan=&quot;3&quot; style=&quot;line-height: 1.25&quot;
    | data       = {{{Шолулар}}}}}}}
|-
{{#if: {{{Алдыңғы|}}}{{{Келесі|}}}{{{Жыл|}}}
 | {{1 cell table row
    | attributes = style=&quot;background: {{{Түс|khaki}}}; text-align:center&quot; colspan=&quot;3&quot;
    | data       = '''{{{Орындаушы}}}''' синглдерінің хронологиясы}}}}
|-
{{#if: {{{Алдыңғы|}}}{{{Келесі|}}}
 | {{!}}- style=&quot;text-align:center;&quot;
   {{!}}style=&quot;width: 33%; line-height: 1.25&quot; {{!}}«{{{Алдыңғы|}}}»
   {{!}}style=&quot;width: 33%; line-height: 1.25&quot; {{!}}'''{{{Атауы}}}'''&lt;br /&gt;{{{Жыл}}}
   {{!}}style=&quot;width: 33%; line-height: 1.25&quot; {{!}}«{{{Келесі|}}}»
}}
{{#if: {{{Аудио|}}} |''({{Audio|{{{Аудио}}}|тыңдау}})''}}
|-
{{#if: {{{Басқа|}}}
 | {{{Басқа}}}
}}
|}{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Санат:Алфавит бойынша синглдер]]}}{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Санат:Алфавит бойынша әндер]]}}&lt;/includeonly&gt;
&lt;noinclude&gt;
{{doc}}
[[Санат:Үлгілер-инфобокстар:Музыка|{{PAGENAME}}]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>eyiaw10tsb49slq7ykwi63lv0998z0e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631613</id>
      <parentid>3631612</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T17:10:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ShadZ01</username>
        <id>56180</id>
      </contributor>
      <origin>3631613</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4158" sha1="7euvd97qvdq45u02p9srdi7obyghkrq" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;
{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width: 24em; font-size: 87%;&quot;
|- style=&quot;text-align: center;&quot;
!style=&quot;background: {{{Түс|khaki}}};&quot; colspan=3|{{#if:{{{Атауы|}}}|'''{{{Атауы|}}}'''|'''{{PAGENAME}}'''}}
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|colspan=3|{{#if:{{{Тыс|}}}|[[Сурет:{{{Тыс}}}|220px|Сингл]]}}
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
!style=&quot;background: {{{Түс|khaki}}};&quot; colspan=3|{{{Орындаушы}}} [[сингл]]і {{#if: {{{Альбом}}}| &lt;br /&gt;«{{{Альбом}}}» альбомынан}}

{{#if:{{{Шығарылған|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Шығарылған'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Шығарылған}}}
}}
{{#if:{{{Формат|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Формат'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Формат}}}
}}
{{#if:{{{Б жағы|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Б жағы'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Б жағы}}}
}}
{{#if:{{{Жазылған|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Жазылған'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Жазылған}}}
}}
{{#if:{{{Жанры|{{{Жанры|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Жанры'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Жанрлар|{{{Жанры}}}}}}
}}
{{#if:{{{Тілі|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Тілі'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Тілі}}}
}}
{{#if:{{{Өлең авторы|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Өлең авторы'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Өлең авторы}}}
}}
{{#if:{{{Сазгері|{{{Композиторы|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}}}}|
{{!}}-
{{!}} '''[[Сазгер]]і'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Сазгері|{{{Композиторы}}}}}}
}}
{{#if:{{{Ұзақтығы|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Ұзақтығы'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Ұзақтығы}}}
}}
{{#if:{{{Лейблі|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Лейблі'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Лейблі}}}
}}
{{#if:{{{Продюсері|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''[[Продюсер]]і'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Продюсері}}}
}}
{{#if:{{{Сертификация|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Сертификация'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Сертификация}}}
}}
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
{{#if: {{{Чарттар|}}}
 | {{1 cell table row
    | attributes = style=&quot;background: {{{Түс|khaki}}}; text-align:center&quot; colspan=&quot;3&quot;
    | data       = '''Чарттардағы айлар'''}}}}
|-
{{#if: {{{Чарттар|}}}
 | {{1 cell table row
    | attributes = colspan=&quot;3&quot; style=&quot;line-height: 1.25&quot;
    | data       = 
{{{Чарттар}}}}}}}
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
{{#if: {{{Шолулар|}}}
 | {{1 cell table row
    | attributes = style=&quot;background: {{{Түс|khaki}}}; text-align:center&quot; colspan=&quot;3&quot;
    | data       = '''Кәсіби шолулар'''}}}}
|-
{{#if: {{{Шолулар|}}}
 | {{1 cell table row
    | attributes = colspan=&quot;3&quot; style=&quot;line-height: 1.25&quot;
    | data       = {{{Шолулар}}}}}}}
|-
{{#if: {{{Алдыңғы|}}}{{{Келесі|}}}{{{Жыл|}}}
 | {{1 cell table row
    | attributes = style=&quot;background: {{{Түс|khaki}}}; text-align:center&quot; colspan=&quot;3&quot;
    | data       = '''{{{Орындаушы}}}''' синглдерінің хронологиясы}}}}
|-
{{#if: {{{Алдыңғы|}}}{{{Келесі|}}}
 | {{!}}- style=&quot;text-align:center;&quot;
   {{!}}style=&quot;width: 33%; line-height: 1.25&quot; {{!}}«{{{Алдыңғы|}}}»&lt;br /&gt;({{{Алд_жыл}}})
   {{!}}style=&quot;width: 33%; line-height: 1.25&quot; {{!}}'''«{{{Атауы}}}»'''&lt;br /&gt;({{{Жыл}}})
   {{!}}style=&quot;width: 33%; line-height: 1.25&quot; {{!}}«{{{Келесі|}}}»&lt;br /&gt;({{{Кел_жыл}}})
}}
{{#if: {{{Аудио|}}} |''({{Audio|{{{Аудио}}}|тыңдау}})''}}
|-
{{#if: {{{Басқа|}}}
 | {{{Басқа}}}
}}
|}{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Санат:Алфавит бойынша синглдер]]}}{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Санат:Алфавит бойынша әндер]]}}&lt;/includeonly&gt;
&lt;noinclude&gt;
{{doc}}
[[Санат:Үлгілер-инфобокстар:Музыка|{{PAGENAME}}]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7euvd97qvdq45u02p9srdi7obyghkrq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631614</id>
      <parentid>3631613</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T17:13:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ShadZ01</username>
        <id>56180</id>
      </contributor>
      <origin>3631614</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4228" sha1="26pjrkyjlne49sx85lff3u20v8wma0e" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;
{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width: 24em; font-size: 87%;&quot;
|- style=&quot;text-align: center;&quot;
!style=&quot;background: {{{Түс|khaki}}};&quot; colspan=3|{{#if:{{{Атауы|}}}|'''{{{Атауы|}}}'''|'''{{PAGENAME}}'''}}
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|colspan=3|{{#if:{{{Тыс|}}}|[[Сурет:{{{Тыс}}}|220px|Сингл]]}}
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
!style=&quot;background: {{{Түс|khaki}}};&quot; colspan=3|{{{Орындаушы}}} [[сингл]]і {{#if: {{{Альбом}}}| &lt;br /&gt;«{{{Альбом}}}» альбомынан}}

{{#if:{{{Шығарылған|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Шығарылған'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Шығарылған}}}
}}
{{#if:{{{Формат|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Формат'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Формат}}}
}}
{{#if:{{{Б жағы|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Б жағы'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Б жағы}}}
}}
{{#if:{{{Жазылған|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Жазылған'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Жазылған}}}
}}
{{#if:{{{Жанры|{{{Жанры|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Жанры'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Жанрлар|{{{Жанры}}}}}}
}}
{{#if:{{{Тілі|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Тілі'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Тілі}}}
}}
{{#if:{{{Өлең авторы|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Өлең авторы'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Өлең авторы}}}
}}
{{#if:{{{Сазгері|{{{Композиторы|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}}}}|
{{!}}-
{{!}} '''[[Сазгер]]і'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Сазгері|{{{Композиторы}}}}}}
}}
{{#if:{{{Ұзақтығы|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Ұзақтығы'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Ұзақтығы}}}
}}
{{#if:{{{Лейблі|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Лейблі'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Лейблі}}}
}}
{{#if:{{{Продюсері|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''[[Продюсер]]і'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Продюсері}}}
}}
{{#if:{{{Сертификация|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Сертификация'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Сертификация}}}
}}
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
{{#if: {{{Чарттар|}}}
 | {{1 cell table row
    | attributes = style=&quot;background: {{{Түс|khaki}}}; text-align:center&quot; colspan=&quot;3&quot;
    | data       = '''Чарттардағы айлар'''}}}}
|-
{{#if: {{{Чарттар|}}}
 | {{1 cell table row
    | attributes = colspan=&quot;3&quot; style=&quot;line-height: 1.25&quot;
    | data       = 
{{{Чарттар}}}}}}}
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
{{#if: {{{Шолулар|}}}
 | {{1 cell table row
    | attributes = style=&quot;background: {{{Түс|khaki}}}; text-align:center&quot; colspan=&quot;3&quot;
    | data       = '''Кәсіби шолулар'''}}}}
|-
{{#if: {{{Шолулар|}}}
 | {{1 cell table row
    | attributes = colspan=&quot;3&quot; style=&quot;line-height: 1.25&quot;
    | data       = {{{Шолулар}}}}}}}
|-
{{#if: {{{Алдыңғы|}}}{{{Келесі|}}}{{{Жыл|}}}
 | {{1 cell table row
    | attributes = style=&quot;background: {{{Түс|khaki}}}; text-align:center&quot; colspan=&quot;3&quot;
    | data       = '''{{{Орындаушы}}}''' синглдерінің хронологиясы}}}}
|-
{{#if: {{{Алдыңғы|}}}{{{Келесі|}}}
 | {{!}}- style=&quot;text-align:center;&quot;
   {{!}}style=&quot;width: 33%; line-height: 1.25&quot; {{!}}«{{{Алдыңғы|}}}»&lt;br /&gt;{{#if:{{{Алд_жыл|}}}|&lt;br /&gt;({{{Алд_жыл}}})}}
   {{!}}style=&quot;width: 33%; line-height: 1.25&quot; {{!}}'''«{{{Атауы}}}»'''&lt;br /&gt;({{{Жыл}}})
   {{!}}style=&quot;width: 33%; line-height: 1.25&quot; {{!}}«{{{Келесі|}}}»&lt;br /&gt;{{#if:{{{Кел_жыл|}}}|&lt;br /&gt;({{{Кел_жыл}}})}}
}}
{{#if: {{{Аудио|}}} |''({{Audio|{{{Аудио}}}|тыңдау}})''}}
|-
{{#if: {{{Басқа|}}}
 | {{{Басқа}}}
}}
|}{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Санат:Алфавит бойынша синглдер]]}}{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Санат:Алфавит бойынша әндер]]}}&lt;/includeonly&gt;
&lt;noinclude&gt;
{{doc}}
[[Санат:Үлгілер-инфобокстар:Музыка|{{PAGENAME}}]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>26pjrkyjlne49sx85lff3u20v8wma0e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631616</id>
      <parentid>3631614</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T17:18:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ShadZ01</username>
        <id>56180</id>
      </contributor>
      <origin>3631616</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4216" sha1="todflb256b51vvomy9h0aaqozi1xot1" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;
{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width: 24em; font-size: 87%;&quot;
|- style=&quot;text-align: center;&quot;
!style=&quot;background: {{{Түс|khaki}}};&quot; colspan=3|{{#if:{{{Атауы|}}}|'''{{{Атауы|}}}'''|'''{{PAGENAME}}'''}}
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|colspan=3|{{#if:{{{Тыс|}}}|[[Сурет:{{{Тыс}}}|220px|Сингл]]}}
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
!style=&quot;background: {{{Түс|khaki}}};&quot; colspan=3|{{{Орындаушы}}} [[сингл]]і {{#if: {{{Альбом}}}| &lt;br /&gt;«{{{Альбом}}}» альбомынан}}

{{#if:{{{Шығарылған|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Шығарылған'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Шығарылған}}}
}}
{{#if:{{{Формат|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Формат'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Формат}}}
}}
{{#if:{{{Б жағы|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Б жағы'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Б жағы}}}
}}
{{#if:{{{Жазылған|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Жазылған'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Жазылған}}}
}}
{{#if:{{{Жанры|{{{Жанры|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Жанры'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Жанрлар|{{{Жанры}}}}}}
}}
{{#if:{{{Тілі|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Тілі'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Тілі}}}
}}
{{#if:{{{Өлең авторы|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Өлең авторы'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Өлең авторы}}}
}}
{{#if:{{{Сазгері|{{{Композиторы|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}}}}|
{{!}}-
{{!}} '''[[Сазгер]]і'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Сазгері|{{{Композиторы}}}}}}
}}
{{#if:{{{Ұзақтығы|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Ұзақтығы'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Ұзақтығы}}}
}}
{{#if:{{{Лейблі|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Лейблі'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Лейблі}}}
}}
{{#if:{{{Продюсері|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''[[Продюсер]]і'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Продюсері}}}
}}
{{#if:{{{Сертификация|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Сертификация'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Сертификация}}}
}}
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
{{#if: {{{Чарттар|}}}
 | {{1 cell table row
    | attributes = style=&quot;background: {{{Түс|khaki}}}; text-align:center&quot; colspan=&quot;3&quot;
    | data       = '''Чарттардағы айлар'''}}}}
|-
{{#if: {{{Чарттар|}}}
 | {{1 cell table row
    | attributes = colspan=&quot;3&quot; style=&quot;line-height: 1.25&quot;
    | data       = 
{{{Чарттар}}}}}}}
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
{{#if: {{{Шолулар|}}}
 | {{1 cell table row
    | attributes = style=&quot;background: {{{Түс|khaki}}}; text-align:center&quot; colspan=&quot;3&quot;
    | data       = '''Кәсіби шолулар'''}}}}
|-
{{#if: {{{Шолулар|}}}
 | {{1 cell table row
    | attributes = colspan=&quot;3&quot; style=&quot;line-height: 1.25&quot;
    | data       = {{{Шолулар}}}}}}}
|-
{{#if: {{{Алдыңғы|}}}{{{Келесі|}}}{{{Жыл|}}}
 | {{1 cell table row
    | attributes = style=&quot;background: {{{Түс|khaki}}}; text-align:center&quot; colspan=&quot;3&quot;
    | data       = '''{{{Орындаушы}}}''' синглдерінің хронологиясы}}}}
|-
{{#if: {{{Алдыңғы|}}}{{{Келесі|}}}
 | {{!}}- style=&quot;text-align:center;&quot;
   {{!}}style=&quot;width: 33%; line-height: 1.25&quot; {{!}}«{{{Алдыңғы|}}}»&lt;br /&gt;{{#if:{{{Алд_жыл|}}}|({{{Алд_жыл}}})}}
   {{!}}style=&quot;width: 33%; line-height: 1.25&quot; {{!}}'''«{{{Атауы}}}»'''&lt;br /&gt;({{{Жыл}}})
   {{!}}style=&quot;width: 33%; line-height: 1.25&quot; {{!}}«{{{Келесі|}}}»&lt;br /&gt;{{#if:{{{Кел_жыл|}}}|({{{Кел_жыл}}})}}
}}
{{#if: {{{Аудио|}}} |''({{Audio|{{{Аудио}}}|тыңдау}})''}}
|-
{{#if: {{{Басқа|}}}
 | {{{Басқа}}}
}}
|}{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Санат:Алфавит бойынша синглдер]]}}{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Санат:Алфавит бойынша әндер]]}}&lt;/includeonly&gt;
&lt;noinclude&gt;
{{doc}}
[[Санат:Үлгілер-инфобокстар:Музыка|{{PAGENAME}}]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>todflb256b51vvomy9h0aaqozi1xot1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631668</id>
      <parentid>3631616</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T00:19:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ShadZ01</username>
        <id>56180</id>
      </contributor>
      <origin>3631668</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4220" sha1="g3z5jh6lyv699v5s7u86dgte93ehr3v" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;
{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width: 24em; font-size: 87%;&quot;
|- style=&quot;text-align: center;&quot;
!style=&quot;background: {{{Түс|khaki}}};&quot; colspan=3|{{#if:{{{Атауы|}}}|'''{{{Атауы|}}}'''|'''{{PAGENAME}}'''}}
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|colspan=3|{{#if:{{{Тыс|}}}|[[Сурет:{{{Тыс}}}|220px|Сингл]]}}
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
!style=&quot;background: {{{Түс|khaki}}};&quot; colspan=3|{{{Орындаушы}}} [[сингл]]і {{#if: {{{Альбом}}}| &lt;br /&gt;«{{{Альбом}}}» альбомынан}}

{{#if:{{{Шығарылған|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Шығарылған'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Шығарылған}}}
}}
{{#if:{{{Формат|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Формат'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Формат}}}
}}
{{#if:{{{Б жағы|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Б жағы'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Б жағы}}}
}}
{{#if:{{{Жазылған|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Жазылған'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Жазылған}}}
}}
{{#if:{{{Жанрлар|{{{Жанры|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Жанры'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Жанрлар|{{{Жанры}}}}}}
}}
{{#if:{{{Тілі|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Тілі'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Тілі}}}
}}
{{#if:{{{Өлең авторы|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Өлең авторы'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Өлең авторы}}}
}}
{{#if:{{{Сазгері|{{{Композиторы|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}}}}|
{{!}}-
{{!}} '''[[Сазгер]]і'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Сазгері|{{{Композиторы}}}}}}
}}
{{#if:{{{Ұзақтығы|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Ұзақтығы'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Ұзақтығы}}}
}}
{{#if:{{{Лейблі|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Лейблі'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Лейблі}}}
}}
{{#if:{{{Продюсері|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''[[Продюсер]]і'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Продюсері}}}
}}
{{#if:{{{Сертификация|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Сертификация'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Сертификация}}}
}}
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
{{#if: {{{Чарттар|}}}
 | {{1 cell table row
    | attributes = style=&quot;background: {{{Түс|khaki}}}; text-align:center&quot; colspan=&quot;3&quot;
    | data       = '''Чарттардағы айлар'''}}}}
|-
{{#if: {{{Чарттар|}}}
 | {{1 cell table row
    | attributes = colspan=&quot;3&quot; style=&quot;line-height: 1.25&quot;
    | data       = 
{{{Чарттар}}}}}}}
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
{{#if: {{{Шолулар|}}}
 | {{1 cell table row
    | attributes = style=&quot;background: {{{Түс|khaki}}}; text-align:center&quot; colspan=&quot;3&quot;
    | data       = '''Кәсіби шолулар'''}}}}
|-
{{#if: {{{Шолулар|}}}
 | {{1 cell table row
    | attributes = colspan=&quot;3&quot; style=&quot;line-height: 1.25&quot;
    | data       = {{{Шолулар}}}}}}}
|-
{{#if: {{{Алдыңғы|}}}{{{Келесі|}}}{{{Жыл|}}}
 | {{1 cell table row
    | attributes = style=&quot;background: {{{Түс|khaki}}}; text-align:center&quot; colspan=&quot;3&quot;
    | data       = '''{{{Орындаушы}}}''' синглдерінің хронологиясы}}}}
|-
{{#if: {{{Алдыңғы|}}}{{{Келесі|}}}
 | {{!}}- style=&quot;text-align:center;&quot;
   {{!}}style=&quot;width: 33%; line-height: 1.25&quot; {{!}}«{{{Алдыңғы|}}}»&lt;br /&gt;{{#if:{{{Алд_жыл|}}}|({{{Алд_жыл}}})}}
   {{!}}style=&quot;width: 33%; line-height: 1.25&quot; {{!}}'''«{{{Атауы}}}»'''&lt;br /&gt;({{{Жыл}}})
   {{!}}style=&quot;width: 33%; line-height: 1.25&quot; {{!}}«{{{Келесі|}}}»&lt;br /&gt;{{#if:{{{Кел_жыл|}}}|({{{Кел_жыл}}})}}
}}
{{#if: {{{Аудио|}}} |''({{Audio|{{{Аудио}}}|тыңдау}})''}}
|-
{{#if: {{{Басқа|}}}
 | {{{Басқа}}}
}}
|}{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Санат:Алфавит бойынша синглдер]]}}{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Санат:Алфавит бойынша әндер]]}}&lt;/includeonly&gt;
&lt;noinclude&gt;
{{doc}}
[[Санат:Үлгілер-инфобокстар:Музыка|{{PAGENAME}}]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>g3z5jh6lyv699v5s7u86dgte93ehr3v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631669</id>
      <parentid>3631668</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T00:21:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ShadZ01</username>
        <id>56180</id>
      </contributor>
      <origin>3631669</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4250" sha1="jm4okyexria2mjlk1y7s1i6wemvvfol" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;
{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width: 24em; font-size: 87%;&quot;
|- style=&quot;text-align: center;&quot;
!style=&quot;background: {{{Түс|khaki}}};&quot; colspan=3|{{#if:{{{Атауы|}}}|'''{{{Атауы|}}}'''|'''{{PAGENAME}}'''}}
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|colspan=3|{{#if:{{{Тыс|}}}|[[Сурет:{{{Тыс}}}|220px|Сингл]]}}
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
!style=&quot;background: {{{Түс|khaki}}};&quot; colspan=3|{{{Орындаушы}}} [[сингл]]і {{#if: {{{Альбом}}}| &lt;br /&gt;«{{{Альбом}}}» альбомынан}}

{{#if:{{{Шығарылған|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Шығарылған'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Шығарылған}}}
}}
{{#if:{{{Формат|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Формат'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Формат}}}
}}
{{#if:{{{Б жағы|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Б жағы'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Б жағы}}}
}}
{{#if:{{{Жазылған|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Жазылған'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Жазылған}}}
}}
{{#if:{{{Жанр|{{{Жанрлар|{{{Жанры|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}}}}}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Жанры'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Жанр|{{{Жанрлар|{{{Жанры}}}}}}}}}
}}
{{#if:{{{Тілі|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Тілі'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Тілі}}}
}}
{{#if:{{{Өлең авторы|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Өлең авторы'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Өлең авторы}}}
}}
{{#if:{{{Сазгері|{{{Композиторы|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}}}}|
{{!}}-
{{!}} '''[[Сазгер]]і'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Сазгері|{{{Композиторы}}}}}}
}}
{{#if:{{{Ұзақтығы|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Ұзақтығы'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Ұзақтығы}}}
}}
{{#if:{{{Лейблі|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Лейблі'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Лейблі}}}
}}
{{#if:{{{Продюсері|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''[[Продюсер]]і'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Продюсері}}}
}}
{{#if:{{{Сертификация|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}|
{{!}}-
{{!}} '''Сертификация'''
{{!}} colspan=&quot;2&quot; {{!}} {{{Сертификация}}}
}}
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
{{#if: {{{Чарттар|}}}
 | {{1 cell table row
    | attributes = style=&quot;background: {{{Түс|khaki}}}; text-align:center&quot; colspan=&quot;3&quot;
    | data       = '''Чарттардағы айлар'''}}}}
|-
{{#if: {{{Чарттар|}}}
 | {{1 cell table row
    | attributes = colspan=&quot;3&quot; style=&quot;line-height: 1.25&quot;
    | data       = 
{{{Чарттар}}}}}}}
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
{{#if: {{{Шолулар|}}}
 | {{1 cell table row
    | attributes = style=&quot;background: {{{Түс|khaki}}}; text-align:center&quot; colspan=&quot;3&quot;
    | data       = '''Кәсіби шолулар'''}}}}
|-
{{#if: {{{Шолулар|}}}
 | {{1 cell table row
    | attributes = colspan=&quot;3&quot; style=&quot;line-height: 1.25&quot;
    | data       = {{{Шолулар}}}}}}}
|-
{{#if: {{{Алдыңғы|}}}{{{Келесі|}}}{{{Жыл|}}}
 | {{1 cell table row
    | attributes = style=&quot;background: {{{Түс|khaki}}}; text-align:center&quot; colspan=&quot;3&quot;
    | data       = '''{{{Орындаушы}}}''' синглдерінің хронологиясы}}}}
|-
{{#if: {{{Алдыңғы|}}}{{{Келесі|}}}
 | {{!}}- style=&quot;text-align:center;&quot;
   {{!}}style=&quot;width: 33%; line-height: 1.25&quot; {{!}}«{{{Алдыңғы|}}}»&lt;br /&gt;{{#if:{{{Алд_жыл|}}}|({{{Алд_жыл}}})}}
   {{!}}style=&quot;width: 33%; line-height: 1.25&quot; {{!}}'''«{{{Атауы}}}»'''&lt;br /&gt;({{{Жыл}}})
   {{!}}style=&quot;width: 33%; line-height: 1.25&quot; {{!}}«{{{Келесі|}}}»&lt;br /&gt;{{#if:{{{Кел_жыл|}}}|({{{Кел_жыл}}})}}
}}
{{#if: {{{Аудио|}}} |''({{Audio|{{{Аудио}}}|тыңдау}})''}}
|-
{{#if: {{{Басқа|}}}
 | {{{Басқа}}}
}}
|}{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Санат:Алфавит бойынша синглдер]]}}{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Санат:Алфавит бойынша әндер]]}}&lt;/includeonly&gt;
&lt;noinclude&gt;
{{doc}}
[[Санат:Үлгілер-инфобокстар:Музыка|{{PAGENAME}}]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jm4okyexria2mjlk1y7s1i6wemvvfol</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Үлгі:Сингл/doc</title>
    <ns>10</ns>
    <id>199803</id>
    <revision>
      <id>3631660</id>
      <parentid>3294616</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T00:02:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ShadZ01</username>
        <id>56180</id>
      </contributor>
      <origin>3631660</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="957" sha1="1xn6amc8ul2s6wzlizq5xjqeh5yjfhe" xml:space="preserve">== Көшіріп алу үшін ==
&lt;pre&gt;
{{Сингл
 |Атауы                 = 
 |Тыс                   = 
 |Орындаушы             = 
 |Альбом                = 
 |Шығарылған            = 
 |Формат                = 
 |Б жағы                = 
 |Жазылған              = 
 |Жанр                  = 
 |Композиторы           = 
 |Өлең авторы           =
 |Ұзақтығы              = 
 |Лейблі                = 
 |Продюсері             = 
 |Чарттар               = 
 |Шолулар               = 
 |Алдыңғы               = 
 |Алд_жыл               =
 |Жыл                   = 
 |Келесі                = 
 |Кел_жыл               =
 |Басқа                 = 
}}
&lt;/pre&gt;

== Тағы қараңыз ==
* {{tl|Ән}}

&lt;includeonly&gt;
[[Санат:Үлгілер-инфобокстар:Музыка|{{PAGENAME}}]]
&lt;/includeonly&gt;</text>
      <sha1>1xn6amc8ul2s6wzlizq5xjqeh5yjfhe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631665</id>
      <parentid>3631660</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T00:13:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ShadZ01</username>
        <id>56180</id>
      </contributor>
      <origin>3631665</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="987" sha1="o54jiobbee85980741xjb469op0taoz" xml:space="preserve">== Көшіріп алу үшін ==
&lt;pre&gt;
{{Сингл
 |Атауы                 = 
 |Тыс                   = 
 |Орындаушы             = 
 |Альбом                = 
 |Шығарылған            = 
 |Формат                = 
 |Б жағы                = 
 |Жазылған              = 
 |Жанр                  = 
 |Тілі                  =
 |Композиторы           = 
 |Өлең авторы           =
 |Ұзақтығы              = 
 |Лейблі                = 
 |Продюсері             = 
 |Чарттар               = 
 |Шолулар               = 
 |Алдыңғы               = 
 |Алд_жыл               =
 |Жыл                   = 
 |Келесі                = 
 |Кел_жыл               =
 |Басқа                 = 
}}
&lt;/pre&gt;

== Тағы қараңыз ==
* {{tl|Ән}}

&lt;includeonly&gt;
[[Санат:Үлгілер-инфобокстар:Музыка|{{PAGENAME}}]]
&lt;/includeonly&gt;</text>
      <sha1>o54jiobbee85980741xjb469op0taoz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Куреджо</title>
    <ns>0</ns>
    <id>236693</id>
    <revision>
      <id>3631618</id>
      <parentid>1839837</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T17:30:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3631618</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4074" sha1="mq3o2mop78fdx1abwzrjejo7xxehacu" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = коммуна 
 |қазақша атауы           = Куреджо 
 |шынайы атауы            = Cureggio 
 |сурет                   =  
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = Италия 
 |елтаңба                 =  
 |ту                      = 
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir=N |lat_deg=45 |lat_min=41 |lat_sec=0 
  |lon_dir=E |lon_deg=8 |lon_min=28 |lon_sec=0 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |шекара түрі             = 
 |кестедегі шекара        = 
 |ел картасының өлшемi    = 
 |аймақ картасының өлшемi = 
 |аудан картасының өлшемi = 
 |аймақ түрі              = Италия әкімшілік бөлінісі{{!}}Аймағы 
 |аймағы                  = Пьемонт 
 |кестедегі аймақ         = Пьемонт 
 |аудан түрі              = Италия әкімшілік бөлінісі{{!}}Провинциясы 
 |ауданы                  = Новара (провинция){{!}}Новара 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |басшының түрi           = Мэр{{!}}Мэрі
 |басшысы                  = Giuseppina Zaninetti 
 |құрылған уақыты         = 
 |алғашқы дерек           = 
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 
 |жер аумағы              = 8 
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    =  
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 2248 
  |санақ жылы             = 2008 
  |тығыздығы              = 281 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            =  
 |уақыт белдеуі           = +1 
 |DST                     = бар 
 |телефон коды            = (+39) 322 
 |пошта индексі           = 28060 
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = ISTAT коды
 |сандық идентификаторы   = 3058 
 |ортаққордағы санаты     = Cureggio 
 |сайты                   = http://www.comune.cureggio.no.it 
 |сайт тілі               = it 
}} 
'''Куреджо''' ({{lang-it|Cureggio}}) — [[Италия]]дағы коммуна, [[Пьемонт]] әкімшілік аймағына қарасты [[Новара (провинция)|Новара]] провинциясында орналасқан.

Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2248 адамды құрайды&amp;nbsp;(2008). Халық тығыздығы 281 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 8 км² шамасында. Пошта индексі — 28060.

Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Madonna Assunta.&amp;nbsp;

== Демографиясы ==

== Коммуна әкімшілігі ==
* Телефоны: 322 839 100
* Электронды поштасы: segreteria@comune.cureggio.no.it
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.comune.cureggio.no.it Ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080719040835/http://www.comune.cureggio.no.it/ |date=2008-07-19 }} {{ref-it}}
* [http://www.istat.it/ Ұлттық статистика институты {{ref-it}}]

{{Новара провинциясы}}
{{italy-geo-stub}}

[[Санат:Пьемонт елді мекендері]]</text>
      <sha1>mq3o2mop78fdx1abwzrjejo7xxehacu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Кьяучи</title>
    <ns>0</ns>
    <id>239802</id>
    <revision>
      <id>3631647</id>
      <parentid>1842700</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T19:42:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3631647</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4005" sha1="6s0q74iocxdo7swyfg2yhxejqvmcy3h" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = коммуна 
 |қазақша атауы           = Кьяучи 
 |шынайы атауы            = Chiauci 
 |сурет                   =  
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = Италия 
 |елтаңба                 =  
 |ту                      = 
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir=N |lat_deg=41 |lat_min=41 |lat_sec=00 
  |lon_dir=E |lon_deg=14 |lon_min=23 |lon_sec=00 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |шекара түрі             = 
 |кестедегі шекара        = 
 |ел картасының өлшемi    = 
 |аймақ картасының өлшемi = 
 |аудан картасының өлшемi = 
 |аймақ түрі              = Италия әкімшілік бөлінісі{{!}}Аймағы 
 |аймағы                  = Молизе 
 |кестедегі аймақ         = Молизе 
 |аудан түрі              = Италия әкімшілік бөлінісі{{!}}Провинциясы 
 |ауданы                  = Изерния (провинция){{!}}Изерния 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |басшының түрi           = Мэр{{!}}Мэрі
 |басшысы                  = Egildo Di Pilla 
 |құрылған уақыты         = 
 |алғашқы дерек           = 
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 
 |жер аумағы              = 15 
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 879 
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 277 
  |санақ жылы             = 2008 
  |тығыздығы              = 18 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            =  
 |уақыт белдеуі           = +1 
 |DST                     = бар 
 |телефон коды            = (+39) 865 
 |пошта индексі           = 86090 
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = ISTAT коды
 |сандық идентификаторы   = 094015 
 |ортаққордағы санаты     = Chiauci 
 |сайты                   = http://www.comune.chiauci.is.it 
 |сайт тілі               = it 
}} 
'''Кьяучи''' ({{lang-it|Chiauci}}) — [[Италия]]дағы коммуна, [[Молизе]] әкімшілік аймағына қарасты [[Изерния (провинция)|Изерния]] провинциясында орналасқан.

Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 277 адамды құрайды&amp;nbsp;(2008). Халық тығыздығы 18 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 15 км² шамасында. Пошта индексі — 86090.

Елді мекеннің қамқоршысы — San Giorgio.&amp;nbsp;

== Демографиясы ==

== Коммуна әкімшілігі ==
* Телефоны: 0865 830100
* Электронды поштасы: comune@comune.chiauci.is.it
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.comune.chiauci.is.it Ресми сайты]{{Deadlink|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{ref-it}}
* [http://www.istat.it/ Ұлттық статистика институты {{ref-it}}]

{{Изерния провинциясы}}
{{italy-geo-stub}}

[[Санат:Молизе елді мекендері]]</text>
      <sha1>6s0q74iocxdo7swyfg2yhxejqvmcy3h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Чепинци (София-град облысы)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295280</id>
    <revision>
      <id>3631606</id>
      <parentid>1929935</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T16:46:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gitanes232</username>
        <id>100702</id>
      </contributor>
      <comment>+photo</comment>
      <origin>3631606</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4096" sha1="k2rnxftaw4fplink3wkgnpeis79fqjt" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = ауыл 
 |қазақша атауы           = Чепинци 
 |шынайы атауы            = Чепинци 
 |сурет                   = Chepintsi-SofiaCityMunicipality-BG02.jpg
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = Болгария 
 |елтаңба                 =  
 |ту                      = 
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir=N |lat_deg=42 |lat_min=46 |lat_sec= 
  |lon_dir=E |lon_deg=23 |lon_min=26 |lon_sec= 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |шекара түрі             = 
 |кестедегі шекара        = 
 |ел картасының өлшемi    = 250 
 |аймақ картасының өлшемi = 
 |аудан картасының өлшемi = 
 |аймақ түрі              = 
 |аймағы                  = 
 |кестедегі аймақ         = 
 |аудан түрі              = Болгария әкімшілік бөлінісі{{!}}Облысы 
 |ауданы                  = София-град облысы 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым түрі              = Болгария қауымдары{{!}}Қауымы 
 |қауым                   = Столична (қауым) 
 |кестедегі қауым         = Столична (қауым){{!}}Столична 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |басшының түрi           = Кмет
 |басшысы                 = Методи Недялков 
 |құрылған уақыты         = 
 |алғашқы дерек           = 
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 
 |жер аумағы              =  
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 570 
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 2 444 
  |санақ жылы             = 2010 
  |тығыздығы              = 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = +2 
 |DST                     = бар 
 |телефон коды            = (+359) 2996 
 |пошта индексі           = 1554 
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = С 
 |идентификатор түрі      = ЕКАТТЕ коды 
 |сандық идентификаторы   = 80409 
 |ортаққордағы санаты     = 
 |сайты                   = 
 |сайт тілі               = 
}} 
'''Чепинци''' ({{lang-bg|Чепинци}}) — [[Болгария]]дағы ауыл. [[София-град облысы]]на қарасты [[Столична (қауым)|Столична]] қауымының құрамына кіреді.

[[2010 жыл]]ғы  мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 444 адамды құрайды.

Пошта индексі — ''1554''.&amp;nbsp;Телефон коды — ''02996''.&amp;nbsp;[[ЕКАТТЕ коды]] — ''80409''.

== Картада ==
* [http://5ko.free.fr/bg/map.php?ime=Karta_Chepintsi_2&amp;goto=bgmaps bgmaps.com электронды картада орналасуы]
* [http://5ko.free.fr/bg/map.php?ime=Karta_Chepintsi_2&amp;goto=emapsbg emaps.bg электронды картада орналасуы]
* [http://5ko.free.fr/bg/map.php?ime=Karta_Chepintsi_2&amp;goto=googlemaps Google электронды картада орналасуы]

== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://grao.bg/tna/tab02.txt Тұрғын статистикасы] {{ref-bg}}

{{bulgaria-geo-stub}}
{{Столична қауымының елді мекендері}}

[[Санат:София-град облысының елді мекендері]]</text>
      <sha1>k2rnxftaw4fplink3wkgnpeis79fqjt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Үлкен төрттік</title>
    <ns>0</ns>
    <id>355670</id>
    <revision>
      <id>3631573</id>
      <parentid>3628688</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T15:34:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Жаһан */</comment>
      <origin>3631573</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20775" sha1="ripkv75nvjh09xeeqerfo5gni4ahyd1" xml:space="preserve">'''Үлкен төрттік''' ({{lang-en|Big Four}} немесе {{lang|en|Big 4}}) — [[банк]] саласында нарықта төрт ірі қаржы институты басым болатын бірнеше елдегі негізгі төрт банктің [[Ауызекі сөйлеу тілінің стилі|бейресми]] атауы. Осындай құрылым қалыптасқан елдерде бұл термин кеңінен қолданылады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.businessdictionary.com/definition/big-banks.html|title=Big banks|date=2011|work=BusinessDictionary.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20110529132221/http://www.businessdictionary.com/definition/big-banks.html |archive-date=29 May 2011 }}&lt;/ref&gt; Кейбір мемлекеттерде мұндай тізімге көбірек немесе азырақ банк енгізілетіндіктен, Үлкен үштік, Үлкен бестік немесе Үлкен алтылық сияқты атаулар да қолданылады.

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Компания
! Кіріс
! Жұмысшылар саны
! Жыл
|-
| [[PricewaterhouseCoopers]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.pwc.com/gx/en/annual-review/facts-figures.jhtml|title=Global Annual Review 2012|lang=en|accessdate=2012-10-15|archiveurl=http://www.webcitation.org/6BRvc6i81|archivedate=2012-10-16}}&lt;/ref&gt;
| $31,5 млрд
| 180 500
| 2012
|-
| [[Deloitte Touche Tohmatsu]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.deloitte.com/2012revenues|title=Deloitte announces revenue results of US$31.3 billion|lang=en|accessdate=2012-10-15|archiveurl=http://www.webcitation.org/6BRvcnYQ5|archivedate=2012-10-16}}&lt;/ref&gt;
| $31,3 млрд
| 193 000
| 2012
|-
| [[Ernst &amp; Young]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ey.com/AU/en/Newsroom/Facts-and-figures|title=Ernst &amp; Young at a glance|lang=en|accessdate=2012-10-15|archiveurl=http://www.webcitation.org/6BRvdTQOy|archivedate=2012-10-16}}&lt;/ref&gt;
| $24,4 млрд
| 167 000
| 2012
|-
| [[KPMG]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.kpmg.com/global/en/issuesandinsights/articlespublications/press-releases/pages/fy2011-revenues.aspx|title=KPMG reports FY11 revenues of US$22.7 Billion|lang=en|accessdate=2012-10-15|archiveurl=http://www.webcitation.org/6BRvdyLo0|archivedate=2012-10-16}}&lt;/ref&gt;
| $22,7 млрд
| 145 000
| 2011
|}
&lt;!--
The '''Big Four''' are the four largest international [[professional services networks]] in [[accountancy]] and [[professional services]], offering services including Audit, Assurance, Tax, Consulting, Advisory, Actuarial, Corporate Finance and Legal. They handle the vast majority of [[Financial audit|audits]] for [[Public company|publicly traded companies]] as well as many [[Private company|private companies]], creating an [[oligopoly]] in auditing large companies. It is reported that the Big Four audit all but one of the companies that constitute the FTSE 100, and 240 of the companies in the FTSE 250, an index of the leading mid-cap listing companies.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://online.wsj.com/article/BT-CO-20110329-715439.html |title=UK Auditors Braced For Report Examining Role In Banking Crisis |date=2011-03-29 |author=Mario Christodoulou |publisher=The Wall Street Journal }}&lt;/ref&gt; The Big Four firms are shown below, with their latest publicly available data.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Firm
! Revenues
! Employees
! Fiscal Year
! Headquarters
! Source
|-
| [[PricewaterhouseCoopers|PwC]]
| $31.5bn
| 180,000
| 2012
| [[United Kingdom]]
| &lt;ref&gt;{{cite news |url=http://press.pwc.com/GLOBAL/News-releases/pwc-fy-2012-global-revenues-rise-to-us31.5-billion/s/f5cc1cde-a84a-4026-b885-08b443022408 |title=PwC FY 2012 Global Revenues Rise to US$31.5 billion|publisher=PwC}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Deloitte Touche Tohmatsu|Deloitte]]
| $31.3bn
| 193,000
| 2012
| [[United States]]
| &lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.deloitte.com/view/en_GX/global/press/a5daccebe26d9310VgnVCM1000003156f70aRCRD.htm?id=gx_theme_ExtRev12_fb_190912&amp;sf61638=1| title=Deloitte announces revenue results of US$31.3 billion}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ernst &amp; Young]]
| $24.4bn
| 167,000
| 2012
| [[United Kingdom]]
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.doingbusiness.ro/en/company-news/2081/ernst-young-reports-2011-global-revenues-of-usd-229-bn |title=Doing Business |publisher=Doingbusiness.ro |accessdate=8 December 2011}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[KPMG]]
| $22.1bn
| 145,000
| 2011
| [[Netherlands]]
| &lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.kpmg.com/Global/en/WhoWeAre/Performance/AnnualReviews/Documents/kpmg-international-annual-review-2011.pdf |title=KPMG International Annual Review 2011 | publisher=KPMG }}&lt;/ref&gt;
|}

This group was once known as the &quot;Big Eight&quot;, and was reduced to the &quot;Big Five&quot; by a series of [[merger]]s. The Big Five became the Big Four after the demise of [[Arthur Andersen]] in 2002, following its involvement in the [[Enron scandal]].
	
==Legal structure==
	
None of the Big Four accounting firms is a single firm - rather, they are [[accounting networks and associations|accounting networks]]. Each is a network of firms, owned and managed independently, which have entered into agreements with other member firms in the network to share a common name, brand and quality standards. Each network has established an entity to co-ordinate the activities of the network. In one case (KPMG), the co-ordinating entity is Swiss, and in three cases (Deloitte Touche Tohmatsu, PricewaterhouseCoopers and Ernst &amp; Young) the co-ordinating entity is a UK [[limited company]]. Those entities do not themselves practice accountancy, and do not own or control the member firms. They are similar to [[law firm network]]s found in the legal profession.

In many cases each member firm practises in a single country, and is structured to comply with the regulatory environment in that country. In 2007 KPMG announced a merger of four member firms (in the United Kingdom, Germany, Switzerland and Liechtenstein) to form a single firm. 
	
Ernst &amp; Young also includes separate legal entities which manage three of its four areas: Americas, EMEIA (Europe, The Middle East, India and Africa), and Asia-Pacific. (Note: the Japan area does not have a separate area management entity).  These firms coordinate services performed by local firms within their respective areas but do not perform services or hold ownership in the local entities.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Ernst &amp; Young|title=Legal statement|work=http://www.ey.com/GL/EN/home/legal}}&lt;/ref&gt; 
	
The figures in this article refer to the combined revenues of each network of firms.

==Mergers and the Big Auditors==

Since 1989, [[merger]]s and one major scandal involving Arthur Andersen have reduced the number of major accountancy firms from eight to four.

===Big 8===
The firms were called the '''Big 8''' for most of the 20th century, reflecting the international dominance of the eight largest accountancy firms (presented here in alphabetical order):

*[[Arthur Andersen]] (Until its destruction in 2002 for its part in the [[Enron]] scandal.)
*[[Arthur Young &amp; Co.]]
*[[Coopers &amp; Lybrand]] (until 1973 Cooper Brothers in the UK and Lybrand, Ross Bros., &amp; Montgomery in the US)
*[[Ernst &amp; Young|Ernst &amp; Whinney]] (until 1979 Ernst &amp; Ernst in the US and Whinney Murray in the UK)
*[[Deloitte Touche Tohmatsu|Deloitte Haskins &amp; Sells]] (until 1978 Haskins &amp; Sells in the US and Deloitte &amp; Co. in the UK)
*[[KPMG|Peat Marwick Mitchell]] (later Peat Marwick, then KPMG)
*[[Price Waterhouse]]
*[[Touche Ross]]

Most of the Big 8 originated in alliances formed between British and US accountancy firms in the 19th or early 20th centuries. Price Waterhouse was a UK firm which opened a US office in 1890 and subsequently established a separate US partnership. The UK and US Peat Marwick Mitchell firms adopted a common name in 1925. Other firms used separate names for domestic business, and did not adopt common names until much later: Touche Ross in 1960, Arthur Young (at first Arthur Young, McLelland Moores) in 1968, Coopers &amp; Lybrand in 1973, Deloitte Haskins &amp; Sells in 1978 and Ernst &amp; Whinney in 1979.&lt;ref&gt;[http://www.icaew.com/index.cfm?route=155661 Institute of Chartered Accountants in England &amp; Wales: Firms' family trees]&lt;/ref&gt;

The firms' initial international expansion was driven by the needs of British and US based [[Multinational corporation|multinationals]] for worldwide service. They expanded by forming local partnerships or by forming alliances with local firms.

Arthur Andersen had a different history. The firm originated in the United States, and expanded internationally by establishing its own offices in other markets, including the United Kingdom.

In the 1980s the Big 8, each now with global branding, adopted modern marketing and grew rapidly. They merged with many smaller firms. One of the largest of these mergers was in 1987, when Peat Marwick merged with the [[Klynveld Main Goerdeler (KMG)]] group to become KPMG Peat Marwick, later known simply as KPMG.

===Big 6===
Competition among these public accountancy firms intensified and the Big 8 became the '''Big 6''' in 1989 when Ernst &amp; Whinney merged with Arthur Young to form [[Ernst &amp; Young]] in June, and Deloitte, Haskins &amp; Sells merged with Touche Ross to form [[Deloitte &amp; Touche]] in August.

Confusingly, in the [[United Kingdom]] the local firm of Deloitte, Haskins &amp; Sells merged instead with Coopers &amp; Lybrand. For some years after the merger, the merged firm was called Coopers &amp; Lybrand Deloitte and the local firm of Touche Ross kept its original name. In the mid 1990s however, both UK firms changed their names to match those of their respective international organizations. On the other hand, in [[Australia]] the local firm of Touche Ross merged instead with KPMG.&lt;ref&gt;[http://www.deloitte.com/dtt/article/0,1002,cid%253D12279,00.html Deloitte: Our domestic routes]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=950DE7DD103BF936A35751C1A96F948260 |date=1989-12-05 |title=Deloitte, Touche Merger Done |publisher=New York Times |author=Alison Leigh Cowan }}&lt;/ref&gt; It is for these reasons that the Deloitte &amp; Touche international organization was known as DRT International (later DTT International), to avoid use of names which would have been ambiguous (as well as contested) in certain markets.

Elsewhere, the local firm in Malaysia merged with Arthur Andersen.

===Big 5===
The Big 6 became the '''Big 5''' in July 1998 when Price Waterhouse merged with Coopers &amp; Lybrand to form [[PricewaterhouseCoopers]].

===Big 4===
The [[Enron]] collapse and ensuing investigation prompted scrutiny of their financial reporting, which was audited by [[Arthur Andersen]], which eventually was indicted for obstruction of justice for shredding documents related to the audit in the [[Timeline of the Enron scandal|2001 Enron scandal]]. The resulting conviction, since overturned, still effectively meant the end for Arthur Andersen. Most of its country practices around the world have been sold to members of what is now the Big Four, notably [[Ernst &amp; Young]] globally, [[Deloitte &amp; Touche]] in the UK, Canada, Spain and Brazil, and [[PricewaterhouseCoopers]](now known as [[PwC]]) in China and Hong Kong.

The Big 4 are sometimes referred to as the &quot;Final Four&quot;{{Citation needed|date=November 2011}} due to the widely held perception that competition regulators are unlikely to allow further concentration of the accounting industry and that other firms will never be able to compete with the Big 4 for top-end work, as there is a market perception that they are not credible as auditors or advisors to the largest corporations.

2002 saw the passage of the [[Sarbanes–Oxley Act]] into law, providing strict compliance rules to both businesses and their auditors.

In 2010 Deloitte with its 1.8% growth was able to beat PricewaterhouseCoopers with its 1.5% growth to gain first place and become the largest accounting firm in the industry. In 2011, PwC re-gained the first place with 10% revenue growth.
&lt;ref&gt;[http://www.big4.com/analysis The Big Four Accounting Firms 2011 Performance Analysis]&lt;/ref&gt;

===Mergers and developments===
*(2001) '''Arthur Andersen'''
**Developed from '''Andersen, Delany'''

*'''Ernst &amp; Young''' (1989)
**'''Arthur Young''' (1968)
**'''Ernst &amp; Whinney''' (1979)
***'''Ernst &amp; Ernst (US)'''
***'''Whinney Murray (UK)'''
***'''Whinney, Smith &amp; Whinney'''

*'''PwC''' (2010)
**'''PricewaterhouseCoopers''' (1998)
***'''Coopers &amp; Lybrand''' (1973)
****'''Cooper Brothers (UK)'''
****'''Lybrand, Ross Bros, Montgomery (US)'''
***'''Price Waterhouse'''

*'''Deloitte Touche Tohmatsu'''
**'''Deloitte &amp; Touche''' (1989)
***'''Deloitte Haskins &amp; Sells''' (1978)
****'''Deloitte &amp; Co. (UK)'''
****'''Haskins &amp; Sells (US)'''
***'''Touche Ross''' (1960)
****'''Touche, Ross, Bailey &amp; Smart'''
*****'''Ross, Touche (Canada)'''
*****'''George A. Touche (UK)'''
*****'''Touche, Niven, Bailey &amp; Smart (US)'''
******'''Touche Niven'''
******'''Bailey'''
******'''A. R. Smart'''
**'''Tohmatsu &amp; Co. (Japan)'''

*'''KPMG''' (1987)
**'''Peat Marwick Mitchell''' (1925)
***'''William Barclay Peat (UK)'''
***'''Marwick Mitchell (US)'''
**'''KMG'''
***'''Klynveld Main Goerdeler'''
****'''Klynveld Kraayenhof (Netherlands)'''
****'''Thomson McLintock (UK)'''
****'''Main Lafrentz (US)'''
***'''Deutsche Treuhand Gesellschaft (Germany)'''

A year at the end indicates year of formation through merger or adoption of single brand name.
A year in the beginning indicates date of closure of functioning or going out of prominence.

==Policy issues concerning industry concentration==
In the wake of industry concentration and individual firm failure, the issue of a credible alternative industry structure has been raised.&lt;ref&gt;[http://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=928482 Lawrence A. Cunningham, Too Big to Fail: Moral Hazard in Auditing and the Need to Restructure the Industry Before It Fails Amir, Columbia University Law Review]&lt;/ref&gt; The limiting factor on the growth of additional firms is that although some of the firms in the next tier have become quite substantial, and have formed international networks, effectively all very large public companies insist on having a &quot;Big Four&quot; audit, so the smaller firms have no way to grow into the top end of the market.

Documents published in June 2010 show that some UK companies' [[Contractual term|banking covenants]] require them to use one of the Big Four. This approach from the lender prevents accounting firms in the next tier from competing for audit work for such companies. The [[British Bankers' Association]] said that such clauses are rare.&lt;ref&gt;[http://www.accountancyage.com/accountancyage/news/2264992/big-four-clauses-rare-bba Big-Four-only clauses are rare: BBA], ''[[Accountancy Age]]'', 18 Jun 2010&lt;/ref&gt; Current discussions in the UK consider outlawing such clauses.

In 2011,The UK [[House of Lords]] completed an inquiry into the financial crisis, and called for an [[Office of Fair Trading]] investigation into the dominance of the Big Four.&lt;ref&gt;Adam Jones, [http://www.ft.com/cms/s/0/358b366e-59fa-11e0-ba8d-00144feab49a.html Auditors criticised for role in financial crisis], ''Financial Times'', 30 March 2011&lt;/ref&gt; It is reported that the Big Four audit all but one of the companies that constitute the FTSE 100, and 240 of the companies in the FTSE 250, an index of the leading mid-cap listing companies.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://online.wsj.com/article/BT-CO-20110329-715439.html |title=UK Auditors Braced For Report Examining Role In Banking Crisis |date=2011-03-29 |author=Mario Christodoulou |publisher=The Wall Street Journal }}&lt;/ref&gt;

In [[Ireland]], the Director of Corporate Enforcement, in February 2011 said, auditors &quot;report surprisingly few types of company law offences to us&quot;, with the so-called &quot;big four&quot; auditing firms reporting the least often to his office, at just 5pc of all reports.&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://www.independent.ie/business/irish/appleby-and-revenue-query-work-of-auditors-2544309.html | work=Irish Independent | title=Appleby and Revenue query work of auditors | date=2011-02-17}}&lt;/ref&gt;
--&gt;

== Жаһан ==
{{Толықтыру}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; border=&quot;1&quot;
|-
! Мемлекет
! Deloitte Touche Tohmatsu
! PwC
! Ernst &amp; Young
! KPMG
|-
| Аргентина
| Deloitte &amp; Co. S.R.L
| Pricewaterhouse &amp; Co. S.R.L.
| Ernst &amp; Young
| KPMG
|-
| Bangladesh
| Hoda Vasi Chowdhury &amp; Co.
| A. Qasem &amp; Co. (AQC)
| S. F. Ahmed &amp; Co.
| Rahman Rahman Huq
|-
| Бразилия
| Deloitte
| PwC
| Ernst &amp; Young Terco
| KPMG
|-
| Қытай
| Deloitte Hua Yong
| PricewaterhouseCoopers Zhong Tian
| Ernst &amp; Young Hua Ming
| KPMG Hua Zhen
|-
| Мысыр
| Kamel Saleh
| Mansour &amp; Co.
| Allied for Accounting and Auditing (Emad Ragheb)
| Hazem Hassan
|-
| Салвадор
| DTT El Salvador, S.A. de C.V.
| PricewaterhouseCoopers El Salvador
| Ernst &amp; Young El Salvador, S.A. de C.V. 
| KPMG, S.A.
|-
| Үндістан
| Deloitte Haskins &amp; Sells, P C Hansotia, C C Chokshi &amp; Co, S.B. Billimoria, M.Pal &amp; Co., Fraser &amp; Ross and Touche Ross &amp; co and A.F Ferguson
| Price Waterhouse, Price Waterhouse &amp; Co., Lovelock &amp; Lewes, and Dalal &amp; Shah
| S.R.Batliboi &amp; Co., S.R.Batliboi &amp; Associates, S.V.Ghatalia &amp; Associates
| BSR &amp; Co
|-
| Индонезия
| KAP Osman Bing Satrio
| KAP Tanudiredja, Wibisana &amp; Rekan
| KAP Purwantono, Suherman &amp; Surja
| KAP Sidharta dan Widjaja
|-
| Израиль
| Deloitte Brightman Almagor Zohar
| Kesselman &amp; Kesselman, PwC Israel
| Kost, Forer, Gabbay &amp; Kasierer (Ernst &amp; Young Israel)
| KPMG Somekh Chaikin
|-
| Италия
| Deloitte Touche Tohmatsu
| PricewaterhouseCoopers 
| Reconta Ernst &amp; Young SpA, Ernst &amp; Young Financial Business Advisors SpA, 
| KPMG
|-
| Жапония
| Deloitte Touche Tohmatsu&lt;br/&gt;''Kansa Houjin Tohmatsu''
| PricewaterhouseCoopers Aarata&lt;br/&gt;''Aarata Kansa Houjin''
| Ernst &amp; Young ShinNihon LLC&lt;br/&gt;''ShinNihon Yugen-sekinin Kansa Houjin''
| KPMG AZSA LLC (formerly KPMG AZSA &amp; Co.)&lt;br/&gt;''Azsa Kansa Houjin''
|-
| Иордания
| Deloitte Touche(M.E)
| PwC
| Ernst &amp; Young
| KPMG
|-
| Кения
| Deloitte &amp; Touche (E.A)
| PwC
| Ernst &amp; Young
| KPMG
|-
| Ливан
| Deloitte Touche(M.E)
| PwC
| Ernst &amp; Young
| &amp;nbsp;
|-
| Малайзия
| Deloitte KassimChan
| PricewaterhouseCoopers
| Ernst &amp; Young
| KPMG
|-
| Мехико
| Galaz, Yamazaki, Ruiz Urquiza, S.C.
| PricewaterhouseCoopers México
| Mancera S.C.
| KPMG Cárdenas Dosal, S.C.
|-
| Морокко
| Deloitte Touche(M.E)
| PwC
| Ernst &amp; Young
| KPMG
|-
| Нигерия
| Akintola Williams Deloitte
| PwC Nigeria
| Ernst &amp; Young
| KPMG
|-
| Пәкістан
| M. Yousuf Adil Saleem &amp; Co.
| A. F. Ferguson &amp; Co.
| Ernst &amp; Young Ford Rhodes Sidat Hyder
| KPMG Taseer Hadi &amp; Co.
|-
| Филлипин
| Navarro Amper &amp; Co ( formerly Manabat Delgado Amper &amp; Co.)
| Isla Lipana &amp; Co.
| Sycip Gorres Velayo &amp; Co.
| Manabat Sanagustin &amp; Co.
|-
| Сауд Арабиясы
| Deloitte &amp; Touche Bakr Abulkhair &amp; Co
| PricewaterhouseCoopers LLP
| Ernst &amp; Young Saudi Arabia
| KPMG Al Fozan &amp; Al Sadhan
|-
| Оңтүстік Африка
| Deloitte Touche Tohmatsu
| PwC
| Ernst &amp; Young
| KPMG
|-
| Оңтүстік Корея
| Anjin LLC
| Samil LLC
| Hanyoung LLC
| Samjong LLC
|-
| Шри Ланка
| &amp;nbsp;
| PwC
| Ernst &amp; Young
| KPMG
|-
| Швеция
| Deloitte Touche Tohmatsu
| Öhrlings PricewaterhouseCoopers
| &amp;nbsp;
| KPMG
|-
| Сирия
| Deloitte(M.E)- Nassir Tamimi Chartered Accountant
| Pricewaterhousecoopers
| Abdul Kader Hussarieh and partners
| Mejanni &amp; Co. Charted Accountants and Consultants LLC
|-
| Тайуан
| Deloitte.
| PricewaterhouseCoopers Taiwan
| Ernst &amp; Young
| KPMG
|-
| Түркия
| DRT Bagimsiz Denetim ve S.M.M. A.S.
| Basaran Nas Bagimsiz Denetim ve SMMM A.S.
| Güney Bagimsiz Denetim ve S.M.M. A.S.
| Akis Bagimsiz Denetim ve S.M.M. A.S.
|-
| Өзбекстан
|Deloitte Touche Tohmatsu
|ASC PricewaterhouseCoopers
|Evan Young
|
|-
|Венецуела
|Lara Marambio &amp; Asociados
|
|
|
|}

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

==Сыртқы сілттемелер==
* Frontpage of [http://www.deloitte.com/ Deloitte Touche Tohmatsu Limited]
* Frontpage of [https://web.archive.org/web/19961029064141/http://www.arthurandersen.com/ Arthur Andersen website] archived in 1996
* Frontpage of [https://web.archive.org/web/19961101035649/http://www.colybrand.com/ Coopers &amp; Lybrand LLP website] archived in 1996
* Frontpage of [https://web.archive.org/web/19970209150916/http://www.pw.com/ Price Waterhouse website] archived in 1997

{{Үлкен4}}

{{DEFAULTSORT:Big Four Auditors}}
[[Санат:Алфавит бойынша компаниялар]]
[[Санат:Қаржы]]
[[Санат:Консалтинг]]
[[Санат:Аудит]]</text>
      <sha1>ripkv75nvjh09xeeqerfo5gni4ahyd1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Курил аралдары</title>
    <ns>0</ns>
    <id>478866</id>
    <revision>
      <id>3631619</id>
      <parentid>3518966</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T17:38:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3631619</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8516" sha1="o96dd2lqlw82cz7hg5fhpadg3gn69hl" xml:space="preserve">{{Архипелаг
 |Атауы             = Курил аралдары
  |Шынайы атауы     = ru/Курильские острова
 |Сурет             = Kuril Island.jpg
  |Сурет тақырыбы   = 
 |Координаттары     = 46.5/151.5
  |CoordScale       = 10000000
 |Ел                = Ресей 
  |Аймақ            = Сахалин облысы
 |Архипелаг         = 
 |Акватория         = Охота теңізі/Тынық мұхит
 |Аралдар саны      = 56
 |Ірі аралы         = Итуруп
 |Жалпы ауданы      = 10500
 |Ең биік нүктесі   = 2339
 |Халқы             = 20 517
  |Санақ жылы       = 2018
 |Позициялық карта       = 
 |Позициялық карта 1     = 
 |Ортаққордағы санаты    = Kuril Islands
}}
'''Курил аралдары''' — [[Охота теңізі]] мен [[Тынық мұхит]] аралығындағы аралдар тізбегі. [[Ресей Федерациясы]]ның [[Сахалин облысы]] аумағында, [[Камчатка]] түбегіндегі Лопатка мүйісінен [[Хоккайдо]] аралына дейін 1200 км-ге созылған. Біршама ірі 36 және 20-дан астам ұсақ аралдардан, көптеген жартастардан тұрады. Жалпы ауданы 15,6 мың км². Курил аралдары – [[Үлкен Курил қырқасы|Үлкен]] және [[Кіші Курил қырқасы|Кіші Курил қырқалары]]ның су бетіне шығып жатқан бөлігі. Кіші Курил қырқасы Тынық мұхиттағы Витязь су асты жотасына ұласады. Үлкен Курил қырқасының аралдары, негізінен, жанартау әрекетінен пайда болған. Әр арал жеке жанартаудан, немесе табандары бір-бірімен тұтасып кететін жанартаулар тізбегінен тұрады. Орташа биіктігі 500-1000 м. Ең биік жері – [[Атласов аралы]]ндағы [[Алаид]] жанартауы (2339 м). Кіші Курил қырқасының аралдары аласа. Курил аралдарында 160-қа тарта жанартау бар, оның 38-і әрекетті. Жиі қайталайтын зілзалалар аса биік жойқын толқындарды – [[цунами]]ді туғызады. Климаты муссондық, қоңыржай салқын. Ең суық ақпан айының орташа температурасы –7°С. Тамыздың орташа температурасы солтүстікте 10°С-тан оңтүстікте 17°С-қа дейін, жылдық жауын-шашын 600–1000 мм аралығында. Өзендерінің суы мол, көлдері көп. Солтүстікте тау тундрасы және жатаған самырсын мен қандыағаш бұталары таралған. Оңтүстік аралдарда бамбук тоғайлары, аралас және жалпақ жапырақты ормандар өседі. Балық аулау кәсіпшілігі, балық өндеу өнеркәсібі бар. [[Кунашир]] аралында қорық орналасқан. Басты елді мекендері: [[Курильск]], [[Солтүстік Курильск]]. [[Жапония]] мемлекеті оңтүстіктегі 4 аралға ([[Итуруп]], [[Кунашир]], [[Шикотан]] және [[Хабомаи]]) иелікке таласуда. Өйткені, бұл аралдарды [[КСРО]] мемлекеті [[1945]] ж. өзіне күшпен қосып алған.

== Курил аралдарының тізімі ==
[[File:Kurily.svg|thumb|300px|Курил аралдарының орналасуы]]
[[File:Atlasovisland.jpg|thumb|300px|[[Атласов аpaлдары]]]]
[[File:Onekotan-Kurile-Islands.jpg|thumb|300px|[[Онекотан]]]]
{| class=&quot;standard&quot;
|- class=&quot;highlight&quot;
!align=center|Атауы
!align=center|Ауданы,&lt;br /&gt; км²
!align=center|Максималды&lt;br /&gt; биіктігі, м
!align=center|Ендік
!align=center|Бойлық
|- align=center
| colspan=5 class=&quot;bright&quot;|&lt;big&gt;'''''[[Үлкен Курил тізбегі]]'''''&lt;/big&gt;
|- align=center
| colspan=5 class=&quot;highlight&quot;|'''''Солтүстік топ'''''
|- align=right
| [[Атласов аралдары|Атласов]] || 150 || 2339 || 50°52' || 155°34'
|- align=right
| [[Шумшу]] || 388 || 189 || 50°45' || 156°21'
|- align=right
| [[Парамушир]] || 2053 || 1816 || 50°23' || 155°41'
|- align=right
| [[Анциферов аралдары|Анциферов]] || 7 || 747 || 50°12' || 154°59'
|- align=right
| [[Маканруши]] || 49 || 1169 || 49°46' || 154°26'
|- align=right
| [[Онекотан]] || 425 || 1324 || 49°27' || 154°46'
|- align=right
| [[Харимкотан]] || 68 || 1157 || 49°07' || 154°32'
|- align=right
| [[Чиринкотан]] || 6 || 724 || 48°59' || 153°29'
|- align=right
| [[Экарма]] || 30 || 1170 || 48°57' || 153°57'
|- align=right
| [[Шиашкотан]] || 122 || 934 || 48°49' || 154°06'
|- align=center
| colspan=6 class=&quot;highlight&quot;|'''''Ораңғы топ'''''
|- align=right
| [[Райкоке]] || 4,6 || 551 || 48°17' || 153°15'
|- align=right
| [[Матуа]] || 52 || 1446 || 48°05' || 153°13'
|- align=right
| [[Расшуа]] || 67 || 948 || 47°45' || 153°01'
|- align=right
| ''[[Ушишир]]'' || 5 || 388 || — || —
|- class=&quot;shadow&quot; align=right
| [[Рыпонкича]] || 1,3 || 121 || 47°32' || 152°50'
|- class=&quot;shadow&quot; align=right
| [[Янкича]] || 3,7 || 388 || 47°31' || 152°49'
|- align=right
| [[Кетой]] || 73 || 1166 || 47°20' || 152°31'
|- align=right
| [[Симушир]] || 353 || 1539 || 46°58' || 152°00'
|- align=right
| [[Броутон аралдары|Броутон]] || 7 || 800 || 46°43' || 150°44'
|- align=right
| ''[[Чёрные Братья]]'' || 37 || 749 || — || —
|- class=&quot;shadow&quot; align=right
| [[Чирпой]] || 21 || 691 || 46°30' || 150°55'
|- class=&quot;shadow&quot; align=right
| [[Брат-Чирпоев]] || 16 || 749 || 46°28' || 150°50'
|- align=center
| colspan=6 class=&quot;highlight&quot;|'''''Оңтүстік топ'''''
|- align=right
| [[Уруп (арал)|Уруп]] || 1450 || 1426 || 45°54' || 149°59'
|- align=right
| [[Итуруп]] || 3318,8 || 1634 || 45°00' || 147°53'
|- align=right
| [[Кунашир]] || 1495,24 || 1819 || 44°05' || 145°59'
|-align=center
|colspan=6 class=&quot;bright&quot;|&lt;big&gt;'''''[[Кіші Куриль тізбегі]]'''''&lt;/big&gt;
|- align=right
| [[Шикотан]] || 264,13 || 412 || 43°48' || 146°45'
|- align=right
| [[Полонский аралдары|Полонский]] || 11,57 || 16 || 43°38' || 146°19'
&lt;!-- |- align=right
| ''[[Осколки (арал)|Осколки]]'' || 0,2 || 38 || 43°35' || 146°25'--&gt;
|- align=right
| [[Жасыл (арал)|Жасыл]] || 58,72 || 24 || 43°30' || 146°08'
|- align=right
| [[Танфильев аралдары|Танфильев]] || 12,92 || 15 || 43°26' || 145°55'
|- align=right
| [[Юрий (арал)|Юрий]] || 10,32 || 44 || 43°25' || 146°04'
&lt;!-- |- align=right
| ''[[Дёмин аралдары|Дёмин]]'' || 0,7 || 34 || 43°25' || 146°10'--&gt;
|- align=right
| [[Анучин аралдары|Анучин]] || 2,35 || 33 || 43°22' || 146°00'
|}

== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.kurilstour.ru/islands.shtml География Курильских островов] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120830003826/http://www.kurilstour.ru/islands.shtml |date=2012-08-30 }}
* [http://www.caas.ru/kurili.html#top/ Южные Курилы, Итуруп и Кунашир] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180719113628/http://www.caas.ru/kurili.html#top/ |date=2018-07-19 }}
* ''Н. А. Гвоздецкий, Н. И. Михайлов.'' [http://tapemark.narod.ru/geograf/6_3_2_6.html Курильские острова]. Физическая география СССР. М., 1978.

{{commonscat|Kuril Islands}}

[[Санат:Курил аралдары|*]]</text>
      <sha1>o96dd2lqlw82cz7hg5fhpadg3gn69hl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі</title>
    <ns>4</ns>
    <id>491233</id>
    <revision>
      <id>3631815</id>
      <parentid>3631403</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T09:00:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ArystanbekBot</username>
        <id>33174</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Деректерді жаңарту</comment>
      <origin>3631815</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17099" sha1="dceix24p85tlapti8vpfcqrsuuyjwkn" xml:space="preserve">{{ambox
 |type       = notice
 |text       = Бұл бетте қазіргі [[Уикипедия:Администраторлар|Уикипедия админдерінің]] белсенділік статистикасы көрсетілген, бағандар бойынша өсу не кему ретімен орналастыруға болады. &lt;br /&gt;

&lt;small&gt;Мәліметтер [https://xtools.wmcloud.org/ec&amp;uselang=kk X!'s Tools]-тан  алынған.&lt;/small&gt;
}}
{{StatInfo}}
== Шартты белгілер ==
[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] белгісімен және көк түспен қазіргі белсенді админдер ерекшеленген;
[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] белгісімен және көк түспен қазіргі белсенді емес админдер ерекшеленген;
[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] белгісімен және солғын түспен бұрынғы админдер ерекшеленген.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Админ әрекеттері
|-
| Бұғаттау әрекеттері || [[File:User-block.png|30px|link=]] Қатысушыларды бұғаттағандары || [[File:2_(number).png|25px|link=]][[File:User-block.png|30px|link=]] Қатысушыларды қайта бұғаттағандары || [[File:User-welcome.png|25px]] Қатысушылардың бұғатынан босатқандары ||
|-
| Қорғау әрекеттері || [[File:OOjs UI icon secure-link-progressive.svg|20px|link=]] Беттерді қорғағандары || [[File:2_(number).png|25px|link=]] [[File:OOjs UI icon secure-link-progressive.svg|20px|link=]] Беттерді қайталап қорғағандары || [[File:OOjs UI icon unLock-ltr-progressive.svg|20px|link=]] Беттердің қорғанысын алғандары ||
|-
| Жою әрекеттері||[[File:OOjs UI icon trash-progressive.svg|20px|link=]] Беттерді жойғандары || [[File:OOjs UI icon eyeClosed-progressive.svg|20px|link=]] Нұсқаларды жойғандары (revision delete) || [[File:OOjs UI icon trash-progressive revised (with exclamation).svg|20px|link=]] Журналдарды жойғандары (log delete) || [[File:OOjs UI icon restore-progressive.svg|20px|link=]] Беттерді қалпына келтіргендері
|-
| Басқа әрекеттер || [[File:Echo user-rights icon.svg|20px|link=]] Құқық өзгерткендері ||[[File:Noun Project import icon 652774.svg|20px|link=]] Импорттағандары  ||[[File:OOjs UI icon funnel-rtl-progressive.svg|20px|link=]] AbuseFilter өзгерткендері || [[File:OOjs UI icon advanced-progressive.svg|20px|link=]] Контент моделін өзгерткендері 
|-
| [[File:Tabler-icons sum.svg|25px|link=]] Барлығының қосындысы
|-
|}

== Тізім ==
&lt;!-- BOT:ADMINS-ACTIVITY:START --&gt;
{|class=&quot;wikitable sortable plainlinks; ts-stickytableheader&quot; style=&quot;text-align:right; width:100%; font-size:100; background: #ffffff&quot;
|-
!&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;#&lt;/div&gt;||&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;Админ аты&lt;/div&gt;||&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;[[File:Tabler-icons sum.svg|25px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]||&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;[[File:User-block.png|30px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]||&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;[[File:2_(number).png|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]][[File:User-block.png|30px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]&lt;/div&gt;||&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;[[File:User-welcome.png|25px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]&lt;/div&gt;||&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;[[File:OOjs UI icon secure-link-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]&lt;/div&gt;||&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;[[File:2_(number).png|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]][[File:OOjs UI icon secure-link-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]&lt;/div&gt;||&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;[[File:OOjs UI icon unLock-ltr-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]&lt;/div&gt;||&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;[[File:OOjs UI icon trash-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]&lt;/div&gt;||&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;[[File:OOjs UI icon eyeClosed-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]&lt;/div&gt;||&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;[[File:OOjs UI icon trash-progressive revised (with exclamation).svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]&lt;/div&gt;||&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;[[File:OOjs UI icon restore-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]&lt;/div&gt;||&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;[[File:Echo user-rights icon.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]&lt;/div&gt;||&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;[[File:Noun Project import icon 652774.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]&lt;/div&gt;||&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;[[File:OOjs UI icon funnel-rtl-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]&lt;/div&gt;||&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;[[File:OOjs UI icon advanced-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]
|-
|align=center|1||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Kasymov#general-stats 35495]||623||26||18||263||28||3||34350||8||0||176||0||0||0||0
|-
|align=center|2||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Arystanbek|Arystanbek]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Arystanbek#general-stats 28572]||275||6||9||1309||42||7||26222||22||7||300||21||7||328||17
|-
|align=center|3||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Нұрлан_Рахымжанов#general-stats 14883]||417||21||19||106||17||3||13692||37||13||513||45||0||0||0
|-
|align=center|4||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Bolatbek|{{color|grey|Bolatbek}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Bolatbek#general-stats 5355]||18||0||0||116||20||2||5152||5||0||23||0||0||19||0
|-
|align=center|5||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Салиха|Салиха]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Салиха#general-stats 4269]||0||0||0||235||0||26||3998||0||0||10||0||0||0||0
|-
|align=center|6||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:AlefZet|{{color|grey|AlefZet}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/AlefZet#general-stats 3721]||96||0||20||164||1||14||3358||0||0||68||0||0||0||0
|-
|align=center|7||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Bekus|{{color|grey|Bekus}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Bekus#general-stats 3615]||19||2||0||20||5||6||3553||0||0||10||0||0||0||0
|-
|align=center|8||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Ulan|{{color|grey|Ulan}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Ulan#general-stats 3263]||18||0||2||3||0||0||3235||0||0||5||0||0||0||0
|-
|align=center|9||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:ArystanbekBot|ArystanbekBot]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/ArystanbekBot#general-stats 2942]||0||0||0||0||0||0||2942||0||0||0||0||0||0||0
|-
|align=center|10||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/1nter_pares#general-stats 2859]||272||7||6||373||8||15||2164||0||4||10||0||0||0||0
|-
|align=center|11||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Sibom|{{color|grey|Sibom}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Sibom#general-stats 2500]||28||1||1||5||3||7||2440||0||0||15||0||0||0||0
|-
|align=center|12||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:GaiJin|{{color|grey|GaiJin}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/GaiJin#general-stats 1420]||36||0||0||10||3||3||1300||0||0||14||54||0||0||0
|-
|align=center|13||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek.kz]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Batyrbek.kz#general-stats 1276]||70||0||3||6||2||1||1171||0||0||7||16||0||0||0
|-
|align=center|14||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Nurken|Nurken]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Nurken#general-stats 1178]||37||0||0||11||17||0||1102||0||0||11||0||0||0||0
|-
|align=center|15||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:GanS NIS|{{color|grey|GanS NIS}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/GanS_NIS#general-stats 1089]||12||0||2||3||0||0||1029||0||0||43||0||0||0||0
|-
|align=center|16||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Amangeldi Mukhamejan|Amangeldi Mukhamejan]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Amangeldi_Mukhamejan#general-stats 855]||9||1||1||26||3||2||774||0||0||30||1||0||7||1
|-
|align=center|17||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Kaiyr|Kaiyr]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Kaiyr#general-stats 829]||116||89||10||13||13||2||560||0||0||22||3||0||1||0
|-
|align=center|18||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Polat Alemdar|{{color|grey|Polat Alemdar}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Polat_Alemdar#general-stats 806]||5||0||0||600||60||0||136||0||0||5||0||0||0||0
|-
|align=center|19||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Мықтыбек Оразтайұлы|{{color|grey|Мықтыбек Оразтайұлы}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Мықтыбек_Оразтайұлы#general-stats 738]||1||0||0||19||1||1||649||0||0||67||0||0||0||0
|-
|align=center|20||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:AlibekKS|{{color|grey|AlibekKS}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/AlibekKS#general-stats 695]||18||0||50||7||0||0||611||0||0||9||0||0||0||0
|-
|align=center|21||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Ashina|Ashina]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Ashina#general-stats 460]||1||0||0||16||3||2||418||1||0||13||6||0||0||0
|-
|align=center|22||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Sagzhan|Sagzhan]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Sagzhan#general-stats 449]||15||0||7||33||6||1||370||0||0||17||0||0||0||0
|-
|align=center|23||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Qarakesek|{{color|grey|Qarakesek}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Qarakesek#general-stats 224]||19||1||25||0||2||37||114||0||0||14||12||0||0||0
|-
|align=center|24||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Daniyar|{{color|grey|Daniyar}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Daniyar#general-stats 80]||6||0||0||1||0||0||70||0||0||1||2||0||0||0
|-
|align=center|25||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:GaiJinBot|{{color|grey|GaiJinBot}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/GaiJinBot#general-stats 79]||0||0||0||0||0||0||79||0||0||0||0||0||0||0
|-
|align=center|26||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Nurtenge#general-stats 76]||0||0||0||5||0||0||64||5||0||2||0||0||0||0
|-
|align=center|27||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Arruah|{{color|grey|Arruah}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Arruah#general-stats 8]||0||0||0||0||0||0||8||0||0||0||0||0||0||0
|-
|align=center|28||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Nick jan|{{color|grey|Nick jan}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Nick_jan#general-stats 7]||1||0||0||0||0||0||6||0||0||0||0||0||0||0
|-
|align=center|29||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Kasymovbot|Kasymovbot]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Kasymovbot#general-stats 0]||0||0||0||0||0||0||0||0||0||0||0||0||0||0
|}
&lt;!-- BOT:ADMINS-ACTIVITY:END --&gt;
{{clear}}


== Администраторлардың_нақты_белсенділіктері ==
Белсенділіктердің түспен белгіленуі:

* &lt;span style=&quot;background-color:#00ff33&quot;&gt;[[Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Администраторлардың_нақты_белсенділіктері|Жасыл]]&lt;/span&gt; — соңғы әрекетін жасағанына 180 күн толмаған ([0-180])
* &lt;span style=&quot;background-color:#00ccff&quot;&gt;[[Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Администраторлардың_нақты_белсенділіктері|Көк]]&lt;/span&gt; — соңғы әрекетін жасағанына 180-нен 360 күн аралығында уақыт өткен ([360-180])
* &lt;span style=&quot;background-color:#ff3300&quot;&gt;[[Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Администраторлардың_нақты_белсенділіктері|Қызыл]]&lt;/span&gt; — соңғы әрекетін жасағанына 360 күннен асып кеткен ([360&lt;])


{{Wikistats}}

[[Санат:Уикипедия:Уикипедия статистикалары]]</text>
      <sha1>dceix24p85tlapti8vpfcqrsuuyjwkn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Уикипедия:Белсенді қатысушылар</title>
    <ns>4</ns>
    <id>492279</id>
    <revision>
      <id>3631459</id>
      <parentid>3631041</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T12:01:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jembot</username>
        <id>36112</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Рейтингті жаңарту</comment>
      <origin>3631459</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7932" sha1="buf2v45i045f206px648rp89x78nxj2" xml:space="preserve">{{/begin|200}}
|-
| 1 || [[User:1nter pares|1nter pares]] || [[Special:Contributions/1nter pares|{{formatnum:2585}}]] || {{Permissions|1nter pares}}
|-
| 2 || [[User:Sagzhan|Sagzhan]] || [[Special:Contributions/Sagzhan|{{formatnum:1552}}]] || {{Permissions|Sagzhan}}
|-
| 3 || [[User:Мағыпар|Мағыпар]] || [[Special:Contributions/Мағыпар|{{formatnum:1299}}]] || {{Permissions|Мағыпар}}
|-
| 4 || [[User:Орел Карл|Орел Карл]] || [[Special:Contributions/Орел Карл|{{formatnum:501}}]] || {{Permissions|Орел Карл}}
|-
| 5 || [[User:Casserium|Casserium]] || [[Special:Contributions/Casserium|{{formatnum:248}}]] || {{Permissions|Casserium}}
|-
| 6 || [[User:Kasymov|Kasymov]] || [[Special:Contributions/Kasymov|{{formatnum:234}}]] || {{Permissions|Kasymov}}
|-
| 7 || [[User:Almatrkh|Almatrkh]] || [[Special:Contributions/Almatrkh|{{formatnum:195}}]] || {{Permissions|Almatrkh}}
|-
| 8 || [[User:Ayazhan10|Ayazhan10]] || [[Special:Contributions/Ayazhan10|{{formatnum:160}}]] || {{Permissions|Ayazhan10}}
|-
| 9 || [[User:Nurken|Nurken]] || [[Special:Contributions/Nurken|{{formatnum:156}}]] || {{Permissions|Nurken}}
|-
| 10 || [[User:Makenzis|Makenzis]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:137}}]] || {{Permissions|Makenzis}}
|-
| 11 || [[User:Vyacheslav Nasretdinov|Vyacheslav Nasretdinov]] || [[Special:Contributions/Vyacheslav Nasretdinov|{{formatnum:126}}]] || {{Permissions|Vyacheslav Nasretdinov}}
|-
| 12 || [[User:Зилола Садирханова|Зилола Садирханова]] || [[Special:Contributions/Зилола Садирханова|{{formatnum:108}}]] || {{Permissions|Зилола Садирханова}}
|-
| 13 || [[User:Kaiyr|Kaiyr]] || [[Special:Contributions/Kaiyr|{{formatnum:106}}]] || {{Permissions|Kaiyr}}
|-
| 14 || [[User:Жайсанкүл|Жайсанкүл]] || [[Special:Contributions/Жайсанкүл|{{formatnum:101}}]] || {{Permissions|Жайсанкүл}}
|-
| 15 || [[User:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] || [[Special:Contributions/RaiymbekZh|{{formatnum:101}}]] || {{Permissions|RaiymbekZh}}
|-
| 16 || [[User:Акмарал Абдрашидовна|Акмарал Абдрашидовна]] || [[Special:Contributions/Акмарал Абдрашидовна|{{formatnum:100}}]] || {{Permissions|Акмарал Абдрашидовна}}
|-
| 17 || [[User:Тілдер бөлімі|Тілдер бөлімі]] || [[Special:Contributions/Тілдер бөлімі|{{formatnum:99}}]] || {{Permissions|Тілдер бөлімі}}
|-
| 18 || [[User:Туғанай Сламгазина|Туғанай Сламгазина]] || [[Special:Contributions/Туғанай Сламгазина|{{formatnum:97}}]] || {{Permissions|Туғанай Сламгазина}}
|-
| 19 || [[User:KoishibaevaA|KoishibaevaA]] || [[Special:Contributions/KoishibaevaA|{{formatnum:92}}]] || {{Permissions|KoishibaevaA}}
|-
| 20 || [[User:Омарбек Мөлдір|Омарбек Мөлдір]] || [[Special:Contributions/Омарбек Мөлдір|{{formatnum:67}}]] || {{Permissions|Омарбек Мөлдір}}
|-
| 21 || [[User:Coffee86|Coffee86]] || [[Special:Contributions/Coffee86|{{formatnum:62}}]] || {{Permissions|Coffee86}}
|-
| 22 || [[User:Uzsport|Uzsport]] || [[Special:Contributions/Uzsport|{{formatnum:58}}]] || {{Permissions|Uzsport}}
|-
| 23 || [[User:Nurkhan|Nurkhan]] || [[Special:Contributions/Nurkhan|{{formatnum:56}}]] || {{Permissions|Nurkhan}}
|-
| 24 || [[User:Aigerim Tlepova|Aigerim Tlepova]] || [[Special:Contributions/Aigerim Tlepova|{{formatnum:53}}]] || {{Permissions|Aigerim Tlepova}}
|-
| 25 || [[User:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] || [[Special:Contributions/Ерден Карсыбеков|{{formatnum:53}}]] || {{Permissions|Ерден Карсыбеков}}
|-
| 26 || [[User:Алмас Нурмаш|Алмас Нурмаш]] || [[Special:Contributions/Алмас Нурмаш|{{formatnum:51}}]] || {{Permissions|Алмас Нурмаш}}
|-
| 27 || [[User:ShadZ01|ShadZ01]] || [[Special:Contributions/ShadZ01|{{formatnum:51}}]] || {{Permissions|ShadZ01}}
|-
| 28 || [[User:Lucky2704|Lucky2704]] || [[Special:Contributions/Lucky2704|{{formatnum:50}}]] || {{Permissions|Lucky2704}}
|-
| 29 || [[User:Aiman Tauman|Aiman Tauman]] || [[Special:Contributions/Aiman Tauman|{{formatnum:49}}]] || {{Permissions|Aiman Tauman}}
|-
| 30 || [[User:Нұржанар Хатимуллақызы|Нұржанар Хатимуллақызы]] || [[Special:Contributions/Нұржанар Хатимуллақызы|{{formatnum:45}}]] || {{Permissions|Нұржанар Хатимуллақызы}}
|-
| 31 || [[User:Madi Dos|Madi Dos]] || [[Special:Contributions/Madi Dos|{{formatnum:35}}]] || {{Permissions|Madi Dos}}
|-
| 32 || [[User:TheNomadEditor|TheNomadEditor]] || [[Special:Contributions/TheNomadEditor|{{formatnum:30}}]] || {{Permissions|TheNomadEditor}}
|-
| 33 || [[User:Wikuiser|Wikuiser]] || [[Special:Contributions/Wikuiser|{{formatnum:30}}]] || {{Permissions|Wikuiser}}
|-
| 34 || [[User:Kas77777|Kas77777]] || [[Special:Contributions/Kas77777|{{formatnum:28}}]] || {{Permissions|Kas77777}}
|-
| 35 || [[User:Салиха|Салиха]] || [[Special:Contributions/Салиха|{{formatnum:25}}]] || {{Permissions|Салиха}}
|-
| 36 || [[User:Aldogarov|Aldogarov]] || [[Special:Contributions/Aldogarov|{{formatnum:22}}]] || {{Permissions|Aldogarov}}
|-
| 37 || [[User:Ольга Муравьева|Ольга Муравьева]] || [[Special:Contributions/Ольга Муравьева|{{formatnum:20}}]] || {{Permissions|Ольга Муравьева}}
|-
| 38 || [[User:Nos9877|Nos9877]] || [[Special:Contributions/Nos9877|{{formatnum:18}}]] || {{Permissions|Nos9877}}
|-
| 39 || [[User:Kazman322|Kazman322]] || [[Special:Contributions/Kazman322|{{formatnum:18}}]] || {{Permissions|Kazman322}}
|-
| 40 || [[User:Еркежан Сейтқазы|Еркежан Сейтқазы]] || [[Special:Contributions/Еркежан Сейтқазы|{{formatnum:18}}]] || {{Permissions|Еркежан Сейтқазы}}
|-
| 41 || [[User:Ziv|Ziv]] || [[Special:Contributions/Ziv|{{formatnum:18}}]] || {{Permissions|Ziv}}
|-
| 42 || [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] || [[Special:Contributions/Kvazimodo|{{formatnum:16}}]] || {{Permissions|Kvazimodo}}
|-
| 43 || [[User:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] || [[Special:Contributions/MuratbekErkebulan|{{formatnum:15}}]] || {{Permissions|MuratbekErkebulan}}
|-
| 44 || [[User:Мейрамггүл Жүманбетова|Мейрамггүл Жүманбетова]] || [[Special:Contributions/Мейрамггүл Жүманбетова|{{formatnum:13}}]] || {{Permissions|Мейрамггүл Жүманбетова}}
|-
| 45 || [[User:Бақтыгүл|Бақтыгүл]] || [[Special:Contributions/Бақтыгүл|{{formatnum:12}}]] || {{Permissions|Бақтыгүл}}
|-
| 46 || [[User:Малика Назарова|Малика Назарова]] || [[Special:Contributions/Малика Назарова|{{formatnum:11}}]] || {{Permissions|Малика Назарова}}
|-
| 47 || [[User:Tuttiorchestra687|Tuttiorchestra687]] || [[Special:Contributions/Tuttiorchestra687|{{formatnum:11}}]] || {{Permissions|Tuttiorchestra687}}
|-
| 48 || [[User:Орын Толғанай|Орын Толғанай]] || [[Special:Contributions/Орын Толғанай|{{formatnum:11}}]] || {{Permissions|Орын Толғанай}}
|-
| 49 || [[User:Yessentaikyzy|Yessentaikyzy]] || [[Special:Contributions/Yessentaikyzy|{{formatnum:10}}]] || {{Permissions|Yessentaikyzy}}
|-
| 50 || [[User:~2026-33897-00|~2026-33897-00]] || [[Special:Contributions/~2026-33897-00|{{formatnum:10}}]] || {{Permissions|~2026-33897-00}}
|-
| 51 || [[User:Қатысушы Апельсин|Қатысушы Апельсин]] || [[Special:Contributions/Қатысушы Апельсин|{{formatnum:10}}]] || {{Permissions|Қатысушы Апельсин}}
{{/end}}</text>
      <sha1>buf2v45i045f206px648rp89x78nxj2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Qazsport</title>
    <ns>0</ns>
    <id>492283</id>
    <revision>
      <id>3631671</id>
      <parentid>3557039</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T00:28:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <origin>3631671</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8486" sha1="cxgrshd52hf0p2b01ncqug0e5gyt5lu" xml:space="preserve">{{Телеарналар
| атауы                = Qazsport
| логотипі             = Qazsport newlogo.png
| логоатауы            = 
| ені                  = 
| ел                   = {{Байрақ|Қазақстан}}
| хабар тарату аумағы  = 
| хабар тарату уақыты  = тәулік бойы 
| тілдері              = [[Қазақ тілі|қазақша]], [[Орыс тілі|орысша]]
| орталық              = [[Астана]], [[Қазмедиа орталығы]]
| формат               = 
| тематика             = спорттық
| хабар таратуын бастады = [[1 шілде]] [[2013 жыл|2013]]
| хабар таратуын аяқтады = 
| жабылу себебі        = 
| алмастырады          = 
| алмасқан арна        = 
| алмастырылды         = 
| лицензия             = 
| аудитория            = 
| үлес                 = 
| үлес-күн             = 
| үлес-қайнар          = 
| негізін салушы       = 
| иесі                 = [[Қазақстан (корпорация)|«Қазақстан» РТРК» АҚ]]
| басшы қызметі        = Директоры
| басшылары            = Нағи Бақытбеков
| бұрынғы атаулары     = Kazsport (2013–2017)
| туыстас арналар      = {{ublist
 |{{ту|Қазақстан}} [[Qazaqstan (телеарна)|Qazaqstan]]
 |{{ту|Қазақстан}} [[Balapan (телеарна)|Balapan]]
 |{{ту|Қазақстан}} [[Abai TV]]
}}
| арна дауысы          = 
| жүйелік серігі       = 
| слоган               = 
| сайт                 = {{URL|https://qazsporttv.kz/}}
| terr serv 1  = {{Байрақ|Қазақстан}}
| terr chan 1  = 
| sat serv 1   = [[KazSat-3]]
| sat chan 1   = [[OTAU TV|6]]
| sat serv 2   = [[OTAU TV]]
| cable serv 1 = [[Алма-ТВ]]
| cable chan 1 = 4&lt;ref&gt;http://www.almatv.kz/almaty/services/digitaltv/channels/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130519151203/http://www.almatv.kz/almaty/services/digitaltv/channels |date=2013-05-19 }}&lt;/ref&gt;
| cable serv 2 = Digital TV
| cable chan 2 = 3&lt;ref&gt;http://www.dtv.kz/ru/home/tv/list/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140218111754/http://www.dtv.kz/ru/home/tv/list/ |date=2014-02-18 }}&lt;/ref&gt;
| cable serv 3 = ICON
| cable chan 3 = 
| iptv serv 1  = [[iD TV (Qazsport)|iD TV]]
| iptv chan 1  = 1&lt;ref&gt;http://www.id-tv.kz/tarify.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130723060215/http://www.id-tv.kz/tarify.html |date=2013-07-23 }}&lt;/ref&gt;
}}
«'''Qazsport'''» — [[Қазақстан]]ның 2013 жылы ашылған тұңғыш мемлекеттік спорттық телеарнасы. [[Қазақстан (корпорация)|«Қазақстан» Республикалық телерадиокорпорациясы]] құрамына кіреді.

«Qazsport» хабар таратудың 96 пайызын құрайтын ірі халықаралық спорттық іс-шаралардың тікелей трансляциясымен қатар Қазақстан чемпионаттарын көрсетеді. Комментаторлар қазақ және орыс тілдерінде пікір жазатын белгілі қазақстандық спорт журналистері. Телеарна сонымен қатар өз бағдарламалар кестесінде жаңалықтарды, жеке өндірістер мен спорттық деректі фильмдерді көрсетеді. 

== Тарихы ==
Телеарна 2013 жылғы 1 шілдеде ашылды. Ашылу рәсімі [[Астана]] қаласындағы «[[Қазмедиа орталығы]]нда» өтті.&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://kaztrk.kz/kaz/archive/culture/KAZsport_arnasi_ashildi__toligirak__id1372683147.html#go | title=«QAZsport» арнасы ашылды  | publisher=«Қазақстан» РТРК АҚ | date=2013-07-01 | accessdate=2013-07-01 | author=Батырбек ҚУАНДЫҚҰЛЫ}}&lt;/ref&gt; Спорт арнасы [[Мәдениет (телеарна)|«Мәдениет»]], [[Balapan (телеарна)|«Балапан»]] және 14 аймақтық телеарналар топтасқан «[[Қазақстан (корпорация)|Қазақстан» РТРК» АҚ]] құрамына енеді. «QAZsport» телеарнасында таралатын жалпы хабарлардың 96 пайызы тікелей таратылады. Олардың негізгісі — Қазақстанда кеңінен таралған спорт түрлерінен өтетін ішкі чемпионаттар мен халықаралық беделді бәсекелер. Спорт шаралары туралы телекөрсетілімдерді белгілі қазақстандық спорт журналистері қазақ және орыс тілдерінде комментарий мен сараптама жасай отырып жүргізеді. Бағдарламалар кестесіне телекөрсетілімдер, жаңалықтар, төл бағдарламалар мен спорттық деректі кино енеді.&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.aikyn.kz/news/view/25242 | title=«KAZsport» - жұрт күткен жаңалық | publisher=Айқын республикалық қоғамдық-саяси журнал ресми сайты | date=2013-07-01 | accessdate=2013-07-08 | author=Дуанабай Жолдасбек}}&lt;/ref&gt;

== Логотиптері ==
&lt;gallery&gt;
Сурет:KAZsport лого.png|«Kazsport» телеарнасының 2013 жылғы 1 шілдеден 2017 жылғы 31 тамызға дейінгі логотипі
Qazsport Logo.png|«Qazsport» телеарнасының 2017 жылғы 1 қыркүйектен 2022 жылғы 7 қарашаға дейінгі логотипі
Qazsport newlogo.png|«Qazsport» телеарнасының қазіргі логотипі (2022 жылғы 8 қарашадан бастап)
&lt;/gallery&gt;

== Бағдарламалары ==
* «СПОРТты ТАҢда» таңғы спорттық, ақпараттық, танымдық, ойын-сауық бағдарламасы
* «SPORT REVIEW» ақпараттық-сараптамалық бағдарламасы&lt;ref&gt;[https://m.qazsporttv.kz/kz/tvprogram/ Бағдарламалар кестесі] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240627171159/https://m.qazsporttv.kz/kz/tvprogram/ |date=2024-06-27 }}&lt;/ref&gt;

== Директорлары ==
# Есей Жеңісұлы (2013)
# Диас Ахметшәріп (2013–2014)
# [[Павел Валерьевич Цыбулин|Павел Цыбулин]] (2015–2020)
# Нағи Бақытбеков (2020 жылдан бері)

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

== Сыртқы сілтемелер ==
* {{URL|https://qazsporttv.kz/kz/live «Qazsport» телеарнасының ресми сайты}}
* {{URL|https://qazsporttv.kz/ «Qazsport» телеарнасының онлайн көрсетілімі}}
* {{URL|https://youtube.com/@qazsporttv «Qazsport» телеарнасы (YouTube)}}
* {{URL|https://vk.com/qazsporttv «Qazsport» телеарнасы (ВКонтакте)}}
* {{URL|https://www.instagram.com/qazsport_official/ «Qazsport» телеарнасы (Instagram)}}
* {{URL|https://tiktok.com/@qazsporttvkz «Qazsport» телеарнасы (TikTok)}}
* {{URL|https://www.facebook.com/qazsporttv «Qazsport» телеарнасы (Facebook)}}
* {{URL|https://t.me/qazsporttv «Qazsport» телеарнасы (Telegram)}}
* {{URL|https://x.com/qazsporttv «Qazsport» телеарнасы (X)}}
* «Qazsport» арнасы [[Интернет мұрағаты]]нда: {{URL|https://web.archive.org/web/20180115144624/http://kazsport.kaztrk.kz/ kazsport.kaztrk.kz сайты}} (2013-2018 жылдары)}

{{Қазақстан телеарналары}}
{{Қазақстан телерадиокорпорациясы}}

[[Санат:Қазақ тілді телеарналар]]
[[Санат:Спорттық телеарналар]]
[[Санат:Қазақстан мемлекеттік телеарналары]]</text>
      <sha1>cxgrshd52hf0p2b01ncqug0e5gyt5lu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631675</id>
      <parentid>3631671</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T00:29:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>/* Директорлары */</comment>
      <origin>3631675</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8539" sha1="l2a1iq50f3w8u18g4x1t92xnuua22wr" xml:space="preserve">{{Телеарналар
| атауы                = Qazsport
| логотипі             = Qazsport newlogo.png
| логоатауы            = 
| ені                  = 
| ел                   = {{Байрақ|Қазақстан}}
| хабар тарату аумағы  = 
| хабар тарату уақыты  = тәулік бойы 
| тілдері              = [[Қазақ тілі|қазақша]], [[Орыс тілі|орысша]]
| орталық              = [[Астана]], [[Қазмедиа орталығы]]
| формат               = 
| тематика             = спорттық
| хабар таратуын бастады = [[1 шілде]] [[2013 жыл|2013]]
| хабар таратуын аяқтады = 
| жабылу себебі        = 
| алмастырады          = 
| алмасқан арна        = 
| алмастырылды         = 
| лицензия             = 
| аудитория            = 
| үлес                 = 
| үлес-күн             = 
| үлес-қайнар          = 
| негізін салушы       = 
| иесі                 = [[Қазақстан (корпорация)|«Қазақстан» РТРК» АҚ]]
| басшы қызметі        = Директоры
| басшылары            = Нағи Бақытбеков
| бұрынғы атаулары     = Kazsport (2013–2017)
| туыстас арналар      = {{ublist
 |{{ту|Қазақстан}} [[Qazaqstan (телеарна)|Qazaqstan]]
 |{{ту|Қазақстан}} [[Balapan (телеарна)|Balapan]]
 |{{ту|Қазақстан}} [[Abai TV]]
}}
| арна дауысы          = 
| жүйелік серігі       = 
| слоган               = 
| сайт                 = {{URL|https://qazsporttv.kz/}}
| terr serv 1  = {{Байрақ|Қазақстан}}
| terr chan 1  = 
| sat serv 1   = [[KazSat-3]]
| sat chan 1   = [[OTAU TV|6]]
| sat serv 2   = [[OTAU TV]]
| cable serv 1 = [[Алма-ТВ]]
| cable chan 1 = 4&lt;ref&gt;http://www.almatv.kz/almaty/services/digitaltv/channels/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130519151203/http://www.almatv.kz/almaty/services/digitaltv/channels |date=2013-05-19 }}&lt;/ref&gt;
| cable serv 2 = Digital TV
| cable chan 2 = 3&lt;ref&gt;http://www.dtv.kz/ru/home/tv/list/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140218111754/http://www.dtv.kz/ru/home/tv/list/ |date=2014-02-18 }}&lt;/ref&gt;
| cable serv 3 = ICON
| cable chan 3 = 
| iptv serv 1  = [[iD TV (Qazsport)|iD TV]]
| iptv chan 1  = 1&lt;ref&gt;http://www.id-tv.kz/tarify.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130723060215/http://www.id-tv.kz/tarify.html |date=2013-07-23 }}&lt;/ref&gt;
}}
«'''Qazsport'''» — [[Қазақстан]]ның 2013 жылы ашылған тұңғыш мемлекеттік спорттық телеарнасы. [[Қазақстан (корпорация)|«Қазақстан» Республикалық телерадиокорпорациясы]] құрамына кіреді.

«Qazsport» хабар таратудың 96 пайызын құрайтын ірі халықаралық спорттық іс-шаралардың тікелей трансляциясымен қатар Қазақстан чемпионаттарын көрсетеді. Комментаторлар қазақ және орыс тілдерінде пікір жазатын белгілі қазақстандық спорт журналистері. Телеарна сонымен қатар өз бағдарламалар кестесінде жаңалықтарды, жеке өндірістер мен спорттық деректі фильмдерді көрсетеді. 

== Тарихы ==
Телеарна 2013 жылғы 1 шілдеде ашылды. Ашылу рәсімі [[Астана]] қаласындағы «[[Қазмедиа орталығы]]нда» өтті.&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://kaztrk.kz/kaz/archive/culture/KAZsport_arnasi_ashildi__toligirak__id1372683147.html#go | title=«QAZsport» арнасы ашылды  | publisher=«Қазақстан» РТРК АҚ | date=2013-07-01 | accessdate=2013-07-01 | author=Батырбек ҚУАНДЫҚҰЛЫ}}&lt;/ref&gt; Спорт арнасы [[Мәдениет (телеарна)|«Мәдениет»]], [[Balapan (телеарна)|«Балапан»]] және 14 аймақтық телеарналар топтасқан «[[Қазақстан (корпорация)|Қазақстан» РТРК» АҚ]] құрамына енеді. «QAZsport» телеарнасында таралатын жалпы хабарлардың 96 пайызы тікелей таратылады. Олардың негізгісі — Қазақстанда кеңінен таралған спорт түрлерінен өтетін ішкі чемпионаттар мен халықаралық беделді бәсекелер. Спорт шаралары туралы телекөрсетілімдерді белгілі қазақстандық спорт журналистері қазақ және орыс тілдерінде комментарий мен сараптама жасай отырып жүргізеді. Бағдарламалар кестесіне телекөрсетілімдер, жаңалықтар, төл бағдарламалар мен спорттық деректі кино енеді.&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.aikyn.kz/news/view/25242 | title=«KAZsport» - жұрт күткен жаңалық | publisher=Айқын республикалық қоғамдық-саяси журнал ресми сайты | date=2013-07-01 | accessdate=2013-07-08 | author=Дуанабай Жолдасбек}}&lt;/ref&gt;

== Логотиптері ==
&lt;gallery&gt;
Сурет:KAZsport лого.png|«Kazsport» телеарнасының 2013 жылғы 1 шілдеден 2017 жылғы 31 тамызға дейінгі логотипі
Qazsport Logo.png|«Qazsport» телеарнасының 2017 жылғы 1 қыркүйектен 2022 жылғы 7 қарашаға дейінгі логотипі
Qazsport newlogo.png|«Qazsport» телеарнасының қазіргі логотипі (2022 жылғы 8 қарашадан бастап)
&lt;/gallery&gt;

== Бағдарламалары ==
* «СПОРТты ТАҢда» таңғы спорттық, ақпараттық, танымдық, ойын-сауық бағдарламасы
* «SPORT REVIEW» ақпараттық-сараптамалық бағдарламасы&lt;ref&gt;[https://m.qazsporttv.kz/kz/tvprogram/ Бағдарламалар кестесі] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240627171159/https://m.qazsporttv.kz/kz/tvprogram/ |date=2024-06-27 }}&lt;/ref&gt;

== Директорлары ==
# Есей Жеңісұлы (2013)
# Диас Ахметшәріп (2013–2014)
# [[Павел Валерьевич Цыбулин|Павел Цыбулин]] (2015–2020)
# [[Нағи Қалтайұлы Бақытбеков|Нағи Бақытбеков]] (2020 жылдан бері)

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

== Сыртқы сілтемелер ==
* {{URL|https://qazsporttv.kz/kz/live «Qazsport» телеарнасының ресми сайты}}
* {{URL|https://qazsporttv.kz/ «Qazsport» телеарнасының онлайн көрсетілімі}}
* {{URL|https://youtube.com/@qazsporttv «Qazsport» телеарнасы (YouTube)}}
* {{URL|https://vk.com/qazsporttv «Qazsport» телеарнасы (ВКонтакте)}}
* {{URL|https://www.instagram.com/qazsport_official/ «Qazsport» телеарнасы (Instagram)}}
* {{URL|https://tiktok.com/@qazsporttvkz «Qazsport» телеарнасы (TikTok)}}
* {{URL|https://www.facebook.com/qazsporttv «Qazsport» телеарнасы (Facebook)}}
* {{URL|https://t.me/qazsporttv «Qazsport» телеарнасы (Telegram)}}
* {{URL|https://x.com/qazsporttv «Qazsport» телеарнасы (X)}}
* «Qazsport» арнасы [[Интернет мұрағаты]]нда: {{URL|https://web.archive.org/web/20180115144624/http://kazsport.kaztrk.kz/ kazsport.kaztrk.kz сайты}} (2013-2018 жылдары)}

{{Қазақстан телеарналары}}
{{Қазақстан телерадиокорпорациясы}}

[[Санат:Қазақ тілді телеарналар]]
[[Санат:Спорттық телеарналар]]
[[Санат:Қазақстан мемлекеттік телеарналары]]</text>
      <sha1>l2a1iq50f3w8u18g4x1t92xnuua22wr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631676</id>
      <parentid>3631675</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T00:30:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <origin>3631676</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8592" sha1="2hczsox0ss8vq5cm7872593cqaxc4p3" xml:space="preserve">{{Телеарналар
| атауы                = Qazsport
| логотипі             = Qazsport newlogo.png
| логоатауы            = 
| ені                  = 
| ел                   = {{Байрақ|Қазақстан}}
| хабар тарату аумағы  = 
| хабар тарату уақыты  = тәулік бойы 
| тілдері              = [[Қазақ тілі|қазақша]], [[Орыс тілі|орысша]]
| орталық              = [[Астана]], [[Қазмедиа орталығы]]
| формат               = 
| тематика             = спорттық
| хабар таратуын бастады = [[1 шілде]] [[2013 жыл|2013]]
| хабар таратуын аяқтады = 
| жабылу себебі        = 
| алмастырады          = 
| алмасқан арна        = 
| алмастырылды         = 
| лицензия             = 
| аудитория            = 
| үлес                 = 
| үлес-күн             = 
| үлес-қайнар          = 
| негізін салушы       = 
| иесі                 = [[Қазақстан (корпорация)|«Қазақстан» РТРК» АҚ]]
| басшы қызметі        = Директоры
| басшылары            = [[Нағи Қалтайұлы Бақытбеков|Нағи Бақытбеков]]
| бұрынғы атаулары     = Kazsport (2013–2017)
| туыстас арналар      = {{ublist
 |{{ту|Қазақстан}} [[Qazaqstan (телеарна)|Qazaqstan]]
 |{{ту|Қазақстан}} [[Balapan (телеарна)|Balapan]]
 |{{ту|Қазақстан}} [[Abai TV]]
}}
| арна дауысы          = 
| жүйелік серігі       = 
| слоган               = 
| сайт                 = {{URL|https://qazsporttv.kz/}}
| terr serv 1  = {{Байрақ|Қазақстан}}
| terr chan 1  = 
| sat serv 1   = [[KazSat-3]]
| sat chan 1   = [[OTAU TV|6]]
| sat serv 2   = [[OTAU TV]]
| cable serv 1 = [[Алма-ТВ]]
| cable chan 1 = 4&lt;ref&gt;http://www.almatv.kz/almaty/services/digitaltv/channels/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130519151203/http://www.almatv.kz/almaty/services/digitaltv/channels |date=2013-05-19 }}&lt;/ref&gt;
| cable serv 2 = Digital TV
| cable chan 2 = 3&lt;ref&gt;http://www.dtv.kz/ru/home/tv/list/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140218111754/http://www.dtv.kz/ru/home/tv/list/ |date=2014-02-18 }}&lt;/ref&gt;
| cable serv 3 = ICON
| cable chan 3 = 
| iptv serv 1  = [[iD TV (Qazsport)|iD TV]]
| iptv chan 1  = 1&lt;ref&gt;http://www.id-tv.kz/tarify.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130723060215/http://www.id-tv.kz/tarify.html |date=2013-07-23 }}&lt;/ref&gt;
}}
«'''Qazsport'''» — [[Қазақстан]]ның 2013 жылы ашылған тұңғыш мемлекеттік спорттық телеарнасы. [[Қазақстан (корпорация)|«Қазақстан» Республикалық телерадиокорпорациясы]] құрамына кіреді.

«Qazsport» хабар таратудың 96 пайызын құрайтын ірі халықаралық спорттық іс-шаралардың тікелей трансляциясымен қатар Қазақстан чемпионаттарын көрсетеді. Комментаторлар қазақ және орыс тілдерінде пікір жазатын белгілі қазақстандық спорт журналистері. Телеарна сонымен қатар өз бағдарламалар кестесінде жаңалықтарды, жеке өндірістер мен спорттық деректі фильмдерді көрсетеді. 

== Тарихы ==
Телеарна 2013 жылғы 1 шілдеде ашылды. Ашылу рәсімі [[Астана]] қаласындағы «[[Қазмедиа орталығы]]нда» өтті.&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://kaztrk.kz/kaz/archive/culture/KAZsport_arnasi_ashildi__toligirak__id1372683147.html#go | title=«QAZsport» арнасы ашылды  | publisher=«Қазақстан» РТРК АҚ | date=2013-07-01 | accessdate=2013-07-01 | author=Батырбек ҚУАНДЫҚҰЛЫ}}&lt;/ref&gt; Спорт арнасы [[Мәдениет (телеарна)|«Мәдениет»]], [[Balapan (телеарна)|«Балапан»]] және 14 аймақтық телеарналар топтасқан «[[Қазақстан (корпорация)|Қазақстан» РТРК» АҚ]] құрамына енеді. «QAZsport» телеарнасында таралатын жалпы хабарлардың 96 пайызы тікелей таратылады. Олардың негізгісі — Қазақстанда кеңінен таралған спорт түрлерінен өтетін ішкі чемпионаттар мен халықаралық беделді бәсекелер. Спорт шаралары туралы телекөрсетілімдерді белгілі қазақстандық спорт журналистері қазақ және орыс тілдерінде комментарий мен сараптама жасай отырып жүргізеді. Бағдарламалар кестесіне телекөрсетілімдер, жаңалықтар, төл бағдарламалар мен спорттық деректі кино енеді.&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.aikyn.kz/news/view/25242 | title=«KAZsport» - жұрт күткен жаңалық | publisher=Айқын республикалық қоғамдық-саяси журнал ресми сайты | date=2013-07-01 | accessdate=2013-07-08 | author=Дуанабай Жолдасбек}}&lt;/ref&gt;

== Логотиптері ==
&lt;gallery&gt;
Сурет:KAZsport лого.png|«Kazsport» телеарнасының 2013 жылғы 1 шілдеден 2017 жылғы 31 тамызға дейінгі логотипі
Qazsport Logo.png|«Qazsport» телеарнасының 2017 жылғы 1 қыркүйектен 2022 жылғы 7 қарашаға дейінгі логотипі
Qazsport newlogo.png|«Qazsport» телеарнасының қазіргі логотипі (2022 жылғы 8 қарашадан бастап)
&lt;/gallery&gt;

== Бағдарламалары ==
* «СПОРТты ТАҢда» таңғы спорттық, ақпараттық, танымдық, ойын-сауық бағдарламасы
* «SPORT REVIEW» ақпараттық-сараптамалық бағдарламасы&lt;ref&gt;[https://m.qazsporttv.kz/kz/tvprogram/ Бағдарламалар кестесі] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240627171159/https://m.qazsporttv.kz/kz/tvprogram/ |date=2024-06-27 }}&lt;/ref&gt;

== Директорлары ==
# Есей Жеңісұлы (2013)
# Диас Ахметшәріп (2013–2014)
# [[Павел Валерьевич Цыбулин|Павел Цыбулин]] (2015–2020)
# [[Нағи Қалтайұлы Бақытбеков|Нағи Бақытбеков]] (2020 жылдан бері)

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

== Сыртқы сілтемелер ==
* {{URL|https://qazsporttv.kz/kz/live «Qazsport» телеарнасының ресми сайты}}
* {{URL|https://qazsporttv.kz/ «Qazsport» телеарнасының онлайн көрсетілімі}}
* {{URL|https://youtube.com/@qazsporttv «Qazsport» телеарнасы (YouTube)}}
* {{URL|https://vk.com/qazsporttv «Qazsport» телеарнасы (ВКонтакте)}}
* {{URL|https://www.instagram.com/qazsport_official/ «Qazsport» телеарнасы (Instagram)}}
* {{URL|https://tiktok.com/@qazsporttvkz «Qazsport» телеарнасы (TikTok)}}
* {{URL|https://www.facebook.com/qazsporttv «Qazsport» телеарнасы (Facebook)}}
* {{URL|https://t.me/qazsporttv «Qazsport» телеарнасы (Telegram)}}
* {{URL|https://x.com/qazsporttv «Qazsport» телеарнасы (X)}}
* «Qazsport» арнасы [[Интернет мұрағаты]]нда: {{URL|https://web.archive.org/web/20180115144624/http://kazsport.kaztrk.kz/ kazsport.kaztrk.kz сайты}} (2013-2018 жылдары)}

{{Қазақстан телеарналары}}
{{Қазақстан телерадиокорпорациясы}}

[[Санат:Қазақ тілді телеарналар]]
[[Санат:Спорттық телеарналар]]
[[Санат:Қазақстан мемлекеттік телеарналары]]</text>
      <sha1>2hczsox0ss8vq5cm7872593cqaxc4p3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Дайыр қожа</title>
    <ns>0</ns>
    <id>503925</id>
    <revision>
      <id>3631724</id>
      <parentid>3594805</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T06:16:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Айхан Мұқатай</username>
        <id>183614</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ Қатені түзеді, мәлімет қостым</comment>
      <origin>3631724</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9335" sha1="895osvltflw6mtvr12t13iw8w5p3lbu" xml:space="preserve">{{Мемлекеттік қайраткер
 | түс                    =
 | Қазақша есімі        =
 | Шынайы есімі         = 
 | Суреті               = 
 | Атауы                = 
 | Сурет ені            = 
 | Елтаңба              = 
 | Елтаңба атауы        = 
 | Елтаңба ені          = 
 | Титулы               = [[Алтын Орда]]ның бегі
 | Ту                   = 
 | Басқара бастады      = 
 | Басқаруын аяқтады    = 
 | Басқарған кезеңі     = 
 | Ізашары              = 
 | Ізбасары             =
 | Тәж кигізу жорасы    = 
 | Биліктен бас тартуы  = 
 | Мұрагері             =   Қарақожа
 | Премьер              = 
 | Вице-президент       = 
 | Президент            = 
 | Монарх               = [[Тоқтамыс хан]]
 | Губернатор           = 
 | Вице-губернатор      = 
 | Түсініктемелер       = 
 | Діні                 =  ислам
 | Туған күні         = 1345 жылдың шамасы
 | Туған жері         =
 | Қайтыс болған жылы   = 1459 жылдың шамасы
 | Қайтыс болған жері   = Әбілқайыр хандығы (Шайбани мемлекеті яки Көшпелі өзбектер мемлекеті)
 | Жерленді             = Самарқан, Дахбет (нақты емес)
 | Династия              = [[Арғын]]
 | Туған кездегі есімі      = Дайырқожа
 | Әкесі                = [[Қотан Жырау]]
 | Анасы                = 
 | Жұбайы               = 
 | Лақап аты            = Ақжол би
 | Балалары             = [[Қарақожа]], Тәнбісопы
 | Қызмет еткен жылдары       = XIV-XV ғасырлар
 | Құрамында болды      = 
 | Әскер түрі           = 
 | Атағы                = Әбілқайыр ханның кеңесшісі, Арғын руының биі. 
 | Басқарды             = 
 | Шайқасы              = 
 | Ғылыми аясы          = 
 | Жұмыс істеген орны   = 
 | Партиясы             = 
 | Қызметі              = Би, шешен, мемлекет қайраткері
 | Мамандығы            = 
 | Білімі               = 
 | Ғылыми дәрежесі      = 
 | Марапаттары          = 
 | Қолтаңбасы           = 
 | Монограммасы         = 
 | Сайты                = 
 | Commons              = 
}}
'''Дайырқожа''' (Ақжол би) (1345(?) - шам.1459) - [[Тоқтамыс хан]] тұсындағы [[Алтын Орда|Алтын Орданың]] биі, [[Арғын]] тайпасының [[ұлысбегі]], [[Қотан]] жыраудың ұлы. Ол көреген әділдігімен һәм даналығымен танылып, халық арасында &quot;Ақжол би&quot; деген атқа ие болған. Оның есімі - Арғын тайпасының [[Ұран|ұранына]] айналды.

== Өмірбаяны ==
Әкесінің XIV ғасырдың басында дүниеге келгеніне қарағанда, Дайыр қожа 1345-1350 жылдары дүниеге келген болуы мүмкін. Дайыр қожаны әр түрлі деректерде Темір-Қожа, Ай-Қожа және Ақжол-би деген лақап аттарымен атайды. Есіміне «[[Қожа]]&lt;nowiki/&gt;» деген тіркеу қосылғаны оның діни қызметкерлікпен байланысын білдіреді. [[Қодан Тайшы|Қодан би]] жырларында да ұлының ноғайлы халқын дұрыс жолға бағыттағанын айтады. Дайыр қожа Ишқия [[Тариқат|тариқатының]] [[Сопылық|сопы]] [[Шейх|шейхы]] Джалал ад-Диннің [[Мүрид|мүриді]](шәкірті) болған. Шамасы, Дайыр қожа өзінің рухани ұстазы сияқты, [[Алтын Орда|Жошы ұлысының]] көшпелі халқы арасында [[ислам]] дінін уағыздап таратқан.

[[Ұрыс хан|Ұрыс ханның]] билігі кезінде Қодан бастаған арғындар оған бағынышты болды, ал Ұрыс ханның Тоқтамыспен қақтығысы кезінде арғындар Тоқтамыстың жағына ауысады. Бұған себеп болған Ұрыс ханның арғындарды қыспалағаны делінеді. Жазбаша және ауызша дереккөздерге сәйкес, Тоқтамыстың ең жақын серіктерінің ішінде Қоданның ұлы [[Ақжол би|Дайыр-қожа]] және Дайыр-қожаның ұлы [[Қарақожа|Қара-қожа]] болған.

Дайыр қожаның өмірі туралы ақпараттың көп бөлігін молда Ахсикендинің [[«Маджму әт-Таварих»]] кітабынан алуға болады. Бұл дереккөзге сәйкес, Дайыр қожа Шимал Жаста (Солтүстік Жете) тайпаларының бір бөлігін, яғни [[Балқаш]] немесе [[Алтай таулары|Алтай]] маңындағы солтүстік [[Моғолстан]] аймағында жүрген моғол тайпаларын басқарған, ал екінші бөлігін [[Дулат]] тайпасынан шыққан әйгілі әмір [[Қамар Ад-Дин|Камар ад-Диннің]] әкесі Жолой басқарған. П. Петров Дайыр қожа мен оның ұлы Қара қожаны Іле-Ертіс өзені аралығының билеушілері деп атайды. Дайыр қожа [[Тоқтамыс хан]] мен [[Қырғыздар|қырғыз]] батыры [[Манас|Манастың]] одақтасы болғаны, және Дулаттардың әскербасы Жолоймен, [[Маңғыттар|манғыттармен]] және [[Шәдібек хан|Шәдібек ханның]] ұлы [[Болат хан (Алтын Орда)|Болат ханмен]] шайқасқаны туралы тарихи деректер сақталған. 1410 жылы орын алған шайқастардың бірінде Дайыр қожа Болат ханды өлтіріп, басын кесіп алған. Өмірінің соңында Тоқтамыс хан оған Манас қаласының билеушісі болуды ұсынады. Бірақ Дайыр қожа бас тартып, Шіркент қаласына көшіп, ұстазы Саид Джалал ад-Динге қосылады. Өз орнына ұлы [[Қарақожа|Қара-Қожаны]] тағайындауды ұсынады. Содан бір жылдан кейін Дайыр қожа қайтыс болады, жаназа намазын шейх Джалал ад-Диннің өзі оқыды. Қодан-тайшының ұлын жоқтау жырына қарағанда, Дайыр-Қожаны [[Қарақыпшақ]] [[Қобыланды Тоқтарбайұлы|Қобланды батыр]] өлтірді. Мажму ат-таварихтің жазбаларында, Дайыр-Қожа [[Алтын Орда]] ханы Болатты өлтіргеннен кейін көп ұзамай, яғни шамамен 1410 жылы өлтірілген.&lt;ref&gt;''Ж. Сабитов, А. Каратаев.'' О ПРОИСХОЖДЕНИИ И ИСТОРИИ ПЛЕМЕНИ АРГЫН // Отан тарихы: «журнал».— 2026.— Январь(№ 29).— С. 118—131.— ISSN (Online) 2788-9718 (Online)&lt;/ref&gt;

== Ұрпақтары ==
Шежіре бойынша, қазақ [[Арғын|арғындары]] [[Қодан Тайшы|Қодан тайшы]] мен оның ұлы Ақжол биді (Дайыр қожа) өздерінің ең түпкі ата-бабалары деп санайды. Генетикалық және тарихи деректер бұл ақпаратты растайды. Ақжолдың екі ұлы болған: [[Қарақожа]] (одан [[Қуандық]], [[Бегендік]], [[Сүйіндік (Арғын)|Сүйіндік]] және басқа да кіші рулар тарайды) және Сомдық (одан - Тоқал-арғындар немесе кіші Арғындар).&lt;ref&gt;Этногенез казахов с точки зрения популяционной генетики The Russian Journal of Genetic Genealogy. Volume 4, No 2 (2012)/Volume 5, No 1 (2013). C. 29-47.&lt;/ref&gt; 

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Қазақ руларының арғы бабалары]]
[[Санат:Алтын Орда билері]]</text>
      <sha1>895osvltflw6mtvr12t13iw8w5p3lbu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631725</id>
      <parentid>3631724</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T06:20:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Айхан Мұқатай</username>
        <id>183614</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3631725</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9479" sha1="oxpdh3n7nrritvlzuo8rztht9svbpvc" xml:space="preserve">{{Мемлекеттік қайраткер
 | түс                    =
 | Қазақша есімі        =
 | Шынайы есімі         = 
 | Суреті               = 
 | Атауы                = 
 | Сурет ені            = 
 | Елтаңба              = 
 | Елтаңба атауы        = 
 | Елтаңба ені          = 
 | Титулы               = [[Алтын Орда]]ның бегі
 | Ту                   = 
 | Басқара бастады      = 
 | Басқаруын аяқтады    = 
 | Басқарған кезеңі     = 
 | Ізашары              = 
 | Ізбасары             =
 | Тәж кигізу жорасы    = 
 | Биліктен бас тартуы  = 
 | Мұрагері             =   Қарақожа
 | Премьер              = 
 | Вице-президент       = 
 | Президент            = 
 | Монарх               = [[Тоқтамыс хан]]
 | Губернатор           = 
 | Вице-губернатор      = 
 | Түсініктемелер       = 
 | Діні                 =  ислам
 | Туған күні         = 1345 жылдың шамасы
 | Туған жері         =
 | Қайтыс болған жылы   = 1459 жылдың шамасы
 | Қайтыс болған жері   = Әбілқайыр хандығы (Шайбани мемлекеті яки Көшпелі өзбектер мемлекеті)
 | Жерленді             = Самарқан, Дахбет (нақты емес)
 | Династия              = [[Арғын]]
 | Туған кездегі есімі      = Дайырқожа
 | Әкесі                = [[Қотан Жырау]]
 | Анасы                = 
 | Жұбайы               = 
 | Лақап аты            = Ақжол би
 | Балалары             = [[Қарақожа]], Тәнбісопы
 | Қызмет еткен жылдары       = XIV-XV ғасырлар
 | Құрамында болды      = 
 | Әскер түрі           = 
 | Атағы                = Әбілқайыр ханның кеңесшісі, Арғын руының биі. 
 | Басқарды             = 
 | Шайқасы              = 
 | Ғылыми аясы          = 
 | Жұмыс істеген орны   = 
 | Партиясы             = 
 | Қызметі              = Би, шешен, мемлекет қайраткері
 | Мамандығы            = 
 | Білімі               = 
 | Ғылыми дәрежесі      = 
 | Марапаттары          = 
 | Қолтаңбасы           = 
 | Монограммасы         = 
 | Сайты                = 
 | Commons              = 
}}
'''Дайырқожа''' (Ақжол би) (1345(?) - шам.1459) - [[Тоқтамыс хан]] тұсындағы [[Алтын Орда|Алтын Орданың]] биі, [[Арғын]] тайпасының [[ұлысбегі]], [[Қотан]] жыраудың ұлы. Ол көрегендігі мен кемел даналығы, әділдігі мен ақиқатқа адалдығы арқылы ел ықыласына бөленген Дайырқожа халық жадында «Ақжол би» деген ардақты есіммен мәңгі сақталды. Оның лақап аты - Арғын тайпасының [[Ұран|ұранына]] айналды.

== Өмірбаяны ==
Әкесінің XIV ғасырдың басында дүниеге келгеніне қарағанда, Дайыр қожа 1345-1350 жылдары дүниеге келген болуы мүмкін. Дайыр қожаны әр түрлі деректерде Темір-Қожа, Ай-Қожа және Ақжол-би деген лақап аттарымен атайды. Есіміне «[[Қожа]]&lt;nowiki/&gt;» деген тіркеу қосылғаны оның діни қызметкерлікпен байланысын білдіреді. [[Қодан Тайшы|Қодан би]] жырларында да ұлының ноғайлы халқын дұрыс жолға бағыттағанын айтады. Дайыр қожа Ишқия [[Тариқат|тариқатының]] [[Сопылық|сопы]] [[Шейх|шейхы]] Джалал ад-Диннің [[Мүрид|мүриді]](шәкірті) болған. Шамасы, Дайыр қожа өзінің рухани ұстазы сияқты, [[Алтын Орда|Жошы ұлысының]] көшпелі халқы арасында [[ислам]] дінін уағыздап таратқан.

[[Ұрыс хан|Ұрыс ханның]] билігі кезінде Қодан бастаған арғындар оған бағынышты болды, ал Ұрыс ханның Тоқтамыспен қақтығысы кезінде арғындар Тоқтамыстың жағына ауысады. Бұған себеп болған Ұрыс ханның арғындарды қыспалағаны делінеді. Жазбаша және ауызша дереккөздерге сәйкес, Тоқтамыстың ең жақын серіктерінің ішінде Қоданның ұлы [[Ақжол би|Дайыр-қожа]] және Дайыр-қожаның ұлы [[Қарақожа|Қара-қожа]] болған.

Дайыр қожаның өмірі туралы ақпараттың көп бөлігін молда Ахсикендинің [[«Маджму әт-Таварих»]] кітабынан алуға болады. Бұл дереккөзге сәйкес, Дайыр қожа Шимал Жаста (Солтүстік Жете) тайпаларының бір бөлігін, яғни [[Балқаш]] немесе [[Алтай таулары|Алтай]] маңындағы солтүстік [[Моғолстан]] аймағында жүрген моғол тайпаларын басқарған, ал екінші бөлігін [[Дулат]] тайпасынан шыққан әйгілі әмір [[Қамар Ад-Дин|Камар ад-Диннің]] әкесі Жолой басқарған. П. Петров Дайыр қожа мен оның ұлы Қара қожаны Іле-Ертіс өзені аралығының билеушілері деп атайды. Дайыр қожа [[Тоқтамыс хан]] мен [[Қырғыздар|қырғыз]] батыры [[Манас|Манастың]] одақтасы болғаны, және Дулаттардың әскербасы Жолоймен, [[Маңғыттар|манғыттармен]] және [[Шәдібек хан|Шәдібек ханның]] ұлы [[Болат хан (Алтын Орда)|Болат ханмен]] шайқасқаны туралы тарихи деректер сақталған. 1410 жылы орын алған шайқастардың бірінде Дайыр қожа Болат ханды өлтіріп, басын кесіп алған. Өмірінің соңында Тоқтамыс хан оған Манас қаласының билеушісі болуды ұсынады. Бірақ Дайыр қожа бас тартып, Шіркент қаласына көшіп, ұстазы Саид Джалал ад-Динге қосылады. Өз орнына ұлы [[Қарақожа|Қара-Қожаны]] тағайындауды ұсынады. Содан бір жылдан кейін Дайыр қожа қайтыс болады, жаназа намазын шейх Джалал ад-Диннің өзі оқыды. Қодан-тайшының ұлын жоқтау жырына қарағанда, Дайыр-Қожаны [[Қарақыпшақ]] [[Қобыланды Тоқтарбайұлы|Қобланды батыр]] өлтірді. Мажму ат-таварихтің жазбаларында, Дайыр-Қожа [[Алтын Орда]] ханы Болатты өлтіргеннен кейін көп ұзамай, яғни шамамен 1410 жылы өлтірілген.&lt;ref&gt;''Ж. Сабитов, А. Каратаев.'' О ПРОИСХОЖДЕНИИ И ИСТОРИИ ПЛЕМЕНИ АРГЫН // Отан тарихы: «журнал».— 2026.— Январь(№ 29).— С. 118—131.— ISSN (Online) 2788-9718 (Online)&lt;/ref&gt;

== Ұрпақтары ==
Шежіре бойынша, қазақ [[Арғын|арғындары]] [[Қодан Тайшы|Қодан тайшы]] мен оның ұлы Ақжол биді (Дайыр қожа) өздерінің ең түпкі ата-бабалары деп санайды. Генетикалық және тарихи деректер бұл ақпаратты растайды. Ақжолдың екі ұлы болған: [[Қарақожа]] (одан [[Қуандық]], [[Бегендік]], [[Сүйіндік (Арғын)|Сүйіндік]] және басқа да кіші рулар тарайды) және Сомдық (одан - Тоқал-арғындар немесе кіші Арғындар).&lt;ref&gt;Этногенез казахов с точки зрения популяционной генетики The Russian Journal of Genetic Genealogy. Volume 4, No 2 (2012)/Volume 5, No 1 (2013). C. 29-47.&lt;/ref&gt; 

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Қазақ руларының арғы бабалары]]
[[Санат:Алтын Орда билері]]</text>
      <sha1>oxpdh3n7nrritvlzuo8rztht9svbpvc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631727</id>
      <parentid>3631725</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T06:22:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Айхан Мұқатай</username>
        <id>183614</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3631727</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9526" sha1="odo0udcp6p4ngg0ccsvvwns8vrzknbc" xml:space="preserve">{{Мемлекеттік қайраткер
 | түс                    =
 | Қазақша есімі        =
 | Шынайы есімі         = 
 | Суреті               = 
 | Атауы                = 
 | Сурет ені            = 
 | Елтаңба              = 
 | Елтаңба атауы        = 
 | Елтаңба ені          = 
 | Титулы               = [[Алтын Орда]]ның бегі
 | Ту                   = 
 | Басқара бастады      = 
 | Басқаруын аяқтады    = 
 | Басқарған кезеңі     = 
 | Ізашары              = 
 | Ізбасары             =
 | Тәж кигізу жорасы    = 
 | Биліктен бас тартуы  = 
 | Мұрагері             =   Қарақожа
 | Премьер              = 
 | Вице-президент       = 
 | Президент            = 
 | Монарх               = [[Тоқтамыс хан]]
 | Губернатор           = 
 | Вице-губернатор      = 
 | Түсініктемелер       = 
 | Діні                 =  ислам
 | Туған күні         = 1345 жылдың шамасы
 | Туған жері         =
 | Қайтыс болған жылы   = 1459 жылдың шамасы
 | Қайтыс болған жері   = Әбілқайыр хандығы (Шайбани мемлекеті яки Көшпелі өзбектер мемлекеті)
 | Жерленді             = Самарқан, Дахбет (нақты емес)
 | Династия              = [[Арғын]]
 | Туған кездегі есімі      = Дайырқожа
 | Әкесі                = [[Қотан Жырау]]
 | Анасы                = 
 | Жұбайы               = 
 | Лақап аты            = Ақжол би
 | Балалары             = [[Бәйбішесінен – Қарақожа]], тоқалынан – Тәнбісопы
 | Қызмет еткен жылдары       = XIV-XV ғасырлар
 | Құрамында болды      = 
 | Әскер түрі           = 
 | Атағы                = Әбілқайыр ханның кеңесшісі, Арғын руының биі. 
 | Басқарды             = 
 | Шайқасы              = 
 | Ғылыми аясы          = 
 | Жұмыс істеген орны   = 
 | Партиясы             = 
 | Қызметі              = Би, шешен, мемлекет қайраткері
 | Мамандығы            = 
 | Білімі               = 
 | Ғылыми дәрежесі      = 
 | Марапаттары          = 
 | Қолтаңбасы           = 
 | Монограммасы         = 
 | Сайты                = 
 | Commons              = 
}}
'''Дайырқожа''' (Ақжол би) (1345(?) - шам.1459) - [[Тоқтамыс хан]] тұсындағы [[Алтын Орда|Алтын Орданың]] биі, [[Арғын]] тайпасының [[ұлысбегі]], [[Қотан]] жыраудың ұлы. Көрегендігі мен кемел даналығы, әділдігі мен ақиқатқа адалдығы арқылы ел ықыласына бөленген Дайырқожа халық жадында «Ақжол би» деген ардақты есіммен мәңгі сақталды. Оның лақап аты - Арғын тайпасының [[Ұран|ұранына]] айналды.

== Өмірбаяны ==
Әкесінің XIV ғасырдың басында дүниеге келгеніне қарағанда, Дайыр қожа 1345-1350 жылдары дүниеге келген болуы мүмкін. Дайыр қожаны әр түрлі деректерде Темір-Қожа, Ай-Қожа және Ақжол-би деген лақап аттарымен атайды. Есіміне «[[Қожа]]&lt;nowiki/&gt;» деген тіркеу қосылғаны оның діни қызметкерлікпен байланысын білдіреді. [[Қодан Тайшы|Қодан би]] жырларында да ұлының ноғайлы халқын дұрыс жолға бағыттағанын айтады. Дайыр қожа Ишқия [[Тариқат|тариқатының]] [[Сопылық|сопы]] [[Шейх|шейхы]] Джалал ад-Диннің [[Мүрид|мүриді]](шәкірті) болған. Шамасы, Дайыр қожа өзінің рухани ұстазы сияқты, [[Алтын Орда|Жошы ұлысының]] көшпелі халқы арасында [[ислам]] дінін уағыздап таратқан.

[[Ұрыс хан|Ұрыс ханның]] билігі кезінде Қодан бастаған арғындар оған бағынышты болды, ал Ұрыс ханның Тоқтамыспен қақтығысы кезінде арғындар Тоқтамыстың жағына ауысады. Бұған себеп болған Ұрыс ханның арғындарды қыспалағаны делінеді. Жазбаша және ауызша дереккөздерге сәйкес, Тоқтамыстың ең жақын серіктерінің ішінде Қоданның ұлы [[Ақжол би|Дайыр-қожа]] және Дайыр-қожаның ұлы [[Қарақожа|Қара-қожа]] болған.

Дайыр қожаның өмірі туралы ақпараттың көп бөлігін молда Ахсикендинің [[«Маджму әт-Таварих»]] кітабынан алуға болады. Бұл дереккөзге сәйкес, Дайыр қожа Шимал Жаста (Солтүстік Жете) тайпаларының бір бөлігін, яғни [[Балқаш]] немесе [[Алтай таулары|Алтай]] маңындағы солтүстік [[Моғолстан]] аймағында жүрген моғол тайпаларын басқарған, ал екінші бөлігін [[Дулат]] тайпасынан шыққан әйгілі әмір [[Қамар Ад-Дин|Камар ад-Диннің]] әкесі Жолой басқарған. П. Петров Дайыр қожа мен оның ұлы Қара қожаны Іле-Ертіс өзені аралығының билеушілері деп атайды. Дайыр қожа [[Тоқтамыс хан]] мен [[Қырғыздар|қырғыз]] батыры [[Манас|Манастың]] одақтасы болғаны, және Дулаттардың әскербасы Жолоймен, [[Маңғыттар|манғыттармен]] және [[Шәдібек хан|Шәдібек ханның]] ұлы [[Болат хан (Алтын Орда)|Болат ханмен]] шайқасқаны туралы тарихи деректер сақталған. 1410 жылы орын алған шайқастардың бірінде Дайыр қожа Болат ханды өлтіріп, басын кесіп алған. Өмірінің соңында Тоқтамыс хан оған Манас қаласының билеушісі болуды ұсынады. Бірақ Дайыр қожа бас тартып, Шіркент қаласына көшіп, ұстазы Саид Джалал ад-Динге қосылады. Өз орнына ұлы [[Қарақожа|Қара-Қожаны]] тағайындауды ұсынады. Содан бір жылдан кейін Дайыр қожа қайтыс болады, жаназа намазын шейх Джалал ад-Диннің өзі оқыды. Қодан-тайшының ұлын жоқтау жырына қарағанда, Дайыр-Қожаны [[Қарақыпшақ]] [[Қобыланды Тоқтарбайұлы|Қобланды батыр]] өлтірді. Мажму ат-таварихтің жазбаларында, Дайыр-Қожа [[Алтын Орда]] ханы Болатты өлтіргеннен кейін көп ұзамай, яғни шамамен 1410 жылы өлтірілген.&lt;ref&gt;''Ж. Сабитов, А. Каратаев.'' О ПРОИСХОЖДЕНИИ И ИСТОРИИ ПЛЕМЕНИ АРГЫН // Отан тарихы: «журнал».— 2026.— Январь(№ 29).— С. 118—131.— ISSN (Online) 2788-9718 (Online)&lt;/ref&gt;

== Ұрпақтары ==
Шежіре бойынша, қазақ [[Арғын|арғындары]] [[Қодан Тайшы|Қодан тайшы]] мен оның ұлы Ақжол биді (Дайыр қожа) өздерінің ең түпкі ата-бабалары деп санайды. Генетикалық және тарихи деректер бұл ақпаратты растайды. Ақжолдың екі ұлы болған: [[Қарақожа]] (одан [[Қуандық]], [[Бегендік]], [[Сүйіндік (Арғын)|Сүйіндік]] және басқа да кіші рулар тарайды) және Сомдық (одан - Тоқал-арғындар немесе кіші Арғындар).&lt;ref&gt;Этногенез казахов с точки зрения популяционной генетики The Russian Journal of Genetic Genealogy. Volume 4, No 2 (2012)/Volume 5, No 1 (2013). C. 29-47.&lt;/ref&gt; 

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Қазақ руларының арғы бабалары]]
[[Санат:Алтын Орда билері]]</text>
      <sha1>odo0udcp6p4ngg0ccsvvwns8vrzknbc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631728</id>
      <parentid>3631727</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T06:23:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Айхан Мұқатай</username>
        <id>183614</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3631728</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9474" sha1="aujsdej0tgt5t7vxyam2aua97uqy4ol" xml:space="preserve">{{Мемлекеттік қайраткер
 | түс                    =
 | Қазақша есімі        =
 | Шынайы есімі         = 
 | Суреті               = 
 | Атауы                = 
 | Сурет ені            = 
 | Елтаңба              = 
 | Елтаңба атауы        = 
 | Елтаңба ені          = 
 | Титулы               = [[Алтын Орда]]ның бегі
 | Ту                   = 
 | Басқара бастады      = 
 | Басқаруын аяқтады    = 
 | Басқарған кезеңі     = 
 | Ізашары              = 
 | Ізбасары             =
 | Тәж кигізу жорасы    = 
 | Биліктен бас тартуы  = 
 | Мұрагері             =   Қарақожа
 | Премьер              = 
 | Вице-президент       = 
 | Президент            = 
 | Монарх               = [[Тоқтамыс хан]]
 | Губернатор           = 
 | Вице-губернатор      = 
 | Түсініктемелер       = 
 | Діні                 =  ислам
 | Туған күні         = 1345 жылдың шамасы
 | Туған жері         =
 | Қайтыс болған жылы   = 1459 жылдың шамасы
 | Қайтыс болған жері   = Әбілқайыр хандығы (Шайбани мемлекеті яки Көшпелі өзбектер мемлекеті)
 | Жерленді             = Самарқан, Дахбет (нақты емес)
 | Династия              = [[Арғын]]
 | Туған кездегі есімі      = Дайырқожа
 | Әкесі                = [[Қотан Жырау]]
 | Анасы                = 
 | Жұбайы               = 
 | Лақап аты            = Ақжол би
 | Балалары             = [[Қарақожа]], Тәнбісопы
 | Қызмет еткен жылдары       = XIV-XV ғасырлар
 | Құрамында болды      = 
 | Әскер түрі           = 
 | Атағы                = Әбілқайыр ханның кеңесшісі, Арғын руының биі. 
 | Басқарды             = 
 | Шайқасы              = 
 | Ғылыми аясы          = 
 | Жұмыс істеген орны   = 
 | Партиясы             = 
 | Қызметі              = Би, шешен, мемлекет қайраткері
 | Мамандығы            = 
 | Білімі               = 
 | Ғылыми дәрежесі      = 
 | Марапаттары          = 
 | Қолтаңбасы           = 
 | Монограммасы         = 
 | Сайты                = 
 | Commons              = 
}}
'''Дайырқожа''' (Ақжол би) (1345(?) - шам.1459) - [[Тоқтамыс хан]] тұсындағы [[Алтын Орда|Алтын Орданың]] биі, [[Арғын]] тайпасының [[ұлысбегі]], [[Қотан]] жыраудың ұлы. Көрегендігі мен кемел даналығы, әділдігі мен ақиқатқа адалдығы арқылы ел ықыласына бөленген Дайырқожа халық жадында «Ақжол би» деген ардақты есіммен мәңгі сақталды. Оның лақап аты - Арғын тайпасының [[Ұран|ұранына]] айналды.

== Өмірбаяны ==
Әкесінің XIV ғасырдың басында дүниеге келгеніне қарағанда, Дайыр қожа 1345-1350 жылдары дүниеге келген болуы мүмкін. Дайыр қожаны әр түрлі деректерде Темір-Қожа, Ай-Қожа және Ақжол-би деген лақап аттарымен атайды. Есіміне «[[Қожа]]&lt;nowiki/&gt;» деген тіркеу қосылғаны оның діни қызметкерлікпен байланысын білдіреді. [[Қодан Тайшы|Қодан би]] жырларында да ұлының ноғайлы халқын дұрыс жолға бағыттағанын айтады. Дайыр қожа Ишқия [[Тариқат|тариқатының]] [[Сопылық|сопы]] [[Шейх|шейхы]] Джалал ад-Диннің [[Мүрид|мүриді]](шәкірті) болған. Шамасы, Дайыр қожа өзінің рухани ұстазы сияқты, [[Алтын Орда|Жошы ұлысының]] көшпелі халқы арасында [[ислам]] дінін уағыздап таратқан.

[[Ұрыс хан|Ұрыс ханның]] билігі кезінде Қодан бастаған арғындар оған бағынышты болды, ал Ұрыс ханның Тоқтамыспен қақтығысы кезінде арғындар Тоқтамыстың жағына ауысады. Бұған себеп болған Ұрыс ханның арғындарды қыспалағаны делінеді. Жазбаша және ауызша дереккөздерге сәйкес, Тоқтамыстың ең жақын серіктерінің ішінде Қоданның ұлы [[Ақжол би|Дайыр-қожа]] және Дайыр-қожаның ұлы [[Қарақожа|Қара-қожа]] болған.

Дайыр қожаның өмірі туралы ақпараттың көп бөлігін молда Ахсикендинің [[«Маджму әт-Таварих»]] кітабынан алуға болады. Бұл дереккөзге сәйкес, Дайыр қожа Шимал Жаста (Солтүстік Жете) тайпаларының бір бөлігін, яғни [[Балқаш]] немесе [[Алтай таулары|Алтай]] маңындағы солтүстік [[Моғолстан]] аймағында жүрген моғол тайпаларын басқарған, ал екінші бөлігін [[Дулат]] тайпасынан шыққан әйгілі әмір [[Қамар Ад-Дин|Камар ад-Диннің]] әкесі Жолой басқарған. П. Петров Дайыр қожа мен оның ұлы Қара қожаны Іле-Ертіс өзені аралығының билеушілері деп атайды. Дайыр қожа [[Тоқтамыс хан]] мен [[Қырғыздар|қырғыз]] батыры [[Манас|Манастың]] одақтасы болғаны, және Дулаттардың әскербасы Жолоймен, [[Маңғыттар|манғыттармен]] және [[Шәдібек хан|Шәдібек ханның]] ұлы [[Болат хан (Алтын Орда)|Болат ханмен]] шайқасқаны туралы тарихи деректер сақталған. 1410 жылы орын алған шайқастардың бірінде Дайыр қожа Болат ханды өлтіріп, басын кесіп алған. Өмірінің соңында Тоқтамыс хан оған Манас қаласының билеушісі болуды ұсынады. Бірақ Дайыр қожа бас тартып, Шіркент қаласына көшіп, ұстазы Саид Джалал ад-Динге қосылады. Өз орнына ұлы [[Қарақожа|Қара-Қожаны]] тағайындауды ұсынады. Содан бір жылдан кейін Дайыр қожа қайтыс болады, жаназа намазын шейх Джалал ад-Диннің өзі оқыды. Қодан-тайшының ұлын жоқтау жырына қарағанда, Дайыр-Қожаны [[Қарақыпшақ]] [[Қобыланды Тоқтарбайұлы|Қобланды батыр]] өлтірді. Мажму ат-таварихтің жазбаларында, Дайыр-Қожа [[Алтын Орда]] ханы Болатты өлтіргеннен кейін көп ұзамай, яғни шамамен 1410 жылы өлтірілген.&lt;ref&gt;''Ж. Сабитов, А. Каратаев.'' О ПРОИСХОЖДЕНИИ И ИСТОРИИ ПЛЕМЕНИ АРГЫН // Отан тарихы: «журнал».— 2026.— Январь(№ 29).— С. 118—131.— ISSN (Online) 2788-9718 (Online)&lt;/ref&gt;

== Ұрпақтары ==
Шежіре бойынша, қазақ [[Арғын|арғындары]] [[Қодан Тайшы|Қодан тайшы]] мен оның ұлы Ақжол биді (Дайыр қожа) өздерінің ең түпкі ата-бабалары деп санайды. Генетикалық және тарихи деректер бұл ақпаратты растайды. Ақжолдың екі ұлы болған: [[Қарақожа]] (одан [[Қуандық]], [[Бегендік]], [[Сүйіндік (Арғын)|Сүйіндік]] және басқа да кіші рулар тарайды) және Сомдық (одан - Тоқал-арғындар немесе кіші Арғындар).&lt;ref&gt;Этногенез казахов с точки зрения популяционной генетики The Russian Journal of Genetic Genealogy. Volume 4, No 2 (2012)/Volume 5, No 1 (2013). C. 29-47.&lt;/ref&gt; 

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Қазақ руларының арғы бабалары]]
[[Санат:Алтын Орда билері]]</text>
      <sha1>aujsdej0tgt5t7vxyam2aua97uqy4ol</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631743</id>
      <parentid>3631728</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T06:59:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Айхан Мұқатай</username>
        <id>183614</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3631743</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9473" sha1="sn7fa094uw96v3rk7zkf69kqdcs9h4f" xml:space="preserve">{{Мемлекеттік қайраткер
 | түс                    =
 | Қазақша есімі        =
 | Шынайы есімі         = 
 | Суреті               = 
 | Атауы                = 
 | Сурет ені            = 
 | Елтаңба              = 
 | Елтаңба атауы        = 
 | Елтаңба ені          = 
 | Титулы               = [[Алтын Орда]]ның бегі
 | Ту                   = 
 | Басқара бастады      = 
 | Басқаруын аяқтады    = 
 | Басқарған кезеңі     = 
 | Ізашары              = 
 | Ізбасары             =
 | Тәж кигізу жорасы    = 
 | Биліктен бас тартуы  = 
 | Мұрагері             =   Қарақожа
 | Премьер              = 
 | Вице-президент       = 
 | Президент            = 
 | Монарх               = [[Тоқтамыс хан]]
 | Губернатор           = 
 | Вице-губернатор      = 
 | Түсініктемелер       = 
 | Діні                 =  ислам
 | Туған күні         = 1345 жылдың шамасы
 | Туған жері         =
 | Қайтыс болған жылы   = 1459 жылдың шамасы
 | Қайтыс болған жері   = Әбілқайыр хандығы (Шайбани мемлекеті яки Көшпелі өзбектер мемлекеті)
 | Жерленді             = Самарқан, Дахбет (нақты емес)
 | Династия              = [[Арғын]]
 | Туған кездегі есімі      = Дайырқожа
 | Әкесі                = [[Қотан би Жырау]]
 | Анасы                = 
 | Жұбайы               = 
 | Лақап аты            = Ақжол би
 | Балалары             = [[Қарақожа]], Сомдық
 | Қызмет еткен жылдары       = XIV-XV ғасырлар
 | Құрамында болды      = 
 | Әскер түрі           = 
 | Атағы                = Әбілқайыр ханның кеңесшісі, Арғын руының биі. 
 | Басқарды             = 
 | Шайқасы              = 
 | Ғылыми аясы          = 
 | Жұмыс істеген орны   = 
 | Партиясы             = 
 | Қызметі              = Би, шешен, мемлекет қайраткері
 | Мамандығы            = 
 | Білімі               = 
 | Ғылыми дәрежесі      = 
 | Марапаттары          = 
 | Қолтаңбасы           = 
 | Монограммасы         = 
 | Сайты                = 
 | Commons              = 
}}
'''Дайырқожа''' (Ақжол би) (1345(?) - шам.1459) - [[Тоқтамыс хан]] тұсындағы [[Алтын Орда|Алтын Орданың]] биі, [[Арғын]] тайпасының [[ұлысбегі]], [[Қотан]] жыраудың ұлы. Көрегендігі мен кемел даналығы, әділдігі мен ақиқатқа адалдығы арқылы ел ықыласына бөленген Дайырқожа халық жадында «Ақжол би» деген ардақты есіммен мәңгі сақталды. Оның лақап аты - Арғын тайпасының [[Ұран|ұранына]] айналды.

== Өмірбаяны ==
Әкесінің XIV ғасырдың басында дүниеге келгеніне қарағанда, Дайыр қожа 1345-1350 жылдары дүниеге келген болуы мүмкін. Дайыр қожаны әр түрлі деректерде Темір-Қожа, Ай-Қожа және Ақжол-би деген лақап аттарымен атайды. Есіміне «[[Қожа]]&lt;nowiki/&gt;» деген тіркеу қосылғаны оның діни қызметкерлікпен байланысын білдіреді. [[Қодан Тайшы|Қодан би]] жырларында да ұлының ноғайлы халқын дұрыс жолға бағыттағанын айтады. Дайыр қожа Ишқия [[Тариқат|тариқатының]] [[Сопылық|сопы]] [[Шейх|шейхы]] Джалал ад-Диннің [[Мүрид|мүриді]](шәкірті) болған. Шамасы, Дайыр қожа өзінің рухани ұстазы сияқты, [[Алтын Орда|Жошы ұлысының]] көшпелі халқы арасында [[ислам]] дінін уағыздап таратқан.

[[Ұрыс хан|Ұрыс ханның]] билігі кезінде Қодан бастаған арғындар оған бағынышты болды, ал Ұрыс ханның Тоқтамыспен қақтығысы кезінде арғындар Тоқтамыстың жағына ауысады. Бұған себеп болған Ұрыс ханның арғындарды қыспалағаны делінеді. Жазбаша және ауызша дереккөздерге сәйкес, Тоқтамыстың ең жақын серіктерінің ішінде Қоданның ұлы [[Ақжол би|Дайыр-қожа]] және Дайыр-қожаның ұлы [[Қарақожа|Қара-қожа]] болған.

Дайыр қожаның өмірі туралы ақпараттың көп бөлігін молда Ахсикендинің [[«Маджму әт-Таварих»]] кітабынан алуға болады. Бұл дереккөзге сәйкес, Дайыр қожа Шимал Жаста (Солтүстік Жете) тайпаларының бір бөлігін, яғни [[Балқаш]] немесе [[Алтай таулары|Алтай]] маңындағы солтүстік [[Моғолстан]] аймағында жүрген моғол тайпаларын басқарған, ал екінші бөлігін [[Дулат]] тайпасынан шыққан әйгілі әмір [[Қамар Ад-Дин|Камар ад-Диннің]] әкесі Жолой басқарған. П. Петров Дайыр қожа мен оның ұлы Қара қожаны Іле-Ертіс өзені аралығының билеушілері деп атайды. Дайыр қожа [[Тоқтамыс хан]] мен [[Қырғыздар|қырғыз]] батыры [[Манас|Манастың]] одақтасы болғаны, және Дулаттардың әскербасы Жолоймен, [[Маңғыттар|манғыттармен]] және [[Шәдібек хан|Шәдібек ханның]] ұлы [[Болат хан (Алтын Орда)|Болат ханмен]] шайқасқаны туралы тарихи деректер сақталған. 1410 жылы орын алған шайқастардың бірінде Дайыр қожа Болат ханды өлтіріп, басын кесіп алған. Өмірінің соңында Тоқтамыс хан оған Манас қаласының билеушісі болуды ұсынады. Бірақ Дайыр қожа бас тартып, Шіркент қаласына көшіп, ұстазы Саид Джалал ад-Динге қосылады. Өз орнына ұлы [[Қарақожа|Қара-Қожаны]] тағайындауды ұсынады. Содан бір жылдан кейін Дайыр қожа қайтыс болады, жаназа намазын шейх Джалал ад-Диннің өзі оқыды. Қодан-тайшының ұлын жоқтау жырына қарағанда, Дайыр-Қожаны [[Қарақыпшақ]] [[Қобыланды Тоқтарбайұлы|Қобланды батыр]] өлтірді. Мажму ат-таварихтің жазбаларында, Дайыр-Қожа [[Алтын Орда]] ханы Болатты өлтіргеннен кейін көп ұзамай, яғни шамамен 1410 жылы өлтірілген.&lt;ref&gt;''Ж. Сабитов, А. Каратаев.'' О ПРОИСХОЖДЕНИИ И ИСТОРИИ ПЛЕМЕНИ АРГЫН // Отан тарихы: «журнал».— 2026.— Январь(№ 29).— С. 118—131.— ISSN (Online) 2788-9718 (Online)&lt;/ref&gt;

== Ұрпақтары ==
Шежіре бойынша, қазақ [[Арғын|арғындары]] [[Қодан Тайшы|Қодан тайшы]] мен оның ұлы Ақжол биді (Дайыр қожа) өздерінің ең түпкі ата-бабалары деп санайды. Генетикалық және тарихи деректер бұл ақпаратты растайды. Ақжолдың екі ұлы болған: [[Қарақожа]] (одан [[Қуандық]], [[Бегендік]], [[Сүйіндік (Арғын)|Сүйіндік]] және басқа да кіші рулар тарайды) және Сомдық (одан - Тоқал-арғындар немесе кіші Арғындар).&lt;ref&gt;Этногенез казахов с точки зрения популяционной генетики The Russian Journal of Genetic Genealogy. Volume 4, No 2 (2012)/Volume 5, No 1 (2013). C. 29-47.&lt;/ref&gt; 

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Қазақ руларының арғы бабалары]]
[[Санат:Алтын Орда билері]]</text>
      <sha1>sn7fa094uw96v3rk7zkf69kqdcs9h4f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631754</id>
      <parentid>3631743</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T07:27:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Айхан Мұқатай</username>
        <id>183614</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3631754</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9413" sha1="iei47ckejmvx2dibtf5y88e4c4jqlc1" xml:space="preserve">{{Мемлекеттік қайраткер
 | түс                    =
 | Қазақша есімі        =
 | Шынайы есімі         = 
 | Суреті               = 
 | Атауы                = 
 | Сурет ені            = 
 | Елтаңба              = 
 | Елтаңба атауы        = 
 | Елтаңба ені          = 
 | Титулы               = [[Алтын Орда]]ның бегі
 | Ту                   = 
 | Басқара бастады      = 
 | Басқаруын аяқтады    = 
 | Басқарған кезеңі     = 
 | Ізашары              = 
 | Ізбасары             =
 | Тәж кигізу жорасы    = 
 | Биліктен бас тартуы  = 
 | Мұрагері             =   
 | Премьер              = 
 | Вице-президент       = 
 | Президент            = 
 | Монарх               = [[Тоқтамыс хан]]
 | Губернатор           = 
 | Вице-губернатор      = 
 | Түсініктемелер       = 
 | Діні                 =  Ислам
 | Туған күні         = 1345 жылдың шамасы
 | Туған жері         =
 | Қайтыс болған жылы   = 1459 жылдың шамасы
 | Қайтыс болған жері   = Әбілқайыр хандығы (Шайбани мемлекеті яки Көшпелі өзбектер мемлекеті)
 | Жерленді             = Самарқан, Дахбед (нақты емес)
 | Династия              = [[Арғын]]
 | Туған кездегі есімі      = 
 | Әкесі                = [[Қотан жырау]]
 | Анасы                = 
 | Жұбайы               = 
 | Лақап аты            = Ақжол би
 | Балалары             = [[Қарақожа]], Сомдық
 | Қызмет еткен жылдары       = XIV-XV ғасырлар
 | Құрамында болды      = 
 | Әскер түрі           = 
 | Атағы                = Әбілқайыр ханның кеңесшісі, Арғын тайпасының беделді биі. 
 | Басқарды             = 
 | Шайқасы              = 
 | Ғылыми аясы          = 
 | Жұмыс істеген орны   = 
 | Партиясы             = 
 | Қызметі              = Би, шешен, мемлекет қайраткері
 | Мамандығы            = 
 | Білімі               = 
 | Ғылыми дәрежесі      = 
 | Марапаттары          = 
 | Қолтаңбасы           = 
 | Монограммасы         = 
 | Сайты                = 
 | Commons              = 
}}
'''Дайырқожа''' немесе Ақжол би (1345(?) - шамамен 1459) - [[Тоқтамыс хан]] тұсындағы [[Алтын Орда|Алтын Орданың]] биі, [[Арғын]] тайпасының [[ұлысбегі]], [[Қотан бидің]] ұлы. Ол әділ шешімдері мен кемел даналығының арқасында ел ықыласына бөленіп, халық жадында «Ақжол би» деген ардақты есіммен мәңгі сақталды. Оның лақап аты - Арғын тайпасының [[Ұран|ұранына]] айналды.

== Өмірбаяны ==
Әкесінің XIV ғасырдың басында дүниеге келгеніне қарағанда, Дайыр қожа 1345-1350 жылдары дүниеге келген болуы мүмкін. Дайыр қожаны әр түрлі деректерде Темір-Қожа, Ай-Қожа және Ақжол-би деген лақап аттарымен атайды. Есіміне «[[Қожа]]&lt;nowiki/&gt;» деген тіркеу қосылғаны оның діни қызметкерлікпен байланысын білдіреді. [[Қодан Тайшы|Қодан би]] жырларында да ұлының ноғайлы халқын дұрыс жолға бағыттағанын айтады. Дайыр қожа Ишқия [[Тариқат|тариқатының]] [[Сопылық|сопы]] [[Шейх|шейхы]] Джалал ад-Диннің [[Мүрид|мүриді]](шәкірті) болған. Шамасы, Дайыр қожа өзінің рухани ұстазы сияқты, [[Алтын Орда|Жошы ұлысының]] көшпелі халқы арасында [[ислам]] дінін уағыздап таратқан.

[[Ұрыс хан|Ұрыс ханның]] билігі кезінде Қодан бастаған арғындар оған бағынышты болды, ал Ұрыс ханның Тоқтамыспен қақтығысы кезінде арғындар Тоқтамыстың жағына ауысады. Бұған себеп болған Ұрыс ханның арғындарды қыспалағаны делінеді. Жазбаша және ауызша дереккөздерге сәйкес, Тоқтамыстың ең жақын серіктерінің ішінде Қоданның ұлы [[Ақжол би|Дайыр-қожа]] және Дайыр-қожаның ұлы [[Қарақожа|Қара-қожа]] болған.

Дайыр қожаның өмірі туралы ақпараттың көп бөлігін молда Ахсикендинің [[«Маджму әт-Таварих»]] кітабынан алуға болады. Бұл дереккөзге сәйкес, Дайыр қожа Шимал Жаста (Солтүстік Жете) тайпаларының бір бөлігін, яғни [[Балқаш]] немесе [[Алтай таулары|Алтай]] маңындағы солтүстік [[Моғолстан]] аймағында жүрген моғол тайпаларын басқарған, ал екінші бөлігін [[Дулат]] тайпасынан шыққан әйгілі әмір [[Қамар Ад-Дин|Камар ад-Диннің]] әкесі Жолой басқарған. П. Петров Дайыр қожа мен оның ұлы Қара қожаны Іле-Ертіс өзені аралығының билеушілері деп атайды. Дайыр қожа [[Тоқтамыс хан]] мен [[Қырғыздар|қырғыз]] батыры [[Манас|Манастың]] одақтасы болғаны, және Дулаттардың әскербасы Жолоймен, [[Маңғыттар|манғыттармен]] және [[Шәдібек хан|Шәдібек ханның]] ұлы [[Болат хан (Алтын Орда)|Болат ханмен]] шайқасқаны туралы тарихи деректер сақталған. 1410 жылы орын алған шайқастардың бірінде Дайыр қожа Болат ханды өлтіріп, басын кесіп алған. Өмірінің соңында Тоқтамыс хан оған Манас қаласының билеушісі болуды ұсынады. Бірақ Дайыр қожа бас тартып, Шіркент қаласына көшіп, ұстазы Саид Джалал ад-Динге қосылады. Өз орнына ұлы [[Қарақожа|Қара-Қожаны]] тағайындауды ұсынады. Содан бір жылдан кейін Дайыр қожа қайтыс болады, жаназа намазын шейх Джалал ад-Диннің өзі оқыды. Қодан-тайшының ұлын жоқтау жырына қарағанда, Дайыр-Қожаны [[Қарақыпшақ]] [[Қобыланды Тоқтарбайұлы|Қобланды батыр]] өлтірді. Мажму ат-таварихтің жазбаларында, Дайыр-Қожа [[Алтын Орда]] ханы Болатты өлтіргеннен кейін көп ұзамай, яғни шамамен 1410 жылы өлтірілген.&lt;ref&gt;''Ж. Сабитов, А. Каратаев.'' О ПРОИСХОЖДЕНИИ И ИСТОРИИ ПЛЕМЕНИ АРГЫН // Отан тарихы: «журнал».— 2026.— Январь(№ 29).— С. 118—131.— ISSN (Online) 2788-9718 (Online)&lt;/ref&gt;

== Ұрпақтары ==
Шежіре бойынша, қазақ [[Арғын|арғындары]] [[Қодан Тайшы|Қодан тайшы]] мен оның ұлы Ақжол биді (Дайыр қожа) өздерінің ең түпкі ата-бабалары деп санайды. Генетикалық және тарихи деректер бұл ақпаратты растайды. Ақжолдың екі ұлы болған: [[Қарақожа]] (одан [[Қуандық]], [[Бегендік]], [[Сүйіндік (Арғын)|Сүйіндік]] және басқа да кіші рулар тарайды) және Сомдық (одан - Тоқал-арғындар немесе кіші Арғындар).&lt;ref&gt;Этногенез казахов с точки зрения популяционной генетики The Russian Journal of Genetic Genealogy. Volume 4, No 2 (2012)/Volume 5, No 1 (2013). C. 29-47.&lt;/ref&gt; 

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Қазақ руларының арғы бабалары]]
[[Санат:Алтын Орда билері]]</text>
      <sha1>iei47ckejmvx2dibtf5y88e4c4jqlc1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631755</id>
      <parentid>3631754</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T07:27:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Айхан Мұқатай</username>
        <id>183614</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3631755</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9419" sha1="2jc796gi253toj5gbo5hszyfnaabou6" xml:space="preserve">{{Мемлекеттік қайраткер
 | түс                    =
 | Қазақша есімі        =
 | Шынайы есімі         = 
 | Суреті               = 
 | Атауы                = 
 | Сурет ені            = 
 | Елтаңба              = 
 | Елтаңба атауы        = 
 | Елтаңба ені          = 
 | Титулы               = [[Алтын Орда]]ның бегі
 | Ту                   = 
 | Басқара бастады      = 
 | Басқаруын аяқтады    = 
 | Басқарған кезеңі     = 
 | Ізашары              = 
 | Ізбасары             =
 | Тәж кигізу жорасы    = 
 | Биліктен бас тартуы  = 
 | Мұрагері             =   
 | Премьер              = 
 | Вице-президент       = 
 | Президент            = 
 | Монарх               = [[Тоқтамыс хан]]
 | Губернатор           = 
 | Вице-губернатор      = 
 | Түсініктемелер       = 
 | Діні                 =  Ислам
 | Туған күні         = 1345 жылдың шамасы
 | Туған жері         =
 | Қайтыс болған жылы   = 1459 жылдың шамасы
 | Қайтыс болған жері   = Әбілқайыр хандығы (Шайбани мемлекеті яки Көшпелі өзбектер мемлекеті)
 | Жерленді             = Самарқан, Дахбед (нақты емес)
 | Династия              = [[Арғын]]
 | Туған кездегі есімі      = 
 | Әкесі                = [[Қотан жырау]]
 | Анасы                = 
 | Жұбайы               = 
 | Лақап аты            = Ақжол би
 | Балалары             = [[Қарақожа]], Сомдық
 | Қызмет еткен жылдары       = XIV-XV ғасырлар
 | Құрамында болды      = 
 | Әскер түрі           = 
 | Атағы                = Әбілқайыр ханның кеңесшісі, Арғын тайпасының беделді биі. 
 | Басқарды             = 
 | Шайқасы              = 
 | Ғылыми аясы          = 
 | Жұмыс істеген орны   = 
 | Партиясы             = 
 | Қызметі              = Би, шешен, мемлекет қайраткері
 | Мамандығы            = 
 | Білімі               = 
 | Ғылыми дәрежесі      = 
 | Марапаттары          = 
 | Қолтаңбасы           = 
 | Монограммасы         = 
 | Сайты                = 
 | Commons              = 
}}
'''Дайырқожа''' немесе '''Ақжол би''' (1345(?) - шамамен 1459) - [[Тоқтамыс хан]] тұсындағы [[Алтын Орда|Алтын Орданың]] биі, [[Арғын]] тайпасының [[ұлысбегі]], [[Қотан бидің]] ұлы. Ол әділ шешімдері мен кемел даналығының арқасында ел ықыласына бөленіп, халық жадында «Ақжол би» деген ардақты есіммен мәңгі сақталды. Оның лақап аты - Арғын тайпасының [[Ұран|ұранына]] айналды.

== Өмірбаяны ==
Әкесінің XIV ғасырдың басында дүниеге келгеніне қарағанда, Дайыр қожа 1345-1350 жылдары дүниеге келген болуы мүмкін. Дайыр қожаны әр түрлі деректерде Темір-Қожа, Ай-Қожа және Ақжол-би деген лақап аттарымен атайды. Есіміне «[[Қожа]]&lt;nowiki/&gt;» деген тіркеу қосылғаны оның діни қызметкерлікпен байланысын білдіреді. [[Қодан Тайшы|Қодан би]] жырларында да ұлының ноғайлы халқын дұрыс жолға бағыттағанын айтады. Дайыр қожа Ишқия [[Тариқат|тариқатының]] [[Сопылық|сопы]] [[Шейх|шейхы]] Джалал ад-Диннің [[Мүрид|мүриді]](шәкірті) болған. Шамасы, Дайыр қожа өзінің рухани ұстазы сияқты, [[Алтын Орда|Жошы ұлысының]] көшпелі халқы арасында [[ислам]] дінін уағыздап таратқан.

[[Ұрыс хан|Ұрыс ханның]] билігі кезінде Қодан бастаған арғындар оған бағынышты болды, ал Ұрыс ханның Тоқтамыспен қақтығысы кезінде арғындар Тоқтамыстың жағына ауысады. Бұған себеп болған Ұрыс ханның арғындарды қыспалағаны делінеді. Жазбаша және ауызша дереккөздерге сәйкес, Тоқтамыстың ең жақын серіктерінің ішінде Қоданның ұлы [[Ақжол би|Дайыр-қожа]] және Дайыр-қожаның ұлы [[Қарақожа|Қара-қожа]] болған.

Дайыр қожаның өмірі туралы ақпараттың көп бөлігін молда Ахсикендинің [[«Маджму әт-Таварих»]] кітабынан алуға болады. Бұл дереккөзге сәйкес, Дайыр қожа Шимал Жаста (Солтүстік Жете) тайпаларының бір бөлігін, яғни [[Балқаш]] немесе [[Алтай таулары|Алтай]] маңындағы солтүстік [[Моғолстан]] аймағында жүрген моғол тайпаларын басқарған, ал екінші бөлігін [[Дулат]] тайпасынан шыққан әйгілі әмір [[Қамар Ад-Дин|Камар ад-Диннің]] әкесі Жолой басқарған. П. Петров Дайыр қожа мен оның ұлы Қара қожаны Іле-Ертіс өзені аралығының билеушілері деп атайды. Дайыр қожа [[Тоқтамыс хан]] мен [[Қырғыздар|қырғыз]] батыры [[Манас|Манастың]] одақтасы болғаны, және Дулаттардың әскербасы Жолоймен, [[Маңғыттар|манғыттармен]] және [[Шәдібек хан|Шәдібек ханның]] ұлы [[Болат хан (Алтын Орда)|Болат ханмен]] шайқасқаны туралы тарихи деректер сақталған. 1410 жылы орын алған шайқастардың бірінде Дайыр қожа Болат ханды өлтіріп, басын кесіп алған. Өмірінің соңында Тоқтамыс хан оған Манас қаласының билеушісі болуды ұсынады. Бірақ Дайыр қожа бас тартып, Шіркент қаласына көшіп, ұстазы Саид Джалал ад-Динге қосылады. Өз орнына ұлы [[Қарақожа|Қара-Қожаны]] тағайындауды ұсынады. Содан бір жылдан кейін Дайыр қожа қайтыс болады, жаназа намазын шейх Джалал ад-Диннің өзі оқыды. Қодан-тайшының ұлын жоқтау жырына қарағанда, Дайыр-Қожаны [[Қарақыпшақ]] [[Қобыланды Тоқтарбайұлы|Қобланды батыр]] өлтірді. Мажму ат-таварихтің жазбаларында, Дайыр-Қожа [[Алтын Орда]] ханы Болатты өлтіргеннен кейін көп ұзамай, яғни шамамен 1410 жылы өлтірілген.&lt;ref&gt;''Ж. Сабитов, А. Каратаев.'' О ПРОИСХОЖДЕНИИ И ИСТОРИИ ПЛЕМЕНИ АРГЫН // Отан тарихы: «журнал».— 2026.— Январь(№ 29).— С. 118—131.— ISSN (Online) 2788-9718 (Online)&lt;/ref&gt;

== Ұрпақтары ==
Шежіре бойынша, қазақ [[Арғын|арғындары]] [[Қодан Тайшы|Қодан тайшы]] мен оның ұлы Ақжол биді (Дайыр қожа) өздерінің ең түпкі ата-бабалары деп санайды. Генетикалық және тарихи деректер бұл ақпаратты растайды. Ақжолдың екі ұлы болған: [[Қарақожа]] (одан [[Қуандық]], [[Бегендік]], [[Сүйіндік (Арғын)|Сүйіндік]] және басқа да кіші рулар тарайды) және Сомдық (одан - Тоқал-арғындар немесе кіші Арғындар).&lt;ref&gt;Этногенез казахов с точки зрения популяционной генетики The Russian Journal of Genetic Genealogy. Volume 4, No 2 (2012)/Volume 5, No 1 (2013). C. 29-47.&lt;/ref&gt; 

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Қазақ руларының арғы бабалары]]
[[Санат:Алтын Орда билері]]</text>
      <sha1>2jc796gi253toj5gbo5hszyfnaabou6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631793</id>
      <parentid>3631755</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T07:58:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Айхан Мұқатай</username>
        <id>183614</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3631793</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9425" sha1="idakz05h2iipkrtbvn7m7oqxie0c96n" xml:space="preserve">{{Мемлекеттік қайраткер
 | түс                    =
 | Қазақша есімі        =
 | Шынайы есімі         = 
 | Суреті               = 
 | Атауы                = 
 | Сурет ені            = 
 | Елтаңба              = 
 | Елтаңба атауы        = 
 | Елтаңба ені          = 
 | Титулы               = [[Алтын Орда]]ның бегі
 | Ту                   = 
 | Басқара бастады      = 
 | Басқаруын аяқтады    = 
 | Басқарған кезеңі     = 
 | Ізашары              = 
 | Ізбасары             =
 | Тәж кигізу жорасы    = 
 | Биліктен бас тартуы  = 
 | Мұрагері             =   
 | Премьер              = 
 | Вице-президент       = 
 | Президент            = 
 | Монарх               = [[Тоқтамыс хан]]
 | Губернатор           = 
 | Вице-губернатор      = 
 | Түсініктемелер       = 
 | Діні                 =  Ислам
 | Туған күні         = 1345 жылдың шамасы
 | Туған жері         =
 | Қайтыс болған жылы   = 1459 жылдың шамасы
 | Қайтыс болған жері   = Әбілқайыр хандығы (Шайбани мемлекеті яки Көшпелі өзбектер мемлекеті)
 | Жерленді             = Самарқан, Дахбед (нақты емес)
 | Династия              = [[Арғын]]
 | Туған кездегі есімі      = 
 | Әкесі                = [[Қотан жырау]]
 | Анасы                = 
 | Жұбайы               = 
 | Лақап аты            = Ақжол би
 | Балалары             = [[Қарақожа]], Сомдық
 | Қызмет еткен жылдары       = XIV-XV ғасырлар
 | Құрамында болды      = 
 | Әскер түрі           = 
 | Атағы                = Әбілқайыр ханның кеңесшісі, Арғын тайпасының беделді биі. 
 | Басқарды             = 
 | Шайқасы              = 
 | Ғылыми аясы          = 
 | Жұмыс істеген орны   = 
 | Партиясы             = 
 | Қызметі              = Би, шешен, мемлекет қайраткері
 | Мамандығы            = 
 | Білімі               = 
 | Ғылыми дәрежесі      = 
 | Марапаттары          = 
 | Қолтаңбасы           = 
 | Монограммасы         = 
 | Сайты                = 
 | Commons              = 
}}
'''Дайырқожа''' немесе '''Ақжол би''' (1345(?) - шамамен 1459) - [[Тоқтамыс хан]] тұсындағы [[Алтын Орда|Алтын Орданың]] биі, [[Арғын]] тайпасының [[ұлысбегі]], [[Қотан]] жыраудың ұлы. Ол әділ шешімдері мен кемел даналығының арқасында ел ықыласына бөленіп, халық жадында «Ақжол би» деген ардақты есіммен мәңгі сақталды. Оның лақап аты - Арғын тайпасының [[Ұран|ұранына]] айналды.

== Өмірбаяны ==
Әкесінің XIV ғасырдың басында дүниеге келгеніне қарағанда, Дайыр қожа 1345-1350 жылдары дүниеге келген болуы мүмкін. Дайыр қожаны әр түрлі деректерде Темір-Қожа, Ай-Қожа және Ақжол-би деген лақап аттарымен атайды. Есіміне «[[Қожа]]&lt;nowiki/&gt;» деген тіркеу қосылғаны оның діни қызметкерлікпен байланысын білдіреді. [[Қодан Тайшы|Қодан би]] жырларында да ұлының ноғайлы халқын дұрыс жолға бағыттағанын айтады. Дайыр қожа Ишқия [[Тариқат|тариқатының]] [[Сопылық|сопы]] [[Шейх|шейхы]] Джалал ад-Диннің [[Мүрид|мүриді]](шәкірті) болған. Шамасы, Дайыр қожа өзінің рухани ұстазы сияқты, [[Алтын Орда|Жошы ұлысының]] көшпелі халқы арасында [[ислам]] дінін уағыздап таратқан.

[[Ұрыс хан|Ұрыс ханның]] билігі кезінде Қодан бастаған арғындар оған бағынышты болды, ал Ұрыс ханның Тоқтамыспен қақтығысы кезінде арғындар Тоқтамыстың жағына ауысады. Бұған себеп болған Ұрыс ханның арғындарды қыспалағаны делінеді. Жазбаша және ауызша дереккөздерге сәйкес, Тоқтамыстың ең жақын серіктерінің ішінде Қоданның ұлы [[Ақжол би|Дайыр-қожа]] және Дайыр-қожаның ұлы [[Қарақожа|Қара-қожа]] болған.

Дайыр қожаның өмірі туралы ақпараттың көп бөлігін молда Ахсикендинің [[«Маджму әт-Таварих»]] кітабынан алуға болады. Бұл дереккөзге сәйкес, Дайыр қожа Шимал Жаста (Солтүстік Жете) тайпаларының бір бөлігін, яғни [[Балқаш]] немесе [[Алтай таулары|Алтай]] маңындағы солтүстік [[Моғолстан]] аймағында жүрген моғол тайпаларын басқарған, ал екінші бөлігін [[Дулат]] тайпасынан шыққан әйгілі әмір [[Қамар Ад-Дин|Камар ад-Диннің]] әкесі Жолой басқарған. П. Петров Дайыр қожа мен оның ұлы Қара қожаны Іле-Ертіс өзені аралығының билеушілері деп атайды. Дайыр қожа [[Тоқтамыс хан]] мен [[Қырғыздар|қырғыз]] батыры [[Манас|Манастың]] одақтасы болғаны, және Дулаттардың әскербасы Жолоймен, [[Маңғыттар|манғыттармен]] және [[Шәдібек хан|Шәдібек ханның]] ұлы [[Болат хан (Алтын Орда)|Болат ханмен]] шайқасқаны туралы тарихи деректер сақталған. 1410 жылы орын алған шайқастардың бірінде Дайыр қожа Болат ханды өлтіріп, басын кесіп алған. Өмірінің соңында Тоқтамыс хан оған Манас қаласының билеушісі болуды ұсынады. Бірақ Дайыр қожа бас тартып, Шіркент қаласына көшіп, ұстазы Саид Джалал ад-Динге қосылады. Өз орнына ұлы [[Қарақожа|Қара-Қожаны]] тағайындауды ұсынады. Содан бір жылдан кейін Дайыр қожа қайтыс болады, жаназа намазын шейх Джалал ад-Диннің өзі оқыды. Қодан-тайшының ұлын жоқтау жырына қарағанда, Дайыр-Қожаны [[Қарақыпшақ]] [[Қобыланды Тоқтарбайұлы|Қобланды батыр]] өлтірді. Мажму ат-таварихтің жазбаларында, Дайыр-Қожа [[Алтын Орда]] ханы Болатты өлтіргеннен кейін көп ұзамай, яғни шамамен 1410 жылы өлтірілген.&lt;ref&gt;''Ж. Сабитов, А. Каратаев.'' О ПРОИСХОЖДЕНИИ И ИСТОРИИ ПЛЕМЕНИ АРГЫН // Отан тарихы: «журнал».— 2026.— Январь(№ 29).— С. 118—131.— ISSN (Online) 2788-9718 (Online)&lt;/ref&gt;

== Ұрпақтары ==
Шежіре бойынша, қазақ [[Арғын|арғындары]] [[Қодан Тайшы|Қодан тайшы]] мен оның ұлы Ақжол биді (Дайыр қожа) өздерінің ең түпкі ата-бабалары деп санайды. Генетикалық және тарихи деректер бұл ақпаратты растайды. Ақжолдың екі ұлы болған: [[Қарақожа]] (одан [[Қуандық]], [[Бегендік]], [[Сүйіндік (Арғын)|Сүйіндік]] және басқа да кіші рулар тарайды) және Сомдық (одан - Тоқал-арғындар немесе кіші Арғындар).&lt;ref&gt;Этногенез казахов с точки зрения популяционной генетики The Russian Journal of Genetic Genealogy. Volume 4, No 2 (2012)/Volume 5, No 1 (2013). C. 29-47.&lt;/ref&gt; 

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Қазақ руларының арғы бабалары]]
[[Санат:Алтын Орда билері]]</text>
      <sha1>idakz05h2iipkrtbvn7m7oqxie0c96n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Маңырақ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>515415</id>
    <revision>
      <id>3631721</id>
      <parentid>3500138</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T05:47:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Орел Карл</username>
        <id>81620</id>
      </contributor>
      <comment>/* Атауы */</comment>
      <origin>3631721</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4317" sha1="36ehxsqibshf5oq7wro8ab3nv0tdnlc" xml:space="preserve">{{Тау
 |Түрі                     = Жота
 |Атауы                = Маңырақ жотасы
  |Шынайы атауы  = 
 |Сурет             =     
  |Сурет ені     = 
  |Сурет атауы                =       
  |lat_dir = |lat_deg =  47|lat_min =  23|lat_sec =48 
  |lon_dir = |lon_deg =  84|lon_min =  18|lon_sec =38 
  |region                 =  
  |CoordScale             = 
 |Орналасуы            =  {{KAZ}}, [[Шығыс Қазақстан облысы]]ндағы [[Тарбағатай ауданы|Тарбағатай]] және [[Зайсан ауданы|Зайсан]] аудандары жерінде
  |Тау жүйесі         =   [[Сауыр жоталары|Сауыр жота]]сы
 |Пайда болған кезеңі     =  [[Палеозой]]  
 |Аумағы                 =  
  |Ұзындығы                  = 65-70
  |Ені                 =  15-25
 |Ең биік шыңы      = Шөрбас тауы
  |Биіктігі                 = 2035
 |Карта                   = 
 |Позициялық карта 1     =  Қазақстан
  |ПозКарта 1 ені     = 
  |crosses180             = 
 |Позициялық карта 2     =  Қазақстан Шығыс Қазақстан облысы
  |ПозКарта 2 ені     = 
 |Ортаққордағы санаты = 
}}
'''Маңырақ ''' – [[Сауыр жоталары|Сауыр жота]]сының батысындағы аласа жота. 

== Географиялық орны ==
[[Шығыс Қазақстан облысы]]ндағы [[Тарбағатай ауданы|Тарбағатай]] және [[Зайсан ауданы|Зайсан]] аудандары жерінде. Солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай 65-70 км-ге созылып жатыр, енді жері 15-25 км. Биік жері Шөрбас тауы - 2035 м. 

== Геологиялық құрылымы ==
Тау үсті жайпақ Маңырақ жоғарғы [[палеозой]] жыныстарынан түзілген. 

== Жер бедері ==
Жотаның солтүстік беткейі түйетайлы, аласа келген тау кертпештермен, Еспе, [[Құсты (өзен)|Құсты]], [[Үйдене]] өзен аңғарларының терең шатқалдарымен тілімденген. Оңтүстік беткейі тік құлама болып келеді де, [[Шілікті аңғары|Шілікті]] аңғарына ұласады.

== Өсімдігі ==
Беткейі мен баурайында бұта аралас жусан, қараған, сұлыбас, қылқан боз, бидайық, бетеге, көде т.б. шөптесін өсімдіктер өседі.&lt;ref&gt;Қазақстан табиғаты энциклопедиясы; 3 том Қ-М , Алматы 2011;&lt;/ref&gt;

== Атауы ==
Маңырақ аласа таулары атауының шығуы Жоңғар шапқыншылығымен байланысты болса керек. Халық арасында таралған аңызға сүйенсек, Жоңғардан қашқан қазақ ауылы осы тауларға тығылған. Сол ауылды көштен қалған тоқтының маңыраған дауысымен тауып Жоңғарлар тірі жан қалдырмай қырыпты-мыс. Сол кезден бері тау Маңырақ аталады, дейді аңыз-әңгімелерде&lt;ref&gt;[https://e-history.kz/kz/news/show/1311 «Қозы Маңырақ, Қой Маңырақ – Арасы толған көп қалмақ»]. «Қазақстан тарихы» порталы.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://anyz.pushkinlibrary.kz/kz/component/content/article/29-kone-anyzdar/117-manyrak.html?Itemid=101|title=Маңырақ|publisher=Көне Аңыз-әпсаналар бөлімі // Шығыс Қазақстанның аңыз-әпсаналары интернет-порталы}}&lt;/ref&gt;.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Зайсан ауданы таулары]]
[[Санат:Тарбағатай ауданы таулары]]</text>
      <sha1>36ehxsqibshf5oq7wro8ab3nv0tdnlc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631732</id>
      <parentid>3631721</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T06:40:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3631732</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4317" sha1="nbddalzoplnnf4zj2y6qa5tt6w635hn" xml:space="preserve">{{Тау
 |Түрі                     = Жота
 |Атауы                = Маңырақ жотасы
  |Шынайы атауы  = 
 |Сурет             =     
  |Сурет ені     = 
  |Сурет атауы                =       
  |lat_dir = |lat_deg =  47|lat_min =  23|lat_sec =48 
  |lon_dir = |lon_deg =  84|lon_min =  18|lon_sec =38 
  |region                 =  
  |CoordScale             = 
 |Орналасуы            =  {{KAZ}}, [[Шығыс Қазақстан облысы]]ндағы [[Тарбағатай ауданы|Тарбағатай]] және [[Зайсан ауданы|Зайсан]] аудандары жерінде
  |Тау жүйесі         =   [[Сауыр жоталары|Сауыр жота]]сы
 |Пайда болған кезеңі     =  [[Палеозой]]  
 |Аумағы                 =  
  |Ұзындығы                  = 65-70
  |Ені                 =  15-25
 |Ең биік шыңы      = Шөрбас тауы
  |Биіктігі                 = 2035
 |Карта                   = 
 |Позициялық карта 1     =  Қазақстан
  |ПозКарта 1 ені     = 
  |crosses180             = 
 |Позициялық карта 2     =  Қазақстан Шығыс Қазақстан облысы
  |ПозКарта 2 ені     = 
 |Ортаққордағы санаты = 
}}
'''Маңырақ ''' — [[Сауыр жоталары|Сауыр жота]]сының батысындағы аласа жота. 

== Географиялық орны ==
[[Шығыс Қазақстан облысы]]ндағы [[Тарбағатай ауданы|Тарбағатай]] және [[Зайсан ауданы|Зайсан]] аудандары жерінде. Солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай 65-70 км-ге созылып жатыр, енді жері 15-25 км. Биік жері Шөрбас тауы - 2035 м. 

== Геологиялық құрылымы ==
Тау үсті жайпақ Маңырақ жоғарғы [[палеозой]] жыныстарынан түзілген. 

== Жер бедері ==
Жотаның солтүстік беткейі түйетайлы, аласа келген тау кертпештермен, Еспе, [[Құсты (өзен)|Құсты]], [[Үйдене]] өзен аңғарларының терең шатқалдарымен тілімденген. Оңтүстік беткейі тік құлама болып келеді де, [[Шілікті аңғары|Шілікті]] аңғарына ұласады.

== Өсімдігі ==
Беткейі мен баурайында бұта аралас жусан, қараған, сұлыбас, қылқан боз, бидайық, бетеге, көде т.б. шөптесін өсімдіктер өседі.&lt;ref&gt;Қазақстан табиғаты энциклопедиясы; 3 том Қ-М , Алматы 2011;&lt;/ref&gt;

== Атауы ==
Маңырақ аласа таулары атауының шығуы Жоңғар шапқыншылығымен байланысты болса керек. Халық арасында таралған аңызға сүйенсек, Жоңғардан қашқан қазақ ауылы осы тауларға тығылған. Сол ауылды көштен қалған тоқтының маңыраған дауысымен тауып Жоңғарлар тірі жан қалдырмай қырыпты-мыс. Сол кезден бері тау Маңырақ аталады, дейді аңыз-әңгімелерде.&lt;ref&gt;[https://e-history.kz/kz/news/show/1311 «Қозы Маңырақ, Қой Маңырақ – Арасы толған көп қалмақ»]. «Қазақстан тарихы» порталы.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://anyz.pushkinlibrary.kz/kz/component/content/article/29-kone-anyzdar/117-manyrak.html?Itemid=101|title=Маңырақ|publisher=Көне Аңыз-әпсаналар бөлімі // Шығыс Қазақстанның аңыз-әпсаналары интернет-порталы}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Зайсан ауданы таулары]]
[[Санат:Тарбағатай ауданы таулары]]</text>
      <sha1>nbddalzoplnnf4zj2y6qa5tt6w635hn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баймолда Садыханұлы Мусин</title>
    <ns>0</ns>
    <id>515608</id>
    <revision>
      <id>3631770</id>
      <parentid>3385268</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T07:39:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dostoevskykz</username>
        <id>183227</id>
      </contributor>
      <origin>3631770</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1962" sha1="pzrbfs4wdyel4dymzm6p4gbdelu4r13" xml:space="preserve">&lt;ref&gt;Жетісу, Энциклопедия. – Алматы:  «Арыс»  баспасы,  2004.&lt;/ref&gt;
[[Сурет:Musbaimolda.jpg|нобай|оңға|Мусин Баймолда]]
'''Мусин Баймолда Садыханұлы''' (29 қыркүйек 1936 жылы туған, [[Алматы облысы]] [[Қарасай ауданы]] [[Қаскелең]] ауылы) — журналист, Қазақстанның еңбек сіңірген  мәдениет қызметкері (1988). 1955 жылы Ұзынағаш орта мектебін, 1960 жылы [[Қазақ ұлттық университеті|ҚазМУ(қазіргі әл-Фараби атындағы ҚазҰУ)]]-ді бітірген. 1960-62 жылдары [[Жамбыл облысы]] [[Мерке ауданы]]&lt;nowiki/&gt;нда ''“Коммунизм туы''” газетінде, 1962-69 жылдары “''Лениншіл жас''” (қазір “''Жас Алаш”'') газетінде бөлім меңгерушісі болды. 1969-74 жылдары Алматы облысында “''Жетісу''” газетінде, 1983-87 жылдары Қазақстан КП Алматы облыстық  газетінде жауапты қызметкер болып істеді. 1987-98 жылдары Алматы облысында “''Жетісу''” газетінде бас редактор болды. Алматы облысының (2000) және [[Жамбыл ауданы (Алматы облысы)|Жамбыл ауданы]]&lt;nowiki/&gt;ның (2001) Құрметті азаматы.

==Дереккөздер==
&lt;references/&gt;

[[Санат:1936 жылы туғандар]]
[[Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген мәдениет қайраткерлері]]
[[Санат:Қарасай ауданы тұлғалары]]
[[Санат:Алматы облысының құрметті азаматтары]]</text>
      <sha1>pzrbfs4wdyel4dymzm6p4gbdelu4r13</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631771</id>
      <parentid>3631770</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T07:40:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dostoevskykz</username>
        <id>183227</id>
      </contributor>
      <origin>3631771</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1972" sha1="rgvfv87crm022s2149s0dci561jo7b6" xml:space="preserve">&lt;ref&gt;Жетісу, Энциклопедия. – Алматы:  «Арыс»  баспасы,  2004.&lt;/ref&gt;
[[Сурет:Musbaimolda.jpg|нобай|оңға|Мусин Баймолда]]
'''Мусин Баймолда Садыханұлы''' (29 қыркүйек 1936 жылы туған, [[Алматы облысы]] [[Қарасай ауданы]] [[Қаскелең]] ауылы) — журналист, Қазақстанның еңбек сіңірген  мәдениет қызметкері (1988). 1955 жылы Ұзынағаш орта мектебін, 1960 жылы [[Қазақ ұлттық университеті|ҚазМУ(қазіргі әл-Фараби атындағы ҚазҰУ)]]-ді бітірген. 1960-1962 жылдары [[Жамбыл облысы]] [[Мерке ауданы]]&lt;nowiki/&gt;нда ''“Коммунизм туы''” газетінде, 1962-1969 жылдары “''Лениншіл жас''” (қазір “''Жас Алаш”'') газетінде бөлім меңгерушісі болды. 1969-1974 жылдары Алматы облысында “''Жетісу''” газетінде, 1983-1987 жылдары Қазақстан КП Алматы облыстық  газетінде жауапты қызметкер болып істеді. 1987-1998 жылдары Алматы облысында “''Жетісу''” газетінде бас редактор болды. Алматы облысының (2000) және [[Жамбыл ауданы (Алматы облысы)|Жамбыл ауданы]]&lt;nowiki/&gt;ның (2001) Құрметті азаматы.

==Дереккөздер==
&lt;references/&gt;

[[Санат:1936 жылы туғандар]]
[[Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген мәдениет қайраткерлері]]
[[Санат:Қарасай ауданы тұлғалары]]
[[Санат:Алматы облысының құрметті азаматтары]]</text>
      <sha1>rgvfv87crm022s2149s0dci561jo7b6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631775</id>
      <parentid>3631771</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T07:41:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3631775</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1910" sha1="162g3zflb14mrhthoz8mgb5jeaymuyu" xml:space="preserve">&lt;ref&gt;Жетісу, Энциклопедия. – Алматы:  «Арыс»  баспасы,  2004.&lt;/ref&gt;
[[Сурет:Musbaimolda.jpg|нобай|оңға|Мусин Баймолда]]
'''Мусин Баймолда Садыханұлы''' (29 қыркүйек 1936 жылы туған, [[Алматы облысы]] [[Қарасай ауданы]] [[Қаскелең]] ауылы) — журналист, Қазақстанның еңбек сіңірген  мәдениет қызметкері (1988). 1955 жылы Ұзынағаш орта мектебін, 1960 жылы [[Қазақ ұлттық университеті|ҚазМУ]]-ді бітірген. 1960-1962 жылдары [[Жамбыл облысы]] [[Мерке ауданы]]&lt;nowiki/&gt;нда ''“Коммунизм туы''” газетінде, 1962-1969 жылдары “''Лениншіл жас''” (қазір “''Жас Алаш”'') газетінде бөлім меңгерушісі болды. 1969-1974 жылдары Алматы облысында “''Жетісу''” газетінде, 1983-1987 жылдары Қазақстан КП Алматы облыстық  газетінде жауапты қызметкер болып істеді. 1987-1998 жылдары Алматы облысында “''Жетісу''” газетінде бас редактор болды. Алматы облысының (2000) және [[Жамбыл ауданы (Алматы облысы)|Жамбыл ауданы]]&lt;nowiki/&gt;ның (2001) Құрметті азаматы.

==Дереккөздер==
&lt;references/&gt;

[[Санат:1936 жылы туғандар]]
[[Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген мәдениет қайраткерлері]]
[[Санат:Қарасай ауданы тұлғалары]]
[[Санат:Алматы облысының құрметті азаматтары]]</text>
      <sha1>162g3zflb14mrhthoz8mgb5jeaymuyu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Уикипедия:Уикидеңгей</title>
    <ns>4</ns>
    <id>537752</id>
    <revision>
      <id>3631686</id>
      <parentid>3631299</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T05:00:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ArystanbekBot</username>
        <id>33174</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Деректерді жаңарту</comment>
      <origin>3631686</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="61053" sha1="7x7agwz0gbkslfzn6w3xhyz7f162m5t" xml:space="preserve">'''Уикидеңгей''' — қатысушының немесе [[Уикипедия:Уикипедияшы|уикипедияшының]] өңдеме саны ({{lang-en|editcount}}) бойынша деңгейі. Өңдеме саны бойынша қазақша Уикипедияда қатысушыларының сегіз деңгейі бар. Уикидеңгейге кірген қатысушылардың қатысушы және талқылау бетінде уикидеңгейін көрсеткен жұлдызшалар автоматты түрде көрінеді. Деректер күн сайын бот арқылы жаңартылады (&lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[{{fullurl:Уикипедия:Уикидеңгей/Рейтинг|diff=cur}} соңғы жаңартылуы]&lt;/span&gt;)

== Деңгей сипаттамасы ==
[[Сурет:Деңгейлер салыстырмасы.png|нобай|оңға|400px|Деңгейлер салыстырмасы]]
[[Сурет:1 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|-|-|-|-|-|*}} — Тастүлек (500 — 999 өңдеме)

[[Сурет:2 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|-|-|-|-|*|*}} — Мұзбалақ (1 000 — 2 499 өңдеме)

[[Сурет:3 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|-|-|-|*|*|*}} — Құмтүлек (2 500 — 4 999 өңдеме)

[[Сурет:4 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|-|-|*|*|*|*}} — Баршын (5 000 — 9 999 өңдеме)

[[Сурет:5 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|-|*|*|*|*|*}}  — Қоңыртүлек (10 000 — 24 999 өңдеме)

[[Сурет:6 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|*|*|*|*|*|*}} — Шөгел (25 000 — 49 999 өңдеме)

[[Сурет:7 (number).png|20px|link=]] {{stars|*|*|*|*|*|*|*}} — Қыран (50 000 — 99 999 өңдеме)

[[Сурет:8 (number).png|20px|link=]] {{stars|_full|_full|_full|_full|_full|_full|_full|}} — Сұңқар  (100 000+ өңдеме)

== Рейтинг ==
{{StatInfo}}


&lt;!-- BOT:START --&gt;
&lt;center&gt;
{|class=&quot;standard sortable ts-stickytableheader&quot;
!№
!Қатысушы аты
!Өңдеме саны
!Мақала тексеруі
!Тіркелген уақыты
![[Уикипедия:Уикидеңгей|Уикидеңгейі]]
|-
|1
|{{Қатысушы-түж6|Нұрлан Рахымжанов}}
| data-sort-value=&quot;120022&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Нұрлан Рахымжанов}} 120 022]
| data-sort-value=&quot;109&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Нұрлан Рахымжанов|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 109]
|2012-12-28
|{{stars|_full|_full|_full|_full|_full|_full|_full}}
|-
|2
|{{Қатысушы-түж6|Kasymov}}
| data-sort-value=&quot;96383&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Kasymov}} 96 383]
| data-sort-value=&quot;1101&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Kasymov|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1101]
|2011-10-03
|{{stars|*|*|*|*|*|*|*}}
|-
|3
|{{Қатысушы-түж6|Салиха}}
| data-sort-value=&quot;86567&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Салиха}} 86 567]
| data-sort-value=&quot;170&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Салиха|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 170]
|2012-07-28
|{{stars|*|*|*|*|*|*|*}}
|-
|4
|{{Қатысушы-түж6|Мағыпар}}
| data-sort-value=&quot;85324&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Мағыпар}} 85 324]
| data-sort-value=&quot;7&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Мағыпар|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 7]
|2020-06-29
|{{stars|*|*|*|*|*|*|*}}
|-
|5
|{{Қатысушы-түж6|Мықтыбек Оразтайұлы}}
| data-sort-value=&quot;84039&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Мықтыбек Оразтайұлы}} 84 039]
| data-sort-value=&quot;194&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Мықтыбек Оразтайұлы|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 194]
|2017-08-21
|{{stars|*|*|*|*|*|*|*}}
|-
|6
|{{Қатысушы-түж6|Arystanbek}}
| data-sort-value=&quot;55562&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Arystanbek}} 55 562]
| data-sort-value=&quot;64&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Arystanbek|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 64]
|2012-03-14
|{{stars|*|*|*|*|*|*|*}}
|-
|7
|{{Қатысушы-түж6|Casserium}}
| data-sort-value=&quot;48841&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Casserium}} 48 841]
| data-sort-value=&quot;11&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Casserium|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 11]
|2017-06-26
|{{stars|-|*|*|*|*|*|*}}
|-
|8
|{{Қатысушы-түж6|Sibom}}
| data-sort-value=&quot;41112&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Sibom}} 41 112]
| data-sort-value=&quot;1&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Sibom|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1]
|2010-01-17
|{{stars|-|*|*|*|*|*|*}}
|-
|9
|{{Қатысушы-түж6|1nter pares}}
| data-sort-value=&quot;30961&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|1nter pares}} 30 961]
| data-sort-value=&quot;51&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:1nter pares|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 51]
|2023-12-17
|{{stars|-|*|*|*|*|*|*}}
|-
|10
|{{Қатысушы-түж6|Ulan}}
| data-sort-value=&quot;30436&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Ulan}} 30 436]
| data-sort-value=&quot;1&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Ulan|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1]
|2007-12-01
|{{stars|-|*|*|*|*|*|*}}
|-
|11
|{{Қатысушы-түж6|AlefZet}}
| data-sort-value=&quot;25095&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|AlefZet}} 25 095]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2006-05-18
|{{stars|-|*|*|*|*|*|*}}
|-
|12
|{{Қатысушы-түж6|GanS NIS}}
| data-sort-value=&quot;24505&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|GanS NIS}} 24 505]
| data-sort-value=&quot;979&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:GanS NIS|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 979]
|2013-10-20
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|13
|{{Қатысушы-түж6|Орел Карл}}
| data-sort-value=&quot;22678&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Орел Карл}} 22 678]
| data-sort-value=&quot;1&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Орел Карл|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1]
|2018-10-22
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|14
|{{Қатысушы-түж6|Bolatbek}}
| data-sort-value=&quot;21868&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Bolatbek}} 21 868]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-14
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|15
|{{Қатысушы-түж6|Sagzhan}}
| data-sort-value=&quot;21188&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Sagzhan}} 21 188]
| data-sort-value=&quot;169&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Sagzhan|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 169]
|2014-01-01
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|16
|{{Қатысушы-түж6|Nurken}}
| data-sort-value=&quot;19532&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Nurken}} 19 532]
| data-sort-value=&quot;35&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Nurken|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 35]
|2021-07-07
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|17
|{{Қатысушы-түж6|Kaiyr}}
| data-sort-value=&quot;17232&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Kaiyr}} 17 232]
| data-sort-value=&quot;6&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Kaiyr|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 6]
|2009-06-18
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|18
|{{Қатысушы-түж6|Batyrbek.kz}}
| data-sort-value=&quot;16072&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Batyrbek.kz}} 16 072]
| data-sort-value=&quot;173&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Batyrbek.kz|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 173]
|2010-05-14
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|19
|{{Қатысушы-түж6|Amangeldi Mukhamejan}}
| data-sort-value=&quot;14709&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Amangeldi Mukhamejan}} 14 709]
| data-sort-value=&quot;73&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Amangeldi Mukhamejan|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 73]
|2013-06-16
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|20
|{{Қатысушы-түж6|Alphy Haydar}}
| data-sort-value=&quot;13765&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Alphy Haydar}} 13 765]
| data-sort-value=&quot;2&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Alphy Haydar|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2]
|2014-09-25
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|21
|{{Қатысушы-түж6|Polat Alemdar}}
| data-sort-value=&quot;12577&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Polat Alemdar}} 12 577]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-28
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|22
|{{Қатысушы-түж6|Ismukhammed}}
| data-sort-value=&quot;11661&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Ismukhammed}} 11 661]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2010-01-10
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|23
|{{Қатысушы-түж6|Ерден Карсыбеков}}
| data-sort-value=&quot;11323&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Ерден Карсыбеков}} 11 323]
| data-sort-value=&quot;59&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Ерден Карсыбеков|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 59]
|2009-09-23
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|24
|{{Қатысушы-түж6|Nurkhan}}
| data-sort-value=&quot;10144&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Nurkhan}} 10 144]
| data-sort-value=&quot;2&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Nurkhan|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2]
|2012-02-12
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|25
|{{Қатысушы-түж6|Тұран}}
| data-sort-value=&quot;8361&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Тұран}} 8361]
| data-sort-value=&quot;11&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Тұран|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 11]
|2022-06-01
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|26
|{{Қатысушы-түж6|AlibekKS}}
| data-sort-value=&quot;8336&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|AlibekKS}} 8336]
| data-sort-value=&quot;8&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:AlibekKS|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 8]
|2012-11-25
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|27
|{{Қатысушы-түж6|Kas77777}}
| data-sort-value=&quot;8251&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Kas77777}} 8251]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2020-07-16
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|28
|{{Қатысушы-түж6|TheNomadEditor}}
| data-sort-value=&quot;8185&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|TheNomadEditor}} 8185]
| data-sort-value=&quot;42&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:TheNomadEditor|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 42]
|2022-05-13
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|29
|{{Қатысушы-түж6|Daniyar}}
| data-sort-value=&quot;8001&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Daniyar}} 8001]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-29
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|30
|{{Қатысушы-түж6|Nurtenge}}
| data-sort-value=&quot;7950&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Nurtenge}} 7950]
| data-sort-value=&quot;5&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Nurtenge|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 5]
|2020-01-06
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|31
|{{Қатысушы-түж6|Dinkaz}}
| data-sort-value=&quot;7842&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Dinkaz}} 7842]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|32
|{{Қатысушы-түж6|Gabit Karabay}}
| data-sort-value=&quot;7596&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Gabit Karabay}} 7596]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-04-16
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|33
|{{Қатысушы-түж6|Ashina}}
| data-sort-value=&quot;7488&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Ashina}} 7488]
| data-sort-value=&quot;15&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Ashina|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 15]
|2011-03-07
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|34
|{{Қатысушы-түж6|TalgatSnow}}
| data-sort-value=&quot;7420&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|TalgatSnow}} 7420]
| data-sort-value=&quot;22&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:TalgatSnow|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 22]
|2023-11-13
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|35
|{{Қатысушы-түж6|Kmoksy}}
| data-sort-value=&quot;7012&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Kmoksy}} 7012]
| data-sort-value=&quot;12&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Kmoksy|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 12]
|2010-04-22
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|36
|{{Қатысушы-түж6|SSE}}
| data-sort-value=&quot;6974&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|SSE}} 6974]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-29
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|37
|{{Қатысушы-түж6|GaiJin}}
| data-sort-value=&quot;6703&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|GaiJin}} 6703]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|—
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|38
|{{Қатысушы-түж6|Bekus}}
| data-sort-value=&quot;6528&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Bekus}} 6528]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2009-03-09
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|39
|{{Қатысушы-түж6|Alamgir}}
| data-sort-value=&quot;6196&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Alamgir}} 6196]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2007-09-16
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|40
|{{Қатысушы-түж6|Аскаров}}
| data-sort-value=&quot;6193&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Аскаров}} 6193]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|41
|{{Қатысушы-түж6|Liquorkaru}}
| data-sort-value=&quot;6142&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Liquorkaru}} 6142]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2015-12-31
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|42
|{{Қатысушы-түж6|Zhaksilik}}
| data-sort-value=&quot;6101&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Zhaksilik}} 6101]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2014-02-09
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|43
|{{Қатысушы-түж6|Aghia7}}
| data-sort-value=&quot;6046&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Aghia7}} 6046]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-28
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|44
|{{Қатысушы-түж6|Zhigitbek}}
| data-sort-value=&quot;5455&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Zhigitbek}} 5455]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-09
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|45
|{{Қатысушы-түж6|Qarakesek}}
| data-sort-value=&quot;5200&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Qarakesek}} 5200]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2010-12-18
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|46
|{{Қатысушы-түж6|Djduxhx}}
| data-sort-value=&quot;5000&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Djduxhx}} 5000]
| data-sort-value=&quot;4&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Djduxhx|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 4]
|2021-05-11
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|47
|{{Қатысушы-түж6|Nick jan}}
| data-sort-value=&quot;4652&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Nick jan}} 4652]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-16
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|48
|{{Қатысушы-түж6|Erboldilyara}}
| data-sort-value=&quot;4522&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Erboldilyara}} 4522]
| data-sort-value=&quot;9&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Erboldilyara|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 9]
|2015-03-06
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|49
|{{Қатысушы-түж6|Madi Dos}}
| data-sort-value=&quot;4515&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Madi Dos}} 4515]
| data-sort-value=&quot;24&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Madi Dos|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 24]
|2012-09-21
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|50
|{{Қатысушы-түж6|Coffee86}}
| data-sort-value=&quot;4429&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Coffee86}} 4429]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2013-09-25
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|51
|{{Қатысушы-түж6|Dimash Kenesbek}}
| data-sort-value=&quot;3759&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Dimash Kenesbek}} 3759]
| data-sort-value=&quot;3&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Dimash Kenesbek|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 3]
|2020-09-28
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|52
|{{Қатысушы-түж6|Makenzis}}
| data-sort-value=&quot;3715&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Makenzis}} 3715]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2017-11-08
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|53
|{{Қатысушы-түж6|Syrymzhan}}
| data-sort-value=&quot;3683&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Syrymzhan}} 3683]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2024-09-07
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|54
|{{Қатысушы-түж6|Majilis}}
| data-sort-value=&quot;3630&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Majilis}} 3630]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2012-05-15
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|55
|{{Қатысушы-түж6|Esetok}}
| data-sort-value=&quot;3578&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Esetok}} 3578]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2012-11-01
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|56
|{{Қатысушы-түж6|Ерқанат Рыскулбеков}}
| data-sort-value=&quot;3545&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Ерқанат Рыскулбеков}} 3545]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2017-10-22
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|57
|{{Қатысушы-түж6|Maira Yessenbekova}}
| data-sort-value=&quot;3516&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Maira Yessenbekova}} 3516]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-14
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|58
|{{Қатысушы-түж6|Нурасылл}}
| data-sort-value=&quot;3398&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Нурасылл}} 3398]
| data-sort-value=&quot;9&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Нурасылл|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 9]
|2022-11-22
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|59
|{{Қатысушы-түж6|Nurbek Matzhani}}
| data-sort-value=&quot;3310&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Nurbek Matzhani}} 3310]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-04-13
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|60
|{{Қатысушы-түж6|Юсуф Худайберген}}
| data-sort-value=&quot;3273&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Юсуф Худайберген}} 3273]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2016-12-18
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|61
|{{Қатысушы-түж6|Hardworking}}
| data-sort-value=&quot;3272&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Hardworking}} 3272]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|62
|{{Қатысушы-түж6|ShadZ01}}
| data-sort-value=&quot;3245&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|ShadZ01}} 3245]
| data-sort-value=&quot;1&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:ShadZ01|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1]
|2016-03-26
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|63
|{{Қатысушы-түж6|BekaIITU}}
| data-sort-value=&quot;3227&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|BekaIITU}} 3227]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|64
|{{Қатысушы-түж6|Gulzat246}}
| data-sort-value=&quot;3168&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Gulzat246}} 3168]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-28
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|65
|{{Қатысушы-түж6|Qanattan}}
| data-sort-value=&quot;3118&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Qanattan}} 3118]
| data-sort-value=&quot;5&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Qanattan|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 5]
|2024-02-23
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|66
|{{Қатысушы-түж6|Yerzhankyzy}}
| data-sort-value=&quot;3041&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Yerzhankyzy}} 3041]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-14
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|67
|{{Қатысушы-түж6|Meruyert}}
| data-sort-value=&quot;2952&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Meruyert}} 2952]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-30
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|68
|{{Қатысушы-түж6|Абылай}}
| data-sort-value=&quot;2950&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Абылай}} 2950]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2012-02-15
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|69
|{{Қатысушы-түж6|MuratbekErkebulan}}
| data-sort-value=&quot;2906&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|MuratbekErkebulan}} 2906]
| data-sort-value=&quot;11&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:MuratbekErkebulan|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 11]
|2024-10-23
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|70
|{{Қатысушы-түж6|Dauren}}
| data-sort-value=&quot;2871&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Dauren}} 2871]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-29
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|71
|{{Қатысушы-түж6|Даурен Шарипов}}
| data-sort-value=&quot;2822&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Даурен Шарипов}} 2822]
| data-sort-value=&quot;2&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Даурен Шарипов|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2]
|2015-12-13
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|72
|{{Қатысушы-түж6|Кырмызов}}
| data-sort-value=&quot;2700&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Кырмызов}} 2700]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2015-01-01
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|73
|{{Қатысушы-түж6|Merey}}
| data-sort-value=&quot;2684&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Merey}} 2684]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|74
|{{Қатысушы-түж6|Магпар}}
| data-sort-value=&quot;2680&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Магпар}} 2680]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2014-12-11
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|75
|{{Қатысушы-түж6|Kyrmyzy gul}}
| data-sort-value=&quot;2532&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Kyrmyzy gul}} 2532]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-07
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|76
|{{Қатысушы-түж6|Abdi arman}}
| data-sort-value=&quot;2530&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Abdi arman}} 2530]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|77
|{{Қатысушы-түж6|Сәуір 1}}
| data-sort-value=&quot;2475&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Сәуір 1}} 2475]
| data-sort-value=&quot;3&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Сәуір 1|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 3]
|2016-10-29
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|78
|{{Қатысушы-түж6|Toktakynbaev}}
| data-sort-value=&quot;2471&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Toktakynbaev}} 2471]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-28
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|79
|{{Қатысушы-түж6|Balaburgem}}
| data-sort-value=&quot;2470&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Balaburgem}} 2470]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-11-10
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|80
|{{Қатысушы-түж6|G55}}
| data-sort-value=&quot;2468&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|G55}} 2468]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-28
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|81
|{{Қатысушы-түж6|Zhuka iitu}}
| data-sort-value=&quot;2445&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Zhuka iitu}} 2445]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|82
|{{Қатысушы-түж6|Ordabekov Azamat}}
| data-sort-value=&quot;2424&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Ordabekov Azamat}} 2424]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-28
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|83
|{{Қатысушы-түж6|Rasulbek Adil}}
| data-sort-value=&quot;2414&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Rasulbek Adil}} 2414]
| data-sort-value=&quot;10&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Rasulbek Adil|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 10]
|2026-01-18
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|84
|{{Қатысушы-түж6|Рахман999}}
| data-sort-value=&quot;2304&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Рахман999}} 2304]
| data-sort-value=&quot;1&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Рахман999|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1]
|2022-10-08
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|85
|{{Қатысушы-түж6|Бегулы Отагасы}}
| data-sort-value=&quot;2247&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Бегулы Отагасы}} 2247]
| data-sort-value=&quot;6&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Бегулы Отагасы|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 6]
|2014-02-01
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|86
|{{Қатысушы-түж6|Drift}}
| data-sort-value=&quot;2233&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Drift}} 2233]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2010-01-07
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|87
|{{Қатысушы-түж6|Egorkz}}
| data-sort-value=&quot;2232&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Egorkz}} 2232]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|88
|{{Қатысушы-түж6|Mira01}}
| data-sort-value=&quot;2229&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Mira01}} 2229]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-08-30
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|89
|{{Қатысушы-түж6|Aizhanka aaa}}
| data-sort-value=&quot;2215&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Aizhanka aaa}} 2215]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|90
|{{Қатысушы-түж6|Bakdauren}}
| data-sort-value=&quot;2208&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Bakdauren}} 2208]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-07
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|91
|{{Қатысушы-түж6|Әлинұр}}
| data-sort-value=&quot;2175&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Әлинұр}} 2175]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2012-07-10
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|92
|{{Қатысушы-түж6|RaiymbekZh}}
| data-sort-value=&quot;2105&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|RaiymbekZh}} 2105]
| data-sort-value=&quot;9&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:RaiymbekZh|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 9]
|2025-08-11
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|93
|{{Қатысушы-түж6|Mustafaalmas}}
| data-sort-value=&quot;2036&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Mustafaalmas}} 2036]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2010-04-18
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|94
|{{Қатысушы-түж6|Unknown Alash}}
| data-sort-value=&quot;2009&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Unknown Alash}} 2009]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2020-03-26
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|95
|{{Қатысушы-түж6|Kristianmusic}}
| data-sort-value=&quot;1938&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Kristianmusic}} 1938]
| data-sort-value=&quot;4&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Kristianmusic|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 4]
|2019-11-22
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|96
|{{Қатысушы-түж6|Bauka91 91}}
| data-sort-value=&quot;1857&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Bauka91 91}} 1857]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-07-01
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|97
|{{Қатысушы-түж6|Daneker}}
| data-sort-value=&quot;1857&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Daneker}} 1857]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-08-08
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|98
|{{Қатысушы-түж6|Esen48}}
| data-sort-value=&quot;1808&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Esen48}} 1808]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2021-04-05
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|99
|{{Қатысушы-түж6|Almatoswiki}}
| data-sort-value=&quot;1800&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Almatoswiki}} 1800]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2021-12-25
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|100
|{{Қатысушы-түж6|Тазагүл Ермаханова}}
| data-sort-value=&quot;1795&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Тазагүл Ермаханова}} 1795]
| data-sort-value=&quot;101&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Тазагүл Ермаханова|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 101]
|2015-11-17
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|101
|{{Қатысушы-түж6|Malbakov Korkem Shamshievih}}
| data-sort-value=&quot;1710&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Malbakov Korkem Shamshievih}} 1710]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-01-24
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|102
|{{Қатысушы-түж6|Nelli}}
| data-sort-value=&quot;1666&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Nelli}} 1666]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-29
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|103
|{{Қатысушы-түж6|Araichik}}
| data-sort-value=&quot;1622&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Araichik}} 1622]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-08-14
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|104
|{{Қатысушы-түж6|Nikolina Šepić}}
| data-sort-value=&quot;1613&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Nikolina Šepić}} 1613]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2019-08-27
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|105
|{{Қатысушы-түж6|ДолбоЯщер}}
| data-sort-value=&quot;1609&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|ДолбоЯщер}} 1609]
| data-sort-value=&quot;6&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:ДолбоЯщер|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 6]
|2018-05-19
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|106
|{{Қатысушы-түж6|2rk}}
| data-sort-value=&quot;1552&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|2rk}} 1552]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-10
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|107
|{{Қатысушы-түж6|Daniyal.aidarov5}}
| data-sort-value=&quot;1539&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Daniyal.aidarov5}} 1539]
| data-sort-value=&quot;4&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Daniyal.aidarov5|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 4]
|2022-04-24
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|108
|{{Қатысушы-түж6|Gliwi}}
| data-sort-value=&quot;1532&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Gliwi}} 1532]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2017-05-18
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|109
|{{Қатысушы-түж6|Аслан Жукенов}}
| data-sort-value=&quot;1496&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Аслан Жукенов}} 1496]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2014-04-26
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|110
|{{Қатысушы-түж6|Almagul Ibragimova}}
| data-sort-value=&quot;1490&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Almagul Ibragimova}} 1490]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2013-04-11
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|111
|{{Қатысушы-түж6|Акбота Казыбекова}}
| data-sort-value=&quot;1480&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Акбота Казыбекова}} 1480]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2013-09-19
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|112
|{{Қатысушы-түж6|DinDK}}
| data-sort-value=&quot;1383&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|DinDK}} 1383]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-28
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|113
|{{Қатысушы-түж6|Rasulzhan}}
| data-sort-value=&quot;1371&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Rasulzhan}} 1371]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-07-04
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|114
|{{Қатысушы-түж6|Tulya}}
| data-sort-value=&quot;1344&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Tulya}} 1344]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|115
|{{Қатысушы-түж6|Ayauly}}
| data-sort-value=&quot;1337&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Ayauly}} 1337]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-07-01
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|116
|{{Қатысушы-түж6|Nkiukr}}
| data-sort-value=&quot;1314&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Nkiukr}} 1314]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2015-09-06
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|117
|{{Қатысушы-түж6|Tarih}}
| data-sort-value=&quot;1304&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Tarih}} 1304]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-07-14
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|118
|{{Қатысушы-түж6|Wikiped4ik}}
| data-sort-value=&quot;1283&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Wikiped4ik}} 1283]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-05-10
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|119
|{{Қатысушы-түж6|Jarnamaqaz}}
| data-sort-value=&quot;1278&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Jarnamaqaz}} 1278]
| data-sort-value=&quot;1&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Jarnamaqaz|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1]
|2020-04-17
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|120
|{{Қатысушы-түж6|TemirlanSarsen}}
| data-sort-value=&quot;1277&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|TemirlanSarsen}} 1277]
| data-sort-value=&quot;65&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:TemirlanSarsen|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 65]
|2016-06-23
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|121
|{{Қатысушы-түж6|GulzhanOmarova}}
| data-sort-value=&quot;1248&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|GulzhanOmarova}} 1248]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-10-04
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|122
|{{Қатысушы-түж6|Шілде}}
| data-sort-value=&quot;1223&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Шілде}} 1223]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2018-01-02
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|123
|{{Қатысушы-түж6|IL68}}
| data-sort-value=&quot;1218&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|IL68}} 1218]
| data-sort-value=&quot;1&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:IL68|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1]
|2017-05-05
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|124
|{{Қатысушы-түж6|Gulnar7}}
| data-sort-value=&quot;1178&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Gulnar7}} 1178]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-08-01
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|125
|{{Қатысушы-түж6|Ziv}}
| data-sort-value=&quot;1173&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Ziv}} 1173]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2024-12-09
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|126
|{{Қатысушы-түж6|Suleimen Koishybai}}
| data-sort-value=&quot;1156&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Suleimen Koishybai}} 1156]
| data-sort-value=&quot;10&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Suleimen Koishybai|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 10]
|2021-01-13
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|127
|{{Қатысушы-түж6|Aimanber}}
| data-sort-value=&quot;1150&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Aimanber}} 1150]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-07-05
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|128
|{{Қатысушы-түж6|Bailarbekov}}
| data-sort-value=&quot;1136&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Bailarbekov}} 1136]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-28
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|129
|{{Қатысушы-түж6|Айдос уики}}
| data-sort-value=&quot;1126&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Айдос уики}} 1126]
| data-sort-value=&quot;9&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Айдос уики|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 9]
|2015-11-18
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|130
|{{Қатысушы-түж6|Sergazyyev}}
| data-sort-value=&quot;1119&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Sergazyyev}} 1119]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-08-02
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|131
|{{Қатысушы-түж6|KoishymanovaG}}
| data-sort-value=&quot;1102&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|KoishymanovaG}} 1102]
| data-sort-value=&quot;16&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:KoishymanovaG|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 16]
|2024-02-29
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|132
|{{Қатысушы-түж6|Истеный казах}}
| data-sort-value=&quot;1096&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Истеный казах}} 1096]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-07-11
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|133
|{{Қатысушы-түж6|Madina Kilybayeva}}
| data-sort-value=&quot;1083&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Madina Kilybayeva}} 1083]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-07-28
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|134
|{{Қатысушы-түж6|Wikuiser}}
| data-sort-value=&quot;1079&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Wikuiser}} 1079]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2025-10-29
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|135
|{{Қатысушы-түж6|Kafarik}}
| data-sort-value=&quot;1075&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Kafarik}} 1075]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2009-12-24
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|136
|{{Қатысушы-түж6|Аян Жанайсов}}
| data-sort-value=&quot;1054&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Аян Жанайсов}} 1054]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2013-05-02
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|137
|{{Қатысушы-түж6|Finderhannes}}
| data-sort-value=&quot;1049&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Finderhannes}} 1049]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2015-01-18
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|138
|{{Қатысушы-түж6|Orkaarys}}
| data-sort-value=&quot;993&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Orkaarys}} 993]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|139
|{{Қатысушы-түж6|А.С.Кизиров}}
| data-sort-value=&quot;987&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|А.С.Кизиров}} 987]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2016-06-29
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|140
|{{Қатысушы-түж6|P.Nurgisa}}
| data-sort-value=&quot;976&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|P.Nurgisa}} 976]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2014-11-11
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|141
|{{Қатысушы-түж6|Rayurad mc}}
| data-sort-value=&quot;973&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Rayurad mc}} 973]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|142
|{{Қатысушы-түж6|Fuzze123}}
| data-sort-value=&quot;964&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Fuzze123}} 964]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-20
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|143
|{{Қатысушы-түж6|Aselhan}}
| data-sort-value=&quot;948&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Aselhan}} 948]
| data-sort-value=&quot;2&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Aselhan|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2]
|2011-04-11
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|144
|{{Қатысушы-түж6|Шайнүсіп}}
| data-sort-value=&quot;931&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Шайнүсіп}} 931]
| data-sort-value=&quot;9&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Шайнүсіп|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 9]
|2024-09-07
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|145
|{{Қатысушы-түж6|Adiladil}}
| data-sort-value=&quot;906&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Adiladil}} 906]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-08-09
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|146
|{{Қатысушы-түж6|NErnur98}}
| data-sort-value=&quot;880&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|NErnur98}} 880]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2014-02-19
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|147
|{{Қатысушы-түж6|Vyacheslav Nasretdinov}}
| data-sort-value=&quot;872&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Vyacheslav Nasretdinov}} 872]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2008-08-11
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|148
|{{Қатысушы-түж6|Касымхан}}
| data-sort-value=&quot;866&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Касымхан}} 866]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2014-02-24
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|149
|{{Қатысушы-түж6|Chris die Seele}}
| data-sort-value=&quot;865&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Chris die Seele}} 865]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2016-09-18
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|150
|{{Қатысушы-түж6|Mukhin}}
| data-sort-value=&quot;850&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Mukhin}} 850]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|151
|{{Қатысушы-түж6|Stella~kkwiki}}
| data-sort-value=&quot;830&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Stella~kkwiki}} 830]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|152
|{{Қатысушы-түж6|Bakbergenov}}
| data-sort-value=&quot;820&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Bakbergenov}} 820]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-07-23
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|153
|{{Қатысушы-түж6|Dambler}}
| data-sort-value=&quot;819&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Dambler}} 819]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-29
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|154
|{{Қатысушы-түж6|Aibol dos}}
| data-sort-value=&quot;813&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Aibol dos}} 813]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|155
|{{Қатысушы-түж6|KaldarovNurymzhan}}
| data-sort-value=&quot;801&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|KaldarovNurymzhan}} 801]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2018-11-20
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|156
|{{Қатысушы-түж6|Talghatuly}}
| data-sort-value=&quot;794&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Talghatuly}} 794]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2012-02-14
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|157
|{{Қатысушы-түж6|Akba.nis.13}}
| data-sort-value=&quot;790&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Akba.nis.13}} 790]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2014-09-18
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|158
|{{Қатысушы-түж6|Аязбаев Даурен}}
| data-sort-value=&quot;789&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Аязбаев Даурен}} 789]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|159
|{{Қатысушы-түж6|Masalbaeva}}
| data-sort-value=&quot;787&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Masalbaeva}} 787]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|160
|{{Қатысушы-түж6|Абдрахманов Димаш}}
| data-sort-value=&quot;785&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Абдрахманов Димаш}} 785]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2015-12-04
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|161
|{{Қатысушы-түж6|Tylerdurdenkz}}
| data-sort-value=&quot;780&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Tylerdurdenkz}} 780]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2015-01-12
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|162
|{{Қатысушы-түж6|DariaUrinbasarova21nis}}
| data-sort-value=&quot;777&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|DariaUrinbasarova21nis}} 777]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2022-02-10
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|163
|{{Қатысушы-түж6|Azim Nurbergen}}
| data-sort-value=&quot;763&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Azim Nurbergen}} 763]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2014-01-22
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|164
|{{Қатысушы-түж6|Ташметов шахрух}}
| data-sort-value=&quot;743&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Ташметов шахрух}} 743]
| data-sort-value=&quot;3&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Ташметов шахрух|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 3]
|2022-02-24
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|165
|{{Қатысушы-түж6|Panicgirl}}
| data-sort-value=&quot;739&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Panicgirl}} 739]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-08-01
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|166
|{{Қатысушы-түж6|Mariko}}
| data-sort-value=&quot;734&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Mariko}} 734]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2012-06-26
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|167
|{{Қатысушы-түж6|Mheidegger}}
| data-sort-value=&quot;726&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Mheidegger}} 726]
| data-sort-value=&quot;3&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Mheidegger|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 3]
|2008-07-14
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|168
|{{Қатысушы-түж6|Rake}}
| data-sort-value=&quot;726&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Rake}} 726]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-08-02
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|169
|{{Қатысушы-түж6|Rasul kz91}}
| data-sort-value=&quot;723&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Rasul kz91}} 723]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|170
|{{Қатысушы-түж6|Muslim Qazaq}}
| data-sort-value=&quot;722&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Muslim Qazaq}} 722]
| data-sort-value=&quot;1&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Muslim Qazaq|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1]
|2015-04-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|171
|{{Қатысушы-түж6|Zhumalina}}
| data-sort-value=&quot;720&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Zhumalina}} 720]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2013-05-10
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|172
|{{Қатысушы-түж6|Alfiya}}
| data-sort-value=&quot;719&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Alfiya}} 719]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-08-01
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|173
|{{Қатысушы-түж6|Εὐθυμένης}}
| data-sort-value=&quot;697&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Εὐθυμένης}} 697]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2013-02-03
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|174
|{{Қатысушы-түж6|Sultan bek}}
| data-sort-value=&quot;695&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Sultan bek}} 695]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|175
|{{Қатысушы-түж6|Мира Белль}}
| data-sort-value=&quot;693&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Мира Белль}} 693]
| data-sort-value=&quot;7&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Мира Белль|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 7]
|2023-01-05
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|176
|{{Қатысушы-түж6|Cekli829}}
| data-sort-value=&quot;690&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Cekli829}} 690]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2009-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|177
|{{Қатысушы-түж6|Nkipshak}}
| data-sort-value=&quot;684&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Nkipshak}} 684]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|178
|{{Қатысушы-түж6|Sultan-balasi}}
| data-sort-value=&quot;676&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Sultan-balasi}} 676]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2016-12-12
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|179
|{{Қатысушы-түж6|Дауткулова Ақмарал}}
| data-sort-value=&quot;676&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Дауткулова Ақмарал}} 676]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2024-05-04
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|180
|{{Қатысушы-түж6|Epoxa-HH}}
| data-sort-value=&quot;674&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Epoxa-HH}} 674]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2020-07-06
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|181
|{{Қатысушы-түж6|Saken kun}}
| data-sort-value=&quot;673&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Saken kun}} 673]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2012-01-31
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|182
|{{Қатысушы-түж6|KUckhocjothkei3}}
| data-sort-value=&quot;671&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|KUckhocjothkei3}} 671]
| data-sort-value=&quot;2&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:KUckhocjothkei3|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2]
|2018-08-23
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|183
|{{Қатысушы-түж6|Syrlybek}}
| data-sort-value=&quot;658&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Syrlybek}} 658]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-03-04
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|184
|{{Қатысушы-түж6|Мұқтар Құндыз}}
| data-sort-value=&quot;656&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Мұқтар Құндыз}} 656]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2014-10-23
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|185
|{{Қатысушы-түж6|Баха}}
| data-sort-value=&quot;654&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Баха}} 654]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|186
|{{Қатысушы-түж6|Parmanova.ulbolsyn}}
| data-sort-value=&quot;651&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Parmanova.ulbolsyn}} 651]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2012-03-07
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|187
|{{Қатысушы-түж6|Амзе Магжан}}
| data-sort-value=&quot;645&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Амзе Магжан}} 645]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2014-02-10
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|188
|{{Қатысушы-түж6|Капысова Айдана}}
| data-sort-value=&quot;642&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Капысова Айдана}} 642]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|189
|{{Қатысушы-түж6|IArhunI}}
| data-sort-value=&quot;640&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|IArhunI}} 640]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-12-15
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|190
|{{Қатысушы-түж6|Belekov Syrym}}
| data-sort-value=&quot;639&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Belekov Syrym}} 639]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-08-03
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|191
|{{Қатысушы-түж6|Айвентадор}}
| data-sort-value=&quot;622&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Айвентадор}} 622]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2021-04-29
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|192
|{{Қатысушы-түж6|Zhandos02}}
| data-sort-value=&quot;620&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Zhandos02}} 620]
| data-sort-value=&quot;8&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Zhandos02|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 8]
|2017-09-10
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|193
|{{Қатысушы-түж6|Bauyr03}}
| data-sort-value=&quot;619&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Bauyr03}} 619]
| data-sort-value=&quot;19&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Bauyr03|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 19]
|2022-01-16
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|194
|{{Қатысушы-түж6|Aseke16}}
| data-sort-value=&quot;617&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Aseke16}} 617]
| data-sort-value=&quot;1&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Aseke16|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1]
|2014-01-20
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|195
|{{Қатысушы-түж6|Makhanov}}
| data-sort-value=&quot;613&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Makhanov}} 613]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|196
|{{Қатысушы-түж6|Zhumabayeva Aiym}}
| data-sort-value=&quot;601&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Zhumabayeva Aiym}} 601]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2016-01-27
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|197
|{{Қатысушы-түж6|Inkar}}
| data-sort-value=&quot;600&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Inkar}} 600]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-04-11
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|198
|{{Қатысушы-түж6|Mma}}
| data-sort-value=&quot;599&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Mma}} 599]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|199
|{{Қатысушы-түж6|Юкке}}
| data-sort-value=&quot;599&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Юкке}} 599]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-11-29
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|200
|{{Қатысушы-түж6|Mary}}
| data-sort-value=&quot;597&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Mary}} 597]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|201
|{{Қатысушы-түж6|Tuttiorchestra687}}
| data-sort-value=&quot;589&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Tuttiorchestra687}} 589]
| data-sort-value=&quot;2&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Tuttiorchestra687|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2]
|2025-11-02
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|202
|{{Қатысушы-түж6|Әбдіхалық Нарғыз}}
| data-sort-value=&quot;587&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Әбдіхалық Нарғыз}} 587]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2014-03-31
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|203
|{{Қатысушы-түж6|Аскар}}
| data-sort-value=&quot;584&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Аскар}} 584]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2008-03-20
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|204
|{{Қатысушы-түж6|Eldar zh96}}
| data-sort-value=&quot;575&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Eldar zh96}} 575]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2012-08-17
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|205
|{{Қатысушы-түж6|AlibiKazken}}
| data-sort-value=&quot;569&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|AlibiKazken}} 569]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2020-04-20
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|206
|{{Қатысушы-түж6|Badyroff}}
| data-sort-value=&quot;569&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Badyroff}} 569]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|207
|{{Қатысушы-түж6|Нурия}}
| data-sort-value=&quot;569&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Нурия}} 569]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|208
|{{Қатысушы-түж6|Нақып Нұрғали}}
| data-sort-value=&quot;565&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Нақып Нұрғали}} 565]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2014-04-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|209
|{{Қатысушы-түж6|Zhaniya92}}
| data-sort-value=&quot;562&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Zhaniya92}} 562]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|210
|{{Қатысушы-түж6|Ұлан Тұрсынбек}}
| data-sort-value=&quot;558&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Ұлан Тұрсынбек}} 558]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2025-10-24
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|211
|{{Қатысушы-түж6|Alikhantanirbergennurlanuly}}
| data-sort-value=&quot;555&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Alikhantanirbergennurlanuly}} 555]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2022-08-21
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|212
|{{Қатысушы-түж6|Yamanzho}}
| data-sort-value=&quot;555&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Yamanzho}} 555]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|213
|{{Қатысушы-түж6|Kuanysh Ismailov}}
| data-sort-value=&quot;547&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Kuanysh Ismailov}} 547]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2014-10-17
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|214
|{{Қатысушы-түж6|Egor Shustoff}}
| data-sort-value=&quot;541&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Egor Shustoff}} 541]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-11-19
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|215
|{{Қатысушы-түж6|Niyazbek}}
| data-sort-value=&quot;534&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Niyazbek}} 534]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|216
|{{Қатысушы-түж6|Dauylbai Aidar}}
| data-sort-value=&quot;533&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Dauylbai Aidar}} 533]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2012-06-11
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|217
|{{Қатысушы-түж6|Olkikz}}
| data-sort-value=&quot;529&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Olkikz}} 529]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-07-05
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|218
|{{Қатысушы-түж6|Fornax}}
| data-sort-value=&quot;528&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Fornax}} 528]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2024-03-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|219
|{{Қатысушы-түж6|Dzhos}}
| data-sort-value=&quot;527&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Dzhos}} 527]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|220
|{{Қатысушы-түж6|Нурсауле Нурмагамбетова}}
| data-sort-value=&quot;527&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Нурсауле Нурмагамбетова}} 527]
| data-sort-value=&quot;10&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Нурсауле Нурмагамбетова|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 10]
|2014-11-10
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|221
|{{Қатысушы-түж6|Қуан Жасұлан 8 е класс ниш}}
| data-sort-value=&quot;527&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Қуан Жасұлан 8 е класс ниш}} 527]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2013-09-21
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|222
|{{Қатысушы-түж6|Arachn0}}
| data-sort-value=&quot;523&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Arachn0}} 523]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2009-02-05
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|223
|{{Қатысушы-түж6|Tansholpan}}
| data-sort-value=&quot;522&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Tansholpan}} 522]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|224
|{{Қатысушы-түж6|Adilbekkazykhanov}}
| data-sort-value=&quot;520&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Adilbekkazykhanov}} 520]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2016-12-12
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|225
|{{Қатысушы-түж6|Murat Karibay}}
| data-sort-value=&quot;520&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Murat Karibay}} 520]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2020-04-01
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|226
|{{Қатысушы-түж6|Mustazhap}}
| data-sort-value=&quot;520&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Mustazhap}} 520]
| data-sort-value=&quot;8&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Mustazhap|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 8]
|2014-12-27
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|227
|{{Қатысушы-түж6|Karina Nurtazina}}
| data-sort-value=&quot;518&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Karina Nurtazina}} 518]
| data-sort-value=&quot;2&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Karina Nurtazina|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2]
|2018-05-12
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|228
|{{Қатысушы-түж6|Chingiz Nazbiev}}
| data-sort-value=&quot;514&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Chingiz Nazbiev}} 514]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2018-01-07
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|229
|{{Қатысушы-түж6|HBSH NIS 7B KASIET}}
| data-sort-value=&quot;514&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|HBSH NIS 7B KASIET}} 514]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2017-10-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|230
|{{Қатысушы-түж6|Albergenius}}
| data-sort-value=&quot;510&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Albergenius}} 510]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2009-03-30
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|231
|{{Қатысушы-түж6|Friction27}}
| data-sort-value=&quot;506&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Friction27}} 506]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2020-08-16
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|}
&lt;/center&gt;
&lt;!-- BOT:END --&gt;

{{Wikistats}}


[[Санат:Уикипедия:Анықтама]]
[[Санат:Уикипедия:Қауым]]</text>
      <sha1>7x7agwz0gbkslfzn6w3xhyz7f162m5t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қазақстан облыстары әкімдерінің тізімі</title>
    <ns>0</ns>
    <id>550160</id>
    <revision>
      <id>3631842</id>
      <parentid>3630994</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T11:33:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Casserium</username>
        <id>68287</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ұлытау облысы */</comment>
      <origin>3631842</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="56774" sha1="8m3nllfuk11ytvpcw8fbw5nz2471rax" xml:space="preserve">{{toc-right}}
Бұл мақалада 1992 жылы Қазақстандағы облыстық атқару комитеттері таратылғаннан кейін тағайындалған [[Қазақстан әкімшілік бірліктері|облыс]] [[әкім]]дерінің тізімі көрсетілген. Сотталған әкімдер қызыл түспен белгіленген.

== Абай облысы ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
|1
| [[Сурет:Нұрлан Ұранхаев (2023-09-01).jpg|163x163px]]
| [[Нұрлан Телманұлы Ұранхаев]]&lt;br&gt;{{small|(1965 туған)}}
|11 маусым&lt;br&gt;2022
|14 ақпан&lt;br&gt;2025
|-
|2
| [[Сурет:Berik Uali (cropped).jpg|163x163px]]
| '''[[Берік Уәли]]'''&lt;br&gt;{{small|(1977 туған)}}
|17 ақпан&lt;br&gt;2025 жылдан бастап
|
|-
|}

== Ақмола облысы ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
|1
| [[Сурет:Coat of Arms of Aqmola Province.png|163x163px]]
| [[Андрей Георгиевич Браун]]&lt;br&gt;{{small|(1937—2022)}}
|ақпан&lt;br&gt;1992
|шілде&lt;br&gt;1997
|-
|2
| [[Сурет:Coat of Arms of Aqmola Province.png|163x163px]]
| [[Жәнібек Сәлімұлы Кәрібжанов]]&lt;br&gt;{{small|(1948 туған)}}
| шілде&lt;br&gt;1997
| желтоқсан&lt;br&gt;1997
|-
| 3
| [[Сурет:Coat of Arms of Aqmola Province.png|163x163px]]
| [[Владимир Карлович Гартман]]&lt;br&gt;{{small|(1947 туған)}}
| желтоқсан&lt;br&gt;1997
| қыркүйек&lt;br&gt;1998
|-
| 4
| [[Сурет:Coat of Arms of Aqmola Province.png|163x163px]]
| [[Сергей Витальевич Кулагин]]&lt;br&gt;{{small|(1952 туған)}}
| қыркүйек&lt;br&gt;1998
| 20 наурыз&lt;br&gt;2004
|-
| 5
| [[Сурет:Coat of Arms of Aqmola Province.png|163x163px]]
| [[Мәжит Төлеубекұлы Есенбаев]]&lt;br&gt;{{small|(1949 туған)}}
| 20 наурыз&lt;br&gt;2004
| 23 қаңтар&lt;br&gt;2008
|-
| 6 
| [[Сурет:Albert Rau (2023-05-04).jpg|163x163px]]
| [[Альберт Павлович Рау]]&lt;br&gt;{{small|(1960 туған)}}
|23 қаңтар&lt;br&gt;2008
|13 наурыз&lt;br&gt;2010
|-
| 7
| [[Сурет:Sergey Dyachenko Mazhilis Senate of Poland (cropped).JPG|163x163px]]
| [[Сергей Александрович Дьяченко]]&lt;br&gt;{{small|(1952—2016)}}
|13 наурыз&lt;br&gt;2010
|21 қаңтар&lt;br&gt;2012
|-
| 8
| [[Сурет:Совместное заседание Комитетов верхней палаты Парламентов России и Казахстана (2019-12-09) (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Қайрат Пернешұлы Қожамжаров]]&lt;br&gt;{{small|(1965 туған)}}
|21 қаңтар&lt;br&gt;2012
|21 қаңтар&lt;br&gt;2013
|-
| 9
| [[Сурет:Coat of Arms of Aqmola Province Kz.png|163x163px]]
| [[Қосман Қайыртайұлы Айтмұхаметов]]&lt;br&gt;{{small|(1963—2020)}}
| 22 қаңтар&lt;br&gt;2013
| 27 мамыр&lt;br&gt;2014
|-
|10
| [[Сурет:Coat of Arms of Aqmola Province Kz.png|163x163px]]
| [[Сергей Витальевич Кулагин]]&lt;br&gt;{{small|(1952 туған)}}
| 27 мамыр&lt;br&gt;2014&lt;ref&gt;[http://www.akorda.kz/ru/events/akorda_news/akorda_other_events/page_216882_ukaz-  Указ «О назначении Кулагина С.В. акимом Акмолинской области»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150725144441/http://www.akorda.kz/ru/events/akorda_news/akorda_other_events/page_216882_ukaz- |date=2015-07-25 }}&lt;/ref&gt;
| 14 наурыз&lt;br&gt;2017
|-
|11
| [[Сурет:Мурзалин Малик (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Мәлік Кеңесбайұлы Мырзалин]]&lt;br&gt;{{small|(1971 туған)}}
| 14 наурыз&lt;br&gt;2017
| 19 наурыз&lt;br&gt;2019
|-
|12
| [[Сурет:Ermek Marjıqpaev (2023-09-02).jpg|163x163px]]
| [[Ермек Боранбайұлы Маржықпаев]]&lt;br&gt;{{small|(1969 туған)}}
|19 наурыз&lt;br&gt;2019
| 2 қыркүйек&lt;br&gt;2023
|-
|13
| [[Сурет:Marat Ahmetjanov at a lectern in December 2023 (cropped).jpg|163x163px]]
| '''[[Марат Мұратұлы Ахметжанов]]'''&lt;br&gt;{{small|(1964 туған)}}
| 4 қыркүйек&lt;br&gt;2023 жылдан бастап
|
|-
|}

== Ақтөбе облысы ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
|1
| [[Сурет:Aktyubinsk-obl-coat-of-arms.png|163x163px]]
| [[Шалбай Құлмаханұлы Құлмаханов]]&lt;br&gt;{{small|(1946 туған)}}
|ақпан&lt;br&gt;1992
|қараша&lt;br&gt;1993
|-
|2
| [[Сурет:Aktyubinsk-obl-coat-of-arms.png|163x163px]]
| [[Савелий Тимофеевич Пачин]]&lt;br&gt;{{small|(1942 туған)}}
|желтоқсан&lt;br&gt;1993
|қыркүйек&lt;br&gt;1995
|-
|3
| [[Сурет:Aslan Musin (2008-06-10).jpg|163x163px]]
| [[Аслан Есболайұлы Мусин]]&lt;br&gt;{{small|(1954 туған)}}
| қыркүйек&lt;br&gt;1995
| 3 сәуір&lt;br&gt;2002
|-style=&quot;background:#FFC3CD;&quot; 
|4
| [[Сурет:Aktyubinsk-obl-coat-of-arms.png|163x163px]]
| [[Ермек Жетпісбайұлы Имантаев]]&lt;br&gt;{{small|(1967 туған)}}
| 3 сәуір&lt;br&gt;2002
| 10 шілде&lt;br&gt;2004
|-
|5
| [[Сурет:Dmitry Medvedev in Kazakhstan 22 September 2008-10 (Eleusin Sagyndyqov cropped).jpg|163x163px]]
| [[Елеусін Наурызбайұлы Сағындықов]]&lt;br&gt;{{small|(1947 туған)}}
|10 шілде&lt;br&gt;2004
|22 шілде&lt;br&gt;2011
|-
|6
| [[Сурет:Arkhimed_Mukhambetov.jpg|163x163px]]
| [[Архимед Бегежанұлы Мұхамбетов]]&lt;br&gt;{{small|(1972 туған)}}&lt;ref&gt;[http://www.akorda.kz/ru/events/page_glava-gosudarstva-podpisal-ukaz-o-naznachenii-mukhambetova-a-b-akimom-aktyubinsk_1348722864  Глава государства подписал Указ &quot;О назначении Мухамбетова А.Б. акимом Актюбинской области&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160306085049/http://www.akorda.kz/ru/events/page_glava-gosudarstva-podpisal-ukaz-o-naznachenii-mukhambetova-a-b-akimom-aktyubinsk_1348722864 |date=2016-03-06 }}&lt;/ref&gt;
|22 шілде&lt;br&gt;2011
|11 қыркүйек&lt;br&gt;2015
|-
| 7
| [[Сурет:Berdibek Saparbayev (29262) (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Бердібек Мәшбекұлы Сапарбаев]]&lt;br&gt;{{small|(1953—2023)}}
| 11 қыркүйек&lt;br&gt;2015
| 25 ақпан&lt;br&gt;2019&lt;ref&gt;{{Cite web|url= http://www.rikatv.kz/evrika/articles/kak-menyali-akimov.html |title= Как меняли акимов |lang= ru |work= rikatv.kz |date= 2015-09-16 |accessdate= 2024-06-05}}&lt;/ref&gt;
|-
| 8
| [[Сурет:Ondassyn Urazalin (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Оңдасын Сейілұлы Оразалин]]&lt;br&gt;{{small|(1963 туған)}}
| 26 ақпан&lt;br&gt;2019
| 31 тамыз&lt;br&gt;2022
|-
| 9
| [[Сурет:Eraly Toğjanov (2023-06-03).jpg|163x163px]]
| [[Ералы Лұқпанұлы Тоғжанов]]&lt;br&gt;{{small|(1963 туған)}}
| 31 тамыз&lt;br&gt;2022
| 5 қыркүйек&lt;br&gt;2023
|-
| 10
| [[Сурет:Askhat Shakharov (cropped).jpg|163x163px]]
| '''[[Асхат Берлешұлы Шахаров]]'''&lt;br&gt;{{small|(1978 туған)}}
| 5 қыркүйек&lt;br&gt;2023 жылдан бастап&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://informburo.kz/kaz/newskaz/asxat-saxarov-aqtobe-oblysynyn-zana-akimi-bolyp-tagaiyndaldy|title=Асхат Шахаров Ақтөбе облысының жаңа әкімі болып тағайындалды|lang=kk|publisher=informburo|date=2023-09-05|accessdate=2023-09-05}}&lt;/ref&gt;
|
|}

== Алматы облысы ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
|1
| [[Сурет:AEsimov2013.jpg|163x163px]]
| [[Ахметжан Смағұлұлы Есімов]]&lt;br&gt;{{small|(1950 туған)}}
|ақпан&lt;br&gt;1992
|қазан&lt;br&gt;1994
|-style=&quot;background:#FFC3CD;&quot; 
|2
| [[Сурет:Алматы облысы герб.png|163x163px]]
| [[Өмірзақ Өзбекұлы Өзбеков]]&lt;br&gt;{{small|(1947 туған)}}
|қазан&lt;br&gt;1994
|наурыз&lt;br&gt;1996
|-
|3
| [[Сурет:Serik Umbetov.jpg|163x163px]]
| [[Серік Әбікенұлы Үмбетов]]&lt;br&gt;{{small|(1950 туған)}}
|наурыз&lt;br&gt;1996
|желтоқсан&lt;br&gt;1997
|-
|4
| [[Сурет:Алматы облысы герб.png|163x163px]]
| [[Заманбек Қалабайұлы Нұрқаділов]]&lt;br&gt;{{small|(1944—2005)}}
| желтоқсан&lt;br&gt;1997
| мамыр&lt;br&gt;2001
|-
|5
| [[Сурет:Алматы облысы герб.png|163x163px]]
| [[Шалбай Құлмаханұлы Құлмаханов]]&lt;br&gt;{{small|(1946 туған)}}
| 19 мамыр&lt;br&gt;2001
|11 тамыз&lt;br&gt;2005
|-
|6 
| [[Сурет:Serik Umbetov.jpg|163x163px]]
| [[Серік Әбікенұлы Үмбетов]]&lt;br&gt;{{small|(1950 туған)}}
|11 тамыз&lt;br&gt;2005
|13 сәуір&lt;br&gt;2011
|-
|7
| [[Сурет:Anzar Musakhanov (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Аңсар Тұрсынханұлы Мұсаханов]]&lt;br&gt;{{small|(1966—2025)}}
|13 сәуір&lt;br&gt;2011
|20 тамыз&lt;br&gt;2014&lt;ref&gt;[http://www.akorda.kz/ru/events/page_glava-gosudarstva-podpisal-ukaz-o-naznachenii-musakhanova-a-t-akimom-almatinskoi_1348722899 Глава государства подписал Указ «О назначении Мусаханова А. Т. акимом Алматинской области»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160816010843/http://www.akorda.kz/ru/events/page_glava-gosudarstva-podpisal-ukaz-o-naznachenii-musakhanova-a-t-akimom-almatinskoi_1348722899 |date=2016-08-16 }}&lt;/ref&gt;
|-
|8
| [[Сурет:Алматы облысы герб.png|163x163px]]
| [[Амандық Ғаббасұлы Баталов]]&lt;br&gt;{{small|(1952 туған)}}
|20 тамыз&lt;br&gt;2014
|24 қараша&lt;br&gt;2021
|-
|9
| [[Сурет:Kanat Bozymbayev (cropped).JPG|163x163px]]
| [[Қанат Алдабергенұлы Бозымбаев]]&lt;br&gt;{{small|(1969 туған)}}
|24 қараша&lt;br&gt;2021
|11 маусым&lt;br&gt;2022
|-
|10
| [[Сурет:Marat Sultangaziev (cropped).jpg|163x163px]]
| '''[[Марат Елеусізұлы Сұлтанғазиев]]'''&lt;br&gt;{{small|(1976 туған)}}
|11 маусым&lt;br&gt;2022 жылдан бастап
|
|-
|}

== Атырау облысы ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
|1
| [[Сурет:Sagat Tugelbayev (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Сағат Қашкенұлы Түгелбаев]]&lt;br&gt;{{small|(1948 туған)}}
| ақпан&lt;br&gt;1992
| қазан&lt;br&gt;1994
|-
|2
| [[Сурет:Coat of arms of Atyrau.svg|163x163px]]
| [[Равиль Тәжіқараұлы Шырдабаев]]&lt;br&gt;{{small|(1940 туған)}}
|қазан&lt;br&gt;1994
|ақпан&lt;br&gt;1999
|-
|3
| [[Сурет:Imangali Tasmagambetov (2015-04-16) (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Иманғали Нұрғалиұлы Тасмағамбетов]]&lt;br&gt;{{small|(1956 туған)}}
| 18 ақпан&lt;br&gt;1999
| 15 желтоқсан&lt;br&gt;2000
|-
|4
| [[Сурет:Coat of arms of Atyrau.svg|163x163px]]
| [[Серікбек Жүсіпбекұлы Дәукеев]]&lt;br&gt;{{small|(1950 туған)}}
| 18 желтоқсан&lt;br&gt;2000
| 3 сәуір&lt;br&gt;2002
|-
|5
| [[Сурет:Aslan Musin (2008-06-10).jpg|163x163px]]
| [[Аслан Есболайұлы Мусин]]&lt;br&gt;{{small|(1954 туған)}}
| 3 сәуір&lt;br&gt;2002
| 4 қазан&lt;br&gt;2006
|-style=&quot;background:#FFC3CD;&quot; 
|6 
| [[Сурет:Coat of arms of Atyrau.svg|163x163px]]
| [[Бергей Сәулебайұлы Рысқалиев]]&lt;br&gt;{{small|(1967 туған)}}
|4 қазан&lt;br&gt;2006
|15 тамыз&lt;br&gt;2012
|-
|7
| [[Сурет:Baktykozha Izmukhambetov - May 2016 (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Бақтықожа Салахатдинұлы Ізмұхамбетов]]&lt;br&gt;{{small|(1948 туған)}}
|15 тамыз&lt;br&gt;2012
|26 наурыз&lt;br&gt;2016
|-
|8
| [[Сурет:Nurlan Nogaev (49622109937).jpg|163x163px]]
| [[Нұрлан Асқарұлы Ноғаев]]&lt;br&gt;{{small|(1967 туған)}}
|26 наурыз&lt;br&gt;2016
|18 желтоқсан&lt;br&gt;2019
|-
|9
| [[Сурет:M.J. Dosmukhamedov (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Махамбет Жолдасқалиұлы Досмұхамбетов]]&lt;br&gt;{{small|(1960 туған)}}
|18 желтоқсан&lt;br&gt;2019
| 7 сәуір&lt;br&gt;2022
|-
|10
| [[Сурет:Serik Şapkenov in April 2022 (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Серік Жамбылұлы Шәпкенов]]&lt;br&gt;{{small|(1979 туған)}}
| 7 сәуір&lt;br&gt;2022
| 17 шілде&lt;br&gt;2026
|-
|11
| [[Сурет:Bolat Aqsolaqov (P060844-387028) (cropped).jpg|163x163px]]
| '''[[Болат Оралұлы Ақшолақов]]'''&lt;br&gt;{{small|(1971 туған)}}
| 17 шілде&lt;br&gt;2026 жылдан бастап
| 
|-
|}

==  Батыс Қазақстан облысы ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
| 1
| [[Сурет:Coat of Arms Batys Oblysy.png|163x163px]]
| [[Нәжімеден Ықсанұлы Есқалиев]]&lt;br&gt;{{small|(1941—2023)}}
| ақпан&lt;br&gt;1992
| қаңтар&lt;br&gt;1993
|-
| 2
| [[Сурет:Kabibulla Dzhakupov (2015-10-05) (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Қабиболла Қабенұлы Жақыпов]]&lt;br&gt;{{small|(1949 туған)}}
| қаңтар&lt;br&gt;1993
| 18 желтоқсан&lt;br&gt;2000
|-
| 3
| [[Сурет:Qırımbek Köşerbaev (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Қырымбек Елеуұлы Көшербаев]]&lt;br&gt;{{small|(1955 туған)}}
| 18 желтоқсан&lt;br&gt;2000
| қараша&lt;br&gt;2003
|-
| 4
| [[Сурет:Coat of Arms Batys Oblysy.png|163x163px]]
| [[Нұрғали Сәдуақасұлы Әшім]]&lt;br&gt;{{small|(1959 туған)}}
| 18 қараша&lt;br&gt;2003
| 28 тамыз&lt;br&gt;2007
|-
| 5
| [[Сурет:Baktykozha Izmukhambetov - May 2016 (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Бақтықожа Салахатдинұлы Ізмұхамбетов]]&lt;br&gt;{{small|(1948 туған)}}
| 28 тамыз&lt;br&gt;2007
| қаңтар&lt;br&gt;2012
|-
| 6 
| [[Сурет:Nurlan Nogaev (49622109937).jpg|163x163px]]
| [[Нұрлан Асқарұлы Ноғаев]]&lt;br&gt;{{small|(1967 туған)}}
| 20 қаңтар&lt;br&gt;2012
| 26 наурыз&lt;br&gt;2016
|-
| 7
| [[Сурет:Altai Kolginov (27829) (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Алтай Сейдірұлы Көлгінов]]&lt;br&gt;{{small|(1978 туған)}}
| 26 наурыз&lt;br&gt;2016
| 13 маусым&lt;br&gt;2019
|-
| 8
| [[Сурет:Coat of Arms Batys Oblysy.png|163x163px]]
| [[Ғали Нәжімеденұлы Есқалиев]]&lt;br&gt;{{small|(1970 туған)}}
| 13 маусым&lt;br&gt;2019
| 2 желтоқсан&lt;br&gt;2022
|-
| 9
| [[Сурет:Nariman Turegaliyev (cropped).jpg|163x163px]]
| '''[[Нариман Төреғалиұлы Төреғалиев]]'''&lt;br&gt;{{small|(1964 туған)}}
| 2 желтоқсан&lt;br&gt;2022 жылдан бастап
|
|-
|}

== Жамбыл облысы ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
| 1
| [[Сурет:Zhambyl province seal.png|163x163px]]
| [[Өмірбек Бәйгелді]]&lt;br&gt;{{small|(1939—2024)}}
| ақпан&lt;br&gt;1992
| қыркүйек&lt;br&gt;1995
|-
| 2
| [[Сурет:Zhambyl province seal.png|163x163px]]
| [[Амалбек Қозыбақұлы Тшанов]]&lt;br&gt;{{small|(1943 туған)}}
| қыркүйек&lt;br&gt;1995
| қаңтар&lt;br&gt;1998
|-
| 3
| [[Сурет:Zhambyl province seal.png|163x163px]]
| [[Сарыбай Сұлтанұлы Қалмырзаев]]&lt;br&gt;{{small|(1949—2012)}}
| қаңтар&lt;br&gt;1998
| ақпан&lt;br&gt;1999
|-
| 4
| [[Сурет:Serik Umbetov.jpg|163x163px]]
| [[Серік Әбікенұлы Үмбетов]]&lt;br&gt;{{small|(1950 туған)}}
| ақпан&lt;br&gt;1999
| 14 мамыр&lt;br&gt;2004
|-
| 5
| [[Сурет:Zhambyl province seal.png|163x163px]]
| [[Бөрібай Биқожаұлы Жексембин]]&lt;br&gt;{{small|(1952 туған)}}
| 14 мамыр&lt;br&gt;2004
| 30 қараша&lt;br&gt;2009
|-
| 6 
| [[Сурет:Kanat Bozymbayev (cropped).JPG|163x163px]]
| [[Қанат Алдабергенұлы Бозымбаев]]&lt;br&gt;{{small|(1969 туған)}}
| 30 қараша&lt;br&gt;2009
| 20 желтоқсан&lt;br&gt;2013
|-style=&quot;background:#FFC3CD;&quot; 
| 7
| [[Сурет:Zhambyl province seal.png|163x163px]]
| [[Кәрім Нәсбекұлы Көкірекбаев]]&lt;br&gt;{{small|(1957 туған)}}
| 30 желтоқсан&lt;br&gt;2013
| 18 қаңтар&lt;br&gt;2018
|-
| 8
| [[Сурет:Askar Myrzakhmetov.jpg|163x163px]]
| [[Асқар Исабекұлы Мырзахметов]]&lt;br&gt;{{small|(1962 туған)}}
| 18 қаңтар&lt;br&gt;2018
| 10 ақпан&lt;br&gt;2020
|-
| 9
| [[Сурет:Berdibek Saparbayev (29262) (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Бердібек Мәшбекұлы Сапарбаев]]&lt;br&gt;{{small|(1953—2023)}}
| 10 ақпан&lt;br&gt;2020
| 7 сәуір&lt;br&gt;2022
|-
| 10
| [[Сурет:Nurjan Nurjigitov (2023-09-04).png|163x163px]]
| [[Нұржан Молдиярұлы Нұржігітов]]&lt;br&gt;{{small|(1967 туған)}}
| 7 сәуір&lt;br&gt;2022
| 5 қыркүйек&lt;br&gt;2023
|-
| 11
| [[Сурет:Erbol Qaraşökeev (P060369-120872, cropped).jpg|163x163px]]
| '''[[Ербол Шырақбайұлы Қарашөкеев]]'''&lt;br&gt;{{small|(1976 туған)}}
| 5 қыркүйек&lt;br&gt;2023 жылдан бастап&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://ernur.kz/kazakstan/eks-ministr-zhambyl-oblysynyn-akimi-lauazymyna-taghaiyndaldy|title=Экс-министр Жамбыл облысының әкімі лауазымына тағайындалды|lang=kk|date=2023-09-05|accessdate=2023-09-05}}&lt;/ref&gt;
|
|-
|}

== Жетісу облысы ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
|1
| [[Сурет:Beibit Isabayev (cropped).jpg|163x163px]]
| '''[[Бейбіт Өксікбайұлы Исабаев]]'''&lt;br&gt;{{small|(1962 туған)}}
|11 маусым&lt;br&gt;2022 жылдан бастап
|
|-
|}

== Қарағанды облысы‎ ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
|1
| [[Сурет:Coat of Arms of Karagandy Province.svg|163x163px]]
| [[Пётр Петрович Нефёдов]]&lt;br&gt;{{small|(1941—2021)}}
|ақпан&lt;br&gt;1992
|шілде&lt;br&gt;1997
|-
|2
| [[Сурет:Coat of Arms of Karagandy Province.svg|163x163px]]
| [[Мәжит Төлеубекұлы Есенбаев]]&lt;br&gt;{{small|(1949 туған)}}
| шілде&lt;br&gt;1997
| қазан&lt;br&gt;1999
|-
|3
| [[Сурет:Coat of Arms of Karagandy Province.svg|163x163px]]
| [[Камалтин Ескендірұлы Мұхамеджанов]]&lt;br&gt;{{small|(1948 туған)}}
| қазан&lt;br&gt;1999
|19 қаңтар&lt;br&gt;2006
|-
|4
| [[Сурет:Nurlan Nigmatulin 09 (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Нұрлан Зайроллаұлы Нығматулин]]&lt;br&gt;{{small|(1962 туған)}}
|19 қаңтар&lt;br&gt;2006
|19 қараша&lt;br&gt;2009
|-style=&quot;background:#FFC3CD;&quot; 
|5
| [[Сурет:Serik Ahmetov.jpg|163x163px]]
| [[Серік Нығметұлы Ахметов]]&lt;br&gt;{{small|(1958 туған)}}
|19 қараша&lt;br&gt;2009
|20 қаңтар&lt;br&gt;2012
|-
|6
| [[Сурет:Кусаинов (2012).jpg|163x163px]]
| [[Әбілғазы Қалиақпарұлы Құсайынов]]&lt;br&gt;{{small|(1952 туған)}}
|20 қаңтар&lt;br&gt;2012
|28 қаңтар&lt;br&gt;2013
|-style=&quot;background:#FFC3CD;&quot; 
|7
| [[Сурет:Coat of Arms of Karagandy Province.svg|163x163px]]
| [[Бауыржан Түйтеұлы Әбдішев]]&lt;br&gt;{{small|(1968 туған)}}
|29 қаңтар&lt;br&gt;2013
|20 маусым&lt;br&gt;2014
|-
|8
| [[Сурет:Coat of Arms of Karagandy Province.svg|163x163px]]
| [[Нұрмұхамбет Қанапияұлы Әбдібеков]]&lt;br&gt;{{small|(1961 туған)}}
| 20 маусым&lt;br&gt;2014
| 14 наурыз&lt;br&gt;2017
|-
|9
| [[Сурет:Erlan Qoşanov (2018-02-12) (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Ерлан Жақанұлы Қошанов]]&lt;br&gt;{{small|(1962 туған)}}
| 14 наурыз&lt;br&gt;2017
| 18 қыркүйек&lt;br&gt;2019
|-
|10
| [[Сурет:Жеңіс Қасымбек, сәуір 2017.jpg|163x163px]]
| [[Жеңіс Махмұдұлы Қасымбек]]&lt;br&gt;{{small|(1975 туған)}}
| 18 қыркүйек&lt;br&gt;2019
| 8 желтоқсан&lt;br&gt;2022
|-
|11
| [[Сурет:Yermaganbet Bulekpayev (cropped).jpg|163x163px]]
| '''[[Ермағанбет Қабдулаұлы Бөлекпаев]]'''&lt;br&gt;{{small|(1975 туған)}}
| 8 желтоқсан&lt;br&gt;2022 жылдан бастап
|
|-
|}

== Қостанай облысы ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
|1
| [[Сурет:Logo Kostanay Province.png|163x163px]]
| [[Кенжебек Үкіұлы Үкин]]&lt;br&gt;{{small|(1940—2024)}}
|ақпан&lt;br&gt;1992
|желтоқсан&lt;br&gt;1993
|-
|2
| [[Сурет:Baltash Tursumbayev.jpg|163x163px]]
| [[Балташ Молдабайұлы Тұрсымбаев]]&lt;br&gt;{{small|(1946—2022)}}
|желтоқсан&lt;br&gt;1993
|қыркүйек&lt;br&gt;1995
|-
|3
| [[Сурет:Logo Kostanay Province.png|163x163px]]
| [[Тоқтарбай Қадамбайұлы Қадамбаев]]&lt;br&gt;{{small|(1944 туған)}}
|қыркүйек&lt;br&gt;1995
|тамыз&lt;br&gt;1998
|-
|4
| [[Сурет:Umirzak Shukeyev (8539926478) (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Өмірзақ Естайұлы Шөкеев]]&lt;br&gt;{{small|(1964 туған)}}
| тамыз&lt;br&gt;1998
| наурыз&lt;br&gt;2004
|-
|5
| [[Сурет:Logo Kostanay Province.png|163x163px]]
| [[Сергей Витальевич Кулагин]]&lt;br&gt;{{small|(1952 туған)}}
|20 наурыз&lt;br&gt;2004
|20 қаңтар&lt;br&gt;2012
|-
|6
| [[Сурет:Logo Kostanay Province.png|163x163px]]
| [[Нұралы Мұстафаұлы Сәдуақасов]]&lt;br&gt;{{small|(1964 туған)}}
|20 қаңтар&lt;br&gt;2012
|11 қыркүйек&lt;br&gt;2015
|-
| 7
| [[Сурет:Arkhimed_Mukhambetov.jpg|163x163px]]
| [[Архимед Бегежанұлы Мұхамбетов]]&lt;br&gt;{{small|(1972 туған)}}
| 11 қыркүйек&lt;br&gt;2015
| 1 желтоқсан&lt;br&gt;2022
|-
| 8
| [[Сурет:Kumar Aksakalov (cropped).jpg|163x163px]]
| '''[[Құмар Іргебайұлы Ақсақалов]]'''&lt;br&gt;{{small|(1965 туған)}}
| 1 желтоқсан&lt;br&gt;2022 жылдан бастап
|
|-
|}

== Қызылорда облысы ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
|1
| [[Сурет:Kyzylorda province seal.png|163x163px]]
| [[Сейілбек Шаухаманұлы Шаухаманов]]&lt;br&gt;{{small|(1939—2018)}}
|ақпан&lt;br&gt;1992
|қыркүйек&lt;br&gt;1995
|-
|2
| [[Сурет:Berdibek Saparbayev (29262) (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Бердібек Мәшбекұлы Сапарбаев]]&lt;br&gt;{{small|(1953—2023)}}
|қыркүйек&lt;br&gt;1995
|шілде&lt;br&gt;1999
|-
|3
| [[Сурет:Kyzylorda province seal.png|163x163px]]
| [[Серікбай Өрікбайұлы Нұрғисаев]]&lt;br&gt;{{small|(1956 туған)}}
|28 шілде&lt;br&gt;1999
|5 сәуір&lt;br&gt;2004
|-
|4
| [[Сурет:Ikram Adyrbekov (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Икрам Адырбекұлы Адырбеков]]&lt;br&gt;{{small|(1950 туған)}}
| 5 сәуір&lt;br&gt;2004
| 11 қаңтар&lt;br&gt;2007
|-
|5
| [[Сурет:Mukhtar Kul-Mukhammed (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Мұхтар Абрарұлы Құл-Мұхаммед]]&lt;br&gt;{{small|(1960 туған)}}
| 11 қаңтар&lt;br&gt;2007
| 12 наурыз&lt;br&gt;2008
|-
|6 
| [[Сурет:Kyzylorda province seal.png|163x163px]]
| [[Болатбек Баянұлы Қуандықов]]&lt;br&gt;{{small|(1969 туған)}}
|12 наурыз&lt;br&gt;2008
|17 қаңтар&lt;br&gt;2013
|-
|7
| [[Сурет:Qırımbek Köşerbaev (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Қырымбек Елеуұлы Көшербаев]]&lt;br&gt;{{small|(1955 туған)}}
|17 қаңтар&lt;br&gt;2013
|28 маусым&lt;br&gt;2019
|-style=&quot;background:#FFC3CD;&quot; 
|8
| [[Сурет:Kyzylorda province seal.png|163x163px]]
| [[Қуанышбек Досмайылұлы Ысқақов]]&lt;br&gt;{{small|(1968 туған)}}
|28 маусым&lt;br&gt;2019
|27 сәуір&lt;br&gt;2020
|-
|9
| [[Сурет:Gulshara Abdykhalikova (2019-11-04) (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Гүлшара Наушақызы Әбдіқалықова]]&lt;br&gt;{{small|(1965 туған)}}
|28 сәуір&lt;br&gt;2020
| 7 сәуір&lt;br&gt;2022
|-
|10
| [[Сурет:Нұрлыбек Нәлібаев (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Нұрлыбек Машбекұлы Нәлібаев]]&lt;br&gt;{{small|(1976 туған)}}
| 7 сәуір&lt;br&gt;2022 
| 6 мамыр&lt;br&gt;2026
|-
|11
| [[Сурет:Murat Ergeşbaev (2023-10-05).jpg|163x163px]]
| '''[[Мұрат Нәлқожаұлы Ергешбаев]]'''&lt;br&gt;{{small|(1966 туған)}}
| 8 мамыр&lt;br&gt;2026 жылдан бастап
| —
|-
|}

== Маңғыстау облысы ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
|1
| [[Сурет:Маңғыстау логотибі.jpg|163x163px]]
| [[Федор Афанасьевич Новиков|Фёдор Афанасьевич Новиков]]&lt;br&gt;{{small|(1935—2002)}}
|ақпан&lt;br&gt;1992
|қараша&lt;br&gt;1993
|-
|2
| [[Сурет:Маңғыстау логотибі.jpg|163x163px]]
| [[Ләззат Кетебайұлы Қиынов]]&lt;br&gt;{{small|(1949 туған)}}
|қараша&lt;br&gt;1993
|қараша&lt;br&gt;1995
|-
|3
| [[Сурет:Маңғыстау логотибі.jpg|163x163px]]
| [[Вячеслав Леонидович Левитин]]&lt;br&gt;{{small|(1949 туған)}}
| қараша&lt;br&gt;1995
| қазан&lt;br&gt;1997
|-
|4
| [[Сурет:Маңғыстау логотибі.jpg|163x163px]]
| [[Николай Иванович Баев]]&lt;br&gt;{{small|(1945 туған)}}
| қазан&lt;br&gt;1997
|ақпан&lt;br&gt;1999
|-
|5
| [[Сурет:Маңғыстау логотибі.jpg|163x163px]]
| [[Ләззат Кетебайұлы Қиынов]]&lt;br&gt;{{small|(1949 туған)}}
|18 ақпан&lt;br&gt;1999
|20 ақпан&lt;br&gt;2002
|-
|6 
| [[Сурет:Маңғыстау логотибі.jpg|163x163px]]
| [[Болат Әбілқасымұлы Палымбетов]]&lt;br&gt;{{small|(1961 туған)}}
| 20 ақпан&lt;br&gt;2002
| 24 қаңтар&lt;br&gt;2006
|-
|7
| [[Сурет:Qırımbek Köşerbaev (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Қырымбек Елеуұлы Көшербаев]]&lt;br&gt;{{small|(1955 туған)}}
|24 қаңтар&lt;br&gt;2006
|22 желтоқсан&lt;br&gt;2011
|-
|8
| [[Сурет:Bauyrzhan Mukhamedzhanov.jpg|163x163px]]
| [[Бауыржан Әлімұлы Мұхаметжанов]]&lt;br&gt;{{small|(1960 туған)}}
|22 желтоқсан&lt;br&gt;2011
|18 қаңтар&lt;br&gt;2013
|-
|9
| [[Сурет:Маңғыстау логотибі.jpg|163x163px]]
| [[Алик Серікұлы Айдарбаев]]&lt;br&gt;{{small|(1963 туған)}}
|18 қаңтар&lt;br&gt;2013
|14 наурыз&lt;br&gt;2017
|-
|10
| [[Сурет:Eraly Tugjanov (2016-04-06).jpg|163x163px]]
| [[Ералы Лұқпанұлы Тоғжанов]]&lt;br&gt;{{small|(1963 туған)}}
|14 наурыз&lt;br&gt;2017
|13 маусым&lt;br&gt;2019
|-
|11
| [[Сурет:Маңғыстау логотибі.jpg|163x163px]]
| [[Серікбай Өтелгенұлы Тұрымов]]&lt;br&gt;{{small|(1964 туған)}}
|13 маусым&lt;br&gt;2019
| 7 қыркүйек&lt;br&gt;2021
|-
|12
| [[Сурет:Nurlan Nogaev (49622109937).jpg|163x163px]]
| [[Нұрлан Асқарұлы Ноғаев]]&lt;br&gt;{{small|(1967 туған)}}
| 7 қыркүйек&lt;br&gt;2021 
|16 мамыр&lt;br&gt;2024 
|-
|13
| [[Сурет:Nurdaulet Kilybay (cropped).jpg|163x163px]]
| '''[[Нұрдәулет Игілікұлы Қилыбай]]'''&lt;br&gt;{{small|(1978 туған)}}
| 17 мамыр&lt;br&gt;2024 жылдан бастап 
| —
|}

== Павлодар облысы ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
|1
| [[Сурет:Coat of Arms of Pavlodar Province.png|163x163px]]
| [[Асығат Әсиұлы Жабағин]]&lt;br&gt;{{small|(1948—2023)}}
|ақпан&lt;br&gt;1992
|қаңтар&lt;br&gt;1993
|-
|2
| [[Сурет:Daniyal Akhmetov (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Даниал Кенжетайұлы Ахметов]]&lt;br&gt;{{small|(1954 туған)}}
|қаңтар&lt;br&gt;1993
|желтоқсан&lt;br&gt;1997
|-style=&quot;background:#FFC3CD;&quot; 
|3
| [[Сурет:Zhakiyanov Galymzhan.jpg|163x163px]]
| [[Ғалымжан Баділжанұлы Жақиянов]]&lt;br&gt;{{small|(1963 туған)}}
| желтоқсан&lt;br&gt;1997
| 21 қараша&lt;br&gt;2001
|-
|4
| [[Сурет:Daniyal Akhmetov (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Даниал Кенжетайұлы Ахметов]]&lt;br&gt;{{small|(1954 туған)}}
|21 қараша&lt;br&gt;2001
|13 маусым&lt;br&gt;2003
|-
|5
| [[Сурет:Coat of Arms of Pavlodar Province.png|163x163px]]
| [[Қайрат Айтмұхамбетұлы Нұрпейісов]]&lt;br&gt;{{small|(1957 туған)}}
|14 маусым&lt;br&gt;2003
|30 қыркүйек&lt;br&gt;2008
|-
|6
| [[Сурет:Bakhytzhan Sagintayev (2018-07-04) (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Бақытжан Әбдірұлы Сағынтаев]]&lt;br&gt;{{small|(1963 туған)}}
| 30 қыркүйек&lt;br&gt;2008
|20 қаңтар&lt;br&gt;2012
|-style=&quot;background:#FFC3CD;&quot;
|7
| [[Сурет:Coat of Arms of Pavlodar Province.png|163x163px]]
| [[Ерлан Мұхтарұлы Арын]]&lt;br&gt;{{small|(1961 туған)}}
|20 қаңтар&lt;br&gt;2012
|20 желтоқсан&lt;br&gt;2013
|-
|8
| [[Сурет:Kanat Bozymbayev (cropped).JPG|163x163px]]
| [[Қанат Алдабергенұлы Бозымбаев]]&lt;br&gt;{{small|(1969 туған)}}
|20 желтоқсан&lt;br&gt;2013
|25 наурыз&lt;br&gt;2016
|-style=&quot;background:#FFC3CD;&quot; 
|9
| [[Сурет:Logo Pavlodar region.png|163x163px]]
| [[Болат Жұмабекұлы Бақауов]]&lt;br&gt;{{small|(1971 туған)}}
|25 наурыз&lt;br&gt;2016
|21 қаңтар&lt;br&gt;2020&lt;ref&gt;[http://365info.kz/2016/03/akimom-pavlodarskoj-oblasti-naznachen-bulat-bakauov/ Акимом Павлодарской области назначен Булат Бакауов – 365info.kz&lt;!-- Заголовок добавлен ботом --&gt;]&lt;/ref&gt;
|-
|10
| [[Сурет:Logo Pavlodar region.png|163x163px]]
| [[Әбілқайыр Бақтыбайұлы Ысқақов]]&lt;br&gt;{{small|(1974 туған)}}
|21 қаңтар&lt;br&gt;2020
| 1 желтоқсан&lt;br&gt;2022
|-
|11
| [[Сурет:Asain Baikhanov (cropped).jpg|163x163px]]
| '''[[Асайын Қуандықұлы Байханов]]'''&lt;br&gt;{{small|(1977 туған)}}
| 7 желтоқсан&lt;br&gt;2022 жылдан бастап
|
|-
|}

== Солтүстік Қазақстан облысы ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
| 1
| [[Сурет:North Kazakhstan province seal.svg|163x163px]]
| [[Владимир Карлович Гартман]]&lt;br&gt;{{small|(1947 туған)}}
| ақпан&lt;br&gt;1992
| желтоқсан&lt;br&gt;1997
|-
| 2
| [[Сурет:Daniyal Akhmetov (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Даниал Кенжетайұлы Ахметов]]&lt;br&gt;{{small|(1954 туған)}}
| желтоқсан&lt;br&gt;1997
| қазан&lt;br&gt;1999
|-
| 3
| [[Сурет:North Kazakhstan province seal.svg|163x163px]]
| [[Қажымұрат Ыбырайұлы Нағыманов]]&lt;br&gt;{{small|(1948—2022)}}
| қазан&lt;br&gt;1999
| 17 мамыр&lt;br&gt;2002
|-
| 4
| [[Сурет:North Kazakhstan province seal.svg|163x163px]]
| [[Анатолий Владимирович Смирнов]]&lt;br&gt;{{small|(1946 туған)}}
| 17 мамыр&lt;br&gt;2002
| 24 желтоқсан&lt;br&gt;2003
|-
| 5 
| [[Сурет:Tair Mansurov RN MOW 04-2011.jpg|163x163px]]
| [[Тайыр Аймұхамедұлы Мансұров]]&lt;br&gt;{{small|(1948 туған)}}
| 24 желтоқсан&lt;br&gt;2003
| 9 қазан&lt;br&gt;2007
|-
| 6
| [[Сурет:North Kazakhstan province seal.svg|163x163px]]
| [[Серік Сұлтанғазыұлы Біләлов]]&lt;br&gt;{{small|(1958 туған)}}
| 9 қазан&lt;br&gt;2007
| қаңтар&lt;br&gt;2013
|-style=&quot;background:#FFC3CD;&quot; 
| 7
| [[Сурет:North Kazakhstan province seal.svg|163x163px]]
| [[Самат Сапарбекұлы Ескендіров]]&lt;br&gt;{{small|(1966 туған)}}
| 22 қаңтар&lt;br&gt;2013
| 27 мамыр&lt;br&gt;2014
|-
| 8
| [[Сурет:Erik Sultanov (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Ерік Хамзаұлы Сұлтанов]]&lt;br&gt;{{small|(1956 туған)}}
| 27 мамыр&lt;br&gt;2014
| 14 наурыз&lt;br&gt;2017
|-
| 9
| [[Сурет:Kumar Aksakalov (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Құмар Іргебайұлы Ақсақалов]]&lt;br&gt;{{small|(1965 туған)}}
| 14 наурыз&lt;br&gt;2017
| 1 желтоқсан&lt;br&gt;2022
|-
| 10
| [[Сурет:Aydarbek Saparov (2023-09-04).jpg|163x163px]]
| [[Айдарбек Сейпілұлы Сапаров]]&lt;br&gt;{{small|(1966 туған)}}
| 1 желтоқсан&lt;br&gt;2022
| 4 қыркүйек&lt;br&gt;2023
|-
| 11
| [[Сурет:Gauez Nurmukhambetov.jpg|163x163px]]
| '''[[Ғауез Торсанұлы Нұрмұхамбетов]]'''&lt;br&gt;{{small|(1968 туған)}}
| 23 қыркүйек&lt;br&gt;2023 жылдан бастап
|
|-
|}

== Түркістан облысы ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
| colspan=&quot;5&quot; | '''Оңтүстік Қазақстан облысы (1992–2018)'''
|-
| 1
| [[Сурет:Turkistan region seal.png|163x163px]]
| [[Марс Фазылұлы Үркімбаев]]&lt;br&gt;{{small|(1939—2012)}}
| ақпан&lt;br&gt;1992
| желтоқсан&lt;br&gt;1993
|-
| 2
| 
| [[Зауытбек Қауысбекұлы Тұрысбеков]]&lt;br&gt;{{small|(1951 туған)}}
| желтоқсан&lt;br&gt;1993
| желтоқсан&lt;br&gt;1997
|-
| 3
| [[Сурет:Turkistan region seal.png|163x163px]]
| [[Қалық Абдуллаұлы Абдуллаев]]&lt;br&gt;{{small|(1942—2020)}}
| желтоқсан&lt;br&gt;1997
| шілде&lt;br&gt;1999
|-
| 4
| [[Сурет:Berdibek Saparbayev (29262) (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Бердібек Мәшбекұлы Сапарбаев]]&lt;br&gt;{{small|(1953—2023)}}
| шілде&lt;br&gt;1999
| 29 тамыз&lt;br&gt;2002
|-
| 5
| [[Сурет:Turkistan region seal.png|163x163px]]
| [[Болат Әбжапарұлы Жылқышиев]]&lt;br&gt;{{small|(1957 туған)}}
| 31 тамыз&lt;br&gt;2002
| 20 қыркүйек&lt;br&gt;2006
|-
| 6 
| [[Сурет:Omirzaq Shokeev (2010, cropped).jpg|163x163px]]
| [[Өмірзақ Естайұлы Шөкеев]]&lt;br&gt;{{small|(1964 туған)}}
| 20 қыркүйек&lt;br&gt;2006
| 28 тамыз&lt;br&gt;2007
|-
| 7
| [[Сурет:Turkistan region seal.png|163x163px]]
| [[Нұрғали Сәдуақасұлы Әшім]]&lt;br&gt;{{small|(1959 туған)}}
| 28 тамыз&lt;br&gt;2007
| 4 наурыз&lt;br&gt;2009
|-
| 8
| [[Сурет:Askar Myrzakhmetov.jpg|163x163px]]
| [[Асқар Исабекұлы Мырзахметов]]&lt;br&gt;{{small|(1962 туған)}}
| 4 наурыз&lt;br&gt;2009
| 8 тамыз&lt;br&gt;2015
|-
| 9
| [[Сурет:Beibut Atamkulov (32843882837).jpg|163x163px]]
| [[Бейбіт Бәкірұлы Атамқұлов]]&lt;br&gt;{{small|(1964 туған)}}
| 8 тамыз&lt;br&gt;2015
| 7 қазан&lt;br&gt;2016
|-
| colspan=&quot;5&quot; | '''Түркістан облысы (2018 бері)'''
|-
| 10
| [[Сурет:Жансеит Кансеитович (cropped 2).jpg|163x163px]]
| [[Жансейіт Қансейітұлы Түймебаев]]&lt;br&gt;{{small|(1958 туған)}}
| 7 қазан&lt;br&gt;2016
| 26 ақпан&lt;br&gt;2019
|-
| 11
| [[Сурет:Omirzaq Shukeev (2019-02-15).jpg|163x163px]]
| [[Өмірзақ Естайұлы Шөкеев]]&lt;br&gt;{{small|(1964 туған)}}
| 26 ақпан&lt;br&gt;2019
| 31 тамыз&lt;br&gt;2022
|-
| 12
| [[Сурет:Д.Сатыбалды (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Дархан Амангелдіұлы Сатыбалды]]&lt;br&gt;{{small|(1974 туған)}}
| 31 тамыз&lt;br&gt;2022
| 6 қаңтар&lt;br&gt;2025
|-
|-
| 13
| [[Сурет:Nuralkhan Kusherov (cropped).jpg|163x163px]]
| '''[[Нұралхан Оралбайұлы Көшеров]]'''&lt;br&gt;{{small|(1984 туған)}}
| 6 қаңтар&lt;br&gt;2025 жылдан бастап
|
|-
|}

== Ұлытау облысы ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
|1
| [[Сурет:Берік Әбдіғалиұлы (cropped, 2024-01-08).jpg|163x163px]]
| [[Берік Әбдіғалиұлы]]&lt;br&gt;{{small|(1971 туған)}}
|11 маусым&lt;br&gt;2022
|9 қазан&lt;br&gt;2024
|-
|2
| [[Сурет:Dastan Ryspekov (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Дастан Адайұлы Рыспеков]]&lt;br&gt;{{small|(1984 туған)}}
|9 қазан&lt;br&gt;2024 
|17 шілде&lt;br&gt;2026
|-
|3
| [[Сурет:Eset Baiken (2026-07-17) (cropped).jpg|163x163px]]
| '''[[Есет Берікұлы Байкен]]'''&lt;br&gt;{{small|(1986 туған)}}
|17 шілде&lt;br&gt;2026 жылдан бастап
|
|-
|}

== Шығыс Қазақстан облысы‎ ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
|1
| [[Сурет:Coats of arms of East Kazakhstan Province.svg|163x163px]]
| [[Амангелді Иманақышұлы Бектемісов]]&lt;br&gt;{{small|(1945—2001)}}
| ақпан&lt;br&gt;1992
|17 маусым&lt;br&gt;1994
|-
|2
| [[Сурет:Coats of arms of East Kazakhstan Province.svg|163x163px]]
| [[Юрий Иванович Лавриненко]]&lt;br&gt;{{small|(1945 туған)}}
|17 маусым&lt;br&gt;1994
| 30 қараша&lt;br&gt;1995
|-
|3
| [[Сурет:Coats of arms of East Kazakhstan Province.svg|163x163px]]
| [[Леонид Васильевич Десятник]]&lt;br&gt;{{small|(195? туған)}}
| 30 қараша&lt;br&gt;1995
|17 наурыз&lt;br&gt;1996&lt;ref&gt;[https://www.neweurasia.info/archive/2000/dialog/08_04_Who0678.htm Дон Кихот Усть-Каманский]&lt;/ref&gt;
|-
|4
| [[Сурет:Coats of arms of East Kazakhstan Province.svg|163x163px]]
| [[Қажымұрат Ыбырайұлы Нағыманов]]&lt;br&gt;{{small|(1948—2022)}}
|10 сәуір&lt;br&gt;1996
|17 сәуір&lt;br&gt;1997
|-
|5
| [[Сурет:Coats of arms of East Kazakhstan Province.svg|163x163px]]
| [[Виталий Леонидович Метте]]&lt;br&gt;{{small|(1947—2003)}}
|17 сәуір&lt;br&gt;1997
|26 ақпан&lt;br&gt;2003
|-
|6
| [[Сурет:Coats of arms of East Kazakhstan Province.svg|163x163px]]
| [[Талғатбек Жәмшитұлы Абайділдин]]&lt;br&gt;{{small|(1948 туған)}}
|27 ақпан&lt;br&gt;2003
| 8 желтоқсан&lt;br&gt;2004
|-
|7
| [[Сурет:Coats of arms of East Kazakhstan Province.svg|163x163px]]
| [[Виктор Вячеславович Храпунов]]&lt;br&gt;{{small|(1948 туған)}}
| 8 желтоқсан&lt;br&gt;2004
|11 қаңтар&lt;br&gt;2007
|-
|8
| [[Сурет:Coats of arms of East Kazakhstan Province.svg|163x163px]]
| [[Жәнібек Сәлімұлы Кәрібжанов]]&lt;br&gt;{{small|(1948 туған)}}
| 11 қаңтар&lt;br&gt;2007
| 7 мамыр&lt;br&gt;2008
|-
|9
| [[Сурет:Coats of arms of East Kazakhstan Province.svg|163x163px]]
| [[Әділғазы Сәдуақасұлы Бергенев]] &lt;br&gt;{{small|(1958 туған)}}
| 7 мамыр&lt;br&gt;2008
| 4 наурыз&lt;br&gt;2009
|-
|10
| [[Сурет:Berdibek Saparbayev (29262) (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Бердібек Мәшбекұлы Сапарбаев]]&lt;br&gt;{{small|(1953—2023)}}
| 4 наурыз&lt;br&gt;2009
|11 қараша&lt;br&gt;2014&lt;ref&gt;[http://www.akimvko.gov.kz/ru/akim-vko/rukovoditeli-oblasti/ Руководители области | официальный сайт акима ВКО]&lt;/ref&gt;
|-
|11
| [[Сурет:Daniyal Akhmetov (2018-10-12).jpg|163x163px]]
| [[Даниал Кенжетайұлы Ахметов]]&lt;br&gt;{{small|(1954 туған)}}
|11 қараша&lt;br&gt;2014&lt;ref&gt;[http://www.zakon.kz/4667228-chem-zapomnilsja-berdybek-saparbaev-na.html Чем запомнился Бердыбек Сапарбаев на посту акима ВКО] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180208085853/http://www.zakon.kz/4667228-chem-zapomnilsja-berdybek-saparbaev-na.html |date=2018-02-08 }}&lt;/ref&gt;
|15 маусым&lt;br&gt;2023
|-
|12
| [[Сурет:Ermek Kosherbaev (February 2020) (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Ермек Беделбайұлы Көшербаев]]&lt;br&gt;{{small|(1965 туған)}}
|16 маусым&lt;br&gt;2023 
|14 ақпан&lt;br&gt;2025&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=kz|url=https://www.akorda.kz/kz/eb-kosherbaev-turaly-165300|title=Е.Б. Көшербаев туралы — Қазақстан Республикасы Президентінің ресми сайты|website=Akorda.kz|access-date=2023-06-16}}&lt;/ref&gt;
|-
|13
| [[Сурет:Nurymbet Saktaganov (cropped).jpg|163x163px]]
| '''[[Нұрымбет Аманұлы Сақтағанов]]'''&lt;br&gt;{{small|(1970 туған)}}
|17 ақпан&lt;br&gt;2025 жылдан бастап
|
|-
|}

== Таратылған облыстардың әкімдері ==
=== Жезқазған облысы ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
|1
| [[Сурет:Emblem of Kazakhstan (1992-2014).svg|163x163px]]
| [[Григорий Петрович Юрченко]]&lt;br&gt;{{small|(1937 туған)}}
| ақпан&lt;br&gt;1992
| маусым&lt;br&gt;1994
|-
|2
| [[Сурет:Emblem of Kazakhstan (1992-2014).svg|163x163px]]
| [[Альберт Гергардович Саламатин]]&lt;br&gt;{{small|(1941 туған)}}
| маусым&lt;br&gt;1994
| тамыз&lt;br&gt;1994
|-
|3
| [[Сурет:Emblem of Kazakhstan (1992-2014).svg|163x163px]]
| [[Қажымұрат Ыбырайұлы Нағыманов]]&lt;br&gt;{{small|(1948—2022)}}
| тамыз&lt;br&gt;1994
| сәуір&lt;br&gt;1996
|-
|4
| [[Сурет:Emblem of Kazakhstan (1992-2014).svg|163x163px]]
| [[Ерлан Байкенұлы Смаилов]]&lt;br&gt;{{small|(1951 туған)}}
| сәуір&lt;br&gt;1996
| наурыз&lt;br&gt;1997
|}

=== Көкшетау облысы ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
|1
| [[Сурет:Emblem of Kazakhstan (1992-2014).svg|163x163px]]
| [[Жәнібек Сәлімұлы Кәрібжанов]]&lt;br&gt;{{small|(1948 туған)}}
| ақпан&lt;br&gt;1992
| қаңтар&lt;br&gt;1993
|-
|2
| [[Сурет:Emblem of Kazakhstan (1992-2014).svg|163x163px]]
| [[Нәжімеден Ықсанұлы Есқалиев]]&lt;br&gt;{{small|(1941—2023)}}
| қаңтар&lt;br&gt;1993
| желтоқсан&lt;br&gt;1993
|-
|3
| [[Сурет:Emblem of Kazakhstan (1992-2014).svg|163x163px]]
| [[Қызыр Ыбырайұлы Жұмабаев]]&lt;br&gt;{{small|(1943 туған)}}
| желтоқсан&lt;br&gt;1993
| маусым&lt;br&gt;1996
|-
|4
| [[Сурет:Emblem of Kazakhstan (1992-2014).svg|163x163px]]
| [[Досбол Баянұлы Жаңғалов]]&lt;br&gt;{{small|(1955 туған)}}
| маусым&lt;br&gt;1996
| мамыр&lt;br&gt;1997
|}

=== Семей облысы ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
|1
| [[Сурет:Emblem of Kazakhstan (1992-2014).svg|163x163px]]
| [[Вячеслав Фёдорович Чернов]]&lt;br&gt;{{small|(1939 туған)}}&lt;ref&gt;[http://personize.ru/view/8161 Чернов Вячеслав Федорович - биография - кто такой Чернов Вячеслав Федорович?&lt;!-- Заголовок добавлен ботом --&gt;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160504124609/http://personize.ru/view/8161 |date=2016-05-04 }}&lt;/ref&gt;
| ақпан&lt;br&gt;1992
| маусым&lt;br&gt;1994
|-style=&quot;background:#FFC3CD;&quot; 
|2
| [[Сурет:Zhakiyanov Galymzhan.jpg|163x163px]]
| [[Ғалымжан Баділжанұлы Жақиянов]]&lt;br&gt;{{small|(1963 туған)}}
| маусым&lt;br&gt;1994
| наурыз&lt;br&gt;1997
|-
|3
| [[Сурет:Emblem of Kazakhstan (1992-2014).svg|163x163px]]
| [[Виталий Леонидович Метте]]&lt;br&gt;{{small|(1947—2003)}}
| 10 наурыз&lt;br&gt;1997
| 17 сәуір&lt;br&gt;1997
|}

=== Талдықорған облысы ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
|1
| [[Сурет:Emblem of Kazakhstan (1992-2014).svg|163x163px]]
| [[Сағынбек Тоқабайұлы Тұрсынов]]&lt;br&gt;{{small|(1946 туған)}}
| ақпан&lt;br&gt;1992
| сәуір&lt;br&gt;1993
|-
|2
| [[Сурет:Emblem of Kazakhstan (1992-2014).svg|163x163px]]
| [[Серік Шаяхметұлы Ақымбеков]]&lt;br&gt;{{small|(1949 туған)}}
| сәуір&lt;br&gt;1993
| наурыз&lt;br&gt;1996
|-style=&quot;background:#FFC3CD;&quot; 
|3
| [[Сурет:Emblem of Kazakhstan (1992-2014).svg|163x163px]]
| [[Өмірзақ Өзбекұлы Өзбеков]]&lt;br&gt;{{small|(1947 туған)}}
| наурыз&lt;br&gt;1996
| сәуір&lt;br&gt;1997
|}

=== Торғай облысы ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
|1
| [[Сурет:Emblem of Kazakhstan (1992-2014).svg|163x163px]]
| [[Сергей Витальевич Кулагин]]&lt;br&gt;{{small|(1952 туған)}}
| ақпан&lt;br&gt;1992
| маусым&lt;br&gt;1993
|-
|2
| [[Сурет:Emblem of Kazakhstan (1992-2014).svg|163x163px]]
| [[Жақан Қосабайұлы Қосабаев]]&lt;br&gt;{{small|(1941—2007)}}
| 22 маусым&lt;br&gt;1993
| 5 қазан&lt;br&gt;1995
|-
|3
| [[Сурет:Emblem of Kazakhstan (1992-2014).svg|163x163px]]
| [[Виталий Алексеевич Брынкин]]&lt;br&gt;{{small|(1944 туған)}}
| қазан&lt;br&gt;1995
| сәуір&lt;br&gt;1997
|}

== Республикалық маңызы бар қалалар==
=== Астана ===
{{main|Астана әкімі}}
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
| colspan=&quot;5&quot; | '''Ақмола қаласы (1992–1998)'''
|-
|1
| [[Сурет:Coat of arms of Astana (1998–2008).svg|163x163px]]
| [[Аманжол Қуанышұлы Бөлекпаев]]&lt;br&gt;{{small|(1941—2013)}}
|ақпан&lt;br&gt;1992
|желтоқсан&lt;br&gt;1997
|-
| colspan=&quot;5&quot; | '''Астана қаласы (1998–2019)'''
|-
|2
| [[Сурет:Adilbek Dzhaksybekov (2013).jpg|163x163px]]
| [[Әділбек Рыскелдіұлы Жақсыбеков]]&lt;br&gt;{{small|(1954 туған)}}
| 10 желтоқсан&lt;br&gt;1997
| 16 маусым&lt;br&gt;2003
|-
|3
| [[Сурет:Kakenuly Nazarbaev (Dosmukhanbetov cropped).jpg|163x163px]]
| [[Темірхан Мыңайдарұлы Досмұханбетов]]&lt;br&gt;{{small|(1949—2021)}}
| 16 маусым&lt;br&gt;2003
| 20 наурыз&lt;br&gt;2004
|-
|4
| [[Сурет:Omirzaq Shukeev, April 2013.jpg|163x163px]]
| [[Өмірзақ Естайұлы Шөкеев]]&lt;br&gt;{{small|(1964 туған)}}
| 20 наурыз&lt;br&gt;2004
| 20 қыркүйек&lt;br&gt;2006
|-
|5
| [[Сурет:Askar Mamin (2007, cropped).jpg|163x163px]]
| [[Асқар Ұзақбайұлы Мамин]]&lt;br&gt;{{small|(1965 туған)}}
| 21 қыркүйек&lt;br&gt;2006
| 4 сәуір&lt;br&gt;2008
|-
|6 
| [[Сурет:Imangali Tasmagambetov (2015-04-16) (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Иманғали Нұрғалиұлы Тасмағамбетов]]&lt;br&gt;{{small|(1956 туған)}}
| 4 сәуір&lt;br&gt;2008
|22 қазан&lt;br&gt;2014
|-
|7
| [[Сурет:Adilbek Dzhaksybekov (2013).jpg|163x163px]]
| [[Әділбек Рыскелдіұлы Жақсыбеков]]&lt;br&gt;{{small|(1954 туған)}}
|22 қазан&lt;br&gt;2014
|21 маусым&lt;br&gt;2016
|-
|8
| [[Сурет:Aset Isekeshev (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Әсет Өрентайұлы Исекешев]]&lt;br&gt;{{small|(1971 туған)}}
|21 маусым&lt;br&gt;2016
|10 қыркүйек&lt;br&gt;2018
|-
|9
| [[Сурет:Bakhyt Sultanov (08.2016) (cropped).png|163x163px]]
| [[Бақыт Тұрлыханұлы Сұлтанов]]&lt;br&gt;{{small|(1971 туған)}}
|10 қыркүйек&lt;br&gt;2018
|13 маусым&lt;br&gt;2019
|-
| colspan=&quot;5&quot; | '''Нұр-Сұлтан қаласы (2019–2022)'''
|-
|10
| [[Сурет:Altai Kolginov (27829) (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Алтай Сейдірұлы Көлгінов]]&lt;br&gt;{{small|(1978 туған)}}
|13 маусым&lt;br&gt;2019
| 8 желтоқсан&lt;br&gt;2022
|-
| colspan=&quot;5&quot; | '''Астана қаласы (2022 жылдан бері)'''
|-
|11
| [[Сурет:Zhenis Kassymbek (08.2016) (cropped).png|163x163px]]
| '''[[Жеңіс Махмұдұлы Қасымбек]]'''&lt;br&gt;{{small|(1975 туған)}}
| 8 желтоқсан&lt;br&gt;2022 жылдан бастап
|
|-
|}

=== Алматы ===
{{main|Алматы әкімі}}
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
|1
| [[Сурет:Soviet Coat of arms of Almaty.gif|163x163px]]
| [[Заманбек Қалабайұлы Нұрқаділов]]&lt;br&gt;{{small|(1944—2005)}}
|8 ақпан&lt;br&gt;1992
|20 маусым&lt;br&gt;1994
|-
|2
| [[Сурет:Coat of arms of Almaty old.svg|163x163px]]
| [[Шалбай Құлмаханұлы Құлмаханов]]&lt;br&gt;{{small|(1946 туған)}}
|20 маусым&lt;br&gt;1994
|16 маусым&lt;br&gt;1997
|-
|3
| [[Сурет:Coat of arms of Almaty old.svg|163x163px]]
| [[Виктор Вячеславович Храпунов]]&lt;br&gt;{{small|(1948 туған)}}
|16 маусым&lt;br&gt;1997
| 9 желтоқсан&lt;br&gt;2004
|-
|4
| [[Сурет:Imangali Tasmagambetov (2015-04-16) (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Иманғали Нұрғалиұлы Тасмағамбетов]]&lt;br&gt;{{small|(1956 туған)}}
| 9 желтоқсан&lt;br&gt;2004
| 4 сәуір&lt;br&gt;2008
|-
|5
| [[Сурет:AEsimov2013.jpg|163x163px]]
| [[Ахметжан Смағұлұлы Есімов]]&lt;br&gt;{{small|(1950 туған)}}
| 4 сәуір&lt;br&gt;2008
| 9 тамыз&lt;br&gt;2015
|-
|6 
| [[Сурет:Bauyrzhan Baibek (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Бауыржан Қыдырғалиұлы Байбек]]&lt;br&gt;{{small|(1974 туған)}}
| 9 тамыз&lt;br&gt;2015
|28 маусым&lt;br&gt;2019
|-
|7
| [[Сурет:Bakhytzhan Sagintayev (2018-07-04) (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Бақытжан Әбдірұлы Сағынтаев]]&lt;br&gt;{{small|(1963 туған)}}
|28 маусым&lt;br&gt;2019
| 31 қаңтар&lt;br&gt;2022
|-
|8
| [[Сурет:Erbolat Dosaev (2018-05-10) (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Ерболат Асқарбекұлы Досаев]]&lt;br&gt;{{small|(1970 туған)}}
| 31 қаңтар&lt;br&gt;2022
| 24 мамыр&lt;br&gt;2025
|-
| 9
| [[Сурет:Д.Сатыбалды (cropped).jpg|163x163px]]
| '''[[Дархан Амангелдіұлы Сатыбалды]]'''&lt;br&gt;{{small|(1974 туған)}}
| 24 мамыр&lt;br&gt;2025 жылдан бастап
| 
|-
|}

=== Шымкент ===
{{main|Шымкент әкімі}}
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
|1
| [[Сурет:Шымкент.png|163x163px]]
| [[Амалбек Қозыбақұлы Тшанов]]&lt;br&gt;{{small|(1943 туған)}}
|21 ақпан&lt;br&gt;1992 
|15 қараша&lt;br&gt;1993
|-
|2
| [[Сурет:Шымкент.png|163x163px]]
| [[Сейіт Қуандықұлы Белгібаев]]&lt;br&gt;{{small|(1949 туған)}}
|15 қараша&lt;br&gt;1993
|16 қазан&lt;br&gt;1995
|-
|3
| [[Сурет:Шымкент.png|163x163px]]
| [[Анарбек Оңғарұлы Орман]]&lt;br&gt;{{small|(1952 туған)}}
|16 қазан&lt;br&gt;1995
|14 желтоқсан&lt;br&gt;1997
|-
|4
| [[Сурет:Шымкент.png|163x163px]]
| [[Қылышбек Сатылғанұлы Ізбасханов]]&lt;br&gt;{{small|(1953 туған)}}
|14 қараша&lt;br&gt;1997
|14 мамыр&lt;br&gt;1999
|-
|5
| [[Сурет:Шымкент.png|163x163px]]
| [[Төретай Тұңғышұлы Бекжігітов]]
|14 мамыр&lt;br&gt;1999
|17 қаңтар&lt;br&gt;2001
|-
|6
| [[Сурет:Шымкент.png|163x163px]]
| [[Болат Әбжапарұлы Жылқышиев]]&lt;br&gt;{{small|(1957 туған)}}
|15 наурыз&lt;br&gt;2001
| тамыз&lt;br&gt;2002
|-
|7
| [[Сурет:Шымкент.png|163x163px]]
| [[Ғалым Құралбекұлы Жұмжаев]]&lt;br&gt;{{small|(1958 туған)}}
|10 қыркүйек&lt;br&gt;2002
|17 ақпан&lt;br&gt;2006
|-
|8
| [[Сурет:Шымкент.png|163x163px]]
| [[Анарбек Оңғарұлы Орман]]&lt;br&gt;{{small|(1952 туған)}}
|27 қыркүйек&lt;br&gt;2006
|19 ақпан&lt;br&gt;2008
|-
|9
| [[Сурет:Coat of arms of Shymkent.png|163x163px]]
| [[Арман Шәріпбайұлы Жетпісбаев]]&lt;br&gt;{{small|(1971 туған)}}
|19 ақпан&lt;br&gt;2008
|24 сәуір&lt;br&gt;2012
|-
|10
| [[Сурет:Coat of arms of Shymkent.png|163x163px]]
| [[Қайрат Құсейінұлы Молдасейітов]]&lt;br&gt;{{small|(1967 туған)}}
|24 сәуір&lt;br&gt;2012
|27 мамыр&lt;br&gt;2013
|-
|11
| [[Сурет:Д.Сатыбалды (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Дархан Амангелдіұлы Сатыбалды]]&lt;br&gt;{{small|(1974 туған)}}
|27 мамыр&lt;br&gt;2013
|19 тамыз&lt;br&gt;2015
|-
|12
| [[Сурет:Gabidulla Abdrakhimov.jpg|163x163px]]
| [[Ғабидолла Рахметоллаұлы Әбдірахымов]]&lt;br&gt;{{small|(1975 туған)}}
|19 тамыз&lt;br&gt;2015
| 31 қазан&lt;br&gt;2017&lt;ref&gt;[https://www.nur.kz/288704-chem-proslavilis-12-akimov-shymkenta.html Чем прославились 12 акимов Шымкента?]&lt;/ref&gt;
|-
|13
| [[Сурет:Coat of arms of Shymkent.png|163x163px]]
| [[Нұрлан Ермекұлы Сауранбаев]]&lt;br&gt;{{small|(1967 туған)}}
| 7 қараша&lt;br&gt;2017
|20 маусым&lt;br&gt;2018
|-
|14
| [[Сурет:Gabidulla Abdrakhimov.jpg|163x163px]]
| [[Ғабидолла Рахметоллаұлы Әбдірахымов]]&lt;br&gt;{{small|(1975 туған)}}
|20 маусым&lt;br&gt;2018
| 30 шілде&lt;br&gt;2019
|-
|15
| [[Сурет:Coat of arms of Shymkent.png|163x163px]]
| [[Ерлан Қуанышұлы Айтаханов]]&lt;br&gt;{{small|(1971 туған)}}
| 30 шілде&lt;br&gt;2019
|21 қаңтар&lt;br&gt;2020
|-
|16
| [[Сурет:Coat of arms of Shymkent.png|163x163px]]
| [[Мұрат Дүйсенбекұлы Әйтенов]]&lt;br&gt;{{small|(1981 туған)}}
|21 қаңтар&lt;br&gt;2020
| 5 қыркүйек&lt;br&gt;2023
|-
|17
| [[Сурет:Gabyt Syzdykbekov (cropped).jpg|163x163px]]
| '''[[Ғабит Әбдімажитұлы Сыздықбеков]]'''&lt;br&gt;{{small|(1980 туған)}}
| 5 қыркүйек&lt;br&gt;2023 жылдан бастап&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.inform.kz/kz/gabit-syzdykbekov-shymkent-kalasynyn-akimi-boldy_a4108279|title=Ғабит Сыздықбеков Шымкент қаласының әкімі болды|lang=kk|publisher=[[kazinform]]|date=2023-09-05|accessdate=2023-09-05}}&lt;/ref&gt;
|
|-
|}

=== Байқоңыр ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
|1
| [[Сурет:Coat of arms Baikonur.svg|163x163px]]
| [[Виталий Алексеевич Брынкин]]&lt;br&gt;{{small|(1944 туған)}}
|17 ақпан&lt;br&gt;1992
|23 желтоқсан&lt;br&gt;1994&lt;ref&gt;[http://inform.kz/rus/article/2664088 Имя и значение Байконура навсегда вписаны в историю Казахстана — ровесник космодрома Е.Нургалиев] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304200033/http://inform.kz/rus/article/2664088 |date=2016-03-04 }}&lt;/ref&gt;
|-
|2
| [[Сурет:Coat of arms Baikonur.svg|163x163px]]
| [[Геннадий Дмитриевич Дмитриенко]]&lt;br&gt;{{small|(1950—2020)}}
|23 желтоқсан&lt;br&gt;1994
|16 мамыр&lt;br&gt;2002&lt;ref&gt;[http://www.fkrus.ru/kosmodromy-tsentry/gorod-bajkonur/glavy-administratsii Главы администрации] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150208164943/http://fkrus.ru/kosmodromy-tsentry/gorod-bajkonur/glavy-administratsii |date=2015-02-08 }}&lt;/ref&gt;
|-
|3
| [[Сурет:Coat of arms Baikonur.svg|163x163px]]
| [[Александр Фёдорович Мезенцев]]&lt;br&gt;{{small|(1949—2013)}}
|16 мамыр&lt;br&gt;2002
|10 қыркүйек&lt;br&gt;2013
|-
|м.а.
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Сурет:Coat of arms Baikonur.svg|163x163px]]
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Анатолий Павлович Петренко]]&lt;br&gt;{{small|(1945 туған)}}
| 16 қыркүйек&lt;br&gt;2013
| 9 шілде&lt;br&gt;2015
|-
|4
| 9 шілде&lt;br&gt;2015
| 30 мамыр&lt;br&gt;2017
|-
|5
| [[Сурет:Coat of arms Baikonur.svg|163x163px]]
| '''[[Константин Дмитриевич Бусыгин]]'''&lt;br&gt;{{small|(1965 туған)}}
| 30 мамыр&lt;br&gt;2017 жылдан бастап
|
|-
|}

== Тағы қараңыз ==
* [[Қазақстан әкімшілік бірліктері]]
* [[Әкім]]
* [[Қазақстан ірі қалалары әкімдерінің тізімі]]
* [[Қазақстан аудандары әкімдерінің тізімі]]

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{Қазақстан облыс әкімдері}}

[[Санат:Қазақстан облыстарының әкімдері|*]]</text>
      <sha1>8m3nllfuk11ytvpcw8fbw5nz2471rax</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Махат Лейла Болатқызы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>589876</id>
    <revision>
      <id>3631810</id>
      <parentid>3157028</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T08:52:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dostoevskykz</username>
        <id>183227</id>
      </contributor>
      <origin>3631810</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8502" sha1="kchgtjpiija2fe1rbyewz0ewbuw2muy" xml:space="preserve">{{Суретші
 |есімі        = Махат Лейла Болатқызы
 |шынайы есімі = Махат Лейла Болатқызы
 |суреті       = 
 |ені          = 
 |атауы        = 
 |тұған күні   = 01.05.1970
 |тұған жері   = [[Балқаш|Балқаш қаласы]]
 |азаматтығы   = 
 |жұбайы       = [[Сарыбай Қайрат Шораұлы]]
 |балалары     = Елден
                 Дария
                 Темірлан
                 Инара
 |Commons      = Лейла Махат
}}

'''Махат Лейла Болатқызы —''' қазіргі қазақстандық суретші, қоғам қайраткері, галерист.  1970 жылдың 1 мамырында [[Балқаш қаласы|Балқашта]] туған. Алматы театр-бейнелеу институтында, И.Е. Репин атындағы Ленинград Мемлекеттік Бейнелеу, Мүсіндеу, Архитектура  Академиялық Институтында, Берлиндегі мұражай академиясында, Берлиннің Еркін университетінде білім алған. 2007 жылдан ҚР Суретшілер Одағының мүшесі &lt;ref&gt;[http://artist-union.kz/katalog-xudozhnikov/maxat-lejla-bolatovna/ Қазақстан Республикасы суретшілер одағы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180810111833/http://artist-union.kz/katalog-xudozhnikov/maxat-lejla-bolatovna/ |date=2018-08-10 }}&lt;/ref&gt;. [[Қазақ ұлттық өнер университеті|Қазақ Ұлттық Өнер Университетінің]] “Бейнелеу және мүсіндеу” кафедрасының доценті. Бейнелеу өнері аумағындағы философия докторы. [[Құланшы Заманауи Өнер орталығы|Құланшы Заманауи Өнер орталығының]] кураторлар кеңесінің меңгерушісі.

= Көрмелері =
* «Жасыл үшбұрыш » жас суретшілердің тобындағы көрмесі. Мемлекеттік геология мұражайы. Алматы, 1988 ж. 
* «Жасыл үшбұрыш » жас суретшілердің тобындағы көрмесі. Мемлекеттік кітаптар мұражайы. Алматы, 1989 ж. 
* Жас суретшілердің көрмесі. Жас суретшілер Одағы, Алматы, 1990 ж.
* Абай Құнанбаевтың 150 жылдығына арналған көрме. Анкара, Түркия, 1994 ж .
* Жеке көрмесі, «TalihKusu» галереясы. Анкара, Түркия, 1995 ж.
* Түркітілдес елдер суретшілерінің көрмесі. Түркия Республикасы Мәдениет Министрлігі Галереясы. Анкара, Түркия.
* Халықаралық көрме. «Мост» галереясы.  Алматы, 1997 ж.
* Жеке көрмесі, «VakifBank» галереясы. Анкара, Түркия, 2000 ж.
* Әржылдық Измир Халықаралық Фестивалі, Измир, Түркия.
* Жеке көрмесі, «Түркия Республикасына 75 жыл» галереясы. Анкара, Түркия, 2001 ж.
* Жеке көрмесі, Әлемдік Анкара Сауда Палатасының галереясы. Анкара, Түркия, 2002 ж.
* Жеке көрмесі, «Түркия Республикасына 75 жыл» галереясы. Анкара, Түркия, 2003 ж.
* Жеке көрмесі, «Fortissimo» галереясы. Баднендорф, Германия, 2004 ж.
* Жеке көрмесі, «Palto-BerlinbyStephenGriese» арт-бутигі. Берлин, Германия.
* Ашық аспан астындағы Халықаралық Бейнелеу Фестивалі. «2 OpenAirGallery», Берлин, Германия
* Жеке көрмесі  BerlinerMesse, ArtandDesign, Берлин, Германия
* Жеке көрмесі, «Вилла Каштания», Берлин, Германия, 2005 ж.
* Ислам Мәдени Орталығындағы түркітілдес елдер суретшілер көрмесі. Кельн, Германия.
* Қазақстандық суретшілердің жаздық көрмесі. «Евразия» галереясы. Брюссель, Бельгия.
* Композитор Вагнердің мерейтойына арналған жеке көрмесі. Байрот, Германия.
* «Сақ желі» жеке көрмесі. Константин Бранкузи атындағы бейнелеу өнер орталығы. Кишинев, Молдова.
* Ашық аспан астындағы Халықаралық Бейнелеу Фестивалі. «3 OpenAirGallery», Берлин, Германия, 2006 ж.
* Галерея Арт21 жеке көрмесі. Мюнхен, Германия.
* Құланшы 2006 арт форум Халықаралық көрме. Астана, Қазақстан.
* [http://presidentlibrary.kz/kk/content/oyangan-sezim-grafikalyk-zhumys-kormesi/ «Оянған сезім...» графикалық жұмыс көрмесі] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181228223119/http://presidentlibrary.kz/kk/content/oyangan-sezim-grafikalyk-zhumys-kormesi |date=2018-12-28 }}
* «Beijing International Art Biennale 2013», Халықаралық көрмесі  Пекин, Қытай.
* «Дала гүлі» жеке көрмесі. Вена, Аустрия.
* [https://kazakh-tv.kz/kz/view/culture/page_189464_v-astane-proshla-personalnaya-vystavka-leily-makhat-/ Астанада белгілі қазақстандық суретші Ләйлә Махаттың жеке көрмесі ашылды] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181228130723/https://kazakh-tv.kz/kz/view/culture/page_189464_v-astane-proshla-personalnaya-vystavka-leily-makhat-/ |date=2018-12-28 }}
*  «Art Circle» Халықаралық көрме, Брда, Словения 2017 ж.
*  «Grosse Steppe zu Besuch bei den weisen Bergen» жеке көрмесі, Вадуц, Лихтенштейн.
* [http://mfa.gov.kz/kz/bucharest/content-view/v-rumynskom-gorode-kluz-napoka-prohodit-vystavka-kartin-kazahstanskoj-hudoznicy-lejly-mahat/Румынияның Клуж-Напока қаласында қазақстандық суретші Лейла Махаттың суреттер көрмесі өтуде]

= Марапаттаулары =

* «Тәуелсіздіктің 20 жылы» өнердің дамуына қосқан үлесі үшін мемлкеттік марапат, Астана, Қазақстан.
* Мәдениет пен Өнердің дамуына үлес қосқаны үшін Франц Кафка атындағы медаль, Прага, Чехия.
* Азия-Тынықмұхит суретшілерінің бірлестігі дипломы, Токио, Жапония.
* « Мәдениет пен өнерді дамуына қосқан үлесі үшін» Халықаралық Парламент Ассамблеясының марапаты, Мәскеу, Ресей.
* Бейнелеу Өнер Академиясының Құрметті Мүшесі, Прага, Чехия.
* Өнер Еуроодағының лауреаты.

= Жұмыстары = 

* Ә. Қастеев атындағы Бейнелеу Өнер Мемлекеттік мұражайы
* ҚР Ұлттық мұражайы
* Тұңғыш Президент мұражайы
* Түркия мәдениет Министрлігінің Бейнелеу Өнер мұражайы
* «АРТ21» Галереясы, Мюнхен
* «САРАЙ» Галереясы, Берлин
* «Five+Art» галереясы, Вена
* Кишо Куракава қорының коллекциясы, Токио
* Заманауи Өнер Орталығы, Гуанджоу 
* Қазақстан, АҚШ, Түркия, Германия, Ресей, Ұлыбритания, Бельгия, Үндістан, Аустрия, Жапония, Чехия.

= Сілтемелер =

[[Санат:Балқашта туғандар]]</text>
      <sha1>kchgtjpiija2fe1rbyewz0ewbuw2muy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Роман Василенко</title>
    <ns>0</ns>
    <id>594415</id>
    <revision>
      <id>3631621</id>
      <parentid>3287063</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T18:05:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <comment>/* Өмірбаяны */</comment>
      <origin>3631621</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6062" sha1="d4l5w25mo81j7h55khwg551n01vjnnp" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=қаңтар 2018}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;
{{мағына|Роман}}
{{Тұлға
 |Есімі = Роман Василенко
 |Шынайы есімі = 
 |Сурет = РоманВасиленко.jpg
 |Сурет ені = 
 |Сурет атауы  = Роман Василенко сұхбат кезінде
 |Туған күні = 5 сәуір 1969
 |Туған жері = [[Ленинград]], [[КСРО]]
 |Мансабы = қоғам қайраткері, кәсіпкер, филантроп
 |Азаматтығы = [[Ресей Федерациясы]]
 |Ұлты = [[Орыс]]
 |Сайты = [http://romanvasilenko.com romanvasilenko.com]
 |Басқалары = 
 |Commons = 
}}
'''Роман Василенко''' (5 сәуір 1969)&amp;nbsp; — ресейлік қоғам қайраткері, [[бизнесмен]]. Экономика ғылымдарының докторы , бірнеше экономикалық бағдарламалар кітабының [[авторы]], кәсіпкер. Белсенді [[Интернет]] қолданушы. Филантроп ретінде қаралады.

== Өмірбаяны ==


5 сәуір 1969 жылы Ленинградта дүниеге келген. Әкесі әскери адам, анасы мұғалім. &lt;br/&gt;
Балалық шағын әкесімен бірге жер аударумен өткізді.&lt;br/&gt;
1990 жылы Ярослав Жоғары Әскери Қаржы училищесін бітірді, офицер атағын алды, сонымен қатар экономист мамандығын меңгерді.&lt;br/&gt;
Оқу бітіргеннен кейін, 1998 жылға дейін әскери борышын  Ленинград Әскери-теңіз базасында, 17-ші флоттық экипажында өтеді.&lt;br/&gt;
1996-2012 жылдары  Роман Василенко Венгрия, Австрия, Франция, Кипр, Маврикии, Швейцария, АҚШ-тағы MBA курстарын бітірді.&lt;br/&gt;
2014 жылы &quot;Life is Good Ltd.&quot; Халықаралық компаниясының негізін қалады.&lt;br/&gt;
2014 жылдың тамыз айынан бастап &quot;Бест Вей&quot; тұрғын үй кооперативінің бас төрағасы болып қызмет атқарады.&lt;br/&gt;

== Қарым-қатынасы ==


Көптеген әйгілі адамдармен тығыз қарым-қатынаста. Солардың ішінде [[Боб Дойл]] (фильм авторы &quot;Құпия&quot;), [[Даг Вид]] (тарихшы), [[Аллан Пиз]] (Аустралия жазушысы), [[Александр Друзь]], [[Андреас Винс]], [[Дональд Трамп]], [[Владимир Путин]] т.б.

== Жетістіктері ==

Консалтинг саласындағы өзінің көпжылдық тәжірибесінің арқасында, сонымен қатар Ресей халқының және жақын шетелдің өзекті мәселелерін зерделеп, кезекті желі арқылы белсенді жылжыту арқасында қалыпқа келтірді. Бұл құрал банктің ипотекасының баламасы болып табылады. Ойлап табылған осы әдісті оң бағалаған [[Ресей]], [[Қазақстан]] үкіметінің өкілдері, халыққа әлеуметтік маңызы бар деп танып  мадақтады

== Интернетте ==
[[Интернет]] желісінің белсенді қолданушысы болып табылады. [[Facebook]], [[Instagram]], [[Вконтакте]], [[Youtube]], [[Одноклассники]] әлеуметтік желілерінде өзінің парақшасы бар.

== Марапаттары ==
* 2015 жылы қараша айында «Жыл адамы» премиясында, «Қаржыгер 2015» номинациясын жеңіп алды. 
* 2015 жылы 10 желтоқсан күні &quot;Ұлттық Маңызды Кәсіпорын&quot; атты жүлде табысталды.
* 2016 жылы қаңтар айында, Қазақстан республикасына әлеуметтік маңызды үлес қосқаны үшін алғыс хат иеленді. 
* &quot;Ұлттық Экономиканың элитасы&quot; дипломы Life is Good холдингіне табысталды. 
* 2015 жылы — кандидаттық диссертациясын қорғады

== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://ru.scribd.com/doc/260571957/Chief-Time-44-April-2015 Chief TIme журналы Роман Василенко туралы]
* [https://life.ru/t/%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%BD%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B5%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%8B/965646/zhizn_priekrasna_kompaniia_life_is_good_ghorditsia_itoghami_raboty_v_2016_ghodu Өмір керемет! Life is Good, 2016 жылы өз жұмысының нәтижелерін мақтан тұтады]
* [https://www.pravda.ru/society/family/life/28-08-2015/1272704-vasilenko-0/ Роман Василенко: «Азаматтар үшін бұл жақсы   болса - бұл ел үшін жақсы»]
* [http://www.vesti.ru/doc.html?id=2656064&amp;cid=6 Роман Василенко: Ресейде адам капиталын сақтаудың заманауи әдістері]
* [http://www.vesti.ru/doc.html?id=2656043&amp;cid=7 Роман Василенко: тұрғын үй кооперативі - ипотекаға заманауи балама]
* [http://www.aif.ru/view/money/company/1581750?key=0b89e39aca494ae5dc5826086884979e Роман Василенко: «Біз өз үйіңізді сатып алуға мүмкіндік береміз»]</text>
      <sha1>d4l5w25mo81j7h55khwg551n01vjnnp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631622</id>
      <parentid>3631621</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T18:06:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <comment>/* Кіріспе бөлімін өңдеді */</comment>
      <origin>3631622</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13447" sha1="9482mvba6ho03herlv4hcgxhy5bvq97" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=қаңтар 2018}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;


{{мағына|Роман}}

{{Тұлға
| Есімі               = Роман Василенко
| Шынайы есімі        = Роман Викторович Василенко
| Суреті              = 
| Сурет ені           = 
| Сурет сипаттамасы   = 
| Туған күні          = 5.4.1969

| Туған жері          = [[Санкт-Петербург|Ленинград]], [[КСРО]]
| Қайтыс болған күні  = 
| Қайтыс болған жері = 
| Азаматтығы          = {{RUS}}, {{CYP}}

| Ұлты                = Орыс
| Қызметі             = Кәсіпкер, бизнес-бапкер
| Марапаттары         = 
}}

'''Роман Викторович Василенко''' (5 сәуір 1969 жылы туған, Ленинград, КСРО) — ресейлік кәсіпкер, экономист және бизнес-бапкер. «Life is Good Ltd.» халықаралық компаниясы мен «Бест Вей» (Best Way) тұрғын үй кооперативінің негізін қалаушы.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;&gt;Roman Viktorovich Vasilenko — Doctor of Economics, business coach, practitioner. Life is Good Company Profile, 2026.&lt;/ref&gt; Ресей Ішкі істер министрлігінің мәліметі бойынша, ол негізін қалаған құрылымдар ірі қаржылық пирамида ретінде танылып, Роман Василенкоға қатысты халықаралық іздеу жарияланған.&lt;ref name=&quot;mvd_forbes&quot;&gt;МВД оценило ущерб от финансовой пирамиды Life is Good. Forbes.ru, 2023.&lt;/ref&gt;

== Өмірбаяны ==
1969 жылы 5 сәуірде Ленинград (қазіргі Санкт-Петербург) қаласында әскери ұшқыштар отбасында дүниеге келген.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt; Балалық және мектеп шағын әкесінің қызметтік міндеттеріне байланысты түрлі әскери гарнизондарда өткізді.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt;

1990 жылы Ярославль жоғары әскери қаржы училищесін бітіріп, офицер шенін алып, экономист мамандығын меңгерді.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt; Оқуды бітіргеннен кейін 1998 жылға дейін Ленинград әскери-теңіз базасында, 17-ші флоттық экипаж құрамында әскери борышын өтеді және әскери-теңіз флотының запастағы офицері атанды.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt;

1996—2012 жылдар аралығында Роман Василенко Венгрия, Австрия, Франция, Кипр, Маврикий, Швейцария және АҚШ елдеріндегі бизнес әкімшілендіру (MBA) курстарын бітіргенін алға тартады.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt; Ол сонымен қатар экономика ғылымдарының докторы ғылыми дәрежесіне ие.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt;

2014 жылы ол &quot;Life is Good Ltd.&quot; халықаралық компаниясының негізін қалады.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt; 2014 жылдың тамыз айынан бастап «Бест Вей» (Best Way) тұрғын үй кооперативінің бас төрағасы болып қызмет атқарды.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt;

== Жетістіктері және Қаржылық пирамида айыптаулары ==
Роман Василенко консалтинг саласындағы өзіндік тәжірибесіне сүйеніп, ТМД елдеріндегі баспана мәліметтерін зерделеу арқылы банктік ипотеканың баламасы ретінде тұрғын үй кооперативі жүйесін ұсынды. Оның бұл бағдарламалары бастапқы кезеңде әлеуметтік маңызы бар жоба ретінде жарнамаланды.&lt;ref name=&quot;tinkoff_review&quot;&gt;Разбираем жилищный кооператив «Бест-вей». Тинькофф Журнал, 2022.&lt;/ref&gt;

Алайда, 2021 жылы Ресей Федерациясының Орталық Банкі «Бест Вей» кооперативі мен «Life is Good» құрылымдарын қаржылық пирамида белгілері бар ұйымдардың «қара тізіміне» енгізді.&lt;ref name=&quot;bankstoday_collapse&quot;&gt;Пирамида Best Way окончательно рухнула: что ждет пайщиков. Bankstoday, 2022.&lt;/ref&gt; Құқық қорғау органдарының зерттеуі бойынша, аталған компаниялар желілік маркетинг (MLM) және жаңа салымшылардың ақшасын тарту есебінен жұмыс істеген. Мемлекеттік органдардың мәліметінше, бұл құрылымдар 20 мыңнан астам пайщиктерден 15 миллиард рубльден астам қаражат жинап, материалдық шығын келтірген.&lt;ref name=&quot;mvd_forbes&quot;/&gt;

2022 жылы Санкт-Петербург қаласында ұйымға қатысты «Аса ірі көлемдегі мошенничество» (алаяқтық) бабы бойынша қылмыстық іс қозғалып, Роман Василенко мен оның жұбайына халықаралық іздеу жарияланды.&lt;ref name=&quot;sobaka_escape&quot;&gt;Создатели финансовой пирамиды в Петербурге покинули Россию. Собака.ru, 2022.&lt;/ref&gt;

== Қарым-қатынасы ==
Роман Василенко өзінің маркетингтік және жарнамалық кампанияларында әлемге танымал тұлғалармен қатар түскен фото-видео материалдарын белсенді қолданды. Оның ішінде «Құпия» (The Secret) фильмінің авторы Боб Дойл, американдық тарихшы Даг Вид, австралиялық жазушы Аллан Пиз, сондай-ақ ресейлік зиялылар клубының мүшесі Александр Друзь сияқты танымал адамдар болды.&lt;ref name=&quot;tinkoff_review&quot;/&gt;

== Интернетте ==
Интернет желісінің белсенді қолданушысы болып табылады. Өзінің бизнес тренингтері мен компания жарнамаларын тарату мақсатында Facebook, Instagram, ВКонтакте, YouTube және Одноклассники әлеуметтік желілерінде парақшаларын жүргізеді.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:1969 жылы туғандар]]
[[Санат:Ресей кәсіпкерлері]]
[[Санат:Қаржылық пирамида ұйымдастырушылары]]


{{Тұлға
 |Есімі = Роман Василенко
 |Шынайы есімі = 
 |Сурет = РоманВасиленко.jpg
 |Сурет ені = 
 |Сурет атауы  = Роман Василенко сұхбат кезінде
 |Туған күні = 5 сәуір 1969
 |Туған жері = [[Ленинград]], [[КСРО]]
 |Мансабы = қоғам қайраткері, кәсіпкер, филантроп
 |Азаматтығы = [[Ресей Федерациясы]]
 |Ұлты = [[Орыс]]
 |Сайты = [http://romanvasilenko.com romanvasilenko.com]
 |Басқалары = 
 |Commons = 
}}
'''Роман Василенко''' (5 сәуір 1969)&amp;nbsp; — ресейлік қоғам қайраткері, [[бизнесмен]]. Экономика ғылымдарының докторы , бірнеше экономикалық бағдарламалар кітабының [[авторы]], кәсіпкер. Белсенді [[Интернет]] қолданушы. Филантроп ретінде қаралады.

== Өмірбаяны ==


5 сәуір 1969 жылы Ленинградта дүниеге келген. Әкесі әскери адам, анасы мұғалім. &lt;br/&gt;
Балалық шағын әкесімен бірге жер аударумен өткізді.&lt;br/&gt;
1990 жылы Ярослав Жоғары Әскери Қаржы училищесін бітірді, офицер атағын алды, сонымен қатар экономист мамандығын меңгерді.&lt;br/&gt;
Оқу бітіргеннен кейін, 1998 жылға дейін әскери борышын  Ленинград Әскери-теңіз базасында, 17-ші флоттық экипажында өтеді.&lt;br/&gt;
1996-2012 жылдары  Роман Василенко Венгрия, Австрия, Франция, Кипр, Маврикии, Швейцария, АҚШ-тағы MBA курстарын бітірді.&lt;br/&gt;
2014 жылы &quot;Life is Good Ltd.&quot; Халықаралық компаниясының негізін қалады.&lt;br/&gt;
2014 жылдың тамыз айынан бастап &quot;Бест Вей&quot; тұрғын үй кооперативінің бас төрағасы болып қызмет атқарады.&lt;br/&gt;

== Қарым-қатынасы ==


Көптеген әйгілі адамдармен тығыз қарым-қатынаста. Солардың ішінде [[Боб Дойл]] (фильм авторы &quot;Құпия&quot;), [[Даг Вид]] (тарихшы), [[Аллан Пиз]] (Аустралия жазушысы), [[Александр Друзь]], [[Андреас Винс]], [[Дональд Трамп]], [[Владимир Путин]] т.б.

== Жетістіктері ==

Консалтинг саласындағы өзінің көпжылдық тәжірибесінің арқасында, сонымен қатар Ресей халқының және жақын шетелдің өзекті мәселелерін зерделеп, кезекті желі арқылы белсенді жылжыту арқасында қалыпқа келтірді. Бұл құрал банктің ипотекасының баламасы болып табылады. Ойлап табылған осы әдісті оң бағалаған [[Ресей]], [[Қазақстан]] үкіметінің өкілдері, халыққа әлеуметтік маңызы бар деп танып  мадақтады

== Интернетте ==
[[Интернет]] желісінің белсенді қолданушысы болып табылады. [[Facebook]], [[Instagram]], [[Вконтакте]], [[Youtube]], [[Одноклассники]] әлеуметтік желілерінде өзінің парақшасы бар.

== Марапаттары ==
* 2015 жылы қараша айында «Жыл адамы» премиясында, «Қаржыгер 2015» номинациясын жеңіп алды. 
* 2015 жылы 10 желтоқсан күні &quot;Ұлттық Маңызды Кәсіпорын&quot; атты жүлде табысталды.
* 2016 жылы қаңтар айында, Қазақстан республикасына әлеуметтік маңызды үлес қосқаны үшін алғыс хат иеленді. 
* &quot;Ұлттық Экономиканың элитасы&quot; дипломы Life is Good холдингіне табысталды. 
* 2015 жылы — кандидаттық диссертациясын қорғады

== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://ru.scribd.com/doc/260571957/Chief-Time-44-April-2015 Chief TIme журналы Роман Василенко туралы]
* [https://life.ru/t/%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%BD%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B5%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%8B/965646/zhizn_priekrasna_kompaniia_life_is_good_ghorditsia_itoghami_raboty_v_2016_ghodu Өмір керемет! Life is Good, 2016 жылы өз жұмысының нәтижелерін мақтан тұтады]
* [https://www.pravda.ru/society/family/life/28-08-2015/1272704-vasilenko-0/ Роман Василенко: «Азаматтар үшін бұл жақсы   болса - бұл ел үшін жақсы»]
* [http://www.vesti.ru/doc.html?id=2656064&amp;cid=6 Роман Василенко: Ресейде адам капиталын сақтаудың заманауи әдістері]
* [http://www.vesti.ru/doc.html?id=2656043&amp;cid=7 Роман Василенко: тұрғын үй кооперативі - ипотекаға заманауи балама]
* [http://www.aif.ru/view/money/company/1581750?key=0b89e39aca494ae5dc5826086884979e Роман Василенко: «Біз өз үйіңізді сатып алуға мүмкіндік береміз»]</text>
      <sha1>9482mvba6ho03herlv4hcgxhy5bvq97</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631623</id>
      <parentid>3631622</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T18:07:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <origin>3631623</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8861" sha1="9a1bzycurwtlnuzx1q00w23ss12r65o" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=қаңтар 2018}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;


{{мағына|Роман}}

{{Тұлға
| Есімі               = Роман Василенко
| Шынайы есімі        = Роман Викторович Василенко
| Суреті              = 
| Сурет ені           = 
| Сурет сипаттамасы   = 
| Туған күні          = 5.4.1969

| Туған жері          = [[Санкт-Петербург|Ленинград]], [[КСРО]]
| Қайтыс болған күні  = 
| Қайтыс болған жері = 
| Азаматтығы          = {{RUS}}, {{CYP}}

| Ұлты                = Орыс
| Қызметі             = Кәсіпкер, бизнес-бапкер
| Марапаттары         = 
}}

'''Роман Викторович Василенко''' (5 сәуір 1969 жылы туған, Ленинград, КСРО) — ресейлік кәсіпкер, экономист және бизнес-бапкер. «Life is Good Ltd.» халықаралық компаниясы мен «Бест Вей» (Best Way) тұрғын үй кооперативінің негізін қалаушы.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;&gt;Roman Viktorovich Vasilenko — Doctor of Economics, business coach, practitioner. Life is Good Company Profile, 2026.&lt;/ref&gt; Ресей Ішкі істер министрлігінің мәліметі бойынша, ол негізін қалаған құрылымдар ірі қаржылық пирамида ретінде танылып, Роман Василенкоға қатысты халықаралық іздеу жарияланған.&lt;ref name=&quot;mvd_forbes&quot;&gt;МВД оценило ущерб от финансовой пирамиды Life is Good. Forbes.ru, 2023.&lt;/ref&gt;

== Өмірбаяны ==
1969 жылы 5 сәуірде Ленинград (қазіргі Санкт-Петербург) қаласында әскери ұшқыштар отбасында дүниеге келген.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt; Балалық және мектеп шағын әкесінің қызметтік міндеттеріне байланысты түрлі әскери гарнизондарда өткізді.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt;

1990 жылы Ярославль жоғары әскери қаржы училищесін бітіріп, офицер шенін алып, экономист мамандығын меңгерді.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt; Оқуды бітіргеннен кейін 1998 жылға дейін Ленинград әскери-теңіз базасында, 17-ші флоттық экипаж құрамында әскери борышын өтеді және әскери-теңіз флотының запастағы офицері атанды.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt;

1996—2012 жылдар аралығында Роман Василенко Венгрия, Австрия, Франция, Кипр, Маврикий, Швейцария және АҚШ елдеріндегі бизнес әкімшілендіру (MBA) курстарын бітіргенін алға тартады.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt; Ол сонымен қатар экономика ғылымдарының докторы ғылыми дәрежесіне ие.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt;

2014 жылы ол &quot;Life is Good Ltd.&quot; халықаралық компаниясының негізін қалады.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt; 2014 жылдың тамыз айынан бастап «Бест Вей» (Best Way) тұрғын үй кооперативінің бас төрағасы болып қызмет атқарды.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt;

== Жетістіктері және Қаржылық пирамида айыптаулары ==
Роман Василенко консалтинг саласындағы өзіндік тәжірибесіне сүйеніп, ТМД елдеріндегі баспана мәліметтерін зерделеу арқылы банктік ипотеканың баламасы ретінде тұрғын үй кооперативі жүйесін ұсынды. Оның бұл бағдарламалары бастапқы кезеңде әлеуметтік маңызы бар жоба ретінде жарнамаланды.&lt;ref name=&quot;tinkoff_review&quot;&gt;Разбираем жилищный кооператив «Бест-вей». Тинькофф Журнал, 2022.&lt;/ref&gt;

Алайда, 2021 жылы Ресей Федерациясының Орталық Банкі «Бест Вей» кооперативі мен «Life is Good» құрылымдарын қаржылық пирамида белгілері бар ұйымдардың «қара тізіміне» енгізді.&lt;ref name=&quot;bankstoday_collapse&quot;&gt;Пирамида Best Way окончательно рухнула: что ждет пайщиков. Bankstoday, 2022.&lt;/ref&gt; Құқық қорғау органдарының зерттеуі бойынша, аталған компаниялар желілік маркетинг (MLM) және жаңа салымшылардың ақшасын тарту есебінен жұмыс істеген. Мемлекеттік органдардың мәліметінше, бұл құрылымдар 20 мыңнан астам пайщиктерден 15 миллиард рубльден астам қаражат жинап, материалдық шығын келтірген.&lt;ref name=&quot;mvd_forbes&quot;/&gt;

2022 жылы Санкт-Петербург қаласында ұйымға қатысты «Аса ірі көлемдегі мошенничество» (алаяқтық) бабы бойынша қылмыстық іс қозғалып, Роман Василенко мен оның жұбайына халықаралық іздеу жарияланды.&lt;ref name=&quot;sobaka_escape&quot;&gt;Создатели финансовой пирамиды в Петербурге покинули Россию. Собака.ru, 2022.&lt;/ref&gt;

== Қарым-қатынасы ==
Роман Василенко өзінің маркетингтік және жарнамалық кампанияларында әлемге танымал тұлғалармен қатар түскен фото-видео материалдарын белсенді қолданды. Оның ішінде «Құпия» (The Secret) фильмінің авторы Боб Дойл, американдық тарихшы Даг Вид, австралиялық жазушы Аллан Пиз, сондай-ақ ресейлік зиялылар клубының мүшесі Александр Друзь сияқты танымал адамдар болды.&lt;ref name=&quot;tinkoff_review&quot;/&gt;

== Интернетте ==
Интернет желісінің белсенді қолданушысы болып табылады. Өзінің бизнес тренингтері мен компания жарнамаларын тарату мақсатында Facebook, Instagram, ВКонтакте, YouTube және Одноклассники әлеуметтік желілерінде парақшаларын жүргізеді.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:1969 жылы туғандар]]
[[Санат:Ресей кәсіпкерлері]]
[[Санат:Қаржылық пирамида ұйымдастырушылары]]

== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://ru.scribd.com/doc/260571957/Chief-Time-44-April-2015 Chief TIme журналы Роман Василенко туралы]
* [https://life.ru/t/%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%BD%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B5%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%8B/965646/zhizn_priekrasna_kompaniia_life_is_good_ghorditsia_itoghami_raboty_v_2016_ghodu Өмір керемет! Life is Good, 2016 жылы өз жұмысының нәтижелерін мақтан тұтады]
* [https://www.pravda.ru/society/family/life/28-08-2015/1272704-vasilenko-0/ Роман Василенко: «Азаматтар үшін бұл жақсы   болса - бұл ел үшін жақсы»]
* [http://www.vesti.ru/doc.html?id=2656064&amp;cid=6 Роман Василенко: Ресейде адам капиталын сақтаудың заманауи әдістері]
* [http://www.vesti.ru/doc.html?id=2656043&amp;cid=7 Роман Василенко: тұрғын үй кооперативі - ипотекаға заманауи балама]
* [http://www.aif.ru/view/money/company/1581750?key=0b89e39aca494ae5dc5826086884979e Роман Василенко: «Біз өз үйіңізді сатып алуға мүмкіндік береміз»]</text>
      <sha1>9a1bzycurwtlnuzx1q00w23ss12r65o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631624</id>
      <parentid>3631623</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T18:08:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <comment>/* Кіріспе бөлімін өңдеді */</comment>
      <origin>3631624</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8860" sha1="ggi6bxm2gzrkva69dn6o18qergj8mes" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=қаңтар 2018}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;


{{мағына|Роман}}

{{Тұлға
| Есімі               = Роман Василенко
| Шынайы есімі        = Роман Викторович Василенко
| Суреті              = 
| Сурет ені           = 
| Сурет сипаттамасы   = 
| Туған күні          = 5.4.1969
| Туған жері          = [[Санкт-Петербург|Ленинград]], [[КСРО]]
| Қайтыс болған күні  = 
| Қайтыс болған жері = 
| Азаматтығы          = {{RUS}}, {{CYP}}

| Ұлты                = Орыс
| Қызметі             = Кәсіпкер, бизнес-бапкер
| Марапаттары         = 
}}

'''Роман Викторович Василенко''' (5 сәуір 1969 жылы туған, Ленинград, КСРО) — ресейлік кәсіпкер, экономист және бизнес-бапкер. «Life is Good Ltd.» халықаралық компаниясы мен «Бест Вей» (Best Way) тұрғын үй кооперативінің негізін қалаушы.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;&gt;Roman Viktorovich Vasilenko — Doctor of Economics, business coach, practitioner. Life is Good Company Profile, 2026.&lt;/ref&gt; Ресей Ішкі істер министрлігінің мәліметі бойынша, ол негізін қалаған құрылымдар ірі қаржылық пирамида ретінде танылып, Роман Василенкоға қатысты халықаралық іздеу жарияланған.&lt;ref name=&quot;mvd_forbes&quot;&gt;МВД оценило ущерб от финансовой пирамиды Life is Good. Forbes.ru, 2023.&lt;/ref&gt;

== Өмірбаяны ==
1969 жылы 5 сәуірде Ленинград (қазіргі Санкт-Петербург) қаласында әскери ұшқыштар отбасында дүниеге келген.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt; Балалық және мектеп шағын әкесінің қызметтік міндеттеріне байланысты түрлі әскери гарнизондарда өткізді.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt;

1990 жылы Ярославль жоғары әскери қаржы училищесін бітіріп, офицер шенін алып, экономист мамандығын меңгерді.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt; Оқуды бітіргеннен кейін 1998 жылға дейін Ленинград әскери-теңіз базасында, 17-ші флоттық экипаж құрамында әскери борышын өтеді және әскери-теңіз флотының запастағы офицері атанды.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt;

1996—2012 жылдар аралығында Роман Василенко Венгрия, Австрия, Франция, Кипр, Маврикий, Швейцария және АҚШ елдеріндегі бизнес әкімшілендіру (MBA) курстарын бітіргенін алға тартады.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt; Ол сонымен қатар экономика ғылымдарының докторы ғылыми дәрежесіне ие.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt;

2014 жылы ол &quot;Life is Good Ltd.&quot; халықаралық компаниясының негізін қалады.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt; 2014 жылдың тамыз айынан бастап «Бест Вей» (Best Way) тұрғын үй кооперативінің бас төрағасы болып қызмет атқарды.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt;

== Жетістіктері және Қаржылық пирамида айыптаулары ==
Роман Василенко консалтинг саласындағы өзіндік тәжірибесіне сүйеніп, ТМД елдеріндегі баспана мәліметтерін зерделеу арқылы банктік ипотеканың баламасы ретінде тұрғын үй кооперативі жүйесін ұсынды. Оның бұл бағдарламалары бастапқы кезеңде әлеуметтік маңызы бар жоба ретінде жарнамаланды.&lt;ref name=&quot;tinkoff_review&quot;&gt;Разбираем жилищный кооператив «Бест-вей». Тинькофф Журнал, 2022.&lt;/ref&gt;

Алайда, 2021 жылы Ресей Федерациясының Орталық Банкі «Бест Вей» кооперативі мен «Life is Good» құрылымдарын қаржылық пирамида белгілері бар ұйымдардың «қара тізіміне» енгізді.&lt;ref name=&quot;bankstoday_collapse&quot;&gt;Пирамида Best Way окончательно рухнула: что ждет пайщиков. Bankstoday, 2022.&lt;/ref&gt; Құқық қорғау органдарының зерттеуі бойынша, аталған компаниялар желілік маркетинг (MLM) және жаңа салымшылардың ақшасын тарту есебінен жұмыс істеген. Мемлекеттік органдардың мәліметінше, бұл құрылымдар 20 мыңнан астам пайщиктерден 15 миллиард рубльден астам қаражат жинап, материалдық шығын келтірген.&lt;ref name=&quot;mvd_forbes&quot;/&gt;

2022 жылы Санкт-Петербург қаласында ұйымға қатысты «Аса ірі көлемдегі мошенничество» (алаяқтық) бабы бойынша қылмыстық іс қозғалып, Роман Василенко мен оның жұбайына халықаралық іздеу жарияланды.&lt;ref name=&quot;sobaka_escape&quot;&gt;Создатели финансовой пирамиды в Петербурге покинули Россию. Собака.ru, 2022.&lt;/ref&gt;

== Қарым-қатынасы ==
Роман Василенко өзінің маркетингтік және жарнамалық кампанияларында әлемге танымал тұлғалармен қатар түскен фото-видео материалдарын белсенді қолданды. Оның ішінде «Құпия» (The Secret) фильмінің авторы Боб Дойл, американдық тарихшы Даг Вид, австралиялық жазушы Аллан Пиз, сондай-ақ ресейлік зиялылар клубының мүшесі Александр Друзь сияқты танымал адамдар болды.&lt;ref name=&quot;tinkoff_review&quot;/&gt;

== Интернетте ==
Интернет желісінің белсенді қолданушысы болып табылады. Өзінің бизнес тренингтері мен компания жарнамаларын тарату мақсатында Facebook, Instagram, ВКонтакте, YouTube және Одноклассники әлеуметтік желілерінде парақшаларын жүргізеді.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:1969 жылы туғандар]]
[[Санат:Ресей кәсіпкерлері]]
[[Санат:Қаржылық пирамида ұйымдастырушылары]]

== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://ru.scribd.com/doc/260571957/Chief-Time-44-April-2015 Chief TIme журналы Роман Василенко туралы]
* [https://life.ru/t/%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%BD%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B5%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%8B/965646/zhizn_priekrasna_kompaniia_life_is_good_ghorditsia_itoghami_raboty_v_2016_ghodu Өмір керемет! Life is Good, 2016 жылы өз жұмысының нәтижелерін мақтан тұтады]
* [https://www.pravda.ru/society/family/life/28-08-2015/1272704-vasilenko-0/ Роман Василенко: «Азаматтар үшін бұл жақсы   болса - бұл ел үшін жақсы»]
* [http://www.vesti.ru/doc.html?id=2656064&amp;cid=6 Роман Василенко: Ресейде адам капиталын сақтаудың заманауи әдістері]
* [http://www.vesti.ru/doc.html?id=2656043&amp;cid=7 Роман Василенко: тұрғын үй кооперативі - ипотекаға заманауи балама]
* [http://www.aif.ru/view/money/company/1581750?key=0b89e39aca494ae5dc5826086884979e Роман Василенко: «Біз өз үйіңізді сатып алуға мүмкіндік береміз»]</text>
      <sha1>ggi6bxm2gzrkva69dn6o18qergj8mes</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631625</id>
      <parentid>3631624</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T18:08:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <origin>3631625</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8859" sha1="bxg3bw93ugj4ecy6ur60mt7hqouo0rl" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=қаңтар 2018}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;


{{мағына|Роман}}

{{Тұлға
| Есімі               = Роман Василенко
| Шынайы есімі        = Роман Викторович Василенко
| Суреті              = 
| Сурет ені           = 
| Сурет сипаттамасы   = 
| Туған күні          = 5.4.1969
| Туған жері          = [[Санкт-Петербург|Ленинград]], [[КСРО]]
| Қайтыс болған күні  = 
| Қайтыс болған жері = 
| Азаматтығы          = {{RUS}}, {{CYP}}
| Ұлты                = Орыс
| Қызметі             = Кәсіпкер, бизнес-бапкер
| Марапаттары         = 
}}

'''Роман Викторович Василенко''' (5 сәуір 1969 жылы туған, Ленинград, КСРО) — ресейлік кәсіпкер, экономист және бизнес-бапкер. «Life is Good Ltd.» халықаралық компаниясы мен «Бест Вей» (Best Way) тұрғын үй кооперативінің негізін қалаушы.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;&gt;Roman Viktorovich Vasilenko — Doctor of Economics, business coach, practitioner. Life is Good Company Profile, 2026.&lt;/ref&gt; Ресей Ішкі істер министрлігінің мәліметі бойынша, ол негізін қалаған құрылымдар ірі қаржылық пирамида ретінде танылып, Роман Василенкоға қатысты халықаралық іздеу жарияланған.&lt;ref name=&quot;mvd_forbes&quot;&gt;МВД оценило ущерб от финансовой пирамиды Life is Good. Forbes.ru, 2023.&lt;/ref&gt;

== Өмірбаяны ==
1969 жылы 5 сәуірде Ленинград (қазіргі Санкт-Петербург) қаласында әскери ұшқыштар отбасында дүниеге келген.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt; Балалық және мектеп шағын әкесінің қызметтік міндеттеріне байланысты түрлі әскери гарнизондарда өткізді.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt;

1990 жылы Ярославль жоғары әскери қаржы училищесін бітіріп, офицер шенін алып, экономист мамандығын меңгерді.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt; Оқуды бітіргеннен кейін 1998 жылға дейін Ленинград әскери-теңіз базасында, 17-ші флоттық экипаж құрамында әскери борышын өтеді және әскери-теңіз флотының запастағы офицері атанды.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt;

1996—2012 жылдар аралығында Роман Василенко Венгрия, Австрия, Франция, Кипр, Маврикий, Швейцария және АҚШ елдеріндегі бизнес әкімшілендіру (MBA) курстарын бітіргенін алға тартады.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt; Ол сонымен қатар экономика ғылымдарының докторы ғылыми дәрежесіне ие.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt;

2014 жылы ол &quot;Life is Good Ltd.&quot; халықаралық компаниясының негізін қалады.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt; 2014 жылдың тамыз айынан бастап «Бест Вей» (Best Way) тұрғын үй кооперативінің бас төрағасы болып қызмет атқарды.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt;

== Жетістіктері және Қаржылық пирамида айыптаулары ==
Роман Василенко консалтинг саласындағы өзіндік тәжірибесіне сүйеніп, ТМД елдеріндегі баспана мәліметтерін зерделеу арқылы банктік ипотеканың баламасы ретінде тұрғын үй кооперативі жүйесін ұсынды. Оның бұл бағдарламалары бастапқы кезеңде әлеуметтік маңызы бар жоба ретінде жарнамаланды.&lt;ref name=&quot;tinkoff_review&quot;&gt;Разбираем жилищный кооператив «Бест-вей». Тинькофф Журнал, 2022.&lt;/ref&gt;

Алайда, 2021 жылы Ресей Федерациясының Орталық Банкі «Бест Вей» кооперативі мен «Life is Good» құрылымдарын қаржылық пирамида белгілері бар ұйымдардың «қара тізіміне» енгізді.&lt;ref name=&quot;bankstoday_collapse&quot;&gt;Пирамида Best Way окончательно рухнула: что ждет пайщиков. Bankstoday, 2022.&lt;/ref&gt; Құқық қорғау органдарының зерттеуі бойынша, аталған компаниялар желілік маркетинг (MLM) және жаңа салымшылардың ақшасын тарту есебінен жұмыс істеген. Мемлекеттік органдардың мәліметінше, бұл құрылымдар 20 мыңнан астам пайщиктерден 15 миллиард рубльден астам қаражат жинап, материалдық шығын келтірген.&lt;ref name=&quot;mvd_forbes&quot;/&gt;

2022 жылы Санкт-Петербург қаласында ұйымға қатысты «Аса ірі көлемдегі мошенничество» (алаяқтық) бабы бойынша қылмыстық іс қозғалып, Роман Василенко мен оның жұбайына халықаралық іздеу жарияланды.&lt;ref name=&quot;sobaka_escape&quot;&gt;Создатели финансовой пирамиды в Петербурге покинули Россию. Собака.ru, 2022.&lt;/ref&gt;

== Қарым-қатынасы ==
Роман Василенко өзінің маркетингтік және жарнамалық кампанияларында әлемге танымал тұлғалармен қатар түскен фото-видео материалдарын белсенді қолданды. Оның ішінде «Құпия» (The Secret) фильмінің авторы Боб Дойл, американдық тарихшы Даг Вид, австралиялық жазушы Аллан Пиз, сондай-ақ ресейлік зиялылар клубының мүшесі Александр Друзь сияқты танымал адамдар болды.&lt;ref name=&quot;tinkoff_review&quot;/&gt;

== Интернетте ==
Интернет желісінің белсенді қолданушысы болып табылады. Өзінің бизнес тренингтері мен компания жарнамаларын тарату мақсатында Facebook, Instagram, ВКонтакте, YouTube және Одноклассники әлеуметтік желілерінде парақшаларын жүргізеді.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:1969 жылы туғандар]]
[[Санат:Ресей кәсіпкерлері]]
[[Санат:Қаржылық пирамида ұйымдастырушылары]]

== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://ru.scribd.com/doc/260571957/Chief-Time-44-April-2015 Chief TIme журналы Роман Василенко туралы]
* [https://life.ru/t/%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%BD%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B5%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%8B/965646/zhizn_priekrasna_kompaniia_life_is_good_ghorditsia_itoghami_raboty_v_2016_ghodu Өмір керемет! Life is Good, 2016 жылы өз жұмысының нәтижелерін мақтан тұтады]
* [https://www.pravda.ru/society/family/life/28-08-2015/1272704-vasilenko-0/ Роман Василенко: «Азаматтар үшін бұл жақсы   болса - бұл ел үшін жақсы»]
* [http://www.vesti.ru/doc.html?id=2656064&amp;cid=6 Роман Василенко: Ресейде адам капиталын сақтаудың заманауи әдістері]
* [http://www.vesti.ru/doc.html?id=2656043&amp;cid=7 Роман Василенко: тұрғын үй кооперативі - ипотекаға заманауи балама]
* [http://www.aif.ru/view/money/company/1581750?key=0b89e39aca494ae5dc5826086884979e Роман Василенко: «Біз өз үйіңізді сатып алуға мүмкіндік береміз»]</text>
      <sha1>bxg3bw93ugj4ecy6ur60mt7hqouo0rl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631626</id>
      <parentid>3631625</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T18:10:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <origin>3631626</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8919" sha1="nekqju4asjneznefio08rsbbxhs93ek" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=қаңтар 2018}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;


{{мағына|Роман}}

{{Тұлға
| Есімі               = Роман Василенко
| Шынайы есімі        = Роман Викторович Василенко
| Суреті              = 
| Сурет ені           = 
| Сурет сипаттамасы   = 
| Туған күні          = 5.4.1969
| Туған жері          = [[Санкт-Петербург|Ленинград]], [[КСРО]]
| Қайтыс болған күні  = 
| Қайтыс болған жері = 
| Азаматтығы          = {{RUS}}, {{CYP}}
| Ұлты                = Орыс
| Қызметі             = Кәсіпкер, бизнес-бапкер
| Марапаттары         = 
}}

'''Роман Викторович Василенко''' (5 сәуір 1969 жылы туған, Ленинград, КСРО) — [[ресей]]лік кәсіпкер, [[экономист]] және бизнес-бапкер. «Life is Good Ltd.» халықаралық компаниясы мен «Бест Вей» (Best Way) тұрғын үй кооперативінің негізін қалаушы.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;&gt;Roman Viktorovich Vasilenko — Doctor of Economics, business coach, practitioner. Life is Good Company Profile, 2026.&lt;/ref&gt; Ресей Ішкі істер министрлігінің мәліметі бойынша, ол негізін қалаған құрылымдар ірі [[қаржылық пирамида]] ретінде танылып, Роман Василенкоға қатысты халықаралық іздеу жарияланған.&lt;ref name=&quot;mvd_forbes&quot;&gt;МВД оценило ущерб от финансовой пирамиды Life is Good. Forbes.ru, 2023.&lt;/ref&gt;

== Өмірбаяны ==
[[1969 жыл]]ы [[5 сәуір]]де Ленинград (қазіргі [[Санкт-Петербург]]) қаласында әскери ұшқыштар отбасында дүниеге келген.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt; Балалық және мектеп шағын әкесінің қызметтік міндеттеріне байланысты түрлі әскери гарнизондарда өткізді.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt;

1990 жылы Ярославль жоғары әскери қаржы училищесін бітіріп, офицер шенін алып, экономист мамандығын меңгерді.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt; Оқуды бітіргеннен кейін 1998 жылға дейін Ленинград әскери-теңіз базасында, 17-ші флоттық экипаж құрамында әскери борышын өтеді және әскери-теңіз флотының запастағы офицері атанды.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt;

1996—2012 жылдар аралығында Роман Василенко [[Венгрия]], [[Аустрия]], [[Франция]], [[Кипр]], Маврикий, [[Швейцария]] және АҚШ елдеріндегі бизнес әкімшілендіру (MBA) курстарын бітіргенін алға тартады.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt; Ол сонымен қатар экономика ғылымдарының докторы ғылыми дәрежесіне ие.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt;

2014 жылы ол &quot;Life is Good Ltd.&quot; халықаралық компаниясының негізін қалады.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt; 2014 жылдың тамыз айынан бастап «Бест Вей» (Best Way) тұрғын үй кооперативінің бас төрағасы болып қызмет атқарды.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt;

== Жетістіктері және Қаржылық пирамида айыптаулары ==
Роман Василенко консалтинг саласындағы өзіндік тәжірибесіне сүйеніп, ТМД елдеріндегі баспана мәліметтерін зерделеу арқылы банктік ипотеканың баламасы ретінде тұрғын үй кооперативі жүйесін ұсынды. Оның бұл бағдарламалары бастапқы кезеңде әлеуметтік маңызы бар жоба ретінде жарнамаланды.&lt;ref name=&quot;tinkoff_review&quot;&gt;Разбираем жилищный кооператив «Бест-вей». Тинькофф Журнал, 2022.&lt;/ref&gt;

Алайда, 2021 жылы Ресей Федерациясының Орталық Банкі «Бест Вей» кооперативі мен «Life is Good» құрылымдарын қаржылық пирамида белгілері бар ұйымдардың «қара тізіміне» енгізді.&lt;ref name=&quot;bankstoday_collapse&quot;&gt;Пирамида Best Way окончательно рухнула: что ждет пайщиков. Bankstoday, 2022.&lt;/ref&gt; Құқық қорғау органдарының зерттеуі бойынша, аталған компаниялар желілік маркетинг (MLM) және жаңа салымшылардың ақшасын тарту есебінен жұмыс істеген. Мемлекеттік органдардың мәліметінше, бұл құрылымдар 20 мыңнан астам пайщиктерден 15 миллиард рубльден астам қаражат жинап, материалдық шығын келтірген.&lt;ref name=&quot;mvd_forbes&quot;/&gt;

2022 жылы Санкт-Петербург қаласында ұйымға қатысты «Аса ірі көлемдегі мошенничество» (алаяқтық) бабы бойынша қылмыстық іс қозғалып, Роман Василенко мен оның жұбайына халықаралық іздеу жарияланды.&lt;ref name=&quot;sobaka_escape&quot;&gt;Создатели финансовой пирамиды в Петербурге покинули Россию. Собака.ru, 2022.&lt;/ref&gt;

== Қарым-қатынасы ==
Роман Василенко өзінің маркетингтік және жарнамалық кампанияларында әлемге танымал тұлғалармен қатар түскен фото-видео материалдарын белсенді қолданды. Оның ішінде «Құпия» (The Secret) фильмінің авторы Боб Дойл, американдық тарихшы Даг Вид, австралиялық жазушы Аллан Пиз, сондай-ақ ресейлік зиялылар клубының мүшесі Александр Друзь сияқты танымал адамдар болды.&lt;ref name=&quot;tinkoff_review&quot;/&gt;

== Интернетте ==
Интернет желісінің белсенді қолданушысы болып табылады. Өзінің бизнес тренингтері мен компания жарнамаларын тарату мақсатында [[Facebook]], [[Instagram]], [[ВКонтакте]], [[YouTube]] және Одноклассники әлеуметтік желілерінде парақшаларын жүргізеді.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:1969 жылы туғандар]]
[[Санат:Ресей кәсіпкерлері]]
[[Санат:Қаржылық пирамида ұйымдастырушылары]]

== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://ru.scribd.com/doc/260571957/Chief-Time-44-April-2015 Chief TIme журналы Роман Василенко туралы]
* [https://life.ru/t/%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%BD%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B5%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%8B/965646/zhizn_priekrasna_kompaniia_life_is_good_ghorditsia_itoghami_raboty_v_2016_ghodu Өмір керемет! Life is Good, 2016 жылы өз жұмысының нәтижелерін мақтан тұтады]
* [https://www.pravda.ru/society/family/life/28-08-2015/1272704-vasilenko-0/ Роман Василенко: «Азаматтар үшін бұл жақсы   болса - бұл ел үшін жақсы»]
* [http://www.vesti.ru/doc.html?id=2656064&amp;cid=6 Роман Василенко: Ресейде адам капиталын сақтаудың заманауи әдістері]
* [http://www.vesti.ru/doc.html?id=2656043&amp;cid=7 Роман Василенко: тұрғын үй кооперативі - ипотекаға заманауи балама]
* [http://www.aif.ru/view/money/company/1581750?key=0b89e39aca494ae5dc5826086884979e Роман Василенко: «Біз өз үйіңізді сатып алуға мүмкіндік береміз»]</text>
      <sha1>nekqju4asjneznefio08rsbbxhs93ek</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631627</id>
      <parentid>3631626</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T18:10:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <comment>/* Өмірбаяны */</comment>
      <origin>3631627</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8938" sha1="oi1f2s75vhywa6sv5o2mufzg84r69i3" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=қаңтар 2018}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;


{{мағына|Роман}}

{{Тұлға
| Есімі               = Роман Василенко
| Шынайы есімі        = Роман Викторович Василенко
| Суреті              = 
| Сурет ені           = 
| Сурет сипаттамасы   = 
| Туған күні          = 5.4.1969
| Туған жері          = [[Санкт-Петербург|Ленинград]], [[КСРО]]
| Қайтыс болған күні  = 
| Қайтыс болған жері = 
| Азаматтығы          = {{RUS}}, {{CYP}}
| Ұлты                = Орыс
| Қызметі             = Кәсіпкер, бизнес-бапкер
| Марапаттары         = 
}}

'''Роман Викторович Василенко''' (5 сәуір 1969 жылы туған, Ленинград, КСРО) — [[ресей]]лік кәсіпкер, [[экономист]] және бизнес-бапкер. «Life is Good Ltd.» халықаралық компаниясы мен «Бест Вей» (Best Way) тұрғын үй кооперативінің негізін қалаушы.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;&gt;Roman Viktorovich Vasilenko — Doctor of Economics, business coach, practitioner. Life is Good Company Profile, 2026.&lt;/ref&gt; Ресей Ішкі істер министрлігінің мәліметі бойынша, ол негізін қалаған құрылымдар ірі [[қаржылық пирамида]] ретінде танылып, Роман Василенкоға қатысты халықаралық іздеу жарияланған.&lt;ref name=&quot;mvd_forbes&quot;&gt;МВД оценило ущерб от финансовой пирамиды Life is Good. Forbes.ru, 2023.&lt;/ref&gt;

== Өмірбаяны ==
[[1969 жыл]]ы [[5 сәуір]]де Ленинград (қазіргі [[Санкт-Петербург]]) қаласында әскери ұшқыштар отбасында дүниеге келген.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt; Балалық және мектеп шағын әкесінің қызметтік міндеттеріне байланысты түрлі әскери гарнизондарда өткізді.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt;

1990 жылы Ярославль жоғары әскери қаржы училищесін бітіріп, офицер шенін алып, экономист мамандығын меңгерді.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt; Оқуды бітіргеннен кейін 1998 жылға дейін Ленинград әскери-теңіз базасында, 17-ші флоттық экипаж құрамында әскери борышын өтеді және әскери-теңіз флотының запастағы офицері атанды.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt;

1996—2012 жылдар аралығында Роман Василенко [[Мажарстан|Венгрия]], [[Аустрия]], [[Франция]], [[Кипр]], Маврикий, [[Швейцария]] және АҚШ елдеріндегі бизнес әкімшілендіру (MBA) курстарын бітіргенін алға тартады.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt; Ол сонымен қатар экономика ғылымдарының докторы ғылыми дәрежесіне ие.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt;

2014 жылы ол &quot;Life is Good Ltd.&quot; халықаралық компаниясының негізін қалады.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt; 2014 жылдың тамыз айынан бастап «Бест Вей» (Best Way) тұрғын үй кооперативінің бас төрағасы болып қызмет атқарды.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt;

== Жетістіктері және Қаржылық пирамида айыптаулары ==
Роман Василенко консалтинг саласындағы өзіндік тәжірибесіне сүйеніп, ТМД елдеріндегі баспана мәліметтерін зерделеу арқылы банктік ипотеканың баламасы ретінде тұрғын үй кооперативі жүйесін ұсынды. Оның бұл бағдарламалары бастапқы кезеңде әлеуметтік маңызы бар жоба ретінде жарнамаланды.&lt;ref name=&quot;tinkoff_review&quot;&gt;Разбираем жилищный кооператив «Бест-вей». Тинькофф Журнал, 2022.&lt;/ref&gt;

Алайда, 2021 жылы Ресей Федерациясының Орталық Банкі «Бест Вей» кооперативі мен «Life is Good» құрылымдарын қаржылық пирамида белгілері бар ұйымдардың «қара тізіміне» енгізді.&lt;ref name=&quot;bankstoday_collapse&quot;&gt;Пирамида Best Way окончательно рухнула: что ждет пайщиков. Bankstoday, 2022.&lt;/ref&gt; Құқық қорғау органдарының зерттеуі бойынша, аталған компаниялар желілік маркетинг (MLM) және жаңа салымшылардың ақшасын тарту есебінен жұмыс істеген. Мемлекеттік органдардың мәліметінше, бұл құрылымдар 20 мыңнан астам пайщиктерден 15 миллиард рубльден астам қаражат жинап, материалдық шығын келтірген.&lt;ref name=&quot;mvd_forbes&quot;/&gt;

2022 жылы Санкт-Петербург қаласында ұйымға қатысты «Аса ірі көлемдегі мошенничество» (алаяқтық) бабы бойынша қылмыстық іс қозғалып, Роман Василенко мен оның жұбайына халықаралық іздеу жарияланды.&lt;ref name=&quot;sobaka_escape&quot;&gt;Создатели финансовой пирамиды в Петербурге покинули Россию. Собака.ru, 2022.&lt;/ref&gt;

== Қарым-қатынасы ==
Роман Василенко өзінің маркетингтік және жарнамалық кампанияларында әлемге танымал тұлғалармен қатар түскен фото-видео материалдарын белсенді қолданды. Оның ішінде «Құпия» (The Secret) фильмінің авторы Боб Дойл, американдық тарихшы Даг Вид, австралиялық жазушы Аллан Пиз, сондай-ақ ресейлік зиялылар клубының мүшесі Александр Друзь сияқты танымал адамдар болды.&lt;ref name=&quot;tinkoff_review&quot;/&gt;

== Интернетте ==
Интернет желісінің белсенді қолданушысы болып табылады. Өзінің бизнес тренингтері мен компания жарнамаларын тарату мақсатында [[Facebook]], [[Instagram]], [[ВКонтакте]], [[YouTube]] және Одноклассники әлеуметтік желілерінде парақшаларын жүргізеді.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:1969 жылы туғандар]]
[[Санат:Ресей кәсіпкерлері]]
[[Санат:Қаржылық пирамида ұйымдастырушылары]]

== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://ru.scribd.com/doc/260571957/Chief-Time-44-April-2015 Chief TIme журналы Роман Василенко туралы]
* [https://life.ru/t/%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%BD%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B5%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%8B/965646/zhizn_priekrasna_kompaniia_life_is_good_ghorditsia_itoghami_raboty_v_2016_ghodu Өмір керемет! Life is Good, 2016 жылы өз жұмысының нәтижелерін мақтан тұтады]
* [https://www.pravda.ru/society/family/life/28-08-2015/1272704-vasilenko-0/ Роман Василенко: «Азаматтар үшін бұл жақсы   болса - бұл ел үшін жақсы»]
* [http://www.vesti.ru/doc.html?id=2656064&amp;cid=6 Роман Василенко: Ресейде адам капиталын сақтаудың заманауи әдістері]
* [http://www.vesti.ru/doc.html?id=2656043&amp;cid=7 Роман Василенко: тұрғын үй кооперативі - ипотекаға заманауи балама]
* [http://www.aif.ru/view/money/company/1581750?key=0b89e39aca494ae5dc5826086884979e Роман Василенко: «Біз өз үйіңізді сатып алуға мүмкіндік береміз»]</text>
      <sha1>oi1f2s75vhywa6sv5o2mufzg84r69i3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631628</id>
      <parentid>3631627</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T18:11:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <comment>/* Кіріспе бөлімін өңдеді */</comment>
      <origin>3631628</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8737" sha1="acrhcbedz8sd90yui8h73w2k7krirwd" xml:space="preserve">{{Тұлға
| Есімі               = Роман Василенко
| Шынайы есімі        = Роман Викторович Василенко
| Суреті              = 
| Сурет ені           = 
| Сурет сипаттамасы   = 
| Туған күні          = 5.4.1969
| Туған жері          = [[Санкт-Петербург|Ленинград]], [[КСРО]]
| Қайтыс болған күні  = 
| Қайтыс болған жері = 
| Азаматтығы          = {{RUS}}, {{CYP}}
| Ұлты                = Орыс
| Қызметі             = Кәсіпкер, бизнес-бапкер
| Марапаттары         = 
}}

'''Роман Викторович Василенко''' (5 сәуір 1969 жылы туған, Ленинград, КСРО) — [[ресей]]лік кәсіпкер, [[экономист]] және бизнес-бапкер. «Life is Good Ltd.» халықаралық компаниясы мен «Бест Вей» (Best Way) тұрғын үй кооперативінің негізін қалаушы.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;&gt;Roman Viktorovich Vasilenko — Doctor of Economics, business coach, practitioner. Life is Good Company Profile, 2026.&lt;/ref&gt; Ресей Ішкі істер министрлігінің мәліметі бойынша, ол негізін қалаған құрылымдар ірі [[қаржылық пирамида]] ретінде танылып, Роман Василенкоға қатысты халықаралық іздеу жарияланған.&lt;ref name=&quot;mvd_forbes&quot;&gt;МВД оценило ущерб от финансовой пирамиды Life is Good. Forbes.ru, 2023.&lt;/ref&gt;

== Өмірбаяны ==
[[1969 жыл]]ы [[5 сәуір]]де Ленинград (қазіргі [[Санкт-Петербург]]) қаласында әскери ұшқыштар отбасында дүниеге келген.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt; Балалық және мектеп шағын әкесінің қызметтік міндеттеріне байланысты түрлі әскери гарнизондарда өткізді.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt;

1990 жылы Ярославль жоғары әскери қаржы училищесін бітіріп, офицер шенін алып, экономист мамандығын меңгерді.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt; Оқуды бітіргеннен кейін 1998 жылға дейін Ленинград әскери-теңіз базасында, 17-ші флоттық экипаж құрамында әскери борышын өтеді және әскери-теңіз флотының запастағы офицері атанды.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt;

1996—2012 жылдар аралығында Роман Василенко [[Мажарстан|Венгрия]], [[Аустрия]], [[Франция]], [[Кипр]], Маврикий, [[Швейцария]] және АҚШ елдеріндегі бизнес әкімшілендіру (MBA) курстарын бітіргенін алға тартады.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt; Ол сонымен қатар экономика ғылымдарының докторы ғылыми дәрежесіне ие.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt;

2014 жылы ол &quot;Life is Good Ltd.&quot; халықаралық компаниясының негізін қалады.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt; 2014 жылдың тамыз айынан бастап «Бест Вей» (Best Way) тұрғын үй кооперативінің бас төрағасы болып қызмет атқарды.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt;

== Жетістіктері және Қаржылық пирамида айыптаулары ==
Роман Василенко консалтинг саласындағы өзіндік тәжірибесіне сүйеніп, ТМД елдеріндегі баспана мәліметтерін зерделеу арқылы банктік ипотеканың баламасы ретінде тұрғын үй кооперативі жүйесін ұсынды. Оның бұл бағдарламалары бастапқы кезеңде әлеуметтік маңызы бар жоба ретінде жарнамаланды.&lt;ref name=&quot;tinkoff_review&quot;&gt;Разбираем жилищный кооператив «Бест-вей». Тинькофф Журнал, 2022.&lt;/ref&gt;

Алайда, 2021 жылы Ресей Федерациясының Орталық Банкі «Бест Вей» кооперативі мен «Life is Good» құрылымдарын қаржылық пирамида белгілері бар ұйымдардың «қара тізіміне» енгізді.&lt;ref name=&quot;bankstoday_collapse&quot;&gt;Пирамида Best Way окончательно рухнула: что ждет пайщиков. Bankstoday, 2022.&lt;/ref&gt; Құқық қорғау органдарының зерттеуі бойынша, аталған компаниялар желілік маркетинг (MLM) және жаңа салымшылардың ақшасын тарту есебінен жұмыс істеген. Мемлекеттік органдардың мәліметінше, бұл құрылымдар 20 мыңнан астам пайщиктерден 15 миллиард рубльден астам қаражат жинап, материалдық шығын келтірген.&lt;ref name=&quot;mvd_forbes&quot;/&gt;

2022 жылы Санкт-Петербург қаласында ұйымға қатысты «Аса ірі көлемдегі мошенничество» (алаяқтық) бабы бойынша қылмыстық іс қозғалып, Роман Василенко мен оның жұбайына халықаралық іздеу жарияланды.&lt;ref name=&quot;sobaka_escape&quot;&gt;Создатели финансовой пирамиды в Петербурге покинули Россию. Собака.ru, 2022.&lt;/ref&gt;

== Қарым-қатынасы ==
Роман Василенко өзінің маркетингтік және жарнамалық кампанияларында әлемге танымал тұлғалармен қатар түскен фото-видео материалдарын белсенді қолданды. Оның ішінде «Құпия» (The Secret) фильмінің авторы Боб Дойл, американдық тарихшы Даг Вид, австралиялық жазушы Аллан Пиз, сондай-ақ ресейлік зиялылар клубының мүшесі Александр Друзь сияқты танымал адамдар болды.&lt;ref name=&quot;tinkoff_review&quot;/&gt;

== Интернетте ==
Интернет желісінің белсенді қолданушысы болып табылады. Өзінің бизнес тренингтері мен компания жарнамаларын тарату мақсатында [[Facebook]], [[Instagram]], [[ВКонтакте]], [[YouTube]] және Одноклассники әлеуметтік желілерінде парақшаларын жүргізеді.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:1969 жылы туғандар]]
[[Санат:Ресей кәсіпкерлері]]
[[Санат:Қаржылық пирамида ұйымдастырушылары]]

== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://ru.scribd.com/doc/260571957/Chief-Time-44-April-2015 Chief TIme журналы Роман Василенко туралы]
* [https://life.ru/t/%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%BD%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B5%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%8B/965646/zhizn_priekrasna_kompaniia_life_is_good_ghorditsia_itoghami_raboty_v_2016_ghodu Өмір керемет! Life is Good, 2016 жылы өз жұмысының нәтижелерін мақтан тұтады]
* [https://www.pravda.ru/society/family/life/28-08-2015/1272704-vasilenko-0/ Роман Василенко: «Азаматтар үшін бұл жақсы   болса - бұл ел үшін жақсы»]
* [http://www.vesti.ru/doc.html?id=2656064&amp;cid=6 Роман Василенко: Ресейде адам капиталын сақтаудың заманауи әдістері]
* [http://www.vesti.ru/doc.html?id=2656043&amp;cid=7 Роман Василенко: тұрғын үй кооперативі - ипотекаға заманауи балама]
* [http://www.aif.ru/view/money/company/1581750?key=0b89e39aca494ae5dc5826086884979e Роман Василенко: «Біз өз үйіңізді сатып алуға мүмкіндік береміз»]</text>
      <sha1>acrhcbedz8sd90yui8h73w2k7krirwd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631629</id>
      <parentid>3631628</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T18:11:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <origin>3631629</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8741" sha1="itbad5qluau6srsrcua2iwhv9uhkn8n" xml:space="preserve">{{Тұлға
| Есімі               = Роман Василенко
| Шынайы есімі        = Роман Викторович Василенко
| Суреті              = 
| Сурет ені           = 
| Сурет сипаттамасы   = 
| Туған күні          = 5.4.1969
| Туған жері          = [[Санкт-Петербург|Ленинград]], {{USSR}}
| Қайтыс болған күні  = 
| Қайтыс болған жері = 
| Азаматтығы          = {{RUS}}, {{CYP}}
| Ұлты                = Орыс
| Қызметі             = Кәсіпкер, бизнес-бапкер
| Марапаттары         = 
}}

'''Роман Викторович Василенко''' ([[5 сәуір]] [[1969 жыл]]ы туған, Ленинград, КСРО) — [[ресей]]лік кәсіпкер, [[экономист]] және бизнес-бапкер. «Life is Good Ltd.» халықаралық компаниясы мен «Бест Вей» (Best Way) тұрғын үй кооперативінің негізін қалаушы.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;&gt;Roman Viktorovich Vasilenko — Doctor of Economics, business coach, practitioner. Life is Good Company Profile, 2026.&lt;/ref&gt; Ресей Ішкі істер министрлігінің мәліметі бойынша, ол негізін қалаған құрылымдар ірі [[қаржылық пирамида]] ретінде танылып, Роман Василенкоға қатысты халықаралық іздеу жарияланған.&lt;ref name=&quot;mvd_forbes&quot;&gt;МВД оценило ущерб от финансовой пирамиды Life is Good. Forbes.ru, 2023.&lt;/ref&gt;

== Өмірбаяны ==
[[1969 жыл]]ы [[5 сәуір]]де Ленинград (қазіргі [[Санкт-Петербург]]) қаласында әскери ұшқыштар отбасында дүниеге келген.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt; Балалық және мектеп шағын әкесінің қызметтік міндеттеріне байланысты түрлі әскери гарнизондарда өткізді.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt;

1990 жылы Ярославль жоғары әскери қаржы училищесін бітіріп, офицер шенін алып, экономист мамандығын меңгерді.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt; Оқуды бітіргеннен кейін 1998 жылға дейін Ленинград әскери-теңіз базасында, 17-ші флоттық экипаж құрамында әскери борышын өтеді және әскери-теңіз флотының запастағы офицері атанды.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt;

1996—2012 жылдар аралығында Роман Василенко [[Мажарстан|Венгрия]], [[Аустрия]], [[Франция]], [[Кипр]], Маврикий, [[Швейцария]] және АҚШ елдеріндегі бизнес әкімшілендіру (MBA) курстарын бітіргенін алға тартады.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt; Ол сонымен қатар экономика ғылымдарының докторы ғылыми дәрежесіне ие.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt;

2014 жылы ол &quot;Life is Good Ltd.&quot; халықаралық компаниясының негізін қалады.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt; 2014 жылдың тамыз айынан бастап «Бест Вей» (Best Way) тұрғын үй кооперативінің бас төрағасы болып қызмет атқарды.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt;

== Жетістіктері және Қаржылық пирамида айыптаулары ==
Роман Василенко консалтинг саласындағы өзіндік тәжірибесіне сүйеніп, ТМД елдеріндегі баспана мәліметтерін зерделеу арқылы банктік ипотеканың баламасы ретінде тұрғын үй кооперативі жүйесін ұсынды. Оның бұл бағдарламалары бастапқы кезеңде әлеуметтік маңызы бар жоба ретінде жарнамаланды.&lt;ref name=&quot;tinkoff_review&quot;&gt;Разбираем жилищный кооператив «Бест-вей». Тинькофф Журнал, 2022.&lt;/ref&gt;

Алайда, 2021 жылы Ресей Федерациясының Орталық Банкі «Бест Вей» кооперативі мен «Life is Good» құрылымдарын қаржылық пирамида белгілері бар ұйымдардың «қара тізіміне» енгізді.&lt;ref name=&quot;bankstoday_collapse&quot;&gt;Пирамида Best Way окончательно рухнула: что ждет пайщиков. Bankstoday, 2022.&lt;/ref&gt; Құқық қорғау органдарының зерттеуі бойынша, аталған компаниялар желілік маркетинг (MLM) және жаңа салымшылардың ақшасын тарту есебінен жұмыс істеген. Мемлекеттік органдардың мәліметінше, бұл құрылымдар 20 мыңнан астам пайщиктерден 15 миллиард рубльден астам қаражат жинап, материалдық шығын келтірген.&lt;ref name=&quot;mvd_forbes&quot;/&gt;

2022 жылы Санкт-Петербург қаласында ұйымға қатысты «Аса ірі көлемдегі мошенничество» (алаяқтық) бабы бойынша қылмыстық іс қозғалып, Роман Василенко мен оның жұбайына халықаралық іздеу жарияланды.&lt;ref name=&quot;sobaka_escape&quot;&gt;Создатели финансовой пирамиды в Петербурге покинули Россию. Собака.ru, 2022.&lt;/ref&gt;

== Қарым-қатынасы ==
Роман Василенко өзінің маркетингтік және жарнамалық кампанияларында әлемге танымал тұлғалармен қатар түскен фото-видео материалдарын белсенді қолданды. Оның ішінде «Құпия» (The Secret) фильмінің авторы Боб Дойл, американдық тарихшы Даг Вид, австралиялық жазушы Аллан Пиз, сондай-ақ ресейлік зиялылар клубының мүшесі Александр Друзь сияқты танымал адамдар болды.&lt;ref name=&quot;tinkoff_review&quot;/&gt;

== Интернетте ==
Интернет желісінің белсенді қолданушысы болып табылады. Өзінің бизнес тренингтері мен компания жарнамаларын тарату мақсатында [[Facebook]], [[Instagram]], [[ВКонтакте]], [[YouTube]] және Одноклассники әлеуметтік желілерінде парақшаларын жүргізеді.&lt;ref name=&quot;life_good&quot;/&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:1969 жылы туғандар]]
[[Санат:Ресей кәсіпкерлері]]
[[Санат:Қаржылық пирамида ұйымдастырушылары]]

== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://ru.scribd.com/doc/260571957/Chief-Time-44-April-2015 Chief TIme журналы Роман Василенко туралы]
* [https://life.ru/t/%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%BD%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B5%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%8B/965646/zhizn_priekrasna_kompaniia_life_is_good_ghorditsia_itoghami_raboty_v_2016_ghodu Өмір керемет! Life is Good, 2016 жылы өз жұмысының нәтижелерін мақтан тұтады]
* [https://www.pravda.ru/society/family/life/28-08-2015/1272704-vasilenko-0/ Роман Василенко: «Азаматтар үшін бұл жақсы   болса - бұл ел үшін жақсы»]
* [http://www.vesti.ru/doc.html?id=2656064&amp;cid=6 Роман Василенко: Ресейде адам капиталын сақтаудың заманауи әдістері]
* [http://www.vesti.ru/doc.html?id=2656043&amp;cid=7 Роман Василенко: тұрғын үй кооперативі - ипотекаға заманауи балама]
* [http://www.aif.ru/view/money/company/1581750?key=0b89e39aca494ae5dc5826086884979e Роман Василенко: «Біз өз үйіңізді сатып алуға мүмкіндік береміз»]</text>
      <sha1>itbad5qluau6srsrcua2iwhv9uhkn8n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі</title>
    <ns>0</ns>
    <id>609030</id>
    <revision>
      <id>3631655</id>
      <parentid>3630588</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T23:06:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <origin>3631655</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="142638" sha1="dqm87sqk2k6p98lm1bwclro297h66iq" xml:space="preserve">{{Футбол құрамаларының жарысы
  | өткізу орыны      = {{USA}}&lt;br /&gt;{{CAN}}&lt;br /&gt;{{MEX}}
  | қалалар           = 16
  | стадиондар        = 16
  | іріктеу мерзімі   = 
  | финал мерзімі     = 11 маусым – 19 шілде 2026
  | атауы             = Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі
  | tourney_name      = FIFA World Cup 2026&lt;br&gt;Coupe du monde de football 2026&lt;br&gt;Copa Mundial de la FIFA 2026
  | логотипі          = 2026 FIFA World Cup.png
  | қатысушылар саны  = 48
  | финалдағы қатысушылар = 
  | чемпион    = 
  | рет        = 
  | 2 орын     = 
  | 3 орын     = 
  | 4 орын     = 
  | финал өтетін орыны      = «[[Метлайф-стэдиум|Метлайф]]», [[Ист-Ратерфорд]], [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]
  | ойналған мачтар саны    = 103
  | іріктеудегі ойындар     = 899
  | голдар саны             = 305
  | іріктеудегі голдар саны = 2527
  | келушілер_саны          = 
  | бомбардир               = {{ту|Франция}} [[Килиан Мбаппе]]
  | бголдар                 = 10
  | бомбардирлерді іріктеу  = {{Ту|Норвегия}} [[Эрлинг Холанд]]
  | іголдар                 = 16
  | үздік ойыншы     = 
  | үздік қақпашы    = 
  | үздік жас ойыншы = 
  |алд           = [[Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі|Катар 2022]]
  |кел           = 2030
}}
'''Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі''' — футболдан 23-әлем чемпионаты, 2026 жылы жаздыгүні өтуде. Бастапқыда чемпионаттың финалдық кезеңіне әдеттегідей 32 команда қатысуы керек еді, бірақ 2017 жылғы 10 қаңтарда ФИФА президенті [[Джанни Инфантино]] қатысушылар санын 48-ге дейін ұлғайту туралы шешім қабылдағанын мәлімдеді.

2018 жылғы 13 маусымда [[Мәскеу]]де өткен [[ФИФА]]-ның 68-конгресінің отырысында футболдан әлем чемпионаты қарсаңында турнирді өткізу орны туралы шешім қабылданды. Матчтар 16 қалада өтеді. Ойындарды өткізуге үміткер қалалар: [[Мехико]], [[Гвадалахара]], [[Монтеррей]] (барлығы [[Мексика]]да), [[Эдмонтон]], [[Торонто]], [[Монреаль]] (барлығы [[Канада]]да), [[Нью-Йорк]], [[Филадельфия]], [[Балтимор]], [[Вашингтон]], [[Бостон]], [[Цинциннати]], [[Нэшвилл (Мичиган)|Нашвилл]], [[Атланта]], [[Орландо (Оклахома)|Орландо]], [[Майами]], [[Хьюстон]], [[Даллас]], [[Лос Анжелес|Лос-Анджелес]], [[Сан-Франциско]], [[Денвер]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]], [[Сиэтл]] (барлығы АҚШ-та).

Чемпионаттың қазіргі бомбардирі — 10 гол салған франциялық [[Килиан Мбаппе]].

== Өтетін жерді таңдау ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
!Елдер
!Бірінші тур
|-
| align=&quot;left&quot; |{{USA}} / {{CAN}} / {{MEX}}|| 134 {{yes|134}}
|-
| align=&quot;left&quot; |{{MAR}}
|65
|}

=== Өтінішін қайтарып алған елдер ===
* {{CHN}} / {{IND}} — 2 Азия елі чемпионатты бірлесіп өткізуге ниетті болды. Кейін өтініштерін кері қайтарып алынды.
* {{IDN}} — басында қызығушылық танытты. Жергілікті белсенділер ел үкіметіне чемпионатты қабылдау туралы петиция ұйымдастыруды ұйғарды, бірақ бұл сәтті болмады.
* {{ECU}} / {{BOL}} / {{PER}} / {{PAR}} — Оңтүстік Американың 4 елі бірден әлем чемпионатын бірлесіп өткізетінін жариялады. Бірақ кейін бұл идея тиісті қолдау таппады..
* {{NZL}} — ел алғашында чемпионатты бөлек өткізгісі келді, бірақ кейінірек көршісі — [[Аустралия]]мен бірге өтініш беруге шешім қабылдады.

== Чемпионаттың ерекшеліктері ==
*Бірінші рет әлем чемпионаты Канадада өтеді
*Бірінші рет әлем чемпионаты үш елде ұйымдастырылады.
*[[Мексика]] әлем чемпионатын үшінші рет өткізгелі жатқан бірінші мемлекет (алдын [[Футболдан 1970 жылғы әлем біріншілігі|1970]] және [[Футболдан 1986 жылғы әлем біріншілігі|1986]] жылдары).
*Бірінші рет 48 команды әлем чемпионатында қатысады

== Іріктеу турнирі ==

=== Жолдамалардың құрлықтарға бөлінуі ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!Континент (конфедерация)
!Бөлінетін 
орын
!Мүшелер 
саны
|-
|Азия (АФК)
|'''8'''
|46
|-
|Африка (КАФ)
|'''9'''
|54
|-
|Солт. және Орт. Америка (КОНКАКАФ)
|'''6'''
|35
|-
|Оңт. Америка (КОНМЕБОЛ)
|'''6'''
|10
|-
|Океания (ОФК)
|'''1'''
|11
|-
|Еуропа (УЕФА)
|'''16'''
|55
|-
|Плей-офф
|'''2'''
|0
|-
!Бары
!48
!208+3
|}

{| class=&quot;wikitable sortable mw-collapsible&quot;
!Ұлттық құрама
!Біліктілік әдісі
!Біліктілік берілген күні
!Қатысуы
!Қатарынан
!Соңғы рет қатысқан
!Ең жақсы нәтиже
|-
|АҚШ
| rowspan=&quot;3&quot; |Ұйымдастырушы
| rowspan=&quot;3&quot; |13 маусым 2018 жылы
|12
| rowspan=&quot;2&quot; |2
| rowspan=&quot;3&quot; |2022
|3-ші орын (1930)
|-
|Канада
|3
|Топтық кезең (1986, 2022)
|-
|Мексика
|18
|9
|1/4 финалы (1970, 1986)
|}

== Қатысушылары==
=== Іріктеу турнирінің барысы туралы жалпы мәлімет ===
{| class=&quot;wikitable mw-collapsible&quot;
|+Конфедерациялар бойынша ваучерлерді бөлу
|-
! width=&quot;90&quot; |Континент (конфедерация)
! width=&quot;80&quot; |Жалпы орын
! width=&quot;80&quot; |ФИФА мүшелерінің жалпы саны
! width=&quot;80&quot; |Бос орындар
! width=&quot;80&quot; |Барлық тіркелген командалар
! width=&quot;80&quot; |Финалға өтті
! width=&quot;80&quot; |Шығу мүмкіндігі барлар
! width=&quot;80&quot; |Таңдауға қатысуды жалғастырды, бірақ біліктілік алу мүмкіндігін жоғалтты
! width=&quot;80&quot; |Ұтылды немесе шығарылды
! width=&quot;115&quot; |Іріктеу турнирінің басталуы
! width=&quot;115&quot; |Іріктеу турнирінің аяқталуы
|-
|Азия ([[Азия Футбол Конфедерациясы|АФК]])
|'''8'''
|47
|8
|0
|0
|0
|0
|0
|қазан 2023
|қараша 2025
|-
|Африка ([[Африка Футбол Конфедерациясы|КАФ]])
|'''9'''
|54
|9
|0
|0
|0
|0
|0
|
|
|-
|Солтүстік және Орталық Америка ([[КОНКАКАФ]])
|'''6'''
|35
|3
|0
|3
|0
|0
|0
|
|
|-
|Оңтүстік Америка ([[КОНМЕБОЛ]])
|'''6'''
|10
|6
|0
|0
|0
|0
|0
|23 наурыз 2023
|
|-
|Океания ([[Азия Футбол Конфедерациясы|ОФК]])
|'''1'''
|11
|1
|0
|0
|0
|0
|0
|
|
|-
|Еуропа ([[УЕФА]])
|'''16'''
|55
|16
|0
|0
|0
|0
|0
|наурыз 2025
|наурыз 2026
|-
|Плей-офф
|'''2'''
|0
|2
|0
|0
|0
|0
|0
|
|
|-
!Барлығы
!48
!209+3
!45
!0
!3
!0
!0
!0
!
!
|}
[[Америка Құрама Штаттары|А]]ҚШ, [[Канада]] и [[Мексика]] 2026 жылғы әлем чемпионатының финалдық кезеңіне қабылдаушы елдер ретінде автоматты түрде жолдама алды. Конфедерациялар финалдық турнирде кепілдендірілген 43 орынды алады. Құрлықаралық плей-офф кезеңінде әр конфедерациядан бір командадан басқа тағы 2 орын сарапқа салынады. [[УЕФА]], және чемпионатты өткізетін конфедерацияның басқа командасы ([[КОНКАКАФ]]). Ұйымдастырушы елдердің қайсысы финалда автоматты орындар алады деген сұрақ қосымша шешіледі. Бұл орындар жалпы квотаға есептеледі. [[КОНКАКАФ]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=5/news=fifa-council-prepares-congress-takes-key-decisions-for-the-future-of-t-2883353.html|title=FIFA Council prepares Congress, takes key decisions for the future of the FIFA World Cup™|access-date=2018-06-16|archive-date=2017-06-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20170618072825/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y%3D2017/m%3D5/news%3Dfifa-council-prepares-congress-takes-key-decisions-for-the-future-of-t-2883353.html|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=3/news=bureau-of-the-council-recommends-slot-allocation-for-the-2026-fifa-wor-2878254.html|title=Bureau of the Council recommends slot allocation for the 2026 FIFA World Cup™|access-date=2018-06-16|archive-date=2017-04-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170409184031/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y%3D2017/m%3D3/news%3Dbureau-of-the-council-recommends-slot-allocation-for-the-2026-fifa-wor-2878254.html|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;

== Қала мен стадиондары ==

: 23 үміткер қала анықталды, оның ішінде 2020-2021 жылдар аралығында чемпионат өтетін 16 қала таңдалады (2 Канадада, 3 Мексикада және 11 АҚШ-та):                                                                                                                                                                                  

: A {{dagger}} — алдыңғы әлем біріншілігін өткізуге қолданылған стадион ([[Мексика]] мен [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]])
: A {{double-dagger}} — жабық стадион
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!{{Байрақ|Мексика}} [[Мехико]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Ист-Ратерфорд]]&lt;br&gt;([[Нью-Йорк]] — [[Нью-Джерси]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]&lt;br&gt;([[Даллас]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Хьюстон]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|-
|[[Ацтека|Эстадио Сьюдад-де-Мехико]]{{dagger}}
|[[Метлайф-стэдиум|Нью-Йорк — Нью-Джерси Стэдиум]]
|[[Эй-ти-энд-ти Стэдиум|Даллас Стэдиум]]{{double-dagger}}
|[[Эрроухед Стэдиум|Канзас-Сити Стэдиум]]
|[[Эн-ар-джи Стэдиум|Хьюстон Стэдиум]]{{double-dagger}}
|-
|Сыйымдылығы: '''87 523'''
|Сыйымдылығы: '''82 500'''
|Сыйымдылығы: '''80 000'''
|Сыйымдылығы: '''76 416'''
|Сыйымдылығы: '''72 220'''
|-
|[[Сурет:Soccer game at the Azteca Stadium.JPG|250px]]
|[[Сурет:Copa America game between Columbia vs Peru at the MetLife Stadium.jpg|250px]]
|[[Сурет:Cowboys stadium inside view 4.JPG|250px]]
|[[Сурет:25 July 2010 Kansas City Wizards vs Manchester United friendly.jpg|250px]]
|[[Сурет:Reliantstadium.jpg|250px]]
|-
!{{Байрақ|АҚШ}}} [[Атланта]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|colspan=3 rowspan=12|{{ПозКарта+|alt=Canada USA Mexico laea location map.svg|Солтүстік Америка|float=center|width=800|caption=Қабылдаушы қалалар|places=
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=33.755|long=-84.39|label='''[[Атланта]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=42.065278|long= -71.248333|label='''[[Бостон]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=32.775833|long=-96.796667|label='''[[Даллас]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=29.762778|long=-95.383056|label='''[[Хьюстон]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=39.099722|long=-94.578333|label='''[[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=34.05|long=-118.25|label='''[[Лос Анжелес]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=25.775278|long=-80.208889|label='''[[Майами]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=40.817097|long=-74.085024|label='''[[Нью-Йорк]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=39.9500|long=-75.1667|label='''[[Филадельфия]]'''|position=left}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=37.4032|long=-121.9698|label='''[[Сан-Франциско]]'''}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=47.5952|long=-122.3316|label='''[[Сиэтл]]'''}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=49.28|long=-123.12|label='''[[Ванкувер]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=43.7|long=-79.4|label='''[[Торонто]]'''|position=left}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=19.302911 |long=-99.150442 |label='''[[Мехико]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=25.722806 |long=-100.312056 |label='''[[Монтеррей]]''' |position=left}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=20.681667 |long=-103.462778 |label= '''[[Гвадалахара]]''' |position=left}}
}}
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]&lt;br&gt;([[Лос Анжелес]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|title=Los Angeles 2026|access-date=2022-07-02|archive-date=2021-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20210629172852/https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Мерседес-Бенц Стэдиум|Атланта Стэдиум]]{{double-dagger}}
|[[Соу-Фай Стэдиум|Лос-Анджелес Стэдиум]]
|-
|Сыйымдылығы: '''83 000'''
|Сыйымдылығы: '''70 240'''
|-
|[[Сурет:2017 Orlando City at Atlanta United MLS Game.jpg|250px]]
|[[Сурет:SoFi Stadium interior 2021.jpg|250px]]
|-
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Филадельфия]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Сиэтл]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|-
|[[Линкольн Файненшел Филд|Филадельфия Стэдиум]]
|[[Люмен Филд|Сиэтл Стэдиум]]
|-
|Сыйымдылығы: '''69 796'''
|Сыйымдылығы: '''72 000'''
|-
|[[Сурет:Philly (45).JPG|250px]]
|[[Сурет:2022 CONCACAF Champions League Final - View from southeast corner at night.jpg|250px]]
|-
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Санта-Клара (Калифорния)|Санта-Клара]]&lt;br&gt;(Сан-Франциско шығанағындағы облыс)&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Фоксборо]]&lt;br&gt;([[Бостон]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|-
|[[Ливайс Стэдиум|Сан-Франциско-Бэй-Эриа Стэдиум]]
|[[Джиллетт Стэдиум|Бостон Стэдиум]]
|-
|Сыйымдылығы: '''75 000'''
|Сыйымдылығы: '''65 878'''
|-
|[[Сурет:Entering Levi's Stadium.JPG|250px]]
|[[Сурет:Gillette Stadium (Top View).jpg|250px]]
|-
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Майами-Гарденс]]&lt;br&gt;([[Майами]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|Канада}} [[Ванкувер]]&lt;ref name=&quot;vancouver_candidatecity&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process|title=Update on FIFA World Cup 2026 candidate host city process|publisher=FIFA|date=2022-04-14|access-date=2022-04-14|archive-date=2022-07-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20220712003456/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
!{{Байрақ|Мексика}} [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]&lt;br&gt;([[Монтеррей]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|Мексика}} [[Сапопан]]&lt;br&gt;([[Гвадалахара]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|Канада}} [[Торонто]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot;&gt;{{Cite web |title=United 2026 bid book |url=https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf |access-date=2018-04-30 |publisher=united2026.com |archive-date=2021-09-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210915131958/https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Хард Рок Стэдиум|Майами Стэдиум]]
|[[Би-Си Плейс]]{{double-dagger}}
|[[Бе-бе-уве-а (стадион)|Эстадио Монтеррей]]
|[[Акрон (стадион)|Эстадио Гвадалахара]]
|[[Бимо Филд|Торонто Стэдиум]]
|-
|Сыйымдылығы: '''67 518'''
|Сыйымдылығы: '''54 500'''
|Сыйымдылығы: '''53 500'''
|Сыйымдылығы: '''49 850'''
|Сыйымдылығы: '''45 500'''
|-
|[[Сурет:Hard Rock Stadium 2017 2.jpg|250px]]
|[[Сурет:BC Place 2015 Women's FIFA World Cup.jpg|250px]]
|[[Сурет:Estadio BBVA Bancomer - Diciembre 2017.jpg|250px]]
|[[Сурет:Estadio Akron 02-07-2022 cabecera sur lado derecho.jpg|300px]]
|[[Сурет:Bmo field (8820851518).jpg|250px]]
|}

== Топтар ==
=== Топтар тізімі ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;background:#DEF; border-width:0;&quot;
|-
! style=&quot;width:25%&quot; | A тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | B тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | C тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | D тобы
|-
| {{футбол|Мексика}} || {{футбол|Канада}} || {{футбол|Бразилия}} || {{футбол|АҚШ}}
|-
| {{футбол|ОАР}} || {{футбол|Босния және Герцеговина}} || {{футбол|Марокко}} || {{футбол|Парагвай}}
|-
| {{футбол|Корея Республикасы}} || {{футбол|Катар}} || {{футбол|Гаити}} || {{футбол|Аустралия}}
|-
| {{футбол|Чехия}} || {{футбол|Швейцария}} || {{футбол|Шотландия}} || {{футбол|Түркия}}
|-
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#FFF; border-width:0;&quot; |
|-
! style=&quot;width:25%&quot; | E тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | F тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | G тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | H тобы
|-
| {{футбол|Германия}} || {{футбол|Нидерланд}} || {{футбол|Бельгия}} || {{футбол|Испания}}
|-
| {{футбол|Кюрасао}} || {{футбол|Жапония}} || {{футбол|Мысыр}} || {{футбол|Кабо-Верде}}
|-
| {{футбол|Кот-д'Ивуар}} || {{футбол|Швеция}} || {{футбол|Иран}} || {{футбол|Сауд Арабиясы}}
|-
| {{футбол|Эквадор}} || {{футбол|Тунис}} || {{футбол|Жаңа Зеландия}} || {{футбол|Уругвай}}
|-
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#FFF; border-width:0;&quot; |
|-
! style=&quot;width:25%&quot; | I тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | J тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | K тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | L тобы
|-
| {{футбол|Франция}} || {{футбол|Аргентина}} || {{футбол|Португалия}} || {{футбол|Англия}}
|-
| {{футбол|Сенегал}} || {{футбол|Алжир}} || {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}} || {{футбол|Хорватия}}
|-
| {{футбол|Ирак}} || {{футбол|Аустрия}} || {{футбол|Өзбекстан}} || {{футбол|Гана}}
|-
| {{футбол|Норвегия}} || {{футбол|Иордания}} || {{футбол|Колумбия}} || {{футбол|Панама}}
|-
|}

== Топтық турнир ==
{{small|{{colorbox|palegreen}} — Плей-офф-қа түсті&lt;br&gt;{{colorbox|lightblue}} — Статистикасы бойынша плей-офф-қа түсе алады}}
=== A тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Мексика}} '''(Қ)'''|3|0|0|6|0|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Оңтүстік Африка Республикасы}}|1|1|1|2|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Оңтүстік Корея}}|1|0|2|2|3}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Чехия}}|0|1|2|2|6}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Қ — Қабылдаушы ел}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[11 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;13:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|ОАР}}
| голдар1                   = [[Хулиан Киньонес]] {{гол|9}}&lt;br&gt;[[Рауль Хименес]] {{гол|67}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 80 824
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Вилтон Сампайо]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[11 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Оңтүстік Корея}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Чехия}}
| голдар1                   = [[Хван Ин Бом]] {{гол|67}}&lt;br&gt;[[О Хён Гю]] {{гол|80}}
| голдар2                   = [[Ладислав Крейчий (1999)|Ладислав Крейчий]] {{гол|59}}
| стадион                   = [[Акрон (стадион)|Акрон]], [[Сапопан]]
| көрермендер               = 44 895
| төреші                    = {{ту|Мысыр}} [[Амин Омар]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Чехия}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|ОАР}}
| голдар1                   = [[Михал Садилек]] {{гол|6}}
| голдар2                   = [[Тебохо Мокоэна (1997)|Тебохо Мокоэна]] {{гол|83|[[Пенальти|пен.]]}}
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 67 442
| төреші                    = {{ту|АҚШ}} [[Тори Пенсо]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Оңтүстік Корея}}
| голдар1                   = [[Луис Ромо]] {{гол|50}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 45 522
| төреші                    = {{ту|Уругвай}} [[Густаво Техера]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Чехия}}
| есеп                      = 0:3
| команда2                  = {{футбол|Мексика}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Матео Чавес]] {{гол|55}}&lt;br&gt;[[Хулиан Киньонес]] {{гол|61}}&lt;br&gt;[[Альваро Фидальго]] {{гол|90+4}}
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 80 824
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Яэль Фалькон]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|ОАР}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Оңтүстік Корея}}
| голдар1                   = [[Тапело Масеко]] {{гол|63}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер               = 51 243
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Факундо Тельо]]
}}

=== B тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Швейцария}}|2|1|0|7|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Канада}}{{efn|Бетпе-бет нәтижесі: Канада 1–1 Босния және Герцеговина. Жалпы голдар айырмашылығы жеңімпазды шешу үшін қолданылды.|name=canbosn}} '''(Қ)'''|1|1|1|8|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Босния және Герцеговина}}{{efn|name=canbosn}}|1|1|1|5|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Катар}}|0|1|2|2|10}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Қ — Қабылдаушы ел}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[12 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Канада}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Босния және Герцеговина}}
| голдар1                   = [[Кайл Ларин]] {{гол|78}}
| голдар2                   = [[Йово Лукич]] {{гол|21}}
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 43 002
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Факундо Тельо]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Катар}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Швейцария}}
| голдар1                   = [[Миро Мухайм]] {{гол|90+4|[[автогол|авто.]]}}
| голдар2                   = [[Брель Эмболо]] {{гол|17|[[Пенальти|пен.]]}}
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 67 966
| төреші                    = {{ту|Гондурас}} [[Саид Мартинес]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Швейцария}}
| есеп                      = 4:1
| команда2                  = {{футбол|Босния және Герцеговина}}
| голдар1                   = [[Жоан Манзамби]] {{гол|74||90}}&lt;br&gt;[[Рубен Варгас]] {{гол|84}}&lt;br&gt;[[Гранит Джака]] {{гол|90+7|[[Пенальти|пен.]]}}
| голдар2                   = [[Тебохо Мокоэна (1997)|Тебохо Мокоэна]] {{гол|83}} ([[Пенальти|пен.]])
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 026
| төреші                    = {{ту|Португалия}} [[Жуан Пиньейру]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Канада}}
| есеп                      = 6:0
| команда2                  = {{футбол|Катар}}
| голдар1                   = [[Кайл Ларин]] {{гол|16}}&lt;br&gt;[[Джонатан Дэвид]] {{гол|29||45+3||90+2}}&lt;br&gt;[[Нейтан Салиба]] {{гол|64}}&lt;br&gt;[[Мохамед Манай]] {{гол|75|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|Чили}} [[Кристиан Гарай]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Швейцария}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Канада}}
| голдар1                   = [[Рубен Варгас]] {{гол|46}}&lt;br&gt;[[Жоан Манзамби]] {{гол|57}}
| голдар2                   = [[Промис Дэвид]] {{гол|76}}
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Рамон Абатти]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Босния және Герцеговина}}
| есеп                      = 3:1
| команда2                  = {{футбол|Катар}}
| голдар1                   = [[Керим Алайбегович]] {{гол|21}}&lt;br&gt;[[Махмуд Абунада]] {{гол|34|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Эрмин Махмич]] {{гол|80}}
| голдар2                   = [[Хассан Әл-Хайдос]] {{гол|42}}
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 66 925
| төреші                    = {{ту|Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]]
}}

=== C тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Бразилия}}{{efn|Бетпе-бет шайқаста тең ойын болды (Бразилия 1–1 Марокко). Жеңімпаз жалпы гол айырмашылығы негізінде.|name=brazmor}}|2|1|0|7|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Марокко}}{{efn|name=brazmor}}|2|1|0|6|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Шотландия}}|1|0|2|1|4}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Гаити}}|0|0|3|2|8}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Марокко}}
| голдар1                   = [[Винисиус Жуниор]] {{гол|32}}
| голдар2                   = [[Исмаэль Сайбари]] {{гол|21}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|Словения}} [[Славко Винчич]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;21:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Гаити}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Шотландия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Джон Макгинн]] {{гол|28}}
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 64 146
| төреші                    = {{ту|Алжир}} [[Мустафа Горбаль]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Шотландия}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Марокко}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Исмаэль Сайбари]] {{гол|2}}
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 64 146
| төреші                    = {{ту|Өзбекстан}} [[Ильгиз Танташев]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп                      = 3:0
| команда2                  = {{футбол|Гаити}}
| голдар1                   = [[Матеус Кунья]] {{гол|23||36}}&lt;br&gt;[[Винисиус Жуниор]] {{гол|45+3}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 324
| төреші                    = {{ту|Испания}} [[Алехандро Хосе Эрнандес Эрнандес]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Шотландия}}
| есеп                      = 0:3
| команда2                  = {{футбол|Бразилия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Винисиус Жуниор]] {{гол|7||45+3}}&lt;br&gt;[[Матеус Кунья]] {{гол|60}}
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 64 478
| төреші                    = {{ту|Мексика}} [[Сесар Артуро Рамос]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Марокко}}
| есеп                      = 4:2
| команда2                  = {{футбол|Гаити}}
| голдар1                   = [[Ашраф Хакими]] {{гол|39}}&lt;br&gt;[[Исмаэль Сайбари]] {{гол|45+1}}&lt;br&gt;[[Суфьян Рахими]] {{гол|78}}&lt;br&gt;[[Джасим Ясин]] {{гол|89}}
| голдар2                   = [[Яссин Буну]] {{гол|10|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Вильсон Изидор]] {{гол|43}}
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 68 239
| төреші                    = {{ту|Нидерланд}} [[Данни Маккели]]
}}

=== D тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|АҚШ}} '''(Қ)'''|2|0|1|8|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Аустралия}}{{efn|Бетпе-бет шайқаста тең ойын болды (Аустралия 0–0 Парагвай). Жеңімпаз жалпы гол айырмашылығы негізінде.|name=auspar}}|1|1|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Парагвай}}{{efn|name=auspar}}|1|1|1|2|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Түркия}}|1|0|2|3|5}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Қ — Қабылдаушы ел}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[12 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|АҚШ}}
| есеп                      = 4:1
| команда2                  = {{футбол|Парагвай}}
| голдар1                   = [[Дамьян Бобадилья]] {{гол|7|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Фоларин Балоган]] {{гол|31||45+5}}&lt;br&gt;[[Джованни Рейна]] {{гол|90+8}}
| голдар2                   = [[Маурисио Магальяйнс Прадо]] {{гол|73}}
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 492
| төреші                    = {{ту|Нидерланд}} [[Данни Маккели]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;21:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аустралия}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Түркия}}
| голдар1                   = [[Нестори Иранкунда]] {{гол|27}}&lt;br&gt;[[Коннор Меткалф]] {{гол|75}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|АҚШ}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Аустралия}}
| голдар1                   = [[Камерон Берджесс]] {{гол|11|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Алекс Фримен (футболшы)|Алекс Фримен]] {{гол|43}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 66 925
| төреші                    = {{ту|Германия}} [[Феликс Цвайер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Түркия}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Парагвай}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Матиас Галарса (парагвайлық футболшы)|Матиас Галарса]] {{гол|2}}
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 68 827
| төреші                    = {{ту|Сальвадор}} [[Иван Бартон]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Түркия}}
| есеп                      = 3:2
| команда2                  = {{футбол|АҚШ}}
| голдар1                   = [[Арда Гүлер]] {{гол|10}}&lt;br&gt;[[Барыш Йылмаз]] {{гол|31}}&lt;br&gt;[[Каан Айхан]] {{гол|90+8}}
| голдар2                   = [[Остон Трасти]] {{гол|3}}&lt;br&gt;[[Себастьян Берхалтер]] {{гол|49}}
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 492
| төреші                    = {{ту|Алжир}} [[Мустафа Горбаль]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Парагвай}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Аустралия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 68 827
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Клеман Тюрпен]]
}}

=== E тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Германия}}{{efn|Бетпе-бет нәтижесі: Германия 2–1 Кот-д'Ивуар|name=germcote}}|2|0|1|10|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Кот-д'Ивуар}}{{efn|name=germcote}}|2|0|1|4|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Эквадор}}|1|1|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Кюрасао}}|0|1|2|1|9}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;13:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Германия}}
| есеп                      = 7:1
| команда2                  = {{футбол|Кюрасао}}
| голдар1                   = [[Феликс Нмеча]] {{гол|6}}&lt;br&gt;[[Нико Шлоттербек]] {{гол|38}}&lt;br&gt;[[Кай Хаверц]] {{гол|45+5|[[Пенальти|пен.]]|88}}&lt;br&gt;[[Жамал Мусиала]] {{гол|47}}&lt;br&gt;[[Натаниэль Браун]] {{гол|68}}&lt;br&gt;[[Дениз Ундав]] {{гол|78}}
| голдар2                   = [[Ливано Комененсия]] {{гол|21}}
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 021
| төреші                    = {{ту|Марокко}} [[Джалаль Джайед]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Кот-д'Ивуар}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Эквадор}}
| голдар1                   = [[Амад Диалло]] {{гол|90}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 274
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Франсуа Летексье]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Германия}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Кот-д'Ивуар}}
| голдар1                   = [[Дениз Ундав]] {{гол|68||90+4}}
| голдар2                   = [[Франк Кессье]] {{гол|30}}
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 43 036
| төреші                    = {{ту|Парагвай}} [[Хуан Габриэль Бенитес]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Эквадор}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Кюрасао}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 68 598
| төреші                    = {{ту|Қытай}} [[Ма Нин]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Кюрасао}}
| есеп                      = 0:2
| команда2                  = {{футбол|Кот-д'Ивуар}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Николя Пепе]] {{гол|6||54}}
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 324
| төреші                    = {{ту|Швеция}} [[Гленн Нюберг]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Эквадор}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Германия}}
| голдар1                   = [[Нильсон Ангуло]] {{гол|9}}&lt;br&gt;[[Гонсало Плата]] {{гол|77}}
| голдар2                   = [[Лерой Сане]] {{гол|2}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|АҚШ}} [[Тори Пенсо]]
}}

=== F тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Нидерланд}}|2|1|0|10|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Жапония}}|1|2|0|7|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Швеция}}|1|1|1|7|7|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Тунис}}|0|0|3|2|12}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Нидерланд}}
| есеп                      = 2:2
| команда2                  = {{футбол|Жапония}}
| голдар1                   = [[Вирджил ван Дейк]] {{гол|51}}&lt;br&gt;[[Крисенсио Саммервилл]] {{гол|64}}
| голдар2                   = [[Кэйто Накамура]] {{гол|57}}&lt;br&gt;[[Даити Камада]] {{гол|88}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 69 285
| төреші                    = {{ту|АҚШ}} [[Исмаил Эльфат]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Швеция}}
| есеп                      = 5:1
| команда2                  = {{футбол|Тунис}}
| голдар1                   = [[Ясин Айяри]] {{гол|7||90+6}}&lt;br&gt;[[Александер Исак]] {{гол|30}}&lt;br&gt;[[Виктор Дьёкереш]] {{гол|59}}&lt;br&gt;[[Маттиас Сванберг]] {{гол|84}}
| голдар2                   = [[Омар Рекик]] {{гол|43}}
| стадион                   = [[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер               = 50 987
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Яэль Фалькон]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Нидерланд}}
| есеп                      = 5:1
| команда2                  = {{футбол|Швеция}}
| голдар1                   = [[Брайан Бробби]] {{гол|5||17}}&lt;br&gt;[[Коди Гакпо]] {{гол|47||54}}&lt;br&gt;[[Крисенсио Саммервилл]] {{гол|89}}
| голдар2                   = [[Антони Эланга]] {{гол|59}}
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 777
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Майкл Оливер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;22:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Тунис}}
| есеп                      = 0:4
| команда2                  = {{футбол|Жапония}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Даити Камада]] {{гол|4}}&lt;br&gt;[[Аясэ Уэда]] {{гол|31||83}}&lt;br&gt;[[Дзюня Ито]] {{гол|69}}
| стадион                   = [[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер               = 51 243
| төреші                    = {{ту|Румыния}} [[Иштван Ковач]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Жапония}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Швеция}}
| голдар1                   = [[Дайдзэн Маэда]] {{гол|56}}
| голдар2                   = [[Антони Эланга]] {{гол|62}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 137
| төреші                    = {{ту|Сальвадор}} [[Иван Бартон]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Тунис}}
| есеп                      = 1:3
| команда2                  = {{футбол|Нидерланд}}
| голдар1                   = [[Хазем Мастури]] {{гол|54}}
| голдар2                   = [[Эльес Схири]] {{гол|3|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Брайан Бробби]] {{гол|7}}&lt;br&gt;[[Ян Паул Ван Хекке]] {{гол|62}}
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 68 391
| төреші                    = {{ту|Мексика}} [[Катя Ицель Гарсия]]
}}

=== G тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Бельгия}}{{efn|Бетпе-бет шайқаста тең ойын болды (Бельгия 1–1 Мысыр). Жеңімпаз жалпы гол айырмашылығы негізінде.|name=belgegy}}|1|2|0|6|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Мысыр}}{{efn|name=belgegy}}|1|2|0|5|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Иран}}|0|3|0|3|3}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Жаңа Зеландия}}|0|1|2|4|10}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бельгия}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Мысыр}}
| голдар1                   = [[Мохамед Хани]] {{гол|66|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2                   = [[Эмам Ашур]] {{гол|19}}
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 66 775
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Рамон Абатти]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Иран}}
| есеп                      = 2:2
| команда2                  = {{футбол|Жаңа Зеландия}}
| голдар1                   = [[Рамин Резаэян]] {{гол|32}}&lt;br&gt;[[Мухаммад Мохеби]] {{гол|64}}
| голдар2                   = [[Элайджа Джаст]] {{гол|7||54}}
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 108
| төреші                    = {{ту|Мексика}} [[Сесар Артуро Рамос]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бельгия}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Иран}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 317&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bluewin.ch/en/index/belgium-fails-to-beat-iran-either-3290409.html |title=Belgium Can't Beat Iran Either |language=en |work=bluewin.ch |date=2026-06-22 |accessdate=2026-06-22}}&lt;/ref&gt;
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Дарио Умберто Эррера]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Жаңа Зеландия}}
| есеп                      = 1:3
| команда2                  = {{футбол|Мысыр}}
| голдар1                   = [[Финн Серман]] {{гол|15}}
| голдар2                   = [[Мостафа Зико]] {{гол|58}}&lt;br&gt;[[Мохаммед Салах]] {{гол|67}}&lt;br&gt;[[Махмуд Хассан]] {{гол|82}}
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|БАӘ}} [[Омар Аль-Али]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Мысыр}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Иран}}
| голдар1                   = [[Махмуд Сабер]] {{гол|5}}
| голдар2                   = [[Рамин Резаэян]] {{гол|14}}
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 66 925
| төреші                    = {{ту|Польша}} [[Шимон Марциняк]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Жаңа Зеландия}}
| есеп                      = 1:5
| команда2                  = {{футбол|Бельгия}}
| голдар1                   = [[Элайджа Джаст]] {{гол|84}}
| голдар2                   = [[Леандро Троссард]] {{гол|28||50}}&lt;br&gt;[[Кевин Де Брёйне]] {{гол|66}}&lt;br&gt;[[Ромелу Лукаку]] {{гол|86}}&lt;br&gt;[[Алексис Салемакерс]] {{гол|90+4}}
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|Иордания}} [[Адхам Махадмех]]
}}

=== H тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Испания}}|2|1|0|5|0|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Кабо-Верде}}|0|3|0|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Уругвай}}{{efn|Бетпе-бет шайқаста тең ойын болды (Уругвай 1–1 Сауд Арабиясы). Жеңімпаз жалпы гол айырмашылығы негізінде.|name=urusaud}}|0|2|1|3|4}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Сауд Арабиясы}}{{efn|name=urusaud}}|0|2|1|1|5}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Испания}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Кабо-Верде}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 67 640
| төреші                    = {{ту|Иордания}} [[Адхам Махадмех]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Сауд Арабиясы}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Уругвай}}
| голдар1                   = [[Абдулелах аль-Амри]] {{гол|41}}
| голдар2                   = [[Максимилиано Араухо]] {{гол|80}}
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 62 764
| төреші                    = {{ту|Италия}} [[Маурицио Мариани]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Испания}}
| есеп                      = 4:0
| команда2                  = {{футбол|Сауд Арабиясы}}
| голдар1                   = [[Ламин Ямаль]] {{гол|10}}&lt;br&gt;[[Микель Оярсабаль]] {{гол|21||24}}&lt;br&gt;[[Хасан ат-Тамбакти]] {{гол|49|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Рафаэл Клаус]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Уругвай}}
| есеп                      = 2:2
| команда2                  = {{футбол|Кабо-Верде}}
| голдар1                   = [[Максимилиано Араухо]] {{гол|44}}&lt;br&gt;[[Агустин Каноббио]] {{гол|45+5}}
| голдар2                   = [[Кевин Ленини]] {{гол|21}}&lt;br&gt;[[Элиу Варела]] {{гол|61}}
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 64 003
| төреші                    = {{ту|Норвегия}} [[Эспен Эскос]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Кабо-Верде}}
| есеп                      = 65-матч
| команда2                  = {{футбол|Сауд Арабиясы}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Франсуа Летексье]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Уругвай}}
| есеп                      = 66-матч
| команда2                  = {{футбол|Испания}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Акрон (стадион)|Акрон]], [[Сапопан]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = {{ту|АҚШ}} [[Исмаил Эльфат]]
}}

=== I тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Франция}}|3|0|0|10|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Норвегия}}|2|0|0|8|7|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Сенегал}}|1|0|2|8|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Ирак}}|0|0|3|1|12}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Франция}}
| есеп                      = 3:1
| команда2                  = {{футбол|Сенегал}}
| голдар1                   = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|66||90+6}}&lt;br&gt;[[Брадли Баркола]] {{гол|82}}
| голдар2                   = [[Ибраим Мбайе]] {{гол|90+5}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 545
| төреші                    = {{ту|Аустралия}} [[Алиреза Фагани]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Ирак}}
| есеп                      = 1:4
| команда2                  = {{футбол|Норвегия}}
| голдар1                   = [[Аймен Хусейн]] {{гол|39}}
| голдар2                   = [[Эрлинг Холанд]] {{гол|29||43}}&lt;br&gt;[[Лео Эстигор]] {{гол|76}}&lt;br&gt;[[Аймен Хусейн]] {{гол|90+6|[[Автогол|авто.]]}}
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 63 106
| төреші                    = {{ту|Габон}} [[Пьер Ачо]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Франция}}
| есеп                      = 3:0
| команда2                  = {{футбол|Ирак}}
| голдар1                   = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|14||54}}&lt;br&gt;[[Усман Дембеле]] {{гол|66}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 324
| төреші                    = {{ту|Канада}} [[Дрю Фишер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Норвегия}}
| есеп                      = 3:2
| команда2                  = {{футбол|Сенегал}}
| голдар1                   = [[Маркус Хольмгреен Педерсен]] {{гол|43}}&lt;br&gt;[[Эрлинг Холанд]] {{гол|48||58}}
| голдар2                   = [[Исмаила Сарр]] {{гол|53||90+3}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Вилтон Сампайо]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Норвегия}}
| есеп                      = 1:4
| команда2                  = {{футбол|Франция}}
| голдар1                   = [[Тело Осгор]] {{гол|21}}
| голдар2                   = [[Усман Дембеле]] {{гол|7||20||32}}&lt;br&gt;[[Дезире Дуэ]] {{гол|90+4}}
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 64 146
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Майкл Оливер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Сенегал}}
| есеп                      = 5:0
| команда2                  = {{футбол|Ирак}}
| голдар1                   = [[Абиб Диарра]] {{гол|4}}&lt;br&gt;[[Исмаила Сарр]] {{гол|56}}&lt;br&gt;[[Пап Гейе]] {{гол|59||71}}&lt;br&gt;[[Илиман Ндиай]] {{гол|82}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 43 036
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Энтони Тэйлор]]
}}

=== J тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Аргентина}}|3|0|0|8|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Аустрия}}{{efn|Бетпе-бет шайқаста тең ойын болды (Аустрия 3–3 Алжир). Жеңімпаз жалпы гол айырмашылығы негізінде.|name=australg}}|1|1|1|6|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Алжир}}{{efn|name=australg}}|1|1|1|5|7|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Иордания}}|0|0|3|3|8}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп                      = 3:0
| команда2                  = {{футбол|Алжир}}
| голдар1                   = [[Лионель Месси]] {{гол|17||60||76}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 69 045
| төреші                    = {{ту|Польша}} [[Шимон Марциняк]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;21:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аустрия}}
| есеп                      = 3:1
| команда2                  = {{футбол|Иордания}}
| голдар1                   = [[Романо Шмид]] {{гол|20}}&lt;br&gt;[[Язан әл-Араб]] {{гол|76|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Марко Арнаутович]] {{гол|90+12|[[Пенальти|пен.]]}}
| голдар2                   = [[Али Олуан]] {{гол|50}}
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 68 527
| төреші                    = {{ту|Мавритания}} [[Дахане Бейда]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Аустрия}}
| голдар1                   = [[Лионель Месси]] {{гол|38||90+5}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 649
| төреші                    = {{ту|Мысыр}} [[Амин Омар]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Иордания}}
| есеп                      = 1:2
| команда2                  = {{футбол|Алжир}}
| голдар1                   = [[Низар әл-Рашдан]] {{гол|36}}
| голдар2                   = [[Надир Бенбуали]] {{гол|69}}&lt;br&gt;[[Амин Гуири]] {{гол|82}}
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 68 371
| төреші                    = {{ту|Словения}} [[Славко Винчич]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;21:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Алжир}}
| есеп                      = 3:3
| команда2                  = {{футбол|Аустрия}}
| голдар1                   = [[Рафик Бельгали]] {{гол|45}}&lt;br&gt;[[Рияд Маһрез]] {{гол|60||90+3}}
| голдар2                   = [[Марко Арнаутович]] {{гол|28}}&lt;br&gt;[[Марсель Забитцер]] {{гол|55}}&lt;br&gt;[[Саша Калайджич]] {{гол|90+6}}
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 69 045
| төреші                    = {{ту|Өзбекстан}} [[Ильгиз Танташев]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;21:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Иордания}}
| есеп                      = 1:3
| команда2                  = {{футбол|Аргентина}}
| голдар1                   = [[Мұса Тамари]] {{гол|55}}
| голдар2                   = [[Джовани Ло Чельсо]] {{гол|19}}&lt;br&gt;[[Лаутаро Мартинес]] {{гол|31|[[Пенальти|пен.]]}}&lt;br&gt;[[Лионель Месси]] {{гол|80}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 649
| төреші                    = {{ту|Румыния}} [[Иштван Ковач]]
}}

=== K тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Колумбия}}|2|1|0|4|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Португалия}}|1|2|0|6|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}|1|1|1|4|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Өзбекстан}}|0|0|3|2|11}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Португалия}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}
| голдар1                   = [[Жуан Невеш]] {{гол|6}}
| голдар2                   = [[Йоан Висса]] {{гол|45+5}}
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 777
| төреші                    = {{ту|Катар}} [[Абдулрахман Аль-Джассим]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Өзбекстан}}
| есеп                      = 1:3
| команда2                  = {{футбол|Колумбия}}
| голдар1                   = [[Аббосбек Сайджон огли Файзуллаев|Аббосбек Файзуллаев]] {{гол|60}}
| голдар2                   = [[Даниэль Муньос Мехия]] {{гол|40}}&lt;br&gt;[[Луис Фернандо Диас]] {{гол|65}}&lt;br&gt;[[Хаминтон Кампас]] {{гол|90+9}}
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 80 824
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Энтони Тэйлор]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Португалия}}
| есеп                      = 5:0
| команда2                  = {{футбол|Өзбекстан}}
| голдар1                   = [[Криштиану Роналду]] {{гол|6||39}}&lt;br&gt;[[Нуну Мендеш (футболшы, 2002)|Нуну Мендеш]] {{гол|17}}&lt;br&gt;[[Абдувахид Фуркатович Нематов|Абдувахид Нематов]] {{гол|60|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Рафаэл Леан]] {{гол|87}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 777
| төреші                    = {{ту|Марокко}} [[Джалаль Джайед]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Колумбия}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}
| голдар1                   = [[Даниэль Муньос Мехия]] {{гол|76}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 45 358
| төреші                    = {{ту|Италия}} [[Маурицио Мариани]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Колумбия}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Португалия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 64 478
| төреші                    = {{ту|Аустралия}} [[Алиреза Фагани]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Конго Демократиялық Республикасы}}
| есеп                      = 3:1
| команда2                  = {{футбол|Өзбекстан}}
| голдар1                   = [[Йоан Висса]] {{гол|68|[[Пенальти|пен.]]|90+1}}&lt;br&gt;[[Фистон Майеле]] {{гол|78}}
| голдар2                   = [[Эльдор Азаматович Шомурадов|Эльдор Шомурадов]] {{гол|10}}
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 68 239
| төреші                    = {{ту|Германия}} [[Феликс Цвайер]]
}}

=== L тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Англия}}|2|1|0|6|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Хорватия}}|2|0|1|5|5|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Гана}}|1|1|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Панама}}|0|0|3|0|4}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Англия}}
| есеп                      = 4:2
| команда2                  = {{футбол|Хорватия}}
| голдар1                   = [[Харри Кейн]] {{гол|12|[[Пенальти|пен.]]|42}}&lt;br&gt;[[Джуд Беллингем]] {{гол|47}}&lt;br&gt;[[Маркус Рашфорд]] {{гол|85}}
| голдар2                   = [[Мартин Батурина]] {{гол|36}}&lt;br&gt;[[Петар Муса]] {{гол|45+5}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 389
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Клеман Тюрпен]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Гана}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Панама}}
| голдар1                   = [[Калеб Йиренки]] {{гол|90+5}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 42 942
| төреші                    = {{ту|Швеция}} [[Гленн Нюберг]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Англия}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Гана}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 63 983
| төреші                    = {{ту|Гондурас}} [[Саид Мартинес]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Панама}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Хорватия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Анте Будимир]] {{гол|54}}
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 43 036
| төреші                    = {{ту|Габон}} [[Пьер Ачо]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Панама}}
| есеп                      = 0:2
| команда2                  = {{футбол|Англия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Джуд Беллингем]] {{гол|62}}&lt;br&gt;[[Харри Кейн]] {{гол|67}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|Катар}} [[Абдулрахман Аль-Джассим]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Хорватия}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Гана}}
| голдар1                   = [[Петар Сучич]] {{гол|31}}&lt;br&gt;[[Никола Влашич]] {{гол|83}}
| голдар2                   = [[Деррик Люккассен]] {{гол|73}}
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 324
| төреші                    = {{ту|Канада}} [[Дру Фишер]]
}}

=== 3-орын алғандар рейтингі ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}} (K)|1|1|1|4|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Швеция}} (F)|1|1|1|7|7|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Гана}}{{efn|Тәртіп ұпайы: Гана −3, Эквадор −5|name=ghanecu}} (L)|1|1|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Эквадор}}{{efn|name=ghanecu}} (E)|1|1|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|5|{{футбол|Босния және Герцеговина}} (B)|1|1|1|5|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|6|{{футбол|Алжир}} (J)|1|1|1|5|7|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|7|{{футбол|Парагвай}} (D)|1|1|1|2|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|8|{{футбол|Сенегал}} (I)|1|0|2|8|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|9|{{футбол|Иран}} (G)|0|3|0|3|3}}
{{ФК-команда|10|{{футбол|Оңтүстік Корея}} (A)|1|0|2|2|3}}
{{ФК-команда|11|{{футбол|Шотландия}} (C)|1|0|2|1|4}}
{{ФК-команда|12|{{футбол|Уругвай}} (H)|0|2|1|3|4}}
{{ФутболКестеСоңы}}

== Плей-офф ==
{{Турнир32
|29 маусым – [[Фоксборо]]|{{футбол|Германия}}|1 (3)|'''{{футбол|Парагвай}}''' ([[Пенальти|п.]])|'''1 (4)'''
|30 маусым – [[Ист-Ратерфорд]]|'''{{футбол|Франция}}'''|'''3'''|{{футбол|Швеция}}|0
|28 маусым – [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]|{{футбол|Оңтүстік Африка Республикасы}}|0|'''{{футбол|Канада}}'''|'''1'''
|29 маусым – [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]|{{футбол|Нидерланд}}|1 (2)|'''{{футбол|Марокко}}''' ([[Пенальти|п.]])|'''1 (3)'''
|2 шілде – [[Торонто]]|'''{{футбол|Португалия}}'''|'''2'''|{{футбол|Хорватия}}|1
|2 шілде – [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]|'''{{футбол|Испания}}'''|'''3'''|{{футбол|Аустрия}}|0
|1 шілде – [[Санта Клара]]|'''{{футбол|АҚШ}}'''|'''2'''|{{футбол|Босния және Герцеговина}}|0
|1 шілде – [[Сиэтл]]|'''{{футбол|Бельгия}}''' ({{comment|қ.у.а.|Қосымша уақыт алғанда}})|'''3'''|{{футбол|Сенегал}}|2
|29 маусым – [[Хьюстон]]|'''{{футбол|Бразилия}}'''|'''2'''|{{футбол|Жапония}}|1
|30 маусым – [[Арлингтон (Мексика)|Арлингтон]]|{{футбол|Кот-д'Ивуар}}|1|'''{{футбол|Норвегия}}'''|'''2'''
|30 маусым – [[Мехико]]|'''{{футбол|Мексика}}'''|'''2'''|{{футбол|Эквадор}}|0
|1 шілде – [[Атланта]]|'''{{футбол|Англия}}'''|'''2'''|{{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}|1
|3 шілде – [[Майами-Гарденс]]|'''{{футбол|Аргентина}}''' ({{comment|қ.у.а.|Қосымша уақыт алғанда}})|'''3'''|{{футбол|Кабо-Верде}}|2
|3 шілде – [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]|{{футбол|Аустралия}}|1 (2)|'''{{футбол|Мысыр}}'''|'''1 (4)'''
|2 шілде – [[Ванкувер]]|'''{{футбол|Швейцария}}'''|'''2'''|{{футбол|Алжир}}|0
|3 шілде – [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]|'''{{футбол|Колумбия}}'''|'''1'''|{{футбол|Гана}}|0

|4 шілде – [[Филадельфия]]|{{футбол|Парагвай}}|0|'''{{футбол|Франция}}'''|'''1'''
|4 шілде – [[Хьюстон]]|{{футбол|Канада}}|0|'''{{футбол|Марокко}}'''|'''3'''
|6 шілде – [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]|{{футбол|Португалия}}|0|'''{{футбол|Испания}}'''|'''1'''
|6 шілде – [[Сиэтл]]|{{футбол|АҚШ}}|1|'''{{футбол|Бельгия}}'''|'''4'''
|5 шілде – [[Ист-Ратерфорд]]|{{футбол|Бразилия}}|1|'''{{футбол|Норвегия}}'''|'''2'''
|5 шілде – [[Мехико]]|{{футбол|Мексика}}|2|'''{{футбол|Англия}}'''|'''3'''
|7 шілде – [[Атланта]]|'''{{футбол|Аргентина}}'''|'''3'''|{{футбол|Мысыр}}|2
|7 шілде – [[Ванкувер]]|'''{{футбол|Швейцария}}'''|'''0 (4)'''|{{футбол|Колумбия}}|0 (3)

|9 шілде – [[Фоксборо]]|'''{{футбол|Франция}}'''|'''2'''|{{футбол|Марокко}}|0
|10 шілде – [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]|'''{{футбол|Испания}}'''|'''2'''|{{футбол|Бельгия}}|1
|11 шілде – [[Майами-Гарденс]]|{{футбол|Норвегия}}|1|'''{{футбол|Англия}}''' ({{comment|қ.у.а.|Қосымша уақыт алғанда}})|'''2'''
|11 шілде – [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]|'''{{футбол|Аргентина}}''' ({{comment|қ.у.а.|Қосымша уақыт алғанда}})|3|{{футбол|Швейцария}}|1

|14 шілде – [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]|{{футбол|Франция}}|0|'''{{футбол|Испания}}'''|'''2'''
|15 шілде – [[Атланта]]|{{футбол|Англия}}|1|'''{{футбол|Аргентина}}'''|'''2'''

|19 шілде – [[Ист-Ратерфорд]]|{{футбол|Испания}}||{{футбол|Аргентина}}|


|18 шілде – [[Майами-Гарденс]]|{{футбол|Франция}}|3|'''{{футбол|Англия}}'''|'''5'''
}}

=== 32 команда кезеңі ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[28 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Оңтүстік Африка Республикасы}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Канада}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Стивен Эуштакиу]] {{гол|90+2}}
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 69 237
| төреші                    = {{ту|Португалия}} [[Жуан Пиньейру]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[29 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Жапония}}
| голдар1                   = [[Каземиро]] {{гол|56}}&lt;br&gt;[[Габриэл Мартинелли]] {{гол|90+5}}
| голдар2                   = [[Кайсю Сано]] {{гол|29}}
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 777
| төреші                    = {{ту|Италия}} [[Маурицио Мариани]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[29 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Германия}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Парагвай}}
| голдар1                   = [[Кай Хаверц]] {{гол|54}}
| голдар2                   = [[Хулио Сесар Энсисо (футболшы, 2004)|Хулио Сесар Энсисо]] {{гол|42}}
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 63 945
| төреші                    = {{ту|Марокко}} [[Джалаль Джайед]]
}}
{{Пенальтилер сериясы
| есеп                      = 3:4
| ком1                      = {{ublist
 |[[Кай Хаверц]] {{пенмүлт}}
 |[[Йозуа Киммих]] {{пенгол}}
 |[[Жамал Мусиала]] {{пенгол}}
 |[[Ник Вольтемаде]] {{пенмүлт}}
 |[[Надим Амири]] {{пенгол}}
 |[[Йонатан Та]] {{пенмүлт}}
}}
| ком2                      = {{ublist
 |[[Маурисио Магальяйнс Прадо]] {{пенгол}}
 |[[Густаво Гомес]] {{пенгол}}
 |[[Матиас Галарса (парагвайлық футболшы)|Матиас Галарса]] {{пенгол}}
 |[[Антонио Санабрия]] {{пенмүлт}}
 |[[Фабиан Бальбуэна]] {{пенмүлт}}
 |[[Хосе Канале]] {{пенгол}}
}}
| фон                       = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[29 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Нидерланд}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Марокко}}
| голдар1                   = [[Коди Гакпо]] {{гол|72}}
| голдар2                   = [[Исса Диоп]] {{гол|90+2}}
| стадион                   = [[Бе-бе-уве-а (стадион)]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер               = 51 243
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Вилтон Сампайо]]
}}
{{Пенальтилер сериясы
| есеп                      = 2:3
| ком1                      = {{ublist
 |[[Тен Копмейнерс]] {{пенгол}}
 |[[Джастин Клюйверт]] {{пенмүлт}}
 |[[Ваут Вегхорст]] {{пенгол}}
 |[[Квинтен Тимбер]] {{пенмүлт}}
 |[[Крисенсио Саммервилл]] {{пенмүлт}}
}}
| ком2                      = {{ublist
 |[[Нейл Эль-Айнауи]] {{пенмүлт}}
 |[[Суфьян Рахими]] {{пенгол}}
 |[[Шемсдин Тальби]] {{пенгол}}
 |[[Ашраф Хакими]] {{пенмүлт}}
 |[[Исмаэль Сайбари]] {{пенгол}}
}}
| фон                       = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[30 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Кот-д'Ивуар}}
| есеп                      = 1:2
| команда2                  = {{футбол|Норвегия}}
| голдар1                   = [[Амад Диалло]] {{гол|74}}
| голдар2                   = [[Антонио Нуса]] {{гол|39}}&lt;br&gt;[[Эрлинг Холанд]] {{гол|86}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 69 665
| төреші                    = {{ту|Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[30 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Франция}}
| есеп                      = 3:0
| команда2                  = {{футбол|Швеция}}
| голдар1                   = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|45||74}}&lt;br&gt;[[Брадли Баркола]] {{гол|53}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|Нидерланд}} [[Данни Маккели]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[30 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Эквадор}}
| голдар1                   = [[Хулиан Киньонес]] {{гол|22}}&lt;br&gt;[[Рауль Хименес]] {{гол|31}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 80 824
| төреші                    = {{ту|Словения}} [[Славко Винчич]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[1 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Англия}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}
| голдар1                   = [[Харри Кейн]] {{гол|75||86}}
| голдар2                   = [[Бриан Сипенга]] {{гол|7}}
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 68 239
| төреші                    = {{ту|Иордания}} [[Адхам Махадмех]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[1 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;13:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бельгия}}
| есеп                      = 3:2 ({{comment|қ.у.а.|Қосымша уақыт алғанда}})
| команда2                  = {{футбол|Сенегал}}
| голдар1                   = [[Ромелу Лукаку]] {{гол|86}}&lt;br&gt;[[Юри Тилеманс]] {{гол|89||120+5|[[Пенальти|пен.]]}}
| голдар2                   = [[Абиб Диарра]] {{гол|25}}&lt;br&gt;[[Исмаила Сарр]] {{гол|51}}
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 66 925
| төреші                    = {{ту|Гондурас}} [[Саид Мартинес]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[1 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|АҚШ}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Босния және Герцеговина}}
| голдар1                   = [[Фоларин Балоган]] {{гол|45}}&lt;br&gt;[[Малик Тилльман]] {{гол|82}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 68 827
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Рафаэл Клаус]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[2 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Испания}}
| есеп                      = 3:0
| команда2                  = {{футбол|Аустрия}}
| голдар1                   = [[Микель Оярсабаль]] {{гол|36||89}}&lt;br&gt;[[Педро Порро]] {{гол|66}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 492
| төреші                    = {{ту|Швеция}} [[Гленн Нюберг]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[2 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Португалия}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Хорватия}}
| голдар1                   = [[Криштиану Роналду]] {{гол|68|[[Пенальти|пен.]]}}&lt;br&gt;[[Гонсалу Рамуш]] {{гол|90+4}}
| голдар2                   = [[Иван Перишич]] {{гол|53}}
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 43 036
| төреші                    = {{ту|Норвегия}} [[Эспен Эскос]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[2 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Швейцария}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Алжир}}
| голдар1                   = [[Брель Эмболо]] {{гол|10}}&lt;br&gt;[[Дан Ндойе]] {{гол|46}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Яэль Фалькон]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[3 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;13:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аустралия}}
| есеп                      = 1:1 ({{comment|қ.у.а.|Қосымша уақыт алғанда}})
| команда2                  = {{футбол|Мысыр}}
| голдар1                   = [[Мохамед Хани]] {{гол|55|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2                   = [[Эмам Ашур]] {{гол|13}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 244
| төреші                    = {{ту|Уругвай}} [[Густаво Техера]]
}}
{{Пенальтилер сериясы
| есеп                      = 2:4
| ком1                      = {{ublist
 |[[Харри Суттар]] {{пенмүлт}}
 |[[Джексон Ирвин]] {{пенгол}}
 |[[Авер Мабил]] {{пенгол}}
 |[[Лукас Херрингтон]] {{пенмүлт}}
}}
| ком2                      = {{ublist
 |[[Махмуд Сабер]] {{пенгол}}
 |[[Рами Рабиа]] {{пенгол}}
 |[[Мохаммед Салах]] {{пенгол}}
 |[[Хоссам Абдельмагид]] {{пенгол}}
}}
| фон                       = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[3 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп                      = 3:2
| команда2                  = {{футбол|Кабо-Верде}}
| голдар1                   = [[Лионель Месси]] {{гол|29}}&lt;br&gt;[[Лисандро Мартинес]] {{гол|92}}&lt;br&gt;[[Дини (футболшы, 1995)|Дини]] {{гол|111|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2                   = [[Дерой Дуарте]] {{гол|59}}&lt;br&gt;[[Сидни Кабрал]] {{гол|103}}
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 64 478
| төреші                    = {{ту|Канада}} [[Дру Фишер]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[3 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:30 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Колумбия}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Гана}}
| голдар1                   = [[Джон Адольфо Ариас]] {{гол|14}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 69 045
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Клеман Тюрпен]]
}}


=== 16 команда кезеңі ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[4 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Канада}}
| есеп                      = 0:3
| команда2                  = {{футбол|Марокко}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Аззедин Унаи]] {{гол|50||82}}&lt;br&gt;[[Суфьян Рахими]] {{гол|90+8}}
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 777
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Майкл Оливер]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[4 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Парагвай}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Франция}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|70|[[Пенальти|пен.]]}}
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 324
| төреші                    = {{ту|Өзбекстан}} [[Ильгиз Танташев]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[5 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп                      = 1:2
| команда2                  = {{футбол|Норвегия}}
| голдар1                   = [[Неймар]] {{гол|90+10|[[Пенальти|пен.]]}}
| голдар2                   = [[Эрлинг Холанд]] {{гол|79||90}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|АҚШ}} [[Исмаил Эльфат]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[5 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп                      = 2:3
| команда2                  = {{футбол|Англия}}
| голдар1                   = [[Хулиан Киньонес]] {{гол|42}}&lt;br&gt;[[Рауль Хименес]] {{гол|69|[[Пенальти|пен.]]}}
| голдар2                   = [[Джуд Беллингем]] {{гол|36||38}}&lt;br&gt;[[Харри Кейн]] {{гол|60}}
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 80 824
| төреші                    = {{ту|Аустралия}} [[Алиреза Фагани]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[6 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;14:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Португалия}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Испания}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Микель Мерино]] {{гол|90+1}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 649
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Энтони Тэйлор]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[6 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|АҚШ}}
| есеп                      = 1:4
| команда2                  = {{футбол|Бельгия}}
| голдар1                   = [[Малик Тилльман]] {{гол|31}}
| голдар2                   = [[Шарль де Кетеларе]] {{гол|9||33}}&lt;br&gt;[[Ханс Ванакен]] {{гол|57}}&lt;br&gt;[[Ромелу Лукаку]] {{гол|90+3}}
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 66 925
| төреші                    = {{ту|Иордания}} [[Адхам Махадмех]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[7 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп                      = 3:2
| команда2                  = {{футбол|Мысыр}}
| голдар1                   = [[Кристиан Ромеро]] {{гол|79}}&lt;br&gt;[[Лионель Месси]] {{гол|83}}&lt;br&gt;[[Энцо Фернандес]] {{гол|90+2}}
| голдар2                   = [[Яссер Ибрагим]] {{гол|15}}&lt;br&gt;[[Мостафа Зико]] {{гол|67}}
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 68 239
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Франсуа Летексье]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[7 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;13:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Швейцария}}
| есеп                      = 0:0 ({{comment|қ.у.а.|Қосымша уақыт алғанда}})
| команда2                  = {{футбол|Колумбия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|Сальвадор}} [[Иван Бартон]]
}}
{{Пенальтилер сериясы
| есеп                      = 4:3
| ком1                      = {{ublist
 |[[Гранит Джака]] {{пенгол}}
 |[[Зеки Амдуни]] {{пенгол}}
 |[[Мануэль Аканджи]] {{пенмүлт}}
 |[[Седрик Иттен]] {{пенгол}}
 |[[Рубен Варгас]] {{пенгол}}
}}
| ком2                      = {{ublist
 |[[Хуан Кинтеро]] {{пенгол}}
 |[[Давинсон Санчес]] {{пенмүлт}}
 |[[Хаминтон Кампас]] {{пенгол}}
 |[[Хуан Камило Эрнандес]] {{пенмүлт}}
 |[[Луис Фернандо Диас]] {{пенгол}}
}}
| фон                       = 
}}

=== Ширек финал ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[9 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Франция}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Марокко}}
| голдар1                   = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|60}}&lt;br&gt;[[Усман Дембеле]] {{гол|66}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 63 811
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Тельо Факундо]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[10 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Испания}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Бельгия}}
| голдар1                   = [[Фабиан Руис]] {{гол|30}}&lt;br&gt;[[Микель Мерино]] {{гол|88}}
| голдар2                   = [[Шарль де Кетеларе]] {{гол|41}}
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 492
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Майкл Оливер]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[11 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Норвегия}}
| есеп                      = 2:1 ({{comment|қ.у.а.|Қосымша уақыт алғанда}})
| команда2                  = {{футбол|Англия}}
| голдар1                   = [[Андреас Шельдеруп]] {{гол|30}}
| голдар2                   = [[Джуд Беллингем]] {{гол|45+2}} {{гол|93}}
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 64 478
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Клеман Тюрпен]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[11 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп                      = 3:1 ({{comment|қ.у.а.|Қосымша уақыт алғанда}})
| команда2                  = {{футбол|Швейцария}}
| голдар1                   = [[Алексис Макаллистер]] {{гол|10}}&lt;br /&gt;[[Хулиан Альварес]] {{гол|112}}&lt;br /&gt;[[Лаутаро Мартинес]] {{гол|120+1}}
| голдар2                   = [[Дан Ндойе]] {{гол|67}}
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 69 045
| төреші                    = {{ту|Португалия}} [[Жуан Пиньейру]]
}}

=== Жартылай финал ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[14 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;14:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол|Франция}}
| есеп                      = 0:2
| команда2                  = {{футбол|Испания}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Микель Оярсабаль]] {{гол|22|[[Пенальти|пен.]]}}&lt;br&gt;[[Педро Порро]] {{гол|58}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 176
| төреші                    = {{ту|Сальвадор}} [[Иван Бартон]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[15 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол|Англия}}
| есеп                      = 1:2
| команда2                  = {{футбол|Аргентина}}
| голдар1                   = [[Энтони Гордон]] {{гол|55}}
| голдар2                   = [[Энцо Фернандес]] {{гол|85}}&lt;br&gt;[[Лаутаро Мартинес]] {{гол|90+2}}
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 68 239
| төреші                    = {{ту|АҚШ}} [[Исмаил Эльфат]]
}}

=== 3-орын үшін матч ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[18 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Франция}}
| есеп                      = 4:6
| команда2                  = {{футбол|Англия}}
| голдар1                   = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|48||66}}&lt;br&gt;[[Брадли Баркола]] {{гол|54}}&lt;br&gt;[[Усман Дембеле]] {{гол|90+6}}
| голдар2                   = [[Деклан Райс]] {{гол|3}}&lt;br&gt;[[Эзри Конса]] {{гол|18}}&lt;br&gt;[[Букайо Сака]] {{гол|37||45+1||87|[[Пенальти|пен.]]}}&lt;br&gt;[[Джуд Беллингем]] {{гол|90+8}}
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 65 326
| төреші                    = {{ту|Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]]
}}

=== Финал ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[19 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Испания}}
| есеп                      = 104-матч
| команда2                  = {{футбол|Аргентина}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = {{ту|Словения}} [[Славко Винчич]]
}}

== Статистика ==
=== Гол салғандар ===
Чемпионаттың 102 матчында 298 гол салынған. Орта есеппен алғанда бұл — матч сайын 2,91 гол (2026 жылғы 16 шілде ақпаратынша; 19:30 [[Қазақстандағы уақыт|UTC+5]]). '''Жуан мәтінмен''' чемпионатта әлі белсенді ойыншылар белгіленген.

;10 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Франция}} [[Килиан Мбаппе]]
{{div col end}}

;8 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Аргентина}} '''[[Лионель Месси]]'''
{{div col end}}

;7 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Англия}} [[Джуд Беллингем]]
*{{футбол-ту|Норвегия}} [[Эрлинг Холанд]]
{{div col end}}

;6 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Англия}} [[Харри Кейн]]
*{{футбол-ту|Франция}} [[Усман Дембеле]]
{{div col end}}

;5 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Испания}} '''[[Микель Оярсабаль]]'''
{{div col end}}

;4 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Бразилия}} [[Винисиус Жуниор]]
*{{футбол-ту|Мексика}} [[Хулиан Киньонес]]
*{{футбол-ту|Сенегал}} [[Исмаила Сарр]]
{{div col end}}

;3 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|АҚШ}} [[Фалорин Балоган]]
*{{футбол-ту|Англия}} [[Букайо Сака]]
*{{футбол-ту|Аргентина}} '''[[Лаутаро Мартинес]]'''
*{{футбол-ту|Бельгия}} [[Ромелу Лукаку]]
*{{футбол-ту|Бельгия}} [[Шарль де Кетеларе]]
*{{футбол-ту|Бразилия}} [[Матеус Кунья]]
*{{футбол-ту|Германия}} [[Кай Хаверц]]
*{{футбол-ту|Германия}} [[Дениз Ундав]]
*{{футбол-ту|Жаңа Зеландия}} [[Элайджа Джаст]]
*{{футбол-ту|Канада}} [[Джонатан Дэвид]]
*{{футбол-ту|Конго Демократиялық Республикасы}} [[Йоан Висса]]
*{{футбол-ту|Мексика}} [[Рауль Хименес]]
*{{футбол-ту|Марокко}} [[Исмаэль Сайбари]]
*{{футбол-ту|Нидерланд}} [[Брайан Бробби]]
*{{футбол-ту|Нидерланд}} [[Коди Гакпо]]
*{{футбол-ту|Португалия}} [[Криштиану Роналду]]
*{{футбол-ту|Швейцария}} [[Жоан Манзамби]]
{{div col end}}

;2 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|АҚШ}} [[Малик Тильман]]
*{{футбол-ту|Алжир}} [[Рияд Маһрез]]
*{{футбол-ту|Аргентина}} '''[[Энцо Фернандес]]'''
*{{футбол-ту|Аустрия}} [[Марко Арнаутович]]
*{{футбол-ту|Бельгия}} [[Юри Тилеманс]]
*{{футбол-ту|Бельгия}} [[Леандро Троссард]]
*{{футбол-ту|Босния және Герцеговина}} [[Эрмин Махмич]]
*{{футбол-ту|Жапония}} [[Даити Камада]]
*{{футбол-ту|Жапония}} [[Аясэ Уэда]]
*{{футбол-ту|Иран}} [[Рамин Резаэян]]
*{{футбол-ту|Испания}} '''[[Микель Мерино]]'''
*{{футбол-ту|Испания}} '''[[Педро Порро]]'''
*{{футбол-ту|Канада}} [[Кайл Ларин]]
*{{футбол-ту|Колумбия}} [[Даниэль Муньос Мехия]]
*{{футбол-ту|Кот-д'Ивуар}} [[Амад Диалло]]
*{{футбол-ту|Кот-д'Ивуар}} [[Николя Пепе]]
*{{футбол-ту|Марокко}} [[Аззедин Унаи]]
*{{футбол-ту|Марокко}} [[Суфьян Рахими]]
*{{футбол-ту|Мысыр}} [[Эмам Ашур]]
*{{футбол-ту|Мысыр}} [[Мостафа Зико]]
*{{футбол-ту|Нидерланд}} [[Крисенсио Саммервилл]]
*{{футбол-ту|Сенегал}} [[Абиб Диарра]]
*{{футбол-ту|Сенегал}} [[Пап Гейе]]
*{{футбол-ту|Швейцария}} [[Брель Эмболо]]
*{{футбол-ту|Швейцария}} [[Рубен Варгас]]
*{{футбол-ту|Швейцария}} [[Дан Ндойе]]
*{{футбол-ту|Швеция}} [[Ясин Айяри]]
*{{футбол-ту|Швеция}} [[Антони Эланга]]
*{{футбол-ту|Уругвай}} [[Максимилиано Араухо]]
{{div col end}}

;1 автогол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Аустралия}} [[Камерон Берджесс]] (АҚШ-қа қарсы)
*{{футбол-ту|Ирак}} [[Аймен Хусейн]] (Норвегияға қарсы)
*{{футбол-ту|Иордания}} [[Язан әл-Араб]] (Аустрияға қарсы)
*{{футбол-ту|Кабо-Верде}} [[Дини (футболшы, 1995)|Дини]] (Аргентинаға қарсы)
*{{футбол-ту|Катар}} [[Махмуд Абунада]] (Босния және Герцеговинаға қарсы)
*{{футбол-ту|Катар}} [[Мохамед Манай]] (Канадаға қарсы)
*{{футбол-ту|Марокко}} [[Яссин Буну]] (Гаитиге қарсы)
*{{футбол-ту|Өзбекстан}} [[Абдувахид Фуркатович Нематов|Абдувахид Нематов]] (Испанияға қарсы)
*{{футбол-ту|Парагвай}} [[Дамьян Бобадилья]] (АҚШ-қа қарсы)
*{{футбол-ту|Сауд Арабиясы}} [[Хасан ат-Тамбакти]] (Испанияға қарсы)
*{{футбол-ту|Тунис}} [[Эльес Схири]] (Нидерландқа қарсы)
*{{футбол-ту|Швейцария}} [[Миро Мухайм]] (Катарға қарсы)
{{div col end}}

;2 автогол
*{{футбол-ту|Мысыр}} [[Мохамед Хани]] (Бельгияға қарсы)

=== Тәртіп ===
Ойыншы немесе команданың ресми өкілі келесі бұзушылықтар үшін турнирдің келесі ойынынан автоматты түрде шеттетіледі:&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |language=en |publisher=[[FIFA]]}} {{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |date=2025-06-23}}&lt;/ref&gt;
*Қызыл карточка алғаны (ауыр құқық бұзушылықтар үшін қызыл карточка мерзімі ұзартылуы мүмкін);
*және турнирде екі сары қағаз алғаны үшін;{{efn|Матчтан кейінгі пенальти кезінде сары қағаз көрсетілмейді. Ойыншы матч кезінде екі сары қағаз алып та ойнай бере алады, бірақ турнир кезінде бұл есептелетін болады.}} сары қағаздар топтық кезең аяқталғаннан кейін және ширек финалдан кейін күшін жояды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://inside.fifa.com/organisation/fifa-council/media-releases/council-increases-record-financial-distribution-member-associations-world-cup-2026 |title=FIFA Council increases record financial distribution to all 48 Participating Member Associations at the FIFA World Cup 2026 |language=en |publisher=[[FIFA]] |date=2025-06-28 |accessdate=2026-06-29}}&lt;/ref&gt;

{{Ілеспе тақырыпша}}
{| class=&quot;wikitable sortable sticky-header&quot; style=&quot;text-align:left&quot;
|+ Ойыншы, не ресми өкілге қойылған дисквалификациялар
|-
! Ойыншы
! class=unsortable |Бұзақылығы
! Қуылды
|-
| {{футбол-ту|Оңтүстік Африка Республикасы}} [[Сфифело Ситхоул]]
| {{қуылды}}; [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Мексика Ұлттық футбол құрамасы|Мексика]]ға қарсы матчта (1-матч; 11 маусым)
| [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Чехия Ұлттық футбол құрамасы|Чехия]]ға қарсы матч (2-матч; 18 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Оңтүстік Африка Республикасы}} [[Темба Зване]]
| {{қуылды}}; [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Мексика Ұлттық футбол құрамасы|Мексика]]ға қарсы матчта (1-матч; 11 маусым)
| [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Чехия Ұлттық футбол құрамасы|Чехия]]ға қарсы матчта (2-матч; 18 маусым)&lt;br&gt;[[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Оңтүстік Корея Ұлттық футбол құрамасы|Оңтүстік Корея]]ға қарсы матч (3-матч; 24 маусым)&lt;br&gt;[[#32 команда кезеңі|32 команда кезеңі]]ндегі [[Канада Ұлттық футбол құрамасы|Канада]]ға қарсы матч (28 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Мексика}} [[Сесар Монтес]]
| {{қуылды}}; [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Оңтүстік Африка Республикасы Ұлттық футбол құрамасы|Оңтүстік Африка Республикасы]]на қарсы матчта (1-матч; 11 маусым)
| [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Оңтүстік Корея Ұлттық футбол құрамасы|Оңтүстік Корея]]ға қарсы матч (2-матч; 18 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Оңтүстік Африка Республикасы}} [[Тебохо Мокоэна (1997)|Тебохо Мокоэна]]
| {{СҚ}}; [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Мексика Ұлттық футбол құрамасы|Мексика]]ға қарсы матчта (1-матч; 11 маусым)&lt;br&gt;{{СҚ}}; [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Чехия Ұлттық футбол құрамасы|Чехия]]ға қарсы матч (2-матч; 18 маусым)
| [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Оңтүстік Корея Ұлттық футбол құрамасы|Оңтүстік Корея]]ға қарсы матч (3-матч; 24 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Босния және Герцеговина}} [[Тарик Мухаремович]]
| {{қуылды}}; [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Швейцария Ұлттық футбол құрамасы|Швейцария]]ға қарсы матчта (2-матч; 18 маусым)
| [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Катар Ұлттық футбол құрамасы|Катар]]ға қарсы матч (3-матч; 24 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Катар}} [[Хомам Ахмед]]
| {{қуылды}}; [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Канада Ұлттық футбол құрамасы|Канада]]ға қарсы матчта (2-матч; 18 маусым)
| [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Босния және Герцеговина Ұлттық футбол құрамасы|Босния және Герцеговина]]ға қарсы матч (3-матч; 24 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Катар}} [[Ассим Мадибо]]
| {{қуылды}}; [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Канада Ұлттық футбол құрамасы|Канада]]ға қарсы матчта (2-матч; 18 маусым)
| [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Босния және Герцеговина Ұлттық футбол құрамасы|Босния және Герцеговина]]ға қарсы матч (3-матч; 24 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Парагвай}} [[Мигель Альмирон]]
| {{қуылды}}; [[#D тобы|D тобы]]ндағы [[Түркия Ұлттық футбол құрамасы|Түркия]]ға қарсы матчта (2-матч; 19 маусым)
| [[#D тобы|D тобы]]ндағы [[Аустралия Ұлттық футбол құрамасы|Аустралия]]ға қарсы матч (3-матч; 25 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Бельгия}} [[Натан Нгой]]
| {{қуылды}}; [[#G тобы|G тобы]]ндағы [[Иран Ұлттық футбол құрамасы|Иран]]ға қарсы матчта (2-матч; 21 маусым)
| [[#G тобы|G тобы]]ндағы [[Жаңа Зеландия Ұлттық футбол құрамасы|Жаңа Зеландия]]ға қарсы матч (3-матч; 26 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Кабо-Верде}} [[Сидни Кабрал]]
| {{СҚ}}; [[#H тобы|H тобы]]ндағы [[Испания Ұлттық футбол құрамасы|Испания]]ға қарсы матчта (1-матч; 15 маусым)&lt;br&gt;{{СҚ}}; [[#H тобы|H тобы]]ндағы [[Уругвай Ұлттық футбол құрамасы|Уругвай]]ға қарсы матчта (2-матч; 21 маусым)
| [[#H тобы|H тобы]]ндағы [[Сауд Арабиясы Ұлттық футбол құрамасы|Сауд Арабиясы]]на қарсы матч (3-матч; 26 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Парагвай}} [[Диего Гомес (парагвайлық футболшы)|Диего Гомес]]
| {{СҚ}}; [[#D тобы|D тобы]]ндағы [[АҚШ Ұлттық футбол құрамасы|АҚШ]]-қа қарсы матчта (1-матч; 12 маусым)&lt;br&gt;{{СҚ}}; [[#D тобы|D тобы]]ндағы [[Аустралия Ұлттық футбол құрамасы|Аустралия]]ға қарсы матчта (3-матч; 25 маусым)
| [[#32 команда кезеңі|32 команда кезеңі]]ндегі [[Германия Ұлттық футбол құрамасы|Германия]]ға қарсы матч (29 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Ирак}} [[Ребин Сулака]]
| {{Қуылды}}; [[#I тобы|I тобы]]ндағы [[Сенегал Ұлттық футбол құрамасы|Сенегал]]ға қарсы матчта (3-матч; 26 маусым)
| ''Дисквалификация турнирден тыс орын алды''
|-
| {{футбол-ту|Уругвай}} [[Агустин Каноббио]]
| {{Қуылды}}; [[#H тобы|H тобы]]ндағы [[Испания Ұлттық футбол құрамасы|Испания]]ға қарсы матчта (3-матч; 26 маусым)
| ''Дисквалификация турнирден тыс орын алды''
|-
| {{футбол-ту|Мысыр}} [[Моханад Лашин]]
| {{СҚ}}; [[#G тобы|G тобы]]ндағы [[Жаңа Зеландия Ұлттық футбол құрамасы|Жаңа Зеландия]]ға қарсы матчта (2-матч; 21 маусым)&lt;br&gt;{{СҚ}}; [[#G тобы|G тобы]]ндағы [[Иран Ұлттық футбол құрамасы|Иран]]ға қарсы матчта (3-матч; 26 маусым)
| [[#32 команда кезеңі|32 команда кезеңі]]ндегі [[Аустралия Ұлттық футбол құрамасы|Аустралия]]ға қарсы матч (3 шілде)
|-
| {{футбол-ту|Эквадор}} [[Пьеро Инкапье]]
| {{Қуылды}}; [[#32 команда кезеңі|32 команда кезеңі]]ндегі [[Мексика Ұлттық футбол құрамасы|Мексика]]ға қарсы матч (30 маусым)
| ''Дисквалификация турнирден тыс орын алды''
|-
| {{футбол-ту|АҚШ}} [[Фоларин Балоган]]
| {{Қуылды}}; [[#32 команда кезеңі|32 команда кезеңі]]ндегі [[Босния және Герцеговина Ұлттық футбол құрамасы|Босния және Герцеговина]]ға қарсы матч (1 шілде)
| ''Дисквалификация берілмей кетті''
|-
| {{футбол-ту|Англия}} [[Джарелл Куанса]]
| {{Қуылды}}; [[#16 команда кезеңі|16 команда кезеңі]]ндегі [[Мексика Ұлттық футбол құрамасы|Мексика]]ға қарсы матч (5 шілде)
| [[#Ширек финал|Ширек финал]]дағы [[Норвегия Ұлттық футбол құрамасы|Норвегия]]ға қарсы матч (11 шілде)
|-
| {{футбол-ту|Мысыр}} [[Саафан эль-Сагир]] {{small|(қақпашы бапкері)}}
| {{Қуылды}}; [[#16 команда кезеңі|16 команда кезеңі]]ндегі [[Аргентина Ұлттық футбол құрамасы|Аргентина]]ға қарсы матч (7 шілде)
| ''Дисквалификация турнирден тыс орын алды''
|-
| {{футбол-ту|Швейцария}} [[Брель Эмболо]]
| {{Қуылды|2}}; [[#Ширек финал|Ширек финал]]дағы [[Аргентина Ұлттық футбол құрамасы|Аргентина]]ға қарсы матч (11 шілде)
| ''Дисквалификация турнирден тыс орын алды''
|-
|}

== Марапаттары ==
=== Сыйлық ақша ===
2026 жылғы сәуірде [[ФИФА]] барлық қатысушы елдер үшін жүлделерді растады, кеңейтілген турнирдің жалпы бөлінуі 871 миллион АҚШ долларын құрады, бұл алдыңғы турнирдің жүлде қорының екі есесіне жуық. Жалпы сомасы 871 миллион доллардың 671 миллион доллары ойын негізделген жүлделерге кетеді, қалған 200 миллион доллар командалар арасында ойын сапасына қарамастан төленеді. Әрбір білікті команда 2,5 миллион доллар көлемінде дайындық ақшасын алады; мұны топтық кезеңдегі жарыстан шығарылумен бірге есептегенде, әр командаға ең аз жалпы сома 12,5 миллион доллар беріледі, ал жеңімпаз 62,5 миллион долларға дейін алады.

{{Ілеспе тақырыпша}}
{| class=&quot;wikitable sortable sticky-header&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|+ Ойын сапасы негізделген сыйлық ақша
|-
! rowspan=&quot;2&quot; | Орны
! rowspan=&quot;2&quot; | Команда саны
! colspan=&quot;2&quot; | Сыйлығы (миллиондарда)
|-
! Әр командаға
! Жалпы
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | Чемпиондар
| 1
| $50
| $50
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 2-орын
| 1
| $33
| $33
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 3-орын
| 1
| $29
| $29
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 4-орын
| 1
| $27
| $27
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 5–8-орындар (ширек финал)
| 4
| $19
| $76
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 9–16-орындар (16 команда кезеңі)
| 8
| $15
| $120
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 17–32-орындар (32 команда кезеңі)
| 16
| $11
| $176
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 33–48-орындар (топтық кезең)
| 16
| $10
| $160
|-
! Жалпы
! 48
! colspan=&quot;2&quot; |$671
|}

=== Жеке ойыншы және құрама марапаттары ===
{{Толық мақала|Футболдан әлем біріншілігінің марапаттары}}
Әрбір әлем чемпионаты аяқталған соң ФИФА жақсы көзге түскен футболшылар мен құраманы түрлі номинациялармен марапаттайды. Қазіргі күнде негізгі мараппаттар мен атақтар төмендегіше:
*«Алтын доп» — Ең үздік футболшыға.
*«Алтын бутцы» — Үздік сұрмергенге
*«Алтын қолғап» немесе «adidas Golden Glove» — үздік қақпашыға (2006 жылға дейін Лев Яшин атындағы жүлде).
*Үздік жас ойыншы — 21 жасқа дейінгі футболшылардың арасындағы ең үздігіне.
*«Адал ойын» немесе Fair Play — Адалдығымен көзге түскен құрамаға

== Көрсетілімі ==
2026 жылғы әлем біріншілігінің Қазақстандағы ресми хабар таратушысы — [[Qazsport]] телеарнасы.

== Ескертпелер ==
{{Notelist}}

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Футболдан әлем чемпионаттары}}
[[Санат:Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі]]
[[Санат:2026 жылғы футбол]]</text>
      <sha1>dqm87sqk2k6p98lm1bwclro297h66iq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631656</id>
      <parentid>3631655</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T23:12:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <origin>3631656</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="142673" sha1="5nq2dojvvspzpp9a0tqrdhtsw0kvkap" xml:space="preserve">{{Футбол құрамаларының жарысы
  | өткізу орыны      = {{USA}}&lt;br /&gt;{{CAN}}&lt;br /&gt;{{MEX}}
  | қалалар           = 16
  | стадиондар        = 16
  | іріктеу мерзімі   = 
  | финал мерзімі     = 11 маусым – 19 шілде 2026
  | атауы             = Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі
  | tourney_name      = FIFA World Cup 2026&lt;br&gt;Coupe du monde de football 2026&lt;br&gt;Copa Mundial de la FIFA 2026
  | логотипі          = 2026 FIFA World Cup.png
  | қатысушылар саны  = 48
  | финалдағы қатысушылар = 
  | чемпион    = 
  | рет        = 
  | 2 орын     = 
  | 3 орын     = 
  | 4 орын     = 
  | финал өтетін орыны      = «[[Метлайф-стэдиум|Метлайф]]», [[Ист-Ратерфорд]], [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]
  | ойналған мачтар саны    = 103
  | іріктеудегі ойындар     = 899
  | голдар саны             = 305
  | іріктеудегі голдар саны = 2527
  | келушілер_саны          = 
  | бомбардир               = {{ту|Франция}} [[Килиан Мбаппе]]
  | бголдар                 = 10
  | бомбардирлерді іріктеу  = {{Ту|Норвегия}} [[Эрлинг Холанд]]
  | іголдар                 = 16
  | үздік ойыншы     = 
  | үздік қақпашы    = 
  | үздік жас ойыншы = 
  |алд           = [[Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі|Катар 2022]]
  |кел           = 2030
}}
'''Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі''' — футболдан 23-әлем чемпионаты, 2026 жылы жаздыгүні өтуде. Бастапқыда чемпионаттың финалдық кезеңіне әдеттегідей 32 команда қатысуы керек еді, бірақ 2017 жылғы 10 қаңтарда ФИФА президенті [[Джанни Инфантино]] қатысушылар санын 48-ге дейін ұлғайту туралы шешім қабылдағанын мәлімдеді.

2018 жылғы 13 маусымда [[Мәскеу]]де өткен [[ФИФА]]-ның 68-конгресінің отырысында футболдан әлем чемпионаты қарсаңында турнирді өткізу орны туралы шешім қабылданды. Матчтар 16 қалада өтеді. Ойындарды өткізуге үміткер қалалар: [[Мехико]], [[Гвадалахара]], [[Монтеррей]] (барлығы [[Мексика]]да), [[Эдмонтон]], [[Торонто]], [[Монреаль]] (барлығы [[Канада]]да), [[Нью-Йорк]], [[Филадельфия]], [[Балтимор]], [[Вашингтон]], [[Бостон]], [[Цинциннати]], [[Нэшвилл (Мичиган)|Нашвилл]], [[Атланта]], [[Орландо (Оклахома)|Орландо]], [[Майами]], [[Хьюстон]], [[Даллас]], [[Лос Анжелес|Лос-Анджелес]], [[Сан-Франциско]], [[Денвер]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]], [[Сиэтл]] (барлығы АҚШ-та).

Чемпионаттың қазіргі бомбардирі — 10 гол салған франциялық [[Килиан Мбаппе]].

== Өтетін жерді таңдау ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
!Елдер
!Бірінші тур
|-
| align=&quot;left&quot; |{{USA}} / {{CAN}} / {{MEX}}|| 134 {{yes|134}}
|-
| align=&quot;left&quot; |{{MAR}}
|65
|}

=== Өтінішін қайтарып алған елдер ===
* {{CHN}} / {{IND}} — 2 Азия елі чемпионатты бірлесіп өткізуге ниетті болды. Кейін өтініштерін кері қайтарып алынды.
* {{IDN}} — басында қызығушылық танытты. Жергілікті белсенділер ел үкіметіне чемпионатты қабылдау туралы петиция ұйымдастыруды ұйғарды, бірақ бұл сәтті болмады.
* {{ECU}} / {{BOL}} / {{PER}} / {{PAR}} — Оңтүстік Американың 4 елі бірден әлем чемпионатын бірлесіп өткізетінін жариялады. Бірақ кейін бұл идея тиісті қолдау таппады..
* {{NZL}} — ел алғашында чемпионатты бөлек өткізгісі келді, бірақ кейінірек көршісі — [[Аустралия]]мен бірге өтініш беруге шешім қабылдады.

== Чемпионаттың ерекшеліктері ==
*Бірінші рет әлем чемпионаты Канадада өтеді
*Бірінші рет әлем чемпионаты үш елде ұйымдастырылады.
*[[Мексика]] әлем чемпионатын үшінші рет өткізгелі жатқан бірінші мемлекет (алдын [[Футболдан 1970 жылғы әлем біріншілігі|1970]] және [[Футболдан 1986 жылғы әлем біріншілігі|1986]] жылдары).
*Бірінші рет 48 команды әлем чемпионатында қатысады

== Іріктеу турнирі ==

=== Жолдамалардың құрлықтарға бөлінуі ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!Континент (конфедерация)
!Бөлінетін 
орын
!Мүшелер 
саны
|-
|Азия (АФК)
|'''8'''
|46
|-
|Африка (КАФ)
|'''9'''
|54
|-
|Солт. және Орт. Америка (КОНКАКАФ)
|'''6'''
|35
|-
|Оңт. Америка (КОНМЕБОЛ)
|'''6'''
|10
|-
|Океания (ОФК)
|'''1'''
|11
|-
|Еуропа (УЕФА)
|'''16'''
|55
|-
|Плей-офф
|'''2'''
|0
|-
!Бары
!48
!208+3
|}

{| class=&quot;wikitable sortable mw-collapsible&quot;
!Ұлттық құрама
!Біліктілік әдісі
!Біліктілік берілген күні
!Қатысуы
!Қатарынан
!Соңғы рет қатысқан
!Ең жақсы нәтиже
|-
|АҚШ
| rowspan=&quot;3&quot; |Ұйымдастырушы
| rowspan=&quot;3&quot; |13 маусым 2018 жылы
|12
| rowspan=&quot;2&quot; |2
| rowspan=&quot;3&quot; |2022
|3-ші орын (1930)
|-
|Канада
|3
|Топтық кезең (1986, 2022)
|-
|Мексика
|18
|9
|1/4 финалы (1970, 1986)
|}

== Қатысушылары==
=== Іріктеу турнирінің барысы туралы жалпы мәлімет ===
{| class=&quot;wikitable mw-collapsible&quot;
|+Конфедерациялар бойынша ваучерлерді бөлу
|-
! width=&quot;90&quot; |Континент (конфедерация)
! width=&quot;80&quot; |Жалпы орын
! width=&quot;80&quot; |ФИФА мүшелерінің жалпы саны
! width=&quot;80&quot; |Бос орындар
! width=&quot;80&quot; |Барлық тіркелген командалар
! width=&quot;80&quot; |Финалға өтті
! width=&quot;80&quot; |Шығу мүмкіндігі барлар
! width=&quot;80&quot; |Таңдауға қатысуды жалғастырды, бірақ біліктілік алу мүмкіндігін жоғалтты
! width=&quot;80&quot; |Ұтылды немесе шығарылды
! width=&quot;115&quot; |Іріктеу турнирінің басталуы
! width=&quot;115&quot; |Іріктеу турнирінің аяқталуы
|-
|Азия ([[Азия Футбол Конфедерациясы|АФК]])
|'''8'''
|47
|8
|0
|0
|0
|0
|0
|қазан 2023
|қараша 2025
|-
|Африка ([[Африка Футбол Конфедерациясы|КАФ]])
|'''9'''
|54
|9
|0
|0
|0
|0
|0
|
|
|-
|Солтүстік және Орталық Америка ([[КОНКАКАФ]])
|'''6'''
|35
|3
|0
|3
|0
|0
|0
|
|
|-
|Оңтүстік Америка ([[КОНМЕБОЛ]])
|'''6'''
|10
|6
|0
|0
|0
|0
|0
|23 наурыз 2023
|
|-
|Океания ([[Азия Футбол Конфедерациясы|ОФК]])
|'''1'''
|11
|1
|0
|0
|0
|0
|0
|
|
|-
|Еуропа ([[УЕФА]])
|'''16'''
|55
|16
|0
|0
|0
|0
|0
|наурыз 2025
|наурыз 2026
|-
|Плей-офф
|'''2'''
|0
|2
|0
|0
|0
|0
|0
|
|
|-
!Барлығы
!48
!209+3
!45
!0
!3
!0
!0
!0
!
!
|}
[[Америка Құрама Штаттары|А]]ҚШ, [[Канада]] и [[Мексика]] 2026 жылғы әлем чемпионатының финалдық кезеңіне қабылдаушы елдер ретінде автоматты түрде жолдама алды. Конфедерациялар финалдық турнирде кепілдендірілген 43 орынды алады. Құрлықаралық плей-офф кезеңінде әр конфедерациядан бір командадан басқа тағы 2 орын сарапқа салынады. [[УЕФА]], және чемпионатты өткізетін конфедерацияның басқа командасы ([[КОНКАКАФ]]). Ұйымдастырушы елдердің қайсысы финалда автоматты орындар алады деген сұрақ қосымша шешіледі. Бұл орындар жалпы квотаға есептеледі. [[КОНКАКАФ]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=5/news=fifa-council-prepares-congress-takes-key-decisions-for-the-future-of-t-2883353.html|title=FIFA Council prepares Congress, takes key decisions for the future of the FIFA World Cup™|access-date=2018-06-16|archive-date=2017-06-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20170618072825/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y%3D2017/m%3D5/news%3Dfifa-council-prepares-congress-takes-key-decisions-for-the-future-of-t-2883353.html|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=3/news=bureau-of-the-council-recommends-slot-allocation-for-the-2026-fifa-wor-2878254.html|title=Bureau of the Council recommends slot allocation for the 2026 FIFA World Cup™|access-date=2018-06-16|archive-date=2017-04-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170409184031/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y%3D2017/m%3D3/news%3Dbureau-of-the-council-recommends-slot-allocation-for-the-2026-fifa-wor-2878254.html|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;

== Қала мен стадиондары ==

: 23 үміткер қала анықталды, оның ішінде 2020-2021 жылдар аралығында чемпионат өтетін 16 қала таңдалады (2 Канадада, 3 Мексикада және 11 АҚШ-та):                                                                                                                                                                                  

: A {{dagger}} — алдыңғы әлем біріншілігін өткізуге қолданылған стадион ([[Мексика]] мен [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]])
: A {{double-dagger}} — жабық стадион
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!{{Байрақ|Мексика}} [[Мехико]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Ист-Ратерфорд]]&lt;br&gt;([[Нью-Йорк]] — [[Нью-Джерси]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]&lt;br&gt;([[Даллас]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Хьюстон]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|-
|[[Ацтека|Эстадио Сьюдад-де-Мехико]]{{dagger}}
|[[Метлайф-стэдиум|Нью-Йорк — Нью-Джерси Стэдиум]]
|[[Эй-ти-энд-ти Стэдиум|Даллас Стэдиум]]{{double-dagger}}
|[[Эрроухед Стэдиум|Канзас-Сити Стэдиум]]
|[[Эн-ар-джи Стэдиум|Хьюстон Стэдиум]]{{double-dagger}}
|-
|Сыйымдылығы: '''87 523'''
|Сыйымдылығы: '''82 500'''
|Сыйымдылығы: '''80 000'''
|Сыйымдылығы: '''76 416'''
|Сыйымдылығы: '''72 220'''
|-
|[[Сурет:Soccer game at the Azteca Stadium.JPG|250px]]
|[[Сурет:Copa America game between Columbia vs Peru at the MetLife Stadium.jpg|250px]]
|[[Сурет:Cowboys stadium inside view 4.JPG|250px]]
|[[Сурет:25 July 2010 Kansas City Wizards vs Manchester United friendly.jpg|250px]]
|[[Сурет:Reliantstadium.jpg|250px]]
|-
!{{Байрақ|АҚШ}}} [[Атланта]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|colspan=3 rowspan=12|{{ПозКарта+|alt=Canada USA Mexico laea location map.svg|Солтүстік Америка|float=center|width=800|caption=Қабылдаушы қалалар|places=
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=33.755|long=-84.39|label='''[[Атланта]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=42.065278|long= -71.248333|label='''[[Бостон]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=32.775833|long=-96.796667|label='''[[Даллас]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=29.762778|long=-95.383056|label='''[[Хьюстон]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=39.099722|long=-94.578333|label='''[[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=34.05|long=-118.25|label='''[[Лос Анжелес]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=25.775278|long=-80.208889|label='''[[Майами]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=40.817097|long=-74.085024|label='''[[Нью-Йорк]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=39.9500|long=-75.1667|label='''[[Филадельфия]]'''|position=left}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=37.4032|long=-121.9698|label='''[[Сан-Франциско]]'''}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=47.5952|long=-122.3316|label='''[[Сиэтл]]'''}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=49.28|long=-123.12|label='''[[Ванкувер]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=43.7|long=-79.4|label='''[[Торонто]]'''|position=left}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=19.302911 |long=-99.150442 |label='''[[Мехико]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=25.722806 |long=-100.312056 |label='''[[Монтеррей]]''' |position=left}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=20.681667 |long=-103.462778 |label= '''[[Гвадалахара]]''' |position=left}}
}}
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]&lt;br&gt;([[Лос Анжелес]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|title=Los Angeles 2026|access-date=2022-07-02|archive-date=2021-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20210629172852/https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Мерседес-Бенц Стэдиум|Атланта Стэдиум]]{{double-dagger}}
|[[Соу-Фай Стэдиум|Лос-Анджелес Стэдиум]]
|-
|Сыйымдылығы: '''83 000'''
|Сыйымдылығы: '''70 240'''
|-
|[[Сурет:2017 Orlando City at Atlanta United MLS Game.jpg|250px]]
|[[Сурет:SoFi Stadium interior 2021.jpg|250px]]
|-
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Филадельфия]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Сиэтл]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|-
|[[Линкольн Файненшел Филд|Филадельфия Стэдиум]]
|[[Люмен Филд|Сиэтл Стэдиум]]
|-
|Сыйымдылығы: '''69 796'''
|Сыйымдылығы: '''72 000'''
|-
|[[Сурет:Philly (45).JPG|250px]]
|[[Сурет:2022 CONCACAF Champions League Final - View from southeast corner at night.jpg|250px]]
|-
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Санта-Клара (Калифорния)|Санта-Клара]]&lt;br&gt;(Сан-Франциско шығанағындағы облыс)&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Фоксборо]]&lt;br&gt;([[Бостон]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|-
|[[Ливайс Стэдиум|Сан-Франциско-Бэй-Эриа Стэдиум]]
|[[Джиллетт Стэдиум|Бостон Стэдиум]]
|-
|Сыйымдылығы: '''75 000'''
|Сыйымдылығы: '''65 878'''
|-
|[[Сурет:Entering Levi's Stadium.JPG|250px]]
|[[Сурет:Gillette Stadium (Top View).jpg|250px]]
|-
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Майами-Гарденс]]&lt;br&gt;([[Майами]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|Канада}} [[Ванкувер]]&lt;ref name=&quot;vancouver_candidatecity&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process|title=Update on FIFA World Cup 2026 candidate host city process|publisher=FIFA|date=2022-04-14|access-date=2022-04-14|archive-date=2022-07-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20220712003456/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
!{{Байрақ|Мексика}} [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]&lt;br&gt;([[Монтеррей]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|Мексика}} [[Сапопан]]&lt;br&gt;([[Гвадалахара]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|Канада}} [[Торонто]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot;&gt;{{Cite web |title=United 2026 bid book |url=https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf |access-date=2018-04-30 |publisher=united2026.com |archive-date=2021-09-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210915131958/https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Хард Рок Стэдиум|Майами Стэдиум]]
|[[Би-Си Плейс]]{{double-dagger}}
|[[Бе-бе-уве-а (стадион)|Эстадио Монтеррей]]
|[[Акрон (стадион)|Эстадио Гвадалахара]]
|[[Бимо Филд|Торонто Стэдиум]]
|-
|Сыйымдылығы: '''67 518'''
|Сыйымдылығы: '''54 500'''
|Сыйымдылығы: '''53 500'''
|Сыйымдылығы: '''49 850'''
|Сыйымдылығы: '''45 500'''
|-
|[[Сурет:Hard Rock Stadium 2017 2.jpg|250px]]
|[[Сурет:BC Place 2015 Women's FIFA World Cup.jpg|250px]]
|[[Сурет:Estadio BBVA Bancomer - Diciembre 2017.jpg|250px]]
|[[Сурет:Estadio Akron 02-07-2022 cabecera sur lado derecho.jpg|300px]]
|[[Сурет:Bmo field (8820851518).jpg|250px]]
|}

== Топтар ==
=== Топтар тізімі ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;background:#DEF; border-width:0;&quot;
|-
! style=&quot;width:25%&quot; | A тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | B тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | C тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | D тобы
|-
| {{футбол|Мексика}} || {{футбол|Канада}} || {{футбол|Бразилия}} || {{футбол|АҚШ}}
|-
| {{футбол|ОАР}} || {{футбол|Босния және Герцеговина}} || {{футбол|Марокко}} || {{футбол|Парагвай}}
|-
| {{футбол|Корея Республикасы}} || {{футбол|Катар}} || {{футбол|Гаити}} || {{футбол|Аустралия}}
|-
| {{футбол|Чехия}} || {{футбол|Швейцария}} || {{футбол|Шотландия}} || {{футбол|Түркия}}
|-
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#FFF; border-width:0;&quot; |
|-
! style=&quot;width:25%&quot; | E тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | F тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | G тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | H тобы
|-
| {{футбол|Германия}} || {{футбол|Нидерланд}} || {{футбол|Бельгия}} || {{футбол|Испания}}
|-
| {{футбол|Кюрасао}} || {{футбол|Жапония}} || {{футбол|Мысыр}} || {{футбол|Кабо-Верде}}
|-
| {{футбол|Кот-д'Ивуар}} || {{футбол|Швеция}} || {{футбол|Иран}} || {{футбол|Сауд Арабиясы}}
|-
| {{футбол|Эквадор}} || {{футбол|Тунис}} || {{футбол|Жаңа Зеландия}} || {{футбол|Уругвай}}
|-
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#FFF; border-width:0;&quot; |
|-
! style=&quot;width:25%&quot; | I тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | J тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | K тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | L тобы
|-
| {{футбол|Франция}} || {{футбол|Аргентина}} || {{футбол|Португалия}} || {{футбол|Англия}}
|-
| {{футбол|Сенегал}} || {{футбол|Алжир}} || {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}} || {{футбол|Хорватия}}
|-
| {{футбол|Ирак}} || {{футбол|Аустрия}} || {{футбол|Өзбекстан}} || {{футбол|Гана}}
|-
| {{футбол|Норвегия}} || {{футбол|Иордания}} || {{футбол|Колумбия}} || {{футбол|Панама}}
|-
|}

== Топтық турнир ==
{{small|{{colorbox|palegreen}} — Плей-офф-қа түсті&lt;br&gt;{{colorbox|lightblue}} — Статистикасы бойынша плей-офф-қа түсе алады}}
=== A тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Мексика}} '''(Қ)'''|3|0|0|6|0|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Оңтүстік Африка Республикасы}}|1|1|1|2|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Оңтүстік Корея}}|1|0|2|2|3}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Чехия}}|0|1|2|2|6}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Қ — Қабылдаушы ел}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[11 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;13:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|ОАР}}
| голдар1                   = [[Хулиан Киньонес]] {{гол|9}}&lt;br&gt;[[Рауль Хименес]] {{гол|67}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 80 824
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Вилтон Сампайо]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[11 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Оңтүстік Корея}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Чехия}}
| голдар1                   = [[Хван Ин Бом]] {{гол|67}}&lt;br&gt;[[О Хён Гю]] {{гол|80}}
| голдар2                   = [[Ладислав Крейчий (1999)|Ладислав Крейчий]] {{гол|59}}
| стадион                   = [[Акрон (стадион)|Акрон]], [[Сапопан]]
| көрермендер               = 44 895
| төреші                    = {{ту|Мысыр}} [[Амин Омар]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Чехия}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|ОАР}}
| голдар1                   = [[Михал Садилек]] {{гол|6}}
| голдар2                   = [[Тебохо Мокоэна (1997)|Тебохо Мокоэна]] {{гол|83|[[Пенальти|пен.]]}}
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 67 442
| төреші                    = {{ту|АҚШ}} [[Тори Пенсо]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Оңтүстік Корея}}
| голдар1                   = [[Луис Ромо]] {{гол|50}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 45 522
| төреші                    = {{ту|Уругвай}} [[Густаво Техера]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Чехия}}
| есеп                      = 0:3
| команда2                  = {{футбол|Мексика}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Матео Чавес]] {{гол|55}}&lt;br&gt;[[Хулиан Киньонес]] {{гол|61}}&lt;br&gt;[[Альваро Фидальго]] {{гол|90+4}}
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 80 824
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Яэль Фалькон]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|ОАР}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Оңтүстік Корея}}
| голдар1                   = [[Тапело Масеко]] {{гол|63}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер               = 51 243
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Факундо Тельо]]
}}

=== B тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Швейцария}}|2|1|0|7|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Канада}}{{efn|Бетпе-бет нәтижесі: Канада 1–1 Босния және Герцеговина. Жалпы голдар айырмашылығы жеңімпазды шешу үшін қолданылды.|name=canbosn}} '''(Қ)'''|1|1|1|8|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Босния және Герцеговина}}{{efn|name=canbosn}}|1|1|1|5|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Катар}}|0|1|2|2|10}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Қ — Қабылдаушы ел}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[12 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Канада}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Босния және Герцеговина}}
| голдар1                   = [[Кайл Ларин]] {{гол|78}}
| голдар2                   = [[Йово Лукич]] {{гол|21}}
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 43 002
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Факундо Тельо]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Катар}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Швейцария}}
| голдар1                   = [[Миро Мухайм]] {{гол|90+4|[[автогол|авто.]]}}
| голдар2                   = [[Брель Эмболо]] {{гол|17|[[Пенальти|пен.]]}}
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 67 966
| төреші                    = {{ту|Гондурас}} [[Саид Мартинес]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Швейцария}}
| есеп                      = 4:1
| команда2                  = {{футбол|Босния және Герцеговина}}
| голдар1                   = [[Жоан Манзамби]] {{гол|74||90}}&lt;br&gt;[[Рубен Варгас]] {{гол|84}}&lt;br&gt;[[Гранит Джака]] {{гол|90+7|[[Пенальти|пен.]]}}
| голдар2                   = [[Тебохо Мокоэна (1997)|Тебохо Мокоэна]] {{гол|83}} ([[Пенальти|пен.]])
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 026
| төреші                    = {{ту|Португалия}} [[Жуан Пиньейру]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Канада}}
| есеп                      = 6:0
| команда2                  = {{футбол|Катар}}
| голдар1                   = [[Кайл Ларин]] {{гол|16}}&lt;br&gt;[[Джонатан Дэвид]] {{гол|29||45+3||90+2}}&lt;br&gt;[[Нейтан Салиба]] {{гол|64}}&lt;br&gt;[[Мохамед Манай]] {{гол|75|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|Чили}} [[Кристиан Гарай]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Швейцария}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Канада}}
| голдар1                   = [[Рубен Варгас]] {{гол|46}}&lt;br&gt;[[Жоан Манзамби]] {{гол|57}}
| голдар2                   = [[Промис Дэвид]] {{гол|76}}
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Рамон Абатти]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Босния және Герцеговина}}
| есеп                      = 3:1
| команда2                  = {{футбол|Катар}}
| голдар1                   = [[Керим Алайбегович]] {{гол|21}}&lt;br&gt;[[Махмуд Абунада]] {{гол|34|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Эрмин Махмич]] {{гол|80}}
| голдар2                   = [[Хассан Әл-Хайдос]] {{гол|42}}
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 66 925
| төреші                    = {{ту|Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]]
}}

=== C тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Бразилия}}{{efn|Бетпе-бет шайқаста тең ойын болды (Бразилия 1–1 Марокко). Жеңімпаз жалпы гол айырмашылығы негізінде.|name=brazmor}}|2|1|0|7|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Марокко}}{{efn|name=brazmor}}|2|1|0|6|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Шотландия}}|1|0|2|1|4}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Гаити}}|0|0|3|2|8}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Марокко}}
| голдар1                   = [[Винисиус Жуниор]] {{гол|32}}
| голдар2                   = [[Исмаэль Сайбари]] {{гол|21}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|Словения}} [[Славко Винчич]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;21:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Гаити}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Шотландия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Джон Макгинн]] {{гол|28}}
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 64 146
| төреші                    = {{ту|Алжир}} [[Мустафа Горбаль]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Шотландия}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Марокко}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Исмаэль Сайбари]] {{гол|2}}
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 64 146
| төреші                    = {{ту|Өзбекстан}} [[Ильгиз Танташев]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп                      = 3:0
| команда2                  = {{футбол|Гаити}}
| голдар1                   = [[Матеус Кунья]] {{гол|23||36}}&lt;br&gt;[[Винисиус Жуниор]] {{гол|45+3}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 324
| төреші                    = {{ту|Испания}} [[Алехандро Хосе Эрнандес Эрнандес]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Шотландия}}
| есеп                      = 0:3
| команда2                  = {{футбол|Бразилия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Винисиус Жуниор]] {{гол|7||45+3}}&lt;br&gt;[[Матеус Кунья]] {{гол|60}}
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 64 478
| төреші                    = {{ту|Мексика}} [[Сесар Артуро Рамос]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Марокко}}
| есеп                      = 4:2
| команда2                  = {{футбол|Гаити}}
| голдар1                   = [[Ашраф Хакими]] {{гол|39}}&lt;br&gt;[[Исмаэль Сайбари]] {{гол|45+1}}&lt;br&gt;[[Суфьян Рахими]] {{гол|78}}&lt;br&gt;[[Джасим Ясин]] {{гол|89}}
| голдар2                   = [[Яссин Буну]] {{гол|10|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Вильсон Изидор]] {{гол|43}}
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 68 239
| төреші                    = {{ту|Нидерланд}} [[Данни Маккели]]
}}

=== D тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|АҚШ}} '''(Қ)'''|2|0|1|8|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Аустралия}}{{efn|Бетпе-бет шайқаста тең ойын болды (Аустралия 0–0 Парагвай). Жеңімпаз жалпы гол айырмашылығы негізінде.|name=auspar}}|1|1|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Парагвай}}{{efn|name=auspar}}|1|1|1|2|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Түркия}}|1|0|2|3|5}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Қ — Қабылдаушы ел}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[12 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|АҚШ}}
| есеп                      = 4:1
| команда2                  = {{футбол|Парагвай}}
| голдар1                   = [[Дамьян Бобадилья]] {{гол|7|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Фоларин Балоган]] {{гол|31||45+5}}&lt;br&gt;[[Джованни Рейна]] {{гол|90+8}}
| голдар2                   = [[Маурисио Магальяйнс Прадо]] {{гол|73}}
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 492
| төреші                    = {{ту|Нидерланд}} [[Данни Маккели]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;21:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аустралия}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Түркия}}
| голдар1                   = [[Нестори Иранкунда]] {{гол|27}}&lt;br&gt;[[Коннор Меткалф]] {{гол|75}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|АҚШ}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Аустралия}}
| голдар1                   = [[Камерон Берджесс]] {{гол|11|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Алекс Фримен (футболшы)|Алекс Фримен]] {{гол|43}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 66 925
| төреші                    = {{ту|Германия}} [[Феликс Цвайер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Түркия}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Парагвай}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Матиас Галарса (парагвайлық футболшы)|Матиас Галарса]] {{гол|2}}
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 68 827
| төреші                    = {{ту|Сальвадор}} [[Иван Бартон]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Түркия}}
| есеп                      = 3:2
| команда2                  = {{футбол|АҚШ}}
| голдар1                   = [[Арда Гүлер]] {{гол|10}}&lt;br&gt;[[Барыш Йылмаз]] {{гол|31}}&lt;br&gt;[[Каан Айхан]] {{гол|90+8}}
| голдар2                   = [[Остон Трасти]] {{гол|3}}&lt;br&gt;[[Себастьян Берхалтер]] {{гол|49}}
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 492
| төреші                    = {{ту|Алжир}} [[Мустафа Горбаль]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Парагвай}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Аустралия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 68 827
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Клеман Тюрпен]]
}}

=== E тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Германия}}{{efn|Бетпе-бет нәтижесі: Германия 2–1 Кот-д'Ивуар|name=germcote}}|2|0|1|10|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Кот-д'Ивуар}}{{efn|name=germcote}}|2|0|1|4|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Эквадор}}|1|1|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Кюрасао}}|0|1|2|1|9}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;13:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Германия}}
| есеп                      = 7:1
| команда2                  = {{футбол|Кюрасао}}
| голдар1                   = [[Феликс Нмеча]] {{гол|6}}&lt;br&gt;[[Нико Шлоттербек]] {{гол|38}}&lt;br&gt;[[Кай Хаверц]] {{гол|45+5|[[Пенальти|пен.]]|88}}&lt;br&gt;[[Жамал Мусиала]] {{гол|47}}&lt;br&gt;[[Натаниэль Браун]] {{гол|68}}&lt;br&gt;[[Дениз Ундав]] {{гол|78}}
| голдар2                   = [[Ливано Комененсия]] {{гол|21}}
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 021
| төреші                    = {{ту|Марокко}} [[Джалаль Джайед]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Кот-д'Ивуар}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Эквадор}}
| голдар1                   = [[Амад Диалло]] {{гол|90}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 274
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Франсуа Летексье]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Германия}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Кот-д'Ивуар}}
| голдар1                   = [[Дениз Ундав]] {{гол|68||90+4}}
| голдар2                   = [[Франк Кессье]] {{гол|30}}
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 43 036
| төреші                    = {{ту|Парагвай}} [[Хуан Габриэль Бенитес]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Эквадор}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Кюрасао}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 68 598
| төреші                    = {{ту|Қытай}} [[Ма Нин]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Кюрасао}}
| есеп                      = 0:2
| команда2                  = {{футбол|Кот-д'Ивуар}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Николя Пепе]] {{гол|6||54}}
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 324
| төреші                    = {{ту|Швеция}} [[Гленн Нюберг]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Эквадор}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Германия}}
| голдар1                   = [[Нильсон Ангуло]] {{гол|9}}&lt;br&gt;[[Гонсало Плата]] {{гол|77}}
| голдар2                   = [[Лерой Сане]] {{гол|2}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|АҚШ}} [[Тори Пенсо]]
}}

=== F тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Нидерланд}}|2|1|0|10|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Жапония}}|1|2|0|7|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Швеция}}|1|1|1|7|7|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Тунис}}|0|0|3|2|12}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Нидерланд}}
| есеп                      = 2:2
| команда2                  = {{футбол|Жапония}}
| голдар1                   = [[Вирджил ван Дейк]] {{гол|51}}&lt;br&gt;[[Крисенсио Саммервилл]] {{гол|64}}
| голдар2                   = [[Кэйто Накамура]] {{гол|57}}&lt;br&gt;[[Даити Камада]] {{гол|88}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 69 285
| төреші                    = {{ту|АҚШ}} [[Исмаил Эльфат]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Швеция}}
| есеп                      = 5:1
| команда2                  = {{футбол|Тунис}}
| голдар1                   = [[Ясин Айяри]] {{гол|7||90+6}}&lt;br&gt;[[Александер Исак]] {{гол|30}}&lt;br&gt;[[Виктор Дьёкереш]] {{гол|59}}&lt;br&gt;[[Маттиас Сванберг]] {{гол|84}}
| голдар2                   = [[Омар Рекик]] {{гол|43}}
| стадион                   = [[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер               = 50 987
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Яэль Фалькон]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Нидерланд}}
| есеп                      = 5:1
| команда2                  = {{футбол|Швеция}}
| голдар1                   = [[Брайан Бробби]] {{гол|5||17}}&lt;br&gt;[[Коди Гакпо]] {{гол|47||54}}&lt;br&gt;[[Крисенсио Саммервилл]] {{гол|89}}
| голдар2                   = [[Антони Эланга]] {{гол|59}}
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 777
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Майкл Оливер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;22:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Тунис}}
| есеп                      = 0:4
| команда2                  = {{футбол|Жапония}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Даити Камада]] {{гол|4}}&lt;br&gt;[[Аясэ Уэда]] {{гол|31||83}}&lt;br&gt;[[Дзюня Ито]] {{гол|69}}
| стадион                   = [[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер               = 51 243
| төреші                    = {{ту|Румыния}} [[Иштван Ковач]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Жапония}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Швеция}}
| голдар1                   = [[Дайдзэн Маэда]] {{гол|56}}
| голдар2                   = [[Антони Эланга]] {{гол|62}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 137
| төреші                    = {{ту|Сальвадор}} [[Иван Бартон]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Тунис}}
| есеп                      = 1:3
| команда2                  = {{футбол|Нидерланд}}
| голдар1                   = [[Хазем Мастури]] {{гол|54}}
| голдар2                   = [[Эльес Схири]] {{гол|3|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Брайан Бробби]] {{гол|7}}&lt;br&gt;[[Ян Паул Ван Хекке]] {{гол|62}}
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 68 391
| төреші                    = {{ту|Мексика}} [[Катя Ицель Гарсия]]
}}

=== G тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Бельгия}}{{efn|Бетпе-бет шайқаста тең ойын болды (Бельгия 1–1 Мысыр). Жеңімпаз жалпы гол айырмашылығы негізінде.|name=belgegy}}|1|2|0|6|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Мысыр}}{{efn|name=belgegy}}|1|2|0|5|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Иран}}|0|3|0|3|3}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Жаңа Зеландия}}|0|1|2|4|10}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бельгия}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Мысыр}}
| голдар1                   = [[Мохамед Хани]] {{гол|66|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2                   = [[Эмам Ашур]] {{гол|19}}
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 66 775
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Рамон Абатти]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Иран}}
| есеп                      = 2:2
| команда2                  = {{футбол|Жаңа Зеландия}}
| голдар1                   = [[Рамин Резаэян]] {{гол|32}}&lt;br&gt;[[Мухаммад Мохеби]] {{гол|64}}
| голдар2                   = [[Элайджа Джаст]] {{гол|7||54}}
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 108
| төреші                    = {{ту|Мексика}} [[Сесар Артуро Рамос]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бельгия}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Иран}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 317&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bluewin.ch/en/index/belgium-fails-to-beat-iran-either-3290409.html |title=Belgium Can't Beat Iran Either |language=en |work=bluewin.ch |date=2026-06-22 |accessdate=2026-06-22}}&lt;/ref&gt;
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Дарио Умберто Эррера]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Жаңа Зеландия}}
| есеп                      = 1:3
| команда2                  = {{футбол|Мысыр}}
| голдар1                   = [[Финн Серман]] {{гол|15}}
| голдар2                   = [[Мостафа Зико]] {{гол|58}}&lt;br&gt;[[Мохаммед Салах]] {{гол|67}}&lt;br&gt;[[Махмуд Хассан]] {{гол|82}}
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|БАӘ}} [[Омар Аль-Али]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Мысыр}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Иран}}
| голдар1                   = [[Махмуд Сабер]] {{гол|5}}
| голдар2                   = [[Рамин Резаэян]] {{гол|14}}
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 66 925
| төреші                    = {{ту|Польша}} [[Шимон Марциняк]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Жаңа Зеландия}}
| есеп                      = 1:5
| команда2                  = {{футбол|Бельгия}}
| голдар1                   = [[Элайджа Джаст]] {{гол|84}}
| голдар2                   = [[Леандро Троссард]] {{гол|28||50}}&lt;br&gt;[[Кевин Де Брёйне]] {{гол|66}}&lt;br&gt;[[Ромелу Лукаку]] {{гол|86}}&lt;br&gt;[[Алексис Салемакерс]] {{гол|90+4}}
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|Иордания}} [[Адхам Махадмех]]
}}

=== H тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Испания}}|2|1|0|5|0|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Кабо-Верде}}|0|3|0|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Уругвай}}{{efn|Бетпе-бет шайқаста тең ойын болды (Уругвай 1–1 Сауд Арабиясы). Жеңімпаз жалпы гол айырмашылығы негізінде.|name=urusaud}}|0|2|1|3|4}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Сауд Арабиясы}}{{efn|name=urusaud}}|0|2|1|1|5}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Испания}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Кабо-Верде}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 67 640
| төреші                    = {{ту|Иордания}} [[Адхам Махадмех]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Сауд Арабиясы}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Уругвай}}
| голдар1                   = [[Абдулелах аль-Амри]] {{гол|41}}
| голдар2                   = [[Максимилиано Араухо]] {{гол|80}}
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 62 764
| төреші                    = {{ту|Италия}} [[Маурицио Мариани]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Испания}}
| есеп                      = 4:0
| команда2                  = {{футбол|Сауд Арабиясы}}
| голдар1                   = [[Ламин Ямаль]] {{гол|10}}&lt;br&gt;[[Микель Оярсабаль]] {{гол|21||24}}&lt;br&gt;[[Хасан ат-Тамбакти]] {{гол|49|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Рафаэл Клаус]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Уругвай}}
| есеп                      = 2:2
| команда2                  = {{футбол|Кабо-Верде}}
| голдар1                   = [[Максимилиано Араухо]] {{гол|44}}&lt;br&gt;[[Агустин Каноббио]] {{гол|45+5}}
| голдар2                   = [[Кевин Ленини]] {{гол|21}}&lt;br&gt;[[Элиу Варела]] {{гол|61}}
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 64 003
| төреші                    = {{ту|Норвегия}} [[Эспен Эскос]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Кабо-Верде}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Сауд Арабиясы}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 278
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Франсуа Летексье]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Уругвай}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Испания}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Алекс Баэна]] {{гол|42}}
| стадион                   = [[Акрон (стадион)|Акрон]], [[Сапопан]]
| көрермендер               = 45 065
| төреші                    = {{ту|АҚШ}} [[Исмаил Эльфат]]
}}

=== I тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Франция}}|3|0|0|10|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Норвегия}}|2|0|0|8|7|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Сенегал}}|1|0|2|8|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Ирак}}|0|0|3|1|12}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Франция}}
| есеп                      = 3:1
| команда2                  = {{футбол|Сенегал}}
| голдар1                   = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|66||90+6}}&lt;br&gt;[[Брадли Баркола]] {{гол|82}}
| голдар2                   = [[Ибраим Мбайе]] {{гол|90+5}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 545
| төреші                    = {{ту|Аустралия}} [[Алиреза Фагани]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Ирак}}
| есеп                      = 1:4
| команда2                  = {{футбол|Норвегия}}
| голдар1                   = [[Аймен Хусейн]] {{гол|39}}
| голдар2                   = [[Эрлинг Холанд]] {{гол|29||43}}&lt;br&gt;[[Лео Эстигор]] {{гол|76}}&lt;br&gt;[[Аймен Хусейн]] {{гол|90+6|[[Автогол|авто.]]}}
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 63 106
| төреші                    = {{ту|Габон}} [[Пьер Ачо]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Франция}}
| есеп                      = 3:0
| команда2                  = {{футбол|Ирак}}
| голдар1                   = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|14||54}}&lt;br&gt;[[Усман Дембеле]] {{гол|66}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 324
| төреші                    = {{ту|Канада}} [[Дрю Фишер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Норвегия}}
| есеп                      = 3:2
| команда2                  = {{футбол|Сенегал}}
| голдар1                   = [[Маркус Хольмгреен Педерсен]] {{гол|43}}&lt;br&gt;[[Эрлинг Холанд]] {{гол|48||58}}
| голдар2                   = [[Исмаила Сарр]] {{гол|53||90+3}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Вилтон Сампайо]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Норвегия}}
| есеп                      = 1:4
| команда2                  = {{футбол|Франция}}
| голдар1                   = [[Тело Осгор]] {{гол|21}}
| голдар2                   = [[Усман Дембеле]] {{гол|7||20||32}}&lt;br&gt;[[Дезире Дуэ]] {{гол|90+4}}
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 64 146
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Майкл Оливер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Сенегал}}
| есеп                      = 5:0
| команда2                  = {{футбол|Ирак}}
| голдар1                   = [[Абиб Диарра]] {{гол|4}}&lt;br&gt;[[Исмаила Сарр]] {{гол|56}}&lt;br&gt;[[Пап Гейе]] {{гол|59||71}}&lt;br&gt;[[Илиман Ндиай]] {{гол|82}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 43 036
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Энтони Тэйлор]]
}}

=== J тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Аргентина}}|3|0|0|8|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Аустрия}}{{efn|Бетпе-бет шайқаста тең ойын болды (Аустрия 3–3 Алжир). Жеңімпаз жалпы гол айырмашылығы негізінде.|name=australg}}|1|1|1|6|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Алжир}}{{efn|name=australg}}|1|1|1|5|7|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Иордания}}|0|0|3|3|8}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп                      = 3:0
| команда2                  = {{футбол|Алжир}}
| голдар1                   = [[Лионель Месси]] {{гол|17||60||76}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 69 045
| төреші                    = {{ту|Польша}} [[Шимон Марциняк]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;21:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аустрия}}
| есеп                      = 3:1
| команда2                  = {{футбол|Иордания}}
| голдар1                   = [[Романо Шмид]] {{гол|20}}&lt;br&gt;[[Язан әл-Араб]] {{гол|76|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Марко Арнаутович]] {{гол|90+12|[[Пенальти|пен.]]}}
| голдар2                   = [[Али Олуан]] {{гол|50}}
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 68 527
| төреші                    = {{ту|Мавритания}} [[Дахане Бейда]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Аустрия}}
| голдар1                   = [[Лионель Месси]] {{гол|38||90+5}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 649
| төреші                    = {{ту|Мысыр}} [[Амин Омар]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Иордания}}
| есеп                      = 1:2
| команда2                  = {{футбол|Алжир}}
| голдар1                   = [[Низар әл-Рашдан]] {{гол|36}}
| голдар2                   = [[Надир Бенбуали]] {{гол|69}}&lt;br&gt;[[Амин Гуири]] {{гол|82}}
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 68 371
| төреші                    = {{ту|Словения}} [[Славко Винчич]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;21:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Алжир}}
| есеп                      = 3:3
| команда2                  = {{футбол|Аустрия}}
| голдар1                   = [[Рафик Бельгали]] {{гол|45}}&lt;br&gt;[[Рияд Маһрез]] {{гол|60||90+3}}
| голдар2                   = [[Марко Арнаутович]] {{гол|28}}&lt;br&gt;[[Марсель Забитцер]] {{гол|55}}&lt;br&gt;[[Саша Калайджич]] {{гол|90+6}}
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 69 045
| төреші                    = {{ту|Өзбекстан}} [[Ильгиз Танташев]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;21:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Иордания}}
| есеп                      = 1:3
| команда2                  = {{футбол|Аргентина}}
| голдар1                   = [[Мұса Тамари]] {{гол|55}}
| голдар2                   = [[Джовани Ло Чельсо]] {{гол|19}}&lt;br&gt;[[Лаутаро Мартинес]] {{гол|31|[[Пенальти|пен.]]}}&lt;br&gt;[[Лионель Месси]] {{гол|80}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 649
| төреші                    = {{ту|Румыния}} [[Иштван Ковач]]
}}

=== K тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Колумбия}}|2|1|0|4|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Португалия}}|1|2|0|6|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}|1|1|1|4|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Өзбекстан}}|0|0|3|2|11}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Португалия}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}
| голдар1                   = [[Жуан Невеш]] {{гол|6}}
| голдар2                   = [[Йоан Висса]] {{гол|45+5}}
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 777
| төреші                    = {{ту|Катар}} [[Абдулрахман Аль-Джассим]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Өзбекстан}}
| есеп                      = 1:3
| команда2                  = {{футбол|Колумбия}}
| голдар1                   = [[Аббосбек Сайджон огли Файзуллаев|Аббосбек Файзуллаев]] {{гол|60}}
| голдар2                   = [[Даниэль Муньос Мехия]] {{гол|40}}&lt;br&gt;[[Луис Фернандо Диас]] {{гол|65}}&lt;br&gt;[[Хаминтон Кампас]] {{гол|90+9}}
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 80 824
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Энтони Тэйлор]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Португалия}}
| есеп                      = 5:0
| команда2                  = {{футбол|Өзбекстан}}
| голдар1                   = [[Криштиану Роналду]] {{гол|6||39}}&lt;br&gt;[[Нуну Мендеш (футболшы, 2002)|Нуну Мендеш]] {{гол|17}}&lt;br&gt;[[Абдувахид Фуркатович Нематов|Абдувахид Нематов]] {{гол|60|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Рафаэл Леан]] {{гол|87}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 777
| төреші                    = {{ту|Марокко}} [[Джалаль Джайед]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Колумбия}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}
| голдар1                   = [[Даниэль Муньос Мехия]] {{гол|76}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 45 358
| төреші                    = {{ту|Италия}} [[Маурицио Мариани]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Колумбия}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Португалия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 64 478
| төреші                    = {{ту|Аустралия}} [[Алиреза Фагани]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Конго Демократиялық Республикасы}}
| есеп                      = 3:1
| команда2                  = {{футбол|Өзбекстан}}
| голдар1                   = [[Йоан Висса]] {{гол|68|[[Пенальти|пен.]]|90+1}}&lt;br&gt;[[Фистон Майеле]] {{гол|78}}
| голдар2                   = [[Эльдор Азаматович Шомурадов|Эльдор Шомурадов]] {{гол|10}}
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 68 239
| төреші                    = {{ту|Германия}} [[Феликс Цвайер]]
}}

=== L тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Англия}}|2|1|0|6|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Хорватия}}|2|0|1|5|5|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Гана}}|1|1|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Панама}}|0|0|3|0|4}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Англия}}
| есеп                      = 4:2
| команда2                  = {{футбол|Хорватия}}
| голдар1                   = [[Харри Кейн]] {{гол|12|[[Пенальти|пен.]]|42}}&lt;br&gt;[[Джуд Беллингем]] {{гол|47}}&lt;br&gt;[[Маркус Рашфорд]] {{гол|85}}
| голдар2                   = [[Мартин Батурина]] {{гол|36}}&lt;br&gt;[[Петар Муса]] {{гол|45+5}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 389
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Клеман Тюрпен]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Гана}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Панама}}
| голдар1                   = [[Калеб Йиренки]] {{гол|90+5}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 42 942
| төреші                    = {{ту|Швеция}} [[Гленн Нюберг]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Англия}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Гана}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 63 983
| төреші                    = {{ту|Гондурас}} [[Саид Мартинес]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Панама}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Хорватия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Анте Будимир]] {{гол|54}}
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 43 036
| төреші                    = {{ту|Габон}} [[Пьер Ачо]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Панама}}
| есеп                      = 0:2
| команда2                  = {{футбол|Англия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Джуд Беллингем]] {{гол|62}}&lt;br&gt;[[Харри Кейн]] {{гол|67}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|Катар}} [[Абдулрахман Аль-Джассим]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Хорватия}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Гана}}
| голдар1                   = [[Петар Сучич]] {{гол|31}}&lt;br&gt;[[Никола Влашич]] {{гол|83}}
| голдар2                   = [[Деррик Люккассен]] {{гол|73}}
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 324
| төреші                    = {{ту|Канада}} [[Дру Фишер]]
}}

=== 3-орын алғандар рейтингі ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}} (K)|1|1|1|4|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Швеция}} (F)|1|1|1|7|7|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Гана}}{{efn|Тәртіп ұпайы: Гана −3, Эквадор −5|name=ghanecu}} (L)|1|1|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Эквадор}}{{efn|name=ghanecu}} (E)|1|1|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|5|{{футбол|Босния және Герцеговина}} (B)|1|1|1|5|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|6|{{футбол|Алжир}} (J)|1|1|1|5|7|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|7|{{футбол|Парагвай}} (D)|1|1|1|2|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|8|{{футбол|Сенегал}} (I)|1|0|2|8|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|9|{{футбол|Иран}} (G)|0|3|0|3|3}}
{{ФК-команда|10|{{футбол|Оңтүстік Корея}} (A)|1|0|2|2|3}}
{{ФК-команда|11|{{футбол|Шотландия}} (C)|1|0|2|1|4}}
{{ФК-команда|12|{{футбол|Уругвай}} (H)|0|2|1|3|4}}
{{ФутболКестеСоңы}}

== Плей-офф ==
{{Турнир32
|29 маусым – [[Фоксборо]]|{{футбол|Германия}}|1 (3)|'''{{футбол|Парагвай}}''' ([[Пенальти|п.]])|'''1 (4)'''
|30 маусым – [[Ист-Ратерфорд]]|'''{{футбол|Франция}}'''|'''3'''|{{футбол|Швеция}}|0
|28 маусым – [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]|{{футбол|Оңтүстік Африка Республикасы}}|0|'''{{футбол|Канада}}'''|'''1'''
|29 маусым – [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]|{{футбол|Нидерланд}}|1 (2)|'''{{футбол|Марокко}}''' ([[Пенальти|п.]])|'''1 (3)'''
|2 шілде – [[Торонто]]|'''{{футбол|Португалия}}'''|'''2'''|{{футбол|Хорватия}}|1
|2 шілде – [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]|'''{{футбол|Испания}}'''|'''3'''|{{футбол|Аустрия}}|0
|1 шілде – [[Санта Клара]]|'''{{футбол|АҚШ}}'''|'''2'''|{{футбол|Босния және Герцеговина}}|0
|1 шілде – [[Сиэтл]]|'''{{футбол|Бельгия}}''' ({{comment|қ.у.а.|Қосымша уақыт алғанда}})|'''3'''|{{футбол|Сенегал}}|2
|29 маусым – [[Хьюстон]]|'''{{футбол|Бразилия}}'''|'''2'''|{{футбол|Жапония}}|1
|30 маусым – [[Арлингтон (Мексика)|Арлингтон]]|{{футбол|Кот-д'Ивуар}}|1|'''{{футбол|Норвегия}}'''|'''2'''
|30 маусым – [[Мехико]]|'''{{футбол|Мексика}}'''|'''2'''|{{футбол|Эквадор}}|0
|1 шілде – [[Атланта]]|'''{{футбол|Англия}}'''|'''2'''|{{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}|1
|3 шілде – [[Майами-Гарденс]]|'''{{футбол|Аргентина}}''' ({{comment|қ.у.а.|Қосымша уақыт алғанда}})|'''3'''|{{футбол|Кабо-Верде}}|2
|3 шілде – [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]|{{футбол|Аустралия}}|1 (2)|'''{{футбол|Мысыр}}'''|'''1 (4)'''
|2 шілде – [[Ванкувер]]|'''{{футбол|Швейцария}}'''|'''2'''|{{футбол|Алжир}}|0
|3 шілде – [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]|'''{{футбол|Колумбия}}'''|'''1'''|{{футбол|Гана}}|0

|4 шілде – [[Филадельфия]]|{{футбол|Парагвай}}|0|'''{{футбол|Франция}}'''|'''1'''
|4 шілде – [[Хьюстон]]|{{футбол|Канада}}|0|'''{{футбол|Марокко}}'''|'''3'''
|6 шілде – [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]|{{футбол|Португалия}}|0|'''{{футбол|Испания}}'''|'''1'''
|6 шілде – [[Сиэтл]]|{{футбол|АҚШ}}|1|'''{{футбол|Бельгия}}'''|'''4'''
|5 шілде – [[Ист-Ратерфорд]]|{{футбол|Бразилия}}|1|'''{{футбол|Норвегия}}'''|'''2'''
|5 шілде – [[Мехико]]|{{футбол|Мексика}}|2|'''{{футбол|Англия}}'''|'''3'''
|7 шілде – [[Атланта]]|'''{{футбол|Аргентина}}'''|'''3'''|{{футбол|Мысыр}}|2
|7 шілде – [[Ванкувер]]|'''{{футбол|Швейцария}}'''|'''0 (4)'''|{{футбол|Колумбия}}|0 (3)

|9 шілде – [[Фоксборо]]|'''{{футбол|Франция}}'''|'''2'''|{{футбол|Марокко}}|0
|10 шілде – [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]|'''{{футбол|Испания}}'''|'''2'''|{{футбол|Бельгия}}|1
|11 шілде – [[Майами-Гарденс]]|{{футбол|Норвегия}}|1|'''{{футбол|Англия}}''' ({{comment|қ.у.а.|Қосымша уақыт алғанда}})|'''2'''
|11 шілде – [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]|'''{{футбол|Аргентина}}''' ({{comment|қ.у.а.|Қосымша уақыт алғанда}})|3|{{футбол|Швейцария}}|1

|14 шілде – [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]|{{футбол|Франция}}|0|'''{{футбол|Испания}}'''|'''2'''
|15 шілде – [[Атланта]]|{{футбол|Англия}}|1|'''{{футбол|Аргентина}}'''|'''2'''

|19 шілде – [[Ист-Ратерфорд]]|{{футбол|Испания}}||{{футбол|Аргентина}}|


|18 шілде – [[Майами-Гарденс]]|{{футбол|Франция}}|3|'''{{футбол|Англия}}'''|'''5'''
}}

=== 32 команда кезеңі ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[28 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Оңтүстік Африка Республикасы}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Канада}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Стивен Эуштакиу]] {{гол|90+2}}
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 69 237
| төреші                    = {{ту|Португалия}} [[Жуан Пиньейру]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[29 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Жапония}}
| голдар1                   = [[Каземиро]] {{гол|56}}&lt;br&gt;[[Габриэл Мартинелли]] {{гол|90+5}}
| голдар2                   = [[Кайсю Сано]] {{гол|29}}
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 777
| төреші                    = {{ту|Италия}} [[Маурицио Мариани]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[29 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Германия}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Парагвай}}
| голдар1                   = [[Кай Хаверц]] {{гол|54}}
| голдар2                   = [[Хулио Сесар Энсисо (футболшы, 2004)|Хулио Сесар Энсисо]] {{гол|42}}
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 63 945
| төреші                    = {{ту|Марокко}} [[Джалаль Джайед]]
}}
{{Пенальтилер сериясы
| есеп                      = 3:4
| ком1                      = {{ublist
 |[[Кай Хаверц]] {{пенмүлт}}
 |[[Йозуа Киммих]] {{пенгол}}
 |[[Жамал Мусиала]] {{пенгол}}
 |[[Ник Вольтемаде]] {{пенмүлт}}
 |[[Надим Амири]] {{пенгол}}
 |[[Йонатан Та]] {{пенмүлт}}
}}
| ком2                      = {{ublist
 |[[Маурисио Магальяйнс Прадо]] {{пенгол}}
 |[[Густаво Гомес]] {{пенгол}}
 |[[Матиас Галарса (парагвайлық футболшы)|Матиас Галарса]] {{пенгол}}
 |[[Антонио Санабрия]] {{пенмүлт}}
 |[[Фабиан Бальбуэна]] {{пенмүлт}}
 |[[Хосе Канале]] {{пенгол}}
}}
| фон                       = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[29 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Нидерланд}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Марокко}}
| голдар1                   = [[Коди Гакпо]] {{гол|72}}
| голдар2                   = [[Исса Диоп]] {{гол|90+2}}
| стадион                   = [[Бе-бе-уве-а (стадион)]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер               = 51 243
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Вилтон Сампайо]]
}}
{{Пенальтилер сериясы
| есеп                      = 2:3
| ком1                      = {{ublist
 |[[Тен Копмейнерс]] {{пенгол}}
 |[[Джастин Клюйверт]] {{пенмүлт}}
 |[[Ваут Вегхорст]] {{пенгол}}
 |[[Квинтен Тимбер]] {{пенмүлт}}
 |[[Крисенсио Саммервилл]] {{пенмүлт}}
}}
| ком2                      = {{ublist
 |[[Нейл Эль-Айнауи]] {{пенмүлт}}
 |[[Суфьян Рахими]] {{пенгол}}
 |[[Шемсдин Тальби]] {{пенгол}}
 |[[Ашраф Хакими]] {{пенмүлт}}
 |[[Исмаэль Сайбари]] {{пенгол}}
}}
| фон                       = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[30 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Кот-д'Ивуар}}
| есеп                      = 1:2
| команда2                  = {{футбол|Норвегия}}
| голдар1                   = [[Амад Диалло]] {{гол|74}}
| голдар2                   = [[Антонио Нуса]] {{гол|39}}&lt;br&gt;[[Эрлинг Холанд]] {{гол|86}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 69 665
| төреші                    = {{ту|Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[30 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Франция}}
| есеп                      = 3:0
| команда2                  = {{футбол|Швеция}}
| голдар1                   = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|45||74}}&lt;br&gt;[[Брадли Баркола]] {{гол|53}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|Нидерланд}} [[Данни Маккели]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[30 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Эквадор}}
| голдар1                   = [[Хулиан Киньонес]] {{гол|22}}&lt;br&gt;[[Рауль Хименес]] {{гол|31}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 80 824
| төреші                    = {{ту|Словения}} [[Славко Винчич]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[1 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Англия}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}
| голдар1                   = [[Харри Кейн]] {{гол|75||86}}
| голдар2                   = [[Бриан Сипенга]] {{гол|7}}
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 68 239
| төреші                    = {{ту|Иордания}} [[Адхам Махадмех]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[1 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;13:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бельгия}}
| есеп                      = 3:2 ({{comment|қ.у.а.|Қосымша уақыт алғанда}})
| команда2                  = {{футбол|Сенегал}}
| голдар1                   = [[Ромелу Лукаку]] {{гол|86}}&lt;br&gt;[[Юри Тилеманс]] {{гол|89||120+5|[[Пенальти|пен.]]}}
| голдар2                   = [[Абиб Диарра]] {{гол|25}}&lt;br&gt;[[Исмаила Сарр]] {{гол|51}}
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 66 925
| төреші                    = {{ту|Гондурас}} [[Саид Мартинес]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[1 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|АҚШ}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Босния және Герцеговина}}
| голдар1                   = [[Фоларин Балоган]] {{гол|45}}&lt;br&gt;[[Малик Тилльман]] {{гол|82}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 68 827
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Рафаэл Клаус]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[2 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Испания}}
| есеп                      = 3:0
| команда2                  = {{футбол|Аустрия}}
| голдар1                   = [[Микель Оярсабаль]] {{гол|36||89}}&lt;br&gt;[[Педро Порро]] {{гол|66}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 492
| төреші                    = {{ту|Швеция}} [[Гленн Нюберг]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[2 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Португалия}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Хорватия}}
| голдар1                   = [[Криштиану Роналду]] {{гол|68|[[Пенальти|пен.]]}}&lt;br&gt;[[Гонсалу Рамуш]] {{гол|90+4}}
| голдар2                   = [[Иван Перишич]] {{гол|53}}
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 43 036
| төреші                    = {{ту|Норвегия}} [[Эспен Эскос]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[2 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Швейцария}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Алжир}}
| голдар1                   = [[Брель Эмболо]] {{гол|10}}&lt;br&gt;[[Дан Ндойе]] {{гол|46}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Яэль Фалькон]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[3 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;13:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аустралия}}
| есеп                      = 1:1 ({{comment|қ.у.а.|Қосымша уақыт алғанда}})
| команда2                  = {{футбол|Мысыр}}
| голдар1                   = [[Мохамед Хани]] {{гол|55|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2                   = [[Эмам Ашур]] {{гол|13}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 244
| төреші                    = {{ту|Уругвай}} [[Густаво Техера]]
}}
{{Пенальтилер сериясы
| есеп                      = 2:4
| ком1                      = {{ublist
 |[[Харри Суттар]] {{пенмүлт}}
 |[[Джексон Ирвин]] {{пенгол}}
 |[[Авер Мабил]] {{пенгол}}
 |[[Лукас Херрингтон]] {{пенмүлт}}
}}
| ком2                      = {{ublist
 |[[Махмуд Сабер]] {{пенгол}}
 |[[Рами Рабиа]] {{пенгол}}
 |[[Мохаммед Салах]] {{пенгол}}
 |[[Хоссам Абдельмагид]] {{пенгол}}
}}
| фон                       = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[3 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп                      = 3:2
| команда2                  = {{футбол|Кабо-Верде}}
| голдар1                   = [[Лионель Месси]] {{гол|29}}&lt;br&gt;[[Лисандро Мартинес]] {{гол|92}}&lt;br&gt;[[Дини (футболшы, 1995)|Дини]] {{гол|111|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2                   = [[Дерой Дуарте]] {{гол|59}}&lt;br&gt;[[Сидни Кабрал]] {{гол|103}}
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 64 478
| төреші                    = {{ту|Канада}} [[Дру Фишер]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[3 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:30 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Колумбия}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Гана}}
| голдар1                   = [[Джон Адольфо Ариас]] {{гол|14}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 69 045
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Клеман Тюрпен]]
}}


=== 16 команда кезеңі ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[4 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Канада}}
| есеп                      = 0:3
| команда2                  = {{футбол|Марокко}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Аззедин Унаи]] {{гол|50||82}}&lt;br&gt;[[Суфьян Рахими]] {{гол|90+8}}
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 777
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Майкл Оливер]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[4 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Парагвай}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Франция}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|70|[[Пенальти|пен.]]}}
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 324
| төреші                    = {{ту|Өзбекстан}} [[Ильгиз Танташев]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[5 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп                      = 1:2
| команда2                  = {{футбол|Норвегия}}
| голдар1                   = [[Неймар]] {{гол|90+10|[[Пенальти|пен.]]}}
| голдар2                   = [[Эрлинг Холанд]] {{гол|79||90}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|АҚШ}} [[Исмаил Эльфат]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[5 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп                      = 2:3
| команда2                  = {{футбол|Англия}}
| голдар1                   = [[Хулиан Киньонес]] {{гол|42}}&lt;br&gt;[[Рауль Хименес]] {{гол|69|[[Пенальти|пен.]]}}
| голдар2                   = [[Джуд Беллингем]] {{гол|36||38}}&lt;br&gt;[[Харри Кейн]] {{гол|60}}
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 80 824
| төреші                    = {{ту|Аустралия}} [[Алиреза Фагани]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[6 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;14:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Португалия}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Испания}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Микель Мерино]] {{гол|90+1}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 649
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Энтони Тэйлор]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[6 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|АҚШ}}
| есеп                      = 1:4
| команда2                  = {{футбол|Бельгия}}
| голдар1                   = [[Малик Тилльман]] {{гол|31}}
| голдар2                   = [[Шарль де Кетеларе]] {{гол|9||33}}&lt;br&gt;[[Ханс Ванакен]] {{гол|57}}&lt;br&gt;[[Ромелу Лукаку]] {{гол|90+3}}
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 66 925
| төреші                    = {{ту|Иордания}} [[Адхам Махадмех]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[7 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп                      = 3:2
| команда2                  = {{футбол|Мысыр}}
| голдар1                   = [[Кристиан Ромеро]] {{гол|79}}&lt;br&gt;[[Лионель Месси]] {{гол|83}}&lt;br&gt;[[Энцо Фернандес]] {{гол|90+2}}
| голдар2                   = [[Яссер Ибрагим]] {{гол|15}}&lt;br&gt;[[Мостафа Зико]] {{гол|67}}
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 68 239
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Франсуа Летексье]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[7 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;13:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Швейцария}}
| есеп                      = 0:0 ({{comment|қ.у.а.|Қосымша уақыт алғанда}})
| команда2                  = {{футбол|Колумбия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|Сальвадор}} [[Иван Бартон]]
}}
{{Пенальтилер сериясы
| есеп                      = 4:3
| ком1                      = {{ublist
 |[[Гранит Джака]] {{пенгол}}
 |[[Зеки Амдуни]] {{пенгол}}
 |[[Мануэль Аканджи]] {{пенмүлт}}
 |[[Седрик Иттен]] {{пенгол}}
 |[[Рубен Варгас]] {{пенгол}}
}}
| ком2                      = {{ublist
 |[[Хуан Кинтеро]] {{пенгол}}
 |[[Давинсон Санчес]] {{пенмүлт}}
 |[[Хаминтон Кампас]] {{пенгол}}
 |[[Хуан Камило Эрнандес]] {{пенмүлт}}
 |[[Луис Фернандо Диас]] {{пенгол}}
}}
| фон                       = 
}}

=== Ширек финал ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[9 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Франция}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Марокко}}
| голдар1                   = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|60}}&lt;br&gt;[[Усман Дембеле]] {{гол|66}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 63 811
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Тельо Факундо]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[10 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Испания}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Бельгия}}
| голдар1                   = [[Фабиан Руис]] {{гол|30}}&lt;br&gt;[[Микель Мерино]] {{гол|88}}
| голдар2                   = [[Шарль де Кетеларе]] {{гол|41}}
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 492
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Майкл Оливер]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[11 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Норвегия}}
| есеп                      = 2:1 ({{comment|қ.у.а.|Қосымша уақыт алғанда}})
| команда2                  = {{футбол|Англия}}
| голдар1                   = [[Андреас Шельдеруп]] {{гол|30}}
| голдар2                   = [[Джуд Беллингем]] {{гол|45+2}} {{гол|93}}
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 64 478
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Клеман Тюрпен]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[11 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп                      = 3:1 ({{comment|қ.у.а.|Қосымша уақыт алғанда}})
| команда2                  = {{футбол|Швейцария}}
| голдар1                   = [[Алексис Макаллистер]] {{гол|10}}&lt;br /&gt;[[Хулиан Альварес]] {{гол|112}}&lt;br /&gt;[[Лаутаро Мартинес]] {{гол|120+1}}
| голдар2                   = [[Дан Ндойе]] {{гол|67}}
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 69 045
| төреші                    = {{ту|Португалия}} [[Жуан Пиньейру]]
}}

=== Жартылай финал ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[14 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;14:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол|Франция}}
| есеп                      = 0:2
| команда2                  = {{футбол|Испания}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Микель Оярсабаль]] {{гол|22|[[Пенальти|пен.]]}}&lt;br&gt;[[Педро Порро]] {{гол|58}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 176
| төреші                    = {{ту|Сальвадор}} [[Иван Бартон]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[15 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол|Англия}}
| есеп                      = 1:2
| команда2                  = {{футбол|Аргентина}}
| голдар1                   = [[Энтони Гордон]] {{гол|55}}
| голдар2                   = [[Энцо Фернандес]] {{гол|85}}&lt;br&gt;[[Лаутаро Мартинес]] {{гол|90+2}}
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 68 239
| төреші                    = {{ту|АҚШ}} [[Исмаил Эльфат]]
}}

=== 3-орын үшін матч ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[18 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Франция}}
| есеп                      = 4:6
| команда2                  = {{футбол|Англия}}
| голдар1                   = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|48||66}}&lt;br&gt;[[Брадли Баркола]] {{гол|54}}&lt;br&gt;[[Усман Дембеле]] {{гол|90+6}}
| голдар2                   = [[Деклан Райс]] {{гол|3}}&lt;br&gt;[[Эзри Конса]] {{гол|18}}&lt;br&gt;[[Букайо Сака]] {{гол|37||45+1||87|[[Пенальти|пен.]]}}&lt;br&gt;[[Джуд Беллингем]] {{гол|90+8}}
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 65 326
| төреші                    = {{ту|Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]]
}}

=== Финал ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[19 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Испания}}
| есеп                      = 104-матч
| команда2                  = {{футбол|Аргентина}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = {{ту|Словения}} [[Славко Винчич]]
}}

== Статистика ==
=== Гол салғандар ===
Чемпионаттың 103 матчында 306 гол салынған. Орта есеппен алғанда бұл — матч сайын 2,97 гол (2026 жылғы 19 шілде ақпаратынша; 04:10 [[Қазақстандағы уақыт|UTC+5]]). '''Жуан мәтінмен''' чемпионатта әлі белсенді ойыншылар белгіленген.

;10 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Франция}} [[Килиан Мбаппе]]
{{div col end}}

;8 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Аргентина}} '''[[Лионель Месси]]'''
{{div col end}}

;7 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Англия}} [[Джуд Беллингем]]
*{{футбол-ту|Норвегия}} [[Эрлинг Холанд]]
{{div col end}}

;6 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Англия}} [[Харри Кейн]]
*{{футбол-ту|Франция}} [[Усман Дембеле]]
{{div col end}}

;5 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Испания}} '''[[Микель Оярсабаль]]'''
{{div col end}}

;4 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Бразилия}} [[Винисиус Жуниор]]
*{{футбол-ту|Мексика}} [[Хулиан Киньонес]]
*{{футбол-ту|Сенегал}} [[Исмаила Сарр]]
{{div col end}}

;3 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|АҚШ}} [[Фалорин Балоган]]
*{{футбол-ту|Англия}} [[Букайо Сака]]
*{{футбол-ту|Аргентина}} '''[[Лаутаро Мартинес]]'''
*{{футбол-ту|Бельгия}} [[Ромелу Лукаку]]
*{{футбол-ту|Бельгия}} [[Шарль де Кетеларе]]
*{{футбол-ту|Бразилия}} [[Матеус Кунья]]
*{{футбол-ту|Германия}} [[Кай Хаверц]]
*{{футбол-ту|Германия}} [[Дениз Ундав]]
*{{футбол-ту|Жаңа Зеландия}} [[Элайджа Джаст]]
*{{футбол-ту|Канада}} [[Джонатан Дэвид]]
*{{футбол-ту|Конго Демократиялық Республикасы}} [[Йоан Висса]]
*{{футбол-ту|Мексика}} [[Рауль Хименес]]
*{{футбол-ту|Марокко}} [[Исмаэль Сайбари]]
*{{футбол-ту|Нидерланд}} [[Брайан Бробби]]
*{{футбол-ту|Нидерланд}} [[Коди Гакпо]]
*{{футбол-ту|Португалия}} [[Криштиану Роналду]]
*{{футбол-ту|Швейцария}} [[Жоан Манзамби]]
{{div col end}}

;2 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|АҚШ}} [[Малик Тильман]]
*{{футбол-ту|Алжир}} [[Рияд Маһрез]]
*{{футбол-ту|Аргентина}} '''[[Энцо Фернандес]]'''
*{{футбол-ту|Аустрия}} [[Марко Арнаутович]]
*{{футбол-ту|Бельгия}} [[Юри Тилеманс]]
*{{футбол-ту|Бельгия}} [[Леандро Троссард]]
*{{футбол-ту|Босния және Герцеговина}} [[Эрмин Махмич]]
*{{футбол-ту|Жапония}} [[Даити Камада]]
*{{футбол-ту|Жапония}} [[Аясэ Уэда]]
*{{футбол-ту|Иран}} [[Рамин Резаэян]]
*{{футбол-ту|Испания}} '''[[Микель Мерино]]'''
*{{футбол-ту|Испания}} '''[[Педро Порро]]'''
*{{футбол-ту|Канада}} [[Кайл Ларин]]
*{{футбол-ту|Колумбия}} [[Даниэль Муньос Мехия]]
*{{футбол-ту|Кот-д'Ивуар}} [[Амад Диалло]]
*{{футбол-ту|Кот-д'Ивуар}} [[Николя Пепе]]
*{{футбол-ту|Марокко}} [[Аззедин Унаи]]
*{{футбол-ту|Марокко}} [[Суфьян Рахими]]
*{{футбол-ту|Мысыр}} [[Эмам Ашур]]
*{{футбол-ту|Мысыр}} [[Мостафа Зико]]
*{{футбол-ту|Нидерланд}} [[Крисенсио Саммервилл]]
*{{футбол-ту|Сенегал}} [[Абиб Диарра]]
*{{футбол-ту|Сенегал}} [[Пап Гейе]]
*{{футбол-ту|Швейцария}} [[Брель Эмболо]]
*{{футбол-ту|Швейцария}} [[Рубен Варгас]]
*{{футбол-ту|Швейцария}} [[Дан Ндойе]]
*{{футбол-ту|Швеция}} [[Ясин Айяри]]
*{{футбол-ту|Швеция}} [[Антони Эланга]]
*{{футбол-ту|Уругвай}} [[Максимилиано Араухо]]
{{div col end}}

;1 автогол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Аустралия}} [[Камерон Берджесс]] (АҚШ-қа қарсы)
*{{футбол-ту|Ирак}} [[Аймен Хусейн]] (Норвегияға қарсы)
*{{футбол-ту|Иордания}} [[Язан әл-Араб]] (Аустрияға қарсы)
*{{футбол-ту|Кабо-Верде}} [[Дини (футболшы, 1995)|Дини]] (Аргентинаға қарсы)
*{{футбол-ту|Катар}} [[Махмуд Абунада]] (Босния және Герцеговинаға қарсы)
*{{футбол-ту|Катар}} [[Мохамед Манай]] (Канадаға қарсы)
*{{футбол-ту|Марокко}} [[Яссин Буну]] (Гаитиге қарсы)
*{{футбол-ту|Өзбекстан}} [[Абдувахид Фуркатович Нематов|Абдувахид Нематов]] (Испанияға қарсы)
*{{футбол-ту|Парагвай}} [[Дамьян Бобадилья]] (АҚШ-қа қарсы)
*{{футбол-ту|Сауд Арабиясы}} [[Хасан ат-Тамбакти]] (Испанияға қарсы)
*{{футбол-ту|Тунис}} [[Эльес Схири]] (Нидерландқа қарсы)
*{{футбол-ту|Швейцария}} [[Миро Мухайм]] (Катарға қарсы)
{{div col end}}

;2 автогол
*{{футбол-ту|Мысыр}} [[Мохамед Хани]] (Бельгияға қарсы)

=== Тәртіп ===
Ойыншы немесе команданың ресми өкілі келесі бұзушылықтар үшін турнирдің келесі ойынынан автоматты түрде шеттетіледі:&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |language=en |publisher=[[FIFA]]}} {{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |date=2025-06-23}}&lt;/ref&gt;
*Қызыл карточка алғаны (ауыр құқық бұзушылықтар үшін қызыл карточка мерзімі ұзартылуы мүмкін);
*және турнирде екі сары қағаз алғаны үшін;{{efn|Матчтан кейінгі пенальти кезінде сары қағаз көрсетілмейді. Ойыншы матч кезінде екі сары қағаз алып та ойнай бере алады, бірақ турнир кезінде бұл есептелетін болады.}} сары қағаздар топтық кезең аяқталғаннан кейін және ширек финалдан кейін күшін жояды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://inside.fifa.com/organisation/fifa-council/media-releases/council-increases-record-financial-distribution-member-associations-world-cup-2026 |title=FIFA Council increases record financial distribution to all 48 Participating Member Associations at the FIFA World Cup 2026 |language=en |publisher=[[FIFA]] |date=2025-06-28 |accessdate=2026-06-29}}&lt;/ref&gt;

{{Ілеспе тақырыпша}}
{| class=&quot;wikitable sortable sticky-header&quot; style=&quot;text-align:left&quot;
|+ Ойыншы, не ресми өкілге қойылған дисквалификациялар
|-
! Ойыншы
! class=unsortable |Бұзақылығы
! Қуылды
|-
| {{футбол-ту|Оңтүстік Африка Республикасы}} [[Сфифело Ситхоул]]
| {{қуылды}}; [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Мексика Ұлттық футбол құрамасы|Мексика]]ға қарсы матчта (1-матч; 11 маусым)
| [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Чехия Ұлттық футбол құрамасы|Чехия]]ға қарсы матч (2-матч; 18 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Оңтүстік Африка Республикасы}} [[Темба Зване]]
| {{қуылды}}; [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Мексика Ұлттық футбол құрамасы|Мексика]]ға қарсы матчта (1-матч; 11 маусым)
| [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Чехия Ұлттық футбол құрамасы|Чехия]]ға қарсы матчта (2-матч; 18 маусым)&lt;br&gt;[[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Оңтүстік Корея Ұлттық футбол құрамасы|Оңтүстік Корея]]ға қарсы матч (3-матч; 24 маусым)&lt;br&gt;[[#32 команда кезеңі|32 команда кезеңі]]ндегі [[Канада Ұлттық футбол құрамасы|Канада]]ға қарсы матч (28 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Мексика}} [[Сесар Монтес]]
| {{қуылды}}; [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Оңтүстік Африка Республикасы Ұлттық футбол құрамасы|Оңтүстік Африка Республикасы]]на қарсы матчта (1-матч; 11 маусым)
| [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Оңтүстік Корея Ұлттық футбол құрамасы|Оңтүстік Корея]]ға қарсы матч (2-матч; 18 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Оңтүстік Африка Республикасы}} [[Тебохо Мокоэна (1997)|Тебохо Мокоэна]]
| {{СҚ}}; [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Мексика Ұлттық футбол құрамасы|Мексика]]ға қарсы матчта (1-матч; 11 маусым)&lt;br&gt;{{СҚ}}; [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Чехия Ұлттық футбол құрамасы|Чехия]]ға қарсы матч (2-матч; 18 маусым)
| [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Оңтүстік Корея Ұлттық футбол құрамасы|Оңтүстік Корея]]ға қарсы матч (3-матч; 24 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Босния және Герцеговина}} [[Тарик Мухаремович]]
| {{қуылды}}; [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Швейцария Ұлттық футбол құрамасы|Швейцария]]ға қарсы матчта (2-матч; 18 маусым)
| [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Катар Ұлттық футбол құрамасы|Катар]]ға қарсы матч (3-матч; 24 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Катар}} [[Хомам Ахмед]]
| {{қуылды}}; [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Канада Ұлттық футбол құрамасы|Канада]]ға қарсы матчта (2-матч; 18 маусым)
| [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Босния және Герцеговина Ұлттық футбол құрамасы|Босния және Герцеговина]]ға қарсы матч (3-матч; 24 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Катар}} [[Ассим Мадибо]]
| {{қуылды}}; [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Канада Ұлттық футбол құрамасы|Канада]]ға қарсы матчта (2-матч; 18 маусым)
| [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Босния және Герцеговина Ұлттық футбол құрамасы|Босния және Герцеговина]]ға қарсы матч (3-матч; 24 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Парагвай}} [[Мигель Альмирон]]
| {{қуылды}}; [[#D тобы|D тобы]]ндағы [[Түркия Ұлттық футбол құрамасы|Түркия]]ға қарсы матчта (2-матч; 19 маусым)
| [[#D тобы|D тобы]]ндағы [[Аустралия Ұлттық футбол құрамасы|Аустралия]]ға қарсы матч (3-матч; 25 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Бельгия}} [[Натан Нгой]]
| {{қуылды}}; [[#G тобы|G тобы]]ндағы [[Иран Ұлттық футбол құрамасы|Иран]]ға қарсы матчта (2-матч; 21 маусым)
| [[#G тобы|G тобы]]ндағы [[Жаңа Зеландия Ұлттық футбол құрамасы|Жаңа Зеландия]]ға қарсы матч (3-матч; 26 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Кабо-Верде}} [[Сидни Кабрал]]
| {{СҚ}}; [[#H тобы|H тобы]]ндағы [[Испания Ұлттық футбол құрамасы|Испания]]ға қарсы матчта (1-матч; 15 маусым)&lt;br&gt;{{СҚ}}; [[#H тобы|H тобы]]ндағы [[Уругвай Ұлттық футбол құрамасы|Уругвай]]ға қарсы матчта (2-матч; 21 маусым)
| [[#H тобы|H тобы]]ндағы [[Сауд Арабиясы Ұлттық футбол құрамасы|Сауд Арабиясы]]на қарсы матч (3-матч; 26 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Парагвай}} [[Диего Гомес (парагвайлық футболшы)|Диего Гомес]]
| {{СҚ}}; [[#D тобы|D тобы]]ндағы [[АҚШ Ұлттық футбол құрамасы|АҚШ]]-қа қарсы матчта (1-матч; 12 маусым)&lt;br&gt;{{СҚ}}; [[#D тобы|D тобы]]ндағы [[Аустралия Ұлттық футбол құрамасы|Аустралия]]ға қарсы матчта (3-матч; 25 маусым)
| [[#32 команда кезеңі|32 команда кезеңі]]ндегі [[Германия Ұлттық футбол құрамасы|Германия]]ға қарсы матч (29 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Ирак}} [[Ребин Сулака]]
| {{Қуылды}}; [[#I тобы|I тобы]]ндағы [[Сенегал Ұлттық футбол құрамасы|Сенегал]]ға қарсы матчта (3-матч; 26 маусым)
| ''Дисквалификация турнирден тыс орын алды''
|-
| {{футбол-ту|Уругвай}} [[Агустин Каноббио]]
| {{Қуылды}}; [[#H тобы|H тобы]]ндағы [[Испания Ұлттық футбол құрамасы|Испания]]ға қарсы матчта (3-матч; 26 маусым)
| ''Дисквалификация турнирден тыс орын алды''
|-
| {{футбол-ту|Мысыр}} [[Моханад Лашин]]
| {{СҚ}}; [[#G тобы|G тобы]]ндағы [[Жаңа Зеландия Ұлттық футбол құрамасы|Жаңа Зеландия]]ға қарсы матчта (2-матч; 21 маусым)&lt;br&gt;{{СҚ}}; [[#G тобы|G тобы]]ндағы [[Иран Ұлттық футбол құрамасы|Иран]]ға қарсы матчта (3-матч; 26 маусым)
| [[#32 команда кезеңі|32 команда кезеңі]]ндегі [[Аустралия Ұлттық футбол құрамасы|Аустралия]]ға қарсы матч (3 шілде)
|-
| {{футбол-ту|Эквадор}} [[Пьеро Инкапье]]
| {{Қуылды}}; [[#32 команда кезеңі|32 команда кезеңі]]ндегі [[Мексика Ұлттық футбол құрамасы|Мексика]]ға қарсы матч (30 маусым)
| ''Дисквалификация турнирден тыс орын алды''
|-
| {{футбол-ту|АҚШ}} [[Фоларин Балоган]]
| {{Қуылды}}; [[#32 команда кезеңі|32 команда кезеңі]]ндегі [[Босния және Герцеговина Ұлттық футбол құрамасы|Босния және Герцеговина]]ға қарсы матч (1 шілде)
| ''Дисквалификация берілмей кетті''
|-
| {{футбол-ту|Англия}} [[Джарелл Куанса]]
| {{Қуылды}}; [[#16 команда кезеңі|16 команда кезеңі]]ндегі [[Мексика Ұлттық футбол құрамасы|Мексика]]ға қарсы матч (5 шілде)
| [[#Ширек финал|Ширек финал]]дағы [[Норвегия Ұлттық футбол құрамасы|Норвегия]]ға қарсы матч (11 шілде)
|-
| {{футбол-ту|Мысыр}} [[Саафан эль-Сагир]] {{small|(қақпашы бапкері)}}
| {{Қуылды}}; [[#16 команда кезеңі|16 команда кезеңі]]ндегі [[Аргентина Ұлттық футбол құрамасы|Аргентина]]ға қарсы матч (7 шілде)
| ''Дисквалификация турнирден тыс орын алды''
|-
| {{футбол-ту|Швейцария}} [[Брель Эмболо]]
| {{Қуылды|2}}; [[#Ширек финал|Ширек финал]]дағы [[Аргентина Ұлттық футбол құрамасы|Аргентина]]ға қарсы матч (11 шілде)
| ''Дисквалификация турнирден тыс орын алды''
|-
|}

== Марапаттары ==
=== Сыйлық ақша ===
2026 жылғы сәуірде [[ФИФА]] барлық қатысушы елдер үшін жүлделерді растады, кеңейтілген турнирдің жалпы бөлінуі 871 миллион АҚШ долларын құрады, бұл алдыңғы турнирдің жүлде қорының екі есесіне жуық. Жалпы сомасы 871 миллион доллардың 671 миллион доллары ойын негізделген жүлделерге кетеді, қалған 200 миллион доллар командалар арасында ойын сапасына қарамастан төленеді. Әрбір білікті команда 2,5 миллион доллар көлемінде дайындық ақшасын алады; мұны топтық кезеңдегі жарыстан шығарылумен бірге есептегенде, әр командаға ең аз жалпы сома 12,5 миллион доллар беріледі, ал жеңімпаз 62,5 миллион долларға дейін алады.

{{Ілеспе тақырыпша}}
{| class=&quot;wikitable sortable sticky-header&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|+ Ойын сапасы негізделген сыйлық ақша
|-
! rowspan=&quot;2&quot; | Орны
! rowspan=&quot;2&quot; | Команда саны
! colspan=&quot;2&quot; | Сыйлығы (миллиондарда)
|-
! Әр командаға
! Жалпы
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | Чемпиондар
| 1
| $50
| $50
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 2-орын
| 1
| $33
| $33
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 3-орын
| 1
| $29
| $29
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 4-орын
| 1
| $27
| $27
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 5–8-орындар (ширек финал)
| 4
| $19
| $76
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 9–16-орындар (16 команда кезеңі)
| 8
| $15
| $120
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 17–32-орындар (32 команда кезеңі)
| 16
| $11
| $176
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 33–48-орындар (топтық кезең)
| 16
| $10
| $160
|-
! Жалпы
! 48
! colspan=&quot;2&quot; |$671
|}

=== Жеке ойыншы және құрама марапаттары ===
{{Толық мақала|Футболдан әлем біріншілігінің марапаттары}}
Әрбір әлем чемпионаты аяқталған соң ФИФА жақсы көзге түскен футболшылар мен құраманы түрлі номинациялармен марапаттайды. Қазіргі күнде негізгі мараппаттар мен атақтар төмендегіше:
*«Алтын доп» — Ең үздік футболшыға.
*«Алтын бутцы» — Үздік сұрмергенге
*«Алтын қолғап» немесе «adidas Golden Glove» — үздік қақпашыға (2006 жылға дейін Лев Яшин атындағы жүлде).
*Үздік жас ойыншы — 21 жасқа дейінгі футболшылардың арасындағы ең үздігіне.
*«Адал ойын» немесе Fair Play — Адалдығымен көзге түскен құрамаға

== Көрсетілімі ==
2026 жылғы әлем біріншілігінің Қазақстандағы ресми хабар таратушысы — [[Qazsport]] телеарнасы.

== Ескертпелер ==
{{Notelist}}

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Футболдан әлем чемпионаттары}}
[[Санат:Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі]]
[[Санат:2026 жылғы футбол]]</text>
      <sha1>5nq2dojvvspzpp9a0tqrdhtsw0kvkap</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631670</id>
      <parentid>3631656</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T00:23:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тәртіп */</comment>
      <origin>3631670</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="145751" sha1="5pfz5onilbxbypx0xtp022i8cuzt799" xml:space="preserve">{{Футбол құрамаларының жарысы
  | өткізу орыны      = {{USA}}&lt;br /&gt;{{CAN}}&lt;br /&gt;{{MEX}}
  | қалалар           = 16
  | стадиондар        = 16
  | іріктеу мерзімі   = 
  | финал мерзімі     = 11 маусым – 19 шілде 2026
  | атауы             = Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі
  | tourney_name      = FIFA World Cup 2026&lt;br&gt;Coupe du monde de football 2026&lt;br&gt;Copa Mundial de la FIFA 2026
  | логотипі          = 2026 FIFA World Cup.png
  | қатысушылар саны  = 48
  | финалдағы қатысушылар = 
  | чемпион    = 
  | рет        = 
  | 2 орын     = 
  | 3 орын     = 
  | 4 орын     = 
  | финал өтетін орыны      = «[[Метлайф-стэдиум|Метлайф]]», [[Ист-Ратерфорд]], [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]
  | ойналған мачтар саны    = 103
  | іріктеудегі ойындар     = 899
  | голдар саны             = 305
  | іріктеудегі голдар саны = 2527
  | келушілер_саны          = 
  | бомбардир               = {{ту|Франция}} [[Килиан Мбаппе]]
  | бголдар                 = 10
  | бомбардирлерді іріктеу  = {{Ту|Норвегия}} [[Эрлинг Холанд]]
  | іголдар                 = 16
  | үздік ойыншы     = 
  | үздік қақпашы    = 
  | үздік жас ойыншы = 
  |алд           = [[Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі|Катар 2022]]
  |кел           = 2030
}}
'''Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі''' — футболдан 23-әлем чемпионаты, 2026 жылы жаздыгүні өтуде. Бастапқыда чемпионаттың финалдық кезеңіне әдеттегідей 32 команда қатысуы керек еді, бірақ 2017 жылғы 10 қаңтарда ФИФА президенті [[Джанни Инфантино]] қатысушылар санын 48-ге дейін ұлғайту туралы шешім қабылдағанын мәлімдеді.

2018 жылғы 13 маусымда [[Мәскеу]]де өткен [[ФИФА]]-ның 68-конгресінің отырысында футболдан әлем чемпионаты қарсаңында турнирді өткізу орны туралы шешім қабылданды. Матчтар 16 қалада өтеді. Ойындарды өткізуге үміткер қалалар: [[Мехико]], [[Гвадалахара]], [[Монтеррей]] (барлығы [[Мексика]]да), [[Эдмонтон]], [[Торонто]], [[Монреаль]] (барлығы [[Канада]]да), [[Нью-Йорк]], [[Филадельфия]], [[Балтимор]], [[Вашингтон]], [[Бостон]], [[Цинциннати]], [[Нэшвилл (Мичиган)|Нашвилл]], [[Атланта]], [[Орландо (Оклахома)|Орландо]], [[Майами]], [[Хьюстон]], [[Даллас]], [[Лос Анжелес|Лос-Анджелес]], [[Сан-Франциско]], [[Денвер]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]], [[Сиэтл]] (барлығы АҚШ-та).

Чемпионаттың қазіргі бомбардирі — 10 гол салған франциялық [[Килиан Мбаппе]].

== Өтетін жерді таңдау ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
!Елдер
!Бірінші тур
|-
| align=&quot;left&quot; |{{USA}} / {{CAN}} / {{MEX}}|| 134 {{yes|134}}
|-
| align=&quot;left&quot; |{{MAR}}
|65
|}

=== Өтінішін қайтарып алған елдер ===
* {{CHN}} / {{IND}} — 2 Азия елі чемпионатты бірлесіп өткізуге ниетті болды. Кейін өтініштерін кері қайтарып алынды.
* {{IDN}} — басында қызығушылық танытты. Жергілікті белсенділер ел үкіметіне чемпионатты қабылдау туралы петиция ұйымдастыруды ұйғарды, бірақ бұл сәтті болмады.
* {{ECU}} / {{BOL}} / {{PER}} / {{PAR}} — Оңтүстік Американың 4 елі бірден әлем чемпионатын бірлесіп өткізетінін жариялады. Бірақ кейін бұл идея тиісті қолдау таппады..
* {{NZL}} — ел алғашында чемпионатты бөлек өткізгісі келді, бірақ кейінірек көршісі — [[Аустралия]]мен бірге өтініш беруге шешім қабылдады.

== Чемпионаттың ерекшеліктері ==
*Бірінші рет әлем чемпионаты Канадада өтеді
*Бірінші рет әлем чемпионаты үш елде ұйымдастырылады.
*[[Мексика]] әлем чемпионатын үшінші рет өткізгелі жатқан бірінші мемлекет (алдын [[Футболдан 1970 жылғы әлем біріншілігі|1970]] және [[Футболдан 1986 жылғы әлем біріншілігі|1986]] жылдары).
*Бірінші рет 48 команды әлем чемпионатында қатысады

== Іріктеу турнирі ==

=== Жолдамалардың құрлықтарға бөлінуі ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!Континент (конфедерация)
!Бөлінетін 
орын
!Мүшелер 
саны
|-
|Азия (АФК)
|'''8'''
|46
|-
|Африка (КАФ)
|'''9'''
|54
|-
|Солт. және Орт. Америка (КОНКАКАФ)
|'''6'''
|35
|-
|Оңт. Америка (КОНМЕБОЛ)
|'''6'''
|10
|-
|Океания (ОФК)
|'''1'''
|11
|-
|Еуропа (УЕФА)
|'''16'''
|55
|-
|Плей-офф
|'''2'''
|0
|-
!Бары
!48
!208+3
|}

{| class=&quot;wikitable sortable mw-collapsible&quot;
!Ұлттық құрама
!Біліктілік әдісі
!Біліктілік берілген күні
!Қатысуы
!Қатарынан
!Соңғы рет қатысқан
!Ең жақсы нәтиже
|-
|АҚШ
| rowspan=&quot;3&quot; |Ұйымдастырушы
| rowspan=&quot;3&quot; |13 маусым 2018 жылы
|12
| rowspan=&quot;2&quot; |2
| rowspan=&quot;3&quot; |2022
|3-ші орын (1930)
|-
|Канада
|3
|Топтық кезең (1986, 2022)
|-
|Мексика
|18
|9
|1/4 финалы (1970, 1986)
|}

== Қатысушылары==
=== Іріктеу турнирінің барысы туралы жалпы мәлімет ===
{| class=&quot;wikitable mw-collapsible&quot;
|+Конфедерациялар бойынша ваучерлерді бөлу
|-
! width=&quot;90&quot; |Континент (конфедерация)
! width=&quot;80&quot; |Жалпы орын
! width=&quot;80&quot; |ФИФА мүшелерінің жалпы саны
! width=&quot;80&quot; |Бос орындар
! width=&quot;80&quot; |Барлық тіркелген командалар
! width=&quot;80&quot; |Финалға өтті
! width=&quot;80&quot; |Шығу мүмкіндігі барлар
! width=&quot;80&quot; |Таңдауға қатысуды жалғастырды, бірақ біліктілік алу мүмкіндігін жоғалтты
! width=&quot;80&quot; |Ұтылды немесе шығарылды
! width=&quot;115&quot; |Іріктеу турнирінің басталуы
! width=&quot;115&quot; |Іріктеу турнирінің аяқталуы
|-
|Азия ([[Азия Футбол Конфедерациясы|АФК]])
|'''8'''
|47
|8
|0
|0
|0
|0
|0
|қазан 2023
|қараша 2025
|-
|Африка ([[Африка Футбол Конфедерациясы|КАФ]])
|'''9'''
|54
|9
|0
|0
|0
|0
|0
|
|
|-
|Солтүстік және Орталық Америка ([[КОНКАКАФ]])
|'''6'''
|35
|3
|0
|3
|0
|0
|0
|
|
|-
|Оңтүстік Америка ([[КОНМЕБОЛ]])
|'''6'''
|10
|6
|0
|0
|0
|0
|0
|23 наурыз 2023
|
|-
|Океания ([[Азия Футбол Конфедерациясы|ОФК]])
|'''1'''
|11
|1
|0
|0
|0
|0
|0
|
|
|-
|Еуропа ([[УЕФА]])
|'''16'''
|55
|16
|0
|0
|0
|0
|0
|наурыз 2025
|наурыз 2026
|-
|Плей-офф
|'''2'''
|0
|2
|0
|0
|0
|0
|0
|
|
|-
!Барлығы
!48
!209+3
!45
!0
!3
!0
!0
!0
!
!
|}
[[Америка Құрама Штаттары|А]]ҚШ, [[Канада]] и [[Мексика]] 2026 жылғы әлем чемпионатының финалдық кезеңіне қабылдаушы елдер ретінде автоматты түрде жолдама алды. Конфедерациялар финалдық турнирде кепілдендірілген 43 орынды алады. Құрлықаралық плей-офф кезеңінде әр конфедерациядан бір командадан басқа тағы 2 орын сарапқа салынады. [[УЕФА]], және чемпионатты өткізетін конфедерацияның басқа командасы ([[КОНКАКАФ]]). Ұйымдастырушы елдердің қайсысы финалда автоматты орындар алады деген сұрақ қосымша шешіледі. Бұл орындар жалпы квотаға есептеледі. [[КОНКАКАФ]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=5/news=fifa-council-prepares-congress-takes-key-decisions-for-the-future-of-t-2883353.html|title=FIFA Council prepares Congress, takes key decisions for the future of the FIFA World Cup™|access-date=2018-06-16|archive-date=2017-06-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20170618072825/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y%3D2017/m%3D5/news%3Dfifa-council-prepares-congress-takes-key-decisions-for-the-future-of-t-2883353.html|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=3/news=bureau-of-the-council-recommends-slot-allocation-for-the-2026-fifa-wor-2878254.html|title=Bureau of the Council recommends slot allocation for the 2026 FIFA World Cup™|access-date=2018-06-16|archive-date=2017-04-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170409184031/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y%3D2017/m%3D3/news%3Dbureau-of-the-council-recommends-slot-allocation-for-the-2026-fifa-wor-2878254.html|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;

== Қала мен стадиондары ==

: 23 үміткер қала анықталды, оның ішінде 2020-2021 жылдар аралығында чемпионат өтетін 16 қала таңдалады (2 Канадада, 3 Мексикада және 11 АҚШ-та):                                                                                                                                                                                  

: A {{dagger}} — алдыңғы әлем біріншілігін өткізуге қолданылған стадион ([[Мексика]] мен [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]])
: A {{double-dagger}} — жабық стадион
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!{{Байрақ|Мексика}} [[Мехико]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Ист-Ратерфорд]]&lt;br&gt;([[Нью-Йорк]] — [[Нью-Джерси]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]&lt;br&gt;([[Даллас]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Хьюстон]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|-
|[[Ацтека|Эстадио Сьюдад-де-Мехико]]{{dagger}}
|[[Метлайф-стэдиум|Нью-Йорк — Нью-Джерси Стэдиум]]
|[[Эй-ти-энд-ти Стэдиум|Даллас Стэдиум]]{{double-dagger}}
|[[Эрроухед Стэдиум|Канзас-Сити Стэдиум]]
|[[Эн-ар-джи Стэдиум|Хьюстон Стэдиум]]{{double-dagger}}
|-
|Сыйымдылығы: '''87 523'''
|Сыйымдылығы: '''82 500'''
|Сыйымдылығы: '''80 000'''
|Сыйымдылығы: '''76 416'''
|Сыйымдылығы: '''72 220'''
|-
|[[Сурет:Soccer game at the Azteca Stadium.JPG|250px]]
|[[Сурет:Copa America game between Columbia vs Peru at the MetLife Stadium.jpg|250px]]
|[[Сурет:Cowboys stadium inside view 4.JPG|250px]]
|[[Сурет:25 July 2010 Kansas City Wizards vs Manchester United friendly.jpg|250px]]
|[[Сурет:Reliantstadium.jpg|250px]]
|-
!{{Байрақ|АҚШ}}} [[Атланта]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|colspan=3 rowspan=12|{{ПозКарта+|alt=Canada USA Mexico laea location map.svg|Солтүстік Америка|float=center|width=800|caption=Қабылдаушы қалалар|places=
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=33.755|long=-84.39|label='''[[Атланта]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=42.065278|long= -71.248333|label='''[[Бостон]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=32.775833|long=-96.796667|label='''[[Даллас]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=29.762778|long=-95.383056|label='''[[Хьюстон]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=39.099722|long=-94.578333|label='''[[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=34.05|long=-118.25|label='''[[Лос Анжелес]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=25.775278|long=-80.208889|label='''[[Майами]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=40.817097|long=-74.085024|label='''[[Нью-Йорк]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=39.9500|long=-75.1667|label='''[[Филадельфия]]'''|position=left}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=37.4032|long=-121.9698|label='''[[Сан-Франциско]]'''}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=47.5952|long=-122.3316|label='''[[Сиэтл]]'''}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=49.28|long=-123.12|label='''[[Ванкувер]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=43.7|long=-79.4|label='''[[Торонто]]'''|position=left}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=19.302911 |long=-99.150442 |label='''[[Мехико]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=25.722806 |long=-100.312056 |label='''[[Монтеррей]]''' |position=left}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=20.681667 |long=-103.462778 |label= '''[[Гвадалахара]]''' |position=left}}
}}
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]&lt;br&gt;([[Лос Анжелес]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|title=Los Angeles 2026|access-date=2022-07-02|archive-date=2021-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20210629172852/https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Мерседес-Бенц Стэдиум|Атланта Стэдиум]]{{double-dagger}}
|[[Соу-Фай Стэдиум|Лос-Анджелес Стэдиум]]
|-
|Сыйымдылығы: '''83 000'''
|Сыйымдылығы: '''70 240'''
|-
|[[Сурет:2017 Orlando City at Atlanta United MLS Game.jpg|250px]]
|[[Сурет:SoFi Stadium interior 2021.jpg|250px]]
|-
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Филадельфия]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Сиэтл]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|-
|[[Линкольн Файненшел Филд|Филадельфия Стэдиум]]
|[[Люмен Филд|Сиэтл Стэдиум]]
|-
|Сыйымдылығы: '''69 796'''
|Сыйымдылығы: '''72 000'''
|-
|[[Сурет:Philly (45).JPG|250px]]
|[[Сурет:2022 CONCACAF Champions League Final - View from southeast corner at night.jpg|250px]]
|-
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Санта-Клара (Калифорния)|Санта-Клара]]&lt;br&gt;(Сан-Франциско шығанағындағы облыс)&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Фоксборо]]&lt;br&gt;([[Бостон]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|-
|[[Ливайс Стэдиум|Сан-Франциско-Бэй-Эриа Стэдиум]]
|[[Джиллетт Стэдиум|Бостон Стэдиум]]
|-
|Сыйымдылығы: '''75 000'''
|Сыйымдылығы: '''65 878'''
|-
|[[Сурет:Entering Levi's Stadium.JPG|250px]]
|[[Сурет:Gillette Stadium (Top View).jpg|250px]]
|-
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Майами-Гарденс]]&lt;br&gt;([[Майами]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|Канада}} [[Ванкувер]]&lt;ref name=&quot;vancouver_candidatecity&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process|title=Update on FIFA World Cup 2026 candidate host city process|publisher=FIFA|date=2022-04-14|access-date=2022-04-14|archive-date=2022-07-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20220712003456/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
!{{Байрақ|Мексика}} [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]&lt;br&gt;([[Монтеррей]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|Мексика}} [[Сапопан]]&lt;br&gt;([[Гвадалахара]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|Канада}} [[Торонто]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot;&gt;{{Cite web |title=United 2026 bid book |url=https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf |access-date=2018-04-30 |publisher=united2026.com |archive-date=2021-09-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210915131958/https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Хард Рок Стэдиум|Майами Стэдиум]]
|[[Би-Си Плейс]]{{double-dagger}}
|[[Бе-бе-уве-а (стадион)|Эстадио Монтеррей]]
|[[Акрон (стадион)|Эстадио Гвадалахара]]
|[[Бимо Филд|Торонто Стэдиум]]
|-
|Сыйымдылығы: '''67 518'''
|Сыйымдылығы: '''54 500'''
|Сыйымдылығы: '''53 500'''
|Сыйымдылығы: '''49 850'''
|Сыйымдылығы: '''45 500'''
|-
|[[Сурет:Hard Rock Stadium 2017 2.jpg|250px]]
|[[Сурет:BC Place 2015 Women's FIFA World Cup.jpg|250px]]
|[[Сурет:Estadio BBVA Bancomer - Diciembre 2017.jpg|250px]]
|[[Сурет:Estadio Akron 02-07-2022 cabecera sur lado derecho.jpg|300px]]
|[[Сурет:Bmo field (8820851518).jpg|250px]]
|}

== Топтар ==
=== Топтар тізімі ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;background:#DEF; border-width:0;&quot;
|-
! style=&quot;width:25%&quot; | A тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | B тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | C тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | D тобы
|-
| {{футбол|Мексика}} || {{футбол|Канада}} || {{футбол|Бразилия}} || {{футбол|АҚШ}}
|-
| {{футбол|ОАР}} || {{футбол|Босния және Герцеговина}} || {{футбол|Марокко}} || {{футбол|Парагвай}}
|-
| {{футбол|Корея Республикасы}} || {{футбол|Катар}} || {{футбол|Гаити}} || {{футбол|Аустралия}}
|-
| {{футбол|Чехия}} || {{футбол|Швейцария}} || {{футбол|Шотландия}} || {{футбол|Түркия}}
|-
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#FFF; border-width:0;&quot; |
|-
! style=&quot;width:25%&quot; | E тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | F тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | G тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | H тобы
|-
| {{футбол|Германия}} || {{футбол|Нидерланд}} || {{футбол|Бельгия}} || {{футбол|Испания}}
|-
| {{футбол|Кюрасао}} || {{футбол|Жапония}} || {{футбол|Мысыр}} || {{футбол|Кабо-Верде}}
|-
| {{футбол|Кот-д'Ивуар}} || {{футбол|Швеция}} || {{футбол|Иран}} || {{футбол|Сауд Арабиясы}}
|-
| {{футбол|Эквадор}} || {{футбол|Тунис}} || {{футбол|Жаңа Зеландия}} || {{футбол|Уругвай}}
|-
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#FFF; border-width:0;&quot; |
|-
! style=&quot;width:25%&quot; | I тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | J тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | K тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | L тобы
|-
| {{футбол|Франция}} || {{футбол|Аргентина}} || {{футбол|Португалия}} || {{футбол|Англия}}
|-
| {{футбол|Сенегал}} || {{футбол|Алжир}} || {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}} || {{футбол|Хорватия}}
|-
| {{футбол|Ирак}} || {{футбол|Аустрия}} || {{футбол|Өзбекстан}} || {{футбол|Гана}}
|-
| {{футбол|Норвегия}} || {{футбол|Иордания}} || {{футбол|Колумбия}} || {{футбол|Панама}}
|-
|}

== Топтық турнир ==
{{small|{{colorbox|palegreen}} — Плей-офф-қа түсті&lt;br&gt;{{colorbox|lightblue}} — Статистикасы бойынша плей-офф-қа түсе алады}}
=== A тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Мексика}} '''(Қ)'''|3|0|0|6|0|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Оңтүстік Африка Республикасы}}|1|1|1|2|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Оңтүстік Корея}}|1|0|2|2|3}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Чехия}}|0|1|2|2|6}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Қ — Қабылдаушы ел}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[11 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;13:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|ОАР}}
| голдар1                   = [[Хулиан Киньонес]] {{гол|9}}&lt;br&gt;[[Рауль Хименес]] {{гол|67}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 80 824
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Вилтон Сампайо]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[11 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Оңтүстік Корея}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Чехия}}
| голдар1                   = [[Хван Ин Бом]] {{гол|67}}&lt;br&gt;[[О Хён Гю]] {{гол|80}}
| голдар2                   = [[Ладислав Крейчий (1999)|Ладислав Крейчий]] {{гол|59}}
| стадион                   = [[Акрон (стадион)|Акрон]], [[Сапопан]]
| көрермендер               = 44 895
| төреші                    = {{ту|Мысыр}} [[Амин Омар]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Чехия}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|ОАР}}
| голдар1                   = [[Михал Садилек]] {{гол|6}}
| голдар2                   = [[Тебохо Мокоэна (1997)|Тебохо Мокоэна]] {{гол|83|[[Пенальти|пен.]]}}
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 67 442
| төреші                    = {{ту|АҚШ}} [[Тори Пенсо]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Оңтүстік Корея}}
| голдар1                   = [[Луис Ромо]] {{гол|50}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 45 522
| төреші                    = {{ту|Уругвай}} [[Густаво Техера]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Чехия}}
| есеп                      = 0:3
| команда2                  = {{футбол|Мексика}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Матео Чавес]] {{гол|55}}&lt;br&gt;[[Хулиан Киньонес]] {{гол|61}}&lt;br&gt;[[Альваро Фидальго]] {{гол|90+4}}
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 80 824
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Яэль Фалькон]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|ОАР}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Оңтүстік Корея}}
| голдар1                   = [[Тапело Масеко]] {{гол|63}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер               = 51 243
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Факундо Тельо]]
}}

=== B тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Швейцария}}|2|1|0|7|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Канада}}{{efn|Бетпе-бет нәтижесі: Канада 1–1 Босния және Герцеговина. Жалпы голдар айырмашылығы жеңімпазды шешу үшін қолданылды.|name=canbosn}} '''(Қ)'''|1|1|1|8|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Босния және Герцеговина}}{{efn|name=canbosn}}|1|1|1|5|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Катар}}|0|1|2|2|10}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Қ — Қабылдаушы ел}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[12 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Канада}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Босния және Герцеговина}}
| голдар1                   = [[Кайл Ларин]] {{гол|78}}
| голдар2                   = [[Йово Лукич]] {{гол|21}}
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 43 002
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Факундо Тельо]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Катар}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Швейцария}}
| голдар1                   = [[Миро Мухайм]] {{гол|90+4|[[автогол|авто.]]}}
| голдар2                   = [[Брель Эмболо]] {{гол|17|[[Пенальти|пен.]]}}
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 67 966
| төреші                    = {{ту|Гондурас}} [[Саид Мартинес]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Швейцария}}
| есеп                      = 4:1
| команда2                  = {{футбол|Босния және Герцеговина}}
| голдар1                   = [[Жоан Манзамби]] {{гол|74||90}}&lt;br&gt;[[Рубен Варгас]] {{гол|84}}&lt;br&gt;[[Гранит Джака]] {{гол|90+7|[[Пенальти|пен.]]}}
| голдар2                   = [[Тебохо Мокоэна (1997)|Тебохо Мокоэна]] {{гол|83}} ([[Пенальти|пен.]])
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 026
| төреші                    = {{ту|Португалия}} [[Жуан Пиньейру]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Канада}}
| есеп                      = 6:0
| команда2                  = {{футбол|Катар}}
| голдар1                   = [[Кайл Ларин]] {{гол|16}}&lt;br&gt;[[Джонатан Дэвид]] {{гол|29||45+3||90+2}}&lt;br&gt;[[Нейтан Салиба]] {{гол|64}}&lt;br&gt;[[Мохамед Манай]] {{гол|75|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|Чили}} [[Кристиан Гарай]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Швейцария}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Канада}}
| голдар1                   = [[Рубен Варгас]] {{гол|46}}&lt;br&gt;[[Жоан Манзамби]] {{гол|57}}
| голдар2                   = [[Промис Дэвид]] {{гол|76}}
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Рамон Абатти]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Босния және Герцеговина}}
| есеп                      = 3:1
| команда2                  = {{футбол|Катар}}
| голдар1                   = [[Керим Алайбегович]] {{гол|21}}&lt;br&gt;[[Махмуд Абунада]] {{гол|34|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Эрмин Махмич]] {{гол|80}}
| голдар2                   = [[Хассан Әл-Хайдос]] {{гол|42}}
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 66 925
| төреші                    = {{ту|Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]]
}}

=== C тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Бразилия}}{{efn|Бетпе-бет шайқаста тең ойын болды (Бразилия 1–1 Марокко). Жеңімпаз жалпы гол айырмашылығы негізінде.|name=brazmor}}|2|1|0|7|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Марокко}}{{efn|name=brazmor}}|2|1|0|6|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Шотландия}}|1|0|2|1|4}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Гаити}}|0|0|3|2|8}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Марокко}}
| голдар1                   = [[Винисиус Жуниор]] {{гол|32}}
| голдар2                   = [[Исмаэль Сайбари]] {{гол|21}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|Словения}} [[Славко Винчич]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;21:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Гаити}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Шотландия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Джон Макгинн]] {{гол|28}}
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 64 146
| төреші                    = {{ту|Алжир}} [[Мустафа Горбаль]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Шотландия}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Марокко}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Исмаэль Сайбари]] {{гол|2}}
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 64 146
| төреші                    = {{ту|Өзбекстан}} [[Ильгиз Танташев]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп                      = 3:0
| команда2                  = {{футбол|Гаити}}
| голдар1                   = [[Матеус Кунья]] {{гол|23||36}}&lt;br&gt;[[Винисиус Жуниор]] {{гол|45+3}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 324
| төреші                    = {{ту|Испания}} [[Алехандро Хосе Эрнандес Эрнандес]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Шотландия}}
| есеп                      = 0:3
| команда2                  = {{футбол|Бразилия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Винисиус Жуниор]] {{гол|7||45+3}}&lt;br&gt;[[Матеус Кунья]] {{гол|60}}
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 64 478
| төреші                    = {{ту|Мексика}} [[Сесар Артуро Рамос]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Марокко}}
| есеп                      = 4:2
| команда2                  = {{футбол|Гаити}}
| голдар1                   = [[Ашраф Хакими]] {{гол|39}}&lt;br&gt;[[Исмаэль Сайбари]] {{гол|45+1}}&lt;br&gt;[[Суфьян Рахими]] {{гол|78}}&lt;br&gt;[[Джасим Ясин]] {{гол|89}}
| голдар2                   = [[Яссин Буну]] {{гол|10|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Вильсон Изидор]] {{гол|43}}
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 68 239
| төреші                    = {{ту|Нидерланд}} [[Данни Маккели]]
}}

=== D тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|АҚШ}} '''(Қ)'''|2|0|1|8|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Аустралия}}{{efn|Бетпе-бет шайқаста тең ойын болды (Аустралия 0–0 Парагвай). Жеңімпаз жалпы гол айырмашылығы негізінде.|name=auspar}}|1|1|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Парагвай}}{{efn|name=auspar}}|1|1|1|2|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Түркия}}|1|0|2|3|5}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Қ — Қабылдаушы ел}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[12 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|АҚШ}}
| есеп                      = 4:1
| команда2                  = {{футбол|Парагвай}}
| голдар1                   = [[Дамьян Бобадилья]] {{гол|7|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Фоларин Балоган]] {{гол|31||45+5}}&lt;br&gt;[[Джованни Рейна]] {{гол|90+8}}
| голдар2                   = [[Маурисио Магальяйнс Прадо]] {{гол|73}}
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 492
| төреші                    = {{ту|Нидерланд}} [[Данни Маккели]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;21:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аустралия}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Түркия}}
| голдар1                   = [[Нестори Иранкунда]] {{гол|27}}&lt;br&gt;[[Коннор Меткалф]] {{гол|75}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|АҚШ}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Аустралия}}
| голдар1                   = [[Камерон Берджесс]] {{гол|11|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Алекс Фримен (футболшы)|Алекс Фримен]] {{гол|43}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 66 925
| төреші                    = {{ту|Германия}} [[Феликс Цвайер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Түркия}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Парагвай}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Матиас Галарса (парагвайлық футболшы)|Матиас Галарса]] {{гол|2}}
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 68 827
| төреші                    = {{ту|Сальвадор}} [[Иван Бартон]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Түркия}}
| есеп                      = 3:2
| команда2                  = {{футбол|АҚШ}}
| голдар1                   = [[Арда Гүлер]] {{гол|10}}&lt;br&gt;[[Барыш Йылмаз]] {{гол|31}}&lt;br&gt;[[Каан Айхан]] {{гол|90+8}}
| голдар2                   = [[Остон Трасти]] {{гол|3}}&lt;br&gt;[[Себастьян Берхалтер]] {{гол|49}}
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 492
| төреші                    = {{ту|Алжир}} [[Мустафа Горбаль]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Парагвай}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Аустралия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 68 827
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Клеман Тюрпен]]
}}

=== E тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Германия}}{{efn|Бетпе-бет нәтижесі: Германия 2–1 Кот-д'Ивуар|name=germcote}}|2|0|1|10|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Кот-д'Ивуар}}{{efn|name=germcote}}|2|0|1|4|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Эквадор}}|1|1|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Кюрасао}}|0|1|2|1|9}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;13:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Германия}}
| есеп                      = 7:1
| команда2                  = {{футбол|Кюрасао}}
| голдар1                   = [[Феликс Нмеча]] {{гол|6}}&lt;br&gt;[[Нико Шлоттербек]] {{гол|38}}&lt;br&gt;[[Кай Хаверц]] {{гол|45+5|[[Пенальти|пен.]]|88}}&lt;br&gt;[[Жамал Мусиала]] {{гол|47}}&lt;br&gt;[[Натаниэль Браун]] {{гол|68}}&lt;br&gt;[[Дениз Ундав]] {{гол|78}}
| голдар2                   = [[Ливано Комененсия]] {{гол|21}}
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 021
| төреші                    = {{ту|Марокко}} [[Джалаль Джайед]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Кот-д'Ивуар}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Эквадор}}
| голдар1                   = [[Амад Диалло]] {{гол|90}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 274
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Франсуа Летексье]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Германия}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Кот-д'Ивуар}}
| голдар1                   = [[Дениз Ундав]] {{гол|68||90+4}}
| голдар2                   = [[Франк Кессье]] {{гол|30}}
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 43 036
| төреші                    = {{ту|Парагвай}} [[Хуан Габриэль Бенитес]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Эквадор}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Кюрасао}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 68 598
| төреші                    = {{ту|Қытай}} [[Ма Нин]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Кюрасао}}
| есеп                      = 0:2
| команда2                  = {{футбол|Кот-д'Ивуар}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Николя Пепе]] {{гол|6||54}}
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 324
| төреші                    = {{ту|Швеция}} [[Гленн Нюберг]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Эквадор}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Германия}}
| голдар1                   = [[Нильсон Ангуло]] {{гол|9}}&lt;br&gt;[[Гонсало Плата]] {{гол|77}}
| голдар2                   = [[Лерой Сане]] {{гол|2}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|АҚШ}} [[Тори Пенсо]]
}}

=== F тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Нидерланд}}|2|1|0|10|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Жапония}}|1|2|0|7|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Швеция}}|1|1|1|7|7|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Тунис}}|0|0|3|2|12}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Нидерланд}}
| есеп                      = 2:2
| команда2                  = {{футбол|Жапония}}
| голдар1                   = [[Вирджил ван Дейк]] {{гол|51}}&lt;br&gt;[[Крисенсио Саммервилл]] {{гол|64}}
| голдар2                   = [[Кэйто Накамура]] {{гол|57}}&lt;br&gt;[[Даити Камада]] {{гол|88}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 69 285
| төреші                    = {{ту|АҚШ}} [[Исмаил Эльфат]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Швеция}}
| есеп                      = 5:1
| команда2                  = {{футбол|Тунис}}
| голдар1                   = [[Ясин Айяри]] {{гол|7||90+6}}&lt;br&gt;[[Александер Исак]] {{гол|30}}&lt;br&gt;[[Виктор Дьёкереш]] {{гол|59}}&lt;br&gt;[[Маттиас Сванберг]] {{гол|84}}
| голдар2                   = [[Омар Рекик]] {{гол|43}}
| стадион                   = [[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер               = 50 987
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Яэль Фалькон]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Нидерланд}}
| есеп                      = 5:1
| команда2                  = {{футбол|Швеция}}
| голдар1                   = [[Брайан Бробби]] {{гол|5||17}}&lt;br&gt;[[Коди Гакпо]] {{гол|47||54}}&lt;br&gt;[[Крисенсио Саммервилл]] {{гол|89}}
| голдар2                   = [[Антони Эланга]] {{гол|59}}
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 777
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Майкл Оливер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;22:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Тунис}}
| есеп                      = 0:4
| команда2                  = {{футбол|Жапония}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Даити Камада]] {{гол|4}}&lt;br&gt;[[Аясэ Уэда]] {{гол|31||83}}&lt;br&gt;[[Дзюня Ито]] {{гол|69}}
| стадион                   = [[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер               = 51 243
| төреші                    = {{ту|Румыния}} [[Иштван Ковач]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Жапония}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Швеция}}
| голдар1                   = [[Дайдзэн Маэда]] {{гол|56}}
| голдар2                   = [[Антони Эланга]] {{гол|62}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 137
| төреші                    = {{ту|Сальвадор}} [[Иван Бартон]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Тунис}}
| есеп                      = 1:3
| команда2                  = {{футбол|Нидерланд}}
| голдар1                   = [[Хазем Мастури]] {{гол|54}}
| голдар2                   = [[Эльес Схири]] {{гол|3|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Брайан Бробби]] {{гол|7}}&lt;br&gt;[[Ян Паул Ван Хекке]] {{гол|62}}
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 68 391
| төреші                    = {{ту|Мексика}} [[Катя Ицель Гарсия]]
}}

=== G тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Бельгия}}{{efn|Бетпе-бет шайқаста тең ойын болды (Бельгия 1–1 Мысыр). Жеңімпаз жалпы гол айырмашылығы негізінде.|name=belgegy}}|1|2|0|6|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Мысыр}}{{efn|name=belgegy}}|1|2|0|5|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Иран}}|0|3|0|3|3}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Жаңа Зеландия}}|0|1|2|4|10}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бельгия}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Мысыр}}
| голдар1                   = [[Мохамед Хани]] {{гол|66|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2                   = [[Эмам Ашур]] {{гол|19}}
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 66 775
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Рамон Абатти]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Иран}}
| есеп                      = 2:2
| команда2                  = {{футбол|Жаңа Зеландия}}
| голдар1                   = [[Рамин Резаэян]] {{гол|32}}&lt;br&gt;[[Мухаммад Мохеби]] {{гол|64}}
| голдар2                   = [[Элайджа Джаст]] {{гол|7||54}}
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 108
| төреші                    = {{ту|Мексика}} [[Сесар Артуро Рамос]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бельгия}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Иран}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 317&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bluewin.ch/en/index/belgium-fails-to-beat-iran-either-3290409.html |title=Belgium Can't Beat Iran Either |language=en |work=bluewin.ch |date=2026-06-22 |accessdate=2026-06-22}}&lt;/ref&gt;
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Дарио Умберто Эррера]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Жаңа Зеландия}}
| есеп                      = 1:3
| команда2                  = {{футбол|Мысыр}}
| голдар1                   = [[Финн Серман]] {{гол|15}}
| голдар2                   = [[Мостафа Зико]] {{гол|58}}&lt;br&gt;[[Мохаммед Салах]] {{гол|67}}&lt;br&gt;[[Махмуд Хассан]] {{гол|82}}
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|БАӘ}} [[Омар Аль-Али]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Мысыр}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Иран}}
| голдар1                   = [[Махмуд Сабер]] {{гол|5}}
| голдар2                   = [[Рамин Резаэян]] {{гол|14}}
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 66 925
| төреші                    = {{ту|Польша}} [[Шимон Марциняк]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Жаңа Зеландия}}
| есеп                      = 1:5
| команда2                  = {{футбол|Бельгия}}
| голдар1                   = [[Элайджа Джаст]] {{гол|84}}
| голдар2                   = [[Леандро Троссард]] {{гол|28||50}}&lt;br&gt;[[Кевин Де Брёйне]] {{гол|66}}&lt;br&gt;[[Ромелу Лукаку]] {{гол|86}}&lt;br&gt;[[Алексис Салемакерс]] {{гол|90+4}}
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|Иордания}} [[Адхам Махадмех]]
}}

=== H тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Испания}}|2|1|0|5|0|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Кабо-Верде}}|0|3|0|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Уругвай}}{{efn|Бетпе-бет шайқаста тең ойын болды (Уругвай 1–1 Сауд Арабиясы). Жеңімпаз жалпы гол айырмашылығы негізінде.|name=urusaud}}|0|2|1|3|4}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Сауд Арабиясы}}{{efn|name=urusaud}}|0|2|1|1|5}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Испания}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Кабо-Верде}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 67 640
| төреші                    = {{ту|Иордания}} [[Адхам Махадмех]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Сауд Арабиясы}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Уругвай}}
| голдар1                   = [[Абдулелах аль-Амри]] {{гол|41}}
| голдар2                   = [[Максимилиано Араухо]] {{гол|80}}
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 62 764
| төреші                    = {{ту|Италия}} [[Маурицио Мариани]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Испания}}
| есеп                      = 4:0
| команда2                  = {{футбол|Сауд Арабиясы}}
| голдар1                   = [[Ламин Ямаль]] {{гол|10}}&lt;br&gt;[[Микель Оярсабаль]] {{гол|21||24}}&lt;br&gt;[[Хасан ат-Тамбакти]] {{гол|49|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Рафаэл Клаус]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Уругвай}}
| есеп                      = 2:2
| команда2                  = {{футбол|Кабо-Верде}}
| голдар1                   = [[Максимилиано Араухо]] {{гол|44}}&lt;br&gt;[[Агустин Каноббио]] {{гол|45+5}}
| голдар2                   = [[Кевин Ленини]] {{гол|21}}&lt;br&gt;[[Элиу Варела]] {{гол|61}}
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 64 003
| төреші                    = {{ту|Норвегия}} [[Эспен Эскос]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Кабо-Верде}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Сауд Арабиясы}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 278
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Франсуа Летексье]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Уругвай}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Испания}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Алекс Баэна]] {{гол|42}}
| стадион                   = [[Акрон (стадион)|Акрон]], [[Сапопан]]
| көрермендер               = 45 065
| төреші                    = {{ту|АҚШ}} [[Исмаил Эльфат]]
}}

=== I тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Франция}}|3|0|0|10|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Норвегия}}|2|0|0|8|7|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Сенегал}}|1|0|2|8|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Ирак}}|0|0|3|1|12}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Франция}}
| есеп                      = 3:1
| команда2                  = {{футбол|Сенегал}}
| голдар1                   = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|66||90+6}}&lt;br&gt;[[Брадли Баркола]] {{гол|82}}
| голдар2                   = [[Ибраим Мбайе]] {{гол|90+5}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 545
| төреші                    = {{ту|Аустралия}} [[Алиреза Фагани]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Ирак}}
| есеп                      = 1:4
| команда2                  = {{футбол|Норвегия}}
| голдар1                   = [[Аймен Хусейн]] {{гол|39}}
| голдар2                   = [[Эрлинг Холанд]] {{гол|29||43}}&lt;br&gt;[[Лео Эстигор]] {{гол|76}}&lt;br&gt;[[Аймен Хусейн]] {{гол|90+6|[[Автогол|авто.]]}}
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 63 106
| төреші                    = {{ту|Габон}} [[Пьер Ачо]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Франция}}
| есеп                      = 3:0
| команда2                  = {{футбол|Ирак}}
| голдар1                   = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|14||54}}&lt;br&gt;[[Усман Дембеле]] {{гол|66}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 324
| төреші                    = {{ту|Канада}} [[Дрю Фишер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Норвегия}}
| есеп                      = 3:2
| команда2                  = {{футбол|Сенегал}}
| голдар1                   = [[Маркус Хольмгреен Педерсен]] {{гол|43}}&lt;br&gt;[[Эрлинг Холанд]] {{гол|48||58}}
| голдар2                   = [[Исмаила Сарр]] {{гол|53||90+3}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Вилтон Сампайо]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Норвегия}}
| есеп                      = 1:4
| команда2                  = {{футбол|Франция}}
| голдар1                   = [[Тело Осгор]] {{гол|21}}
| голдар2                   = [[Усман Дембеле]] {{гол|7||20||32}}&lt;br&gt;[[Дезире Дуэ]] {{гол|90+4}}
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 64 146
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Майкл Оливер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Сенегал}}
| есеп                      = 5:0
| команда2                  = {{футбол|Ирак}}
| голдар1                   = [[Абиб Диарра]] {{гол|4}}&lt;br&gt;[[Исмаила Сарр]] {{гол|56}}&lt;br&gt;[[Пап Гейе]] {{гол|59||71}}&lt;br&gt;[[Илиман Ндиай]] {{гол|82}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 43 036
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Энтони Тэйлор]]
}}

=== J тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Аргентина}}|3|0|0|8|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Аустрия}}{{efn|Бетпе-бет шайқаста тең ойын болды (Аустрия 3–3 Алжир). Жеңімпаз жалпы гол айырмашылығы негізінде.|name=australg}}|1|1|1|6|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Алжир}}{{efn|name=australg}}|1|1|1|5|7|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Иордания}}|0|0|3|3|8}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп                      = 3:0
| команда2                  = {{футбол|Алжир}}
| голдар1                   = [[Лионель Месси]] {{гол|17||60||76}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 69 045
| төреші                    = {{ту|Польша}} [[Шимон Марциняк]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;21:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аустрия}}
| есеп                      = 3:1
| команда2                  = {{футбол|Иордания}}
| голдар1                   = [[Романо Шмид]] {{гол|20}}&lt;br&gt;[[Язан әл-Араб]] {{гол|76|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Марко Арнаутович]] {{гол|90+12|[[Пенальти|пен.]]}}
| голдар2                   = [[Али Олуан]] {{гол|50}}
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 68 527
| төреші                    = {{ту|Мавритания}} [[Дахане Бейда]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Аустрия}}
| голдар1                   = [[Лионель Месси]] {{гол|38||90+5}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 649
| төреші                    = {{ту|Мысыр}} [[Амин Омар]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Иордания}}
| есеп                      = 1:2
| команда2                  = {{футбол|Алжир}}
| голдар1                   = [[Низар әл-Рашдан]] {{гол|36}}
| голдар2                   = [[Надир Бенбуали]] {{гол|69}}&lt;br&gt;[[Амин Гуири]] {{гол|82}}
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 68 371
| төреші                    = {{ту|Словения}} [[Славко Винчич]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;21:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Алжир}}
| есеп                      = 3:3
| команда2                  = {{футбол|Аустрия}}
| голдар1                   = [[Рафик Бельгали]] {{гол|45}}&lt;br&gt;[[Рияд Маһрез]] {{гол|60||90+3}}
| голдар2                   = [[Марко Арнаутович]] {{гол|28}}&lt;br&gt;[[Марсель Забитцер]] {{гол|55}}&lt;br&gt;[[Саша Калайджич]] {{гол|90+6}}
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 69 045
| төреші                    = {{ту|Өзбекстан}} [[Ильгиз Танташев]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;21:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Иордания}}
| есеп                      = 1:3
| команда2                  = {{футбол|Аргентина}}
| голдар1                   = [[Мұса Тамари]] {{гол|55}}
| голдар2                   = [[Джовани Ло Чельсо]] {{гол|19}}&lt;br&gt;[[Лаутаро Мартинес]] {{гол|31|[[Пенальти|пен.]]}}&lt;br&gt;[[Лионель Месси]] {{гол|80}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 649
| төреші                    = {{ту|Румыния}} [[Иштван Ковач]]
}}

=== K тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Колумбия}}|2|1|0|4|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Португалия}}|1|2|0|6|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}|1|1|1|4|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Өзбекстан}}|0|0|3|2|11}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Португалия}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}
| голдар1                   = [[Жуан Невеш]] {{гол|6}}
| голдар2                   = [[Йоан Висса]] {{гол|45+5}}
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 777
| төреші                    = {{ту|Катар}} [[Абдулрахман Аль-Джассим]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Өзбекстан}}
| есеп                      = 1:3
| команда2                  = {{футбол|Колумбия}}
| голдар1                   = [[Аббосбек Сайджон огли Файзуллаев|Аббосбек Файзуллаев]] {{гол|60}}
| голдар2                   = [[Даниэль Муньос Мехия]] {{гол|40}}&lt;br&gt;[[Луис Фернандо Диас]] {{гол|65}}&lt;br&gt;[[Хаминтон Кампас]] {{гол|90+9}}
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 80 824
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Энтони Тэйлор]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Португалия}}
| есеп                      = 5:0
| команда2                  = {{футбол|Өзбекстан}}
| голдар1                   = [[Криштиану Роналду]] {{гол|6||39}}&lt;br&gt;[[Нуну Мендеш (футболшы, 2002)|Нуну Мендеш]] {{гол|17}}&lt;br&gt;[[Абдувахид Фуркатович Нематов|Абдувахид Нематов]] {{гол|60|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Рафаэл Леан]] {{гол|87}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 777
| төреші                    = {{ту|Марокко}} [[Джалаль Джайед]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Колумбия}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}
| голдар1                   = [[Даниэль Муньос Мехия]] {{гол|76}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 45 358
| төреші                    = {{ту|Италия}} [[Маурицио Мариани]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Колумбия}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Португалия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 64 478
| төреші                    = {{ту|Аустралия}} [[Алиреза Фагани]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Конго Демократиялық Республикасы}}
| есеп                      = 3:1
| команда2                  = {{футбол|Өзбекстан}}
| голдар1                   = [[Йоан Висса]] {{гол|68|[[Пенальти|пен.]]|90+1}}&lt;br&gt;[[Фистон Майеле]] {{гол|78}}
| голдар2                   = [[Эльдор Азаматович Шомурадов|Эльдор Шомурадов]] {{гол|10}}
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 68 239
| төреші                    = {{ту|Германия}} [[Феликс Цвайер]]
}}

=== L тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Англия}}|2|1|0|6|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Хорватия}}|2|0|1|5|5|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Гана}}|1|1|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Панама}}|0|0|3|0|4}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Англия}}
| есеп                      = 4:2
| команда2                  = {{футбол|Хорватия}}
| голдар1                   = [[Харри Кейн]] {{гол|12|[[Пенальти|пен.]]|42}}&lt;br&gt;[[Джуд Беллингем]] {{гол|47}}&lt;br&gt;[[Маркус Рашфорд]] {{гол|85}}
| голдар2                   = [[Мартин Батурина]] {{гол|36}}&lt;br&gt;[[Петар Муса]] {{гол|45+5}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 389
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Клеман Тюрпен]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Гана}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Панама}}
| голдар1                   = [[Калеб Йиренки]] {{гол|90+5}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 42 942
| төреші                    = {{ту|Швеция}} [[Гленн Нюберг]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Англия}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Гана}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 63 983
| төреші                    = {{ту|Гондурас}} [[Саид Мартинес]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Панама}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Хорватия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Анте Будимир]] {{гол|54}}
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 43 036
| төреші                    = {{ту|Габон}} [[Пьер Ачо]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Панама}}
| есеп                      = 0:2
| команда2                  = {{футбол|Англия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Джуд Беллингем]] {{гол|62}}&lt;br&gt;[[Харри Кейн]] {{гол|67}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|Катар}} [[Абдулрахман Аль-Джассим]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Хорватия}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Гана}}
| голдар1                   = [[Петар Сучич]] {{гол|31}}&lt;br&gt;[[Никола Влашич]] {{гол|83}}
| голдар2                   = [[Деррик Люккассен]] {{гол|73}}
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 324
| төреші                    = {{ту|Канада}} [[Дру Фишер]]
}}

=== 3-орын алғандар рейтингі ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}} (K)|1|1|1|4|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Швеция}} (F)|1|1|1|7|7|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Гана}}{{efn|Тәртіп ұпайы: Гана −3, Эквадор −5|name=ghanecu}} (L)|1|1|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Эквадор}}{{efn|name=ghanecu}} (E)|1|1|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|5|{{футбол|Босния және Герцеговина}} (B)|1|1|1|5|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|6|{{футбол|Алжир}} (J)|1|1|1|5|7|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|7|{{футбол|Парагвай}} (D)|1|1|1|2|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|8|{{футбол|Сенегал}} (I)|1|0|2|8|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|9|{{футбол|Иран}} (G)|0|3|0|3|3}}
{{ФК-команда|10|{{футбол|Оңтүстік Корея}} (A)|1|0|2|2|3}}
{{ФК-команда|11|{{футбол|Шотландия}} (C)|1|0|2|1|4}}
{{ФК-команда|12|{{футбол|Уругвай}} (H)|0|2|1|3|4}}
{{ФутболКестеСоңы}}

== Плей-офф ==
{{Турнир32
|29 маусым – [[Фоксборо]]|{{футбол|Германия}}|1 (3)|'''{{футбол|Парагвай}}''' ([[Пенальти|п.]])|'''1 (4)'''
|30 маусым – [[Ист-Ратерфорд]]|'''{{футбол|Франция}}'''|'''3'''|{{футбол|Швеция}}|0
|28 маусым – [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]|{{футбол|Оңтүстік Африка Республикасы}}|0|'''{{футбол|Канада}}'''|'''1'''
|29 маусым – [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]|{{футбол|Нидерланд}}|1 (2)|'''{{футбол|Марокко}}''' ([[Пенальти|п.]])|'''1 (3)'''
|2 шілде – [[Торонто]]|'''{{футбол|Португалия}}'''|'''2'''|{{футбол|Хорватия}}|1
|2 шілде – [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]|'''{{футбол|Испания}}'''|'''3'''|{{футбол|Аустрия}}|0
|1 шілде – [[Санта Клара]]|'''{{футбол|АҚШ}}'''|'''2'''|{{футбол|Босния және Герцеговина}}|0
|1 шілде – [[Сиэтл]]|'''{{футбол|Бельгия}}''' ({{comment|қ.у.а.|Қосымша уақыт алғанда}})|'''3'''|{{футбол|Сенегал}}|2
|29 маусым – [[Хьюстон]]|'''{{футбол|Бразилия}}'''|'''2'''|{{футбол|Жапония}}|1
|30 маусым – [[Арлингтон (Мексика)|Арлингтон]]|{{футбол|Кот-д'Ивуар}}|1|'''{{футбол|Норвегия}}'''|'''2'''
|30 маусым – [[Мехико]]|'''{{футбол|Мексика}}'''|'''2'''|{{футбол|Эквадор}}|0
|1 шілде – [[Атланта]]|'''{{футбол|Англия}}'''|'''2'''|{{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}|1
|3 шілде – [[Майами-Гарденс]]|'''{{футбол|Аргентина}}''' ({{comment|қ.у.а.|Қосымша уақыт алғанда}})|'''3'''|{{футбол|Кабо-Верде}}|2
|3 шілде – [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]|{{футбол|Аустралия}}|1 (2)|'''{{футбол|Мысыр}}'''|'''1 (4)'''
|2 шілде – [[Ванкувер]]|'''{{футбол|Швейцария}}'''|'''2'''|{{футбол|Алжир}}|0
|3 шілде – [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]|'''{{футбол|Колумбия}}'''|'''1'''|{{футбол|Гана}}|0

|4 шілде – [[Филадельфия]]|{{футбол|Парагвай}}|0|'''{{футбол|Франция}}'''|'''1'''
|4 шілде – [[Хьюстон]]|{{футбол|Канада}}|0|'''{{футбол|Марокко}}'''|'''3'''
|6 шілде – [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]|{{футбол|Португалия}}|0|'''{{футбол|Испания}}'''|'''1'''
|6 шілде – [[Сиэтл]]|{{футбол|АҚШ}}|1|'''{{футбол|Бельгия}}'''|'''4'''
|5 шілде – [[Ист-Ратерфорд]]|{{футбол|Бразилия}}|1|'''{{футбол|Норвегия}}'''|'''2'''
|5 шілде – [[Мехико]]|{{футбол|Мексика}}|2|'''{{футбол|Англия}}'''|'''3'''
|7 шілде – [[Атланта]]|'''{{футбол|Аргентина}}'''|'''3'''|{{футбол|Мысыр}}|2
|7 шілде – [[Ванкувер]]|'''{{футбол|Швейцария}}'''|'''0 (4)'''|{{футбол|Колумбия}}|0 (3)

|9 шілде – [[Фоксборо]]|'''{{футбол|Франция}}'''|'''2'''|{{футбол|Марокко}}|0
|10 шілде – [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]|'''{{футбол|Испания}}'''|'''2'''|{{футбол|Бельгия}}|1
|11 шілде – [[Майами-Гарденс]]|{{футбол|Норвегия}}|1|'''{{футбол|Англия}}''' ({{comment|қ.у.а.|Қосымша уақыт алғанда}})|'''2'''
|11 шілде – [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]|'''{{футбол|Аргентина}}''' ({{comment|қ.у.а.|Қосымша уақыт алғанда}})|3|{{футбол|Швейцария}}|1

|14 шілде – [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]|{{футбол|Франция}}|0|'''{{футбол|Испания}}'''|'''2'''
|15 шілде – [[Атланта]]|{{футбол|Англия}}|1|'''{{футбол|Аргентина}}'''|'''2'''

|19 шілде – [[Ист-Ратерфорд]]|{{футбол|Испания}}||{{футбол|Аргентина}}|


|18 шілде – [[Майами-Гарденс]]|{{футбол|Франция}}|3|'''{{футбол|Англия}}'''|'''5'''
}}

=== 32 команда кезеңі ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[28 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Оңтүстік Африка Республикасы}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Канада}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Стивен Эуштакиу]] {{гол|90+2}}
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 69 237
| төреші                    = {{ту|Португалия}} [[Жуан Пиньейру]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[29 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Жапония}}
| голдар1                   = [[Каземиро]] {{гол|56}}&lt;br&gt;[[Габриэл Мартинелли]] {{гол|90+5}}
| голдар2                   = [[Кайсю Сано]] {{гол|29}}
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 777
| төреші                    = {{ту|Италия}} [[Маурицио Мариани]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[29 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Германия}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Парагвай}}
| голдар1                   = [[Кай Хаверц]] {{гол|54}}
| голдар2                   = [[Хулио Сесар Энсисо (футболшы, 2004)|Хулио Сесар Энсисо]] {{гол|42}}
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 63 945
| төреші                    = {{ту|Марокко}} [[Джалаль Джайед]]
}}
{{Пенальтилер сериясы
| есеп                      = 3:4
| ком1                      = {{ublist
 |[[Кай Хаверц]] {{пенмүлт}}
 |[[Йозуа Киммих]] {{пенгол}}
 |[[Жамал Мусиала]] {{пенгол}}
 |[[Ник Вольтемаде]] {{пенмүлт}}
 |[[Надим Амири]] {{пенгол}}
 |[[Йонатан Та]] {{пенмүлт}}
}}
| ком2                      = {{ublist
 |[[Маурисио Магальяйнс Прадо]] {{пенгол}}
 |[[Густаво Гомес]] {{пенгол}}
 |[[Матиас Галарса (парагвайлық футболшы)|Матиас Галарса]] {{пенгол}}
 |[[Антонио Санабрия]] {{пенмүлт}}
 |[[Фабиан Бальбуэна]] {{пенмүлт}}
 |[[Хосе Канале]] {{пенгол}}
}}
| фон                       = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[29 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Нидерланд}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Марокко}}
| голдар1                   = [[Коди Гакпо]] {{гол|72}}
| голдар2                   = [[Исса Диоп]] {{гол|90+2}}
| стадион                   = [[Бе-бе-уве-а (стадион)]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер               = 51 243
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Вилтон Сампайо]]
}}
{{Пенальтилер сериясы
| есеп                      = 2:3
| ком1                      = {{ublist
 |[[Тен Копмейнерс]] {{пенгол}}
 |[[Джастин Клюйверт]] {{пенмүлт}}
 |[[Ваут Вегхорст]] {{пенгол}}
 |[[Квинтен Тимбер]] {{пенмүлт}}
 |[[Крисенсио Саммервилл]] {{пенмүлт}}
}}
| ком2                      = {{ublist
 |[[Нейл Эль-Айнауи]] {{пенмүлт}}
 |[[Суфьян Рахими]] {{пенгол}}
 |[[Шемсдин Тальби]] {{пенгол}}
 |[[Ашраф Хакими]] {{пенмүлт}}
 |[[Исмаэль Сайбари]] {{пенгол}}
}}
| фон                       = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[30 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Кот-д'Ивуар}}
| есеп                      = 1:2
| команда2                  = {{футбол|Норвегия}}
| голдар1                   = [[Амад Диалло]] {{гол|74}}
| голдар2                   = [[Антонио Нуса]] {{гол|39}}&lt;br&gt;[[Эрлинг Холанд]] {{гол|86}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 69 665
| төреші                    = {{ту|Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[30 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Франция}}
| есеп                      = 3:0
| команда2                  = {{футбол|Швеция}}
| голдар1                   = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|45||74}}&lt;br&gt;[[Брадли Баркола]] {{гол|53}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|Нидерланд}} [[Данни Маккели]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[30 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Эквадор}}
| голдар1                   = [[Хулиан Киньонес]] {{гол|22}}&lt;br&gt;[[Рауль Хименес]] {{гол|31}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 80 824
| төреші                    = {{ту|Словения}} [[Славко Винчич]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[1 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Англия}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}
| голдар1                   = [[Харри Кейн]] {{гол|75||86}}
| голдар2                   = [[Бриан Сипенга]] {{гол|7}}
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 68 239
| төреші                    = {{ту|Иордания}} [[Адхам Махадмех]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[1 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;13:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бельгия}}
| есеп                      = 3:2 ({{comment|қ.у.а.|Қосымша уақыт алғанда}})
| команда2                  = {{футбол|Сенегал}}
| голдар1                   = [[Ромелу Лукаку]] {{гол|86}}&lt;br&gt;[[Юри Тилеманс]] {{гол|89||120+5|[[Пенальти|пен.]]}}
| голдар2                   = [[Абиб Диарра]] {{гол|25}}&lt;br&gt;[[Исмаила Сарр]] {{гол|51}}
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 66 925
| төреші                    = {{ту|Гондурас}} [[Саид Мартинес]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[1 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|АҚШ}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Босния және Герцеговина}}
| голдар1                   = [[Фоларин Балоган]] {{гол|45}}&lt;br&gt;[[Малик Тилльман]] {{гол|82}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 68 827
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Рафаэл Клаус]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[2 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Испания}}
| есеп                      = 3:0
| команда2                  = {{футбол|Аустрия}}
| голдар1                   = [[Микель Оярсабаль]] {{гол|36||89}}&lt;br&gt;[[Педро Порро]] {{гол|66}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 492
| төреші                    = {{ту|Швеция}} [[Гленн Нюберг]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[2 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Португалия}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Хорватия}}
| голдар1                   = [[Криштиану Роналду]] {{гол|68|[[Пенальти|пен.]]}}&lt;br&gt;[[Гонсалу Рамуш]] {{гол|90+4}}
| голдар2                   = [[Иван Перишич]] {{гол|53}}
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 43 036
| төреші                    = {{ту|Норвегия}} [[Эспен Эскос]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[2 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Швейцария}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Алжир}}
| голдар1                   = [[Брель Эмболо]] {{гол|10}}&lt;br&gt;[[Дан Ндойе]] {{гол|46}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Яэль Фалькон]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[3 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;13:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аустралия}}
| есеп                      = 1:1 ({{comment|қ.у.а.|Қосымша уақыт алғанда}})
| команда2                  = {{футбол|Мысыр}}
| голдар1                   = [[Мохамед Хани]] {{гол|55|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2                   = [[Эмам Ашур]] {{гол|13}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 244
| төреші                    = {{ту|Уругвай}} [[Густаво Техера]]
}}
{{Пенальтилер сериясы
| есеп                      = 2:4
| ком1                      = {{ublist
 |[[Харри Суттар]] {{пенмүлт}}
 |[[Джексон Ирвин]] {{пенгол}}
 |[[Авер Мабил]] {{пенгол}}
 |[[Лукас Херрингтон]] {{пенмүлт}}
}}
| ком2                      = {{ublist
 |[[Махмуд Сабер]] {{пенгол}}
 |[[Рами Рабиа]] {{пенгол}}
 |[[Мохаммед Салах]] {{пенгол}}
 |[[Хоссам Абдельмагид]] {{пенгол}}
}}
| фон                       = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[3 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп                      = 3:2
| команда2                  = {{футбол|Кабо-Верде}}
| голдар1                   = [[Лионель Месси]] {{гол|29}}&lt;br&gt;[[Лисандро Мартинес]] {{гол|92}}&lt;br&gt;[[Дини (футболшы, 1995)|Дини]] {{гол|111|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2                   = [[Дерой Дуарте]] {{гол|59}}&lt;br&gt;[[Сидни Кабрал]] {{гол|103}}
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 64 478
| төреші                    = {{ту|Канада}} [[Дру Фишер]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[3 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:30 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Колумбия}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Гана}}
| голдар1                   = [[Джон Адольфо Ариас]] {{гол|14}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 69 045
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Клеман Тюрпен]]
}}


=== 16 команда кезеңі ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[4 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Канада}}
| есеп                      = 0:3
| команда2                  = {{футбол|Марокко}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Аззедин Унаи]] {{гол|50||82}}&lt;br&gt;[[Суфьян Рахими]] {{гол|90+8}}
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 777
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Майкл Оливер]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[4 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Парагвай}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Франция}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|70|[[Пенальти|пен.]]}}
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 324
| төреші                    = {{ту|Өзбекстан}} [[Ильгиз Танташев]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[5 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп                      = 1:2
| команда2                  = {{футбол|Норвегия}}
| голдар1                   = [[Неймар]] {{гол|90+10|[[Пенальти|пен.]]}}
| голдар2                   = [[Эрлинг Холанд]] {{гол|79||90}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|АҚШ}} [[Исмаил Эльфат]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[5 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп                      = 2:3
| команда2                  = {{футбол|Англия}}
| голдар1                   = [[Хулиан Киньонес]] {{гол|42}}&lt;br&gt;[[Рауль Хименес]] {{гол|69|[[Пенальти|пен.]]}}
| голдар2                   = [[Джуд Беллингем]] {{гол|36||38}}&lt;br&gt;[[Харри Кейн]] {{гол|60}}
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 80 824
| төреші                    = {{ту|Аустралия}} [[Алиреза Фагани]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[6 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;14:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Португалия}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Испания}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Микель Мерино]] {{гол|90+1}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 649
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Энтони Тэйлор]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[6 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|АҚШ}}
| есеп                      = 1:4
| команда2                  = {{футбол|Бельгия}}
| голдар1                   = [[Малик Тилльман]] {{гол|31}}
| голдар2                   = [[Шарль де Кетеларе]] {{гол|9||33}}&lt;br&gt;[[Ханс Ванакен]] {{гол|57}}&lt;br&gt;[[Ромелу Лукаку]] {{гол|90+3}}
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 66 925
| төреші                    = {{ту|Иордания}} [[Адхам Махадмех]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[7 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп                      = 3:2
| команда2                  = {{футбол|Мысыр}}
| голдар1                   = [[Кристиан Ромеро]] {{гол|79}}&lt;br&gt;[[Лионель Месси]] {{гол|83}}&lt;br&gt;[[Энцо Фернандес]] {{гол|90+2}}
| голдар2                   = [[Яссер Ибрагим]] {{гол|15}}&lt;br&gt;[[Мостафа Зико]] {{гол|67}}
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 68 239
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Франсуа Летексье]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[7 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;13:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Швейцария}}
| есеп                      = 0:0 ({{comment|қ.у.а.|Қосымша уақыт алғанда}})
| команда2                  = {{футбол|Колумбия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|Сальвадор}} [[Иван Бартон]]
}}
{{Пенальтилер сериясы
| есеп                      = 4:3
| ком1                      = {{ublist
 |[[Гранит Джака]] {{пенгол}}
 |[[Зеки Амдуни]] {{пенгол}}
 |[[Мануэль Аканджи]] {{пенмүлт}}
 |[[Седрик Иттен]] {{пенгол}}
 |[[Рубен Варгас]] {{пенгол}}
}}
| ком2                      = {{ublist
 |[[Хуан Кинтеро]] {{пенгол}}
 |[[Давинсон Санчес]] {{пенмүлт}}
 |[[Хаминтон Кампас]] {{пенгол}}
 |[[Хуан Камило Эрнандес]] {{пенмүлт}}
 |[[Луис Фернандо Диас]] {{пенгол}}
}}
| фон                       = 
}}

=== Ширек финал ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[9 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Франция}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Марокко}}
| голдар1                   = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|60}}&lt;br&gt;[[Усман Дембеле]] {{гол|66}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 63 811
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Тельо Факундо]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[10 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Испания}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Бельгия}}
| голдар1                   = [[Фабиан Руис]] {{гол|30}}&lt;br&gt;[[Микель Мерино]] {{гол|88}}
| голдар2                   = [[Шарль де Кетеларе]] {{гол|41}}
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 492
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Майкл Оливер]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[11 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Норвегия}}
| есеп                      = 2:1 ({{comment|қ.у.а.|Қосымша уақыт алғанда}})
| команда2                  = {{футбол|Англия}}
| голдар1                   = [[Андреас Шельдеруп]] {{гол|30}}
| голдар2                   = [[Джуд Беллингем]] {{гол|45+2}} {{гол|93}}
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 64 478
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Клеман Тюрпен]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[11 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп                      = 3:1 ({{comment|қ.у.а.|Қосымша уақыт алғанда}})
| команда2                  = {{футбол|Швейцария}}
| голдар1                   = [[Алексис Макаллистер]] {{гол|10}}&lt;br /&gt;[[Хулиан Альварес]] {{гол|112}}&lt;br /&gt;[[Лаутаро Мартинес]] {{гол|120+1}}
| голдар2                   = [[Дан Ндойе]] {{гол|67}}
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 69 045
| төреші                    = {{ту|Португалия}} [[Жуан Пиньейру]]
}}

=== Жартылай финал ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[14 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;14:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол|Франция}}
| есеп                      = 0:2
| команда2                  = {{футбол|Испания}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Микель Оярсабаль]] {{гол|22|[[Пенальти|пен.]]}}&lt;br&gt;[[Педро Порро]] {{гол|58}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 176
| төреші                    = {{ту|Сальвадор}} [[Иван Бартон]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[15 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол|Англия}}
| есеп                      = 1:2
| команда2                  = {{футбол|Аргентина}}
| голдар1                   = [[Энтони Гордон]] {{гол|55}}
| голдар2                   = [[Энцо Фернандес]] {{гол|85}}&lt;br&gt;[[Лаутаро Мартинес]] {{гол|90+2}}
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 68 239
| төреші                    = {{ту|АҚШ}} [[Исмаил Эльфат]]
}}

=== 3-орын үшін матч ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[18 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Франция}}
| есеп                      = 4:6
| команда2                  = {{футбол|Англия}}
| голдар1                   = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|48||66}}&lt;br&gt;[[Брадли Баркола]] {{гол|54}}&lt;br&gt;[[Усман Дембеле]] {{гол|90+6}}
| голдар2                   = [[Деклан Райс]] {{гол|3}}&lt;br&gt;[[Эзри Конса]] {{гол|18}}&lt;br&gt;[[Букайо Сака]] {{гол|37||45+1||87|[[Пенальти|пен.]]}}&lt;br&gt;[[Джуд Беллингем]] {{гол|90+8}}
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 65 326
| төреші                    = {{ту|Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]]
}}

=== Финал ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[19 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Испания}}
| есеп                      = 104-матч
| команда2                  = {{футбол|Аргентина}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = {{ту|Словения}} [[Славко Винчич]]
}}

== Статистика ==
=== Гол салғандар ===
Чемпионаттың 103 матчында 306 гол салынған. Орта есеппен алғанда бұл — матч сайын 2,97 гол (2026 жылғы 19 шілде ақпаратынша; 04:10 [[Қазақстандағы уақыт|UTC+5]]). '''Жуан мәтінмен''' чемпионатта әлі белсенді ойыншылар белгіленген.

;10 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Франция}} [[Килиан Мбаппе]]
{{div col end}}

;8 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Аргентина}} '''[[Лионель Месси]]'''
{{div col end}}

;7 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Англия}} [[Джуд Беллингем]]
*{{футбол-ту|Норвегия}} [[Эрлинг Холанд]]
{{div col end}}

;6 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Англия}} [[Харри Кейн]]
*{{футбол-ту|Франция}} [[Усман Дембеле]]
{{div col end}}

;5 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Испания}} '''[[Микель Оярсабаль]]'''
{{div col end}}

;4 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Бразилия}} [[Винисиус Жуниор]]
*{{футбол-ту|Мексика}} [[Хулиан Киньонес]]
*{{футбол-ту|Сенегал}} [[Исмаила Сарр]]
{{div col end}}

;3 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|АҚШ}} [[Фалорин Балоган]]
*{{футбол-ту|Англия}} [[Букайо Сака]]
*{{футбол-ту|Аргентина}} '''[[Лаутаро Мартинес]]'''
*{{футбол-ту|Бельгия}} [[Ромелу Лукаку]]
*{{футбол-ту|Бельгия}} [[Шарль де Кетеларе]]
*{{футбол-ту|Бразилия}} [[Матеус Кунья]]
*{{футбол-ту|Германия}} [[Кай Хаверц]]
*{{футбол-ту|Германия}} [[Дениз Ундав]]
*{{футбол-ту|Жаңа Зеландия}} [[Элайджа Джаст]]
*{{футбол-ту|Канада}} [[Джонатан Дэвид]]
*{{футбол-ту|Конго Демократиялық Республикасы}} [[Йоан Висса]]
*{{футбол-ту|Мексика}} [[Рауль Хименес]]
*{{футбол-ту|Марокко}} [[Исмаэль Сайбари]]
*{{футбол-ту|Нидерланд}} [[Брайан Бробби]]
*{{футбол-ту|Нидерланд}} [[Коди Гакпо]]
*{{футбол-ту|Португалия}} [[Криштиану Роналду]]
*{{футбол-ту|Швейцария}} [[Жоан Манзамби]]
{{div col end}}

;2 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|АҚШ}} [[Малик Тильман]]
*{{футбол-ту|Алжир}} [[Рияд Маһрез]]
*{{футбол-ту|Аргентина}} '''[[Энцо Фернандес]]'''
*{{футбол-ту|Аустрия}} [[Марко Арнаутович]]
*{{футбол-ту|Бельгия}} [[Юри Тилеманс]]
*{{футбол-ту|Бельгия}} [[Леандро Троссард]]
*{{футбол-ту|Босния және Герцеговина}} [[Эрмин Махмич]]
*{{футбол-ту|Жапония}} [[Даити Камада]]
*{{футбол-ту|Жапония}} [[Аясэ Уэда]]
*{{футбол-ту|Иран}} [[Рамин Резаэян]]
*{{футбол-ту|Испания}} '''[[Микель Мерино]]'''
*{{футбол-ту|Испания}} '''[[Педро Порро]]'''
*{{футбол-ту|Канада}} [[Кайл Ларин]]
*{{футбол-ту|Колумбия}} [[Даниэль Муньос Мехия]]
*{{футбол-ту|Кот-д'Ивуар}} [[Амад Диалло]]
*{{футбол-ту|Кот-д'Ивуар}} [[Николя Пепе]]
*{{футбол-ту|Марокко}} [[Аззедин Унаи]]
*{{футбол-ту|Марокко}} [[Суфьян Рахими]]
*{{футбол-ту|Мысыр}} [[Эмам Ашур]]
*{{футбол-ту|Мысыр}} [[Мостафа Зико]]
*{{футбол-ту|Нидерланд}} [[Крисенсио Саммервилл]]
*{{футбол-ту|Сенегал}} [[Абиб Диарра]]
*{{футбол-ту|Сенегал}} [[Пап Гейе]]
*{{футбол-ту|Швейцария}} [[Брель Эмболо]]
*{{футбол-ту|Швейцария}} [[Рубен Варгас]]
*{{футбол-ту|Швейцария}} [[Дан Ндойе]]
*{{футбол-ту|Швеция}} [[Ясин Айяри]]
*{{футбол-ту|Швеция}} [[Антони Эланга]]
*{{футбол-ту|Уругвай}} [[Максимилиано Араухо]]
{{div col end}}

;1 автогол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Аустралия}} [[Камерон Берджесс]] (АҚШ-қа қарсы)
*{{футбол-ту|Ирак}} [[Аймен Хусейн]] (Норвегияға қарсы)
*{{футбол-ту|Иордания}} [[Язан әл-Араб]] (Аустрияға қарсы)
*{{футбол-ту|Кабо-Верде}} [[Дини (футболшы, 1995)|Дини]] (Аргентинаға қарсы)
*{{футбол-ту|Катар}} [[Махмуд Абунада]] (Босния және Герцеговинаға қарсы)
*{{футбол-ту|Катар}} [[Мохамед Манай]] (Канадаға қарсы)
*{{футбол-ту|Марокко}} [[Яссин Буну]] (Гаитиге қарсы)
*{{футбол-ту|Өзбекстан}} [[Абдувахид Фуркатович Нематов|Абдувахид Нематов]] (Испанияға қарсы)
*{{футбол-ту|Парагвай}} [[Дамьян Бобадилья]] (АҚШ-қа қарсы)
*{{футбол-ту|Сауд Арабиясы}} [[Хасан ат-Тамбакти]] (Испанияға қарсы)
*{{футбол-ту|Тунис}} [[Эльес Схири]] (Нидерландқа қарсы)
*{{футбол-ту|Швейцария}} [[Миро Мухайм]] (Катарға қарсы)
{{div col end}}

;2 автогол
*{{футбол-ту|Мысыр}} [[Мохамед Хани]] (Бельгияға қарсы)

=== Тәртіп ===
Ойыншы немесе команданың ресми өкілі келесі бұзушылықтар үшін турнирдің келесі ойынынан автоматты түрде шеттетіледі:&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |language=en |publisher=[[FIFA]]}} {{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |date=2025-06-23}}&lt;/ref&gt;
*Қызыл карточка алғаны (ауыр құқық бұзушылықтар үшін қызыл карточка мерзімі ұзартылуы мүмкін);
*және турнирде екі сары қағаз алғаны үшін;{{efn|Матчтан кейінгі пенальти кезінде сары қағаз көрсетілмейді. Ойыншы матч кезінде екі сары қағаз алып та ойнай бере алады, бірақ турнир кезінде бұл есептелетін болады.}} сары қағаздар топтық кезең аяқталғаннан кейін және ширек финалдан кейін күшін жояды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://inside.fifa.com/organisation/fifa-council/media-releases/council-increases-record-financial-distribution-member-associations-world-cup-2026 |title=FIFA Council increases record financial distribution to all 48 Participating Member Associations at the FIFA World Cup 2026 |language=en |publisher=[[FIFA]] |date=2025-06-28 |accessdate=2026-06-29}}&lt;/ref&gt;

{{Ілеспе тақырыпша}}
{| class=&quot;wikitable sortable sticky-header&quot; style=&quot;text-align:left&quot;
|+ Ойыншы, не ресми өкілге қойылған дисквалификациялар
|-
! Ойыншы
! class=unsortable |Бұзақылығы
! Қуылды
|-
| {{футбол-ту|Оңтүстік Африка Республикасы}} [[Сфифело Ситхоул]]
| {{қуылды}}; [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Мексика Ұлттық футбол құрамасы|Мексика]]ға қарсы матчта (1-матч; 11 маусым)
| [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Чехия Ұлттық футбол құрамасы|Чехия]]ға қарсы матч (2-матч; 18 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Оңтүстік Африка Республикасы}} [[Темба Зване]]
| {{қуылды}}; [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Мексика Ұлттық футбол құрамасы|Мексика]]ға қарсы матчта (1-матч; 11 маусым)
| [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Чехия Ұлттық футбол құрамасы|Чехия]]ға қарсы матчта (2-матч; 18 маусым)&lt;br&gt;[[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Оңтүстік Корея Ұлттық футбол құрамасы|Оңтүстік Корея]]ға қарсы матч (3-матч; 24 маусым)&lt;br&gt;[[#32 команда кезеңі|32 команда кезеңі]]ндегі [[Канада Ұлттық футбол құрамасы|Канада]]ға қарсы матч (28 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Мексика}} [[Сесар Монтес]]
| {{қуылды}}; [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Оңтүстік Африка Республикасы Ұлттық футбол құрамасы|Оңтүстік Африка Республикасы]]на қарсы матчта (1-матч; 11 маусым)
| [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Оңтүстік Корея Ұлттық футбол құрамасы|Оңтүстік Корея]]ға қарсы матч (2-матч; 18 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Оңтүстік Африка Республикасы}} [[Тебохо Мокоэна (1997)|Тебохо Мокоэна]]
| {{СҚ}}; [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Мексика Ұлттық футбол құрамасы|Мексика]]ға қарсы матчта (1-матч; 11 маусым)&lt;br&gt;{{СҚ}}; [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Чехия Ұлттық футбол құрамасы|Чехия]]ға қарсы матч (2-матч; 18 маусым)
| [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Оңтүстік Корея Ұлттық футбол құрамасы|Оңтүстік Корея]]ға қарсы матч (3-матч; 24 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Босния және Герцеговина}} [[Тарик Мухаремович]]
| {{қуылды}}; [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Швейцария Ұлттық футбол құрамасы|Швейцария]]ға қарсы матчта (2-матч; 18 маусым)
| [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Катар Ұлттық футбол құрамасы|Катар]]ға қарсы матч (3-матч; 24 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Катар}} [[Хомам Ахмед]]
| {{қуылды}}; [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Канада Ұлттық футбол құрамасы|Канада]]ға қарсы матчта (2-матч; 18 маусым)
| [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Босния және Герцеговина Ұлттық футбол құрамасы|Босния және Герцеговина]]ға қарсы матч (3-матч; 24 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Катар}} [[Ассим Мадибо]]
| {{қуылды}}; [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Канада Ұлттық футбол құрамасы|Канада]]ға қарсы матчта (2-матч; 18 маусым)
| [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Босния және Герцеговина Ұлттық футбол құрамасы|Босния және Герцеговина]]ға қарсы матч (3-матч; 24 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Парагвай}} [[Мигель Альмирон]]
| {{қуылды}}; [[#D тобы|D тобы]]ндағы [[Түркия Ұлттық футбол құрамасы|Түркия]]ға қарсы матчта (2-матч; 19 маусым)
| [[#D тобы|D тобы]]ндағы [[Аустралия Ұлттық футбол құрамасы|Аустралия]]ға қарсы матч (3-матч; 25 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Бельгия}} [[Натан Нгой]]
| {{қуылды}}; [[#G тобы|G тобы]]ндағы [[Иран Ұлттық футбол құрамасы|Иран]]ға қарсы матчта (2-матч; 21 маусым)
| [[#G тобы|G тобы]]ндағы [[Жаңа Зеландия Ұлттық футбол құрамасы|Жаңа Зеландия]]ға қарсы матч (3-матч; 26 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Кабо-Верде}} [[Сидни Кабрал]]
| {{СҚ}}; [[#H тобы|H тобы]]ндағы [[Испания Ұлттық футбол құрамасы|Испания]]ға қарсы матчта (1-матч; 15 маусым)&lt;br&gt;{{СҚ}}; [[#H тобы|H тобы]]ндағы [[Уругвай Ұлттық футбол құрамасы|Уругвай]]ға қарсы матчта (2-матч; 21 маусым)
| [[#H тобы|H тобы]]ндағы [[Сауд Арабиясы Ұлттық футбол құрамасы|Сауд Арабиясы]]на қарсы матч (3-матч; 26 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Парагвай}} [[Диего Гомес (парагвайлық футболшы)|Диего Гомес]]
| {{СҚ}}; [[#D тобы|D тобы]]ндағы [[АҚШ Ұлттық футбол құрамасы|АҚШ]]-қа қарсы матчта (1-матч; 12 маусым)&lt;br&gt;{{СҚ}}; [[#D тобы|D тобы]]ндағы [[Аустралия Ұлттық футбол құрамасы|Аустралия]]ға қарсы матчта (3-матч; 25 маусым)
| [[#32 команда кезеңі|32 команда кезеңі]]ндегі [[Германия Ұлттық футбол құрамасы|Германия]]ға қарсы матч (29 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Ирак}} [[Ребин Сулака]]
| {{Қуылды}}; [[#I тобы|I тобы]]ндағы [[Сенегал Ұлттық футбол құрамасы|Сенегал]]ға қарсы матчта (3-матч; 26 маусым)
| ''Дисквалификация турнирден тыс орын алды''
|-
| {{футбол-ту|Уругвай}} [[Агустин Каноббио]]
| {{Қуылды}}; [[#H тобы|H тобы]]ндағы [[Испания Ұлттық футбол құрамасы|Испания]]ға қарсы матчта (3-матч; 26 маусым)
| ''Дисквалификация турнирден тыс орын алды''
|-
| {{футбол-ту|Мысыр}} [[Моханад Лашин]]
| {{СҚ}}; [[#G тобы|G тобы]]ндағы [[Жаңа Зеландия Ұлттық футбол құрамасы|Жаңа Зеландия]]ға қарсы матчта (2-матч; 21 маусым)&lt;br&gt;{{СҚ}}; [[#G тобы|G тобы]]ндағы [[Иран Ұлттық футбол құрамасы|Иран]]ға қарсы матчта (3-матч; 26 маусым)
| [[#32 команда кезеңі|32 команда кезеңі]]ндегі [[Аустралия Ұлттық футбол құрамасы|Аустралия]]ға қарсы матч (3 шілде)
|-
| {{футбол-ту|Эквадор}} [[Пьеро Инкапье]]
| {{Қуылды}}; [[#32 команда кезеңі|32 команда кезеңі]]ндегі [[Мексика Ұлттық футбол құрамасы|Мексика]]ға қарсы матч (30 маусым)
| ''Дисквалификация турнирден тыс орын алды''
|-
| {{футбол-ту|АҚШ}} [[Фоларин Балоган]]
| {{Қуылды}}; [[#32 команда кезеңі|32 команда кезеңі]]ндегі [[Босния және Герцеговина Ұлттық футбол құрамасы|Босния және Герцеговина]]ға қарсы матч (1 шілде)
| ''Дисквалификация берілмей кетті''
|-
| {{футбол-ту|Англия}} [[Джарелл Куанса]]
| {{Қуылды}}; [[#16 команда кезеңі|16 команда кезеңі]]ндегі [[Мексика Ұлттық футбол құрамасы|Мексика]]ға қарсы матч (5 шілде)
| [[#Ширек финал|Ширек финал]]дағы [[Норвегия Ұлттық футбол құрамасы|Норвегия]]ға қарсы матч (11 шілде)
|-
| {{футбол-ту|Мысыр}} [[Саафан эль-Сагир]] {{small|(қақпашы бапкері)}}
| {{Қуылды}}; [[#16 команда кезеңі|16 команда кезеңі]]ндегі [[Аргентина Ұлттық футбол құрамасы|Аргентина]]ға қарсы матч (7 шілде)
| ''Дисквалификация турнирден тыс орын алды''
|-
| {{футбол-ту|Швейцария}} [[Брель Эмболо]]
| {{Қуылды|2}}; [[#Ширек финал|Ширек финал]]дағы [[Аргентина Ұлттық футбол құрамасы|Аргентина]]ға қарсы матч (11 шілде)
| ''Дисквалификация турнирден тыс орын алды''
|-
|}

=== Турнир рейтингі ===
{{Small|Футболдағы статистикалық конвенцияға сәйкес, қосымша уақытта шешілген матчтар жеңіс пен жеңіліс ретінде есептеледі, ал [[пенальти]] сериясымен шешілген матчтар тең ойын ретінде есептеледі.}}

{{Ілеспе тақырыпша}}
{| class=&quot;wikitable sticky-header&quot; style=&quot;text-align:left&quot;
|-
! {{comment|Поз.|Позициясы}}
! Тобы
! Команда
! {{comment|Ойы.|Ойыны}}
! {{comment|Ж.|Жеңістері}}
! {{comment|Т.|Тең түскен ойындар}}
! {{comment|Ұ.|Ұтылғандары}}
! {{comment|Г+|Голдары}}
! {{comment|Г-|Қарсылас голдары}}
! {{comment|Г&gt;|Голдар айырмашылығы}}
! {{comment|Ұп.|Ұпайлары}}
! Нәтижесі
|- style=&quot;background-color:#FFD700&quot; |
| 1
| 
| 
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| '''0'''
| Чемпион
|- style=&quot;background-color:#C0C0C0&quot; |
| 2
| 
| 
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| '''0'''
| 2-орын
|- style=&quot;background-color:#CD7F32&quot; |
| 3
| L
| {{футбол|Англия}}
| 8
| 6
| 1
| 1
| 20
| 12
| +8
| '''19'''
| 3-орын
|-
| 4
| I
| {{футбол|Франция}}
| 8
| 6
| 0
| 2
| 20
| 10
| +10
| '''18'''
| 4-орын
|-
| colspan=12 style=&quot;background-color:#CDCDCD&quot; |
|-
| 5
| I
| {{футбол|Норвегия}}
| 6
| 4
| 0
| 2
| 13
| 11
| +2
| '''12'''
| rowspan=4|Ширек финалдан&lt;br&gt;шығып кетті
|-
| 6
| G
| {{футбол|Бельгия}}
| 6
| 3
| 2
| 1
| 14
| 7
| +7
| '''11'''
|-
| 7
| C
| {{футбол|Марокко}}
| 6
| 3
| 2
| 1
| 10
| 6
| +4
| '''11'''
|-
| 8
| B
| {{футбол|Швейцария}}
| 6
| 3
| 2
| 1
| 10
| 6
| +4
| '''11'''
|-
| colspan=12 style=&quot;background-color:#CDCDCD&quot; |
|-
| 9
| A
| {{футбол|Мексика}} '''(Қ)'''
| 5
| 4
| 0
| 1
| 10
| 3
| +7
| '''12'''
| rowspan=8|16 команда&lt;br&gt;раундынан&lt;br&gt;шығып кетті
|-
| 10
| K
| {{футбол|Колумбия}}
| 5
| 3
| 2
| 0
| 5
| 1
| +4
| '''11'''
|-
| 11
| C
| {{футбол|Бразилия}}
| 5
| 3
| 1
| 1
| 10
| 4
| +6
| '''10'''
|-
| 12
| D
| {{футбол|АҚШ}} '''(Қ)'''
| 5
| 3
| 0
| 2
| 11
| 8
| +3
| '''9'''
|-
| 13
| K
| {{футбол|Португалия}}
| 5
| 2
| 2
| 1
| 8
| 3
| +5
| '''8'''
|-
| 14
| B
| {{футбол|Канада}} '''(Қ)'''
| 5
| 2
| 1
| 2
| 9
| 6
| +3
| '''7'''
|-
| 15
| G
| {{футбол|Мысыр}}
| 5
| 1
| 3
| 1
| 8
| 7
| +1
| '''6'''
|-
| 16
| D
| {{футбол|Парагвай}}
| 5
| 1
| 2
| 2
| 3
| 6
| –3
| '''5'''
|-
| colspan=12 style=&quot;background-color:#CDCDCD&quot; |
|-
| 17
| F
| {{футбол|Нидерланд}}
| 4
| 2
| 2
| 0
| 11
| 5
| +6
| '''8'''
| rowspan=16|32 команда&lt;br&gt;раундынан&lt;br&gt;шығып кетті
|-
| 18
| E
| {{футбол|Германия}}
| 4
| 2
| 1
| 1
| 11
| 5
| +6
| '''7'''
|-
| 20
| E
| {{футбол|Кот-д'Ивуар}}
| 4
| 2
| 0
| 2
| 5
| 4
| +1
| '''6'''
|-
|}

== Марапаттары ==
=== Сыйлық ақша ===
2026 жылғы сәуірде [[ФИФА]] барлық қатысушы елдер үшін жүлделерді растады, кеңейтілген турнирдің жалпы бөлінуі 871 миллион АҚШ долларын құрады, бұл алдыңғы турнирдің жүлде қорының екі есесіне жуық. Жалпы сомасы 871 миллион доллардың 671 миллион доллары ойын негізделген жүлделерге кетеді, қалған 200 миллион доллар командалар арасында ойын сапасына қарамастан төленеді. Әрбір білікті команда 2,5 миллион доллар көлемінде дайындық ақшасын алады; мұны топтық кезеңдегі жарыстан шығарылумен бірге есептегенде, әр командаға ең аз жалпы сома 12,5 миллион доллар беріледі, ал жеңімпаз 62,5 миллион долларға дейін алады.

{{Ілеспе тақырыпша}}
{| class=&quot;wikitable sortable sticky-header&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|+ Ойын сапасы негізделген сыйлық ақша
|-
! rowspan=&quot;2&quot; | Орны
! rowspan=&quot;2&quot; | Команда саны
! colspan=&quot;2&quot; | Сыйлығы (миллиондарда)
|-
! Әр командаға
! Жалпы
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | Чемпиондар
| 1
| $50
| $50
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 2-орын
| 1
| $33
| $33
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 3-орын
| 1
| $29
| $29
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 4-орын
| 1
| $27
| $27
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 5–8-орындар (ширек финал)
| 4
| $19
| $76
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 9–16-орындар (16 команда кезеңі)
| 8
| $15
| $120
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 17–32-орындар (32 команда кезеңі)
| 16
| $11
| $176
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 33–48-орындар (топтық кезең)
| 16
| $10
| $160
|-
! Жалпы
! 48
! colspan=&quot;2&quot; |$671
|}

=== Жеке ойыншы және құрама марапаттары ===
{{Толық мақала|Футболдан әлем біріншілігінің марапаттары}}
Әрбір әлем чемпионаты аяқталған соң ФИФА жақсы көзге түскен футболшылар мен құраманы түрлі номинациялармен марапаттайды. Қазіргі күнде негізгі мараппаттар мен атақтар төмендегіше:
*«Алтын доп» — Ең үздік футболшыға.
*«Алтын бутцы» — Үздік сұрмергенге
*«Алтын қолғап» немесе «adidas Golden Glove» — үздік қақпашыға (2006 жылға дейін Лев Яшин атындағы жүлде).
*Үздік жас ойыншы — 21 жасқа дейінгі футболшылардың арасындағы ең үздігіне.
*«Адал ойын» немесе Fair Play — Адалдығымен көзге түскен құрамаға

== Көрсетілімі ==
2026 жылғы әлем біріншілігінің Қазақстандағы ресми хабар таратушысы — [[Qazsport]] телеарнасы.

== Ескертпелер ==
{{Notelist}}

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Футболдан әлем чемпионаттары}}
[[Санат:Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі]]
[[Санат:2026 жылғы футбол]]</text>
      <sha1>5pfz5onilbxbypx0xtp022i8cuzt799</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Уикипедия:Өңдеме саны бойынша қатысушылар</title>
    <ns>4</ns>
    <id>675070</id>
    <revision>
      <id>3631744</id>
      <parentid>3631340</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T07:01:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ArystanbekBot</username>
        <id>33174</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Деректерді жаңарту</comment>
      <origin>3631744</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16891" sha1="hig9nx7s8scv6106mobj17j85nsckiu" xml:space="preserve">{{shortcut|УП:ӨСҚ}}&lt;center&gt;Әрбір бағанда көрсетілген кеңістіктегі және оның талқылауындағы өңдеулер саны берілген. Ең алдымен жалпы түзетулер бойынша сұрыпталған және нөмірленген. Тізімге 500 өңдемеден кем емес өңдеме жасаған қатысушылар кірістірілген.
{{StatInfo}}


&lt;!-- BOT:START --&gt;
{|class=&quot;standard sortable ts-stickytableheader&quot;
!#!!{{abbr|#м/о|мақалалардағы өңдеме саны бойынша орны|0}}!!Қатысушы!!Барлық өңдемесі!!Мақалалар!!Үлгілер!!Файлдар!!Санаттар!!Порталдар + жобалар!!Модулдар + MediaWiki!!Қатысушы беттері!!Метапедиялық (Уикипедия)
|-
|1||1||{{u|Нұрлан Рахымжанов}}||120022||88015||2859||391||23673||189||54||4350||1453
|-
|2||4||{{u|Kasymov}}||96383||76692||11062||229||3386||234||110||5822||742
|-
|3||2||{{u|Салиха}}||86567||80964||1349||2243||909||49||0||957||136
|-
|4||3||{{u|Мағыпар}}||85324||80180||895||635||37||388||0||2885||49
|-
|5||5||{{u|Мықтыбек Оразтайұлы}}||84039||68775||1239||147||11309||15||0||1699||24
|-
|6||8||{{u|Arystanbek}}||55562||30518||3588||368||5769||944||2238||4786||5201
|-
|7||6||{{u|Casserium}}||48841||40109||1765||102||630||17||11||4487||40
|-
|8||7||{{u|Sibom}}||41112||38488||884||90||357||62||0||786||381
|-
|9||9||{{u|1nter pares}}||30992||28887||213||7||650||70||0||1439||146
|-
|10||10||{{u|Ulan}}||30436||23962||391||78||4579||14||0||199||209
|-
|11||20||{{u|AlefZet}}||25095||8817||3471||135||398||8||2176||838||844
|-
|12||13||{{u|GanS NIS}}||24505||18590||437||61||1022||42||3||3184||980
|-
|13||11||{{u|Орел Карл}}||22681||21375||786||39||137||4||0||121||11
|-
|14||15||{{u|Bolatbek}}||21868||13874||4118||203||768||812||373||1111||1007
|-
|15||12||{{u|Sagzhan}}||21188||19850||430||43||226||11||0||328||87
|-
|16||18||{{u|Nurken}}||19532||10073||1359||41||7025||115||8||429||51
|-
|17||17||{{u|Kaiyr}}||17232||12260||224||7||135||162||8||2486||355
|-
|18||14||{{u|Batyrbek.kz}}||16072||14053||411||16||1017||73||1||539||302
|-
|19||40||{{u|Amangeldi Mukhamejan}}||14709||4598||4648||149||152||586||364||1907||630
|-
|20||16||{{u|Alphy Haydar}}||13765||12989||207||1||183||2||0||224||42
|-
|21||19||{{u|Polat Alemdar}}||12577||9854||1161||115||24||1||0||752||183
|-
|22||24||{{u|Ismukhammed}}||11661||6938||1620||225||189||1681||0||344||14
|-
|23||26||{{u|Ерден Карсыбеков}}||11323||6855||508||0||102||512||0||615||55
|-
|24||22||{{u|Nurkhan}}||10144||7973||1229||40||4||0||4||333||36
|-
|25||28||{{u|Тұран}}||8361||6512||414||53||255||120||0||296||32
|-
|26||32||{{u|AlibekKS}}||8336||5762||73||3||1033||42||2||898||170
|-
|27||21||{{u|Kas77777}}||8251||8157||0||9||0||1||0||35||1
|-
|28||33||{{u|TheNomadEditor}}||8185||5756||27||5||1867||204||0||172||52
|-
|29||49||{{u|Daniyar}}||8001||3610||482||327||177||626||0||1642||348
|-
|30||35||{{u|Nurtenge}}||7950||5420||978||137||628||59||24||532||198
|-
|31||23||{{u|Dinkaz}}||7842||7308||0||118||0||0||0||35||1
|-
|32||25||{{u|Gabit Karabay}}||7596||6912||0||0||0||0||0||2||0
|-
|33||30||{{u|Ashina}}||7488||5986||189||71||63||88||3||385||325
|-
|34||36||{{u|TalgatSnow}}||7420||5280||468||132||761||0||64||97||72
|-
|35||27||{{u|Kmoksy}}||7012||6773||0||0||279||0||0||178||1
|-
|36||29||{{u|SSE}}||6974||6252||254||108||0||1||0||126||23
|-
|37||46||{{u|GaiJin}}||6703||3842||510||19||361||9||94||369||444
|-
|38||47||{{u|Bekus}}||6528||3823||1419||1||826||78||12||172||311
|-
|39||45||{{u|Alamgir}}||6196||3874||95||15||681||2||0||47||24
|-
|40||38||{{u|Аскаров}}||6193||4756||113||83||0||0||0||191||24
|-
|41||31||{{u|Liquorkaru}}||6142||5849||13||186||9||1||0||10||7
|-
|42||37||{{u|Zhaksilik}}||6101||5043||20||26||9||26||0||362||59
|-
|43||34||{{u|Aghia7}}||6046||5584||6||1||0||0||0||147||10
|-
|44||39||{{u|Zhigitbek}}||5455||4746||0||0||27||27||0||11||10
|-
|45||43||{{u|Qarakesek}}||5200||4176||157||86||39||219||2||241||308
|-
|46||41||{{u|Djduxhx}}||5000||4508||77||38||85||3||0||152||18
|-
|47||42||{{u|Nick jan}}||4652||4356||0||68||0||82||0||62||40
|-
|48||66||{{u|Erboldilyara}}||4522||2769||2||0||215||0||0||1535||26
|-
|49||57||{{u|Madi Dos}}||4515||3077||214||63||55||50||0||637||122
|-
|50||44||{{u|Coffee86}}||4429||3886||4||0||11||7||0||418||5
|-
|51||51||{{u|Dimash Kenesbek}}||3759||3392||51||0||0||27||0||223||21
|-
|52||48||{{u|Makenzis}}||3715||3658||5||0||0||0||0||46||5
|-
|53||50||{{u|Syrymzhan}}||3683||3525||1||154||0||0||0||1||0
|-
|54||61||{{u|Majilis}}||3630||2996||100||0||97||0||0||16||0
|-
|55||58||{{u|Esetok}}||3578||3077||395||2||161||205||8||285||138
|-
|56||52||{{u|Ерқанат Рыскулбеков}}||3545||3392||3||0||4||0||0||32||0
|-
|57||55||{{u|Maira Yessenbekova}}||3516||3169||48||0||0||0||0||6||2
|-
|58||60||{{u|Нурасылл}}||3398||2999||193||0||18||0||0||50||8
|-
|59||62||{{u|Nurbek Matzhani}}||3310||2987||58||40||1||55||0||201||62
|-
|60||54||{{u|Юсуф Худайберген}}||3273||3188||0||0||103||0||0||34||0
|-
|61||56||{{u|Hardworking}}||3272||3115||61||0||0||0||0||10||0
|-
|62||68||{{u|ShadZ01}}||3248||2569||363||112||105||0||0||4||0
|-
|63||63||{{u|BekaIITU}}||3227||2963||0||0||0||0||0||3||1
|-
|64||53||{{u|Gulzat246}}||3168||3223||0||16||0||0||0||5||3
|-
|65||59||{{u|Qanattan}}||3126||3052||0||0||0||0||0||2||0
|-
|66||64||{{u|Yerzhankyzy}}||3041||2834||0||0||0||0||0||0||0
|-
|67||65||{{u|Meruyert}}||2952||2789||0||0||0||0||0||0||1
|-
|68||99||{{u|Абылай}}||2950||1478||328||33||139||126||0||488||144
|-
|69||85||{{u|MuratbekErkebulan}}||2906||1873||316||0||91||55||0||440||4
|-
|70||69||{{u|Dauren}}||2871||2462||0||14||0||0||0||68||6
|-
|71||72||{{u|Даурен Шарипов}}||2822||2430||43||24||0||0||0||50||0
|-
|72||111||{{u|KLBot2}}||2795||1291||0||0||1413||0||0||1||0
|-
|73||67||{{u|Кырмызов}}||2700||2625||6||12||0||6||0||12||11
|-
|74||78||{{u|Merey}}||2684||2202||0||239||0||0||0||0||2
|-
|75||77||{{u|Магпар}}||2680||2217||91||88||13||11||0||183||30
|-
|76||70||{{u|Kyrmyzy gul}}||2532||2462||9||0||0||0||0||30||4
|-
|77||74||{{u|Abdi arman}}||2530||2309||0||0||0||0||0||2||5
|-
|78||73||{{u|Сәуір 1}}||2475||2370||24||11||2||0||0||30||0
|-
|79||75||{{u|Toktakynbaev}}||2471||2304||4||77||0||0||0||3||4
|-
|80||90||{{u|Balaburgem}}||2470||1754||11||29||31||59||0||182||48
|-
|81||76||{{u|G55}}||2468||2295||0||50||0||0||0||0||2
|-
|82||71||{{u|Zhuka iitu}}||2445||2448||0||1||0||0||0||2||2
|-
|83||109||{{u|Ordabekov Azamat}}||2424||1324||0||78||0||0||0||13||2
|-
|84||82||{{u|Rasulbek Adil}}||2414||1985||126||0||13||1||0||195||44
|-
|85||84||{{u|Рахман999}}||2304||1897||103||22||34||4||0||97||35
|-
|86||134||{{u|Бегулы Отагасы}}||2247||883||48||1||228||7||0||728||75
|-
|87||98||{{u|Drift}}||2233||1502||22||2||710||1||0||4||2
|-
|88||80||{{u|Egorkz}}||2232||2041||0||64||0||0||0||0||2
|-
|89||86||{{u|Mira01}}||2229||1863||0||0||0||99||0||174||22
|-
|90||79||{{u|Aizhanka aaa}}||2215||2076||0||0||0||0||0||0||0
|-
|91||81||{{u|Bakdauren}}||2208||2015||0||103||0||0||0||14||4
|-
|92||117||{{u|Әлинұр}}||2175||1102||132||43||47||101||0||580||48
|-
|93||88||{{u|RaiymbekZh}}||2105||1789||8||0||20||0||0||81||86
|-
|94||91||{{u|Mustafaalmas}}||2036||1720||94||0||243||0||0||37||5
|-
|95||83||{{u|Unknown Alash}}||2009||1946||1||0||0||0||0||0||0
|-
|96||87||{{u|Kristianmusic}}||1938||1799||20||1||0||0||0||0||0
|-
|97||93||{{u|Bauka91 91}}||1857||1618||0||0||0||0||0||0||1
|-
|98||101||{{u|Daneker}}||1857||1414||0||257||0||0||0||1||2
|-
|99||131||{{u|Esen48}}||1808||890||0||33||0||0||0||744||1
|-
|100||89||{{u|Almatoswiki}}||1800||1781||0||0||0||0||0||11||0
|-
|101||96||{{u|Тазагүл Ермаханова}}||1795||1517||8||0||86||1||0||38||29
|-
|102||92||{{u|Malbakov Korkem Shamshievih}}||1710||1638||35||0||22||0||0||19||24
|-
|103||97||{{u|Nelli}}||1666||1507||0||0||0||0||0||0||0
|-
|104||100||{{u|Araichik}}||1622||1453||110||78||0||0||0||2||1
|-
|105||94||{{u|Nikolina Šepić}}||1613||1613||0||0||0||0||0||0||0
|-
|106||106||{{u|ДолбоЯщер}}||1609||1339||1||0||106||1||0||5||0
|-
|107||103||{{u|2rk}}||1552||1366||0||99||0||1||0||8||0
|-
|108||105||{{u|Daniyal.aidarov5}}||1539||1347||0||0||7||0||0||123||9
|-
|109||95||{{u|Gliwi}}||1532||1526||3||0||0||0||0||0||0
|-
|110||108||{{u|Аслан Жукенов}}||1496||1329||20||0||46||0||0||32||26
|-
|111||119||{{u|Almagul Ibragimova}}||1490||1097||0||17||0||1||0||174||22
|-
|112||133||{{u|Акбота Казыбекова}}||1480||884||0||91||0||0||0||39||0
|-
|113||104||{{u|DinDK}}||1383||1353||0||0||0||0||0||2||0
|-
|114||115||{{u|Rasulzhan}}||1371||1138||0||0||0||0||0||2||0
|-
|115||107||{{u|Tulya}}||1344||1331||1||0||0||0||0||3||0
|-
|116||112||{{u|Ayauly}}||1337||1252||0||28||0||0||0||0||1
|-
|117||102||{{u|Nkiukr}}||1314||1403||44||0||40||4||0||1||0
|-
|118||110||{{u|Tarih}}||1304||1304||0||0||0||0||0||0||0
|-
|119||114||{{u|Wikiped4ik}}||1283||1199||0||59||0||0||0||6||1
|-
|120||137||{{u|Jarnamaqaz}}||1278||829||380||20||0||0||0||15||0
|-
|121||144||{{u|TemirlanSarsen}}||1277||757||6||58||31||0||0||197||14
|-
|122||113||{{u|GulzhanOmarova}}||1248||1200||0||1||0||0||0||11||2
|-
|123||116||{{u|Шілде}}||1223||1132||11||25||11||0||0||33||0
|-
|124||126||{{u|IL68}}||1218||950||62||0||31||0||0||134||1
|-
|125||123||{{u|Gulnar7}}||1178||1044||0||2||0||0||0||13||1
|-
|126||118||{{u|Ziv}}||1173||1100||60||0||0||2||0||9||2
|-
|127||225||{{u|Suleimen Koishybai}}||1156||284||0||0||0||0||0||785||0
|-
|128||125||{{u|Aimanber}}||1150||1001||0||61||0||0||0||0||0
|-
|129||121||{{u|Bailarbekov}}||1136||1049||0||0||0||0||0||3||1
|-
|130||205||{{u|Айдос уики}}||1126||481||0||0||7||1||0||63||10
|-
|131||120||{{u|Sergazyyev}}||1119||1069||0||13||0||0||0||1||2
|-
|132||128||{{u|KoishymanovaG}}||1102||925||2||0||0||80||0||35||3
|-
|133||124||{{u|Истеный казах}}||1096||1018||32||13||4||0||0||4||0
|-
|134||127||{{u|Madina Kilybayeva}}||1083||934||0||0||0||0||0||2||2
|-
|135||139||{{u|Wikuiser}}||1079||782||142||0||63||0||43||18||4
|-
|136||195||{{u|Kafarik}}||1075||526||47||7||15||2||0||22||4
|-
|137||162||{{u|Akbota.b}}||1057||639||0||68||0||0||0||48||2
|-
|138||136||{{u|Аян Жанайсов}}||1054||840||0||0||0||0||0||37||0
|-
|139||122||{{u|Finderhannes}}||1049||1049||0||0||0||0||0||0||0
|-
|140||129||{{u|Orkaarys}}||993||916||0||0||0||0||0||0||0
|-
|141||132||{{u|А.С.Кизиров}}||987||890||17||1||8||23||0||109||11
|-
|142||143||{{u|P.Nurgisa}}||976||764||0||0||0||0||0||52||3
|-
|143||130||{{u|Rayurad mc}}||973||899||0||0||0||0||0||0||0
|-
|144||221||{{u|Fuzze123}}||964||338||59||0||46||0||0||26||504
|-
|145||166||{{u|Aselhan}}||948||626||12||0||9||23||0||82||11
|-
|146||140||{{u|Шайнүсіп}}||931||782||0||0||1||0||0||32||3
|-
|147||142||{{u|Adiladil}}||906||767||0||0||0||0||0||0||1
|-
|148||148||{{u|NErnur98}}||880||738||0||0||61||0||0||59||5
|-
|149||145||{{u|Vyacheslav Nasretdinov}}||872||755||15||0||0||0||0||4||0
|-
|150||161||{{u|Касымхан}}||866||641||0||2||0||0||0||19||5
|-
|151||135||{{u|Chris die Seele}}||865||848||16||0||0||0||0||0||0
|-
|152||138||{{u|Mukhin}}||850||807||0||0||0||0||0||0||0
|-
|153||141||{{u|Stella~kkwiki}}||830||772||0||0||0||0||0||0||0
|-
|154||190||{{u|Bakbergenov}}||820||539||0||170||0||0||0||15||1
|-
|155||214||{{u|Dambler}}||819||424||15||5||10||0||0||229||10
|-
|156||150||{{u|Aibol dos}}||813||704||0||0||0||0||0||0||0
|-
|157||230||{{u|KaldarovNurymzhan}}||801||179||12||1||12||0||0||490||2
|-
|158||177||{{u|Talghatuly}}||794||569||0||67||12||1||0||101||17
|-
|159||152||{{u|Akba.nis.13}}||790||702||0||16||0||4||0||33||1
|-
|160||151||{{u|Аязбаев Даурен}}||789||704||0||0||0||0||0||0||0
|-
|161||147||{{u|Masalbaeva}}||787||741||0||0||0||0||0||1||0
|-
|162||232||{{u|Абдрахманов Димаш}}||785||98||0||0||0||0||0||4||0
|-
|163||154||{{u|Tylerdurdenkz}}||780||682||2||30||24||0||0||41||6
|-
|164||170||{{u|DariaUrinbasarova21nis}}||777||596||0||1||0||0||0||12||0
|-
|165||160||{{u|Azim Nurbergen}}||763||644||0||15||0||0||0||4||0
|-
|166||149||{{u|Ташметов шахрух}}||743||720||0||0||0||0||0||4||0
|-
|167||165||{{u|Panicgirl}}||739||636||0||17||0||0||0||10||1
|-
|168||153||{{u|Mariko}}||734||688||0||0||0||0||0||0||0
|-
|169||146||{{u|Mheidegger}}||726||752||7||2||0||0||0||6||3
|-
|170||157||{{u|Rake}}||726||666||0||35||0||0||0||8||3
|-
|171||163||{{u|Rasul kz91}}||723||638||0||12||0||0||0||1||0
|-
|172||175||{{u|Muslim Qazaq}}||722||579||0||0||0||0||0||32||2
|-
|173||223||{{u|Zhumalina}}||720||314||0||49||6||2||0||241||1
|-
|174||158||{{u|Alfiya}}||719||662||0||17||0||0||0||3||2
|-
|175||155||{{u|Εὐθυμένης}}||697||678||13||0||0||0||0||5||0
|-
|176||164||{{u|Sultan bek}}||695||638||0||0||0||0||0||0||0
|-
|177||210||{{u|Мира Белль}}||693||439||23||0||7||0||0||113||24
|-
|178||198||{{u|Cekli829}}||690||523||3||0||24||1||0||46||36
|-
|179||168||{{u|Nkipshak}}||684||612||0||0||0||0||0||0||0
|-
|180||229||{{u|Sultan-balasi}}||676||236||24||0||356||0||0||28||2
|-
|181||156||{{u|Дауткулова Ақмарал}}||676||667||0||1||0||0||0||6||1
|-
|182||159||{{u|Epoxa-HH}}||674||662||0||0||5||0||0||10||1
|-
|183||203||{{u|Saken kun}}||673||486||4||0||0||0||0||6||0
|-
|184||167||{{u|KUckhocjothkei3}}||671||614||49||1||5||0||0||1||0
|-
|185||220||{{u|Syrlybek}}||658||389||5||53||4||9||0||68||17
|-
|186||193||{{u|Мұқтар Құндыз}}||656||529||0||0||0||0||0||2||0
|-
|187||191||{{u|Баха}}||654||536||0||0||0||0||0||0||0
|-
|188||174||{{u|Parmanova.ulbolsyn}}||651||584||1||25||0||2||0||4||21
|-
|189||176||{{u|Амзе Магжан}}||645||571||0||0||0||0||0||47||0
|-
|190||169||{{u|Капысова Айдана}}||642||603||0||0||0||0||0||0||0
|-
|191||178||{{u|IArhunI}}||640||569||7||9||0||0||0||26||11
|-
|192||217||{{u|Belekov Syrym}}||639||414||0||46||0||0||0||9||2
|-
|193||215||{{u|Айвентадор}}||622||420||15||0||0||0||0||152||13
|-
|194||227||{{u|Zhandos02}}||620||265||3||4||11||0||0||247||0
|-
|195||180||{{u|Bauyr03}}||619||558||0||1||0||0||0||37||0
|-
|196||196||{{u|Aseke16}}||617||525||25||0||7||1||0||17||12
|-
|197||187||{{u|Makhanov}}||613||541||0||0||0||0||0||0||1
|-
|198||172||{{u|Zhumabayeva Aiym}}||601||590||2||0||0||0||0||3||0
|-
|199||179||{{u|Inkar}}||600||559||0||0||0||0||0||1||3
|-
|200||183||{{u|Mma}}||599||545||0||0||0||0||0||0||0
|-
|201||171||{{u|Юкке}}||599||594||1||2||44||0||0||9||3
|-
|202||181||{{u|Mary}}||597||549||0||0||0||0||0||0||0
|-
|203||173||{{u|Tuttiorchestra687}}||589||587||0||0||0||0||0||4||2
|-
|204||231||{{u|Әбдіхалық Нарғыз}}||587||115||0||0||0||0||0||36||0
|-
|205||185||{{u|Аскар}}||584||544||4||19||2||0||0||1||0
|-
|206||228||{{u|Eldar zh96}}||575||245||132||6||2||80||0||23||6
|-
|207||189||{{u|AlibiKazken}}||569||540||0||0||0||0||0||23||0
|-
|208||200||{{u|Badyroff}}||569||518||0||0||0||0||0||0||0
|-
|209||194||{{u|Нурия}}||569||527||0||0||0||0||0||0||0
|-
|210||207||{{u|Нақып Нұрғали}}||565||467||0||0||1||0||0||24||0
|-
|211||204||{{u|Zhaniya92}}||562||485||0||0||0||0||0||13||1
|-
|212||182||{{u|Ұлан Тұрсынбек}}||558||546||0||0||0||0||0||0||0
|-
|213||206||{{u|Alikhantanirbergennurlanuly}}||555||468||0||0||5||0||0||33||2
|-
|214||199||{{u|Yamanzho}}||555||521||0||0||0||0||0||0||0
|-
|215||188||{{u|Kuanysh Ismailov}}||547||541||0||0||7||0||0||2||0
|-
|216||192||{{u|Egor Shustoff}}||541||532||0||0||0||0||0||0||0
|-
|217||201||{{u|Niyazbek}}||534||510||0||0||0||0||0||3||0
|-
|218||222||{{u|Dauylbai Aidar}}||533||325||204||0||0||0||0||1||0
|-
|219||209||{{u|Olkikz}}||529||447||0||14||0||0||0||0||0
|-
|220||197||{{u|Fornax}}||528||525||2||0||0||0||0||0||0
|-
|221||184||{{u|Dzhos}}||527||545||0||0||0||0||0||0||0
|-
|222||219||{{u|Нурсауле Нурмагамбетова}}||527||390||0||0||0||3||0||44||1
|-
|223||218||{{u|Қуан Жасұлан 8 е класс ниш}}||527||391||0||36||0||0||0||1||1
|-
|224||186||{{u|Arachn0}}||523||543||0||0||0||0||0||1||0
|-
|225||208||{{u|Tansholpan}}||522||459||0||0||0||0||0||0||0
|-
|226||213||{{u|Adilbekkazykhanov}}||520||427||0||0||44||0||0||0||0
|-
|227||226||{{u|Murat Karibay}}||520||272||183||0||0||0||27||7||8
|-
|228||224||{{u|Mustazhap}}||520||308||11||0||0||2||0||122||12
|-
|229||202||{{u|Karina Nurtazina}}||518||508||0||0||0||0||0||0||0
|-
|230||216||{{u|Chingiz Nazbiev}}||514||420||29||0||54||12||0||0||0
|-
|231||212||{{u|HBSH NIS 7B KASIET}}||514||429||0||0||0||0||0||5||0
|-
|232||211||{{u|Albergenius}}||510||434||42||1||2||0||0||1||0
|-
|233||233||{{u|Friction27}}||506||17||0||0||0||0||0||1||0
|}
&lt;!-- BOT:END --&gt;


{{Wikistats}}[[Санат:Уикипедия:Қатысушылар]]</text>
      <sha1>hig9nx7s8scv6106mobj17j85nsckiu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Уикипедия:Өңдеме саны бойынша боттар</title>
    <ns>4</ns>
    <id>675089</id>
    <revision>
      <id>3631835</id>
      <parentid>3631415</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T11:00:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ArystanbekBot</username>
        <id>33174</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Деректерді жаңарту</comment>
      <origin>3631835</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11173" sha1="pt7jon24f8rs0ssfmmz7k27xx4l7fvh" xml:space="preserve">{{shortcut|УП:ӨСБ}}&lt;center&gt;Әрбір бағанда көрсетілген кеңістіктегі және оның талқылауындағы өңдеулер саны берілген. Ең алдымен жалпы түзетулер бойынша сұрыпталған және нөмірленген. Жергілікті жалаусыз ғаламдық боттар көкпен ерекшеленген.
{{StatInfo}}


&lt;!-- BOT:START --&gt;
{|class=&quot;standard sortable ts-stickytableheader&quot;
!#!!{{abbr|#м/о|мақалалардағы өңдеме саны бойынша орны|0}}!!Қатысушы!!Барлық өңдемесі!!Мақалалар!!Үлгілер!!Файлдар!!Санаттар!!Порталдар + жобалар!!Модулдар + MediaWiki!!Қатысушы беттері!!Метапедиялық (Уикипедия)
|-
|1||1||{{u|BolatbekBot}}||515622||380099||110090||1||5897||3||1||19437||23
|-
|2||2||{{u|EmausBot}}||145869||131247||957||0||13593||6||0||44||22
|-
|3||3||{{u|ArystanbekBot}}||132510||127398||741||15||62||17||10||2859||1383
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|4||4||{{u|Legobot}}||119563||112797||457||0||6067||15||0||85||142
|-
|5||120||{{u|New user message}}||113640||1||0||0||0||0||0||113639||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|6||6||{{u|MerlIwBot}}||105851||88195||6297||0||10800||24||0||36||497
|-
|7||5||{{u|InternetArchiveBot}}||88338||88338||0||0||0||0||0||0||0
|-
|8||7||{{u|GaiJinBot}}||79299||79284||7||0||0||0||0||3||5
|-
|9||8||{{u|BekusBot}}||50445||50152||232||3||53||0||0||4||1
|-
|10||9||{{u|YFdyh-bot}}||43053||41963||1||0||1089||0||0||0||0
|-
|11||10||{{u|Xqbot}}||26602||22822||42||0||3648||2||0||66||22
|-
|12||11||{{u|Luckas-bot}}||22676||17397||3||0||5264||1||0||8||3
|-
|13||18||{{u|TXiKiBoT}}||18278||8490||13||0||9719||0||0||56||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|14||12||{{u|ZéroBot}}||17395||14827||0||0||2561||0||0||7||0
|-
|15||13||{{u|CommonsDelinker}}||14589||13607||432||1||0||83||0||387||41
|-
|16||14||{{u|Kasymbot}}||13733||13236||240||4||8||22||0||169||42
|-
|17||15||{{u|SieBot}}||13062||12830||0||0||214||0||0||18||0
|-
|18||20||{{u|VolkovBot}}||11474||7766||1||0||3545||4||0||24||134
|-
|19||17||{{u|Makecat-bot}}||9816||8904||0||0||908||0||0||3||1
|-
|20||19||{{u|WikitanvirBot}}||9374||8087||0||0||1283||0||0||2||2
|-
|21||16||{{u|Kia content bot}}||9117||9117||0||0||0||0||0||0||0
|-
|22||21||{{u|JAnDbot}}||8787||7290||40||0||1309||6||0||16||126
|-
|23||24||{{u|Nurtenge}}||7976||5420||978||137||628||40||24||532||198
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|24||22||{{u|Addbot}}||7607||6152||1043||1||295||18||0||5||90
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|25||38||{{u|ArthurBot}}||7544||2786||26||0||4714||6||0||12||0
|-
|26||122||{{u|Acebot}}||7483||0||7482||0||0||0||0||1||0
|-
|27||26||{{u|Vagobot}}||7329||4672||63||0||2585||0||0||3||6
|-
|28||23||{{u|Escarbot}}||7057||5767||14||0||1188||2||0||82||4
|-
|29||25||{{u|BilgishShezhireshiBot}}||5303||5303||0||0||0||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|30||28||{{u|JackieBot}}||5114||4266||10||0||828||1||0||7||2
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|31||30||{{u|RedBot}}||4625||3703||3||0||916||1||0||2||0
|-
|32||27||{{u|Muhammad Abul-Futooh}}||4617||4616||0||0||0||0||0||1||0
|-
|33||29||{{u|MelancholieBot}}||4425||4208||2||0||210||0||0||5||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|34||34||{{u|TjBot}}||4252||3316||0||0||935||0||0||1||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|35||31||{{u|Dexbot}}||3737||3676||0||0||51||0||0||10||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|36||33||{{u|LaaknorBot}}||3689||3493||0||0||196||0||0||0||0
|-
|37||32||{{u|Robbot}}||3541||3540||0||0||0||1||0||0||0
|-
|38||39||{{u|FoxBot}}||3339||2620||5||0||680||0||0||34||0
|-
|39||35||{{u|NurbekBot}}||3245||3242||0||0||0||0||0||2||1
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|40||55||{{u|MastiBot}}||3201||1172||31||0||1990||0||0||2||6
|-
|41||36||{{u|AlleborgoBot}}||3142||3125||0||0||0||0||0||17||0
|-
|42||37||{{u|Thijs!bot}}||2934||2918||3||0||2||0||0||11||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|43||52||{{u|KLBot2}}||2705||1291||0||0||1413||0||0||1||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|44||40||{{u|HRoestBot}}||2464||2463||0||0||0||0||0||1||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|45||41||{{u|JYBot}}||2395||2262||0||0||133||0||0||0||0
|-
|46||44||{{u|Idioma-bot}}||2182||2026||16||0||109||6||0||23||2
|-
|47||46||{{u|AvocatoBot}}||2151||1912||0||0||231||0||0||6||2
|-
|48||42||{{u|Ptbotgourou}}||2061||2036||0||0||5||0||0||20||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|49||43||{{u|KamikazeBot}}||2050||2034||0||0||14||0||0||2||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|50||45||{{u|Ripchip Bot}}||1968||1944||0||0||22||0||0||2||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|51||47||{{u|Rubinbot}}||1930||1848||0||0||80||0||0||2||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|52||49||{{u|CarsracBot}}||1771||1666||12||0||32||0||0||61||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|53||48||{{u|Dinamik-bot}}||1704||1702||0||0||0||0||0||2||0
|-
|54||50||{{u|Aitan bot}}||1552||1533||0||0||0||0||0||19||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|55||51||{{u|DixonDBot}}||1520||1502||0||0||17||0||0||0||1
|-
|56||57||{{u|AvicBot}}||1474||1078||0||0||337||0||0||58||1
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|57||53||{{u|YiFeiBot}}||1362||1194||69||0||84||9||0||0||3
|-
|58||72||{{u|BotMultichill}}||1277||528||1||0||738||0||0||10||0
|-
|59||54||{{u|Justincheng12345-bot}}||1235||1192||2||0||40||0||0||0||1
|-
|60||82||{{u|CommonsTicker~kkwiki}}||1233||279||0||0||0||0||0||9||945
|-
|61||62||{{u|Purbo T}}||1179||884||0||0||275||0||0||20||0
|-
|62||64||{{u|Synthebot}}||1170||859||0||0||310||0||0||0||1
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|63||60||{{u|Movses-bot}}||1158||1018||0||0||136||0||0||1||3
|-
|64||65||{{u|JhsBot}}||1136||845||2||0||277||0||0||12||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|65||56||{{u|Gerakibot}}||1123||1080||10||0||16||2||0||4||11
|-
|66||58||{{u|TuranBot}}||1120||1046||28||2||4||6||0||28||6
|-
|67||59||{{u|PipepBot}}||1048||1033||0||0||1||0||0||13||1
|-
|68||61||{{u|Mjbmrbot}}||1030||903||0||0||125||0||0||1||1
|-
|69||67||{{u|HerculeBot}}||903||777||1||0||116||0||0||8||1
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|70||63||{{u|MystBot}}||879||863||2||0||0||0||0||14||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|71||68||{{u|Amirobot}}||806||739||0||0||66||0||0||1||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|72||66||{{u|Jotterbot}}||781||781||0||0||0||0||0||0||0
|-
|73||73||{{u|HiW-Bot}}||616||513||61||0||40||0||0||1||1
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|74||71||{{u|DarafshBot}}||585||534||11||0||40||0||0||0||0
|-
|75||69||{{u|AZatBot}}||576||576||0||0||0||0||0||0||0
|-
|76||128||{{u|H2Bot}}||553||0||0||0||0||0||0||553||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|77||70||{{u|PixelBot}}||548||541||0||0||0||0||0||7||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|78||77||{{u|DSisyphBot}}||505||356||15||0||128||6||0||0||0
|-
|79||74||{{u|Almabot}}||501||427||0||0||56||0||0||5||13
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|80||98||{{u|Obersachsebot}}||494||46||437||0||10||0||0||1||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|81||75||{{u|CocuBot}}||464||395||0||0||58||0||0||11||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|82||76||{{u|SilvonenBot}}||413||380||0||0||27||0||0||6||0
|-
|83||78||{{u|Minsbot}}||407||316||0||0||91||0||0||0||0
|-
|84||84||{{u|Darkicebot}}||346||204||1||0||130||0||0||11||0
|-
|85||79||{{u|MahdiBot}}||332||290||21||0||13||0||0||6||2
|-
|86||83||{{u|Memty Bot}}||305||206||0||0||87||0||0||3||9
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|87||88||{{u|SassoBot}}||305||153||0||0||143||0||0||9||0
|-
|88||80||{{u|Kasymovbot}}||302||287||7||0||0||1||0||3||4
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|89||81||{{u|D'ohBot}}||282||281||0||0||1||0||0||0||0
|-
|90||89||{{u|Chandlerriggs5}}||279||148||2||0||2||0||0||107||14
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|91||95||{{u|DragonBot}}||245||59||0||0||186||0||0||0||0
|-
|92||85||{{u|SpBot}}||219||199||3||0||15||0||0||2||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|93||86||{{u|Chobot}}||219||176||0||0||41||0||0||2||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|94||87||{{u|KiranBOT}}||166||164||0||0||0||0||0||2||0
|-
|95||127||{{u|MBHbot}}||152||0||0||0||0||0||0||0||152
|-
|96||129||{{u|MGA73bot}}||152||0||0||152||0||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|97||90||{{u|タチコマ robot}}||138||115||7||0||0||2||0||12||2
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|98||91||{{u|MSBOT}}||117||97||1||0||19||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|99||94||{{u|NjardarBot}}||113||62||0||0||49||0||0||2||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|100||93||{{u|Billinghurst}}||98||72||1||0||0||0||1||24||0
|-
|101||103||{{u|DBot}}||97||21||0||0||3||1||0||70||2
|-
|102||92||{{u|Zwobot}}||85||81||0||0||0||0||0||4||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|103||96||{{u|FiriBot}}||58||51||4||0||0||0||0||0||3
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|104||97||{{u|Muro Bot}}||54||47||0||0||1||0||0||4||2
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|105||99||{{u|Loveless}}||53||42||0||0||10||0||0||1||0
|-
|106||100||{{u|Alexbot}}||49||36||1||0||2||0||0||9||1
|-
|107||101||{{u|AshinaBot}}||35||33||0||0||0||0||0||2||0
|-
|108||102||{{u|Byrialbot}}||31||29||0||0||2||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|109||104||{{u|Aibot}}||26||21||0||0||5||0||0||0||0
|-
|110||125||{{u|AlinurBot}}||23||0||14||0||2||0||0||6||1
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|111||105||{{u|Soulbot}}||21||14||0||0||0||0||0||7||0
|-
|112||110||{{u|QarakesekBot}}||18||8||4||0||2||0||0||2||1
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|113||107||{{u|StigBot}}||14||11||0||0||2||0||0||1||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|114||106||{{u|Broadbot}}||12||12||0||0||0||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|115||130||{{u|MenoBot}}||11||0||0||0||0||0||0||11||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|116||108||{{u|Ver-bot}}||11||11||0||0||0||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|117||109||{{u|AHbot}}||9||9||0||0||0||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|118||112||{{u|Kwjbot}}||7||6||0||0||1||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|119||111||{{u|MagnusA.Bot}}||7||7||0||0||0||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|120||132||{{u|Cbrown1023}}||6||0||0||0||0||0||0||6||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|121||113||{{u|DirlBot}}||6||5||1||0||0||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|122||115||{{u|Ebrambot}}||6||4||0||0||2||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|123||114||{{u|GhalyBot}}||5||5||0||0||0||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|124||134||{{u|Abigor}}||5||0||0||0||0||0||0||5||0
|-
|125||117||{{u|NurlanBot}}||4||2||0||0||0||0||0||1||1
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|126||136||{{u|Taavi}}||4||0||0||0||0||0||0||4||0
|-
|127||124||{{u|YurikBot}}||3||0||0||0||0||0||1||2||0
|-
|128||116||{{u|ZhaksilikBot}}||3||3||0||0||0||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|129||135||{{u|ChuispastonBot}}||3||0||0||0||0||0||0||3||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|130||118||{{u|Rezabot}}||3||2||0||0||0||0||0||1||0
|-
|131||123||{{u|Polat Alemdarbot}}||2||0||0||0||0||0||0||2||0
|-
|132||126||{{u|AmanBot}}||2||0||1||0||0||0||0||1||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|133||131||{{u|Zorrobot}}||2||0||0||0||0||0||0||2||0
|-
|134||121||{{u|SoxBot}}||1||0||0||0||0||0||0||1||0
|-
|135||119||{{u|Sagzhanbot}}||1||1||0||0||0||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|136||133||{{u|KhanBot}}||1||0||0||0||0||0||0||1||0
|}
&lt;!-- BOT:END --&gt;


{{Wikistats}}[[Санат:Уикипедия:Боттар]]</text>
      <sha1>pt7jon24f8rs0ssfmmz7k27xx4l7fvh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Уикипедия:Бет бастауы бойынша қатысушылар</title>
    <ns>4</ns>
    <id>675116</id>
    <revision>
      <id>3631467</id>
      <parentid>3631073</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T13:07:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ArystanbekBot</username>
        <id>33174</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Деректерді жаңарту</comment>
      <origin>3631467</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="103926" sha1="jz9etav9jvjhpyt2ta9g7zcszjczncw" xml:space="preserve">{{shortcut|УП:ББҚ}}&lt;center&gt;{{StatInfo}}


&lt;!-- BOT:START --&gt;
{|class=&quot;standard sortable ts-stickytableheader&quot;
!#!!Қатысушы!!Мақалалар!!Бағыттау беттері!!Айрық беттер!!Үлгілер!!Санаттар!!Файлдар!!Порталдар + жобалар!!Модулдар + MediaWiki!!Метапедиялық (Уикипедия)
|-style=&quot;background-color:#ddf&quot;
|||{{u|BolatbekBot}}||107915||25626||5||36754||4335||0||11||0||0
|-
|1||{{u|Мықтыбек Оразтайұлы}}||8216||1156||3||152||7079||144||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ddf&quot;
|||{{u|Kia content bot}}||7809||948||164||0||0||0||0||0||0
|-
|2||{{u|Салиха}}||7384||84||695||187||814||2150||0||0||1
|-style=&quot;background-color:#ddf&quot;
|||{{u|NurbekBot}}||3125||114||2||0||0||0||0||0||0
|-
|3||{{u|Мағыпар}}||2640||42||0||60||33||593||1||0||0
|-
|4||{{u|Ерден Карсыбеков}}||2327||102||14||200||86||0||57||0||4
|-
|5||{{u|SSE}}||2185||97||3||165||0||106||0||0||0
|-
|6||{{u|Meruyert}}||1940||63||1||0||0||0||0||0||0
|-
|7||{{u|Maira Yessenbekova}}||1751||45||2||31||0||0||0||0||0
|-
|8||{{u|Polat Alemdar}}||1709||483||50||139||16||111||0||0||10
|-
|9||{{u|Dinkaz}}||1592||142||4||0||0||115||0||0||0
|-
|10||{{u|Yerzhankyzy}}||1392||35||2||0||0||0||0||0||0
|-
|11||{{u|Hardworking}}||1359||63||0||42||0||0||0||0||0
|-
|12||{{u|Alamgir}}||1358||106||4||2||410||8||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ddf&quot;
|||{{u|Aitan bot}}||1342||156||5||0||0||0||0||0||0
|-
|13||{{u|Abdi arman}}||1341||34||0||0||0||0||0||0||0
|-
|14||{{u|Орел Карл}}||1337||314||1||313||91||24||0||0||0
|-
|15||{{u|Bolatbek}}||1311||982||33||2132||529||148||160||18||78
|-
|16||{{u|Toktakynbaev}}||1281||43||2||4||0||73||0||0||0
|-
|17||{{u|Gulzat246}}||1274||97||5||0||0||16||0||0||0
|-
|18||{{u|Zhuka iitu}}||1192||90||2||0||0||1||0||0||0
|-
|19||{{u|Zhigitbek}}||1178||34||2||0||25||0||0||0||0
|-
|20||{{u|Bauka91 91}}||1165||50||3||0||0||0||0||0||0
|-
|21||{{u|GanS NIS}}||1083||221||61||197||437||52||14||0||52
|-
|22||{{u|Ulan}}||1073||628||59||108||3227||77||0||0||17
|-
|23||{{u|Aizhanka aaa}}||998||19||0||0||0||0||0||0||0
|-
|24||{{u|AlefZet}}||994||460||57||1269||261||100||1||49||25
|-
|25||{{u|BekaIITU}}||993||32||6||0||0||0||0||0||0
|-
|26||{{u|Nurkhan}}||981||101||14||345||4||26||0||1||0
|-
|27||{{u|Aghia7}}||957||115||0||0||0||1||0||0||0
|-
|28||{{u|2rk}}||923||43||1||0||0||98||0||0||0
|-
|29||{{u|G55}}||917||42||0||0||0||50||0||0||0
|-
|30||{{u|82.200.154.115}}||877||41||7||16||4||0||0||0||0
|-
|31||{{u|Bakdauren}}||877||32||0||0||0||102||0||0||0
|-
|32||{{u|Kaiyr}}||869||308||43||21||72||7||25||3||3
|-
|33||{{u|Egorkz}}||860||56||3||0||0||64||0||0||0
|-
|34||{{u|Rasulzhan}}||847||37||1||0||0||0||0||0||0
|-
|35||{{u|Ayauly}}||846||37||0||0||0||28||0||0||0
|-
|36||{{u|Ismukhammed}}||815||109||1||477||174||223||346||0||3
|-
|37||{{u|Ordabekov Azamat}}||766||19||2||0||0||72||0||0||0
|-
|38||{{u|Kyrmyzy gul}}||749||44||3||1||0||0||0||0||0
|-
|39||{{u|Merey}}||737||51||0||0||0||237||0||0||0
|-
|40||{{u|Araichik}}||629||53||0||100||0||75||0||0||0
|-
|41||{{u|DinDK}}||613||17||0||0||0||0||0||0||0
|-
|42||{{u|Nelli}}||580||21||2||0||0||0||0||0||0
|-
|43||{{u|1nter pares}}||562||307||0||10||482||3||0||0||4
|-
|44||{{u|Нурасылл}}||557||17||0||6||9||0||0||0||0
|-
|45||{{u|Нұрлан Рахымжанов}}||546||1630||168||18||7588||188||0||1||11
|-
|46||{{u|Azim Nurbergen}}||535||11||17||0||0||15||0||0||0
|-
|47||{{u|Casserium}}||533||186||72||75||331||48||0||7||0
|-
|48||{{u|Dauren}}||528||34||1||0||0||14||0||0||0
|-
|49||{{u|Zhaksilik}}||519||30||0||3||5||25||9||0||0
|-
|50||{{u|Masalbaeva}}||515||16||2||0||0||0||0||0||0
|-
|51||{{u|GulzhanOmarova}}||509||10||8||0||0||1||0||0||0
|-
|52||{{u|Nurken}}||508||487||3||643||4736||32||15||3||4
|-
|53||{{u|Sagzhan}}||501||86||2||21||168||30||0||0||0
|-
|54||{{u|Аян Жанайсов}}||489||26||0||0||0||0||0||0||0
|-
|55||{{u|P.Nurgisa}}||478||18||18||0||0||0||0||0||0
|-
|56||{{u|Daneker}}||468||23||0||0||0||251||0||0||0
|-
|57||{{u|Nick jan}}||456||155||1||0||0||67||0||0||0
|-
|58||{{u|Inkar}}||452||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|59||{{u|Аскаров}}||449||53||0||11||0||82||0||0||0
|-
|60||{{u|Malbakov Korkem Shamshievih}}||437||9||4||13||13||0||0||0||0
|-
|61||{{u|Sergazyyev}}||435||19||3||0||0||13||0||0||0
|-
|62||{{u|TheNomadEditor}}||424||37||0||0||1599||3||0||0||0
|-
|63||{{u|Bailarbekov}}||408||10||1||0||0||0||0||0||0
|-
|64||{{u|Акбота Казыбекова}}||408||33||3||0||0||90||0||0||0
|-
|65||{{u|Tulya}}||397||27||1||0||0||0||0||0||0
|-
|66||{{u|Ashina}}||387||181||3||56||22||38||31||0||21
|-
|67||{{u|Abdrazakhova a}}||383||12||0||0||0||14||0||0||0
|-
|68||{{u|Касымхан}}||377||13||0||0||0||2||0||0||0
|-
|69||{{u|Stella~kkwiki}}||375||20||8||0||0||0||0||0||0
|-
|70||{{u|Mariko}}||368||4||2||0||0||0||0||0||0
|-
|71||{{u|Амзе Магжан}}||361||12||0||0||0||0||0||0||0
|-
|72||{{u|Wikiped4ik}}||356||30||0||0||0||58||0||0||0
|-
|73||{{u|Аязбаев Даурен}}||356||9||36||0||0||0||0||0||0
|-
|74||{{u|Madina Kilybayeva}}||350||10||0||0||0||0||0||0||0
|-
|75||{{u|Akbota.b}}||345||13||0||0||0||63||0||0||0
|-
|76||{{u|TalgatSnow}}||340||157||4||107||375||70||0||15||0
|-
|77||{{u|Erboldilyara}}||337||150||1||0||179||0||0||0||0
|-
|78||{{u|Makhanov}}||336||31||0||0||0||0||0||0||0
|-
|79||{{u|Batyrbek.kz}}||317||304||207||23||499||7||1||0||0
|-
|80||{{u|Olkikz}}||306||20||1||0||0||14||0||0||0
|-
|81||{{u|Murager Seraly}}||305||7||0||0||0||0||0||0||0
|-
|82||{{u|Btalgat}}||304||0||108||0||0||0||0||0||0
|-
|83||{{u|Alphy Haydar}}||303||198||4||7||17||1||0||0||0
|-
|84||{{u|Alfiya}}||299||13||1||0||0||17||0||0||0
|-
|85||{{u|AnelK NIS}}||280||4||1||0||0||0||0||0||0
|-
|86||{{u|Rayurad mc}}||274||51||1||0||0||0||0||0||0
|-
|87||{{u|Нақып Нұрғали}}||273||11||1||0||0||0||0||0||0
|-
|88||{{u|Esetok}}||271||499||32||72||128||2||33||2||4
|-
|89||{{u|Panicgirl}}||265||10||0||0||0||17||0||0||0
|-
|90||{{u|Shynbolat}}||263||8||0||0||0||0||0||0||0
|-
|91||{{u|Kas77777}}||261||10||0||0||0||9||0||0||0
|-
|92||{{u|Капысова Айдана}}||252||1||17||0||0||0||0||0||0
|-
|93||{{u|Mary}}||247||30||2||0||0||0||0||0||0
|-
|94||{{u|Orkaarys}}||243||11||4||0||0||0||0||0||0
|-
|95||{{u|Rake}}||242||11||0||0||0||35||0||0||0
|-
|96||{{u|Liquorkaru}}||241||46||1||4||5||171||0||0||0
|-
|97||{{u|Amangeldi Mukhamejan}}||232||318||4||873||101||121||176||24||49
|-
|98||{{u|Sazhlo}}||226||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|99||{{u|Gulnar7}}||225||15||0||0||0||2||0||0||0
|-
|100||{{u|Eranz}}||224||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|101||{{u|Ergalym}}||223||1||0||0||2||0||0||0||0
|-
|102||{{u|Belekov Syrym}}||222||5||0||0||0||45||0||0||0
|-
|103||{{u|Магпар}}||221||15||1||4||13||63||0||0||0
|-
|104||{{u|Rasul kz91}}||220||18||2||0||0||12||0||0||0
|-
|105||{{u|Andrey 1002}}||218||2||1||0||0||0||0||0||0
|-
|106||{{u|KoishymanovaG}}||217||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|107||{{u|Ардак Нурмаханова}}||217||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|108||{{u|Shymnis 7b dayana}}||211||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|109||{{u|AkaMasteR}}||207||8||1||0||0||0||0||0||0
|-
|110||{{u|Dauylbai Aidar}}||205||1||0||132||0||0||0||0||0
|-
|111||{{u|Isslam}}||204||8||3||0||0||0||0||0||0
|-
|112||{{u|Coffee86}}||203||65||2||0||5||0||0||0||0
|-
|113||{{u|Aimanber}}||202||6||0||0||0||57||0||0||0
|-
|114||{{u|ShadZ01}}||201||23||0||34||81||59||0||0||0
|-
|115||{{u|Jess from GS}}||200||8||4||0||0||0||0||0||0
|-
|116||{{u|Баха}}||199||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|117||{{u|Adiladil}}||196||13||0||0||0||0||0||0||0
|-
|118||{{u|Yessenbay}}||195||3||3||0||0||0||0||0||0
|-
|119||{{u|Sabinabekkulnis}}||194||33||0||0||0||0||0||0||0
|-
|120||{{u|Qozha}}||192||65||0||0||6||0||1||0||0
|-
|121||{{u|GaiJin}}||191||100||10||95||153||15||3||1||49
|-
|122||{{u|Yerlik}}||187||2||18||0||0||0||0||0||0
|-
|123||{{u|Нурия}}||187||0||31||0||0||0||0||0||0
|-
|124||{{u|Абдухамитова Асем}}||183||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|125||{{u|Alukaaika}}||182||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|126||{{u|Sultan bek}}||179||13||0||0||0||0||0||0||0
|-
|127||{{u|Qarakesek}}||177||158||3||12||13||71||0||0||21
|-
|128||{{u|Syrymzhan}}||177||0||0||0||0||152||0||0||0
|-
|129||{{u|Балнұр Сүгірәлиева}}||173||6||0||0||0||0||0||0||0
|-
|130||{{u|Айдос уики}}||169||0||0||0||6||0||0||0||0
|-
|131||{{u|Bakbergenov}}||168||4||0||0||0||167||0||0||0
|-
|132||{{u|Badyroff}}||165||6||0||0||0||0||0||0||0
|-
|133||{{u|Mista m}}||165||6||3||0||0||0||0||0||0
|-
|134||{{u|Ekontai}}||162||13||3||0||0||0||0||0||0
|-
|135||{{u|Giovani90}}||158||5||1||0||0||0||0||0||0
|-
|136||{{u|Dinarakukenova}}||157||3||1||0||0||0||0||0||0
|-
|137||{{u|Оразгелді Гүлмира}}||157||6||0||0||0||0||0||0||0
|-
|138||{{u|Aibol dos}}||156||8||2||0||0||0||0||0||0
|-
|139||{{u|Daniyar}}||154||224||5||141||114||270||123||0||6
|-
|140||{{u|Аскар}}||154||7||0||0||1||18||0||0||0
|-
|141||{{u|Ali.otkelbayev}}||153||6||2||0||0||2||0||0||0
|-
|142||{{u|Мұқтар Құндыз}}||151||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|143||{{u|Almat IS106R}}||149||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|144||{{u|Arystanbek}}||147||242||7||555||261||206||110||363||308
|-
|145||{{u|Zhumabayeva Aiym}}||147||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|146||{{u|Еркін Мадина}}||147||7||0||0||0||0||0||0||0
|-
|147||{{u|Anvar1101}}||146||18||4||0||0||15||0||0||0
|-
|148||{{u|Tursinay}}||146||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|149||{{u|Akba.nis.13}}||144||4||0||0||0||16||0||0||0
|-
|150||{{u|Asslan best}}||144||3||1||0||0||0||0||0||0
|-
|151||{{u|Тұран}}||143||56||1||4||77||20||0||0||0
|-
|152||{{u|Almer}}||142||3||1||0||0||0||0||0||0
|-
|153||{{u|Дауткулова Ақмарал}}||142||0||0||0||0||1||0||0||0
|-
|154||{{u|Mukhin}}||140||5||1||0||0||0||0||0||0
|-
|155||{{u|Nurgul-Ayapova}}||139||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|156||{{u|ASLANTORRET}}||138||17||2||0||0||0||0||0||0
|-
|157||{{u|Majilis}}||138||39||0||4||68||0||0||0||0
|-
|158||{{u|Amangali}}||137||5||2||0||0||2||0||0||0
|-
|159||{{u|Lord kainon}}||137||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|160||{{u|Aidyn91}}||136||6||1||0||0||0||0||0||0
|-
|161||{{u|EraAhmer}}||134||7||0||0||0||0||0||0||0
|-
|162||{{u|Miras IITU}}||134||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|163||{{u|Nkipshak}}||134||9||2||0||0||0||0||0||0
|-
|164||{{u|Nurs}}||133||3||2||0||0||0||0||0||0
|-
|165||{{u|MegaKz}}||132||4||6||0||0||0||0||0||0
|-
|166||{{u|Aitolkyn}}||131||2||0||0||0||2||0||0||0
|-
|167||{{u|Shim99}}||129||1||0||0||0||1||0||0||0
|-
|168||{{u|Shynassylov}}||129||6||1||0||0||0||0||0||0
|-
|169||{{u|Алия Султанмуратова}}||129||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|170||{{u|Бергалиев}}||129||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|171||{{u|Gauhar}}||127||9||2||0||0||1||0||0||0
|-
|172||{{u|Kuandyk97}}||127||3||0||0||0||50||0||0||0
|-
|173||{{u|Nursultan nur}}||126||11||0||0||0||0||0||0||0
|-
|174||{{u|Fariiiza KABYL}}||123||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|175||{{u|Kuatov Kanat}}||122||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|176||{{u|Калыбай Салтанат}}||122||8||1||0||0||0||0||0||0
|-
|177||{{u|Nurtenge}}||121||32||3||128||191||59||1||5||2
|-
|178||{{u|Сәуір 1}}||121||15||0||3||1||5||0||0||0
|-
|179||{{u|137.132.3.10}}||118||58||0||0||0||0||0||0||0
|-
|180||{{u|Umka}}||117||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|181||{{u|Tylerdurdenkz}}||114||2||1||1||15||25||0||0||0
|-
|182||{{u|Азамат Болатұлы}}||114||2||0||0||0||57||0||0||0
|-
|183||{{u|6ri11iant}}||113||3||3||0||0||0||0||0||0
|-
|184||{{u|Nazik ktl}}||113||15||0||0||0||0||0||0||0
|-
|185||{{u|ShymNIS 9BSunkarJR11}}||112||11||1||0||0||0||0||0||0
|-
|186||{{u|Shyngys***}}||112||6||5||0||0||0||0||0||0
|-
|187||{{u|Zhaniya92}}||112||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|188||{{u|I.torebekkyzy01}}||111||27||0||0||0||0||0||0||0
|-
|189||{{u|Armanayk}}||110||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|190||{{u|Galjat1992}}||110||18||0||0||0||0||0||0||0
|-
|191||{{u|Mariyam}}||110||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|192||{{u|Sagitora}}||110||13||4||0||0||0||0||0||0
|-
|193||{{u|Itwnik}}||109||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|194||{{u|True useR}}||109||10||0||0||1||0||0||0||0
|-
|195||{{u|Mira01}}||108||11||0||0||0||0||19||0||1
|-
|196||{{u|Adik}}||107||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|197||{{u|Baizhanov nursultan}}||107||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|198||{{u|Yerkezhan Nis}}||107||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|199||{{u|Абылай}}||106||44||3||104||98||26||17||0||8
|-
|200||{{u|Baha99}}||105||11||0||0||0||0||0||0||0
|-
|201||{{u|Bgalimzh}}||105||6||1||0||0||0||0||0||0
|-
|202||{{u|Талгат Ибраев}}||105||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|203||{{u|Шайнүсіп}}||105||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|204||{{u|Madina Kali}}||103||2||0||0||0||9||0||0||0
|-
|205||{{u|IL68}}||102||11||0||48||29||0||0||0||0
|-
|206||{{u|Kafarik}}||102||150||0||26||4||7||1||0||2
|-
|207||{{u|Ulai}}||102||6||1||0||0||0||0||0||0
|-
|208||{{u|Қабиденов Сакен}}||101||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|209||{{u|Arkow}}||100||4||2||0||0||0||0||0||0
|-
|210||{{u|Aizhok}}||99||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|211||{{u|Bakhytbek}}||99||9||0||0||0||0||0||0||0
|-
|212||{{u|Mma}}||99||5||1||0||0||0||0||0||0
|-
|213||{{u|NIS Semey Moldir}}||99||3||1||0||0||0||0||0||0
|-
|214||{{u|Drift}}||98||62||6||17||422||1||0||0||0
|-
|215||{{u|Юсуф Худайберген}}||98||30||0||0||36||0||0||0||0
|-
|216||{{u|Euphoria~kkwiki}}||97||7||0||0||0||0||0||0||0
|-
|217||{{u|IArhunI}}||97||55||0||0||0||9||0||0||0
|-
|218||{{u|NIS Zhuldyz}}||97||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|219||{{u|Araika11nis}}||96||11||0||0||0||0||0||0||0
|-
|220||{{u|Dana kushen}}||96||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|221||{{u|NIS Kelsingazin Yerassyl}}||96||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|222||{{u|Байдуллаев Абылайхан}}||96||13||0||0||0||0||0||0||0
|-
|223||{{u|Ilyasseawave}}||94||2||1||0||0||0||0||0||0
|-
|224||{{u|Mariya}}||94||1||0||0||0||29||0||0||0
|-
|225||{{u|Niyarov Azamat}}||93||9||1||0||0||0||0||0||0
|-
|226||{{u|Niyazbek}}||93||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|227||{{u|Ali Rustamov}}||92||1||0||89||0||0||0||0||0
|-
|228||{{u|Amanek}}||92||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|229||{{u|Epoxa-HH}}||92||9||1||0||5||0||0||0||0
|-
|230||{{u|Zhanseit}}||92||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|231||{{u|Aiganym Moldagulova}}||91||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|232||{{u|Sanzhar s}}||91||2||2||0||0||0||0||0||0
|-
|233||{{u|Almas Kenebay}}||90||13||1||0||0||0||0||0||0
|-
|234||{{u|ShymNis 8cSAruzhan}}||90||8||0||0||0||0||0||0||0
|-
|235||{{u|Erka it}}||89||6||2||0||0||0||0||0||0
|-
|236||{{u|HBSH NIS 7B KASIET}}||89||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|237||{{u|Djduxhx}}||88||8||0||0||24||13||0||0||0
|-
|238||{{u|Dxz3817}}||88||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|239||{{u|Nurlybay}}||88||7||0||0||0||0||0||0||0
|-
|240||{{u|Қуан Жасұлан 8 е класс ниш}}||88||11||0||0||0||36||0||0||0
|-
|241||{{u|Eldar.mir}}||87||5||1||0||0||0||0||0||0
|-
|242||{{u|Legendary777}}||87||7||1||0||0||0||0||0||0
|-
|243||{{u|MuratbekErkebulan}}||87||21||0||68||83||0||11||0||0
|-
|244||{{u|ShymNis 8aNurlybanu}}||87||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|245||{{u|Wiki PSP}}||87||12||0||0||0||0||0||0||0
|-
|246||{{u|Alima}}||86||2||0||0||0||0||0||0||7
|-
|247||{{u|Аягөз Загиева}}||86||14||0||0||0||0||0||0||0
|-
|248||{{u|Abulkhair}}||85||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|249||{{u|Eszhanov}}||85||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|250||{{u|TemirlanSarsen}}||85||1||0||2||26||52||0||0||0
|-
|251||{{u|Aiba-diamantik}}||84||1||0||0||0||4||0||0||0
|-
|252||{{u|Doors}}||84||8||1||0||0||0||0||0||0
|-
|253||{{u|Adaulet}}||83||0||1||0||0||0||0||0||0
|-
|254||{{u|Dina2013a}}||83||8||0||0||0||0||0||0||0
|-
|255||{{u|Madi Dos}}||83||22||0||55||30||40||6||0||3
|-
|256||{{u|Zamantay}}||83||3||1||0||0||0||0||0||0
|-
|257||{{u|Zhortabayev}}||83||3||1||0||0||9||0||0||0
|-
|258||{{u|Ақбота Архабаева}}||83||16||1||0||0||0||0||0||0
|-
|259||{{u|Aliba}}||82||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|260||{{u|Bauka}}||82||3||0||26||1||2||0||0||0
|-
|261||{{u|SemeyNIS AshimovaZhuldyz}}||82||5||0||0||0||2||0||0||0
|-
|262||{{u|Аружан Жамбулатова}}||82||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|263||{{u|Жуланова Жанель}}||82||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|264||{{u|Сейтхан Мұхамеджан}}||82||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|265||{{u|SEMANUR}}||81||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|266||{{u|Жүнісов Дархан}}||81||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|267||{{u|Сейтжагыпарова Тогжан}}||81||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|268||{{u|Әлинұр}}||81||73||0||28||22||38||17||0||2
|-
|269||{{u|Ainur}}||80||5||2||0||0||13||0||0||0
|-
|270||{{u|NErnur98}}||80||5||0||0||54||0||0||0||0
|-
|271||{{u|Aishmano}}||79||3||1||0||0||0||0||0||0
|-
|272||{{u|Dzhos}}||79||9||0||0||0||0||0||0||0
|-
|273||{{u|Kamilanisemey}}||79||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|274||{{u|Kiikbayeva Sholpan}}||79||18||0||0||0||0||0||0||0
|-
|275||{{u|ChinaRM}}||78||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|276||{{u|Olzhas707}}||78||4||1||0||0||0||0||0||0
|-
|277||{{u|Aru Omarali}}||77||6||0||0||0||40||0||0||0
|-
|278||{{u|Bmyrzali}}||77||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|279||{{u|RaiymbekZh}}||77||43||5||1||11||0||0||0||1
|-
|280||{{u|НИШ Гайсина Айсары}}||77||4||1||0||0||0||0||0||0
|-
|281||{{u|Кырмызов}}||76||12||1||0||0||12||0||0||0
|-
|282||{{u|Amiyeva}}||75||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|283||{{u|Kulzhabay.nm}}||75||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|284||{{u|84.240.194.0}}||74||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|285||{{u|Kasymov}}||74||667||7||2977||521||93||0||38||4
|-
|286||{{u|Ақбота}}||74||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|287||{{u|Палуан}}||74||11||0||0||0||0||0||0||0
|-
|288||{{u|Khan}}||73||2||1||0||0||0||0||0||0
|-
|289||{{u|Sibom}}||73||496||89||79||176||3||1||0||3
|-
|290||{{u|Toganbay Nurtau}}||73||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|291||{{u|Xialuahan}}||73||6||0||0||0||0||0||0||0
|-
|292||{{u|Шапырашты}}||73||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|293||{{u|Superkukuruza}}||72||7||0||0||0||0||0||0||0
|-
|294||{{u|Zhaukhazyn01}}||72||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|295||{{u|Birzhan Bauyrzhan}}||70||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|296||{{u|Жунисова Балжан}}||70||9||1||0||0||0||0||0||0
|-
|297||{{u|Ықласова Аружан}}||70||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|298||{{u|А.С.Кизиров}}||68||27||0||0||1||1||9||0||0
|-
|299||{{u|Дәулеткерей}}||68||2||0||0||0||39||0||0||0
|-
|300||{{u|Kmoksy}}||67||152||3||0||187||0||0||0||0
|-
|301||{{u|Zhanna}}||67||11||1||0||0||0||0||0||0
|-
|302||{{u|Yustinka}}||66||3||1||0||0||0||0||0||0
|-
|303||{{u|Абат Диана}}||66||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|304||{{u|Абдрахманов Димаш}}||66||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|305||{{u|A1k0wa}}||65||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|306||{{u|Aset Bukerov}}||65||9||2||0||0||0||0||0||0
|-
|307||{{u|Nurbek Matzhani}}||65||287||0||11||0||35||6||0||2
|-
|308||{{u|Adik Sagatov}}||64||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|309||{{u|Madinabai}}||64||9||0||0||0||16||0||0||0
|-
|310||{{u|Ташметов шахрух}}||64||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|311||{{u|Bakytgul}}||63||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|312||{{u|BaskaIlyas}}||63||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|313||{{u|Beisen}}||63||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|314||{{u|Kz Nomad}}||63||2||0||0||0||3||0||0||0
|-
|315||{{u|Nura tk.nis}}||63||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|316||{{u|AlibekKS}}||62||209||12||7||350||3||4||0||3
|-
|317||{{u|Kuralay Akhmetova}}||61||0||0||0||0||1||0||0||0
|-
|318||{{u|195.189.70.90}}||59||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|319||{{u|Ayake}}||59||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|320||{{u|Tansholpan}}||59||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|321||{{u|Бекжан Аронов}}||59||18||0||0||0||7||0||0||0
|-
|322||{{u|ДаниярБөріханұлы}}||59||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|323||{{u|Мира Белль}}||59||2||0||1||4||0||0||0||2
|-
|324||{{u|Aigerimamirgali}}||58||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|325||{{u|Dastan omirbek}}||58||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|326||{{u|Magzhan}}||58||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|327||{{u|Yamanzho}}||58||3||2||0||0||0||0||0||0
|-
|328||{{u|Жани}}||58||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|329||{{u|Қабыле Қазбек}}||58||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|330||{{u|DariaUrinbasarova21nis}}||57||1||2||0||0||1||0||0||0
|-
|331||{{u|Indira}}||57||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|332||{{u|Soccerman}}||57||16||0||8||4||10||0||0||0
|-
|333||{{u|Zhansaya maubekova}}||57||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|334||{{u|Arruah}}||56||1||0||16||1||8||0||0||0
|-
|335||{{u|Iceooloo}}||56||3||2||0||0||0||0||0||0
|-
|336||{{u|Amir~kkwiki}}||55||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|337||{{u|Zhannur.nis}}||55||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|338||{{u|Раушана}}||55||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|339||{{u|VirusMaster}}||54||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|340||{{u|Zhumash.alibek}}||54||3||0||2||13||0||0||0||0
|-
|341||{{u|Мереке Ақбердықызы}}||54||0||0||0||0||56||0||0||0
|-
|342||{{u|Nabi.kuanysh}}||53||4||2||0||0||0||0||0||0
|-
|343||{{u|Айдынгали}}||53||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|344||{{u|Danissimo92}}||52||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|345||{{u|Даурен Шарипов}}||52||0||0||17||0||24||0||0||0
|-
|346||{{u|Досжан}}||52||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|347||{{u|Дорт-Гольц}}||51||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|348||{{u|Берик НИШ}}||50||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|349||{{u|Сағындық Нұрсұлтан}}||50||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|350||{{u|Alinur}}||49||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|351||{{u|Bekus}}||49||886||3||601||394||0||9||1||72
|-
|352||{{u|Алтай9898}}||49||12||0||0||0||0||0||0||0
|-
|353||{{u|Лейла Серикбаева}}||49||34||0||0||0||0||0||0||0
|-
|354||{{u|178.88.209.37}}||48||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|355||{{u|213.171.34.240}}||48||0||0||1||1||0||0||0||0
|-
|356||{{u|Kamila}}||48||6||1||0||0||0||0||0||0
|-
|357||{{u|Zhandos02}}||48||2||0||0||3||2||0||0||0
|-
|358||{{u|Zhanik ast}}||48||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|359||{{u|Рахман999}}||48||55||2||27||13||14||0||0||1
|-
|360||{{u|Alimas}}||47||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|361||{{u|No.Mad}}||47||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|362||{{u|Olzhas.Erevanov}}||47||1||0||0||1||0||0||0||0
|-
|363||{{u|84.240.207.80}}||46||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|364||{{u|92.47.219.50}}||46||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|365||{{u|Abay Izbassarov}}||46||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|366||{{u|Aigerima}}||46||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|367||{{u|Asset}}||46||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|368||{{u|Serik09}}||46||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|369||{{u|Stonesuite}}||46||21||0||17||0||5||0||0||0
|-
|370||{{u|AsmirNIS}}||45||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|371||{{u|Balaburgem}}||45||7||0||3||14||26||0||0||1
|-
|372||{{u|K sayan}}||45||6||0||0||0||0||0||0||0
|-
|373||{{u|Гулназлит}}||45||11||0||0||0||0||0||0||0
|-
|374||{{u|Ablayev92}}||44||7||5||0||0||0||0||0||0
|-
|375||{{u|Kairatulyzharas}}||44||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|376||{{u|Mila 020702}}||44||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|377||{{u|AlibiKazken}}||43||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|378||{{u|Aren b}}||42||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|379||{{u|Meryuert.tk.nis}}||42||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|380||{{u|Tarikh Dias}}||42||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|381||{{u|Елнур.001}}||42||2||0||0||0||1||0||0||0
|-
|382||{{u|Anarzhaksylykova}}||41||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|383||{{u|Dinara1711}}||41||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|384||{{u|Noyan}}||41||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|385||{{u|АйнурНИШ}}||41||7||0||0||0||0||0||0||0
|-
|386||{{u|Минура}}||41||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|387||{{u|Талапова Айша}}||41||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|388||{{u|137.132.3.9}}||40||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|389||{{u|Diamond~kkwiki}}||40||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|390||{{u|Mkanatbekkyzy}}||40||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|391||{{u|Mustafaalmas}}||40||65||2||41||212||0||0||0||0
|-
|392||{{u|ShymNIS 9BZhansaya}}||40||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|393||{{u|Vyacheslav Nasretdinov}}||40||0||1||1||0||0||0||0||0
|-
|394||{{u|Zhumalina}}||40||13||0||0||3||48||0||0||0
|-
|395||{{u|Asan00}}||39||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|396||{{u|Dilo0003}}||39||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|397||{{u|Yessentaikyzy}}||39||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|398||{{u|Zaza007zaza}}||39||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|399||{{u|89.218.52.234}}||38||4||0||0||1||0||0||0||0
|-
|400||{{u|Bakytgul Salykhova}}||38||2||0||0||0||0||4||0||0
|-
|401||{{u|Highklass}}||38||3||1||0||0||0||0||0||0
|-
|402||{{u|Kairzhan79}}||38||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|403||{{u|Mr.beket99}}||38||2||0||0||0||2||0||0||0
|-
|404||{{u|Syrlybek}}||38||2||0||1||1||29||1||0||2
|-
|405||{{u|Арай нуруллаева}}||38||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|406||{{u|46.36.134.170}}||37||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|407||{{u|92.47.203.104}}||37||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|408||{{u|Aimanov kaisar}}||37||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|409||{{u|Aitan}}||37||2||1||0||1||1||0||0||0
|-
|410||{{u|Almagul Ibragimova}}||37||1||0||0||0||7||0||0||0
|-
|411||{{u|Daniyal.aidarov5}}||37||16||2||0||4||0||0||0||0
|-
|412||{{u|Mheidegger}}||37||19||0||1||0||2||0||0||0
|-
|413||{{u|Егор Шевченко}}||37||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|414||{{u|Нуржанкызы}}||37||2||1||0||0||0||0||0||0
|-
|415||{{u|AbMariya1991}}||36||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|416||{{u|178.88.215.3}}||35||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|417||{{u|Ibraeva Moldir}}||35||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|418||{{u|Sandyraq}}||35||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|419||{{u|Лёха Вырвиглаз}}||35||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|420||{{u|Маржан АК}}||35||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|421||{{u|Нұрбай Темірлан Садықұлы}}||35||0||0||0||0||1||0||0||0
|-
|422||{{u|Әбдіхалық Нарғыз}}||35||4||1||0||0||0||0||0||0
|-
|423||{{u|AblayIITU}}||34||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|424||{{u|AnelBakayeva NIS}}||34||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|425||{{u|Beibaris123}}||34||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|426||{{u|Mustafinaskar}}||34||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|427||{{u|Nuriyashkin}}||34||0||11||0||0||0||0||0||0
|-
|428||{{u|Ақыл}}||34||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|429||{{u|92.46.211.202}}||33||6||1||3||0||0||0||0||0
|-
|430||{{u|Alima01NIS}}||33||1||0||0||0||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ddf&quot;
|||{{u|AshinaBot}}||33||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|431||{{u|Rash91}}||33||48||0||0||0||0||0||0||0
|-
|432||{{u|Лаура Аманкулова}}||33||2||0||0||0||3||0||0||0
|-
|433||{{u|Aidanka}}||32||0||0||0||0||7||0||0||0
|-
|434||{{u|Karina Nurtazina}}||32||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|435||{{u|Аэлита Ануарқызы}}||32||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|436||{{u|Andir}}||31||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|437||{{u|Kraibekovc}}||31||11||0||1||1||18||0||0||0
|-
|438||{{u|Olzhas.Karazhanov}}||31||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|439||{{u|Ғауғауррр}}||31||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|440||{{u|Aimbetova Diana}}||30||1||0||0||0||1||0||0||0
|-
|441||{{u|Talghatuly}}||30||10||1||0||9||62||0||0||0
|-
|442||{{u|Zhanarb}}||30||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|443||{{u|Zhanna Mukash}}||30||11||0||0||0||0||0||0||0
|-
|444||{{u|Багдат Б}}||30||8||0||0||0||0||0||0||0
|-
|445||{{u|Нурсауле Нурмагамбетова}}||30||2||1||0||0||0||0||0||0
|-
|446||{{u|Nurmuhan}}||29||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|447||{{u|Olzhas7}}||29||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|448||{{u|T.karlyga}}||29||1||3||0||0||0||0||0||0
|-
|449||{{u|Аслан Жукенов}}||29||5||1||0||12||0||0||0||0
|-
|450||{{u|88.204.196.37}}||28||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|451||{{u|95.58.148.237}}||28||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|452||{{u|Abylaikhan NIS}}||28||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|453||{{u|Aigerim ayanovna}}||28||3||1||0||0||0||0||0||0
|-
|454||{{u|Bumin Kagan}}||28||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|455||{{u|Dimash Kenesbek}}||28||21||0||0||0||0||0||0||0
|-
|456||{{u|Jannur66}}||28||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|457||{{u|Света052}}||28||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|458||{{u|217.196.25.26}}||27||4||2||0||0||0||0||0||0
|-
|459||{{u|AdiyevaSaltanat}}||27||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|460||{{u|Keutaeva Aigerim}}||27||0||0||0||0||4||0||0||0
|-
|461||{{u|Lyazzat Kulmukanova}}||27||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|462||{{u|Бекзат Маратұлы}}||27||1||0||0||0||2||0||0||0
|-
|463||{{u|Болат Алтынай}}||27||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|464||{{u|Тойшыбек}}||27||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|465||{{u|Шокай}}||27||2||1||0||0||1||0||0||0
|-
|466||{{u|Mirasamirkhanov}}||26||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|467||{{u|Rasulbek Adil}}||26||4||0||121||5||0||1||0||0
|-
|468||{{u|Shaikhislamova z}}||26||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|469||{{u|TINKO}}||26||2||0||12||0||0||0||0||0
|-
|470||{{u|Tursynbek Balausa}}||26||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|471||{{u|Unc0}}||26||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|472||{{u|Utebayeva}}||26||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|473||{{u|Мекен ЖанеркеХБШ}}||26||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|474||{{u|Оразәлі Диас}}||26||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|475||{{u|2.133.110.195}}||25||9||0||2||1||0||0||0||0
|-
|476||{{u|Asalimba}}||25||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|477||{{u|D.dilnaz02}}||25||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|478||{{u|Erg nis}}||25||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|479||{{u|Qanattan}}||25||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|480||{{u|Saken kun}}||25||25||0||0||0||0||0||0||0
|-
|481||{{u|Talgin}}||25||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|482||{{u|Talipzhan}}||25||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|483||{{u|Айвентадор}}||25||17||0||3||0||0||0||0||1
|-
|484||{{u|Мирамқызы Зарина}}||25||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|485||{{u|Әбілмажинов Ерасыл}}||25||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|486||{{u|Arystan~kkwiki}}||24||0||3||5||0||0||2||0||0
|-
|487||{{u|Loleeonepie.nis}}||24||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|488||{{u|Shymnis7bzhanar}}||24||3||1||0||0||0||0||0||0
|-
|489||{{u|Истеный казах}}||24||5||1||10||1||5||0||0||0
|-
|490||{{u|Нұртаева Қымбат Серікқызы}}||24||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|491||{{u|95.56.75.233}}||23||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|492||{{u|Aiymka}}||23||0||0||23||1||0||0||0||0
|-
|493||{{u|Eldar zh96}}||23||12||3||39||1||6||29||0||1
|-
|494||{{u|Erasylkz}}||23||0||1||0||0||0||0||0||0
|-
|495||{{u|MarzhanMay}}||23||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|496||{{u|Ni nelli}}||23||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|497||{{u|Serik11024}}||23||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|498||{{u|Zhanbo}}||23||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|499||{{u|137.132.250.13}}||22||12||0||0||1||0||0||0||0
|-
|500||{{u|84.240.196.128}}||22||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|501||{{u|As-Saghdi}}||22||5||0||2||0||0||0||0||0
|-
|502||{{u|Bakyt.tass}}||22||7||1||0||0||0||0||0||0
|-
|503||{{u|Elena Muratbayeva}}||22||0||0||20||0||0||0||0||0
|-
|504||{{u|LArhunl}}||22||12||0||0||0||1||0||0||0
|-
|505||{{u|Murat12049}}||22||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|506||{{u|NIS AdletAskerov}}||22||0||0||0||0||10||0||0||0
|-
|507||{{u|Ongalgan}}||22||5||0||0||1||1||0||0||0
|-
|508||{{u|Turdibayeva Kazyna}}||22||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|509||{{u|Unknown Alash}}||22||27||0||0||0||0||0||0||0
|-
|510||{{u|С.Жания}}||22||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|511||{{u|Тілеш Шолпан}}||22||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|512||{{u|707ztn}}||21||0||1||0||0||0||0||0||0
|-
|513||{{u|Aleka BM}}||21||0||0||21||0||0||0||0||0
|-
|514||{{u|Nazhmedenova Lunara}}||21||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|515||{{u|Ниялова Гүлфайруз}}||21||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|516||{{u|AlibekovaD}}||20||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|517||{{u|Almas Sadyquly}}||20||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|518||{{u|Dana1992}}||20||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|519||{{u|Didar.Bayan21NS}}||20||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|520||{{u|Galym kosman}}||20||0||0||21||0||0||0||0||0
|-
|521||{{u|Mustazhap}}||20||2||0||3||0||0||0||0||0
|-
|522||{{u|Ramaduke}}||20||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|523||{{u|ShymNIS 7AAisha06}}||20||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|524||{{u|Zhansaya Bekpeissova}}||20||0||0||19||0||0||0||0||0
|-
|525||{{u|Zhansulu}}||20||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|526||{{u|Бейсекова Ботагөз}}||20||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|527||{{u|95.56.28.53}}||19||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|528||{{u|Attila~kkwiki}}||19||1||0||0||9||10||0||0||0
|-
|529||{{u|Carlos186}}||19||2||0||0||3||0||0||0||0
|-
|530||{{u|Darhan2012}}||19||13||0||4||0||0||0||0||0
|-
|531||{{u|J dias}}||19||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|532||{{u|Айғаным Аманжолқызы}}||19||11||0||0||0||0||0||0||0
|-
|533||{{u|Бекханби Асанұлы}}||19||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|534||{{u|Әлнұр Қарабаев}}||19||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|535||{{u|84.240.202.214}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|536||{{u|AliyaTulepova}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|537||{{u|Bolat Temirov}}||18||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|538||{{u|Dinash}}||18||0||0||19||0||0||0||0||0
|-
|539||{{u|Dosmedetova Sharizat}}||18||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|540||{{u|ErnatPointmakker}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|541||{{u|KaldarovNurymzhan}}||18||0||0||2||7||1||0||0||0
|-
|542||{{u|Khamalitoo}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|543||{{u|MaksutZhansaya1}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|544||{{u|Martorellpedro}}||18||0||0||10||5||6||0||14||0
|-
|545||{{u|Parmanova.ulbolsyn}}||18||8||0||0||0||25||0||0||0
|-
|546||{{u|Qulqai}}||18||1||1||5||2||0||0||0||0
|-
|547||{{u|Salta.zakir}}||18||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|548||{{u|Suleimen Koishybai}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|549||{{u|Tuttiorchestra687}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|550||{{u|ГульназК}}||18||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|551||{{u|Жанна Ж}}||18||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|552||{{u|Маконяаа}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|553||{{u|Назым Хасенова}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|554||{{u|Шахадад}}||18||1||0||18||0||0||0||0||0
|-
|555||{{u|Әбдіжәміл Алтынай}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|556||{{u|Әшім Қазына}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|557||{{u|178.88.221.240}}||17||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|558||{{u|Adaykz}}||17||0||0||1||16||3||0||0||0
|-
|559||{{u|Nazerke Turym}}||17||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|560||{{u|Shymnis 7bmalika}}||17||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|561||{{u|Tulegenova1127}}||17||0||0||0||0||0||2||0||0
|-
|562||{{u|Бекемгүл}}||17||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|563||{{u|Диас Тлекбай}}||17||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|564||{{u|134.32.43.98}}||16||9||0||0||2||0||0||0||0
|-
|565||{{u|46.4.124.141}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|566||{{u|A shyryn}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|567||{{u|Abukhan}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|568||{{u|Akylbekov alen}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|569||{{u|Aruzhank NIS}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|570||{{u|Aubakirova Aisana}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|571||{{u|Hbsh nis Nurzhakyp 7a}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|572||{{u|Jarnamaqaz}}||16||10||0||29||0||11||0||0||0
|-
|573||{{u|Mandarinka^^}}||16||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|574||{{u|Medet}}||16||1||0||0||0||1||0||0||0
|-
|575||{{u|ShymNIS 7cErkebulan}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|576||{{u|Ziadinkyzy G}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|577||{{u|Аружан200}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|578||{{u|Енсебаева Мадина}}||16||1||0||0||0||1||0||0||0
|-
|579||{{u|Ербол Сармурзин}}||16||5||0||0||1||0||0||0||0
|-
|580||{{u|2.132.35.66}}||15||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|581||{{u|92.46.208.105}}||15||0||0||3||0||0||0||0||0
|-
|582||{{u|95.56.126.211}}||15||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|583||{{u|Aktoty25}}||15||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|584||{{u|Daniyar1}}||15||1||0||16||0||0||0||0||0
|-
|585||{{u|Darigabolatbayeva}}||15||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|586||{{u|Esen48}}||15||1||5||0||0||24||0||0||0
|-
|587||{{u|Kalimova}}||15||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|588||{{u|Rauank}}||15||4||0||11||3||2||3||0||1
|-
|589||{{u|Smailhan Altinbek}}||15||0||0||16||0||0||0||0||0
|-
|590||{{u|Бейсенова}}||15||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|591||{{u|Жаннұр Қанат}}||15||0||0||1||0||0||0||0||0
|-
|592||{{u|Лаура НИШ}}||15||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|593||{{u|Сейтхалиев Акжол}}||15||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|594||{{u|2.135.222.162}}||14||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|595||{{u|Galymmurat}}||14||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|596||{{u|Ice201~kkwiki}}||14||0||0||24||1||3||0||0||0
|-
|597||{{u|Kenesbai Ainur}}||14||0||0||13||0||0||0||0||0
|-
|598||{{u|Kittenfreezer}}||14||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|599||{{u|Nazerke fcr}}||14||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|600||{{u|Nnk2000}}||14||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|601||{{u|Vladimir tutykin}}||14||0||1||0||0||0||0||0||0
|-
|602||{{u|Zatillan}}||14||7||0||1||0||3||0||0||0
|-
|603||{{u|Аяжан Сарсенбаева}}||14||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|604||{{u|Дамира Амиржановна}}||14||0||0||0||0||44||0||0||0
|-
|605||{{u|Жанна 555}}||14||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|606||{{u|Қалдар Салта}}||14||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|607||{{u|2.132.1.181}}||13||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|608||{{u|Aselhan}}||13||1||0||7||9||0||0||0||0
|-
|609||{{u|Asset Qazaq}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|610||{{u|Khamitova nj NIS}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|611||{{u|Kwatt}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|612||{{u|NIS Semey Kabdygalieva Aizhan}}||13||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|613||{{u|Sarahswan}}||13||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|614||{{u|Shaubaeva Akmaral}}||13||0||0||13||0||0||0||0||0
|-
|615||{{u|Yulia}}||13||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|616||{{u|Абдижамил Алтынай}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|617||{{u|Гүлбақ Мұсақызы}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|618||{{u|Касымов Н.}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|619||{{u|Кинаятова Мадина}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|620||{{u|Көбегенов Ғабит}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|621||{{u|Маржан торехановна}}||13||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|622||{{u|Әділханова Альбина}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|623||{{u|88.204.169.42}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|624||{{u|89.218.169.202}}||12||3||0||9||0||0||0||0||0
|-
|625||{{u|95.56.129.132}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|626||{{u|Aiym 02}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|627||{{u|Alan Sem}}||12||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|628||{{u|Bk-KLaS}}||12||2||0||2||4||5||2||0||0
|-
|629||{{u|Erbol4ik}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|630||{{u|GALAXYFUN.NIS}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|631||{{u|ShymNIS 9BLaura}}||12||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|632||{{u|Tamerlansagitov}}||12||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|633||{{u|TrueNomadEditor}}||12||0||0||0||3||0||0||0||0
|-
|634||{{u|Нургиса Пшенбаев}}||12||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|635||{{u|Рахматулла Нұрқанат}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|636||{{u|Рысбаева Гульнара}}||12||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|637||{{u|СанияНИШ}}||12||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|638||{{u|Толғанай Жағыпар}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|639||{{u|178.88.218.41}}||11||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|640||{{u|Abatova saltanat}}||11||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|641||{{u|Aydos Zhengissov}}||11||2||0||26||1||3||0||0||0
|-
|642||{{u|Bauyr03}}||11||0||0||0||0||1||0||0||0
|-
|643||{{u|FrederickEvans}}||11||2||0||0||30||0||0||0||0
|-
|644||{{u|Mr. Karsybekov}}||11||3||0||14||1||0||12||0||1
|-
|645||{{u|Балықшы}}||11||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|646||{{u|Бекасыл Бейбітұлы}}||11||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|647||{{u|Нұрбек Қасқырбаев}}||11||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|648||{{u|Саламат Алшын}}||11||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|649||{{u|Тазагүл Ермаханова}}||11||13||5||0||37||0||0||0||0
|-
|650||{{u|Өстемірова Ұлдана}}||11||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|651||{{u|178.88.217.199}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|652||{{u|2.132.100.62}}||10||0||1||0||0||0||0||0||0
|-
|653||{{u|22timur99}}||10||0||0||0||0||3||0||0||0
|-
|654||{{u|92.46.75.247}}||10||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|655||{{u|93.185.69.179}}||10||1||0||1||0||0||0||0||0
|-
|656||{{u|95.56.36.133}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|657||{{u|Ainur.winner}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|658||{{u|Akbota NIS}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|659||{{u|Ali.kz}}||10||0||0||1||0||0||0||0||0
|-
|660||{{u|Daur s}}||10||5||0||0||0||1||0||0||0
|-
|661||{{u|Hevadee}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|662||{{u|Mahonty13}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|663||{{u|NIS Moldir Beken}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|664||{{u|Sultanuly}}||10||1||0||0||0||1||0||0||0
|-
|665||{{u|Zhumabek}}||10||0||0||1||3||0||0||0||0
|-
|666||{{u|Айжан Мықтыбаева}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|667||{{u|Аршалы}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|668||{{u|Бауыржанұлы А.А}}||10||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|669||{{u|Ерасыл Жаныбеков}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|670||{{u|Канат Алимбаев}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|671||{{u|178.90.118.233}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|672||{{u|92.46.212.254}}||9||1||0||6||0||0||0||0||0
|-
|673||{{u|95.56.31.239}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|674||{{u|95.56.40.164}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|675||{{u|Aidana Aibulatova}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|676||{{u|Aisana Aubakirova}}||9||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|677||{{u|Aishabibi2000}}||9||0||0||0||0||8||0||0||0
|-
|678||{{u|Akmaral.Erkul}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|679||{{u|Aldogarov}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|680||{{u|Almas Sadıqūlı Arın}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|681||{{u|Almust}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|682||{{u|Amanamanainur}}||9||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|683||{{u|Arman Tursynbek}}||9||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|684||{{u|Erlan Ashirbayev}}||9||3||0||0||0||4||0||0||0
|-
|685||{{u|Esagasy}}||9||4||1||0||1||0||0||0||0
|-
|686||{{u|Happy little pill}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|687||{{u|Jhendin}}||9||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|688||{{u|Kazprose}}||9||0||0||0||0||0||1||0||0
|-
|689||{{u|Khamzin Nurzhan}}||9||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|690||{{u|Mrx.nis}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|691||{{u|NISAida}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|692||{{u|ShymNIS 7AMoldir}}||9||6||0||0||0||0||0||0||0
|-
|693||{{u|Zhatybaeyva}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|694||{{u|ZhHamit nis.tk}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|695||{{u|Айгерима Уалибек}}||9||0||1||0||0||0||0||0||0
|-
|696||{{u|Бедел}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|697||{{u|Мақпал гидролог}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|698||{{u|Сламқұл Данияр}}||9||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|699||{{u|Хайролла Нарқыз}}||9||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|700||{{u|03ainura}}||8||16||0||0||0||0||0||0||0
|-
|701||{{u|178.88.24.182}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|702||{{u|178.88.60.249}}||8||0||1||0||0||0||0||0||0
|-
|703||{{u|212.154.231.78}}||8||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|704||{{u|84.240.203.30}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|705||{{u|92.46.8.97}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|706||{{u|92.46.81.119}}||8||2||0||2||9||0||0||0||0
|-
|707||{{u|95.56.186.238}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|708||{{u|Aizhan Mussina}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|709||{{u|Aleka1901}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|710||{{u|Alpamys1997}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|711||{{u|Aruzhan Bazhirova}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|712||{{u|AssanovaDana}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|713||{{u|BotaRaiym}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|714||{{u|Dambler}}||8||50||0||1||10||3||0||0||1
|-
|715||{{u|Dianka Kamil}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|716||{{u|Don Raul}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|717||{{u|Gaukhar1980}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|718||{{u|Incli}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|719||{{u|Kuralai Duisenova}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|720||{{u|Mattennut}}||8||5||0||0||0||3||0||0||0
|-
|721||{{u|Muslim Qazaq}}||8||29||0||0||0||0||0||0||0
|-
|722||{{u|S.abenova.00}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|723||{{u|Sekebai}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|724||{{u|Shymnis7bzhanaris}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|725||{{u|Tomiris2001}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|726||{{u|Zhumabay.Kerey}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|727||{{u|Айдын Ерекин}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|728||{{u|Алия Тілеуберді}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|729||{{u|Ерзатова Мөлдір}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|730||{{u|Еркежан Сейтқазы}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|731||{{u|Ермон}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|732||{{u|Куралай нурланова}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|733||{{u|Михайлов Игорь}}||8||0||0||0||0||11||0||0||0
|-
|734||{{u|Нұрымжан Аяпберген}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|735||{{u|Нұрғиса Ажиров}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|736||{{u|Раматуллаев Олжас}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|737||{{u|Серикбай Аружан}}||8||5||1||0||0||0||0||0||0
|-
|738||{{u|Толеубекова Адэль}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|739||{{u|178.88.9.198}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|740||{{u|178.89.28.164}}||7||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|741||{{u|178.91.229.243}}||7||0||0||1||1||0||0||0||0
|-
|742||{{u|2.133.100.69}}||7||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|743||{{u|202.65.245.7}}||7||8||0||0||2||0||0||0||0
|-
|744||{{u|212.19.159.34}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|745||{{u|61.248.143.2}}||7||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|746||{{u|62.84.60.8}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|747||{{u|92.47.239.3}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|748||{{u|95.59.114.141}}||7||1||0||4||2||0||0||0||0
|-
|749||{{u|Aidana Bimyqova}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|750||{{u|Aidos Adetbekov 777}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|751||{{u|Aizatonga}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|752||{{u|Akademix~kkwiki}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|753||{{u|Albergenius}}||7||14||1||6||2||1||0||0||0
|-
|754||{{u|AmanbekAyauly}}||7||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|755||{{u|Arailym.Turganbayevna}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|756||{{u|Aseke16}}||7||1||0||0||2||0||0||0||0
|-
|757||{{u|Askar Alash}}||7||0||1||0||0||0||0||0||0
|-
|758||{{u|Auyelbekov}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|759||{{u|AzharbaevaAida}}||7||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|760||{{u|Bakytnur}}||7||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|761||{{u|Barcatore92}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|762||{{u|Bauyrzhan123}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|763||{{u|Bekeshov Dias}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|764||{{u|BlizxQ}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|765||{{u|Ibrahim Kabdeshov}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|766||{{u|JaSik}}||7||1||0||1||0||0||0||0||0
|-
|767||{{u|Jimmy&amp;Friends 2}}||7||2||0||0||3||4||0||2||0
|-
|768||{{u|Kazman322}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|769||{{u|KUckhocjothkei3}}||7||7||0||2||0||0||0||0||0
|-
|770||{{u|Mladshiy}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|771||{{u|Nazerke1540}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|772||{{u|NurayPerneshbai21nis}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|773||{{u|RaihanZakarina}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|774||{{u|Samatuly Serikbolsyn}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|775||{{u|Siqyrcy}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|776||{{u|Wixty}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|777||{{u|Yelubay Aidana}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|778||{{u|Yesnazarova}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|779||{{u|Айжана Куанышова}}||7||0||0||0||0||3||0||0||0
|-
|780||{{u|Айнұр Ракишева}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|781||{{u|Алима Сакенқызы}}||7||6||1||0||1||0||0||0||0
|-
|782||{{u|Бекнар Пармен}}||7||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|783||{{u|Диана НИШ}}||7||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|784||{{u|Еркінов Сүлеймен}}||7||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|785||{{u|Ермек Нәзерке Еркінқызы}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|786||{{u|Каипов Бекжан}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|787||{{u|Кенжехан}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|788||{{u|Шаимова Жазира}}||7||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|789||{{u|Әсем Құдайбергенова}}||7||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|790||{{u|Әсем0000}}||7||0||0||0||0||1||0||0||0
|-
|791||{{u|178.88.17.168}}||6||0||1||0||0||0||0||0||0
|-
|792||{{u|178.88.223.244}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|793||{{u|178.88.239.27}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|794||{{u|178.90.66.104}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|795||{{u|178.90.85.177}}||6||9||0||0||0||0||0||0||0
|-
|796||{{u|2.133.0.217}}||6||2||0||1||2||0||0||0||0
|-
|797||{{u|2.133.74.107}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|798||{{u|212.154.155.115}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|799||{{u|84.240.199.144}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|800||{{u|89.218.160.121}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|801||{{u|92.46.182.141}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|802||{{u|92.47.202.216}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|803||{{u|92.47.205.125}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|804||{{u|92.47.239.30}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|805||{{u|92.47.251.38}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|806||{{u|92.47.84.44}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|807||{{u|95.56.109.37}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|808||{{u|95.56.145.1}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|809||{{u|95.59.110.140}}||6||3||0||1||4||0||0||0||0
|-
|810||{{u|ABYLAI NIS}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|811||{{u|AigerimNIS02}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|812||{{u|Aitzhan Yerkenaz}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|813||{{u|Aizhan Sagu}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|814||{{u|Amina Toganbaeva}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|815||{{u|Arystanbek jr.}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|816||{{u|Asarseng}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|817||{{u|Ayakzm}}||6||0||0||1||0||0||0||0||0
|-
|818||{{u|Ayandaribayev}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|819||{{u|Ayazhan10}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|820||{{u|Bahtiar-erseit}}||6||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|821||{{u|Baknur\amangeldi}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|822||{{u|Balhanum}}||6||1||0||0||0||8||0||0||0
|-
|823||{{u|Balkar Uzeyir}}||6||0||0||0||7||0||0||0||0
|-
|824||{{u|Barcelona 777}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|825||{{u|Bekarys-02}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|826||{{u|Bula 055}}||6||32||1||0||0||0||0||0||0
|-
|827||{{u|Cekli829}}||6||6||0||3||12||0||0||0||0
|-
|828||{{u|Chameleon shym}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|829||{{u|Choli}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|830||{{u|DastanNIS}}||6||0||0||0||0||6||0||0||0
|-
|831||{{u|Daulet Xo}}||6||7||0||0||1||2||0||0||0
|-
|832||{{u|Gugigug}}||6||6||0||0||0||1||0||0||0
|-
|833||{{u|Gulzada}}||6||1||0||0||0||4||0||0||0
|-
|834||{{u|Hbsh Aiazhan 7b}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|835||{{u|Indira Alibekovna}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|836||{{u|KAigerim}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|837||{{u|Kamsster}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|838||{{u|Karigul B}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|839||{{u|Kristianmusic}}||6||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|840||{{u|Kulyash1998}}||6||12||0||0||0||0||0||0||0
|-
|841||{{u|Magnifon}}||6||0||0||0||0||0||0||0||1
|-
|842||{{u|NIS Assanova}}||6||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|843||{{u|NIS Semey Nuray}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|844||{{u|NurpeiisYelnury}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|845||{{u|Oinar assem}}||6||0||0||0||0||7||0||0||0
|-
|846||{{u|Rustembekkyzy.kuralay}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|847||{{u|Saen}}||6||8||0||0||0||0||0||0||0
|-
|848||{{u|Salimbayeva Nailya}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|849||{{u|Shen Vyacheslav}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|850||{{u|Tangense}}||6||5||0||4||15||13||0||0||0
|-
|851||{{u|Toktart}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|852||{{u|Torekhan Rysgul}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|853||{{u|U.maratkyzy}}||6||0||0||0||0||1||0||0||0
|-
|854||{{u|Usenov Aibar}}||6||2||0||0||0||13||0||0||0
|-
|855||{{u|Zhanaiym1998}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|856||{{u|Zhandos M}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|857||{{u|Zhany}}||6||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|858||{{u|Аблайхан (ХБН)}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|859||{{u|Аида Куралбай}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|860||{{u|Алима Кудайберген}}||6||0||0||0||0||2||0||0||0
|-
|861||{{u|Алтай2014}}||6||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|862||{{u|Алуа Бейімбет}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|863||{{u|Амина Жанаковна}}||6||0||1||0||0||0||0||0||0
|-
|864||{{u|Булегенова Балнур}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|865||{{u|Дастан Қабай}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|866||{{u|Есіркеп Диана}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|867||{{u|Жасмина Миркаримова}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|868||{{u|Жәнібек хан}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|869||{{u|Мади Мусабеков}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|870||{{u|МұхтарҚаз}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|871||{{u|Назгүл Қуантқан}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|872||{{u|Нұрбақыт}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|873||{{u|Ордабековна}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|874||{{u|Рахметоллаева Мейрамгүл}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|875||{{u|Санжар Толепберген}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|876||{{u|Саурбаева Салтанат}}||6||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|877||{{u|Тұрғанов}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|878||{{u|Қызылқайың}}||6||0||0||0||0||0||1||0||0
|-
|879||{{u|178.91.161.109}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|880||{{u|2.132.12.65}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|881||{{u|2.132.21.2}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|882||{{u|2.72.108.24}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|883||{{u|213.157.58.38}}||5||0||0||0||2||0||0||0||0
|-
|884||{{u|82.211.136.20}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|885||{{u|91.203.196.168}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|886||{{u|92.46.30.96}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|887||{{u|92.46.72.252}}||5||2||0||0||4||0||0||0||0
|-
|888||{{u|95.56.117.210}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|889||{{u|95.56.170.90}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|890||{{u|95.56.182.122}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|891||{{u|95.56.183.215}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|892||{{u|95.56.49.30}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|893||{{u|95.59.214.45}}||5||1||0||2||3||0||0||0||0
|-
|894||{{u|95.59.224.232}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|895||{{u|Adelya2808}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|896||{{u|Agent Bakdeki}}||5||0||0||6||0||0||0||0||0
|-
|897||{{u|Aglamkhanm29}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|898||{{u|AidanaK27}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|899||{{u|Aidarzver}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|900||{{u|Amantay aruzhan}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|901||{{u|Amir.Temur}}||5||4||0||1||6||1||0||0||0
|-
|902||{{u|Aruzhan Sarsenbek}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|903||{{u|Asan Bekkaliev}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|904||{{u|AyaulymNISD}}||5||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|905||{{u|Azamat1705}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|906||{{u|AzamatEsenov}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|907||{{u|Azaonelife}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|908||{{u|Batyrkhan.x}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|909||{{u|Baurdotnet}}||5||0||1||0||0||6||0||0||0
|-
|910||{{u|Bekarys wk}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|911||{{u|Dakes123}}||5||1||0||0||0||1||0||0||0
|-
|912||{{u|Dakusyan}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|913||{{u|Dana NIS tk}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|914||{{u|Deisingoi}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|915||{{u|Heyleyla}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|916||{{u|Kasiet.temirzakhkyzy}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|917||{{u|KillGane}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|918||{{u|Luigi Salvatore Vadacchino}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|919||{{u|Makenzis}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|920||{{u|Maksatanarkulov}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|921||{{u|Marjan Kalkabaeva}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|922||{{u|Mekenbayeva Madina}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|923||{{u|Murat Karibay}}||5||4||0||22||0||0||0||9||0
|-
|924||{{u|Neformal66}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|925||{{u|Nurliaim}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|926||{{u|Omysheva.M}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|927||{{u|Oscuro}}||5||4||0||0||0||0||1||0||0
|-
|928||{{u|Py4ka}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|929||{{u|Qazaquly}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|930||{{u|Rustem987}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|931||{{u|Semsk-Karaga}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|932||{{u|Shugilaakhmetova}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|933||{{u|ShymNIS 7AGulnaz}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|934||{{u|Silent hill Hunter}}||5||5||0||0||3||2||0||0||0
|-
|935||{{u|Solaris91}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|936||{{u|Talgat.tursynbekov}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|937||{{u|Wikinurs}}||5||0||0||0||0||1||0||0||0
|-
|938||{{u|Wikuiser}}||5||11||2||47||30||0||0||23||0
|-
|939||{{u|Yeldos Aben}}||5||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|940||{{u|Zhannur16.NIS}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|941||{{u|Адиль Дуйсенбек}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|942||{{u|Айдосым}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|943||{{u|Айжан Нурмагамбетова}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|944||{{u|Акмарал Т}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|945||{{u|АлинА Сабитовна}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|946||{{u|Арай Алимкул}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|947||{{u|Билолбек}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|948||{{u|Джантасова Малика}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|949||{{u|Жолдыбаев кайсар}}||5||0||0||0||0||18||0||0||0
|-
|950||{{u|Калкабаева Маржан Маратовна}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|951||{{u|Кеңесбек Гүлмарал}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|952||{{u|Момын Мерей}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|953||{{u|Нартай Сымбат}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|954||{{u|Роман Дмитриевич}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|955||{{u|Салават Нұрлан}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|956||{{u|Тогжанааааа}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|957||{{u|Тілдер әлемі}}||5||0||0||1||14||0||0||0||0
|-
|958||{{u|Улдана НИШ}}||5||2||0||0||0||1||0||0||0
|-
|959||{{u|Қоңырат}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|960||{{u|178.88.1.111}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|961||{{u|178.88.28.12}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|962||{{u|178.88.94.115}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|963||{{u|178.90.69.153}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|964||{{u|2.132.15.195}}||4||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|965||{{u|31.169.6.194}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|966||{{u|46.227.191.174}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|967||{{u|84.240.202.188}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|968||{{u|88.204.208.130}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|969||{{u|89.106.233.215}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|970||{{u|8B HBALM}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|971||{{u|92.46.10.75}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|972||{{u|92.46.16.133}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|973||{{u|92.46.212.239}}||4||0||0||1||0||0||0||0||0
|-
|974||{{u|92.47.2.66}}||4||0||1||0||0||0||0||0||0
|-
|975||{{u|92.47.225.240}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|976||{{u|92.47.242.196}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|977||{{u|92.47.94.4}}||4||16||0||0||0||0||0||0||0
|-
|978||{{u|95.56.55.52}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|979||{{u|95.56.68.181}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|980||{{u|95.57.236.152}}||4||0||0||0||3||0||0||0||0
|-
|981||{{u|95.57.244.128}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|982||{{u|95.58.123.99}}||4||0||0||1||0||0||0||0||0
|-
|983||{{u|95.58.145.243}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|984||{{u|95.58.228.248}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|985||{{u|95.59.133.253}}||4||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|986||{{u|95.59.138.218}}||4||1||0||2||3||0||0||0||0
|-
|987||{{u|95.59.144.138}}||4||5||0||1||0||0||0||0||0
|-
|988||{{u|95.59.212.190}}||4||7||0||2||2||0||0||0||0
|-
|989||{{u|Ahan Zere}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|990||{{u|Akerke NIS}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|991||{{u|Akzere}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|992||{{u|Ali Tuiebay}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|993||{{u|Almas~kkwiki}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|994||{{u|Altynay Muftalova}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|995||{{u|AmangeldiA}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|996||{{u|Amir NIS}}||4||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|997||{{u|Ansagan Arman}}||4||0||0||0||0||1||0||0||0
|-
|998||{{u|Aorynbekova}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|999||{{u|Aq.Sholpan}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1000||{{u|Aray yermekkyzy}}||4||0||0||0||0||0||1||0||0
|-
|1001||{{u|Arman91}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1002||{{u|Asaubota}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1003||{{u|Ayazhana NIS}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1004||{{u|Baimaganbetova Aidana}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1005||{{u|Bakhytzhan Daniyarbek}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1006||{{u|Bauyrzhanova Aigerim}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1007||{{u|Begalykyzy Dilyara}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1008||{{u|Buntarion}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1009||{{u|Darios}}||4||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|1010||{{u|Dilnaz NIS TK}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1011||{{u|Eclipse077}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1012||{{u|GainiErb}}||4||0||0||0||0||5||0||0||0
|-
|1013||{{u|Galym}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1014||{{u|HBSH NIS 7C ALIYA}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1015||{{u|Ilamxan}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1016||{{u|Janel99}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1017||{{u|K.Zhuldyz}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1018||{{u|KengessovaB}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1019||{{u|Kenzhegaly g0108}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1020||{{u|Kotyatzhan}}||4||6||0||0||1||0||1||0||0
|-
|1021||{{u|Kvazimodo}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1022||{{u|Madizhol}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1023||{{u|Makoss11}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1024||{{u|Manas Bimagambetov}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1025||{{u|Matvey02}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1026||{{u|MonaLiz}}||4||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|1027||{{u|Mukashmk}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1028||{{u|Narsha}}||4||1||0||0||1||2||0||0||0
|-
|1029||{{u|NISA IB}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1030||{{u|Nurali}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1031||{{u|Nurlyaid}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1032||{{u|Nursulu 777}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1033||{{u|QarapayimQazaq}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1034||{{u|Ramazan Magzum}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1035||{{u|Refkaz}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1036||{{u|Sair kun}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1037||{{u|Saken KA}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1038||{{u|Sanzhar Kenzhekhan}}||4||2||0||23||0||0||0||0||0
|-
|1039||{{u|ShymNIS 7AArailym}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1040||{{u|ShymNIS 9bBekzhan}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1041||{{u|Shymnis7bmeruert}}||4||1||0||0||0||2||0||0||0
|-
|1042||{{u|Spaceman2823}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1043||{{u|SSE wmc}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1044||{{u|Taketolymbek}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1045||{{u|Talimbek}}||4||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1046||{{u|Timur-B}}||4||8||1||0||0||0||0||0||0
|-
|1047||{{u|Yelubai Aidana}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1048||{{u|Yermeke}}||4||2||0||0||0||1||0||0||0
|-
|1049||{{u|Zhibekk2096}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1050||{{u|Адия Қуаныш қызы}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1051||{{u|Айжан Жарылқасынқызы}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1052||{{u|Али-Асан}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1053||{{u|Амангелді Нұрбол}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1054||{{u|Амирова Нұрлы}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1055||{{u|Арапбаева Дарига}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1056||{{u|Аркен Махмут}}||4||0||2||0||0||1||0||0||0
|-
|1057||{{u|Аружан Абуталипова}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1058||{{u|Асель19}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1059||{{u|Аябек-123}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1060||{{u|Даулет1278}}||4||1||0||0||0||0||3||0||0
|-
|1061||{{u|Диас Шымбай}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1062||{{u|Дилдорбек}}||4||1||0||0||12||0||0||0||0
|-
|1063||{{u|Дильруба Муратова}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1064||{{u|Досжан Серикбек}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1065||{{u|Досжан301}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1066||{{u|Зейнеп Молдаш}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1067||{{u|Зәкір Балнұр}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1068||{{u|Ибраим Салтанат}}||4||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1069||{{u|Каражан Нурдана}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1070||{{u|Көперхан Анаргүл}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1071||{{u|Мауленова Айнур}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1072||{{u|Мұханов}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1073||{{u|Нургиса Райымбеков}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1074||{{u|Нұржан Хамзин}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1075||{{u|Перизат Шерахмет}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1076||{{u|Серікбай Мынбай}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1077||{{u|Таласбай Кымбат}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1078||{{u|Тілеуберді Ғани}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1079||{{u|Төребек Абдуррахман}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1080||{{u|Хулкар Абдимоминова}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1081||{{u|Шамшутдин Лаура}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1082||{{u|Қазман Ратбек}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1083||{{u|Қуандыққызы Аружан1405}}||4||0||0||0||0||0||1||0||0
|-
|1084||{{u|134.32.43.78}}||3||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|1085||{{u|178.90.29.87}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1086||{{u|178.90.66.61}}||3||1||0||0||2||0||0||0||0
|-
|1087||{{u|178.90.73.13}}||3||3||0||1||4||0||0||0||0
|-
|1088||{{u|178.91.227.49}}||3||0||0||4||0||0||0||0||0
|-
|1089||{{u|178.91.229.119}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1090||{{u|178.91.244.203}}||3||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|1091||{{u|178.91.250.153}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1092||{{u|19642206g}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1093||{{u|2.132.32.194}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1094||{{u|2.132.4.78}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1095||{{u|2.133.121.51}}||3||0||0||2||0||0||0||0||0
|-
|1096||{{u|2.72.143.133}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1097||{{u|213.171.34.250}}||3||0||0||5||1||0||0||0||0
|-
|1098||{{u|213.171.34.252}}||3||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|1099||{{u|217.76.69.70}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1100||{{u|37.150.229.252}}||3||7||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1101||{{u|37.150.229.75}}||3||2||0||1||3||0||0||0||0
|-
|1102||{{u|7enis24}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1103||{{u|82.200.153.114}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1104||{{u|82.200.168.35}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1105||{{u|82.200.179.132}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1106||{{u|89.218.196.114}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1107||{{u|91.185.19.114}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1108||{{u|92.46.0.178}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1109||{{u|92.46.17.58}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1110||{{u|92.46.3.65}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1111||{{u|92.46.5.245}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1112||{{u|92.47.229.55}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1113||{{u|92.47.233.210}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1114||{{u|92.47.254.158}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1115||{{u|95.56.10.142}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1116||{{u|95.56.111.69}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1117||{{u|95.56.26.151}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1118||{{u|95.56.26.59}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1119||{{u|95.56.56.83}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1120||{{u|95.57.238.177}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1121||{{u|95.57.242.95}}||3||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1122||{{u|95.58.136.161}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1123||{{u|95.58.87.104}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1124||{{u|95.59.106.174}}||3||0||0||3||3||0||0||0||0
|-
|1125||{{u|95.59.108.55}}||3||1||0||0||2||0||0||0||0
|-
|1126||{{u|95.59.111.105}}||3||3||0||0||2||0||0||0||0
|-
|1127||{{u|95.59.112.107}}||3||3||0||2||0||0||0||0||0
|-
|1128||{{u|95.59.121.12}}||3||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|1129||{{u|Adil.muratov}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1130||{{u|Aidyn93}}||3||0||0||0||0||4||0||0||0
|-
|1131||{{u|Aizere}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1132||{{u|Aizhan Isk}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1133||{{u|Aizheke Nurmagambetova}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1134||{{u|Akbarskiy}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1135||{{u|Akhmetov Timur}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1136||{{u|Akmaral Adilzhanova}}||3||0||0||0||0||0||1||0||0
|-
|1137||{{u|Aknar01132005}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1138||{{u|Aktau7292}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1139||{{u|Alanbaltabay}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1140||{{u|AlexKoval}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1141||{{u|ALIHAN0709}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1142||{{u|Alila Miramova}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1143||{{u|Alina2111}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1144||{{u|Altair~kkwiki}}||3||3||1||0||0||0||0||0||0
|-
|1145||{{u|Alua Zholgazy}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1146||{{u|Andy11314}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1147||{{u|Araika01}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1148||{{u|ArailymAkylbekovna}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1149||{{u|Ardak anvar}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1150||{{u|Ardak Tokzhan}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1151||{{u|Argynov Dinmukhammed}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1152||{{u|ArhunKZ}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1153||{{u|Arkhat.ast}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1154||{{u|Armakyzy}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1155||{{u|Aruzhan M}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1156||{{u|Aruzhanml}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1157||{{u|Aselya777}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1158||{{u|Aset.kb}}||3||0||0||2||0||0||0||0||0
|-
|1159||{{u|Assylaseka}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1160||{{u|AZia7b}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1161||{{u|Azizaibragim}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1162||{{u|Azizhan}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1163||{{u|Baketova Karina Nurlanovna}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1164||{{u|Bakirov.ilyas}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1165||{{u|Batyrzhan.alikhanov}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1166||{{u|BegayimBolat}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1167||{{u|Beket Berikuly}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1168||{{u|Botagalymova}}||3||0||0||0||0||0||1||0||0
|-
|1169||{{u|Botash Ormanali}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1170||{{u|Difod}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1171||{{u|Digital Jetisu}}||3||0||0||0||0||0||1||0||0
|-
|1172||{{u|Dilnazavr}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1173||{{u|Dmertesh}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1174||{{u|Edige Amir}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1175||{{u|Erkalar86}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1176||{{u|Erkosh7}}||3||12||0||5||26||1||0||0||0
|-
|1177||{{u|Eset.2001}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1178||{{u|Eskeldi}}||3||3||0||1||1||10||0||0||0
|-
|1179||{{u|Gray eyes}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1180||{{u|Guisezim Duisenbay}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1181||{{u|Gulimaa}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1182||{{u|Hazar}}||3||0||0||0||2||0||0||0||0
|-
|1183||{{u|Hearthstoner}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1184||{{u|Ibrayevan}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1185||{{u|Ibrometeor}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1186||{{u|J.J.Portman}}||3||4||0||0||1||0||0||0||0
|-
|1187||{{u|Juldiz-2001}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1188||{{u|Kaiyrzhan Primtay}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1189||{{u|Kausar}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1190||{{u|Kazhikarim Aizat}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1191||{{u|Kopzhassar}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1192||{{u|Lala~kkwiki}}||3||0||0||1||0||2||0||0||0
|-
|1193||{{u|MadinaOtegali}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1194||{{u|Maral Dairova}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1195||{{u|Matheus-psj~kkwiki}}||3||0||0||3||4||0||0||0||0
|-
|1196||{{u|Medeu Shanyrak}}||3||0||0||0||0||0||3||0||0
|-
|1197||{{u|Menikure}}||3||2||0||1||34||0||0||0||0
|-
|1198||{{u|Mytnoo}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1199||{{u|Nickispeaki}}||3||0||0||1||0||0||0||0||0
|-
|1200||{{u|NIS Nurbanu}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1201||{{u|NISSemey Yerassyl}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1202||{{u|Nurbo}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1203||{{u|Nyshan}}||3||0||0||0||0||3||0||0||0
|-
|1204||{{u|Omarova. ayagul}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1205||{{u|Paizurakhman}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1206||{{u|RAIMBEKkz}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1207||{{u|ReMuse}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1208||{{u|Ruslannnn}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1209||{{u|Russ~kkwiki}}||3||5||0||2||17||0||0||0||0
|-
|1210||{{u|Rustem~kkwiki}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1211||{{u|S(uz)ak}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1212||{{u|Sabina NIS}}||3||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1213||{{u|SaduakhasovaBayan}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1214||{{u|Saken Sukhanov}}||3||0||0||1||0||0||0||0||0
|-
|1215||{{u|SchoolBoy}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1216||{{u|Seiitkarimdanelya}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1217||{{u|Shertershi}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1218||{{u|ShymNIS 8aSaltanat Nurjanova}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1219||{{u|ShymNis 8c damira shertay}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1220||{{u|ShymNis 8c shertay damira}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1221||{{u|Stella-nutella}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1222||{{u|Sudralum}}||3||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1223||{{u|Talasbekova Aiman}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1224||{{u|Talgatbek Akgul}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1225||{{u|Tauken Aidyn}}||3||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1226||{{u|Tigerofkz}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1227||{{u|Timpul}}||3||0||0||4||4||0||0||0||0
|-
|1228||{{u|Tolegen.meiramgul}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1229||{{u|Ulan.ysmaiyl}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1230||{{u|Umarxon III}}||3||1||0||1||1||0||0||0||0
|-
|1231||{{u|Urimtal}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1232||{{u|Uzbekistan PFL}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1233||{{u|VitalIra}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1234||{{u|Yana1484}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1235||{{u|Yelaman Sain}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1236||{{u|Yerkin Abdildin~kkwiki}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1237||{{u|Yestay79}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1238||{{u|Zhalel Kuat}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1239||{{u|Zhansaya0}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1240||{{u|Zhibek2003}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1241||{{u|Айдос Байтелиев}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1242||{{u|Айнур Кенес}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1243||{{u|Алина Ғалымжанқызы}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1244||{{u|Алмас Искендиров}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1245||{{u|Алпамыс Әбу}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1246||{{u|Альвина123456789}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1247||{{u|Аман Амина}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1248||{{u|Амангелді Әмина}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1249||{{u|Анаржан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1250||{{u|Ақмаржан Ержан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1251||{{u|Ақсәуле}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1252||{{u|Байгенжина Сымбат}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1253||{{u|Балым Жасыбек}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1254||{{u|Батаева}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1255||{{u|Бауыржан Жақсылық}}||3||4||0||0||0||1||0||0||0
|-
|1256||{{u|Бексеитова Томирис}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1257||{{u|Бексұлтан Алмас}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1258||{{u|Гулжайна Усен}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1259||{{u|Дильназ Тулегенова}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1260||{{u|Думан}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1261||{{u|Жангарина Аружан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1262||{{u|Жансая Назарова}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1263||{{u|Жолаева Аружан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1264||{{u|Зайткалиева Асем}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1265||{{u|ИОГЦ}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1266||{{u|Кадиша Сагиндыкова}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1267||{{u|Кайыр}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1268||{{u|Карипбек Кербез}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1269||{{u|Кеда Диана}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1270||{{u|Кенесары хан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1271||{{u|Керимкулов Батыр}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1272||{{u|Менеджер по сроку годности}}||3||0||0||0||6||0||0||0||0
|-
|1273||{{u|Мурзаханов Муратхан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1274||{{u|Мухаммедали Ару}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1275||{{u|Ниетқалиев Ернұр}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1276||{{u|Нурпеисов Асет~kkwiki}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1277||{{u|Нұрлы}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1278||{{u|Оразалиева Айдана}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1279||{{u|Саида Мусаходжаева}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1280||{{u|Саулебекова Дана}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1281||{{u|Серик Щеглов}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1282||{{u|Совет Шапағат}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1283||{{u|Тастан Бекханби}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1284||{{u|Токтасынова Аида}}||3||0||0||0||0||2||0||0||0
|-
|1285||{{u|Турлыбекова Айнур}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1286||{{u|ШЫМ НЗМ 7А АСЕМ}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1287||{{u|Шәріп Айгүл}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1288||{{u|Шәріп Айнұр}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1289||{{u|Экспедиция НИШ}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1290||{{u|Эри Чон}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1291||{{u|Қуанышова Айжан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1292||{{u|Құралай Мұратқызы}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1293||{{u|112.207.130.222}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1294||{{u|113.169.146.234}}||2||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|1295||{{u|113.169.148.254}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1296||{{u|146.23.212.21}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1297||{{u|173.245.84.98}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1298||{{u|178.63.68.137}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1299||{{u|178.82.176.221}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1300||{{u|178.88.26.191}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1301||{{u|178.88.3.226}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1302||{{u|178.89.25.173}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1303||{{u|178.89.80.206}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1304||{{u|178.90.123.254}}||2||1||0||0||1||0||0||0||0
|-
|1305||{{u|178.90.78.6}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1306||{{u|178.90.82.72}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1307||{{u|178.90.94.229}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1308||{{u|178.91.229.87}}||2||0||0||2||1||0||0||0||0
|-
|1309||{{u|178.91.230.27}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1310||{{u|178.91.253.11}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1311||{{u|178.91.254.2}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1312||{{u|195.47.255.3}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1313||{{u|2.133.123.175}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1314||{{u|2.72.143.254}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1315||{{u|2.72.159.213}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1316||{{u|2.74.116.194}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1317||{{u|2.74.40.129}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1318||{{u|212.154.214.144}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1319||{{u|212.19.143.167}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1320||{{u|212.76.23.39}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1321||{{u|217.76.71.114}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1322||{{u|220.69.180.182}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1323||{{u|24.168.39.49}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1324||{{u|46.227.184.110}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1325||{{u|46.227.184.141}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1326||{{u|46.227.191.172}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1327||{{u|5.34.53.205}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1328||{{u|62.84.61.9}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1329||{{u|62.84.63.57}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1330||{{u|7сан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1331||{{u|81.88.159.56}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1332||{{u|82.200.203.182}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1333||{{u|82.211.152.12}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1334||{{u|84.240.197.10}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1335||{{u|84.240.200.127}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1336||{{u|84.240.206.50}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1337||{{u|88.204.194.60}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1338||{{u|88.204.225.137}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1339||{{u|89.106.237.97}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1340||{{u|89.218.160.180}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1341||{{u|89.218.165.111}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1342||{{u|89.218.166.179}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1343||{{u|89.218.166.68}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1344||{{u|89.218.167.159}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1345||{{u|89.218.167.51}}||2||0||0||2||0||0||0||0||0
|-
|1346||{{u|89.218.248.158}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1347||{{u|92.46.106.200}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1348||{{u|92.46.12.176}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1349||{{u|92.46.134.204}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1350||{{u|92.46.158.126}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1351||{{u|92.46.51.194}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1352||{{u|92.46.79.27}}||2||0||0||2||0||0||0||0||0
|-
|1353||{{u|92.46.80.37}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1354||{{u|92.46.86.43}}||2||0||0||0||2||0||0||0||0
|-
|1355||{{u|92.46.89.255}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1356||{{u|92.46.9.184}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1357||{{u|92.46.90.143}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1358||{{u|92.47.253.239}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1359||{{u|92.47.93.87}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1360||{{u|92.47.96.140}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1361||{{u|95.56.102.239}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1362||{{u|95.56.122.32}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1363||{{u|95.56.19.62}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1364||{{u|95.56.224.192}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1365||{{u|95.56.4.61}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1366||{{u|95.56.47.246}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1367||{{u|95.56.49.111}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1368||{{u|95.56.5.177}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1369||{{u|95.56.51.253}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1370||{{u|95.56.78.47}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1371||{{u|95.56.87.237}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1372||{{u|95.57.230.128}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1373||{{u|95.57.233.65}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1374||{{u|95.57.246.44}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1375||{{u|95.58.101.79}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1376||{{u|95.58.119.178}}||2||44||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1377||{{u|95.58.250.3}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1378||{{u|95.58.89.241}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1379||{{u|95.59.101.229}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1380||{{u|95.59.108.48}}||2||2||0||0||2||0||0||0||0
|-
|1381||{{u|95.59.116.242}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1382||{{u|95.59.133.146}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1383||{{u|95.59.176.47}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1384||{{u|95.59.207.130}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1385||{{u|95.59.217.21}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1386||{{u|A Ilyassov}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1387||{{u|Abay11}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1388||{{u|Abayconvict}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1389||{{u|AbdanbaevaAkkogershin}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1390||{{u|Abdullin ilyas}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1391||{{u|Abeka}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1392||{{u|Abylai23.NIS}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1393||{{u|Abylkasim}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1394||{{u|Aida200101}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1395||{{u|Aidanasaduakas}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1396||{{u|Aikerim.b}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1397||{{u|Aisana.q.k}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1398||{{u|Aisford}}||2||0||0||0||3||0||0||0||0
|-
|1399||{{u|Akerke Madikhan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1400||{{u|Alex281196}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1401||{{u|Aliakhmet.kamilla}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1402||{{u|Aligulova Amina}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1403||{{u|Alik20000403}}||2||6||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1404||{{u|Alikhantanirbergennurlanuly}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1405||{{u|Alikhan~kkwiki}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1406||{{u|Alimkulov abdulla}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1407||{{u|Alisher.suleimen}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1408||{{u|Alisher420}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1409||{{u|AliyaZhagiparova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1410||{{u|Aliyazhan}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1411||{{u|Alkhanov}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1412||{{u|Almasadam}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1413||{{u|Alpasli}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1414||{{u|Also.99}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1415||{{u|Altynaiakashayeva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1416||{{u|Altynsoft}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1417||{{u|Alua.aliyeva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1418||{{u|Amangeldy.assem}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1419||{{u|Anel Kapasheva}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1420||{{u|Anelya Topoleva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1421||{{u|Anna Alexey}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1422||{{u|Aralim}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1423||{{u|Arman Almenbet}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1424||{{u|Arunia92}}||2||1||0||0||0||2||0||0||0
|-
|1425||{{u|Aruzhan abenova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1426||{{u|Aruzhan.Muratkazhy}}||2||0||0||0||0||0||2||0||0
|-
|1427||{{u|Aseltengebaeva21nis}}||2||0||0||0||0||11||0||0||0
|-
|1428||{{u|Asem Amangeldi}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1429||{{u|AshimbekovaA}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1430||{{u|Askar Ibrayev}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1431||{{u|Astraxandyq}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1432||{{u|Avery Jensen}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1433||{{u|Ayaulym B}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1434||{{u|Bakayev d}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1435||{{u|Bakbaeva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1436||{{u|Bakhtiyarkyzy Zhanerke}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1437||{{u|Balausssssa}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1438||{{u|Barlykbayeva Alima}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1439||{{u|Bauka.95}}||2||0||0||0||0||7||0||0||0
|-
|1440||{{u|Beisen1}}||2||0||0||0||0||1||0||0||0
|-
|1441||{{u|Bekzhan1}}||2||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1442||{{u|Berenbayevdidar}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1443||{{u|Beybaris Utel}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1444||{{u|BissenM}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1445||{{u|Bolatbekb}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1446||{{u|BotagozBeisekova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1447||{{u|Chingo0899}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1448||{{u|Danabek Abildayev}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1449||{{u|Demezhan Serik}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1450||{{u|Diana Kaiyrbek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1451||{{u|Dianakaldybek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1452||{{u|Dias Durysbek}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1453||{{u|Dina Nyrlankyzy}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1454||{{u|DinaraYer}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1455||{{u|Dormouse d}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1456||{{u|Dosik00}}||2||0||0||0||0||20||0||0||0
|-
|1457||{{u|Dota kst}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1458||{{u|DulatAigerim}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1459||{{u|Duman1}}||2||0||0||0||0||2||0||0||0
|-
|1460||{{u|E.Azamat}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1461||{{u|Eccyac}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1462||{{u|Eersultan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1463||{{u|Eldoskaz}}||2||0||0||1||0||0||0||0||0
|-
|1464||{{u|Erma1501}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1465||{{u|Eskendirovaa Raushan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1466||{{u|Faalp}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1467||{{u|Fazylzhan Aslanbek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1468||{{u|Felipe08}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1469||{{u|Gnagibova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1470||{{u|Guldariya04}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1471||{{u|Gulnara7777}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1472||{{u|Gulsezimd}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1473||{{u|Hare Umai}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1474||{{u|Hbsh dana 9d}}||2||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1475||{{u|Hbsh Kambarbek Aidana}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1476||{{u|Himmleq88}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1477||{{u|Hu67et}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1478||{{u|Inleco}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1479||{{u|JakoOGLANBEKOV}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1480||{{u|Janugyl}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1481||{{u|Japan Football}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1482||{{u|Jaukazyn}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1483||{{u|Jussupova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1484||{{u|K zhalgasova}}||2||0||0||0||0||1||0||0||0
|-
|1485||{{u|Kakimova060501}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1486||{{u|Karlygash27}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1487||{{u|Kimam609}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1488||{{u|KostOUNB L.N. Tolstoy}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1489||{{u|Kshetunsky}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1490||{{u|Kubeenov}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1491||{{u|Kuralay}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1492||{{u|Kuralayrustembekkyzy}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1493||{{u|Kurmangazy.Turumbet}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1494||{{u|LeanBorgie}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1495||{{u|Liahim Nishpal}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1496||{{u|LiluOscura}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1497||{{u|Loderuner}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1498||{{u|Lordegraf}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1499||{{u|Madina Arystanova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1500||{{u|Marzhanjangildinova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1501||{{u|Maxen2}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1502||{{u|Medina Rakhmedulla}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1503||{{u|Meiram81}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1504||{{u|Meirzhan Yerzhanov}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1505||{{u|MereyToken}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1506||{{u|MeruertRyskulbek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1507||{{u|Meruyert Aitzhanova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1508||{{u|Moldabek.b}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1509||{{u|MoldirBb}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1510||{{u|Msherimbek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1511||{{u|Muhamet}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1512||{{u|Musab84}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1513||{{u|Narka050113}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1514||{{u|Nazgul kaz}}||2||0||0||0||0||4||0||0||0
|-
|1515||{{u|Nazym Musa shymnis}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1516||{{u|NIS Semey Enlik}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1517||{{u|Nisbala}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1518||{{u|NurayAmze}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1519||{{u|Nurbanu}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1520||{{u|Nurbolat91}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1521||{{u|NurzhanSeilkhan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1522||{{u|Olzhas.Aktobe}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1523||{{u|Omirbek Beksultan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1524||{{u|Omirzak a}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1525||{{u|OnalbekovNurbolNIS}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1526||{{u|Onarakusai}}||2||0||0||2||0||0||0||0||0
|-
|1527||{{u|Orbwiki107}}||2||8||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1528||{{u|Perizvt}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1529||{{u|Platon Greece}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1530||{{u|QazaqUly}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1531||{{u|Qisybay Alibek}}||2||2||0||3||0||0||12||0||0
|-
|1532||{{u|Qudaibergen}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1533||{{u|Riggititor}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1534||{{u|RobloxFan2022}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1535||{{u|Sabina.baken}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1536||{{u|Sabyrzhan.makhambetzhan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1537||{{u|Salibrr}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1538||{{u|Samalberikbay}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1539||{{u|Sapargazin}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1540||{{u|Sashacurety cameras}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1541||{{u|Sayatshy}}||2||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|1542||{{u|Selina.nis.tk}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1543||{{u|Shakhnadir Makhmutov}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1544||{{u|Shokan KU}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1545||{{u|Shukenai Gulim}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1546||{{u|Shymnis7Baiaulim}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1547||{{u|Shymnis7bsymbat}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1548||{{u|Shymnis9cAidanaUzbekbai}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1549||{{u|ShyngysWiki}}||2||0||0||0||0||2||0||0||0
|-
|1550||{{u|Sky Walker}}||2||0||0||0||1||1||0||0||0
|-
|1551||{{u|Sphaeral}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1552||{{u|SQroma}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1553||{{u|Sukhrob king}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1554||{{u|Sursh}}||2||0||0||2||0||0||0||0||0
|-
|1555||{{u|T.Aisulu}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1556||{{u|Takibaysultan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1557||{{u|Tazhibaev Nurbek}}||2||0||0||0||0||0||4||0||0
|-
|1558||{{u|Tomomoo}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1559||{{u|Tynyshtikbay}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1560||{{u|Ulsapar}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1561||{{u|Umpalumpa.t}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1562||{{u|Uzsport}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1563||{{u|Viplux}}||2||3||0||1||0||0||0||0||0
|-
|1564||{{u|Wname1}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1565||{{u|WrighterLafa}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1566||{{u|Xxxalibekacion}}||2||18||0||5||0||0||0||0||0
|-
|1567||{{u|Yelkhanys}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1568||{{u|Yernur K.}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1569||{{u|YerzhanZhauymbay}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1570||{{u|Zhanakhmetova Akbota}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1571||{{u|Zhanatbek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1572||{{u|Zhando 2000}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1573||{{u|Zhanerke Nyssanbaeva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1574||{{u|ZhansayaSagadieva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1575||{{u|Zhanshar}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1576||{{u|Zhasulan Balgozha}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1577||{{u|Zheksekeeva.k.s}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1578||{{u|Zhumabek Asulzada}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1579||{{u|ZZarkymova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1580||{{u|Абдихан Дархан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1581||{{u|Абзал Алия}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1582||{{u|Абуов Алау}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1583||{{u|Адель}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1584||{{u|Адилкадыр}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1585||{{u|Азамат 92}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1586||{{u|Азан Есбол Ерғалиұлы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1587||{{u|Аида Сыздыкова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1588||{{u|Айдана Б}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1589||{{u|АЙДАР}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1590||{{u|Айкун Куспанова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1591||{{u|Айнур Кенес НИШ}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1592||{{u|Айнур Сапарбекова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1593||{{u|Айша бибі шаңырағы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1594||{{u|Акжан Шералиева}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1595||{{u|Алдияр Какимжан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1596||{{u|Алибабаев}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1597||{{u|Алия Сапарбай}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1598||{{u|Алтынай Алтынбекқызы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1599||{{u|Амангельди Асель}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1600||{{u|Амантаева Малика}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1601||{{u|Амина Успанова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1602||{{u|Арипханова Луиза}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1603||{{u|Аружан Сатыбалдиева}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1604||{{u|Асемай2001}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1605||{{u|Ашуров Альтаир}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1606||{{u|Аяжан.С.Р}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1607||{{u|Аян Қалмұрат}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1608||{{u|Байтула Ержан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1609||{{u|Батырхан Балнур}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1610||{{u|Бауыржан Момышұлы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1611||{{u|Бақтиярқызы Аяулым}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1612||{{u|Бекешов Диас}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1613||{{u|Берикбаева Аружан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1614||{{u|Берикболсын}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1615||{{u|Борамбаева Гульназ}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1616||{{u|Бұрхан Мирас 9С}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1617||{{u|Бәйдібек Ерғали}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1618||{{u|Губин Михаил}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1619||{{u|Дальми}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1620||{{u|Данияр Жак}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1621||{{u|Дарига Арапбаева}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1622||{{u|Дарина Еркенова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1623||{{u|Дидар93}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1624||{{u|Егембердиев Раймбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1625||{{u|Егемберді Назерке}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1626||{{u|Ербол Ермахан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1627||{{u|Ерболқызы Аяна}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1628||{{u|Ердимурат Анель}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1629||{{u|Ержан Байтула}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1630||{{u|Жакенов Олжасбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1631||{{u|Жанерке Жаксибекқызы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1632||{{u|Жанна Қайрлина}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1633||{{u|Жанузак Асыл}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1634||{{u|Жанұзақова Әдемі}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1635||{{u|Жаслан Нурахметов}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1636||{{u|Жасулан Амангельды}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1637||{{u|Жаңадан Б}}||2||1||0||4||1||0||0||0||0
|-
|1638||{{u|Жексенбек Нұрайым}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1639||{{u|Жигитова Сауле Маликовна}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1640||{{u|Жомарт Ж}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1641||{{u|Жұмаділдаева Самал}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1642||{{u|Жұмәділ Диана}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1643||{{u|Жәудір ағаділ}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1644||{{u|Зарина Нуртай}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1645||{{u|Зиедбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1646||{{u|Идрисова Виктория}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1647||{{u|Илья Драконов}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1648||{{u|Иманмурат Нурсая}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1649||{{u|Иса Інжу НЗМ}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1650||{{u|Кабдуалиев Алишер}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1651||{{u|Калу Аяжан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1652||{{u|Лаура Адамбекова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1653||{{u|Мадина Кульдеева}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1654||{{u|Мадина Тоқтарова}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1655||{{u|Мадина Өмірсерік}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1656||{{u|Меруерт Едигеева}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1657||{{u|Меруерт Рысқұлбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1658||{{u|Молдабекова Мадина}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1659||{{u|Назар Уахитов}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1660||{{u|Назерке Толеубековна}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1661||{{u|Назерке Қайратқызы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1662||{{u|НЗМ.Сүлеймен}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1663||{{u|Нигымадилова Перизат}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1664||{{u|Нургуль Тулепова2}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1665||{{u|Нурланова Жантолқын}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1666||{{u|Нұржанат Нұрымқызы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1667||{{u|Нұрлан Саят}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1668||{{u|Нұрхан Мұхтаров}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1669||{{u|Рахман3}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1670||{{u|Рахымжан Оразгали}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1671||{{u|Рустем Темірлан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1672||{{u|Сабыр Салтанат}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1673||{{u|Сагадат окимбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1674||{{u|Сагыныш Байтурсинов}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1675||{{u|Садықова Ақгүл}}||2||0||0||0||0||1||0||0||0
|-
|1676||{{u|Самадулла Анель}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1677||{{u|Сатым Мерей}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1678||{{u|Сейтқазиева Ақжібек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1679||{{u|Серік Мейірбеков}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1680||{{u|СКК Мұражайы}}||2||0||0||0||0||11||0||0||0
|-
|1681||{{u|Сладкая Роза}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1682||{{u|Солтангазина Айнұр}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1683||{{u|Сүгірәлиева Балнұр}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1684||{{u|Тайжанова Асия}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1685||{{u|Тамара}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1686||{{u|Тоганбаева Амина}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1687||{{u|Толенбекова Жанат}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1688||{{u|Тохтарқызы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1689||{{u|Тоқсанбай Әбілқайыр}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1690||{{u|Тулепбергенова Динара}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1691||{{u|Ужасный пират Робертс}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1692||{{u|Усенгазин Мухаммед}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1693||{{u|Хайруллина Айгерим}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1694||{{u|Ханзада Бабахан}}||2||0||0||0||0||0||1||0||0
|-
|1695||{{u|Шалбай Фариза}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1696||{{u|Шамшат Бекжан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1697||{{u|Шерзод Раманкулов}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1698||{{u|Шешен Исмаил}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1699||{{u|ШХБ Нурлан Есентаев}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1700||{{u|Шілде}}||2||13||0||5||1||9||0||0||0
|-
|1701||{{u|Шәкәрім Солтанаев}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1702||{{u|Ынтықбай Айбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1703||{{u|Юлдашев Ринат}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1704||{{u|Қамбар}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1705||{{u|Қанат Хасан}}||2||6||0||0||0||6||0||0||0
|-
|1706||{{u|Қарақат Фархатқызы}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1707||{{u|Қуанышев Асылбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1708||{{u|Қуанышқызы Назерке}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1709||{{u|Құсшы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1710||{{u|Ұлмахан Айжан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1711||{{u|Ұлмекен кайбалдиева}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1712||{{u|Ұлпатай}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1713||{{u|Әбуғали Дарын}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1714||{{u|Әбіләшімова Диана}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1715||{{u|Әлібек Зарубек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1716||{{u|Әмірәлі Нұргүл}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1717||{{u|Өтеген Қалданов}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ddf&quot;
|||{{u|AlinurBot}}||0||0||0||5||1||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ddf&quot;
|||{{u|AmanBot}}||0||0||0||1||0||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ddf&quot;
|||{{u|ArystanbekBot}}||0||1||0||279||0||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ddf&quot;
|||{{u|BekusBot}}||0||0||0||47||16||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ddf&quot;
|||{{u|DBot}}||0||2||0||0||1||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ddf&quot;
|||{{u|Flow talk page manager}}||0||0||0||8||0||0||0||0||2
|-style=&quot;background-color:#ddf&quot;
|||{{u|Kasymbot}}||0||0||0||19||0||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ddf&quot;
|||{{u|Maintenance script}}||0||0||0||0||0||0||0||6||0
|-style=&quot;background-color:#ddf&quot;
|||{{u|MediaWiki default}}||0||0||0||0||0||0||0||38||0
|-style=&quot;background-color:#ddf&quot;
|||{{u|MediaWiki message delivery}}||0||0||0||0||0||0||0||0||1
|-style=&quot;background-color:#ddf&quot;
|||{{u|QarakesekBot}}||0||0||0||0||1||0||0||0||0
|}
&lt;!-- BOT:END --&gt;


{{Wikistats}}[[Санат:Уикипедия:Қатысушылар]]</text>
      <sha1>jz9etav9jvjhpyt2ta9g7zcszjczncw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гданьск қаласындағы Ұлттық мұражай</title>
    <ns>0</ns>
    <id>681775</id>
    <revision>
      <id>3631802</id>
      <parentid>3398255</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T08:38:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dostoevskykz</username>
        <id>183227</id>
      </contributor>
      <origin>3631802</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7974" sha1="bgo91p2gg2oad5f9lvyikdsrdiyduzp" xml:space="preserve">'''Гданьск қаласындағы Ұлттық мұражай''' ({{lang-pl| Muzeum Narodowe w Gdańsku }}) — 1972 жылы [[Польша]]дағы Гданьск қаласында құрылған (оның тарихы 19 ғасырдың үшінші ширегінен басталады), поляк ұлттық мұражай жүйесінің негізгі филиалдарының бірі болып табылады.
Ұлттық [[мұражай]] – келушілерге зергерлік бұйымдардың, керамика мен кескіндеменің таңғажайып топтамаларын ұсынатын бірегей орын. Бұл Польшадағы ең маңызды мұражайлардың «үлкен жетілігінің» бірі, сонымен қатар елдегі ең көне мұражайлардың бірі.

== Негізгі сипаттамасы ==
[[Сурет:Muzeum Narodowe Gdansk 01.jpg|нобай|оңға|200px|Гданьск қаласындағы Ұлттық мұражай]]
Гданьск Ұлттық мұражайы орналасқан ғимараттың өзі сәулет ескерткіші болып табылады. Ол XIX ғасырда соңғы [[готика]]лық үлгісінде салынған, [[монастырь]] ретінде пайдаланылады.
Мұражайдың мәдени құндылықтарына XV-XIX ғасырлардағы [[зергерлік бұйымдар]]дың, XVII-XVIII ғасырлардағы көркем [[керамика]] мен [[фаянс]]тың құнды коллекциялары, сондай-ақ XV-XIX ғасырлардағы фламанд және голланд суретшілерінің [[кескіндеме]]лері кіреді.

Гданьскідегі Ұлттық мұражайда Ганс Мемлингтің баға жетпес шедеврі, &quot;Қорқынышты сот&quot; триптихі сақталған. Бірнеше жүз жыл бойы бұл картина Әулие Мария шіркеуінің үстелін безендірді. Сонымен қатар мұражайда Антон Мёллердің Польшадағы ең үлкен жинағы да бар.
Мұражай қызметкерлері өнер қайраткерлерімен шығармашылық кездесулер, камералық концерттер ұйымдастырады.&lt;ref&gt;Гданьск ұлттық мұражайы https://www.votpusk.ru/country/dostoprim_info.asp?ID=9957&lt;/ref&gt;

== Құрылымы ==
Гданьск Ұлттық мұражайы 7 бөлімнен тұрады, олардың кейбіреулері әртүрлі мекенжайларда орналасқан. Мысалға:
* өлке тарихына арналған этнографиялық бөлім Цистернова көшесі, 19-да орналасқан;
* фотогалерея Длуги Тарг көшесі, 24 мекенжайында орналасқан;
* мемлекеттік [[әнұран]] бөлімі (басқа атауы – &quot;патриоттық&quot;) Новы Баркочинде, Бендом, 19 мекен-жайы бойынша орналасқан; мұнда поляк бүркіті бейнеленген түрлі открыткаларды көруге болады, сонымен қатар поляк әнұранының әр түрлі қойылымдардағы көптеген жазбалары соның ішінде Польша әнұранын ойнайтын музыкалық қораптарда да сақталған.
[[Сурет:Das Jüngste Gericht (Memling).jpg|нобай|оңға|200px|&quot;Қорқынышты сот&quot; триптихі]]  [[Сурет:Muzeum Narodowe w Gdańsku 005.jpg|нобай|оңға|200px|Бас мұражай ғимаратының интерьері]]
Бас ғимаратта Ежелгі өнер бөлімі орналасқан. Мұнда төмендегілерді көруге болады:
*Якоб Сваненбюрх, Питер Брейгель, Ян Брейгель, Поль Вредеман де Врис, Ян Фит т.б. фламанд суретшілерінің картиналарының жинағы;
*«Гданьск суретшісі» ретінде белгілі Антон Меллердің шығармаларының жинағы, сондай-ақ Андреас Штех, Даниэль Шульц және басқалар сияқты поляк суретшілерінің жұмыстары;
*Гданьск және еуропалық шеберлердің жиһаз коллекциясы;
*қымбат бағалы (алтын және күміс), сондай – ақ қымбат емес ([[қалайы]], [[темір]], [[мыс]], [[жез]]) металдардан жасалған көркем бұйымдар;
*Тарихи тоқыма бұйымдары – XIII-XX ғасырлар, сондай-ақ [[гобелен]]дердің, шілтерлердің және қол кестелерінің жинағы.&lt;ref&gt;Гданьск ұлттық мұражайы https://womanadvice.ru/nacionalnyy-muzey-gdanska&lt;/ref&gt;

Фотосуреттер жинағы (Гданьск фотогалереясы, Длуги Тарг көшесі 24,)
*Гданьск фотография галереясында жиналған фотографиялық нысандар жергілікті, аймақтық және тарихи болып табылады. Ең көп тарағаны Гданьск коллекциялары мен шекаралық фотосуреттер. Жақында суретшілердің қайырымдылығының арқасында қазіргі поляк және шетелдік көркем фотосуреттердің коллекциясы айтарлықтай өсті.

Қазіргі заманғы өнер (Қазіргі заманғы өнер кафедрасы, Цистерсв 18, Гданьск)
*Қазіргі заманғы өнер жинағы негізінен заманауи сурет пен [[кескіндеме]]мен ұсынылған. 19-шы және 20-ғасырдың басындағы поляк кескіндемелерінің жинағына сол кездегі поляк өнеріндегі барлық қозғалыстар мен бағыттарды білдіретін суретшілердің (Матейко, Бознанска, Герымский, Подковинский, Мальчевский және т.б.) туындылары кіреді. Коллекцияға сонымен қатар басып шығару, керамика, мүсін және көркем маталар кіреді. 20 ғасырдағы кескіндеме Гданьск мектебінің (Студницкий, Внукова және т.б.) және Польшаның басқа орталықтарының бояушыларының, сондай-ақ Суханек пен Моква бастаған дәстүршілердің жұмыстарымен ұсынылған. Қазіргі заманғы өнер топтамасында Гюнтер Грасстың 65-тен астам жұмысы және француз суретшілерінің үлкен тобы, соның ішінде: Жорж Брак, Васили Кандинский және Марк Шагал бар.&lt;ref&gt;Гданьск қаласындағы Ұлттық мұражай http://www.mng.gda.pl/o-nas/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220529063205/http://www.mng.gda.pl/o-nas/ |date=2022-05-29 }}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Мұражайлар]]
[[Санат:1972 жылы құрылған мұражайлар]]</text>
      <sha1>bgo91p2gg2oad5f9lvyikdsrdiyduzp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қатысушы талқылауы:جيمي</title>
    <ns>3</ns>
    <id>697395</id>
    <revision>
      <id>3631832</id>
      <parentid>3151372</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T10:37:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Neriah</username>
        <id>108272</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Neriah [[Қатысушы талқылауы:أيوب]] бетін [[Қатысушы талқылауы:جيمي]] бетіне жылжытты: Automatically moved page while renaming the user &quot;[[Special:CentralAuth/أيوب|أيوب]]&quot; to &quot;[[Special:CentralAuth/جيمي|جيمي]]&quot;</comment>
      <origin>3139772</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="209" sha1="58r76340a3lb5o1fs7mk64dcx254437" xml:space="preserve">{{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=ايـوب}}

-- [[Қатысушы:Kaiyr|Kaiyr]] ([[Қатысушы талқылауы:Kaiyr|талқылауы]] 04:45, 2023 ж. наурыздың 11 (+06)</text>
      <sha1>58r76340a3lb5o1fs7mk64dcx254437</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Краков этнографиялық мұражайы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>700907</id>
    <revision>
      <id>3631800</id>
      <parentid>3278319</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T08:35:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dostoevskykz</username>
        <id>183227</id>
      </contributor>
      <origin>3631800</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8547" sha1="ejcwxktx6aei20hpftakaa7bcuhbg08" xml:space="preserve">{{Мұражай
 |атауы        = Краков этнографиялық мұражайы
 |sort            = 
 |шынайы атауы        = Muzeum Etnograficzne im. Seweryna Udzieli
 |сурет            =2017-05-29 Muzeum Etnograficzne im. Seweryna Udzieli w Krakowie.jpg
 |сурет ені          = 250
 |сурет атауы         = 
 |lat_dir =N |lat_deg =50 |lat_min =02 |lat_sec = 55
 |lon_dir =E |lon_deg =19 |lon_min =56 |lon_sec = 37
 |region          = 
 |CoordScale      = 
 |құрылған уақыты         = 1910
 |орналасқан жері = [[Польша]], [[Краков]]
 |түрі         = 
 |келушілер саны      = 
 |директоры        = 
 |аялдама          = 
 |ашылу уақыты          = 1911
 |сайты          = 
 |Commons         = 
}}
'''Краков этнографиялық мұражайы''' (''Северин Удзели атындағы этнографиялық мұражай''. {{lang-pl|Muzeum Etnograficzne im. Seweryna Udzieli}}) — Польшаның Краков қаласында орналасқан мұражай. Ол Вольницы алаңындағы бұрынғы Казимер [[ратуша]]сында орналасқан. Мұражайлардың мемлекеттік тізілімінде тіркелген.&lt;ref&gt;Этнографический музей (Краков) https://ru.advisor.travel/poi/Etnograficheskiy-muzey-Krakov-21020#window-photo&lt;/ref&gt;

== Сипаттама ==
Мұражай Еуропадағы ең көне этнографиялық мұражайлардың бірі болып табылады.
Мұражайда Польшаның әртүрлі аймақтары мен олардың мәдениетін көрсететін 80 мыңнан астам экспонат бар. Олардың ішінде халық киімдері, қолөнер бұйымдары, музыкалық аспаптар, тұрмыстық заттар және т.б.

Әсіресе, Польша, Словакия және Украина шекарасында тұратын Карпат аймағының халықтарына арналған экспозициялар қызықты. Мұнда гуцулдардың, бойколардың, лемколардың және басқа халықтардың дәстүрлері мен әдет-ғұрыптары туралы білуге болады. Ғимарат ішінде әдемі фрескалар мен бүгінгі күнге дейін сақталған архитектуралық бөлшектерді көруге болады.&lt;ref&gt;Краков: Этнографический музей Seweryn Udziela https://bukay.ru/object/polsha/krakow-seweryn-udziela-ethnographic-museum&lt;/ref&gt;

Бұл орынға келушілердің орташа рейтингі 4,6 (624 рейтинг, ашық көздерден алынған ақпарат және 2022 жылға арналған ағымдағы деректер негізінде).&lt;ref&gt;Этнографический музей на карте, Краков, Польша https://ru.2markers.com/665940&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
Поляк және еуропалық тарихқа арналған кешен құру идеясы 1902 жылы пайда болды. Бұған белгілі этнограф және зерттеуші Северин Удзели коллекциясындағы заттарды көрсететін халық шығармашылығы көрмесінің ашылуы себеп болды. 1904 жылы Краковта Ұлттық музейдің этнографиялық бөлімі ашылды, біраз уақыттан кейін Сукиенницеде тұрақты көрме ашылды.

Краков этнографиялық мұражайының құрылған күні 1910 жыл деп есептеледі. 1911 жылы мекеме болып ашылды, Северин Удзели оның қызметіне жетекшілік етті. 1912 жылы Вавелде филиал ашылды. Екінші дүниежүзілік соғыстың соңында Краков этнографиялық мұражайы Волница алаңында орналасқан бұрынғы Казимер ратушасы ғимаратына көшті.&lt;ref&gt;Этнографический музей https://expressa.top/turizm/29276-etnograficheskij-muzej.html&lt;/ref&gt;

== Этнографиялық мұражайдың экспонаттары ==
Алғашында көрмеде атақты поляк саяхатшысы Северин Удзелиге тиесілі бұйымдар қойылды. Кейінірек Краков этнографиялық мұражайының коллекциясы Тадеуш Эстрейхер мен жазушы Станислав Виткевичтің [[экспонат]]тарымен толықтырылды. Алдымен бұл поляк халық мәдениеті туралы әңгімелейтін экспонаттар болды. Кейіннен басшылық еуропалық емес елдердің де заттарын енгізу туралы шешім қабылдады.
[[Сурет:Kraków-Muzeum Etnograficzne 3 - panoramio.jpg |нобай|оңға|200px|Мұражай залдары]] [[Сурет:Kraków-Muzeum Etnograficzne 9 - panoramio.jpg |нобай|оңға|200px|экспонаттар]]
Қазір Краков этнографиялық мұражайында келесі экспонаттар қойылған:
*XVII ғасырдағы иконостастың фрагменті;
*XVIII ғасырдағы тибет коллекциясы;
*XIX ғасырдағы суреттер мен фотосуреттер;
*мұрағаттық қолжазбалар жинақтары;
*парақшалар мен қолжазбалар;
*Роман және барокко стилінде боялған ағаш сандықтар;
*айналдыратын иіргіштер мен ұршықтар;
*ұсталық және музыкалық аспаптар.

Коллекцияның негізгі бөлігін поляк нысандары құрайды, 13% — басқа еуропалық елдерден, 11% — еуропалық емес аумақтардан. Олардың көпшілігі 19 ғасырға жатады.
Жалпы, Краков этнографиялық мұражайының коллекциясы әлемнің әртүрлі халықтарының өмірі мен қолөнеріне арналған. Ол бірнеше бөлімдерге бөлінеді:

Бірінші қабатында дәстүрлі баспаналардың, керамикалық шеберханалардың, диірмендердің т.б. интерьерімен таныстыратын поляк экспонаттары қойылған.

Екінші қабатта халық қолөнер бұйымдары, Польшаның және әлемнің әртүрлі бөліктерінің ұлттық киімдері, поляк мерекелерінің керек-жарақтары көрсетілген.

Үшінші қабат уақытша көрмелер мен экспозицияларға арналған.

1997 жылы Краков этнографиялық мұражайының коллекциясы бұрын Польша ғылым академиясы жанындағы халық шығармашылығының ғылыми-зерттеу зертханасының меншігінде болған мұрағаттық материалдармен толықты.&lt;ref&gt;Этнографический музей https://womanadvice.ru/etnograficheskiy-muzey&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Этнографический музей в Кракове﻿﻿ https://knownway.com/evropa/polsha/malopolskoe_voevodstvo/krakov/etnograficheskiy_muzey_v_krakove/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230517102511/https://knownway.com/evropa/polsha/malopolskoe_voevodstvo/krakov/etnograficheskiy_muzey_v_krakove/ |date=2023-05-17 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Этнографический музей в Кракове https://www.votpusk.ru/country/dostoprim_info.asp?ID=10002&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Краков мұражайлары]]</text>
      <sha1>ejcwxktx6aei20hpftakaa7bcuhbg08</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631804</id>
      <parentid>3631800</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T08:40:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3631804</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8551" sha1="34tzu5iap2khbc8844qo9o9jocwie21" xml:space="preserve">{{Мұражай
 |атауы        = Краков этнографиялық мұражайы
 |sort            = 
 |шынайы атауы        = Muzeum Etnograficzne im. Seweryna Udzieli
 |сурет            =2017-05-29 Muzeum Etnograficzne im. Seweryna Udzieli w Krakowie.jpg
 |сурет ені          = 250
 |сурет атауы         = 
 |lat_dir =N |lat_deg =50 |lat_min =02 |lat_sec = 55
 |lon_dir =E |lon_deg =19 |lon_min =56 |lon_sec = 37
 |region          = 
 |CoordScale      = 
 |құрылған уақыты         = 1910
 |орналасқан жері = [[Польша]], [[Краков]]
 |түрі         = 
 |келушілер саны      = 
 |директоры        = 
 |аялдама          = 
 |ашылу уақыты          = 1911
 |сайты          = 
 |Commons         = 
}}
'''Краков этнографиялық мұражайы''' (''Северин Удзели атындағы этнографиялық мұражай''. {{lang-pl|Muzeum Etnograficzne im. Seweryna Udzieli}}) — Польшаның Краков қаласында орналасқан мұражай. Ол Вольницы алаңындағы бұрынғы Казимер [[ратуша]]сында орналасқан. Мұражайлардың мемлекеттік тізілімінде тіркелген.&lt;ref&gt;Этнографический музей (Краков) https://ru.advisor.travel/poi/Etnograficheskiy-muzey-Krakov-21020#window-photo&lt;/ref&gt;

== Сипаттамасы ==
Мұражай Еуропадағы ең көне этнографиялық мұражайлардың бірі болып табылады.
Мұражайда Польшаның әртүрлі аймақтары мен олардың мәдениетін көрсететін 80 мыңнан астам экспонат бар. Олардың ішінде халық киімдері, қолөнер бұйымдары, музыкалық аспаптар, тұрмыстық заттар және т.б.

Әсіресе, Польша, Словакия және Украина шекарасында тұратын Карпат аймағының халықтарына арналған экспозициялар қызықты. Мұнда гуцулдардың, бойколардың, лемколардың және басқа халықтардың дәстүрлері мен әдет-ғұрыптары туралы білуге болады. Ғимарат ішінде әдемі фрескалар мен бүгінгі күнге дейін сақталған архитектуралық бөлшектерді көруге болады.&lt;ref&gt;Краков: Этнографический музей Seweryn Udziela https://bukay.ru/object/polsha/krakow-seweryn-udziela-ethnographic-museum&lt;/ref&gt;

Бұл орынға келушілердің орташа рейтингі 4,6 (624 рейтинг, ашық көздерден алынған ақпарат және 2022 жылға арналған ағымдағы деректер негізінде).&lt;ref&gt;Этнографический музей на карте, Краков, Польша https://ru.2markers.com/665940&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
Поляк және еуропалық тарихқа арналған кешен құру идеясы 1902 жылы пайда болды. Бұған белгілі этнограф және зерттеуші Северин Удзели коллекциясындағы заттарды көрсететін халық шығармашылығы көрмесінің ашылуы себеп болды. 1904 жылы Краковта Ұлттық музейдің этнографиялық бөлімі ашылды, біраз уақыттан кейін Сукиенницеде тұрақты көрме ашылды.

Краков этнографиялық мұражайының құрылған күні 1910 жыл деп есептеледі. 1911 жылы мекеме болып ашылды, Северин Удзели оның қызметіне жетекшілік етті. 1912 жылы Вавелде филиал ашылды. Екінші дүниежүзілік соғыстың соңында Краков этнографиялық мұражайы Волница алаңында орналасқан бұрынғы Казимер ратушасы ғимаратына көшті.&lt;ref&gt;Этнографический музей https://expressa.top/turizm/29276-etnograficheskij-muzej.html&lt;/ref&gt;

== Этнографиялық мұражайдың экспонаттары ==
Алғашында көрмеде атақты поляк саяхатшысы Северин Удзелиге тиесілі бұйымдар қойылды. Кейінірек Краков этнографиялық мұражайының коллекциясы Тадеуш Эстрейхер мен жазушы Станислав Виткевичтің [[экспонат]]тарымен толықтырылды. Алдымен бұл поляк халық мәдениеті туралы әңгімелейтін экспонаттар болды. Кейіннен басшылық еуропалық емес елдердің де заттарын енгізу туралы шешім қабылдады.
[[Сурет:Kraków-Muzeum Etnograficzne 3 - panoramio.jpg |нобай|оңға|200px|Мұражай залдары]] [[Сурет:Kraków-Muzeum Etnograficzne 9 - panoramio.jpg |нобай|оңға|200px|экспонаттар]]
Қазір Краков этнографиялық мұражайында келесі экспонаттар қойылған:
*XVII ғасырдағы иконостастың фрагменті;
*XVIII ғасырдағы тибет коллекциясы;
*XIX ғасырдағы суреттер мен фотосуреттер;
*мұрағаттық қолжазбалар жинақтары;
*парақшалар мен қолжазбалар;
*Роман және барокко стилінде боялған ағаш сандықтар;
*айналдыратын иіргіштер мен ұршықтар;
*ұсталық және музыкалық аспаптар.

Коллекцияның негізгі бөлігін поляк нысандары құрайды, 13% — басқа еуропалық елдерден, 11% — еуропалық емес аумақтардан. Олардың көпшілігі 19 ғасырға жатады.
Жалпы, Краков этнографиялық мұражайының коллекциясы әлемнің әртүрлі халықтарының өмірі мен қолөнеріне арналған. Ол бірнеше бөлімдерге бөлінеді:

Бірінші қабатында дәстүрлі баспаналардың, керамикалық шеберханалардың, диірмендердің т.б. интерьерімен таныстыратын поляк экспонаттары қойылған.

Екінші қабатта халық қолөнер бұйымдары, Польшаның және әлемнің әртүрлі бөліктерінің ұлттық киімдері, поляк мерекелерінің керек-жарақтары көрсетілген.

Үшінші қабат уақытша көрмелер мен экспозицияларға арналған.

1997 жылы Краков этнографиялық мұражайының коллекциясы бұрын Польша ғылым академиясы жанындағы халық шығармашылығының ғылыми-зерттеу зертханасының меншігінде болған мұрағаттық материалдармен толықты.&lt;ref&gt;Этнографический музей https://womanadvice.ru/etnograficheskiy-muzey&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Этнографический музей в Кракове﻿﻿ https://knownway.com/evropa/polsha/malopolskoe_voevodstvo/krakov/etnograficheskiy_muzey_v_krakove/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230517102511/https://knownway.com/evropa/polsha/malopolskoe_voevodstvo/krakov/etnograficheskiy_muzey_v_krakove/ |date=2023-05-17 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Этнографический музей в Кракове https://www.votpusk.ru/country/dostoprim_info.asp?ID=10002&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Краков мұражайлары]]</text>
      <sha1>34tzu5iap2khbc8844qo9o9jocwie21</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Денис Анатольевич Шмыгаль</title>
    <ns>0</ns>
    <id>704223</id>
    <revision>
      <id>3631540</id>
      <parentid>3630748</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T14:41:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>/* Сыртқы сілтемелер */</comment>
      <origin>3631540</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14956" sha1="0uef9frkyzxnuaedfnsscvho0vpvizg" xml:space="preserve">{{Мемлекеттік қайраткер
 | түс                  = үкімет басшысы
 | Қазақша есімі        = Денис Шмыгаль
 | Шынайы есімі         = {{lang-uk|Денис Шмигаль}}
 | Суреті               = Министр обороны Украины Денис Шмыгаль (cropped).jpg
 | Сурет ені            = 
 | Атауы                = Ресми портреті, 2025
 | Титулы               = [[Украина премьер-министрі|Премьер-министр]]дің Бірінші орынбасары — [[Украина Энергетика министрлігі|Энергетика министрі]]
 | Ту                   = Flag of Ukraine.svg
 | Ту2                  = Lesser Coat of Arms of Ukraine.svg
 | Басқара бастады      = 14 қаңтар 2026 жылдан бастап
 | Басқаруын аяқтады    = 
 | Президент            = [[Владимир Александрович Зеленский|Владимир Зеленский]]
 | Премьер              = [[Юлия Анатольевна Свириденко|Юлия Свириденко]]
 | Ізашары              = [[Михаил Альбертович Фёдоров|Михаил Фёдоров]] (Премьер орынбасары ретінде)&lt;br&gt;[[Светлана Васильевна Гринчук|Светлана Гринчук]] (Энергетика министрі ретінде)
 | Титулы_2             = 18-[[Украина Қорғаныс министрлігі|Қорғаныс министрі]]
 | Ту_2                 = Штандарт Міністра оборони України.svg
 | Ту2_2                = Lesser Coat of Arms of Ukraine.svg
 | Басқара бастады_2    = 17 шілде 2025
 | Басқаруын аяқтады_2  = 13 қаңтар 2026
 | Президент_2          = [[Владимир Александрович Зеленский|Владимир Зеленский]]
 | Премьер_2            = [[Юлия Анатольевна Свириденко|Юлия Свириденко]]
 | Ізашары_2            = [[Рустем Энверович Умеров|Рустем Умеров]]
 | Ізбасары_2           = [[Михаил Альбертович Фёдоров|Михаил Фёдоров]]
 | Титулы_3             = [[Украина]]ның [[Украина үкіметі басшыларының тізімі|18]]-[[Украина премьер-министрі|премьер-министрі]]
 | Ту_3                 = Flag of Ukraine.svg
 | Ту2_3                = Lesser Coat of Arms of Ukraine.svg
 | Басқара бастады_3    = 4 наурыз 2020
 | Басқаруын аяқтады_3  = 17 шілде 2025
 | Ізашары_3            = [[Алексей Валерьевич Гончарук|Алексей Гончарук]]
 | Ізбасары_3           = [[Юлия Анатольевна Свириденко|Юлия Свириденко]]
 | Президент_3          = [[Владимир Александрович Зеленский|Владимир Зеленский]]
 | Премьер_3            = 
 | Титулы_4             = Өңірлік даму, құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық министрі
 | Ту_4                 = Flag of Ukraine.svg
 | Ту2_4                = Lesser Coat of Arms of Ukraine.svg
 | Басқара бастады_4    = 4 ақпан 2020
 | Басқаруын аяқтады_4  = 4 наурыз 2020
 | Премьер_4            = [[Алексей Валерьевич Гончарук|Алексей Гончарук]]
 | Ізашары_4            = 
 | Ізбасары_4           = 
 | Титулы_5             = [[Ивано-Франковск облысы]]ның губернаторы
 | Ту_5                 = Flag of Ivano-Frankivsk Oblast2.svg
 | Ту2_5                = Ivano-Frankivsk Oblast-COA.svg
 | Басқара бастады_5    = 1 тамыз 2019
 | Басқаруын аяқтады_5  = 5 ақпан 2020
 | Президент_5          = [[Владимир Александрович Зеленский|Владимир Зеленский]]
 | Премьер_5            = [[Владимир Борисович Гройсман|Владимир Гройсман]]&lt;br&gt;[[Алексей Валерьевич Гончарук|Алексей Гончарук]]
 | Ізашары_5            = 
 | Ізбасары_5           = 
 | Туған күні         = 15.10.1975
 | Туған жері         = {{туғанжері|Львов|Львовта}}, [[Львов облысы]], [[Украин Кеңестік Социалистік Республикасы|Украин КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]
 | Қайтыс болған күні   = 
 | Қайтыс болған жері   = 
 | Жерленді             = 
 | Діні                 = 
 | Әкесі                = 
 | Анасы                = 
 | Білімі               = «Львов политехникасы» ұлттық университеті
 | Ғылыми деңгейі       = экономикалық ғылымдар кандидаты (2003)
 | Партиясы             = [[партиясыз]]
 | Жұбайы               = Екатерина Шмыгаль
 | Балалары             = 2
 | Мамандығы            = 
 | Қолтаңбасы           = 
 | Сайты                = 
 | Commons              = Denys Shmyhal
 | Марапаттары          = {{Литва Ұлы кінәзі Гядиминас ордені}}
}}
'''Денис Анатольевич Шмыгаль''' ({{lang-uk|Денис Анатолійович Шмигаль}}; [[15 қазан]] [[1975 жыл]], [[Львов]]) — [[украина]]лық саяси қайраткер, кәсіпкер, 2026 жылғы қаңтардан бергі [[Украина премьер-министрі]]нің Бірінші орынбасары — [[Украина Энергетика министрлігі|Украина Энергетика министрі]], Экономика ғылымдарының кандидаты (2003).&lt;ref&gt;{{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20190802151009/http://irbis-nbuv.gov.ua/ASUA/0029462 |title= НАУКОВЦІ УКРАЇНИ}}&lt;/ref&gt;

Шмыгаль 2025 жылғы шілдеден 2026 жылғы қаңтарға дейін [[Украина Қорғаныс министрлігі|Украина Қорғаныс министрі]], 2020–2025 жылдары [[Украина премьер-министрі|елдің премьер-министрі]] болған.&lt;ref name=&quot;dovidka&quot;&gt;{{Cite web|url= http://dovidka.com.ua/user/?code=528175 |title= Шмигаль Денис Анатолійович, к.ек.н. (2003); Прем'єр-міністр України (з 04.03.2020). |lang= uk |accessdate= 2023-07-19 |publisher= Україна сьогодні }}&lt;/ref&gt;

Премьер-министр ретінде Шмыгаль Украинадағы [[COVID-19 пандемиясы|коронавирус пандемиясы]]на жауап беруіне және [[Ресейдің Украинаға басып кіруі|Ресеймен соғыс барысындағы Украинаға]] жауапты болды.

Шмыгаль бұрын Өңірлік даму, құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық министрі (2020) және [[Ивано-Франковск облысы]]ның губернаторы (2019–2020) қызметінде болған.

== Өмірбаяны ==
=== Отбасы және білімі ===
Денис Шмыгаль Анатолий Иванович пен Ирина Феликсовна&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://en.thepage.ua/dossier/shmyhal-denys|title=Denys Shmyhal|publisher=pg|date=2022-10-15|accessdate=2023-07-19}}&lt;/ref&gt; отбасында 1975 жылғы 15 қазанда дүниеге келді.&lt;ref name=&quot;sloboidilo&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.slovoidilo.ua/persony/shmyhal-denys-anatoliiovych|title=Шмигаль Денис Анатолійович|lang=uk|accessdate=2023-07-19}}&lt;/ref&gt;

1997 жылы Шмыгаль «Львов политехникасы» ұлттық университетінде білім алған. 2003 жылдан бері ол — экономика ғылымдарының кандидаты.&lt;ref name=&quot;sloboidilo&quot; /&gt;

=== Кәсіпкерлік мансабы ===
1997 жылы оқуын бітіргенінен бастап 2005 жылғы қыркүйекке дейін Шмыгаль түрлі компанияларда есепші болды. 2005 жылдың қыркүйегінен 2006 жылдың маусымына дейін Шмыгаль «LA DIS» деп аталатын компанияның бас директорының орынбасары болды.&lt;ref name=&quot;liganet&quot; /&gt; 2006 жылдың маусымынан 2008 жылдың тамызына дейін «Comfort-Invest» инвестициялық компаниясының директоры болды. 2008 жылдың қыркүйегінен 2009 жылдың қыркүйегіне дейін Шмыгаль «ROSANINVEST LLC» компаниясының бас директоры болды.&lt;ref name=&quot;liganet&quot;&gt;{{Cite web|url=https://file.liga.net/persons/shmygal-denis|title=Шмыгаль Денис|lang=ru|date=2022-10-14|accessdate=2023-07-19}}&lt;/ref&gt;

Шмыгаль 2009 жылдан 2013 жылғы желтоқсанға дейін Украинаның [[Львов облысы]]нда бірнеше жетекші саяси рөлдерде жұмыс істеді: 2009–2011 жылдар аралығында Львов облысы әкімшілігінің экономика бөлімінің меңгерушісі.&lt;ref name=&quot;liganet&quot; /&gt;

Ол сол жерде [[Олег Николаевич Немчинов|Олег Немчинов]]пен кездесіп, жұмыс істеді. Шмыгаль 2020 жылы Немчіновты [[Украина Министрлер Кабинеті|Министрлер Кабинеті]]нің хатшысы болып тағайындалған.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pravda.com.ua/articles/2020/05/25/7252984/|title=Шмигаль і &quot;його&quot; команда. Як працює другий уряд Зеленського|lang=uk|publisher=Українська правда}}&lt;/ref&gt; Содан кейін Шмыгаль 2012 жылы экономика және өнеркәсіптік саясат бөлімінің бастығы болды. 2013 жылы Экономикалық даму, инвестиция, сауда және өнеркәсіп басқармасының басшысы болды.&lt;ref name=&quot;liganet&quot; /&gt;

2014 жылдың мамырынан желтоқсанына дейін Шмыгаль Кіріс және алымдар министрлігінің Львов облыстық аймақтық басқармасы басшысының орынбасары болып жұмыс істеді.&lt;ref name=&quot;liganet&quot; /&gt;

[[Украинадағы парламент сайлауы (2014)|2014 жылғы парламент]] және 2015 жылғы губернаторлық сайлауларға қатысты, бірақ жеткілікті дауыс жинай алмай, депутат бола алмады.&lt;ref name=&quot;chesno&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.chesno.org/politician/23256/|title=Шмигаль Денис Анатолійович|lang=uk|publisher=Чесно қозғалысының ресми сайты}}&lt;/ref&gt;

Ол 2015 жылдан 2017 жылға дейін Львовтағы мұздатылған тауарларды таратушы ТВК Львівхолод вице-президенті қызметін атқарды.&lt;ref name=&quot;dovidka&quot; /&gt;

2018 жылдан 2019 жылға дейін Шмыгаль [[Ивано-Франковск]] қаласындағы ең ірі электр энергиясын өндіруші болып табылатын және [[Ринат Леонидович Ахметов|Ринат Ахметов]] иелігіндегі {{iw|Бурштынь ЖЭС|Бурштынь ЖЭС|uk|Бурштинська ТЕС}} директоры қызметін атқарды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/ukrainian/news-51729049|title=Хто такий Денис Шмигаль|lang=uk|date=2020-03-03|accessdate=2023-07-19|publisher=[[Би-би-си|BBC]]}}&lt;/ref&gt; 2019 жылғы 1 тамыздан бастап министр болып тағайындалғанға дейін Шмыгаль [[Ивано-Франковск облысы]]ның губернаторы болды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.president.gov.ua/documents/5742019-28909|title=УКАЗ ПРЕЗИДЕНТА УКРАЇНИ №574/2019|lang=uk|date=2019-08-01|accessdate=2023-07-19|publisher=[[Украина президенті]]нің ресми сайты}}&lt;/ref&gt;

2020 жылғы 4 ақпанда ол Өңірлік даму министрі болып тағайындалды.

Шмыгаль 2020 жылғы наурызда [[Украина премьер-министрі]] болып [[Алексей Валерьевич Гончарук]]ты ауыстырды.

2021 жылғы украиналық Фокус журналының санағы бойынша 7-ең ықпалды украин болды.&lt;ref name=&quot;chesno&quot; /&gt;

== Жеке өмірі ==
Денис Шмыгаль Екатерина Шмыгальға үйленген, екі қызы бар.&lt;ref name=&quot;liganet&quot; /&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

== Сыртқы сілтемелер ==
* {{Facebook|100008190666291}}
* [https://en.m.wikiquote.org/wiki/Denys_Shmyhal Ағылшынша Уикидәйектегі Шмыгальдың дәйексөздері]
* [https://uk.m.wikiquote.org/wiki/%D0%A8%D0%BC%D0%B8%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D1%8C_%D0%94%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%81_%D0%90%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%BB%D1%96%D0%B9%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87 Украинша Уикидәйектегі Шмигальдың дәйексөздері]

{{Украина премьер-министрлері}}
{{DEFAULTSORT:Шмыгаль, Денис Анатольевич}}
[[Санат:Украина саясаткерлері]]
[[Санат:Украина кәсіпкерлері]]
[[Санат:Ивано-Франковск облысы губернаторлары]]
[[Санат:Украина премьер-министрлері]]
[[Санат:Украина қорғаныс министрлері]]</text>
      <sha1>0uef9frkyzxnuaedfnsscvho0vpvizg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Верховна Рада</title>
    <ns>0</ns>
    <id>704841</id>
    <revision>
      <id>3631586</id>
      <parentid>3609323</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T15:54:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <origin>3631586</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24067" sha1="lh82iaxe28w33zlyt8pehnzledsn5ct" xml:space="preserve">{{Заң шығарушы орган
 | Атауы               = Украина Жоғарғы Кеңесі
 | Шынайы атауы        = {{lang-uk|Верховна Рада України}}
 | Қазіргі шақырылымы  =
 | Сурет               = Verkhovna Rada (UK logo, 2023).png
 | Ені                 =
 | Сурет атауы         = Логотибі
 | Мемлекет           = {{байрақ|Украина}}
 | Түрі               = [[бірпалаталы парламент]]
 | Сайлану мерзімі    = 5 жыл
 | Палаталары         =
 | Басшының лауазымы1 = [[Верховна Рада төрағасы|Төрағасы]]
 | Басшы1             = [[Руслан Олексійович Стефанчук|Руслан Стефанчук]]
 | Басшының партиясы1 = [[Халықтың қызметшісі (партия)|ХҚ]]
 | Сайлану күні1      = 8 қазан 2021
 | Басшының лауазымы2 =
 | Басшы2             =
 | Басшының партиясы2 =
 | Сайлану күні2      = 
 | Басшының лауазымы3 =
 | Басшы3             =
 | Басшының партиясы3 =
 | Сайлану күні3      = 
 | Басшының лауазымы4 =
 | Басшы4             =
 | Басшының партиясы4 =
 | Сайлану күні4      = 
 | Басшының лауазымы5 = 
 | Басшы5             = 
 | Басшының партиясы5 = 
 | Сайлану күні5      = 
 | Басшының лауазымы6 = 
 | Басшы6             = 
 | Басшының партиясы6 = 
 | Сайлану күні6      = 
 | Мүшелер саны         = 450{{efn|[[Ресейдің Украинаға басып кіруі]] себебінен [[Қырым Автономиялық Республикасы]], [[Севастополь]], [[Донецк облысы|Донецк]] және [[Луганск облысы|Луганск]] облыстарындағы кейбір аудандарда сайлау өткізу мүмкін болмағандықтан, Жоғарғы Рададағы олардың өкілі болып келетін 27 депутаттың орны бос қалды, нәтижесінде дәл қазір Радада тек 423 депутат қызмет атқаруда.|name=Мандат}}
 | Құрылым1             = Verkhovna Rada 2023.svg
 | Құрылым ені1         =
 | Құрылым сипаттамасы1 =
 | Палата1              = Верховна Рада
 | Фракциялары1         = '''Үкімет (273):'''{{legend|#38B34A|[[Халықтың қызметшісі (партия)|Халықтың қызметшісі]] (237)}}{{legend|#1A9DAA|{{iw|Сенім (депутат тобы)|Сенім депутат тобы|uk|Довіра (депутатська група)}}  (18)}}{{legend|#5C068C|[[Болашақ үшін]]  (18)}}'''Оппозиция (27):'''{{legend|#1B3892|[[Еуропалық ынтымақтастық]] (27)}}{{legend|#ED1C24|[[Батьківщина]] (24)}}{{legend|#FA4616|[[Голос (партия, Украина)|Голос]] (20)}}'''Қалғандары (61):'''{{legend|#21409A|[[Өмір және бейбітшілік платформасы]] (22)}}{{legend|#FFDD00|[[Украинаны қалпына келтіру]] (19)}}{{legend|#CDCDCD|Тәуелсіздер}}'''Орындары бос (45):'''{{efn|name=Мандат}}{{legend|#FFFFFF|Орны бостар (45)}}
 | Құрылым2             =
 | Құрылым ені2         =
 | Құрылым сипаттамасы2 =
 | Палата2              =
 | Фракциялары2         =
 | Комитеттері1         =
 | Комитеттері2         =
 | Дауыс беру жүйесі1   =
 | Дауыс беру жүйесі2   =
 | Соңғы сайлауы1       = [[Украинадағы парламент сайлауы (2019)|21 шілде 2019]]
 | Соңғы сайлауы2       =
 | Жиналыс залы             = Petro Poroshenko on Day of Constitution of Ukraine 2016-06-28 16.jpg
 | Жиналыс залы тақырыпша   =
 | Жиналыс залы ені         =
 | Жиналыс залы сипаттамасы =
 | Штаб-пәтері             = [[Верховна Рада ғимараты]], [[Киев]]
  |lat_dir = N|lat_deg = 50|lat_min = 26|lat_sec = 50
  |lon_dir = E|lon_deg = 30|lon_min = 32|lon_sec = 14
 | Құрылуы  = 1991&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/1543-12#Text|title=Законодавство України: Документ 1543-XII: Про правонаступництво України – Набрання чинності від 05.10.1991|lang=uk|publisher=Верховна Раданың ресми сайты|date=1991-10-05|accessdate=2023-07-28}}&lt;/ref&gt;
 | Ізашары1 = [[Украин КСР Жоғарғы Кеңесі|УКСР Жоғарғы Кеңесі]]
 | Ізашары2 =
 | Ізбасары1 =
 | Ізбасары2 =
 | Сайты     = [https://www.rada.gov.ua/ rada.gov.ua]
}}
'''Украина Жоғарғы Кеңесі''' ({{lang-uk|Верховна Рада України}}; кейде қазақша '''Жоғарғы Рада'''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://sputnik.kz/20221202/zhogargy-rada-ukrainadagy-orys-shirkeuinin-zhumysyna-tyyym-saluy-yqtimal-30009050.html|title=Жоғарғы Рада Украинадағы орыс шіркеуінің жұмысына тыйым салуы ықтимал|publisher=SPUTNIK|lang=kk|date=2022-12-02|accessdate=2023-07-28}}&lt;/ref&gt;) — [[Украина]]ның бірпалаталы [[парламент]]і.&lt;ref&gt;[[Украина Конституциясы]]. 4-бөлім, 75-бап.&lt;/ref&gt; Верховна Рада 450 депутаттан тұрады, оларды [[Верховна Рада төрағасы|төрағасы (спикер)]] басқарады. [[Украинадағы парламент сайлауы (2019)|2019 жылдың 21 шілдесінде сайлан]]ған депутаттар 29 тамызында ұлықталды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://interfax.com.ua/news/political/609802.html|title=В Раде завершилось торжественное заседание, на котором депутаты IX созыва приняли присягу|publisher=интерфакс|lang=ru|date=2019-08-29|accessdate=2023-07-28}}&lt;/ref&gt;

Жоғарғы Рада — елдегі жалғыз заң шығару органы. Оның құқығы және статусы [[Украина Конституциясы]]нда бекітілген. Парламент мүшелері Украина Халық депутаттары деп аталады және 5 жылға сайланады. Верховна Рададағы ең ірі партия — негізін [[Володимир Олександрович Зеленський|Володимир Зеленський]] салған [[Халықтың қызметшісі (партия)|Халықтың қызметшісі]] партиясы.

Заң шығарумен қатар Верховна Рада Украинаның үкіметін, [[Украина Министрлер Кабинеті|Министрлер Кабинеті]]нің мүшелерін тағайындайды және олардың қызметі үшін жауап береді. Раданың 2021 жылдан бері төрағасы — [[Руслан Олексійович Стефанчук|Руслан Стефанчук]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.chesno.org/politician/156247/|title=Стефанчук Руслан Олексійович|lang=uk|publisher=Політхаб: ЧЕСНО|accessdate=2023-07-28}}&lt;/ref&gt;

== Құқығы және міндеті ==
Верховна Рада — Украинадағы жалғыз [[заң шығарушы орган]]. Парламент ішкі және [[Украина сыртқы саясаты|сыртқы саясат]]тың принциптерін анықтайды, [[Украина Конституциясы]]на түзетулер енгізеді, заңдарды қабылдайды, мемлекеттік бюджетті бекітеді, [[Украина президенті]] сайлауларын жариялайды, президентке [[импичмент]] жариялайды, соғыс және бейбітшілік жариялайды, [[Украина премьер-министрі]]н тағайындайды, белгілі бір лауазымды тұлғаларды тағайындайды немесе бекітеді, [[Украина Конституциялық соты]]ның үштен бірін тағайындайды, халықаралық шарттарды ратификациялайды және денонсациялайды, сондай-ақ кейбір бақылау функцияларын жүзеге асырады.&lt;ref&gt;[[Украина Конституциясы]]. 85-бап.&lt;/ref&gt;

Парламент жылына 200-ге жуық заң жобасын қабылдайды. Парламентте күніне орта есеппен бес-алты заң жобасы тіркеледі.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.eurointegration.com.ua/experts/2019/04/17/7095011/|title=Законодавчий спам: чому в Ради не доходять руки до справді важливих ініціатив|lang=uk|publisher=Європейська Правда (Еуропалық ақиқат)|author=ЧЕРНІКОВ, Денис|date=2019-04-17|accessdate=2023-07-28}}&lt;/ref&gt;

2017 жылға дейін парламент судьяларды қызметке тағайындап, қызметінен босатып, судьяларды ұстауға немесе қамауға алуға рұқсат берген еді (бұл өкілеттіктер {{iw|Жоғарғы Әділет Кеңесі|Жоғарғы Әділет Кеңесіне|uk|Вища рада правосуддя}} берілді).

== Құрамы ==
Верховна Рада — құрамында 450 депутаты бар бірпалаталы парламент, олар тең және тікелей жалпыға бірдей сайлау құқығы негізінде жасырын дауыс беру арқылы сайланады.

=== Партиялар, фракциялар және депутат топтары ===
{{main|Украина саяси партиялары}}
Парламенттің барлық мүшелері парламенттік [[фракция]]лар мен топтарға топтастырылған. Белгілі бір партиялық тізім бойынша сайланған парламент мүшелері сол партияның мүшесі болуы міндетті емес. 5 пайыздық сайлау шегінен жоғары дауыс жинаған партиялар фракциялар құрады. Ресми парламенттік фракцияларды құру Верховна Раданың ережелерімен реттеледі.

Парламенттік фракцияны тек 15 және одан да көп депутат құра алады, және де депутат бірден бірнеше фракцияның мүшесі бола алмайды. [[Верховна Рада төрағасы|Төраға]] мен оның екі орынбасары фракция басшысы бола алмайды.

=== Халық депутаттарының анты ===
Қызметін бастар алдында Верховна Раданың әр депутаты ант беруге міндетті:&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://pravoved.in.ua/section-law/35-constitution/57-glava04.html|title=Раздел 4. Верховная Рада Украины|accessdate=2015-11-05}} {{Wayback|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303151653/http://pravoved.in.ua/section-law/35-constitution/57-glava04.html|date=2016-03-03|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;
{{Дәйексөз|Мен Украинаға адал болуға ант етемін. Барлық әрекеттеріммен [[Украина]]ның егемендігі мен тәуелсіздігін қорғауға, Отанның игілігі мен [[Украина демографиясы|украин халқы]]ның әл-ауқатына қамқорлық жасауға міндеттенемін. Мен [[Украина Конституциясы]] мен Украина заңдарын сақтауға, барлық отандастарымның мүддесі үшін өз міндеттерімді орындауға ант етемін.{{Түпнұсқа|uk|Присягаю на вірність Україні. Зобов'язуюсь усіма своїми діями боронити суверенітет і незалежність України, дбати про благо Вітчизни і добробут Українського народу. Присягаю додержуватися Конституції України та законів України, виконувати свої обов'язки в інтересах усіх співвітчизників}}}}

== Төрағасы ==
{{Main|Верховна Рада төрағасы}}
Жоғарғы Рада депутаттары өз қатарынан [[Верховна Рада төрағасы|Төрағаны]] (спикер; {{lang-uk|Голова Верховної Ради}}), Төрағаның бірінші орынбасарын және Төрағаның екінші орынбасарын сайлайды.

Төраға парламент жиналыстарына төрағалық етеді, заң жобаларына қол қояды және оларды [[Украина президенті|Президент]]ке қабылдасын деп жібереді, парламенттік актілерге (заң жобаларынан басқа) қол қояды және қабылдайды, аппарат жұмысын ұйымдастырады.&lt;ref&gt;[[Украина Конституциясы]]. 88-бап.&lt;/ref&gt; Төрағаға парламенттің кезектен тыс сессияларын шақыруға,&lt;ref&gt;[[Украина Конституциясы]]. 83-бап.&lt;/ref&gt; Верховна Раданың үштен екісі дауыс бергенде [[вето]]ның күшін жоюға, Президент вето қойған заң жобаларын қабылдауға және [[Украина Ұлттық қауіпсіздік және қорғаныс кеңесі|Ұлттық қауіпсіздік және қорғаныс кеңесі]]нің отырыстарына қатысуға өкілетті.&lt;ref&gt;[[Украина Конституциясы]]. 107-бап.&lt;/ref&gt;

[[Украина президенті]] лауазымы бос болған жағдайда Рада төрағасы шектеулі өкілеттігі бар мемлекет басшысының міндетін атқарушысы болады.&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;[[Украина Конституциясы]]. 112-бап.&lt;/ref&gt; Президенттің міндеттерін атқаруындағы Төраға парламентті тарата алады, негізгі лауазымдарға кандидаттарды тағайындай алады, әскери атақтар немесе мемлекеттік ордендер бере алады және [[Кешірім жасау құқығы|кешірім жасау]]ға құқылы.&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt;

== Ғимараты ==
Верховна Раданың штаб-пәтері сталинистік [[неоклассика]]лық стилі бар [[Украина Жоғарғы Кеңесі ғимараты|Верховна Рада ғимаратында]] (бұрынғы Украина Жоғарғы Кеңесінің үйі) орналасқан. Оның мекенжайы — [[Печерск ауданы]], Михаил Грушевский көшесі, 5-үй, [[Киев]].

== Соңғы сайлауы ==
{{Main|Украинадағы парламент сайлауы (2019)}}
{| class=wikitable style=text-align:right
|-
!colspan=9|[[Сурет:Verkhovna Rada 2019.svg|350px]]
|-
! rowspan=2 colspan=2|Партия
! rowspan=2|Дауыс саны
! rowspan=2|%
! rowspan=2|±%
! colspan=4| Мандат саны
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
! [[Партиялық тізім]]
! БЖСМЖ{{efn|Бір жеңімпазбен салыстырмалы мажоритарлық жүйе}}
! Жалпы
! +/–
|-
| style=&quot;background:#38B34A;&quot;|
|style=&quot;text-align:left;&quot;|[[Халықтың қызметшісі (партия)|Халықтың қызметшісі]]
|6,307,097
|43.16
|''Жаңа''
|124
|130
|254
|''Жаңа''
|-
| style=&quot;background:#21409A;&quot;|
|style=&quot;text-align:left;&quot;|[[Өмір және бейбітшілік платформасы]]
|1,908,087
|13.05
|''Жаңа''
|37
|6
|43
|''Жаңа''
|-
| style=&quot;background:#ED1C24;&quot;|
|style=&quot;text-align:left;&quot;|[[Батькивщина]]{{efn|{{iw|Основа|Основа партиясымен|uk|Основа (партія)}} бірге блокта болған}}
|1,196,256
|8.18
|{{Құлдырау}}2.50
|24
|2
|26
|{{Құлдырау}}7
|-
| style=&quot;background:#1B3892;&quot;|
|style=&quot;text-align:left;&quot;|[[Еуропалық ынтымақтастық]]
|1,184,515
|8.10
|{{Құлдырау}}13.72
|23
|2
|25
|{{Құлдырау}}107
|-
| style=&quot;background:#FA4616;&quot;|
|style=&quot;text-align:left;&quot;|[[Голос (партия, Украина)|Голос]]
|851,669
|5.84
|''Жаңа''
|17
|3
|20
|''Жаңа''
|-
| style=&quot;background:#FF355E;&quot;|
|style=&quot;text-align:left;&quot;|[[Олег Ляшконың радикалды партиясы]]
|586,294
|4.01
|{{Құлдырау}}3.43
|0
|0
|0
|{{Құлдырау}}22
|-
| style=&quot;background:#172A47;&quot;|
|style=&quot;text-align:left;&quot;|[[Күш пен абырой]]
|558,674
|3.82
|{{Өсім}}3.74
|0
|0
|0
|{{Өзгеріссіз}}0
|-
| style=&quot;background:#1560BD;&quot;|
|style=&quot;text-align:left;&quot;|Оппозициялық блок
|443,200
|3.03
|''Жаңа''
|0
|6
|6
|''Жаңа''
|-
| style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|
|style=&quot;text-align:left;&quot;|[[Гройсманның Украиналық стратегиясы]]
|352,895
|2.41
|''Жаңа''
|0
|0
|0
|''Жаңа''
|-
| style=&quot;background:#D1193B;&quot;|
|style=&quot;text-align:left;&quot;|[[Шарій партиясы]]
|327,224
|2.23
|''Жаңа''
|0
|0
|0
|''Жаңа''
|-
| style=&quot;background:blue;&quot;|
|style=&quot;text-align:left;&quot;|[[Свобода (партия)|Свобода]]
|315,530
|2.15
|{{Құлдырау}}2.56
|0
|1
|1
|{{Құлдырау}}6
|-
| style=&quot;background:#FBEC5D;&quot;|
|style=&quot;text-align:left;&quot;|[[Азаматтық позиция]]
|153,259
|1.04
|{{Құлдырау}}2.06 
|0
|0
|0
|{{Өзгеріссіз}}0
|-
| style=&quot;background:green;&quot;|
|style=&quot;text-align:left;&quot;|[[Украина Жасылдар партиясы]]
|96,659
|0.66
|{{Өсім}}0.41
|0
|0
|0
|{{Өзгеріссіз}}0
|-
| style=&quot;background:#19950b;&quot;|
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{iw|Самопоміч|Самопоміч|uk|Об'єднання «Самопоміч»}}
|91,700
|0.62
|{{Құлдырау}}10.35
|0
|1
|1
|{{Құлдырау}}32
|-
| style=&quot;background:#0f0;&quot;|
|style=&quot;text-align:left;&quot;|[[Украина аграрлық партиясы]]
|75,540
|0.51
|— {{efn|group=n|2014 жылы қатыспады}}
|0
|0
|0
|— {{efn|group=n|2014 жылы қатыспады}}
|-
| style=&quot;background:#05517E;&quot;|
|style=&quot;text-align:left;&quot;|[[Жаңа күштер қозғалысы]]
|67,742
|0.46
|''Жаңа''
|0
|0
|0
|''Жаңа''
|-
| style=&quot;background:#40B4E5;&quot;|
|style=&quot;text-align:left;&quot;|Халық күші
|28,002
|0.19
|{{Өсім}}0.08
|0
|0
|0
|{{Өзгеріссіз}}0
|-
| style=&quot;background:#F5BD1F;&quot;|
|style=&quot;text-align:left;&quot;|Заң күші
|20,497
|0.14
|''Жаңа''
|0
|0
|0
|''Жаңа''
|-
| style=&quot;background:#50C878;&quot;|
|style=&quot;text-align:left;&quot;|Әлеуметтік әділет
|16,575
|0.11
|''Жаңа''
|0
|0
|0
|''Жаңа''
|-
| style=&quot;background:#00f;&quot;|
|style=&quot;text-align:left;&quot;|Патріот
|16,147
|0.11
|''Жаңа''
|0
|0
|0
|''Жаңа''
|-
| style=&quot;background:#0067A5;&quot;|
|style=&quot;text-align:left;&quot;|Тәуелсіздік
|7,979
|0.05
|''Жаңа''
|0
|0
|0
|''Жаңа''
|-
| style=&quot;background:#FF0800;&quot;|
|style=&quot;text-align:left;&quot;|Торч
|7,749
|0.05
|''Жаңа''
|0
|0
|0
|''Жаңа''
|-
| style=&quot;background:#eee;&quot;|
|style=&quot;text-align:left;&quot;|Басқалары
| 
| 
|
| 
|2
|2{{efn|Біреуі {{iw|Андрій Балоги тобы|Біріккен орталық партиясымен|uk|Команда Андрія Балоги}}, және басқасы {{iw|Біла Церква разом|Біла Церква разом партиясымен|uk|Біла Церква разом}} ұсынылған}}
|
|-
| style=&quot;background:#ddd;&quot;|
|style=&quot;text-align:left;&quot;|Тәуелсіздер
|
|
|
|0
|46
|46{{efn|{{iw|Өлкеміз (партия)|Өлкеміз партиясының|uk|Наш край (партія)}} 4 мүшесін,&lt;!--107, 112, 114, 174--&gt;, {{iw|УКРОП|УКРОП партиясының|uk|УКРОП (політична партія)}} 3 мүшесін,&lt;!--22, 23, 123--&gt;, [[Украина аграрлық партиясы|Аграрлық партия]]ның 1 мүшесін&lt;!--165--&gt; және &quot;Нақты жағдайлар үшін&quot; партиясының 1 мүшесін&lt;!--192--&gt; санағанда. Оларды өз партиялары ұсынған жоқ еді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.pravda.com.ua/rus/articles/2019/07/21/7221526/|title=Результаты внеочередных выборов народных депутатов Украины 2019|publisher=Украинская правда}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dw.com/uk/%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%96%D0%B9%D1%86%D1%96-%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B9%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE-%D0%B2-%D0%BE%D0%B1%D0%B3%D0%BE%D1%80%D1%82%D1%86%D1%96-%D1%81%D0%BB%D1%83%D0%B3%D0%B8-%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B4%D1%83/a-49718271|title=Партійці Коломойського в обгортці &quot;Слуги народу&quot; &amp;#124; DW &amp;#124; 24.07.2019|publisher=DW.COM|date=2019-07-24}}&lt;/ref&gt;}}
|{{Құлдырау}}22
|- style=&quot;background:#e9e9e9;&quot;
|colspan=2 style=&quot;text-align:left;&quot;|'''Жалпы жарамды бюллетеньдер'''
|
| '''100'''
|
| '''225'''
| '''199'''
| '''424'''
|{{Өсім}}1
|- style=&quot;background:#e9e9e9;&quot;
|colspan=2 style=&quot;text-align:left;&quot;|Жарамсыз сайлау бюллетеньдері
|
|
|
|
|
|
|
|- style=&quot;background:#e9e9e9;&quot;
| style=&quot;background:#fff;&quot;| 
|colspan=5 style=&quot;text-align:left;&quot;|Бос (сайлау жүрмеген округтер)
|26
|26
|{{Құлдырау}}1
|- style=&quot;background:#e9e9e9;&quot;
|colspan=3 style=&quot;text-align:left;&quot;|'''Жалпы'''
|
|
| '''225'''
| '''225'''
| '''450'''
|
|- style=&quot;background:#e9e9e9;&quot;
|colspan=2 style=&quot;text-align:left;&quot;|Тіркелген сайлаушылар/Дауыс бергендер
| 35,550,428
|
|
|
|
|
|
|-
| colspan=9 style=&quot;text-align:left;&quot;|Дереккөзі: Орталық сайлау комиссиясы (Дауыс саны, бір мандатты сайлау округтері) және Українська правда (Мандат пен аймақтар)
|}

== Қосымша ақпарат ==
{{notelist}}

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер|2}}

[[Санат:Елдер бойынша парламенттер]]
[[Санат:Украина үкіметі]]
[[Санат:Верховна Рада]]</text>
      <sha1>lh82iaxe28w33zlyt8pehnzledsn5ct</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қатысушы:1nter pares/зертхана</title>
    <ns>2</ns>
    <id>725520</id>
    <revision>
      <id>3631562</id>
      <parentid>3631410</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T15:27:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тізім (кейін) */</comment>
      <origin>3631562</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5826" sha1="i7chcnyy9n0nfp42ww8d78e20wly6dj" xml:space="preserve">== Тізім (кейін) ==
* [[Лаура Спелман Рокфеллер]]
* [[Оливер Три]]
* [[Джеймс Даймон]], [[American Express]], [[Стивен Сквери]], [[Төлем картасы]], [[Citigroup]], [[Wells Fargo]], [[Генри Уэллс]], [[Уильям Фарго]], [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]], [[Agricultural Bank of China]], [[China Construction Bank]]

== Жоспар ==
* Хиуа хандары:
** Өзбек-Арабшах хандары — Дайын
*** Өзбек-Қоңырат хандары — Дайын

* Бұхара хандары:
** Өзбек-Шайбани хандары — ?
*** Өзбек-Аштархан хандары — Дайын

* Қоқан хандары:
** Өзбек-Мың хандары — Дайын

== Үлгі ==
{{Мемлекеттік қайраткер
 | түс                  = 
 | Қазақша есімі        = 
 | Шынайы есімі         = 
 | Суреті               = 
 | Сурет ені            = 
 | Атауы                = 
 | Титулы               = 
 | Ту                   = 
 | Ту2                  = 
 | Басқара бастады      = 
 | Басқаруын аяқтады    = 
 | Президент            = 
 | Ізашары              = 
 | Ізбасары             = 
 | Титулы_2             = 
 | Ту_2                 = 
 | Ту2_2                = 
 | Басқара бастады_2    = 
 | Басқаруын аяқтады_2  = 
 | Ізашары_2            = 
 | Ізбасары_2           = 
 | Титулы_3             = 
 | Ту_3                 = 
 | Ту2_3                = 
 | Басқара бастады_3    = 
 | Басқаруын аяқтады_3  = 
 | Ізашары_3            = 
 | Ізбасары_3           = 
 | Титулы_4             = 
 | Ту_4                 = 
 | Ту2_4                = 
 | Басқара бастады_4    = 
 | Басқаруын аяқтады_4  = 
 | Ізашары_4            = 
 | Ізбасары_4           = 
 | Туған кездегі есімі  = 
 | Туған күні           = 
 | Туған жері           = 
 | Қайтыс болған күні   = 
 | Қайтыс болған жері   = 
 | Жерленді             = 
 | Діні                 = 
 | Әкесі                = 
 | Анасы                = 
 | Жұбайы               = 
 | Балалары             = 
 | Партиясы             = 
 | Білімі               = 
 | Мамандығы            =  
 | Қызмет еткен жылдары = 
 | Құрамында болды      = 
 | Әскер түрі           = 
 | Атағы                = 
 | Басқарды             = 
 | Шайқасы              = 
 | Қолтаңбасы           = 
 | Сайты                = 
 | Commons              = 
 | Марапаттары          = 
}}

{{Мемлекеттік қызмет
 |қызметі          = 
 |шынайы атауы     = 
 |ел               = 
 |эмблема          = 
 |эмблема ені      = 
 |эмблеманың аты   = 
 |қазіргі          = 
 |тағайындалған    = 
 |портреті         = 
 |портреттің ені   = 
 |портреттің тақырыбы  = 
 |басшылық етеді       = 
 |басқару түрі     = 
 |резиденция       = 
 |бағынады         = 
 |ұсынылады        = 
 |мүше             = 
 |тағайындалды     = 
 |өкілеттігінің мерзімі = 
 |айлығы           = 
 |орынбасары       = 
 |ізашары          = 
 |пайда болды      = 
 |таратылды        = 
 |ізбасары         = 
 |біріншісі        = 
 |соңғысы          = 
 |сайты            = 
}}

== Талқылау // Толықтыру ==
* [[Мэри Робинсон]], [[Мэри Макэлис]], [[Жарық дизайны]], [[Илияна Йотова]], [[Лаура Фернандес Дельгадо]], [[Лаура Чинчилья]].

== WG ==
* [[World of Tanks Blitz]]
* bb
* wrsh bl
* ?

== Толықтыру ==
* [[Йоханнесбургтегі G-20 саммиті (2025)]]
* [[Ауғанстандағы жер сілкінісі (2025)]]
* [[Оңтүстік Йемендегі қақтығыстар (2025–2026)]]
* [[Ирандағы наразылықтар (2025–2026)]]
* [[Қатысушы:1nter pares/Мақалалар]]

== Белсенді ==
=== Қақтығыстар ===
# [[ДР Конго мен Руанда арасындағы қақтығыс (2022–2025)]] (7 сәуір) 
# [[Израильдің Сирияға басып кіруі (2024 жылдан)]] (7 сәуір)
# [[Израильдің Батыс жағалаудағы әскери операциясы (2025)]] (7 сәуір)
# [[Сербиядағы жалпы ереуіл (2025)]]
# [[АҚШ-тың Канада және Мексикамен сауда соғысы (2025 жылдан)]] (7 сәуір)
# [[Белгород облысындағы шайқастар (2025)]] (1 мамыр)
# [[Түркиядағы жаппай наразылықтар (2025)]]

== Орыс-түрік соғыстары // Жоспар ==
# [[Орыс-түрік соғысы (1568–1570)]]
# [[Орыс-түрік соғысы (1672–1681)]]
# Орыс-түрік соғысы 3
# Орыс-түрік соғысы 4
# Орыс-түрік соғысы 5
# Орыс-түрік соғысы 6
# Орыс-түрік соғысы 7
# Орыс-түрік соғысы 8
# Орыс-түрік соғысы 9
# Орыс-түрік соғысы 10
# Орыс-түрік соғысы 11
# Орыс-түрік соғысы 12</text>
      <sha1>i7chcnyy9n0nfp42ww8d78e20wly6dj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631735</id>
      <parentid>3631562</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T06:45:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тізім (кейін) */</comment>
      <origin>3631735</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5845" sha1="pcqzosrwguy3gtzk4keu2bgwbuz2k3o" xml:space="preserve">== Тізім (кейін) ==
* [[Лаура Спелман Рокфеллер]]
* [[Оливер Три]]
* [[Джеймс Даймон]], [[American Express]], [[Стивен Сквери]], [[Төлем картасы]], [[Citigroup]], [[Wells Fargo]], [[Генри Уэллс]], [[Уильям Фарго]], [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]], [[Agricultural Bank of China]], [[China Construction Bank]], [[Bank of China]]

== Жоспар ==
* Хиуа хандары:
** Өзбек-Арабшах хандары — Дайын
*** Өзбек-Қоңырат хандары — Дайын

* Бұхара хандары:
** Өзбек-Шайбани хандары — ?
*** Өзбек-Аштархан хандары — Дайын

* Қоқан хандары:
** Өзбек-Мың хандары — Дайын

== Үлгі ==
{{Мемлекеттік қайраткер
 | түс                  = 
 | Қазақша есімі        = 
 | Шынайы есімі         = 
 | Суреті               = 
 | Сурет ені            = 
 | Атауы                = 
 | Титулы               = 
 | Ту                   = 
 | Ту2                  = 
 | Басқара бастады      = 
 | Басқаруын аяқтады    = 
 | Президент            = 
 | Ізашары              = 
 | Ізбасары             = 
 | Титулы_2             = 
 | Ту_2                 = 
 | Ту2_2                = 
 | Басқара бастады_2    = 
 | Басқаруын аяқтады_2  = 
 | Ізашары_2            = 
 | Ізбасары_2           = 
 | Титулы_3             = 
 | Ту_3                 = 
 | Ту2_3                = 
 | Басқара бастады_3    = 
 | Басқаруын аяқтады_3  = 
 | Ізашары_3            = 
 | Ізбасары_3           = 
 | Титулы_4             = 
 | Ту_4                 = 
 | Ту2_4                = 
 | Басқара бастады_4    = 
 | Басқаруын аяқтады_4  = 
 | Ізашары_4            = 
 | Ізбасары_4           = 
 | Туған кездегі есімі  = 
 | Туған күні           = 
 | Туған жері           = 
 | Қайтыс болған күні   = 
 | Қайтыс болған жері   = 
 | Жерленді             = 
 | Діні                 = 
 | Әкесі                = 
 | Анасы                = 
 | Жұбайы               = 
 | Балалары             = 
 | Партиясы             = 
 | Білімі               = 
 | Мамандығы            =  
 | Қызмет еткен жылдары = 
 | Құрамында болды      = 
 | Әскер түрі           = 
 | Атағы                = 
 | Басқарды             = 
 | Шайқасы              = 
 | Қолтаңбасы           = 
 | Сайты                = 
 | Commons              = 
 | Марапаттары          = 
}}

{{Мемлекеттік қызмет
 |қызметі          = 
 |шынайы атауы     = 
 |ел               = 
 |эмблема          = 
 |эмблема ені      = 
 |эмблеманың аты   = 
 |қазіргі          = 
 |тағайындалған    = 
 |портреті         = 
 |портреттің ені   = 
 |портреттің тақырыбы  = 
 |басшылық етеді       = 
 |басқару түрі     = 
 |резиденция       = 
 |бағынады         = 
 |ұсынылады        = 
 |мүше             = 
 |тағайындалды     = 
 |өкілеттігінің мерзімі = 
 |айлығы           = 
 |орынбасары       = 
 |ізашары          = 
 |пайда болды      = 
 |таратылды        = 
 |ізбасары         = 
 |біріншісі        = 
 |соңғысы          = 
 |сайты            = 
}}

== Талқылау // Толықтыру ==
* [[Мэри Робинсон]], [[Мэри Макэлис]], [[Жарық дизайны]], [[Илияна Йотова]], [[Лаура Фернандес Дельгадо]], [[Лаура Чинчилья]].

== WG ==
* [[World of Tanks Blitz]]
* bb
* wrsh bl
* ?

== Толықтыру ==
* [[Йоханнесбургтегі G-20 саммиті (2025)]]
* [[Ауғанстандағы жер сілкінісі (2025)]]
* [[Оңтүстік Йемендегі қақтығыстар (2025–2026)]]
* [[Ирандағы наразылықтар (2025–2026)]]
* [[Қатысушы:1nter pares/Мақалалар]]

== Белсенді ==
=== Қақтығыстар ===
# [[ДР Конго мен Руанда арасындағы қақтығыс (2022–2025)]] (7 сәуір) 
# [[Израильдің Сирияға басып кіруі (2024 жылдан)]] (7 сәуір)
# [[Израильдің Батыс жағалаудағы әскери операциясы (2025)]] (7 сәуір)
# [[Сербиядағы жалпы ереуіл (2025)]]
# [[АҚШ-тың Канада және Мексикамен сауда соғысы (2025 жылдан)]] (7 сәуір)
# [[Белгород облысындағы шайқастар (2025)]] (1 мамыр)
# [[Түркиядағы жаппай наразылықтар (2025)]]

== Орыс-түрік соғыстары // Жоспар ==
# [[Орыс-түрік соғысы (1568–1570)]]
# [[Орыс-түрік соғысы (1672–1681)]]
# Орыс-түрік соғысы 3
# Орыс-түрік соғысы 4
# Орыс-түрік соғысы 5
# Орыс-түрік соғысы 6
# Орыс-түрік соғысы 7
# Орыс-түрік соғысы 8
# Орыс-түрік соғысы 9
# Орыс-түрік соғысы 10
# Орыс-түрік соғысы 11
# Орыс-түрік соғысы 12</text>
      <sha1>pcqzosrwguy3gtzk4keu2bgwbuz2k3o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Юлия Владимировна Тимошенко</title>
    <ns>0</ns>
    <id>730818</id>
    <revision>
      <id>3631541</id>
      <parentid>3621197</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T14:41:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>/* Дереккөздер */</comment>
      <origin>3631541</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="149698" sha1="gdct8m7q0zhysdwfh4qyftdpa1zobue" xml:space="preserve">{{Мемлекеттік қайраткер
 | түс                  =
 | Қазақша есімі        = Юлия Владимировна Тимошенко
 | Шынайы есімі         = {{lang-uk|Юлія Володимирівна Тимошенко}}
 | Суреті               = Yulia Tymoshenko at EPP Political Assembly, 13 &amp; 14 January 2025 (54265908219).jpg
 | Сурет ені            = 
 | Атауы                = Тимошенко, 2025 жыл

 | Титулы               = [[Верховна Рада]] II, III, IV, V, VI, VIII, IX-сайланымдарының депутаты
 | Ту                   = Verkhovna Rada (UK logo, 2023).png
 | Ту2                  = Lesser Coat of Arms of Ukraine.svg
 | Басқара бастады      = 16 қаңтар 1997
 | Басқаруын аяқтады    = 2 наурыз 2000&lt;br&gt;14 мамыр 2000 — 4 ақпан 2005&lt;br&gt;25 мамыр 2006 — 14 маусым 2007&lt;br&gt;23 қараша 2007 — 19 желтоқсан 2007&lt;br&gt;27 қараша 2014 жылдан бері

 | Титулы_2               = [[Батьківщина]] партиясының төрағасы 
 | Ту_2                   = Logo of the All-Ukrainian Union &quot;Fatherland&quot;.svg
 | Ту2_2                  = Batkivschina flag (2014).svg
 | Басқара бастады_2      = 18 желтоқсан 1999 жылдан бері
 | Басқаруын аяқтады_2    = 
 | Президент_2            = 
 | Ізашары_2              = Виктор Драченко
 | Ізбасары_2             = 

 | Титулы_3               = [[Украина премьер-министрі]]
 | Ту_3                   = Flag of Ukraine.svg
 | Ту2_3                  = Lesser Coat of Arms of Ukraine.svg
 | Басқара бастады_3      = 18 желтоқсан 2007
 | Басқаруын аяқтады_3    = 3 наурыз 2010
 | Президент_3            = [[Виктор Андреевич Ющенко|Виктор Ющенко]]&lt;br&gt;[[Виктор Фёдорович Янукович|Виктор Янукович]]
 | Ізашары_3              = [[Виктор Фёдорович Янукович|Виктор Янукович]]
 | Ізбасары_3             = [[Александр Валентинович Турчинов|Александр Турчинов]] ({{м.а.}})&lt;br&gt;[[Николай Янович Азаров|Николай Азаров]]

 | Басқара бастады_4      = 4 ақпан
 | Басқаруын аяқтады_4    = 8 қыркүйек 2005
 | Президент_4            = [[Виктор Андреевич Ющенко|Виктор Ющенко]]
 | Ізашары_4              = [[Виктор Фёдорович Янукович|Виктор Янукович]]&lt;br&gt;[[Николай Янович Азаров|Николай Азаров]] ({{м.а.}})
 | Ізбасары_4             = [[Юрий Иванович Ехануров|Юрий Ехануров]]

 | Титулы_5               = [[Украина премьер-министрі]]нің орынбасары
 | Ту_5                   = Flag of Ukraine.svg
 | Ту2_5                  = Lesser Coat of Arms of Ukraine.svg
 | Басқара бастады_5      = 30 желтоқсан 1999
 | Басқаруын аяқтады_5    = 19 қаңтар 2001
 | Президент_5            = [[Леонид Данилович Кучма|Леонид Кучма]]
 | Премьер_5              = [[Виктор Андреевич Ющенко|Виктор Ющенко]]

 | Туған күні           = 27.11.1960
 | Туған жері           = [[Днепр (қала)|Днепропетровск]], {{туғанжері|Днепропетровск облысы|Днепропетровск облысында}}, [[Украин Кеңестік Социалистік Республикасы|Украин КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]
 | Туған кездегі есімі  = Юлія Володимирівна Грігян
 | Қайтыс болған күні   = 
 | Қайтыс болған жері   = 
 | Жерленді             = 
 | Діні                 = [[Православ шіркеуі|Православие]] ([[Украина православ шіркеуі|УПШ]])&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://vesti.ua/svetskie-vesti/81615-na-palce-timoshenko-uvideli-zagadochnoe-kolco|title=Тимошенко рассказала о тайне своего крестика|lang=ru|publisher=vesti.ua|author=ЯСТРЕБОВА, Ольга|date=2014-12-15|accessdate=2023-08-11}}&lt;/ref&gt;
 | Әкесі                = Владимир Григян
 | Анасы                = Людмила Телегина
 | Жұбайы               = {{iw|Александр Геннадьевич Тимошенко|Александр Тимошенко|uk|Тимошенко Олександр Геннадійович}}
 | Балалары             = {{iw|Евгения Александровна Тимошенко|Евгения Тимошенко|uk|Тимошенко Євгенія Олександрівна}}

 | Партиясы             = [[Батьківщина]]
 | Мамандығы            = инженер-экономист, кәсіпкер және саясаткер
 | Ғылыми дәрежесі      = экономика ғылымдарының докторы
 | Сайты                = [https://ba.org.ua/ Батьківщинаның ресми сайты]
 | Commons              = Yulia Tymoshenko

 | Атағы                = 
 | Қызмет еткен жылдары = 
 | Құрамында болды      = 
 | Әскер түрі           = 

 | Марапаттары          = {{Қатар
  |{{Ұлы қыркүйек төңкерісінің ордені}}
}}
{{Қатар
  |{{2 дәрежелі Кенші даңқы}}
  |{{3 дәрежелі Кенші даңқы}}
}}
 | Қолтаңбасы           = Yulia Tymoshenko's signature.jpg
}}
'''Юлия Владимировна Тимошенко''' ({{Lang-uk|Юлія Володимирівна Тимошенко}}, {{IPA|[ˈjul⁽ʲ⁾ijɐ woloˈdɪmɪr⁽ʲ⁾iu̯nɐ tɪmoˈʃɛnko]}}, туған тегі '''Григян''', {{lang|uk|Грігян}}; [[27 қараша]] [[1960 жыл]], [[Днепр (қала)|Днепропетровск]]) — [[украина]]лық саяси және мемлекеттік қайраткер, экономика ғылымдарының докторы, [[Верховна рада|Украина Халық депутаты]] (1997–2005, 2006–2007, 2014 бері) және 1999 жылдан бері «[[Батьківщина]]&lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;» саяси партиясының төрайымы.

Тимошенко 2007–2010 жылдары аралығында [[Украина премьер-министрі]] және 1999–2001 жылдары Премьер-министр орынбасары болған. Көпшілікке ол [[қызғылт сары төңкеріс]]ті бастаған тұлғалардың бірі ретінде белгілі. 2005 жылы [[Forbes]] журналы оны әлемдегі ең ықпалды әйелдер тізімінде 3-орынға қойды.&lt;ref name=&quot;forbes&quot;&gt;{{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20060111162918/https://www.forbes.com/2005/07/27/powerful-women-world-cz_05powom_land_print.html |title= &quot;100 most powerful women in the world&quot;}}&lt;/ref&gt;

Тимошенко [[Украинадағы президент сайлауы (2010)|2010 жылғы Украинадағы президенттік сайлау]]дың екінші кезеңінде жеңімпаз [[Виктор Фёдорович Янукович|Виктор Янукович]]тен 3,5 пайыздық ұпаймен жеңіліп, екінші орынға шықты. 2011 жылдан 2014 жылға дейін ол қамауға алынды, бірақ [[Украин төңкерісі (2014)|2014 жылғы төңкерісі]]нен кейін [[Украина Жоғарғы соты]] мен [[Еуропалық Адам құқықтары соты]] оны ақтады. Кейбір бақылаушылар Тимошенконың үшжылдық қамалуын саяси тұтқындау деп санайды.

2014 жылдан бері ол Украина саясатында және [[Верховна рада]]да өзінің белсенді саяси мансабын жалғастыруда.

== Жастық шағы және білімі ==
Юлія Володимирівна Грігян 1960 жылғы 27 қарашада [[Днепропетровск]] қаласында дүниеге келді.&lt;ref name=&quot;korrespondent&quot;&gt;{{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20110321020204/https://files.korrespondent.net/persons/timoshenko |title= Тимошенко Юлия}}&lt;/ref&gt;

=== Отбасы ===
Анасы, Людмила Телегіна (туған тегі Нелепова, 1937 жылы туған) — [[Днепропетровск]] тумасы.&lt;ref name=&quot;knigadruga&quot;&gt;{{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20100111105106/https://makuha.info/makuha/book2.html |title= Книга друга. ЮЛІЯ ТИМОШЕНКО}}&lt;/ref&gt;

Әкесі, Владимир Абрамович Григян ({{lang-uk|Володимир Абрамович Грігян}}; 1937 жылы туған), Кеңес Одағының паспорты бойынша [[Латыштар|латыш]] болған, ол 1937 жылғы 3 желтоқсанда [[Днепропетровск]] қаласында дүниеге келген, Юлияның кішкентай кезінде әйелі мен кішкентай қызын тастап кетті; Юлия анасының тегін алды.&lt;ref name=&quot;knigadruga&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;korrespondent&quot; /&gt;

Атасы, Абрам Кельманович Капительман ({{lang-uk|Абрам Кельманович Капітельман}}), 1914 жылы туған. 1940 жылы [[Днепропетровск мемлекеттік университеті]]н бітіргеннен кейін Капітельман Батыс Украинаға жұмысқа жіберілді, онда ол [[Снятын]] қаласындағы Мемлекеттік еврей мектебінің директоры болып &quot;бір тоқсан&quot; бойы жұмыс істеді. Капітельман 1940 жылғы күзде әскерге шақырылды, содан кейін [[лейтенант]] шені бар болған ол 1944 жылғы 8 қарашада [[Ұлы Отан соғысы]]на қатысқан кезде қаза тапты.&lt;ref name=&quot;knigadruga&quot; /&gt;

=== Білімі ===
1977 жылы Тимошенко [[Днепропетровск]] қаласындағы №75 орта мектепті бітірді. 1978 жылы ол {{iw|Днепр политехникасы|Днепропетровск тау-кен институтының|uk|Національний технічний університет «Дніпровська політехніка»}} автоматика және телемеханика факультетіне оқуға түсті. 1979 жылы [[Днепропетровск мемлекеттік университеті]]нің экономика факультетіне кибернетикалық инженер мамандығына ауысып, 1984 жылы инженер-экономист мамандығы бойынша бірінші дәрежелі үздік дипломмен бітірді.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://m.lenta.ru/lib/14159943/full.htm |title= Тимошенко, Юлия. Бывший премьер-министр Украины |lang= ru |publisher= lenta.ru |accessdate= 2023-08-16}}&lt;/ref&gt; 1991 жылы доктор болды.&lt;ref&gt;Тимошенко Ю. В. «Государственное регулирование налоговой системы: Диссертация на соискание учёной степени кандидата экономических наук». 1999. Национальная библиотека Украины им. В. И. Вернадского&lt;/ref&gt; 

== Коммерциялық мансабы ==
Білім алғанынан кейін Тимошенко тәжірибелі экономист және академик болып жұмыс істеді. Саяси мансабына дейін ол [[Табиғи газ|газ]] саласында табысты, бірақ даулы іскер болды, кейбір бағалаулар бойынша елдегі ең дәулетті адамдардың біріне айналды. 2005 жылы Украинаның бірінші әйел премьер-министрі болғанға дейін Тимошенко [[қызғылт сары төңкеріс]]ті басқарған тұлғалардың бірі болды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/4848942.stm |title= Profile: Yulia Tymoshenko |lang= en |publisher= [[BBC News]] |accessdate= 2023-08-16}}&lt;/ref&gt; Ол [[Forbes]] журналының 2005 жылғы әлемдегі ең ықпалды 100 әйел тізімінде үшінші орынға ие болды.&lt;ref name=&quot;forbes&quot; /&gt;

1984 жылы [[Днепропетровск мемлекеттік университеті]]н бітіргеннен кейін Тимошенко 1988 жылға дейін Днепропетровск қаласындағы зымыран шығаратын «Днепр машина жасау зауытында» инженер-экономист болып жұмыс істеді.

1988 жылы [[Перестройка|қайта құру]] бастамаларының бір бөлігі ретінде Юлия мен Александр Тимошенко 5 мың [[КСРО рублі|рубль]] қарыз алып, провинциялық кеңесте аймақтық кинопрокат желісін басқарған Олександрдың әкесі Геннадій Тимошенконың көмегімен бейне-прокат кооперативін ашты.&lt;ref&gt;{{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20111003121331/https://2000.net.ua/2000/svoboda-slova/realii/71218 |title= «Непотопляемая» ЮВТ}}&lt;/ref&gt; Бұл Тимошенколардың бірге құрған тұңғыш бизнесі еді. Бизнес бастамашыларының қатарында болашақ саясаткер [[Александр Валентинович Турчинов|Александр Турчинов]] болған.&lt;ref name=&quot;pravda&quot; /&gt;

1991 жылы Тимошенко 1991 жылдан 1995 жылға дейін Днепропетровск ауыл шаруашылығы саласын жанармаймен қамтамасыз еткен «The Ukrainian Petrol Corporation» компаниясын құрды.&lt;ref&gt;{{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20120303072454/https://eurasianhome.org/xml/t/databases.xml?lang=en&amp;nic=databases&amp;country=188&amp;letter=all&amp;person=478 |title= Eurasian Home Database — Tymoshenko Yuliya Volodymyrivna}}&lt;/ref&gt; 1995 жылы бұл компания {{iw|Украинаның Біріккен энергетикалық жүйелері|Украинаның Біріккен энергетикалық жүйелері|uk|ЄЕСУ}} (ЄЕСУ) болып қайта құрылды.&lt;ref name=&quot;pravda&quot; /&gt; Тимошенко 1995 жылдан 1997 жылғы 1 қаңтарға дейін ресейлік табиғи газдың Украинаға негізгі импорттаушысы болған бұл жеке меншік компанияның президенті қызметін атқарды. Сол жылдары оның «Табиғи газ ханшайымы» деген лақап аты да болған.&lt;ref name=&quot;moscowtimes&quot; /&gt;

Ол сондай-ақ «[[Павел Иванович Лазаренко|Павел Лазаренко]]мен байланысы көмегімен елдің газына қол жеткізді» деп айыпталды.&lt;ref name=&quot;Guardian&quot;&gt;{{Cite web|url= https://www.theguardian.com/world/2004/nov/26/ukraine.gender |title= The millionaire revolutionary |lang= en |publisher= [[The Guardian]] |author= MEEK, James |date= 2004-11-26 |accessdate= 2023-08-16}}&lt;/ref&gt; Алайда [[Калифорния]]ның Солтүстік округі бойынша округтік сотының судьясы Мартин Дженкинс 2004 жылғы 7 мамырда Тимошенко компанияларының ақша жымқыруда қатысқанын жоққа шығарды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.rferl.org/a/1052721.html |title= Many Charges Dropped Against Ukraine's Ex-Premier |lang= en |publisher= [[Азаттық радиосы]] |author= KUPCHINSKY, Roman |date= 2004-05-10 |accessdate= 2023-08-16}}&lt;/ref&gt; 1997 жылдың басында (Лазаренко билігінің шыңы) компания Украина экономикасының 25% иеленген еді.&lt;ref name=&quot;pravda&quot; /&gt;

1995–1997 жылдар аралығында Тимошенко Украинадағы ең бай бизнесмендердің бірі болып саналды.&lt;ref name=&quot;Guardian&quot; /&gt; Тимошенко саясатқа алғашқы қадамын жасаған кезде, оның компаниясы оған және оның отбасына саяси қысым жасау құралына айналды. ЄЕСУ жоғарғы басшылығы қудалауға ұшырады.

== Саяси мансабы ==
=== Бастапқы мансабы, депутаттығы және партия құруы (1996–2003) ===
Өзінің саяси мансабын Тимошенко 1996 жылы [[Верховна Рада]] депутаты болып [[Кировоград облысы]]нан сайлануымен бастады.&lt;ref name=&quot;polzhizni&quot; /&gt; Депутат Тимошенко [[Леонид Данилович Кучма|Кучма]]ны қолдайтын «''Конституциялық орталықтың''» ({{lang-uk|Конституційний Центр}}) мүшесі болды.&lt;ref name=&quot;pravda&quot;&gt;{{Cite web|url= https://www.pravda.com.ua/articles/2005/02/4/3006785/ |title= Прем'єр-міністр Юлія Тимошенко. Неофіційна біографія |lang= uk |publisher= [[Українська правда]] |author= KUPCHINSKY, Roman |date= 2005-02-04 |accessdate= 2023-08-16}}&lt;/ref&gt;

1997 жылы бүкіл «Днепропетровск кланының» Кучмамен келіспеушілігі туды. Лазаренко премьер-министр қызметінен босатылды. 1997 жылдың соңында Тимошенко Кучмаға қарсы [[импичмент]] жариялауға және Украинадағы келесі президенттік сайлауды 1999 жылы емес, 1998 жылғы күзде өткізуге ұсыныс жасады. Тимошенко 1998 жылғы сайлауға «[[Громада (партия, Украина)|Громада]]мен&lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;» оппозиция мүшесі ретінде барған. Ол тізімде 6-орында болды, және 99-бір мандатты округ арқылы ол парламент мүшесі болып сайланды.

Громада партиясының жетекшісі Павло Лазаренко 1999 жылғы ақпанда қаржы жымқыруы бойынша тергеуден аулақ болу үшін [[Америка Құрама Штаттары]]на қашқаннан кейін, фракция мүшелері Громададан басқа парламенттік фракцияларға қосылу үшін фракция құрамынан шығып кеткен еді,&lt;ref name=&quot;kuzio4&quot;&gt;{{Кітап|авторы= [[Тарас Кузьо]] |бөлімі= &quot;4&quot; |бөлім сілтемесі= https://books.google.com/books?id=Rr3aAAAAQBAJ&amp;pg=RA1-PT29 |тақырыбы= Украина демократиялық төңкерісі: Кучмагейттен Қызғылт сары төңкеріске дейін |шынайы атауы= Democratic Revolution in Ukraine: From Kuchmagate to Orange Revolution |баспасы= Taylor &amp; Francis |жыл= 2013 |isbn= 978-1-317-99647-7}}&lt;/ref&gt; олардың арасында Тимошенконың өзі де болған. 1999 жылғы наурызда ол [[Батьківщина|Бүкілукраиналық «Батьківщина» («Отан») фракциясы]]ның негізін салды.&lt;ref name=&quot;kuzio4&quot; /&gt; 1999 жылғы қыркүйекте Батьківщина ресми тіркелген саяси партия болды&lt;ref name=&quot;rbkukraine&quot;&gt;{{Cite web|url= https://www.rbc.ua/ukr/vyboru2012/party/p2 |title= Всеукраїнське об'єднання &quot;Батьківщина&quot; |lang= uk |publisher= РБК-Україна |accessdate= 2023-08-16}}&lt;/ref&gt; және [[Украинадағы президент сайлауы (1999)|1999 жылғы президент сайлауы]]нда [[Евгений Кириллович Марчук|Евгений Марчук]]қа дауыс бергендерді өзіне шақыртты.&lt;ref name=&quot;kuzio4&quot; /&gt; 2000 жылы Батьківщина Кучмаға қарсы оппозицияға көшті.&lt;ref name=&quot;kuzio4&quot; /&gt;

1999 жылғы желтоқсаннан 2001 жылғы қаңтарға дейін Юлия Тимошенко Ющенко үкіметінде [[Украина премьер-министрі]]нің орынбасары болып қызмет етті. Тимошенко бұл қызметінде отын-энергетика кешеніндегі істерді ретке келтіріп, мемлекет бюджетіне қомақты қаражатты жұмылдырды. Бұл әрекеттер президент Леонід Кучма командасының қарсылығын тудырып, 2000 жылғы тамызда Тимошенконың күйеуі Олександр тұтқындалды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://politics.segodnya.ua/politics/muzh-timoshenko-ocel-v-cele-pod-prahoj-%E2%80%94-u-neho-tam-ocobnjak-283117.html |title= Муж Тимошенко осел в селе под Прагой — у него там особняк |lang= ru |publisher= Сегодня}}&lt;/ref&gt;

[[Сурет:Julija tymoschenko 2002.jpg|нобай|оңға|Юлия Тимошенко, 2002 жыл]]

2001 жылғы 19 қаңтарда Тимошенко қызметінен босатылды, ал 13 ақпанда ол 1995–1997 жылдары ЄЕСУ басшысы болған кезінде «Ресей газын Украинаға контрабандалық жолмен жеткізгені» үшін және салық төлеуден жалтарғаны үшін қамауға алынды. Бірақ 2001 жылғы 27 наурызда [[Киев]]тің Печерский аудандық соты Тимошенконы қамауға алу санкциясының күшін жойып, оған тағылған айыпты негізсіз деп танып, ол 42 тәулік тергеу изоляторында болған соң босатылды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.unian.net/economics/energetics/558843-gpu-vozobnovila-delo-timoshenko-po-eesu.html |title= ГПУ возобновила дело Тимошенко по ЕЭСУ |lang= ru |publisher= УНІАН |date= 2011-10-24 |accessdate= 2023-08-16}}&lt;/ref&gt;

2001 жылғы қарашада [[Юлия Тимошенко блогы]] құрылды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.pravda.com.ua/rus/news/2001/11/7/4363893/ |title= Создан блок Юлии Тимошенко |lang= ru |publisher= [[Українська правда]] |date= 2001-11-07 |accessdate= 2023-08-16}}&lt;/ref&gt;

Айыптар алынып тасталғаннан кейін Тимошенко журналист Георгій Ґонґадзенің өліміне ([[Кассета жанжалы]]) қатысы бар деген айыппен президент Кучмаға қарсы жаппай науқан жетекшілерінің қатарына қайта оралды. Бұл науқанда Тимошенко алғаш рет ынталы, революцияшыл көшбасшы ретінде белгілі болды. Сол кезде Тимошенко президент Кучмаға импичмент жариялау үшін жалпыхалықтық референдум ұйымдастырғысы келген.&lt;ref&gt;{{Кітап|авторы= Ian Jeffries |бөлімі= |бөлім сілтемесі= |тақырыбы= Жиырма бірінші ғасыр басы кезіндегі посткеңестік елдер: Өзгеріске ұшыраған Балтық жағалауы және Еуропа мемлекеттері |шынайы атауы= The countries of the former Soviet Union at the turn of the twenty-first century: the Baltic and European states in transition |сілтеме= https://books.google.com/books?id=B3bwDpegCCYC&amp;pg=PA549 |уикитека= |жауапты= |басылым= |орны= |баспасы= Taylor &amp; Francis |жыл= 2004|томы= |беттері= 542 |барлық беті= |сериясы= |isbn= 978-0-415-25230-0 |тиражы=}}&lt;/ref&gt; 2002 жылғы қаңтарда Тимошенко жұмбақ болған жол апатына ұшырап, жеңіл жарақаттармен аман қалды – бұл оқиға үкімет ұйымдастырған қастандық болған деген болжамдар бар.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/1788924.stm |title= Ukraine opposition leader injured |lang= en |publisher= [[BBC News]] |date= 2002-02-29 |accessdate= 2023-08-16}}&lt;/ref&gt;

2004 жылғы маусымда Украинада президенттік сайлау басталар алдында Ресейдің Бас әскери прокуратурасы Тимошенкоға «[[Ресей Қорғаныс министрлігі|Ресей Федерациясы Қорғаныс министрлігі]]нің жоғары лауазымды шенеуніктеріне пара берді және көтерілген баға бойынша құрылыс материалдарын жеткізуге шарт жасасты» деген айыппен халықаралық іздеу жариялады. Украинада Тимошенкоға қатысты іс «қызғылт сары революция» жеңісінен кейін көп ұзамай жабылды, ал Ресей прокуратурасының қылмыстық ісі ескіру мерзіміне байланысты 2005 жылғы желтоқсанда жабылды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ria.ru/20080909/151115415.html|title=Уголовные дела, по которым проходила Юлия Тимошенко. Справка|lang=ru|publisher=РИА Новости|date=2008-09-09|accessdate=2023-08-16}}&lt;/ref&gt;

=== Қызғылт сары төңкерістегі үлесі (2003–2005) ===
{{Толық мақала|Қызғылт сары төңкеріс}}
2003 жылдан 2004 жылдың бірінші жартысына қарай Юлия Тимошенко блогы, «[[Біздің Украина]]» блогы және [[Украина Социалистік партиясы|Социалистік партия]] арасындағы коалиция құру және [[Украина президенті]] лауазымына бірыңғай үміткерді ұсыну туралы келіссөздер жалғасты.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pravda.com.ua/news/2004/03/2/2998400/|title=&quot;НАША УКРАЇНА&quot;, БЮТ і СПУ ГОТУЮТЬСЯ ВИСУНУТИ ЄДИНОГО КАНДИДАТА|lang=uk|publisher=[[Українська правда]]|date=2004-03-02|accessdate=2023-08-16}}&lt;/ref&gt; Юлия Тимошенко сайлауда үміткер болудан бас тартты және өзі [[Виктор Андреевич Ющенко|Виктор Ющенко]]ның үміткерлігін қолдады.

2004 жылғы 2 шілдеде Юлия Тимошенко [[Украинадағы президент сайлауы (2004)|президенттік сайлау]]да Віктор Ющенконы қолдау мақсатында құрылған «Халықтық билік коалициясын құру туралы келісімге» қол қойды,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pravda.com.ua/rus/news/2004/07/2/4379578/|title=СОЮЗ ЮЩЕНКО И ТИМОШЕНКО ТЕПЕРЬ НАЗЫВАЕТСЯ &quot;СИЛА НАРОДА&quot;|lang=ru|publisher=[[Українська правда]]|date=2004-07-02|accessdate=2023-08-16}}&lt;/ref&gt; бұл әрекеті арқылы Тимошенко кейін жаңа үкіметті басқаруға тағайындалған еді.

2004 жылғы 21 қарашада [[Украинадағы президент сайлауы (2004)|сайлау]]дың жалғандығы белгілі болған кезде ол халықты [[ереуіл]]ге шақырды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pravda.com.ua/rus/news/2004/11/22/4383090/|title=ТИМОШЕНКО ПРИЗЫВАЕТ ГРАЖДАН К ЗАБАСТОВКЕ|lang=ru|publisher=[[Українська правда]]|date=2004-11-22|accessdate=2023-08-16}}&lt;/ref&gt; Тимошенко «[[қызғылт сары революция]]» деп аталып кеткен жаппай наразылық шерулері жетекшілерінің бірі болды.

[[Украинадағы президент сайлауы (2004)|2004 жылғы 26 желтоқсанда Украинадағы президенттік сайлау]]дың екінші айналымында Віктор Ющенко 51,99% дауыс жинап жеңіске жетті. Виктор Януковичті сайлаушылардың 44,2 пайызы қолдады.&lt;ref&gt;{{Wayback|url=https://archive.is/20120731065935/www.cvk.gov.ua/pls/vp2004/wp0011#selection-657.0-657.34|title=ЦЕНТРАЛЬНА ВИБОРЧА КОМІСІЯ УКРАЇНИ}}&lt;/ref&gt;

Оның танымалдығы айтарлықтай өсті, бұқаралық ақпарат құралдары оны украиналық, немесе славяндық «[[Жанна д’Арк]]»,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/7025980.stm|title=The queen of Ukraine's image machine|lang=en|publisher=[[Би-би-си|BBC]]|author=WESTCOTT, Kahtryn|date=2007-10-04|accessdate=2023-08-18}}&lt;/ref&gt; сондай-ақ «Қызғылт сары төңкерістің ханшайымы»&lt;ref name=&quot;moscowtimes&quot;&gt;{{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20140221141250/https://www.themoscowtimes.com/mt_profile/yulia_tymoshenko/433778.html|title=Yulia Tymoshenko}}&lt;/ref&gt; деп атай бастады.

=== Бірінші премьерлігі (ақпан–қыркүйек 2005) ===
[[Сурет:Tymoshenko Appointment Feb04 2005.jpg|нобай|оңға|Тимошенконың Парламент алдында сөз сөйлеуі, 2005]]
2005 жылғы 24 қаңтарда Тимошенко Ющенконың президенттігі кезінде [[Украина премьер-министрі]]нің міндетін атқарушысы болып тағайындалды. 4 ақпанда Тимошенконың премьер-министр болып тағайындалуын [[Верховна рада|парламент]]тің 373 депутаты қолдады, ол кейін жаңа премьер болып ратификациялады, Украинаның тұңғыш әйел премьер-министрі болды.&lt;ref name=&quot;rbkpremyer&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.rbc.ru/politics/04/02/2005/5703ba619a7947afa08c7688|title=Ю.Тимошенко стала премьер-министром Украины|lang=ru|publisher=[[РБК]]|date=2005-02-04|accessdate=2023-08-18}}&lt;/ref&gt;

Бұл министрлер кабинетінде Тимошенконың өзінен басқа Юлия Тимошенко блогынан бірде-бір министр болған жоқ ([[Украина Қарулы Күштері|СБУ]] басшысы лауазымында болған [[Александр Валентинович Турчинов|Турчинов]]ты санамағанда); Ющенко да ЮТБ-нан бірде-бір губернаторды тағайындаған жоқ. Алайда бірінші министрлер кабинетінің барлық дерлік министрлері Тимошенконың Ющенкомен кейінгі текетірестерінде Тимошенконы қолдады.

Тимошенко премьерлігінде болған басты өзгерістер қатарында: жалақының, зейнетақының, шәкіртақының бір жарым-екі есе артуы,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mediaport.ua/news/ukraine/25700/za_god_nominalnaya_zarplata_v_ukraine_vyirosla_pochti_na_40|title=За год номинальная зарплата в Украине выросла почти на 40%|lang=ru|publisher=mediaPORT|date=2005-08-02|accessdate=2023-08-18}}&lt;/ref&gt; 2005 жылы бала туғанда берілетін біржолғы жәрдемақы мөлшерінің 12 есе ұлғаюын&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mediaport.ua/news/ukraine/25700/za_god_nominalnaya_zarplata_v_ukraine_vyirosla_pochti_na_40|title=За год номинальная зарплата в Украине выросла почти на 40%|lang=ru|publisher=mediaPORT|date=2005-08-02|accessdate=2023-08-18}}&lt;/ref&gt; атап кетуге болады. 2005 жылғы сәуір–мамыр айларында қант пен бензиннің бағасы 2–3 апта ішінде 30%–50%-ға көтерілді, бағаның бұл күрт өзгеруі кейін «бензин дағдарысы» және «қант дағдарысы» деп аталып кеткен. Бұл «дағдарыстарда» «картельдік сөз байласу» белгілері болды делінеді. Тимошенко үкіметі бағаны бір айда бұрынғы деңгейіне қайтарды.

2005 жылғы шілдеде америкалық [[Forbes]] журналы Юлия Тимошенконы әлемдегі ең ықпалды үшінші әйел атады.&lt;ref name=&quot;forbes&quot; /&gt;

Премьерлігіне үш-ақ ай болғанда төңкерістен кейінгі коалициядағы ішкі қақтығыстар Тимошенконың әкімшілігіне зиянын тигізе бастады. 8 қыркүйекте [[Украинаның Ұлттық қауіпсіздік және қорғаныс кеңесі|қауіпсіздік және қорғаныс кеңесі]]нің басшысы [[Пётр Алексеевич Порошенко|Пётр Порошенко]] мен Премьер-министрдің орынбасары {{iw|Николай Владимирович Томенко|Николай Томенконы|uk|Томенко Микола Володимирович}} қоса алғанда, бірнеше жоғары лауазымды тұлғалар отставкаға кеткеннен кейін Тимошенко үкіметін президент Віктор Ющенко отставкаға жіберді.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://lenta.ru/news/2005/09/08/ehanurov/|title=Виктор Ющенко отправил в отставку правительство Тимошенко|lang=ru|publisher=lenta.ru|date=2005-09-08|accessdate=2023-08-18}}&lt;/ref&gt;

Associated Press агенттігіне берген сұхбатында ол ЄЕСУ-ға төрағалық еткен кезінде Тимошенконың 8 миллион гривня қарызы жиналып қалғанын және ол өзінің премьер-министрлік өкілеттігін сол қарызды есептен шығару үшін пайдаланғанын айтты. Тимошенко аталған сома қарыз емес, Салық инспекциясының 1997–1998 жылдар аралығында салған айыппұлдары екенін бірнеше рет мәлімдеген және бұл мәселенің оның премьерлігіне дейін шешілгенін айтқан.

=== Оппозициялығы (2005–2007) ===
[[Сурет:Flickr - europeanpeoplesparty - EPP Summit 19 March 2009 (91) (cropped).jpg|нобай|солға|Юлия Тимошенко мен Віктор Ющенко, 2009]]
Қызметтен босатылғаннан кейін Тимошенко [[Украинадағы парламент сайлауы (2006)|2006 жылғы Украинадағы парламенттік сайлау]]да өз блогының көшбасшысы ретінде жеңіске жету үшін елді аралай бастады. Тимошенко көп ұзамай премьер-министр қызметіне қайта оралғысы келетінін мәлімдеді.

Тимошенконың қызметтен босатылғанынан кейін рейтингі жылдам өсіп кетсе, президент Ющенконың рейтингі біраз төмендеді. Бұл тенденция [[Украинадағы парламент сайлауы (2006)|2006 жылғы парламент сайлауы]]ның нәтижелерімен дәлелденді: ЮТБ алғаш рет «[[Біздің Украина]]» партиясын басып озып, екінші орын алып, 129 мандатқа ие болды.&lt;ref name=&quot;polzhizni&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/ukrainian/features-russian-46960297|title=Полжизни в политике. Как это делала Юлия Тимошенко|lang=ru|publisher=[[BBC News]]|date=2019-01-22|accessdate=2023-08-18}}&lt;/ref&gt; Одан көп мандатқа ие болған жалғыз партия [[Аймақтар партиясы]] еді. ЮТБ Аймақтар партиясының билікке қол жеткізуіне жол бермеу үшін Ющенконың «[[Біздің Украина]]» (БУ) партиясы мен [[Украина Социалистік партиясы]]мен (УСП) коалиция құруы мүмкін деген жоспар жасады. Сол себеппен «коалициада-2006» деп аталатын ЮТБ, БУ және УСП арасындағы коалиция құру туралы келіссөздер басталды. Олар төрт айдан астам уақытқа созылды.

Тимошенконың жаңа премьер-министр ретінде ұсынылуы және тағайындалуы жоспарланды. Алайда орын алған саяси интрига бұл жоспарды бұзды: ЮТБ серіктестері БУ мен УСП кімнің қай қызметке тағайындалу керектігі жайлы келісімге келе алмады және осылайша &quot;Демократиялық күштер коалициясын&quot; құру тым ұзақ уақытқа созылып кетті. Ющенко мен оның тар шеңберіндегі олигархтар Тимошенконың премьер-министр қызметіне қайта келуіне кедергі жасамақ болды. Оның кандидатурасы [[Верховна рада төрағасы|парламент спикері]] лауазымына Тимошенконың бұрыннан келе жатқан бәсекелесі, БУ мүшесі [[Пётр Алексеевич Порошенко|ПёПорошенко]]ның сайлануының алдын ала шарты болды. УСП төрағасы [[Александр Александрович Мороз|Александр Мороз]] да спикер болуға мүдделі екенін айтты.&lt;ref name=&quot;chynnyk&quot;&gt;{{Cite web|url=https://day.kyiv.ua/article/panorama-dnya/chynnyk-moroza|title=«Чинник Мороза»|lang=uk|publisher=день|author=ЯХНО, Олена|date=2006-07-07|accessdate=2023-08-18}}&lt;/ref&gt;

Коалициялық келісімге қол қойылғаннан кейін бірнеше күн ішінде коалиция мүшелерінің бір-біріне сенімсіздік танытқаны белгілі болды,&lt;ref name=&quot;chynnyk&quot; /&gt; мүшелер Порошенконы спикер ретінде және Тимошенконы премьер-министр ретінде қатар дауыс беруді парламенттік процедуралардан ауытқу деп санады.&lt;ref&gt;{{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20110725235037/https://www.europeanforum.net/news/166/oleksandr_moroz_announced_a_new_coalition_for_ukraine|title=Oleksandr Moroz announced a new coalition for Ukraine}}&lt;/ref&gt;

Коалициада-2006 атауын алған бұл саяси дағдарыс нәтижесінде «Аймақтар партиясы», [[Украина Коммунистік партиясы]] және «ақ-көк» жағына өткен УСП-дан тұратын «Дағдарысқа қарсы коалиция» құрылды, ол президент Ющенкомен болған келіспеушіліктердің себебінен Янукович премьер-министр болып тағайындалды. БУ партиясы да осы коалицияға бейресми түрде енді: Янукович кабинетінде БУ мүшесі болған 8 министр болды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://gazeta.ua/ru/articles/politics/_quotnasha-ukrainaquot-ushla-v-oppoziciyu-vmeste-so-svoimi-ministrami/135020|title=&quot;Наша Украина&quot; ушла в оппозицию вместе со своими министрами|lang=ru|publisher=gazeta.ua|author=ЯХНО, Олена|date=2006-10-17|accessdate=2023-08-18}}&lt;/ref&gt;

;WikiLeaks, «коалициада-2006» шынайы себебі
Коалициада-2006-ның себебінен Тимошенко премьер-министр лауазымын ала алмады. Саясаттанушылар «коалициада» тек Ющенко мен Януковичтің Тимошенкоға қарсы одақтастығын ғана жасыру үшін орын алған деп санайды. Расында да, «Біздің Украинаның» іскерлік қанаты Аймақтар партиясымен тығыз байланыста болды. 2005–2010 жылдар бойы Тимошенко Украинадағы «ресейлік табиғи газ» саудасында негізгі делдал болған «РосУкрЭнерго» жеке компаниясына қарсы бірнеше рет сөйлеген. Тимошенко болса Украина мен Ресей арасындағы табиғи газ саудасын тек «[[Газпром]]» және «[[Нафтогаз Украина]]» мемлекеттік компаниялары ғана жүзеге асыру керек деп санаған. Тимошенконы осы мәселе жайлы [[Ресей премьер-министрі|премьер-министр]] [[Владимир Владимирович Путин|Путин]] қолдаса, «РосУкрЭнергоны» ылғи қорғап жүрген президент Ющенко қолдамады, өйткені «компанияның украиналық бөлігі» Ющенконың досы [[Дмитрий Васильевич Фирташ|Фирташ]] пен «Аймақтар партиясының» өкілдері [[Юрий Анатольевич Бойко|Бойко]], [[Сергей Владимирович Лёвочкин|Лёвочкин]]дерге тиесілі болды.

Екінші мәселе [[Қара теңіз|Қара]] және [[Азов теңізі|Азов]] теңіздерінің қайраңын «Венко» серіктестігінің ұзақ мерзімді жалға алуына беру мәселесі болды.&lt;ref name=&quot;venko&quot;&gt;{{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20160914082135/http://libymax.ru/?p=19695|title=Тимошенко обвинила Януковича в краже шельфа Черного моря}}&lt;/ref&gt; Венконың артында Фирташ пен [[Ринат Леонидович Ахметов|Ринат Ахметов]] еді. Дәл 2006 жылғы сәуірде «Венко» компаниясына сөренің жалға беруі туралы қаулы АП және БУ дауыстарымен бекітілді,&lt;ref name=&quot;venko&quot; /&gt; яғни АП және БУ осындай маңызды мәселе бойынша еш қиындықсыз ортақ тіл тапты.

2010 жылғы желтоқсанда [[WikiLeaks]] уэб-сайтында АҚШ-тың Украинадағы елшісінің құпия есептері жарияланды, онда 2006 жылғы 22 наурызда (яғни, [[Украинадағы парламент сайлауы (2006)|2006 жылғы сайлау]]да дауыс беру күнінен 4 күн бұрын) Ющенкоға жақын  болған [[Украина Қорғаныс министрлігі|қорғаныс министрі]] [[Анатолий Степанович Гриценко|Гриценко]] АҚШ елшісімен маңызды әңгіме өткізу үшін кездесті делінген. Гриценко елшіге өткен аптада [[Ринат Леонидович Ахметов|Ринат Ахметов]]пен Аймақтар партиясының НАТО-ға деген көзқарасы туралы келіссөздер жүргізгенін айтты.&lt;ref name=&quot;wikileaks&quot;&gt;{{Cite web|url=https://focus.ua/politics/158951|title=Wikileaks: посол США называл ПР прибежищем криминальных кругов|lang=ru|publisher=ФОКУС|date=2010-12-03|accessdate=2023-08-18}}&lt;/ref&gt; Әңгіме барысында Ахметов БУ мен АП коалициясының әбден мүмкін екенін және Қорғаныс министрі өзгермеген жағдайда мұндай коалицияда «Аймақтар партиясы» Ющенконың Украинаның НАТО-ға кіру жоспарын өзгертуге ұмтылмайтынын айтқан.&lt;ref name=&quot;wikileaks&quot; /&gt;

;«Ұлттық бірлік универсалы»
Виктор Ющенко Януковичтың премьер-министр болып тағайындалуына келіспеушіліктен ұзақ уақыт тартынған және нәтижесінде «Ұлттық бірлік универсалы» деп аталатын бірқатар саяси міндеттемелер (атап айтқанда, Украинаның НАТО-ға қосылуы) тобы ұйымдастырылды деген болжам бар.

2006 жылғы 3 тамызда Юлия Тимошенко президент Ющенко ұсынған, Украинаның барлық басқа парламенттік партиялары қол қойған Ұлттық бірлік универсалына қол қоюдан бас тартты, әмбебапты «сатқындық үшін бүркеме» деп атады және өзінің қатаң оппозицияға өткенін жариялады. Тимошенко өз пікірімен келісетін халық депутаттарын фракцияаралық оппозициялық бірлестік құруға шақырды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pravda.com.ua/news/2006/08/3/3139277/|title=ТИМОШЕНКО ПІШЛА В ОПОЗИЦІЮ І КЛИЧЕ ВСІХ ДО СЕБЕ|lang=uk|publisher=[[Українська правда]]|date=2006-08-03|accessdate=2023-08-16}}&lt;/ref&gt;

2006 жылы 4 тамызда Ющенко Януковичтың кандидатурасын Верховна Раданың мақұлдауына ұсынды. Виктор Янукович екінші рет [[Украина премьер-министрі]] болды. Януковичтің кабинетіне ЮТБ санамағанда барлық парламенттік фракциялардың өкілдері кірді. Сол жылғы қыркүйекте Тимошенко басшылығында оппозиция блогы құрылды. Тимошенконың орынбасарлары болып {{iw|Николай Владимирович Томенко|Николай Томенко|uk|Томенко Микола Володимирович}} (ЮТБ), [[Александр Валентинович Турчинов|Александр Турчинов]] (ЮТБ) және {{iw|Йосиф Викентьевич Винский|Йосиф Винский|uk|Вінський Йосип Вікентійович}} (УСП төрағасының бұрынғы орынбасары) таңдалды.

=== 2007 жылғы парламент сайлауы ===
{{Толық мақала|Украинадағы парламент сайлауы (2007)}}
[[Сурет:Vladimir Putin and Yulia Tymoshenko-1.jpg|нобай|оңға|Тимошенко мен [[Ресей президенті]] [[Владимир Владимирович Путин|Владимир Путин]], наурыз 2005. 2009 жылғы қарашада Путин Тимошенконың саясатын мақтап, онымен жұмыс істеу ыңғайлы екенін мәлімдеді.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.interfax.ru/business/110958|title=Путин и Тимошенко: сложно, но комфортно|lang=ru|publisher=интерфакс|date=2009-11-20|accessdate=2023-08-23}}&lt;/ref&gt;]]

2006 жылғы қазан–желтоқсан айларында Біздің Украинаның мүшесі болған министрдің барлығы дерлік Януковичтің кабинетінен босатылды.

2007 жылғы 28 ақпаннан 2 наурызға дейін Юлия Тимошенко [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]-та сапармен болды. Бұл премьер-министр Януковичтың АҚШ-қа сапарынан үш ай өткен соң болды. Сапардың басты мақсаты америкалық басшылыққа (Тимошенко [[АҚШ вице-президенті|вице-президент]] [[Дик Чейни]], [[АҚШ Мемлекеттік хатшысы|Мемлекеттік хатшы]] [[Кондолиза Райс]] және басқа да жоғарғы лауазымды тұлғалармен кездесті) «Украина саясатындағы басты мәселе»: Януковичтың билікті конституциялық емес түрде коалициясын кеңейтуі Ющенконың биліктен кетуіне әкелуі мүмкін. Тимошенко [[Верховна Рада]]ны ыдырату мен жаңа кезектен тыс парламент сайлауын жүргізуді ұсынды. Осы ұсыныстың орындалуын талап ететін, бірнеше мың адамнан тұратын митинг сол жылғы 31 наурызда басталды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pravda.com.ua/rus/articles/2007/03/31/4415657/|title=МИТИНГИ В КИЕВЕ - ДЕНЬ 2|lang=ru|publisher=[[Українська правда]]|date=2007-03-31|accessdate=2023-08-23}}&lt;/ref&gt;

2 сәуір күні Ющенко наразылық көрсетушілердің қалағанын орындап, Раданы таратып жіберді де, 30 қыркүйек күні [[Украинадағы парламент сайлауы (2007)|кезектен тыс парламент сайлауы]]н жариялады. Президент Ющенконы қолдаған біріккен оппозициялық коалиция болды: Юлия Тимошенко блогы, Біздің Украина саяси партиялар блогы және Луценко басшылығындағы [[Үшінші Украина Республикасы|Ұлттық қорғаныс]] блогы. Сайлау нәтижесінде ЮТБ 2-орын алып, 156 мандатқа ие болды. ЮТБ {{iw|Біздің Украина — Ұлттық қорғаныс|Біздің Украина — Ұлттық қорғаныс|uk|Наша Україна — Народна самооборона}} коалициясымен бірігіп, парламенттік көпшілік болды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pravda.com.ua/news/2007/11/29/3328118/|title=КОАЛІЦІЯ ОФІЦІЙНО НАРОДИЛАСЬ|lang=uk|publisher=[[Українська правда]]|date=2007-11-29|accessdate=2023-08-23}}&lt;/ref&gt;

=== Екінші премьерлігі (2007–2010) ===
{{Тағы қараңыз|Украинадағы саяси дағдарыс (2008)}}
[[Сурет:Julia Tymoshenko and Lech Kaczyński(2008).jpg|нобай|оңға|Премьер-министр Тимошенко мен [[Польша президенті]] [[Лех Качинский]], 2008 жылғы шілде]]
2007 жылғы 29 қарашадағы Верховна Рада сайлауының нәтижелері бойынша ЮТБ және БУҰҚ фракцияларының басқарушы коалициясы құрылды, бұл фракция 229 депутатты құрады. 2007 жылы 4 желтоқсанда ЮТБ және БУҰҚ коалициясы Юлия Тимошенконы [[Украина премьер-министрі]] қызметіне ұсынды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pravda.com.ua/news/2007/12/4/3330754/|title=Коаліція погодила Яценюка і Тимошенко|lang=uk|publisher=[[Українська правда]]|date=2007-12-04|accessdate=2023-08-23}}&lt;/ref&gt; 18 желтоқсанда жалпыпарламенттік дауыс беру нәтижесінде Юлия Тимошенко премьер-министр лауазымына сайланды. Тимошенко жариялаған бағдарламасы негізінен ЮТБ-ның сайлауалды бағдарламасын қайталады: ол жалақы мен зейнетақыны арттыруды, өнеркәсіпті дамытуды, сыбайлас жемқорлықпен күресті күшейтуді көздеді.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://day.kyiv.ua/ru/article/nota-bene/ukrainskiy-proryv-immunitet-pravitelstva-ili-putevoditel-dlya-strany|title=«Украинский прорыв»: иммунитет правительства или путеводитель для страны?|lang=ru|publisher=день|date=2008-01-25|accessdate=2023-08-23}}&lt;/ref&gt;

Сайлауалды уәдесін орындай отырып, 2008 жылғы 11 қаңтарда Тимошенконың үкіметі [[Жинақ банкі|КСРО Жинақ банкі]]нің салымшыларына төлем төлеуді бастад: әрбір салымшыға 1 [[КСРО рублі|кеңестік рубль]] үшін 1 [[Украина гривнасы|гривна]] мөлшерлемесі бойынша мың гривен төленді.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ukraine.segodnya.ua/ukraine/vkladchiki-cberbanka-nado-pobyctree-poluchit-tycjachu-poka-julju-ne-turnuli-90088.html|title=Вкладчики Сбербанка: &quot;Надо побыстрее получить тысячу, пока Юлю не турнули&quot;|lang=ru|publisher=СЕГОДНЯ|author=ВОЛКОВА, Наталія, ЛЬВОВСЬКИЙ, Майк, ХАРЧЕНКО, Олександра, ГОНЧАРОВА, Наталія және ЛІТВІНОВ, Максим|date=2008-01-22|accessdate=2023-08-23}}&lt;/ref&gt;

Юлия Тимошенконың екінші премьер-министрлігі [[Әлемдік экономикалық дағдарыс (2008-2013)|2008–2009 жылдардағы жаһандық қаржылық-экономикалық дағдарыс]] кезеңіне түсті, ол үкіметке көптеген қиыншылық көрсетті.

2008 жылы 11 шілдеде [[Аймақтар партиясы]] парламентте Тимошенко үкіметіне [[вотум]] салуға тырысты, бірақ жеткілікті дауыс жинай алмады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.express.co.uk/news/world/52072/Premier-survives-no-confidence-vote|title=Premier survives no confidence vote|lang=en|publisher=EXPRESS|date=2008-07-11|accessdate=2023-08-23}}&lt;/ref&gt;

2008 жылы Грузия мен Ресей арасында басталған [[Ресей-Грузия соғысы|Оңтүстік Осетия соғысы]] туралы Тимошенконың пікірін Ющенконың кеңсесінің әдейі дұрыс түсінбеуімен байланысты ЮТБ мен Ющенконың «Біздің Украина — Ұлттық қорғаныс блогы» коалициясы тәуекелге ұшырады, Тимошенко Ресейден қолдау алу үшін жұмсақ позиция ұстанды деп айыпталды. Президент әкімшілігі басшысының орынбасары Андрей Кислинский оны «мемлекетке опасыздық жасады» деп те айтты.&lt;ref&gt;{{Wayback|url=http://web.archive.org/web/20080822094407/https://www.nysun.com/foreign/ukraine-pm-accused-of-high-treason/84135/|title=Ukraine PM accused of high treason}}&lt;/ref&gt; [[Українська правда]] хабарлауынша, Тимошенко 13 және 14 тамызда Грузиямен ынтымақтастығын білдірді, бірақ кейін бұл мәселеде бейтарап қалуды жөн көрді, өйткені [[Украина Конституциясы|Конституция]]ға сәйкес сыртқы саясат мәселелерін басқаратын президент Ющенко болды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pravda.com.ua/news/2008/08/14/3522613/|title=Тимошенко завзято мовчить по Грузії. Віддувається Немиря|lang=uk|publisher=[[Українська правда]]|date=2008-08-14|accessdate=2023-08-23}}&lt;/ref&gt;

ЮТБ сөзінше Віктор Балога (Президент Хатшылығының Басшысы) премьер-министрді әр кезде сынға алып, Президенттің орнына оны діндарлығынан бастап&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.unian.info/politics/133612-baloha-tymoshenko-not-orthodox-she-practices-another-faith.html|title=Baloha: Tymoshenko not Orthodox, she practices another faith|lang=en|publisher=[[УНІАН]]|date=2008-07-29|accessdate=2023-08-23}}&lt;/ref&gt; экономикаға зиян келтіруіне, оны өлтіруді жоспарлағанға дейін айыптар таға берді және Грузияға қатысты «сатқындық жасады» деген айып осы айыптардың бірі болды.&lt;ref&gt;{{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20081029054137/https://www.intv-inter.net/downloads/pdf/newsletter/BYuT_Inform_Newsletter_Issue_84.pdf|title=Newsletter for the international community providing views and analysis from the Bloc of Yulia Tymoshenko (BYuT)}}&lt;/ref&gt;

[[Сурет:Flickr - europeanpeoplesparty - EPP Congress Bonn (781).jpg|нобай|солға|Юлия Тимошенко, 2009 жыл]]

2008 жылғы 16 қыркүйекте БУҰҚ фракциясы билік коалициясынан шықты және ЮТБ-мен коалициясының ыдырауы ресми түрде жарияланды. Алайда, коалицияны қайта құру сәтсіз аяқталды, 2008 жылғы 8 қазанда президент Віктор Ющенко [[Украинадағы саяси дағдарыс (2008)|Верховна Раданы тарататын]]ын жариялады, жарлық арқылы [[7 желтоқсан]] күні кезектен тыс парламент сайлауын өткізуге бұйрық берді.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://news.bbc.co.uk/hi/russian/international/newsid_7660000/7660530.stm|title=Ющенко назначил дату внеочередных выборов в Раду|lang=ru|publisher=[[Би-би-си|BBC Russian]]|date=2008-10-09|accessdate=2023-08-23}}&lt;/ref&gt; Екі күннен кейін, 10 қазанда ЮТБ Украина президентінің кезектен тыс парламенттік сайлау туралы шешіміне сотқа шағымдану үшін барлық құжаттарды дайындады. 2008 жылы, 10 қазан күні [[Киев]]тің аудандық әкімшілік соты Украина Президентінің Верховна Раданың өкілеттігін мерзімінен бұрын тоқтату туралы жарлығын тоқтатты.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://lenta.ru/news/2008/10/11/stop/|title=Киевский суд отменил досрочные выборы в Раду|lang=ru|publisher=lenta.ru|date=2008-10-11|accessdate=2023-08-23}}&lt;/ref&gt; [[Украинадағы саяси дағдарыс (2008)|Саяси дағдарыс]] 2008 жылы 8 желтоқсанда спикерлікке [[Владимир Михайлович Литвин|Владимир Литвин]]ның сайлануымен аяқталды. Келесі күні Володимир Литвин демократиялық коалицияның қалпына келтірілгенін жариялады, оның құрамына [[Литвин блогы]] кірді. Коалициялық келісімге 226 депутат қол қойды және Тимошенко үкіметі жұмысын жалғастырды.

Юлия Тимошенконың екінші премьер-министрлігі кезінде, 2008 жылғы ақпанда ол басқарған «[[Батьківщина]]&lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;» партиясы Еуропадағы центристік және христиан-демократиялық партиялар бірлестігі [[Еуропа Халық партиясы]]ның бақылаушы мүшесі болды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/ukrainian/domestic/story/2008/01/080128_batkivshyna_europe_sp|title=Європейська народна партія прийняла 'Батьківщину'|lang=uk|publisher=[[Би-би-си|BBC]] Українська|date=2008-01-28|accessdate=2023-08-10}}&lt;/ref&gt;

Тимошенконың екінші премьерлігінің барысында үкімет:
* жаһандық экономикалық дағдарыс кезінде үкімет Ющенко болжаған [[дефолт]]тың алдын алды;&lt;ref&gt;{{Wayback|url=http://web.archive.org/web/20140413155909/http://weather.tsn.ua/ukrayina/timoshenko-vsuperech-prezidentu-vr-i-opozitsiyi-mi-ne-dopustili-defoltu.html|title=Тимошенко вопреки президенту, ВР и оппозиции мы не допустили дефолта}}&lt;/ref&gt;
* астық жинаудағы бүкіл Украина тарихындағы рекордтық нәтижелер және агроөнеркәсіптік кешен құлдырауын алдын алды;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.zerno.org.ua/35-%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0/64-%D0%B2%D1%80%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D0%B9-2008-%D1%80%D0%BE%D0%BA%D1%83-%D1%94-%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%BD%D0%B8%D0%BC-%D0%B4%D0%BB%D1%8F-%D1%83%D0%BA%D1%80%D0%B0%D1%97%D0%BD%D0%B8-%D0%B7%D0%B0-%D0%B2%D1%81%D1%8E-%D1%96%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%96%D1%8E-%D1%81-%D0%B3|title=Врожай 2008 року є рекордним для України за всю історію с/г|lang=uk|publisher=zerno.org.ua|accessdate=2023-08-10}}&lt;/ref&gt;
* дағдарыс кезеңінде бюджеттік қызметкерлер, мұғалімдер, дәрігерлер және кітапханашыларға жалақысын, зейнетақысын мен барлық оқушылардың шәкіртақысын уақтылы төледі;&lt;ref&gt;{{Wayback|url=http://web.archive.org/web/20150117125034/http://www.kmu.gov.ua/control/uk/publish/article?art_id=243254408|title=Минфин: Правительство все финансовые возможности для выплаты надбавок медикам, работникам образования и культуры}}&lt;/ref&gt;
* проблемалық банктердің салымшыларына қаражатты қайтарды;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.kmu.gov.ua/control/uk/publish/article?art_id=235747801|title=Юлия Тимошенко: программа Правительства по оздоровлению коммерческих банков выполняется успешно|lang=ru|publisher=Үкімет порталы}}&lt;/ref&gt;
* халық үшін табиғи газ мен электр энергиясына тұрақты тарифтер салды;
* Украинаны сәтті [[Дүниежүзілік сауда ұйымы]]ның мүшесі қылды;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.unian.net/society/116385-segodnya-ukraina-stala-152-m-chlenom-vto.html|title=Сегодня Украина стала 152-м членом ВТО|lang=ru|publisher=[[УНІАН]]|date=2008-05-16|accessdate=2023-08-23}}&lt;/ref&gt;
* 2007 жылы Янукович үкіметі [[Ринат Леонидович Ахметов|Ахметов]] пен [[Дмитрий Васильевич Фирташ|Фирташ]] компанияларына берген [[Қара теңіз]] қайраңындағы мұнай мен газ кен орындарын мемлекет бақылауына қайтарды;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://txt.newsru.com/finance/08sep2008/nafgogaz.html|title=Тимошенко: Украина сама будет разрабатывать месторождения на шельфе Черного моря|lang=ru|publisher=NewsRU.com|date=2008-09-08|accessdate=2023-08-23}}&lt;/ref&gt;
* [[сыбайлас жемқорлық]]қа қарсы саясат жөніндегі үкімет уәкілі институтының негізін қалады;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/410-2009-%D0%BF#Text|title=Про затвердження Положення про Урядового уповноваженого з питань антикорупційної політики|lang=uk|publisher=[[Верховна рада]]ның ресми сайты|date=2009-04-24|accessdate=2023-08-23}}&lt;/ref&gt;
* КСРО Сбербанкінен зардап шеккен 6 миллионнан астам азаматтарға компенсация жасады;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://politdumka.kiev.ua/analytics/politological-journalism/171-yushchenko-tymoshenko-stosunki-2.html|title=Тимошенко та Ющенко-історія взаємин і шлях до президентства (друга частина)|lang=uk|publisher=ПОЛІТИЧНА ДУМКА|author=[[Тарас Кузьо|КУЗЬО, Тарас]]|date=2010-01-10}} {{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20150924075259/http://www.politdumka.kiev.ua/analytics/politological-journalism/171-yushchenko-tymoshenko-stosunki-2.html}}&lt;/ref&gt;
* [[УЕФА]]ның [[Футболдан 2012 жылғы Еуропа біріншілігі|Еуро-2012 біріншілігі]]н Украинада жүргізу шешіміне қол жеткізді;
* Украинадағы [[ойын бизнесі]]не тыйым салды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://archive.kyivpost.com/article/content/ukraine-politics/byts-korolevska-crackdown-on-gambling-business-by-55852.html|title=BYT’s Korolevska: Crackdown on gambling business by February|lang=en|publisher=Kyiv Post|date=|accessdate=2023-09-29}}&lt;/ref&gt;

[[Жаһандық экономикалық дағдарыс (2008—2013)|2008 жылғы жаһандық экономикалық дағдарыс]]тың нәтижесінде Украинада
* сыртқы қарыздың 2007 жылғы ЖІӨ-нің 12,31%-дан 2009 жылғы 35,38%-ға дейін өсуі;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.google.com/publicdata/explore?ds=k3s92bru78li6_&amp;hl=en&amp;dl=en#!ctype=l&amp;strail=false&amp;bcs=d&amp;nselm=h&amp;met_y=ggxwdg_ngdp&amp;scale_y=lin&amp;ind_y=false&amp;rdim=world&amp;idim=world:Earth&amp;idim=country:UA&amp;ifdim=world&amp;hl=en_US&amp;dl=en&amp;ind=false|title=International Monetary Fund, World Economic Outlook — Google Public Data Explorer|lang=en|accessdate=2023-09-29}}&lt;/ref&gt;
* 2008 жылы гривнаның 60%-ға құнсыздануы;
* 2009 жылы Украинаның ЖІӨ 14,8%-ға төмендеуі;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.google.com/publicdata/explore?ds=k3s92bru78li6_&amp;hl=en&amp;dl=en#!ctype=l&amp;strail=false&amp;bcs=d&amp;nselm=h&amp;met_y=ngdp_rpch&amp;scale_y=lin&amp;ind_y=false&amp;rdim=world&amp;idim=country:UA&amp;ifdim=world&amp;hl=en_US&amp;dl=en&amp;ind=false|title=International Monetary Fund, World Economic Outlook — Google Public Data Explorer|lang=en|accessdate=2023-09-29}}&lt;/ref&gt;
* Украинадағы инфляция 2008 жылы 25,2% және 2009 жылы 15,9% өсуі&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.google.com/publicdata/explore?ds=k3s92bru78li6_&amp;hl=en&amp;dl=en#!ctype=l&amp;strail=false&amp;bcs=d&amp;nselm=h&amp;met_y=pcpipch&amp;scale_y=lin&amp;ind_y=false&amp;rdim=world&amp;idim=country:UA&amp;ifdim=world&amp;tstart=1197324000000&amp;tend=1512943200000&amp;hl=en_US&amp;dl=en&amp;ind=false|title=International Monetary Fund, World Economic Outlook — Google Public Data Explorer|lang=en|accessdate=2023-09-29}}&lt;/ref&gt;
орын алды.

==== 2008 жылғы Ресей-Украина газ дауы ====
2008 жылы&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.oxfordenergy.org/publications/the-russo-ukrainian-gas-dispute-of-january-2009-a-comprehensive-assessment/|title=The Russo-Ukrainian gas dispute of January 2009: a comprehensive assessment|lang=en|publisher=Оксфорд Энергия оқуының институты|accessdate=2023-09-29}}&lt;/ref&gt; орын алған Ресей мен Украина арасындағы газ дауының алғышарттары болып Украинаның 2006 жылы [[Виктор Фёдорович Янукович|Янукович]]тың премьерлігі кезінде Ресейден Швейцарияда тіркелген РосУкрЭнерго компаниясы арқылы газ сатып алуын бастауын санайды. Кей дереккөздер Фірташпен байланысы бар қылмыскер Семен Могилевичтың осы компанияда иеліктері бар екені делінеді.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2010/dec/01/wikileaks-cables-russian-mafia-gas|title=WikiLeaks cables link Russian mafia boss to EU gas supplies|lang=en|publisher=[[The Guardian]]|date=2010-12-01|accessdate=2023-09-29}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://archive.kyivpost.com/article/content/ukraine-politics/new-and-conflicting-details-emerge-over-mogilevich-92521.html|title=New and conflicting details emerge over Mogilevich’s alleged involvement in nation|lang=en|publisher=Kyiv Post|date=2010-12-10|accessdate=2023-09-29}}&lt;/ref&gt;

2009 жылы ресейлік «[[Газпром]]&lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;» табиғи газ компаниясы, егер украиналық «Нафтогаз» газ компаниясы бұрынғы жеткізілімдері үшін жинақталған қарыздарын төлемесе, жеткізу келісімшартын жасасудан бас тартты. Дау 2008 жылдың соңғы апталарында бірқатар сәтсіз келіссөздермен басталды, ал 2009 жылғы 1 қаңтарда Ресей Украинаға газ беруді тоқтатты.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/7812368.stm|title=Russia to cut Ukraine gas supply|lang=en|publisher=[[BBC]]|date=2009-01-05|accessdate=2023-09-29}} {{wayback|url=https://web.archive.org/web/20090117130639/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/7812368.stm}}&lt;/ref&gt; 7 қаңтарда Ресей газының Украина арқылы ағыны 13 күнге тоқтап, басым бөлігі Ресей газына тәуелді Оңтүстік-Шығыс Еуропаға және ішінара Еуропаның басқа елдеріне жеткізуді толығымен тоқтатқанда дау дағдарысқа ұласты.&lt;ref name=&quot;oxfordenergy&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.oxfordenergy.org/wpcms/wp-content/uploads/2010/11/NG27-TheRussoUkrainianGasDisputeofJanuary2009AComprehensiveAssessment-JonathanSternSimonPiraniKatjaYafimava-2009.pdf|title=The Russo-Ukrainian gas dispute of January 2009: a comprehensive assessment|lang=en|publisher=Оксфорд Энергия оқуының институты|accessdate=2023-09-29}}&lt;/ref&gt;

18 қаңтарда [[Ресей премьер-министрі]] [[Владимир Владимирович Путин|Владимир Путин]] мен оның украиналық әріптесі Тимошенко алдағы он жылды қамтитын жаңа келісімшарт туралы келіссөздер жүргізгенде дау шешілді (2011 жылы 11 қазанда Украина соты Тимошенконы осы келісімге қол қою кезінде қызметтік өкілеттігін асыра пайдаланғаны үшін жеті жылға бас бостандығынан айыру туралы үкім шығарды. [[Еуромайдан]]нан кейін бұл үкім оның саяси қуғын-сүргіні болды деген күдікпен жойылды. 2010 жылғы президенттік сайлаудағы қарсыласы Виктор Янукович пен үкімді шығарған судья «әдейі заңсыз үкім шығарды» деген айып тағылып, елден қашып кетті).

Еуропаға газ ағыны 20 қаңтар күні таңертең қайта басталып, екі күн ішінде толық қалпына келтірілді.&lt;ref name=&quot;oxfordenergy&quot; /&gt;

=== 2010 жылғы президент сайлауы ===
{{Толық мақала|Украинадағы президент сайлауы (2010)}}
[[Сурет:Реклама Тимошенко 2010 рік.jpg|нобай|солға|Тимошенконы жақтайтын биллборд, Киев, 2010 жыл. Украинша «Олар ұрлағанда ол [Тимошенко] жұмыс істейді» ({{lang-uk|Вони зраджують. Вона — працює}}) деп жазылған.]]
Тимошенко [[Украинадағы президент сайлауы (2010)|2010 жылғы Украинадағы президенттік сайлау]]да кандидат болды, жалпы дауыстың 25.05% жинап, 35.32% жинаған Виктор Януковичқа қарсы жеңіліп қалды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://cvk.gov.ua/pls/vp2010/wp300f0d8.html?PT001F01=700|title=Результати голосування по Україні|lang=uk|accessdate=2023-09-30}}&lt;/ref&gt; Еш үміткер 50% көп жинай алмаған себебінен сайлаудың екінші айналымы жүргізілді. Екінші айналымда Тимошенко 45.47% жинап, 48.95% жинаған Януковичқа қарсы жеңілді.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.delfi.lt/ru/abroad/global/prezidentom-ukrainy-izbran-yanukovich-28818333|title=Президентом Украины избран Янукович|publisher=Delfi|lang=ru|date=2010-02-10|accessdate=2023-09-30}}&lt;/ref&gt;

2010 жылғы ақпанда Тимошенко теледидардағы сөзінде сайлауды әділ өтпегенін айтқан.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pravda.com.ua/articles/2010/02/22/4800427/|title=Юлія Тимошенко: я не визнаю Януковича президентом|lang=uk|publisher=[[Українська правда]]|date=2010-02-22|accessdate=2023-09-30}}&lt;/ref&gt;

Юлия Тимошенко бірнеше аймақтардағы дауыстарды ([[Донецк облысы]] мен [[Қырым Автономиялық Республикасы|Қырым]]ды қоса) қайта есептеуді және т.б. талаптар қойды. Украинаның Жоғарғы әкімшілік соты Ю.Тимошенконың сайлау туралы заңның жаңа редакциясына (дауыс беру күніне үш күн қалғанда қабылданған) сілтеме жасай отырып, дауыстарды тіркеу, тексеру және қайта санау туралы талаптарын қабылдамады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://rian.com.ua/politics/20100220/78315262.html|title=Суд прекратил рассмотрение иска Тимошенко|publisher=РИА Новости Украина|lang=ru|date=2010-02-20|accessdate=2023-09-30}}&lt;/ref&gt;

==== Тимошенко оппозициялығы және үкіметінің отставкасы ====
22 ақпанда ұлттық телеарна арқылы сөйлеген сөзінде Тимошенко сайланған президент Виктор Янукович пен «Януковичтың тобы» (сөзінде ол оларды «[[олигархия]]&lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;» деп атады) туралы: «Оларға арзан жұмыс күші, кедей, құқығы жоқ және жержаңғақ зауыттарында жұмыс істейтін адамдар керек. Сонымен қатар оларға Украинаның соңғы 18 жыл бойы өзі ұрлап келген байлығы керек». Ол өз сөзінде қызметтен кеткен президент Віктор Ющенконы сайлау жайлы заңды өзгерте отырып «[[Украинадағы президент сайлауы (2010)|2010 жылғы сайлау]]ды бұрмалауына жол ашты» деп айыптады.&lt;ref name=&quot;fightson&quot;&gt;{{Cite web|url=https://archive.kyivpost.com/article/content/ukraine-politics/tymoshenko-fights-on-refuses-to-recognize-yanukovy-60498.html|title=Tymoshenko fights on, refuses to recognize Yanukovych win|lang=ru|publisher=Kyiv Post|author=BYRNE, Peter|date=2010-02-26|accessdate=2023-09-30}}&lt;/ref&gt; 24 ақпанда орын алған [[Украина Министрлер Кабинеті|министрлер кабинеті]]нің отырысында Тимошенко: «Шындық сәті келді: Януковичтің жағында болу-болмау шешімі Украинаның тәуелсіздігі мен өзіндік бірегейлігін сақтауды кім бағалайтынын, ал кімнің оны бағалай алмайтынын көрсетеді» деді.&lt;ref name=&quot;fightson&quot; /&gt; Тимошенко мен партиясы ЮТБ 25 ақпанда болған президент Януковичтің инаугурация рәсіміне бойкот жариялады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://archive.kyivpost.com/article/content/ukraine-politics/half-empty-chamber-greets-ukraines-new-president-2-60438.html|title=Half-empty chamber greets Ukraine’s new president|lang=en|publisher=Kyiv Post|date=2010-02-25|accessdate=2023-09-30}} {{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20120612031635/https://www.kyivpost.com/news/politics/detail/60438/}}&lt;/ref&gt;

Тимошенко үкіметі [[Украинадағы парламент сайлауы (2007)|2007 жылғы сайлау]] нәтижесінде ЮТБ және [[Біздің Украина — Ұлттық қорғаныс]] блоктары жинаған парламенттегі көпшілікке сүйенді. Бірақ 2008 жылдың күзінде БУҰҚ бөлігі болған «[[Украина үшін!]]» тобы басқарушы коалициядан шықты және 2010 жылғы наурызда «[[Литвин блогы]]» және БУҰҚ депутаттарының көпшілігі коалициядан шықты.

2010 жылғы 3 наурызда Украинаның Жоғарғы Радасы көпшілік дауыспен Юлия Тимошенконың үкіметіне сенімсіздік білдірді. Отставка жайлы дауыс беруде 243 халық депутаты (оның ішінде ЮТБ-нан жетеуі) дауыс берді. Сол кезде Премьер-министр міндетінің орындаушысы болған Тимошенко демалысқа шықты, оның міндетін премьердің бірінші орынбасары [[Александр Валентинович Турчинов|Александр Турчинов]] орындады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.interfax.ru/russia/126290|title=Обязанности Тимошенко будет исполнять Турчинов|lang=ru|publisher=interfax Ukraine|date=2010-03-03|accessdate=2023-09-30}}&lt;/ref&gt;

2010 жылғы 9 наурызда [[Аймақтар партиясы]], [[Литвин блогы]] және [[Украина Коммунистік партиясы]] фракциялары экс-президент Ющенкоға бағытталған депутаттардың қолдауымен «Верховна Рада регламенті туралы» заңға өзгерістер енгізді, бұл арқылы коалициядан шыққан депутаттар коалиция құруға мүмкіндік алды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://zakon2.rada.gov.ua/laws/show/1952-17|title=Про внесення зміни до Закону України &quot;Про Регламент Верховної Ради України&quot;|lang=uk|publisher=[[Верховна Рада]]ның ресми сайты|accessdate=2023-09-30}}&lt;/ref&gt; Жаңа сайланған президент келесі күні заңға қол қойды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pravda.com.ua/rus/news/2010/03/10/4849815/|title=Янукович разрешил объединяться &quot;тушками&quot;|lang=ru|publisher=[[Українська правда]]|date=2010-03-10|accessdate=2023-09-30}}&lt;/ref&gt; Түзетілген нормативтік құқықтық актілердің негізінде 2010 жылғы 11 наурызда Аймақтар партиясы, УКП және Литвин блогының бұрынғы депутаттарынан «Тұрақтылық және реформалар» ({{lang-uk|Стабільність і реформи}}) коалициясы құрылды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://zakon4.rada.gov.ua/laws/show/n0001001-10|title=ПОВІДОМЛЕННЯ про сформування Коаліції депутатських фракцій &quot;Стабільність і реформи&quot; у Верховній Раді України шостого скликання|lang=uk|publisher=[[Верховна Рада]]ның ресми сайты|accessdate=2023-09-30}}&lt;/ref&gt; Сол күні коалиция Юлия Тимошенконың премьер-министр міндетін орындаушысы қызметінен босатылуына дауыс берді және [[Николай Янович Азаров|Николай Азаров]] басқаратын жаңа министрлер кабинетін құрды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pravda.com.ua/rus/news/2010/03/11/4852165/|title=Азаров - премьер|lang=ru|publisher=[[Українська правда]]|date=2010-03-11|accessdate=2023-09-30}}&lt;/ref&gt;

ЮТБ Верховна Раданың Регламенті туралы заңға енгізілген өзгерістер жайлы [[Украина Конституциялық соты|Конституциялық сот]]қа шағымданды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pravda.com.ua/rus/news/2010/03/11/4852165/|title=Кому «послужить» Конституційний Суд – верховенству права чи Януковичу?|lang=uk|publisher=[[Азаттық радиосы]]|author=ПИРОЖУК, Марина|date=2010-03-23|accessdate=2023-09-30}}&lt;/ref&gt; 2010 жылғы 8 сәуірде Юлия Тимошенко Конституциялық сотты «қылмыс жасады» деп айыптаған мәлімдемесін жариялады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pravda.com.ua/rus/news/2010/04/8/4919806/|title=Тимошенко назвала КС преступниками и обратилась к миру|lang=ru|publisher=[[Українська правда]]|date=2010-04-08|accessdate=2023-09-30}}&lt;/ref&gt;

=== Януковичтың президенттігі тұсындағы саяси қуғын-сүргін ===
2010 жылғы 12 мамырда [[Украина Бас прокуратурасы]] 2004 жылғы қылмыстық істі заңсыз түрде қайта ашты, бұл істі Украина Жоғарғы соты 2005 жылғы қаңтарда Тимошенкоға қарсы Жоғарғы сот судьяларына пара бермек болды деген айыппен тоқтатқан еді. 12 мамырда прокуратурадан шығып бара жатқанда, Тимошенко журналистерге 17 мамырда қайтадан тергеушілермен кездесуге шақырылғанын айтты және ол бұл қадамын [[Ресей президенті]] [[Дмитрий Анатольевич Медведев|Медведев]]тің 2010 жылғы 17 және 18 мамырдағы Украинаға сапарымен байланыстырды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://archive.kyivpost.com/article/content/ukraine-politics/update-old-bribe-case-re-opened-against-tymoshenko-66478.html|title=Update: Old bribe case re-opened against Tymoshenko|lang=en|publisher=Kyiv Post|author=[[Reuters]]|date=2010-05-12|accessdate=2023-09-30}} {{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20110606041156/https://www.kyivpost.com/news/politics/detail/66478/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/in_pictures/8677322.stm|title=Day in pictures|lang=en|publisher=[[BBC]]|date=2010-05-12}} {{Wayback|url=http://web.archive.org/web/20100513225036/http://news.bbc.co.uk/2/hi/in_pictures/8677322.stm}}&lt;/ref&gt; 2010 жылғы 15 желтоқсанда Бас прокуратура Тимошенконың үстінен [[Киото хаттамасы]] аясында Украина алған қаражатты өз пайдасына қолданды деген айыппен қылмыстық іс қозғады. 2010 жылғы 20 желтоқсанда оған ресми түрде айып тағылды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/news/world-europe-12042561|title=Ukraine ex-PM Tymoshenko charged with misusing funds|lang=en|publisher=[[BBC]]|date=2010-05-20|accessdate=2023-09-30}}&lt;/ref&gt; Америкалық «Covington &amp; Burling» және «BDO USA» сарапшылары «Киото ақшасы» жайлы «Біз көрген құжаттарда Киото хаттамасының балансы алынған күндегі шамамен 3.3 миллиард соманың бүкіл уақыт бойы өзгеріссіз қалғанын нақты көрсетеді... Осы шоттың қалдығы түскен күні өзгеріссіз қалғандықтан, Премьер-министр Тимошенко бұл қаражатты өз талаптарына қайшы «пайдаланды» деген айыптаулардың жалған екені анық» деді.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pravda.com.ua/articles/2011/06/18/6308683/|title=Спільна заява Covington &amp; Burling LLP та BDO щодо звинувачень на адресу Тимошенко|lang=uk|publisher=[[Українська правда]]|date=2011-06-18|accessdate=2023-09-30}}&lt;/ref&gt;

Тимошенконың екінші үкіметіндегі қоршаған ортаны қорғау министрі {{iw|Георгий Георгьевич Филипчук|Георгий Филипчук|uk|Георгій Філіпчук}} ұқсас қылмыстық істің қозғалуына байланысты ұсталды.&lt;ref name=&quot;arrested&quot;&gt;{{Cite web|url=https://archive.kyivpost.com/article/content/ukraine-politics/prosecutors-launch-probe-of-tymoshenko-arrest-her-93022.html|title=Prosecutors launch probe of Tymoshenko, arrest her environment minister|lang=en|publisher=Kyiv Post|date=2010-12-06|accessdate=2023-09-30}}&lt;/ref&gt; Филипчук осы үкіметтің 2010 жылғы наурызда құлағаннан кейін қылмыстық жауапкершілікке тартылған үшінші министрі болды (прокурорлар 2010 жылғы желтоқсан айының басында бұрынғы ішкі істер министрі Юрій Луценконы қызметтік өкілеттігін асыра пайдаланды деп айыптады, ал бұрынғы экономика министрі Богдан Данилишин 2010 жылы қазанда ұқсас айыптармен [[Чехия]]да ұсталды).&lt;ref name=&quot;arrested&quot; /&gt; БЮТ депутаттары бұған қарсылық білдіріп, келесі күні Верховна Раданың мінбері мен президиумын жауып тастады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.unian.info/politics/438290-byut-lawmakers-blocked-rostrum-and-presidium-of-vru.html|title=BYUT lawmakers blocked rostrum and presidium of VRU|lang=en|publisher=[[УНІАН]]|date=2010-12-16|accessdate=2023-09-30}}&lt;/ref&gt; Сол күні [[Еуропа Халық партиясы]] мәлімдеме жасап, онда &quot;Украина билігінің оппозиция мен оның жетекшісі Юлия Тимошенкоға агрессивті, саяси астарлы қысым көрсетуінің өсуін айыптайтынын&quot; мәлімдеді.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://archive.kyivpost.com/article/content/ukraine-politics/european-peoples-party-condemns-politically-motiva-92992.html|title=European People’s Party condemns ‘politically motivated’ government pressure on Ukrainian opposition|lang=en|publisher=Kyiv Post|date=2010-12-16|accessdate=2023-09-30}}&lt;/ref&gt;

Тимошенкоға қарсы жаңа сыбайлас жемқорлық айыптары 2011 жылғы 27 қаңтарда қозғалды.&lt;ref name=&quot;newcharges&quot;&gt;{{Cite web|url=https://archive.kyivpost.com/article/content/ukraine-politics/new-charges-against-ukraines-ex-premier-95806.html|title=New charges against Ukraine’s ex-premier|lang=en|publisher=Kyiv Post|date=2010-12-27|accessdate=2023-09-30}}&lt;/ref&gt; Ол 2010 жылғы президенттік сайлауда үгіт-насихат жұмыстарын жүргізу үшін 1000 медициналық көлікті пайдаланды деп айыпталды. Тимошенконың айтуынша, бұл айыптар жалған болды және «Януковичтің оппозицияның үнін өшіру науқаны» бөлігі болды.&lt;ref name=&quot;newcharges&quot; /&gt; Кейіннен, 2010 жылы есеп палатасының аудитінің нәтижелері бұл көліктерді сатып алу қарастырылғанын анықтады. 2008 жылдан бастап Бюджет кодексінің 87-бабында, 2009 жылғы Мемлекеттік бюджет және «Мемлекеттік мақсатты бағдарламалар туралы» Украина Заңының 13-бабында. 2011 жылғы маусымда «Киото ақшасы» және ауылға медициналық көмек көліктері бойынша іс тоқтатылды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/835-17#Text|title=Про Державний бюджет України на 2009 рік|lang=uk|publisher=[[Верховна Рада]]ның ресми сайты|accessdate=2023-09-30}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/1621-15#Text|title=Про державні цільові програми|lang=uk|publisher=[[Верховна Рада]]ның ресми сайты|accessdate=2023-09-30}}&lt;/ref&gt;

[[#2008 жылғы Ресей-Украина газ дауы|2009 жылғы Ресей-Украина газ дауы]] кезінде билігін асыра пайдаланды деген айыппен 2011 жылғы 10 сәуірде Тимошенкоға қарсы үшінші қылмыстық іс ашылды. Бұл істі Тимошенко «абсурд» деп бағалады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.upi.com/Science_News/Resource-Wars/2011/04/12/Gas-charges-absurd-says-Tymoshenko/UPI-76601302618333/|title=Gas charges 'absurd,' says Tymoshenko|lang=en|publisher=UPI|date=2011-06-12|accessdate=2023-09-30}}&lt;/ref&gt; Ол қамауға алынған жоқ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/news/world-europe-13520048|title=Ukraine ex-premier Tymoshenko charged over gas deals|lang=en|publisher=[[BBC]]|date=2011-05-11|accessdate=2023-09-30}}&lt;/ref&gt;

2011 жылғы 26 сәуірде Тимошенко бизнесмен [[Дмитрий Васильевич Фирташ|Дмитрий Фирташ]] пен швейцариялық «[[#2008 жылғы Ресей-Украина газ дауы|РосУкрЭнерго]]&lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;» компаниясын [[Манхэттен]]дегі АҚШ аудандық сотына «төрелік соттың шешімімен айла-шарғы жасау арқылы Украина азаматтарын алдады» және «Украинадағы заң үстемдігіне нұқсан келтірді» деп айыптап, сотқа берді. [[Стокгольм]]дегі 2010 жылғы халықаралық арбитраждық сот Украинаның мемлекеттік энергетикалық компаниясы «Нафтогазды» «РосУкрЭнерго» компаниясына 11 миллиард текше метр табиғи газды төлеуге міндеттеді, ол «экспроприациялаған» жанармайдың орнын толтыру үшін және айыппұл ретінде 1,1 миллиард миллиард текше метрді құрайды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.reuters.com/article/ukraine-naftogaz-lawsuit-idUSN276396520110427|title=Ukrainian ex-PM sues gas company, businessman in US court|lang=en|publisher=[[Reuters]]|date=2011-06-27|accessdate=2023-09-30}}&lt;/ref&gt;

2010 жылғы мамырда Украинаның Бас прокуратурасы Юлия Тимошенкоға қарсы бірқатар қылмыстық істерді қозғады, бұл оның қалыпты саяси белсенділігіне және Батыстағы одақтастарына халықаралық сапарға шығуына кедергі болды. Еуропарламент Янукович үкіметін Тимошенконы қудалағаны үшін, сондай-ақ «Газ ісі» және оған және оның министрлеріне қарсы басқа да істер бойынша қудалау үшін айыптайтын қарар қабылдады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.europarl.europa.eu/document/activities/cont/201106/20110620ATT21953/20110620ATT21953EN.pdf|title=P7_TA-PROV(2011)0272|lang=en|publisher=[[Еуропа парламенті]]нің ресми сайты|date=2011-06-09|accessdate=2023-09-30}}&lt;/ref&gt; 2011 жылғы 24 маусымда «газ ісі» бойынша 2009 жылы ресейлік [[Газпром]] газ компаниясымен Украинаға табиғи газ жеткізу туралы келісімге қатысты сот басталды. Тимошенкоға билікті асыра пайдаланды және қаржы жымқырды деген айып тағылды, өйткені сот бұл келісімді ел үшін экономикаға қарсы және қиянат деп тапты.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pravda.com.ua/photo-video/2011/06/24/6326224/|title=Суд над Тимошенко. Почалося|lang=uk|publisher=[[Українська правда]]|date=2011-06-24|accessdate=2023-09-30}}&lt;/ref&gt; Бұрынғы президент Віктор Ющенко сот процесінде Тимошенкоға қарсы куәлік берді, оны ол «қалыпты сот процесі» деп атады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.spiegel.de/international/europe/ultimate-betrayal-ukraine-retreats-to-a-dark-past-a-792458.html|title=Ukraine Retreats to a Dark Past|lang=en|accessdate=2023-09-30}}&lt;/ref&gt;

2011 жылы 11 қазанда сот Тимошенконы билігін асыра пайдаланды деп айыпты деп танып, жеті жылға бас бостандығынан айырды, бас бостандығынан айыру мерзіміне сайланбалы қызметке түсуге тыйым салды және мемлекетке 188 миллион доллар төлеуге міндеттеді. Тимошенко үкімге апелляциялық шағым берді, ол оны Сталиннің саяси репрессияларымен салыстырды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/news/world-europe-15250742|title=Ukraine ex-PM Yulia Tymoshenko jailed over gas deal|lang=en|publisher=[[BBC]]|date=2011-10-11|accessdate=2023-09-30}}&lt;/ref&gt; 2011 жылғы 4 қарашада Украинаның салық полициясы Тимошенкоға қарсы төрт қылмыстық істі қайта бастады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.kyivpost.com/news/politics/detail/116410/|title=Tax police resumes four criminal cases against Tymoshenko|lang=en|publisher=Kyiv ost|date=2011-11-07}} {{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20111221145738/https://www.kyivpost.com/news/politics/detail/116410/}}&lt;/ref&gt; Ол осы істер үшін 2011 жылғы 10 қарашада айыпталды. 8 желтоқсанда түрмеде отырған Тимошенко қайта қамауға алынды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.kyivpost.com/news/politics/detail/116741/|title=Ukraine heaps more charges on Tymoshenko (updated)|lang=en|publisher=Kyiv Post}} {{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20120614062548/https://www.kyivpost.com/news/politics/detail/116741/}}&lt;/ref&gt;

2012 жылғы қаңтар айының басында Тимошенконың күйеуі {{iw|Александр Геннадьевич Тимошенко|Александр Тимошенко|uk|Тимошенко Олександр Геннадійович}} өткен жылдың соңында сұраған [[Чехия]]дан баспана алды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://uk.reuters.com/article/uk-ukraine-tymoshenko-czech-idUKTRE8050Q520120106?feedType=RSS&amp;feedName=worldNews|title=Czechs give asylum to spouse of Ukraine's Tymoshenko|lang=en|publisher=[[Reuters]]}}&lt;/ref&gt; Сол жылғы сәуір айының басында Бас прокуратура Тимошенко мен бұрынғы премьер-министр [[Павел Иванович Лазаренко|Павел Лазаренко]]ның 1996 жылы донецкілік кәсіпкер Олександр Момоттың өліміне қатысы болуы мүмкін екенін тексеруге кірісті.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/ukrainian/politics/2012/04/120407_tymoshenko_momot_ko.shtml|title=Генпрокуратура перевіряє Тимошенко на причетність до ще одного вбивства|lang=uk|publisher=[[BBC]]}}&lt;/ref&gt;

=== 2014 жылы түрмеден босатылуы ===
[[Сурет:Yulia Tymoshenko addressing Euromaidan with a speech. Kyiv, Ukraine. Events of February 22, 2014..jpg|нобай|солға|Тимошенконың [[Еуромайдан]] алдындағы сөз сөйлеуі, 2014 жылғы ақпан]]
[[Украин төңкерісі (2014)|2014 жылғы Украин төңкерісі]]нен кейін, 2014 жылғы 21 ақпанда Парламент Тимошенконың түрмеден босатылуы жайлы 310–54 дауыс берді, ол үшін Украинаның бірнеше заңын БҰҰ заңдарына сәйкес қылдыру керек болды.&lt;ref name=&quot;higgins&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.nytimes.com/2014/02/22/world/europe/ukraine.html?emc=edit_na_20140221&amp;_r=0|title=&quot;Embattled Ukraine President Signs Compromise Deal as Parliament Votes to Free His Imprisoned Rival&quot;|lang=en|publisher=[[New York Times]]|author=Andrew Higgins; Andrew Cramer|date=2014-02-21}}&lt;/ref&gt;

2014 жылғы 22 ақпанда Тимошенко 2012 жылғы мамыр айынан бері полицияның бақылауында емделіп жатқан [[Харьков]] қаласындағы №5 орталық клиникалық ауруханадан шығарылды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2014/feb/23/yulia-tymoshenko-returns-ukraine-politics|title=&quot;Yulia Tymoshenko is back centre stage in Ukraine – but not all want her there&quot;|lang=en|publisher=[[The Guardian]]|author=Shaun Walker|date=2014-02-22}}&lt;/ref&gt; 28 ақпан күні парламент Юлия Тимошенконы ақтап, оның құқығын қалпына келтірді.&lt;ref name=&quot;higgins&quot; /&gt;

=== Босатылғанынан кейінгі саяси мансабы ===
[[Сурет:Tymoshenko 2014(PR).png|нобай|оңға|[[Украинадағы президент сайлауы (2014)|2014 жылғы президенттік сайлау]]дағы Тимошенконың жинаған даусы]]
Тимошенко 2014 жылғы 6-7 наурыз аралығында [[Дублин]]дегі [[Еуропа Халық партиясы]]ның саяси конференциясына қатысып, [[Ангела Меркель]]мен, [[Жозе Мануэл Баррозу]]мен, [[Вивиан Рединг]]пен, [[Мишель Барнье]]мен, [[Мариано Рахой]]мен және [[Дональд Туск]]пен және басқа да көрнекті тұлғалармен оқиғаларды ашық талқылады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.irishtimes.com/news/politics/tymoshenko-among-kiev-uprising-figures-to-visit-dublin-1.1712132|title=Tymoshenko among Kiev Uprising figures to visit Dublin|lang=en|publisher=Irish Times|author=Suzanne Lynch|date=2013-03-04}}&lt;/ref&gt; 7 наурызында ол арқасының ауруын емдеу үшін [[Берлин]]дегі Шарите ауруханасына түсті.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.morgenpost.de/berlin-aktuell/article125568742/Timoschenko-in-Berlin-Charite-Aerzte-bereiten-Behandlung-vor.html|title=&quot;Timoschenko in Berlin – Charité-Ärzte bereiten Behandlung vor&quot;|lang=de|publisher=Berliner Morgenpost|date=2013-03-07}}&lt;/ref&gt;

2014 жылғы 27 наурызда [[Киев]]те өткен баспасөз мәслихатында Тимошенко [[Украинадағы президент сайлауы (2014)|2014 жылғы президенттік сайлау]]ға қатысатынын мәлімдеді.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.nytimes.com/2014/03/28/world/europe/ukraine.html?_r=1|title=&quot;Former Prime Minister Announces Candidacy for President of Ukraine&quot;|lang=en|publisher=[[New York Times]]|author=Patrick Reevell; David M. Herszenhorn; Steven Erlanger; Rick Gladstone|date=2014-03-27|accessdate=2015-11-07}}&lt;/ref&gt; Екі күннен кейін «[[Батьківщина]]» партиясының съезі оның кандидатурасын ресми түрде ұсынып, 31 наурызда Орталық сайлау комиссиясы оны ресми түрде кандидат ретінде тіркеді. Тимошенконың сайлауалды науқанының негізгі тезистері [[сыбайлас жемқорлық]]ты жою, олигархтармен күрес, Украина дамуының еуропалық жолы (атап айтқанда, [[Еуропа одағы|ЕО]]-мен қауымдастық туралы келісімге қол қою), ресейлік агрессияға қарсы тұру және Украинаның аумақтық тұтастығын қалпына келтіру болды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cvk.gov.ua/pls/vp2014/wp001|title=&quot;Election of the President of Ukraine 2014 Yulia Tymoshenko. Pre-election program&quot;|lang=en|publisher=CVK|date=2014-03-31}}&lt;/ref&gt; Сайлау 25 мамыр күні орын алды. Нәтижесінде Тимошенко жалпы дауыстың 12.39% жинап, [[Пётр Алексеевич Порошенко|Пётр Порошенко]]дан кейінгі екінші орында жайғасты.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://cvk.gov.ua/info/protokol_cvk_25052014.pdf|title=ПОЗАЧЕРГОВІ ВИБОРИ ПРЕЗИДЕНТА УКРАЇНИ 25 травня 2014 року|lang=uk|publisher=Украина Орталық сайлау комиссиясы|date=2014-06-25}} {{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20140625061215/http://cvk.gov.ua/info/protokol_cvk_25052014.pdf}}&lt;/ref&gt;

Сол жылғы 30 тамызда Тимошенко [[Батьківщина]]ның [[НАТО]] құрамына кіру жайлы референдум бастау мақсатымен петиция бастағанын айтып кетті.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tass.ru/en/world/747378|title=Tymoshenko announces start of preparations for NATO accession referendum|lang=en|publisher=ITAR-TASS}} {{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20220301144457/https://tass.com/world/747378}}&lt;/ref&gt;

2014 жылы, оған қоса, [[Украинадағы парламент сайлауы (2014)|парламент сайлауы]] да орын алған еді, оның нәтижесінде Батьківщина 5.68% дауыс жинап, 19 мандатқа ие болды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://lb.ua/news/2014/11/12/285729_ukraine_ofitsialno_obyavleni.html|title=В Україні офіційно оголошено результати виборів|lang=uk|publisher=LB.ua|date=2014-11-12|accessdate=2023-12-27}}&lt;/ref&gt; Сайлаудан кейін Тимошенко фракцияға көшбасшылық етті.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://nrcu.gov.ua/en/148/583715/|title=Six factions formed in parliament|lang=en|publisher=[[Українське радіо]]|date=2014-11-27}} {{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20141128134758/https://nrcu.gov.ua/en/148/583715/}}&lt;/ref&gt; Сайлаудан кейін Тимошенко партияны реформалау жоспарларының бар екенін жария етті.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.tymoshenko.ua/en/news-en/we-are-grateful-to-angela-merkel-for-her-leadership-in-the-ukraine-peace-process/|title=We are greatful to Angela Merkel|lang=en|publisher=Юлія Тимошенконың ресми сайты|date=2016-04-06}} {{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20161011205659/https://www.tymoshenko.ua/en/news-en/we-are-grateful-to-angela-merkel-for-her-leadership-in-the-ukraine-peace-process/}}&lt;/ref&gt; Сол жылғы мамырда ол АҚШ санкция мемлекеттік департаментінің координаторы, елші {{iw|Дэниел Фрид|Дэниел Фридпен|en|Daniel Fried}} кездесу жүргізді. Екеуі Шығыс Украина мен Қырымдағы жағдайды талқылады, АҚШ-тың Ресейге қоятын санкцияларына аса көп назар аударды. Дэн Фрид Тимошенконы Америка Құрама Штаттары Украинаны, оның аумақтық тұтастығы мен тәуелсіздігін қолдайтынына уәде берді.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ba.org.ua/yulya-timoshenko-zustrilasya-z-koordinatorom-derzhdepu-ssha-z-pitan-sankcij-2/|title=Юлія Тимошенко зустрілася з координатором Держдепу США з питань санкцій|lang=uk|publisher=[[Батьківщина]]ның ресми сайты|date=2016-05-16|accessdate=2023-12-27}}&lt;/ref&gt;

2016 жылғы 6 сәуірде Тимошенко [[Ангела Меркель]]ді Шығыс Украинадағы бейбітшіліктің орнауындағы үлесі үшін алғыс берді.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.zakon.kz/redaktsiia-zakonkz/4629010-timoshenko-reformiruet-batkivshhinu.html|title=Тимошенко реформирует &quot;Батькивщину&quot;|lang=ru|publisher=zakon.kz|date=2014-06-03|accessdate=2023-12-27}}&lt;/ref&gt;

=== 2019 жылғы президент сайлауы ===
{{Толық мақала|Украинадағы президент сайлауы (2019)}}
[[Сурет:EPP Zagreb Congress in Croatia, 20-21 November 2019 (49096035556).jpg|нобай|солға|Тимошенко, 2019 жыл]]
2018 жылғы 20 маусымда Тимошенко өзінің [[Украинадағы президент сайлауы (2019)|2019 жылғы президент сайлауы]]на қатысатынын айтты.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.interfax.ru/world/617791|title=Юлия Тимошенко собралась баллотироваться в президенты в 2019 году|lang=ru|publisher=interfax.ru|date=2018-06-20|accessdate=2023-12-27}}&lt;/ref&gt; Сайлауға екі апта қалғанда кандидат [[Сергей Алексеевич Тарута|Сергей Тарута]] өзінің үгіт-насихат тобы Тимошенконың үгіт-насихат жұмыстарына қолдау көрсететініне уәде берді (бірақ оның аты-жөні бюллетеньден алынып тасталған жоқ, кандидатураны аяқтау мерзімі өтіп кеткен).&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pravda.com.ua/news/2019/03/7/7208642/|title=Ще один кандидат знявся на користь Гриценка|lang=uk|publisher=[[Українська правда]]|date=2019-03-07|accessdate=2023-12-27}}&lt;/ref&gt; 2019 жылғы 8 ақпанда президенттікке жаңа кандидат Юлия Тимошенкомен бірдей тегі мен инициалы — фракциялық емес халық депутаты Юрій В. Тимошенко тіркелді.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://hromadske.ua/posts/deputata-timoshenka-viklyuchili-z-narodnogo-frontu-cherez-plani-balotuvatis-u-prezidenti|title=Депутата Тимошенка виключили з «Народного фронту» через плани балотуватись у президенти|lang=uk|publisher=hromadske|author=Кириченко, Анна|date=2019-01-17|accessdate=2023-12-27}}&lt;/ref&gt; Бұл сайлаушылар, әсіресе, егде жастағы адамдар бюллетеньде қате жібереді деген ниетпен жасалды деген болжамдар бар. Юлия Тимошенконың өзі мұны Петро Порошенконың «арсыз қылығы» деп атады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ua.interfax.com.ua/news/political/564614.html|title=Тимошенко стверджує, що нардеп Юрій Тимошенко є технічним кандидатом від влади проти неї|lang=uk|publisher=ua.interfax|date=2019-02-08|accessdate=2023-12-27}}&lt;/ref&gt;

Сауалнамаларға жүгінсек, сайлауға дейін біраз уақыт бойы Тимошенко үміткерлер арасындағы қолдауы бойынша жетекші болған.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/ukrainian/features-russian-46273245|title=&quot;Серфинг&quot; на настроениях: почему Тимошенко возглавляет президентский рейтинг?|lang=ru|publisher=[[BBC News]] Україна|author=Дорош, Светлана|date=2018-11-20|accessdate=2023-12-27}}&lt;/ref&gt; Актер [[Владимир Александрович Зеленский|Владимир Зеленский]]дың жаңа жылдық президенттік сайлауға түсу ниеті туралы мәлімдемесінен кейін жағдай өзгерді, 2019 жылғы қаңтар айының соңында рейтинг жинай бастаған Зеленский Тимошенконы жеңіп шықты. Кейінірек, бүкіл сайлау науқаны кезінде Тимошенко сол кездегі президент Петро Порошенкомен бірге рейтингте 2–3 позицияны бөлісті.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.lrt.lt/ru/novosti/17/934605/ukraina-pered-vyborom-kto-iz-liderov-gonki-vyidet-vo-vtoroi-tur|title=Украина перед выбором. Кто из лидеров гонки выйдет во второй тур|lang=ru|publisher=lrt.lt|author=Ивахненко, Владимир|date=2019-03-29|accessdate=2023-12-27}}&lt;/ref&gt;

Сайлау нәтижесінде жалпы дауыстың 73% жинаған [[Владимир Александрович Зеленский|Владимир Зеленский]] жеңіске жетті.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://sputnik.kz/20190422/ukraina-prezident-sailauy-2019-zelenskiy-9905878.html|title=Украинаның президент сайлауында Зеленский 73%-тен астам дауыс жинады|lang=kk|publisher=SPUTNIK|date=2019-04-22|accessdate=2023-12-27}}&lt;/ref&gt; [[Украинадағы президент сайлауы (2019)|Сол жылғы парламент сайлауы]]нда Батьківщина үшінші орынға жайғасып, 26 мандатқа ие болды.

;2020 жылғы жергілікті сайлаулар
ОСК айтуынша, жергілікті сайлаулар нәтижесінде Батьківщина 4093 мандатқа (12.39%) ие болып, жергілікті әкімшіліктердегі жетекші партиялардың бірі болды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://rus.lb.ua/news/2020/11/18/470958_tsik_nazvali_partiilideri.html|title=В ЦИК назвали партии-лидеры на местных выборах в Украине|lang=ru|publisher=lrt.lt|date=2020-11-18|accessdate=2023-12-27}}&lt;/ref&gt;

=== Парламенттегі қызметі (2019–) ===
2019 жылғы парламент сайлауы нәтижесінде Батьківщина жеңіп алған мандаттардың бірі Тимошенкоға берілді, депутат болған Тимошенко Әлеуметтік саясат және ардагерлердің құқығы Парламенттік комитетін басқарып кетті.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://itd.rada.gov.ua/mps/info/page/1792|title=Тимошенко Юлія Володимирівна|lang=uk|publisher=[[Верховна рада]]ның ресми сайты}}&lt;/ref&gt; Тимошенконың Раданың осы сессиясындағы қызметі жерді сатуға мораторийді алып тастауға қарсылық көрсетуге және үкіметтің энергия бағасын төмендетуге бағытталған шараларын талап етуге бағытталған.

Өкілеттіктің басында Тимошенконың партиясы биліктегі «[[Халықтың қызметшісі (партия)|Халықтың қызметшісі]]» партиясы ұсынған бірқатар шараларды қолдады. Мысалы Раданың жаңа отырысының бірінші күні Тимошенконың партиясы депутаттық иммунитетті алып тастау туралы заң жобасын қолдады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pravda.com.ua/rus/news/2019/09/3/7225166/|title=РАДА СНЯЛА НЕПРИКОСНОВЕННОСТЬ С НАРДЕПОВ|lang=uk|publisher=[[Українська правда]]|date=2019-09-03|accessdate=2023-12-28}}&lt;/ref&gt; Алайда 2019 жылғы қарашада Парламент жерді сатуға мораторийді алып тастау туралы заң жобасын қабылдағаннан кейін Юлия Тимошенко биліктегі «Халық қызметшісі» партиясына қарсы оппозицияға өтетінін жариялады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dw.com/uk/%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8C%D0%BA%D1%96%D0%B2%D1%89%D0%B8%D0%BD%D0%B0-%D1%82%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%BA%D0%BE-%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B5%D1%85%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D1%82%D1%8C-%D0%B2-%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%B7%D0%B8%D1%86%D1%96%D1%8E-%D0%B4%D0%BE-%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%96%D1%97-%D0%B7%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE/a-51230243|title=&quot;Батьківщина&quot; переходить в опозицію до &quot;Слуги народу&quot;|lang=uk|publisher=Украинша [[Неміс толқыны]]|author=Думанська, Марія|date=2019-11-13|accessdate=2023-12-28}}&lt;/ref&gt; 2019 жылғы желтоқсанда Тимошенко жерді қорғау жөніндегі ұлттық штабқа жерді сатуға қарсы қырықтан астам саяси және қоғамдық ұйымды біріктірді. 2019 жылғы 15 желтоқсанда Ұлттық штаб президент [[Владимир Александрович Зеленский|Владимир Зеленский]]ға «жер туралы заңдарды қабылдауды кейінге қалдыру, мораторий мерзімін ұзарту және референдум жариялау қажет» деген талаптарды мақұлдады. Отанды қорғау жөніндегі ұлттық штаб та наразылық акциясына қосылды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://en.interfax.com.ua/news/general/628881.html|title=National HQ for protection of native land requires Zelensky to hold referendum|lang=en|publisher=interfax|date=2019-12-06|accessdate=2023-12-28}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://nationalcorps.org/oficijno-nackorpus-pidtrimae-vseukrainsku-akciyu-protestu-inicijovanu-nacionalnim-shtabom-zahistu-ridnoi-zemli/|title=Офіційно: Нацкорпус підтримає всеукраїнську акцію протесту, ініційовану Національним штабом захисту рідної землі|lang=uk|publisher=Ұлттық Корпустың ресми сайты|date=2019-12-15}} {{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20211111124012/https://n-ationalcorps.org/oficijno-nackorpus-pidtrimae-vseukrainsku-akciyu-protestu-inicijovanu-nacionalnim-shtabom-zahistu-ridnoi-zemli/}}&lt;/ref&gt;

2020 жылғы қарашада Тимошенконың партиясы шағын бизнеске салық салу жүйесін жеңілдету 3853-2 заң жобасының қабылдануын қолдап, SaveFOP науқанын қолдады. Тимошенко SaveFOP қоғамдық қозғалысымен ынтымақтастық туралы меморандумға қол қойды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dw.com/ru/akcija-savefop-predprinimateli-ukrainy-otstupat-ne-namereny/a-55827961|title=Акция SaveФОП: предприниматели Украины отступать не намерены|lang=ru|publisher=[[Неміс толқыны]]|author=Савіцький, Олександр|date=2019-12-15|accessdate=2023-12-28}}&lt;/ref&gt;

=== Ресейдің Украинаға басып кіруі (2022–) ===
2022 жылғы ақпанның соңында [[Франция]]ның [[France 24]] жаңалықтар арнасы Тимошенко [[НАТО]] мен [[Біріккен Ұлттар Ұйымы]]н Украинаның әуе кеңістігін жауып, еліне Біріккен Ұлттар Ұйымының бітімгершілік күштерін орналастыру арқылы Украинаны қорғауға шақырғанын хабарлады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.france24.com/en/tv-shows/the-interview/20220228-putin-is-ready-for-anything-says-ukraine-s-ex-pm-yulia-tymoshenko|title='Putin is ready for anything,' says Ukraine's ex-PM Yulia Tymoshenko|lang=en|publisher=[[France 24]]|author=Owen, Mark|date=2022-02-28|accessdate=2023-12-28}}&lt;/ref&gt; 2022 жылғы сәуірдің басында [[Азаттық радиосы]] Тимошенконың Ресейдің басып кіруі туралы қосымша пікірлерін жариялады. Хабарланғандай, ол «[[Владимир Владимирович Путин|Владимир Путин]] өзінің [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|Кеңес Одағы]]н қайта құру жөніндегі тарихи миссиясы бар екеніне терең сенеді» деп мәлімдеді; бұл амбиция Шығыс Еуропаның басқа елдеріне қауіп төндіретінін; және «Украинаның НАТО-ға мүшелігі [[Ресейдің Украинаға басып кіруі|Ресей Федерациясының Украинаны басып алу]] әрекетін біржолата тоқтата алатын күшті армияға ие болудан кейінгі ең күшті кепіл» екенін айтты.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.rferl.org/a/31782709.html|title=Former Ukrainian PM Yulia Tymoshenko: Putin On 'Historic Mission' To Recreate The Soviet Union|lang=en|publisher=[[Азаттық радиосы]]|author=Maksimov, Yegor|date=2022-04-02|accessdate=2023-12-28}}&lt;/ref&gt;

2022 жылғы 1 наурызда Тимошенко «Охматдит» балалар ауруханасын қамқорлыққа алды. Тимошенко мекемеге дәрі-дәрмек пен ең қажетті заттарды сыйға тартты.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.rbc.ua/rus/news/komanda-batkivshchiny-beret-opeku-ohmatdet-1646159604.html|title=Команда &quot;Батькивщины&quot; берет под опеку Охматдет, - Тимошенко|lang=uk|publisher=[[РБК]] Україна|date=2022-03-01|accessdate=2023-12-28}}&lt;/ref&gt; Тимошенко сондай-ақ шетелде және елдің батыс аймақтарында емделу мен медициналық көмекті жалғастыру үшін науқас балаларды [[Киев]] пен [[Киев облысы|облыс]]тан шығаруға көмектесті.

== Саяси ұстанымы ==
{{Толық мақала|Батьківщина|Юлия Тимошенко блогы}}
Тимошенко Украинаның [[Еуропа одағы]] мен [[НАТО]] құрамына енгенін қолдайды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dw.com/uk/a-45215573|title=Тимошенко назвала членство в ЄС і НАТО цілями України|lang=uk|publisher=[[Неміс толқыны]]|author=Сааков, Валерій|date=2018-08-24|accessdate=2023-12-28}}&lt;/ref&gt; Тимошенко Украинадағы газ тасымалдау жүйесінің [[жекешелендіру]]іне қарсы.

Тимошенко Украинаны «біртұтас және бөлінбейтін мемлекет» деп санайды, елдегі сепаратистік көзқарастарды қабылданбайды деп санайды: «[[Донецк облысы|Донецк]], [[Қырым Автономиялық Республикасы|Қырым]], [[Луганск облысы|Луганск]], [[Днепропетровск облысы|Днепропетровск]], [[Харьков облысы|Харьков]], [[Львов облысы|Львов]], [[Тернополь облысы|Тернополь]], [[Ивано-Франковск облысы|Ивано-Франковск]], [[Киев облысы|Киев]] және туған жеріміздің барлық басқа бұрыштарынан бір-біріңді сүйіңдер» дегені де бар.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.tymoshenko.ua/uk/article/s9zx9mz3|title=Юлія Тимошенко: нам потрібно усвідомити, що Україна є цілісною і неділимою державою|lang=uk|publisher=Юлія Тимошенконың ресми сайты|date=2010-08-24|accessdate=2023-12-28}} {{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20100901140652/http://www.tymoshenko.ua/uk/article/s9zx9mz3}}&lt;/ref&gt; Тимошенко орыстілді Днепропетровск тұрғындары [[украин тілі]]н [[Украин Кеңестік Социалистік Республикасы|кеңес заманы]]нда түсінген және Украинадағы [[орыс тілі]]не қатысты мәселелер «асыра айтылған, не мүлдем жоқ».&lt;ref name=&quot;kommersant&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.kommersant.com/p883325/r_1/PACE_Ukrainian_presidential_election/|title=Yulia Tymoshenko Won't Be President|lang=en|publisher=[[Коммерсантъ]]|date=2008-04-17|accessdate=2023-12-28}} {{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20081120154839/https://www.kommersant.com/p883325/r_1/PACE_Ukrainian_presidential_election/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;financial&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.unian.info/society/138485-tea-with-the-financial-times-yulia-tymoshenko.html|title=Tea with the Financial Times: Yulia Tymoshenko|lang=en|publisher=[[УНІАН]]|date=2008-08-18|accessdate=2023-12-28}}&lt;/ref&gt; Тимошенко орыс тілінің екінші ресми тіл болуына қарсы. Украин тіліне өзінің көзқарасы ретінде ол былай деді: «Мен украинша ойлайтын болдым, бірақ сонда да орысша өте жақсы сөйлей аламын. Орыстілді Днепропетровск өлкесінде өскендігімнен Үкіметке келгенде украинша аса білмейтінмін және сол себептен мүмкіндігімше тез үйреніп алдым».&lt;ref name=&quot;kommersant&quot; /&gt;

== Сайлаудардағы нәтижелері ==
=== Президент сайлаулары ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! rowspan=&quot;2&quot;|Сайлауы
! rowspan=&quot;2&quot;|Партиясы
! colspan=3|Бірінші айналым
! colspan=3|Екінші айналым
|-
!Дауыс саны
!%
!Нәтижесі
!Дауыс саны
!%
!Нәтижесі
|-
| [[Украинадағы президент сайлауы (2019)|2019]]&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.rferl.org/a/final-results-from-ukraine-presidential-election-give-zelenskiy-30-percent-of-vote/29860319.html|title=Final Ukraine Results Give Zelenskiy 30 Percent Of Presidential Vote|newspaper=Radio Free Europe/Radio Liberty|date=4 April 2019 |language=en|access-date=21 April 2019}}&lt;/ref&gt;
| [[Батьківщина]]
| 2,532,452
| 13.40%
| {{no|Үшінші}}
| {{n/a}}
| {{n/a}}
| {{no|Жеңілді}}
|-
| [[Украинадағы президент сайлауы (2014)|2014]]&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.nrcu.gov.ua/en/148/566632/ |title=Poroshenko wins presidential election with 54.7% of vote – CEC |publisher=[[Radio Ukraine International]] |date=29 May 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140529212731/https://www.nrcu.gov.ua/en/148/566632/ |archive-date=29 May 2014  }}&lt;br /&gt;{{in lang|ru}} [https://telegraf.com.ua/ukraina/politika/1300294-rezultatyi-vyiborov-prezidenta-ukrainyi-2014-tsik-obrabotala-51-99.html Results election of Ukrainian president], Телеграф (29 May 2014)&lt;/ref&gt;
| [[Батьківщина]]
| 2,310,050
| 12.81%
| {{no|Екінші}}
| {{n/a}}
| {{n/a}}
| {{no|Жеңілді}}
|-
| [[Украинадағы президент сайлауы (2010)|2010]]&lt;ref&gt;{{in lang|uk}} [https://gazeta.ua/index.php?id=324402 ЦВК оприлюднила офіційні результати 1-го туру виборів], Gazeta.ua (25 January 2010)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.sras.org/russian_journalism_feb_2010 |title=Yulia Timoshenko received 45.47 percent, or 11.6 million votes |access-date=11 March 2014 |archive-date=30 November 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101130035316/https://sras.org/russian_journalism_feb_2010 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
| [[Батьківщина]]
| 6,159,810
| 25.05%
| {{Pending|Екінші}}
| 11,593,357
| 45.47%
| {{no|Жеңілді}}
|-
|}

=== Парламент сайлаулары ===
{| class=wikitable style=text-align:center
|-
! rowspan=&quot;2&quot; |'''Сайлау'''
! colspan=&quot;4&quot; scope=&quot;col&quot; |Нәтижесі 
! rowspan=&quot;2&quot; |Орны
! rowspan=&quot;2&quot; |Позициясы
|-
!'''Дауыс саны'''
!'''%'''
!'''Мандат саны'''
!'''+/–'''
|-
! rowspan=&quot;3&quot; |[[Украинадағы парламент сайлауы (2002)|2002]]
| colspan=&quot;2&quot; rowspan=&quot;3&quot; |[[Юлия Тимошенко блогы]]мен бірге
| rowspan=&quot;3&quot; |{{Партия/Орындар|22|450|crimson}}
| rowspan=&quot;3&quot; |Жаңа
| rowspan=&quot;3&quot; | 5-орында
|{{No2|Оппозиция (2002–2005)}}
|-
|{{Yes2}} Үкімет (2005)
|-
|{{No2|Оппозиция (2005–2006)}}
|-
![[Украинадағы парламент сайлауы (2006)|2006]]
| colspan=&quot;2&quot; |[[Юлия Тимошенко блогы]]мен бірге
|{{Партия/Орындар|129|450|crimson}}
|{{Өсім}} 107
|{{Өсім}} 2-орында
|{{no2|Оппозиция}}
|-
! rowspan=&quot;2&quot; |[[Украинадағы парламент сайлауы (2007)|2007]]
| colspan=&quot;2&quot; rowspan=&quot;2&quot; |[[Юлия Тимошенко блогы]]мен бірге
| rowspan=&quot;2&quot; |{{Партия/Орындар|156|450|crimson}}
| rowspan=&quot;2&quot; |{{Өсім}} 27
| rowspan=&quot;2&quot; |{{Өзгеріссіз}} 2-орында
|{{yes2}} Үкімет (2007–2010)
|-
|{{no2|Оппозиция (2010–2012)}}
|-
!2012
|5,208,402
|25.54%
|{{Партия/Орындар|101|450|crimson}}
|{{Құлдырау}} 55
|{{Өзгеріссіз}} 2-орында
|{{no2|Оппозиция}}
|-
! rowspan=&quot;2&quot; |2014
| rowspan=&quot;2&quot; |893,549
| rowspan=&quot;2&quot; |5.68%
| rowspan=&quot;2&quot; |{{Партия/Орындар|19|450|crimson}}
| rowspan=&quot;2&quot; |{{Құлдырау}} 82
| rowspan=&quot;2&quot; |{{Құлдырау}} 6-орында
|{{yes2}} Коалициялық үкімет (2014–2015) 
|-
|{{no2|Оппозиция (2015–2019)}}
|-
! rowspan=&quot;2&quot; |2019
| rowspan=&quot;2&quot; |1,158,189
| rowspan=&quot;2&quot; |8.18%
| rowspan=&quot;2&quot; |{{Партия/Орындар|26|450|crimson}}
| rowspan=&quot;2&quot; |{{Өсім}} 7
| rowspan=&quot;2&quot; |{{Өсім}} 3-орында
| style=&quot;background:#FFFFDD&quot;| Қолдау көрсеткен (2019)
|-
|{{no2|Оппозиция (2019 қараша бері)}}
|-
|}

== Жеке өмірі ==
Жұбайы Олександр Тимошенкомен байқамай танысты, телефон нөмірін шатастырып алған Олександр байқамай Юлияға қоңырау шалған, бірақ екеуі сонда да әңгімесін жалғастыра берді.&lt;ref name=&quot;pravda&quot; /&gt; Қызы {{iw|Євгенія Олександрівна Тимошенко|Євгенія Олександрівна Тимошенко|uk|Тимошенко Євгенія Олександрівна}}, Лондон экономика мектебінде білім алған.&lt;ref name=&quot;pravda&quot; /&gt;

Юлия Тимошенко [[Украин тілі|украин]], [[Орыс тілі|орыс]] және [[Ағылшын тілі|ағылшын]] тілдерін меңгерген.&lt;ref name=&quot;rbkpremyer&quot; /&gt;

== Мәдени және саяси беделі ==
Юлия Тимошенконы сөзуар адам қылып сипаттайды,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.kyivpost.com/news/politics/detail/58428/|title=Ukraine's Yanukovich shuns TV face-off with rival|lang=en|publisher=Kyiv Post|date=2010-02-01}}{{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20110128152034/https://www.kyivpost.com/news/politics/detail/58428/}}&lt;/ref&gt; сөзшең болғанының көмегімен ол [[Қызғылт сары төңкеріс]] кезінде украиналық саясаттағы белгілі тұлғаларының бірі болды.

Тимошенконың сыншылары оның олигарх болу жолын әділ емес деп санады. Оның бұрынғы әріптесі, бұрынғы премьер [[Павел Иванович Лазаренко|Павел Лазаренко]] Америка Құрама Штаттарында [[Ақшаның жылыстауы|ақша жылыстағаны]], жемқорлық және алаяқтық үшін сотталған еді.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/5287870.stm|title=Former Ukraine PM is jailed in US|lang=en|publisher=[[BBC News]]|date=2010-02-01|accessdate=2023-12-28}}&lt;/ref&gt; Алайда 2004 жылғы 7 мамырда Калифорния Солтүстік ауданының аудандық сотының судьясы Мартин Дженкинс Тимошенконың Лазаренко қылмысына қатысын жоққа шығарды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.rferl.org/content/article/1052721.html|title=Many Charges Dropped Against Ukraine's Ex-Premier|lang=en|publisher=[[Азаттық радиосы]]|author=Купчинський, Роман|date=2004-05-10|accessdate=2023-12-28}}&lt;/ref&gt;

Тимошенконың олигархтан қарапайым азаматқа айналу жолын сайлаушылардың үлкен бөлігі адал, нәтижелі деп санады.&lt;ref name=&quot;kuzio4&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.nytimes.com/2006/01/01/magazine/bitter-orange.html|title=Bitter Orange|lang=en|publisher=[[New York Times]]|author=Слівка, Андрій|accessdate=2023-12-28}}&lt;/ref&gt; Алайда оның салтанатты өмір салтын ұстанатынын украиналық жаңалықтар біраз сынға алатын.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tabloid.pravda.com.ua/brand/4a391ace277c4/|title=Тимошенко і &quot;Віттон&quot; – Люксембурзький &quot;мове тон&quot;|lang=uk|publisher=ТАБЛОІД|date=2009-06-17|accessdate=2023-12-28}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tabloid.pravda.com.ua/brand/4922e4a28d23c/|title=Юлія Тимошенко і Катерина Ющенко вдарили по Chanel|lang=uk|publisher=ТАБЛОІД|date=2008-11-19|accessdate=2023-12-28}}&lt;/ref&gt;

Ющенко үкіметіне тұңғыш келгенде Тимошенко украинша білмейтін. Алайда кейін ол украин тілін үйреніп алды.&lt;ref name=&quot;financial&quot; /&gt;

[[Forbes]] журналы Тимошенконы әлемдегі ең ықпалды әйелдер тізіміне үш түрлі рет қосқан. 2005 жылғы оның тұңғыш премьерлігі кезінде ол бұл тізімде үшінші орында еді ([[Кондолиза Райс]] пен [[У И]]ден кейінгі).&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.forbes.com/2005/07/27/powerful-women-world-cz_05powom_land.html|title=The 100 Most Powerful Women|lang=en|publisher=[[Forbes]]|author=MacDonald, Elizabeth және Schoenberger, Chana R.|date=2005-07-29|accessdate=2023-12-28}}&lt;/ref&gt; 2008 жылы ол 17-орында&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.forbes.com/lists/2008/11/biz_powerwomen08_The-100-Most-Powerful-Women_Rank.html|title=The 100 Most Powerful Women|lang=en|publisher=[[Forbes]]}}&lt;/ref&gt; және 2009 жылы 47-орында&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.forbes.com/lists/2009/11/power-women-09_Yulia-Tymoshenko_PGEZ.html|title=The 100 Most Powerful Women|lang=en|publisher=[[Forbes]]}}&lt;/ref&gt; болды. Украиналық ФОКУС журналы оны 2006–2010 жылдары аралығында Украинадағы ең ықпалды әйел деп атады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tabloid.pravda.com.ua/focus/4ce52c33d597e/|title=ТОП-100 найвпливовіших жінок: родички Кучми та Ющенка і &quot;невмируща&quot; Тимошенко|lang=en|publisher=ТАБЛОІД|date=2010-11-18|accessdate=2023-12-28}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://focus.ua/rating/archive/2010/ratings/156273|title=100 самых влиятельных женщин Украины. Рейтинг Фокуса|lang=en|publisher=ФОКУС|date=2010-11-18|accessdate=2023-12-28}}&lt;/ref&gt; Қызғылт сары төңкерістің барысында оны «Төңкерістің [[Жанна д’Арк]]і» деп те атап кеткен.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/7025980.stm|title=The queen of Ukraine's image machine|lang=en|publisher=[[BBC News]]|author=Westcott, Kathryn|date=2007-10-04|accessdate=2023-12-28}}&lt;/ref&gt;

Тимошенконың бұрынғы одақтасы және елдің бұрынғы [[Украина президенті|президенті]] [[Виктор Андреевич Ющенко|Виктор Ющенко]] 2009 жылғы қарашада: &quot;Мен Юлия Тимошенконың премьер-министр лауазымында өткізген әр аптасы елді апатқа апарып соққанына сенімдімін. Юлия Тимошенконың кесірінен бұл дағдарыс [орын алды]».&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.unian.info/politics/292921-tymoshenkos-activity-at-post-of-prime-minister-is-reason-of-crises-in-ukraine-yushchenko.html|title=Tymoshenko’s activity at post of Prime Minister is reason of crises in Ukraine – Yushchenko|lang=en|publisher=[[УНІАН]]|date=2009-11-24|accessdate=2023-12-28}}&lt;/ref&gt; Ющенко Тимошенконы Ресейдің қалауын орындап жүр деп айыптады, Тимошенконың өзі бұл тұжырымдарды жоққа шығарған.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/4848942.stm|title=Profile: Yulia Tymoshenko|lang=en|publisher=[[BBC News]]|accessdate=2023-12-28}}&lt;/ref&gt; 2010 жылғы 31 мамырда Ющенко Тимошенконы өзінің «басты қателігі» деп атады, оны екі түрлі рет билікке қойғаны үшін өкінгенін айтты.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://blogs.pravda.com.ua/authors/okara/4b7ab48397fe5/page_3/|title=Ющенко, прощай! (6) Главная ошибка Ющенко – Тимошенко. Кто стал нашей главной ошибкой?|lang=ru|publisher=[[Українська правда]]|date=2010-02-16|accessdate=2023-12-28}}&lt;/ref&gt; Саясаттанушы доктор [[Тарас Кузьо]]ның айтуынша Ющенко Тимошенкодан кегін алуды мемлекеттің мүделлерінен жоғары қойды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.kyivpost.com/news/opinion/op_ed/detail/116989/|title=Tymoshenko’s imprisonment: The Yushchenko factor|lang=en|publisher=Kyiv Post|author=[[Тарас Кузьо|Кузьо, Тарас]]|date=2010-02-16}} {{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20111116025514/https://www.kyivpost.com/news/opinion/op_ed/detail/116989/}}&lt;/ref&gt;

[[Аймақтар партиясы]] төрағасының орынбасары [[Борис Викторович Колесников|Борис Колесников]] 2010 жылғы 11 ақпанда «Тимошенко Украинаның заманауи тарихындағы ең тиімді саясаткер болды» деп мәлімдеді.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.kyivpost.com/news/politics/detail/59285/|title=Regions Party calls Tymoshenko most effective opposition figure in Ukraine|lang=en|publisher=Kyiv Post}} {{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20100213164447/https://www.kyivpost.com/news/politics/detail/59285/}}&lt;/ref&gt; Бірыңғай сыртқы және қауіпсіздік саясаты бойынша Еуропаның бұрынғы жоғары өкілі [[Хавьер Солана]] Тимошенконы «қандай ұстанымыңыз болса да, сөзсіз патриот» деп сипаттады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.kyivpost.com/news/politics/detail/62960/|title=Solana happy with Tymoshenko's constructive mood in opposition|lang=en|publisher=Kyiv Post}} {{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20110605065144/https://www.kyivpost.com/news/politics/detail/62960/}}&lt;/ref&gt;

Бірнеше газет пен телевизия бағдарламасы Тимошенконы Ю ханым ({{lang-uk|Леді Ю}}, {{lang-ru|Леди Ю}}) деп атап кеткен.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://5.ua/newsline/179//71350/|title=Історія об'єднання &quot;Нашої України&quot; та БЮТ [репортаж, відео]|lang=ru|publisher=5.ua|date=2010-12-21|accessdate=2023-12-28}} {{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20110727225023/https://5.ua/newsline/179//71350/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://donbass.ua/news/politics/2010/11/27/chetyre-dela-ledi-ju.html|title=Четыре дела Леди Ю|lang=ru|publisher=donbass.ua|date=2010-11-27|accessdate=2023-12-28}}&lt;/ref&gt;

«Рейтинг» социологиялық тобының мәліметі бойынша Юлия Тимошенко 2021 жылғы сәуір айының басында елдегі ең сенімді саясаткер ретінде үшінші орынға шықты, одан жоғары жайғасқан тек [[Украина президенті|президент]] [[Владимир Александрович Зеленский|Зеленский]] мен [[Верховна рада]]ның [[Верховна рада төрағаларының тізімі|сол кездегі төрағасы]] [[Дмитрий Александрович Разумков|Разумков]] болды.

;Тимошенко туралы деректі фильмдер
* 2010 — «Yulia», америкалық деректі фильм;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt1922793/|title=Yulia (2010)|lang=en|publisher=[[IMDb]]|accessdate=2023-12-28}}&lt;/ref&gt;
* 2011 — НАТО Парламенттік Ассамблеясының депутаттарына көрсетілген 20 минуттық деректі фильм;&lt;ref&gt;{{YouTube|oQlt4W2PJ1I|The trial of Yulia Tymoshenko. True story.}}&lt;/ref&gt;

;Тимошенко туралы кітаптар
* 2007 — «Юлія, Юлечка» —— Антоніна Уляхина (Днепропетровск)
* 2007 — «Юлія, Юлія Володимирівна» —— Антоніна Уляхина (Днепропетровск)

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер|3}}
{{Украина премьер-министрлері}}
[[Санат:Юлия Тимошенко| ]]
[[Санат:Украина саясаткерлері]]
[[Санат:Алфавит бойынша саясаткерлер]]
[[Санат:КСРО инженерлері]]
[[Санат:Украина инженерлері]]
[[Санат:КСРО экономистері]]
[[Санат:Украина экономистері]]
[[Санат:Кәсіпкер әйелдер]]
[[Санат:Саясаттағы Украина әйелдері]]
[[Санат:Премьер-министр әйелдер]]
[[Санат:Батьківщина мүшелері]]
[[Санат:Украина Верховна Радасының II шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Украина Верховна Радасының III шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Украина Верховна Радасының IV шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Украина Верховна Радасының V шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Украина Верховна Радасының VI шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Украина Верховна Радасының VII шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Украина Верховна Радасының VIII шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Украина Верховна Радасының IX шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Еуромайдан]]
[[Санат:XX ғасыр саясаткерлері]]
[[Санат:XXI ғасыр саясаткерлері]]
[[Санат:XX ғасыр экономистері]]
[[Санат:XXI ғасыр экономистері]]
[[Санат:XX ғасыр инженерлері]]
[[Санат:XXI ғасыр инженерлері]]
[[Санат:Днепр ұлттық университеті түлектері]]
[[Санат:Экономика ғылымдарының кандидаттары]]</text>
      <sha1>gdct8m7q0zhysdwfh4qyftdpa1zobue</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Верховна Рада ғимараты</title>
    <ns>0</ns>
    <id>733938</id>
    <revision>
      <id>3631582</id>
      <parentid>3350798</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T15:48:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Nurken [[Украина Жоғарғы Кеңесі ғимараты]] бетін [[Верховна Рада ғимараты]] бетіне жылжытты</comment>
      <origin>3350798</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10288" sha1="cz6h47r4w9oyd7j8nkeyfq535q51vt6" xml:space="preserve">{{Ғимарат
| ғимараттың аты     = Украина Жоғарғы Кеңесі ғимараты
| шынайы аты         = Будівля Верховної Ради України
| бұрынғы атауы      = 
| балама аты         = Будинок Верховної Ради України
| статусы            = Жергілікті маңызы бар сәулет ескерткіші
| суреті             = Small logo of the Verkhovna Rada of Ukraine.svg
| ені                = 
| сурет атауы        = 
| позициялық карта   = Украина
 |lat_dir = N|lat_deg = 50|lat_min = 26|lat_sec = 50
 |lon_dir = E|lon_deg = 30|lon_min = 32|lon_sec = 13
| карта атауы        = 
| карта ені          = 
| ғимараттың үлкен жетістігі  =
| ізашары            = 
| ізбасары           = 
| ғимарат түрі       = 
| сәулет стилі       = Украиндық классика
| қолданылуы         = 
| орналасуы          = 
| мекен жайы         = Михаил Грушевский көшесі 5, [[Киев]] қаласы, [[Украина]]
| қала               = [[Киев]]
| мемлекет           = {{Байрақ|Украина}}
| қазіргі жалдаушы   = [[Верховна Рада|Украина Парламенті]]
| ғимараттың маңыздылығы  = 
| құрылысы басталды  = 1936
| құрылысы аяқталды  = 1939
| ашылған уақыты     = 
| жөнделген уақыты   = 1945—47
| жабылған уақыты    = 
| бұзылған уақыты    = [[Екінші дүниежүзілік соғыс]]
| құны               = 
| жөндеу құны        = 
| биіктігі           = 40 м
| төбесі             = 30 м
| антеннаның төбесі  = 
| шатыры             = 20 м
| ең соңғы қабат     = 
| обсерватория       = 
| құрылыс материалы  = 
| көлемі             = 
| диаметрі           = 16 м
| басқа да өлшемдері = 
| қабаттар саны      = 3
| ғимараттың ішкі ауданы    = 650 м² (отырыс залы)
| лифтілер           = 
| тапсырыс беруші    = 
| иемденуші          = 
| басқарушы орган    = 
| сәулетшісі         = [[Наталья Борисовна Чмутина|Наталья Чмутина]]
| сәулет фирмасы     = 
| салушы             = 
| инженері           = 
| инженер-құрылысшы     = 
| басқа да дизайнерлер  = 
| сметашы            = 
| бас мердігер       = 
| марапаттары        = 
| дүкендер саны      = 
| бөлмелер саны      = 
| көлік тұрағы       = 
| сайты              = [https://goo.gl/maps/Zm3LoMcWek72 Google 3D Туры]
}}
'''Украина Жоғарғы Кеңесі ғимараты''' ({{lang-uk|Будівля Верховної Ради України}}) — [[Киев]] қаласының орталығында, [[Печерськ ауданы]]нда, [[Конституция алаңы (Киев)|Конституция алаңында]] орналасқан ғимарат. 

Сәулетші [[Владимир Игнатьевич Заболотный|Владимир Заболотный]] дизайнымен құрылып, [[1939 жыл]]ы ашылған ғимарат [[Верховна Рада|Украина Жоғарғы Кеңесінің]] отырыстарын өткізу үшін пайдалынылады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.dnabb.org/modules.php?name=Pages&amp;go=page&amp;pid=211|title=Чмутіна Наталія Борисівна (1912–2005)|last=|first=|date=|website=|publisher=|language=|accessdate=|archive-date=19 березня 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170319111047/http://www.dnabb.org/modules.php?name=Pages&amp;go=page&amp;pid=211}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2017-03-19 |title=Державна наукова архiтектурно-будiвельна бiблiотека iмені В.Г.Заболотного |url=http://www.dnabb.org/modules.php?name=Pages&amp;go=page&amp;pid=211 |access-date=2023-02-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170319111047/http://www.dnabb.org/modules.php?name=Pages&amp;go=page&amp;pid=211 |archive-date=2017-03-19 }}&lt;/ref&gt;

Ғимарат Михаил Грушевский көшесінің шығыс жағында [[Украина Министрлер Кабинеті]] ғимаратының алдында орналасқан және [[Мариинский сарайы]]мен, [[Мариинский саябағы]]мен және жаяу жүргіншілер саябақ-алаңымен қоршалған.

== Құрылыс тарихы ==
[[1934 жыл]]ы [[Украин Кеңестік Социалистік Республикасы|УКСР]] астанасы [[Харьков]]тен [[Киев]]ке ауыстырылғаннан кейін Киевтің құрылысы мен қайта құрудың бас жоспары жасалып, бекітілді.

[[1936 жыл]]дың ақпан айында «Бүкіл украиналық орталық атқару комитетінің» отырыстарына арналған ғимараттың ең жақсы жобасына сәулет конкурсы жарияланды, оған ең үздік мамандар, [[Украин Кеңестік Социалистік Республикасы|УКСР]]-дің атақты сәулетшілері Валериан Рыков, [[Владимир Игнатьевич Заболотный|Владимир Заболотный]], Сергей Григорьев және Яков Штейнберг жұмылдырылды. Қазылар алқасы Владимир Заболотный ұсынған жобаны таңдады.

Украина парламентінің ғимараты [[1936 жыл|1936]]—[[1939 жыл|1939]] жылдары салынды және 1939 жылдың жаз мезгілінің басында оны мемлекеттік комиссия «өте жақсы» деген бағамен қабылдады.

[[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]] Жоғарғы Кеңес Төралқасының [[1940 жыл]]ғы [[10 қаңтар]]дағы Жарлығымен Украина КСР Жоғарғы Кеңесі ғимаратын салудағы табысты жұмысы үшін жобаның авторы, [[профессор]] В.Г. Заболотный және құрылыс бастығы, [[инженер]] Г. И. Пинскер Украина КСР Жоғарғы Кеңес Төралқасының Құрмет грамоталарымен марапатталып, ақшалай сыйлықтарға ие болды (тиісінше 5000 және 3000 рубль).

Жобаның авторы Владимир Заболотный [[1940 жыл]]ы Мемлекеттік сыйлыққа ие болып, Киев қаласының бас сәулетшісі болып тағайындалды. Ғимарат сәулеті сол уақытқа тән классикалық әдістер мен формаларды қамтиды. Ашық түсті және табиғи ландшафтпен үйлесуі оны нағыз Киев ғимаратына айналдырады. Жоғарғы Кеңес ғимараты «украин сәулетінің классикасының» үлгісі болып табылады.

[[1939 жыл]]ғы [[25 шілде]]сінен бастап Михаил Грушевский көшесі 5 мекенжайында орналасқан Жоғарғы Кеңес ғимаратында [[Верховна Рада|Украина Жоғарғы Кеңесінің]] отырыстары өтеді.

== «Рада» жүйесі ==
Әрбір Украина халық депутатына тиісті функциялары бар «Рада-2» жүйесінің электрондық панелімен жабдықталған жеке жұмыс орны тағайындалады: тіркеу, дауыс беру, сөз сөйлеуге отыратын жерден жазылу, отыратын жерден сөйлеуге арналған микрофон және шағын монитор. Жүйені әзірлеген Анатолий Морозов.

'''Шағын компьютерде Украина Жоғарғы Кеңесінің ағымдағы жалпы отырысының барысы туралы ақпаратты алуға болады:'''
* жалпы отырыстың күн тәртібі
* орыннан сөз сөйлеуге кезек
* дауыс берудің жалпы қорытындысы
* депутаттық корпустың құрамы
* халық депутаттарын анықтау
* алқалы талқылауға депутаттардың қатысу мүмкіндігі

== Галерея ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; widths=140px heights=140px&gt;
Сурет:Verh rad.jpg|Украина Жоғарғы Кеңесі ғимараты, 1952 жыл
Сурет:Місяць над Верховною Радою.jpg|Украина Жоғарғы Кеңесі ғимараты, 2017 жыл
Сурет:Verkhovna rada kyiv.jpg|Украина Жоғарғы Кеңесі
Сурет:Протест проти змін до Конституції України 04.JPG|Украина Жоғарғы Кеңесі ғимаратының алдындағы наразылық шаралары, 2015 жыл
&lt;/gallery&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Верховна Рада]]
[[Санат:Киев ғимараттары мен құрылыстары]]
[[Санат:Печерськ ауданы]]
[[Санат:Украина үкіметтік ғимараттары]]</text>
      <sha1>cz6h47r4w9oyd7j8nkeyfq535q51vt6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қуат Әуесбайұлы Әуесбай</title>
    <ns>0</ns>
    <id>734063</id>
    <revision>
      <id>3631685</id>
      <parentid>3526118</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T04:58:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Qanattan</username>
        <id>153055</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Еңбек жолы */</comment>
      <origin>3631685</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23710" sha1="8a1n62omz0agl7ugw7pjaal0rys8ktr" xml:space="preserve">
{{Тексерілмеген мақала|date=наурыз 2024}}{{Тұлға
 |Есімі                 = Қуат Әуесбай
 |Шынайы есімі          = 
 |Сурет                 = Қуат Әуесбай.jpg
 |Сурет ені             =
 |Сурет атауы           = 
 |Туған кездегі есімі = 
 |Туған күні          = 07.05.1985
 |Туған жері          = {{туғанжері|Қордай|Қордай ауданы}}, [[Жамбыл облысы]], {{KAZ}} &lt;br/&gt; (Отар ауылы, Қордай ауданы, Жамбыл облысы, [[ҚазКСР]])
 |Мансабы               = [[Журналист]], [[Медиа журналистика|медиа]][[менеджер]], [[PhD-доктор|PhD]]
 |Азаматтығы            = {{KAZ}}
 |Ұлты                  = [[қазақтар|қазақ]]
 |Әкесі                 = [[Әуесбай Бақбергенұлы]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=Әуесбайдың әдебі|url=https://aqjolgazet.kz/124759/auesbajdyn-adebi/zhanalyqtar/|publisher=aqjolgazet.kz|lang=kz|accessdate=2022-04-09|date=2021-04-23}}&lt;/ref&gt;
 |Анасы                 = Рабиға Сақыпқызы
 |Жұбайы                = Шынар Қорғасбек, журналист
 |Балалары              = Айша, Аяла, Мерей, Адия, Лашын 
 |Марапаттары           = [[Ақпарат саласының үздігі төсбелгісі|«Ақпарат саласының үздігі» төсбелгісі]], [[Ерен еңбегі үшін медалі|«Ерен еңбегі үшін» медалі]]   
 |Сайты                 =  
 |Блогы                 = 
 |Басқалары             = 
 |Commons               = 
}}
'''Қуат Әуесбайұлы Әуесбай''' ({{lang-en|Kuat Auyesbay}}, [[7 мамыр|07 мамыр]] [[1985 жыл]]ы, [[Жамбыл облысы]], [[Красногор ауданы]], [[Отар (Жамбыл облысы)|Отар ауылы]] (қазіргі [[Қордай ауданы]], [[Жамбыл облысы]]) — [[журналист]], [[Медиа журналистика|медиа]][[менеджер]], [[PhD-доктор|PhD]]. 

== Өмірбаяны ==
[[1985 жыл]]ы [[7 мамыр]]да Жамбыл облысы, [[Қордай ауданы]], [[Отар ауылдық округі|Отар ауылында]] [[ұстаз]]дар [[отбасы]]нда дүниеге келген. [[2003 жыл|2003 ж.]] [[Тараз|Тараз қ-ғы]] №12 [[Керімбай Бұралқыұлы|Керімбай]] [[Орта мектеп|орта мектебін]] бітірді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Спустя 20-лет|url=https://www.youtube.com/watch?v=JHsDiY8XRAA
|publisher=Jambyl TV|lang=ru|accessdate=2024-04-09|date=2023-06-02}}&lt;/ref&gt; Мектеп қабырғасында жүріп, мемлекет қайраткері, болыстық қызмет атқарған Керімбай Бұралқылұлы туралы қалалық газетке «Керімбай баба кім болған?» мақаласын жазып, соның нәтижесінде Керімбай бабаның еңселі ескерткішінің мектеп алдына орнатылуына себепші болады.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Керімбай бабаны тұғырына қондырған мектеп оқушысы|url=https://www.youtube.com/watch?v=B6PdMg84-O0|publisher=Jambyl TV|lang=kk|accessdate=2024-04-09|date=2023-06-02}}&lt;/ref&gt;      
Қуат Әуесбай  журналистік кәсібін ғылыми-педагогикалық қызметпен ұштастырған медиа саласы маманы.
=== Білімі ===
*2003-2007 жж. [[Қазақ ұлттық университеті|Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық университетінің]] [[журналистика]] [[Факультет|факультетінде]] оқыды; 
*2014-2016 жж. [[Еуразия ұлттық университеті|Л.Гумилев атындағы Еуразия Ұлттық университетінің]] [[журналистика]] және [[саясаттану]] [[факультет]]інің [[Магистратура|магистратурасы]], [[әлеуметтік ғылымдар]] [[Магистр|магистры]];
*2018-2021 жж. [[Еуразия ұлттық университеті|Л.Гумилев ат. ЕҰУ]] [[журналистика]] және [[саясаттану]] [[факультет]]інің [[докторантура]]сы, [[Докторантура|PhD]].&lt;ref&gt;{{cite web|title=Кафедра докторанты латын графикасындағы «Тіл-Қазына» газеті редакторы болып тағайындалды|url=https://fjp.enu.kz/post/-teleradio-zh-ne-o-ammen-bajlanys-kafedrasyny-doktoranty-uat-uesbaj-latyn-grafikasynda-y-t-ysh-basylym-til-azyna-gazetini-redaktory-bolyp-ta-ajyndaldy|publisher=fjp.enu.kz|lang=kk|accessdate=2016-04-09|date=2018-03-18}}&lt;/ref&gt;
*[[Еуразия ұлттық университеті|Л.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің]] [[журналистика]] және [[әлеуметтік ғылымдар]] [[Факультет|факультетінде]] «8D032 – [[Журналистика]] және [[Ақпарат|ақпарат»]] («6D050400 – Журналистика», «8D03204 Журналистика»)  кадрларды даярлау бағытындағы диссертациялық кеңестің мәжілісінде Қуат Ауесбай  [[PhD-доктор|PhD (философия докторы)]] ғылыми дәрежесін алу үшін  «Қазіргі мерзімді баспасөз менеджменті мен маркетингі: әлемдік тәжірибе және отандық басылымдар мәселелері»   тақырыбында диссертация қорғады, (қорғау уақыты: 06.12.2025 ж.).  Ғылыми жетекші: Л. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті журналистика және әлеуметтік ғылымдар факультетінің профессоры [[Қайрат Өмірбайұлы Сақ|Қайрат Сақ]].&lt;ref&gt;{{cite web|title=Қуат Әуесбайға философия докторы (PhD) дәрежесі берілді|url=https://с/kz/news/6215
|publisher=fjp.enu.kz|lang=kk|accessdate=2025-12-07|date=2025-12-06}}&lt;/ref&gt;

=== Еңбек жолы===
*2005-2007 жж. «Ана тілі» [[республика]]лық [[газет]]інде [[тілші]]; 
*2007-2008 жж. [[Айқын (газет)|«Айқын» республикалық газетінің]] [[Жамбыл облысы]] бойынша меншікті [[тілші]]сі; 
*2007-2008 жж. ҚР Жер ресурстарын басқару агенттігі Мемжер ғылыми өндірістік орталығы «Баспа және редакциялау» бөлімінің меңгерушісі-«Қазақстан жер ресурстары» [[журнал]]ының [[Бас редактор (редактор)|бас редакторы]];
*2008-2010 жж. [[Ақ желкен|«Ақ желкен» журналы]] [[бас редактор]]ының орынбасары;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Мерейлі жасың құтты болсын, «Ақ желкенім»!|url=https://aqzhelken.kazgazeta.kz/news/34058|publisher=aqzhelken.kazgazeta.kz|lang=kk|accessdate=2026-04-09|date=2015-05-19}}&lt;/ref&gt;  
*2010-2014 жж.«Халық сөзі» республикалық қоғамдық-саяси [[газет]]інің [[бас редактор]]ы;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Оқырманға ыңғайлы болсын деген ниетпен газетті жинақ етіп шығардық»|url=https://www.youtube.com/watch?v=QvN76olDDX0|publisher=Qazaqstan TV|lang=kk|accessdate=2014-04-09|date=2013-09-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Халық сөзі» газеті «Халық әндері» қайырымдылық концертін ұйымдастырды|url=https://www.youtube.com/watch?v=LxyeXRp9Qns|publisher=Qazaqstan TV|lang=kk|accessdate=2012-04-09|date=2011-06-22}}&lt;/ref&gt;
*[[2014 жыл|2014 ж.]] ҚР Парламенті [[Сенат]]ы төрағасының хатшылығы;
*2015-2017 жж. ҚР Ұлттық [[музей]]інің Жұртшылықпен байланыс бөлімінің меңгерушісі – «Ұлттық музей» [[газет]]інің [[бас редактор]]ы;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Қуат Әуесбай «Таңшолпан» хабарында|url=https://www.youtube.com/watch?v=CZ1qAbn0WsM&amp;t=83s|publisher=Qazaqstan TV|lang=kk|accessdate=2026-04-09|date=2015-05-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Қуат Әуесбай Ахмет Ясауи университетінде|url=https://www.youtube.com/watch?v=DGmZzLwZa1A|publisher=Eri TV|lang=kk|accessdate=2020-04-09|date=2019-06-20}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Қуат Әуесбай «Таңшолпан» хабарында|url=https://www.youtube.com/watch?v=LUTC0MH8wl8|publisher=Qazaqstan TV|lang=kk|accessdate=2020-04-09|date=2015-02-24}}&lt;/ref&gt;
*2015-2016 жж. Еуразиялық Топ ЖШС Сыртқы корпоративтік коммуникациялар бөлімінің сарапшысы;
*2015-2017 жж. «Astana News» ЖШС директоры;
*[[2017 жыл|2017 ж.]] [[Атырау-Ақпарат|«Атырау-Ақпарат»]] ЖШС директорының орынбасары;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Белгілі журналист Қуат Әуесбай жаңа қызметке тағайындалды|url=https://kaz.inform.kz/news/belgili-zhurnalist-kuat-auesbay-zhana-kyzmetke-tagayyndaldy_a3058457/|publisher=kaz.inform.kz|lang=kk|accessdate=2018-04-09|date=2017-06-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Бұл – бізге тәуелсіздік берген зор мүмкіндік»|url=https://atr.kz/qogam/b-l-bizge-t-uelsizdik-bergen-zor-m-mkindik/|publisher=atr.kz|lang=kk|accessdate=2018-04-09|date=2017-10-17}}&lt;/ref&gt;
*2017-2018 жж. [[Жамбыл облысы|Жамбыл облыстық]] «Ақ жол» [[газет]]інің [[редакция]]сы» ЖШС директор-[[Бас редактор (редактор)|бас редакторы]];&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ақ жол газетінде жаңа басшы|url=https://aqjolgazet.kz/58567/aq-zholda-zhana-basshy/aleumet/|publisher=kaz.inform.kz|lang=kk|accessdate=2018-04-09|date=2017-04-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Акыны-импровизаторы покажут своё мастерство на страницах газеты|url=https://ztgzt.kz/bez-zvukov-dombry/|publisher=ztgzt.kz|lang=ru|accessdate=2019-04-09|date=2018-01-20}}&lt;/ref&gt;
*[[2018 жыл|2018 ж.]] [[Латын әліпбиі|Латын қарпіндегі]] тұңғыш «Til-Qazyna» [[газет]]інің [[Бас редактор (редактор)|бас редакторы]];&lt;ref&gt;{{cite web|title=Латын графикасындағы тұңғыш газет таныстырылды|url=https://syrboyi.kz/zedelnews/zhaa-latyn-grafikasynday-tysh-gazet-tanystyryldy-25668/|publisher=syrboyi.kz|lang=kk|accessdate=2019-04-09|date=2018-11-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=В Астане состоялась презентация первой газеты на латинской графике|url=https://forbes.kz/news/newsid_185438|publisher=forbes.kz|lang=ru|accessdate=2019-04-09|date=2018-11-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Til – qazyna» – латын графикасында!|url=https://atr.kz/qogam/til-qazyna-latyin-grafikasyinda/|publisher=atr.kz|lang=kk|accessdate=2019-04-09|date=2018-11-06}}&lt;/ref&gt;
*[[2020 жыл|2020 ж.]] [[қыркүйек]]тен [[Еуразия ұлттық университеті|Л.Гумилев атындағы ЕҰУ]] журналистика және саясаттану факультетінің оқытушысы;
*2019-2022 жж. [[Түркістан газеті|«Turkistan» халықаралық газетінің]] директоры-[[Бас редактор (редактор)|бас редакторы]];&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Түркістан» газетінде жаңа бас редактор|url=https://turkystan.kz/article/74896-t-rkistan-gazetinde-zha-a-bas-redaktor/|publisher=turkystan.kz|lang=kk|accessdate=2020-04-09|date=2019-01-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Газет терең, интернет жедел ақпарат береді - Қуат Әуесбай|url=https://www.youtube.com/watch?v=RvSumEtzXB4&amp;t=202s|publisher=Қазақ радиосы|lang=kk|accessdate=2023-04-09|date=2021-06-28}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Түркістан» газетіне 27 жыл|url=https://qazradio.fm/shalqarfm/kz/news/8108/|publisher=«Шалқар» радиосы|lang=kk|accessdate=2022-04-09|date=2021-02-24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Журналистер арасында теннистен турнир өтті|url=https://astanatv.kz/kz/news/49281/|publisher=astanatv.kz|lang=kk|accessdate=2020-04-09|date=2019-06-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ректор «Túrkistan» газетінің бас редакторын қабылдады|url=https://farabi.university/news/26442|publisher=farabi.university|lang=kk|accessdate=2022-04-09|date=2021-08-24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Түркістан» газеті ұжымының тағылымдық дәрісі|url=https://farabi.university/news/18111|publisher=farabi.university|lang=kk|accessdate=2020-04-09|date=2019-11-13}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Әлем қазақтары ана тіліндегі ақпаратқа сусап отыр|url=https://jebeu.kz/e/action/ShowInfo.php?classid=5&amp;id=2554|publisher=jebeu.kz|lang=kk|accessdate=2021-04-09|date=2020-10-30}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Túrkistan газеті – Түркістан төрінде|url=https://turkystan.kz/article/149005-turkistan-gazeti-t-rkistan-t-rinde|publisher=turkystan.kz|lang=kk|accessdate=2022-04-09|date=2021-06-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Тúrkіstan» URKER-2021 Ұлттық сыйлығының «Жылдың үздік газеті» аталымы бойынша жеңімпаз|url=https://turkystan.kz/article/150045-turkistan-t-uelsizdikti-t-l-basylymy|publisher=turkystan.kz|lang=kk|accessdate=2022-03-09|date=2021-07-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Қазақ баспасөзінің тойы|url=https://www.youtube.com/watch?v=w50JoMM-N4E|publisher=turkystan tv|lang=kk|accessdate=2020-03-09|date=2019-04-12}}&lt;/ref&gt;
*2022-2024 жж. [[Егемен Қазақстан|«Egemen Qazaqstan» жалпыұлттық республикалық]]   [[газет]]і интернет-редакциясы жетекшісі,&lt;ref&gt;{{cite web|title=Будущие военные журналисты в гостях редакции газеты «Егемен Қазақстан»|url=https://militaryold.enu.kz/ru/2023/10/01/budushhie-voennye-zhurnalisty-v-gostyah-redakcziiegemen-%D2%9Baza%D2%9Bstan/|publisher=militaryold.enu.kz|lang=ru|accessdate=2024-04-09|date=2023-10-01}}&lt;/ref&gt;[[газет]] шеф-редакторы;
*2024-2026 жж. [[Егемен Қазақстан|«Egemen Qazaqstan» жалпыұлттық республикалық газетінің]] бас редакторы орынбасары.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Редакция|url=https://egemen.kz/page/redaktsiya|publisher=egemen.kz|lang=kk|accessdate=2024-07-20|date=2024-07-01}}&lt;/ref&gt;
*2026 жылдың маусымынан бастап, «Қазақ газеттері» ЖШС директоры орынбасары.

== Қоғамдық қызметі == 
* Бас редакторлар клубы вице-президенті (2021 ж. шілде);&lt;ref&gt;{{cite web|title=Бас редакторлар клубының вице-президенті сайланды|url=https://turkystan.kz/article/151243-uat-uesbay-bas-redaktorlar-klubyny-vice-prezidenti-bolyp-saylandy|publisher=turkystan.kz|lang=kz|accessdate=2022-04-09|date=2021-07-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Бас редакторлар клубының вице-президенті Атырауда студенттермен кездесті|url=https://www.youtube.com/watch?v=yFd7THymdkg&amp;t=83s|publisher=Атырау ТВ|lang=kz|accessdate=2022-04-09|date=2021-10-27}}&lt;/ref&gt;
*[[2019 жыл]]дан ҚР Үкіметі жанындағы терминология комиссиясы мүшесі.

== Отбасы ==
*'''Әкесі''' — [[Әуесбай Бақбергенұлы]], [[Абай Құнанбайұлы|Абай]] атындағы [[Жамбыл Жабайұлы|Жамбыл]] [[колледж]]інің (бұрынғы [[Педагогика училищелері|педагогикалық училище]]) оқытушысы, [[кафедра]] меңгерушісі, [[Красногор ауданы|Красногор аудандық]] ([[Қордай ауданы|қазіргі Қордай ауд.]]) [[мәдениет]] бөлімінің бастығы, [[Луговой ауданы|Луговой аудандық]] ([[Тұрар Рысқұлов ауданы|қазіргі Т.Рысқұлов ауд.]]) мәдениет үйі директоры болды.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Жизнь как кнопочки баяна|url=https://ztgzt.kz/zhizn-kak-knopochki-bayana-kogda-rabochij-kollektiv-stanovitsya-odnoj-semej/|publisher=[[Знамя Труда|газета «Знамя труда»]]|lang=ru|accessdate=2024-04-09|date=2023-08-22}}&lt;/ref&gt; [[Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі|ҚР Білім және ғылым министрлігінің]] [[Ы. Алтынсарин төсбелгісі|«Ыбырай Алтынсарин»]], [[Қазақстан Республикасы Білім беру ісінің құрметті қызметкері|«Білім беру ісінің құрметті қызметкері»]], ҚР Мәдениет және спорт министрлігінің [[Мәдениет саласының үздігі|«Мәдениет саласының үздігі»]],&lt;ref&gt;{{cite web|title=Духовная жизнь региона|url=https://ztgzt.kz/duxovnaya-zhizn-regiona/|publisher=ztgzt.kz||lang=ru|accessdate=2019-04-09|date=2018-01-27}}&lt;/ref&gt; ҚР Білім және ғылым министрінің Құрмет грамотасымен, ҚР Оқу-ағарту министрлігінің «Еңбек ардагері» төсбелгілерімен марапатталған.&lt;ref name=&quot;auesbajdyn-adebi&quot;&gt;{{cite web|title=Әуесбайдың әдебі|url=https://aqjolgazet.kz/124759/auesbajdyn-adebi/zhanalyqtar/?ysclid=lur51ip6gr790972391|publisher=[[Ақ жол (газет)|«Aq jol» газеті]]|lang=kk|accessdate=2024-04-09|date=2021-04-23}}&lt;/ref&gt; [[Тараз қаласының құрметті азаматтары|Тараз қаласының құрметті азаматы]],&lt;ref name=&quot;qurmettyazamat&quot;&gt;{{cite web|title=[[Тараз қаласының құрметті азаматтары|«Тараз қаласының құрметті азаматы»]] атағы берілді|url=https://www.youtube.com/watch?v=MZxKoR1-gEg&amp;t=14s|publisher=[[JAMBYL (телеарна)|«Jambyl» телеарнасы]]|lang=kk|accessdate=2024-04-08|date=2023-10-26}}&lt;/ref&gt;  Қазақстан Педагогикалық Ғылымдар Академиясының мүшесі;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ұлағатты ұстазға құрмет|url=https://z-taraz.kz/la-atty-staz-a-rmet-2/|publisher=«Jambyl-Taraz» газеті|lang=kk|accessdate=2024-04-09|date=2023-11-01}}&lt;/ref&gt;   
*'''Анасы''' — Рабиға Сақыпқызы, [[мектеп]] [[мұғалім]]і, [[Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі|ҚР Білім және ғылым министрлігінің]] [[Қазақстан Республикасы Білім беру ісінің құрметті қызметкері|«Білім беру ісінің құрметті қызметкері»]], [[Ы. Алтынсарин төсбелгісі|«Ыбырай Алтынсарин»]], ҚР Оқу-ағарту министрлігінің «Еңбек ардагері» төсбелгілерімен  марапатталған,&lt;ref name=&quot;arainfo&quot;&gt;{{cite web|title=Айтар әніміз де әңгімеміз де бір|url=https://arainfo.kz/26500/aytar-nimiz-de-gimemiz-de-bir?ysclid=lvtw7kaisb739092740|publisher=Araiinfo.kz сайты|lang=kk|accessdate=2024-05-05|date=2024-04-12}}&lt;/ref&gt; Қазақстан Педагогикалық Ғылымдар Академиясы мүшесі;&lt;ref name=&quot;apnk&quot;&gt;{{cite web|title=Педагогикалық Ғылымдар Академиясы мүшелері|url=https://www.apnk.kz/chlenyi-akademii?ysclid=lvtv1lmr3v687799460|publisher=apnk.kz cайты|lang=kk|accessdate=2024-05-05|date=2020-11-01}}&lt;/ref&gt;
*'''Жұбайы''' — Шынар Қорғасбек, журналист;  
*'''Балалары''' — Айша, Аяла, Мерей, Адия, Лашын.

== Марапаты ==
*[[Ерен еңбегі үшін медалі|«Ерен еңбегі үшін» медалі]];
*[[Ақпарат саласының үздігі төсбелгісі|«Ақпарат саласының үздігі» төсбелгісі]];&lt;ref&gt;{{cite web|title=Қуат Әуесбай Ақпарат саласының үздігі|url=https://egemen.kz/article/172960-quat-auesbay-qr-aqparat-salasynynh-uzdigi?ysclid=ly151epid8818561785|publisher=«Егемен Қазақстан» газеті|lang=kk|accessdate=2019-04-09|date=2018-08-06}}&lt;/ref&gt;
*«Халық алғысы» медалі;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Túrkistan газеті қызметкерлері «Халық алғысы» медалімен марапатталды|url=https://turkystan.kz/article/121512-turkistan-yzmetkerleri-haly-al-ysy-medalimen-marapattaldy|publisher=turkystan.kz|lang=kk|accessdate=2022-02-09|date=2020-10-20}}&lt;/ref&gt;
*«Бірлік» медалі;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Túrkistan газеті қызметкерлері «Бірлік» алтын медалімен марапатталды|url=https://turkystan.kz/article/137648-turkistan-gazetini-yzmetkerleri-birlik-altyn-medalimen-marapattaldy|publisher=turkystan.kz|lang=kk|accessdate=2022-01-09|date=2021-01-27}}&lt;/ref&gt;
*ҚР Президентінің Алғыс хаты.&lt;ref&gt;{{cite web|title=TÚRKISTAN газетінің бас редакторы Президенттен алғыс хат алды|url=https://turkystan.kz/article/149639-turkistan-gazetini-bas-redaktory-prezidentten-al-ys-hat-aldy|publisher=turkystan.kz|lang=kk|accessdate=2022-04-09|date=2021-06-25}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер|2}}

[[Санат:Қазақстан бас редакторлары]]
[[Санат:Ерен еңбегі үшін медалінің (Қазақстан) иегерлері]]
[[Санат:Қазақстан журналистері]]
[[Санат:Қордай ауданында туғандар]]
[[Санат:Журналистер]]</text>
      <sha1>8a1n62omz0agl7ugw7pjaal0rys8ktr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631688</id>
      <parentid>3631685</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T05:06:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Qanattan</username>
        <id>153055</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Еңбек жолы */</comment>
      <origin>3631688</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23751" sha1="2ppxa3pbvwgwe0h921ggc3kulrc6tk8" xml:space="preserve">
{{Тексерілмеген мақала|date=наурыз 2024}}{{Тұлға
 |Есімі                 = Қуат Әуесбай
 |Шынайы есімі          = 
 |Сурет                 = Қуат Әуесбай.jpg
 |Сурет ені             =
 |Сурет атауы           = 
 |Туған кездегі есімі = 
 |Туған күні          = 07.05.1985
 |Туған жері          = {{туғанжері|Қордай|Қордай ауданы}}, [[Жамбыл облысы]], {{KAZ}} &lt;br/&gt; (Отар ауылы, Қордай ауданы, Жамбыл облысы, [[ҚазКСР]])
 |Мансабы               = [[Журналист]], [[Медиа журналистика|медиа]][[менеджер]], [[PhD-доктор|PhD]]
 |Азаматтығы            = {{KAZ}}
 |Ұлты                  = [[қазақтар|қазақ]]
 |Әкесі                 = [[Әуесбай Бақбергенұлы]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=Әуесбайдың әдебі|url=https://aqjolgazet.kz/124759/auesbajdyn-adebi/zhanalyqtar/|publisher=aqjolgazet.kz|lang=kz|accessdate=2022-04-09|date=2021-04-23}}&lt;/ref&gt;
 |Анасы                 = Рабиға Сақыпқызы
 |Жұбайы                = Шынар Қорғасбек, журналист
 |Балалары              = Айша, Аяла, Мерей, Адия, Лашын 
 |Марапаттары           = [[Ақпарат саласының үздігі төсбелгісі|«Ақпарат саласының үздігі» төсбелгісі]], [[Ерен еңбегі үшін медалі|«Ерен еңбегі үшін» медалі]]   
 |Сайты                 =  
 |Блогы                 = 
 |Басқалары             = 
 |Commons               = 
}}
'''Қуат Әуесбайұлы Әуесбай''' ({{lang-en|Kuat Auyesbay}}, [[7 мамыр|07 мамыр]] [[1985 жыл]]ы, [[Жамбыл облысы]], [[Красногор ауданы]], [[Отар (Жамбыл облысы)|Отар ауылы]] (қазіргі [[Қордай ауданы]], [[Жамбыл облысы]]) — [[журналист]], [[Медиа журналистика|медиа]][[менеджер]], [[PhD-доктор|PhD]]. 

== Өмірбаяны ==
[[1985 жыл]]ы [[7 мамыр]]да Жамбыл облысы, [[Қордай ауданы]], [[Отар ауылдық округі|Отар ауылында]] [[ұстаз]]дар [[отбасы]]нда дүниеге келген. [[2003 жыл|2003 ж.]] [[Тараз|Тараз қ-ғы]] №12 [[Керімбай Бұралқыұлы|Керімбай]] [[Орта мектеп|орта мектебін]] бітірді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Спустя 20-лет|url=https://www.youtube.com/watch?v=JHsDiY8XRAA
|publisher=Jambyl TV|lang=ru|accessdate=2024-04-09|date=2023-06-02}}&lt;/ref&gt; Мектеп қабырғасында жүріп, мемлекет қайраткері, болыстық қызмет атқарған Керімбай Бұралқылұлы туралы қалалық газетке «Керімбай баба кім болған?» мақаласын жазып, соның нәтижесінде Керімбай бабаның еңселі ескерткішінің мектеп алдына орнатылуына себепші болады.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Керімбай бабаны тұғырына қондырған мектеп оқушысы|url=https://www.youtube.com/watch?v=B6PdMg84-O0|publisher=Jambyl TV|lang=kk|accessdate=2024-04-09|date=2023-06-02}}&lt;/ref&gt;      
Қуат Әуесбай  журналистік кәсібін ғылыми-педагогикалық қызметпен ұштастырған медиа саласы маманы.
=== Білімі ===
*2003-2007 жж. [[Қазақ ұлттық университеті|Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық университетінің]] [[журналистика]] [[Факультет|факультетінде]] оқыды; 
*2014-2016 жж. [[Еуразия ұлттық университеті|Л.Гумилев атындағы Еуразия Ұлттық университетінің]] [[журналистика]] және [[саясаттану]] [[факультет]]інің [[Магистратура|магистратурасы]], [[әлеуметтік ғылымдар]] [[Магистр|магистры]];
*2018-2021 жж. [[Еуразия ұлттық университеті|Л.Гумилев ат. ЕҰУ]] [[журналистика]] және [[саясаттану]] [[факультет]]інің [[докторантура]]сы, [[Докторантура|PhD]].&lt;ref&gt;{{cite web|title=Кафедра докторанты латын графикасындағы «Тіл-Қазына» газеті редакторы болып тағайындалды|url=https://fjp.enu.kz/post/-teleradio-zh-ne-o-ammen-bajlanys-kafedrasyny-doktoranty-uat-uesbaj-latyn-grafikasynda-y-t-ysh-basylym-til-azyna-gazetini-redaktory-bolyp-ta-ajyndaldy|publisher=fjp.enu.kz|lang=kk|accessdate=2016-04-09|date=2018-03-18}}&lt;/ref&gt;
*[[Еуразия ұлттық университеті|Л.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің]] [[журналистика]] және [[әлеуметтік ғылымдар]] [[Факультет|факультетінде]] «8D032 – [[Журналистика]] және [[Ақпарат|ақпарат»]] («6D050400 – Журналистика», «8D03204 Журналистика»)  кадрларды даярлау бағытындағы диссертациялық кеңестің мәжілісінде Қуат Ауесбай  [[PhD-доктор|PhD (философия докторы)]] ғылыми дәрежесін алу үшін  «Қазіргі мерзімді баспасөз менеджменті мен маркетингі: әлемдік тәжірибе және отандық басылымдар мәселелері»   тақырыбында диссертация қорғады, (қорғау уақыты: 06.12.2025 ж.).  Ғылыми жетекші: Л. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті журналистика және әлеуметтік ғылымдар факультетінің профессоры [[Қайрат Өмірбайұлы Сақ|Қайрат Сақ]].&lt;ref&gt;{{cite web|title=Қуат Әуесбайға философия докторы (PhD) дәрежесі берілді|url=https://с/kz/news/6215
|publisher=fjp.enu.kz|lang=kk|accessdate=2025-12-07|date=2025-12-06}}&lt;/ref&gt;

=== Еңбек жолы===
*2005-2007 жж. «Ана тілі» [[республика]]лық [[газет]]інде [[тілші]]; 
*2007-2008 жж. [[Айқын (газет)|«Айқын» республикалық газетінің]] [[Жамбыл облысы]] бойынша меншікті [[тілші]]сі; 
*2007-2008 жж. ҚР Жер ресурстарын басқару агенттігі Мемжер ғылыми өндірістік орталығы «Баспа және редакциялау» бөлімінің меңгерушісі-«Қазақстан жер ресурстары» [[журнал]]ының [[Бас редактор (редактор)|бас редакторы]];
*2008-2010 жж. [[Ақ желкен|«Ақ желкен» журналы]] [[бас редактор]]ының орынбасары;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Мерейлі жасың құтты болсын, «Ақ желкенім»!|url=https://aqzhelken.kazgazeta.kz/news/34058|publisher=aqzhelken.kazgazeta.kz|lang=kk|accessdate=2026-04-09|date=2015-05-19}}&lt;/ref&gt;  
*2010-2014 жж.«Халық сөзі» республикалық қоғамдық-саяси [[газет]]інің [[бас редактор]]ы;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Оқырманға ыңғайлы болсын деген ниетпен газетті жинақ етіп шығардық»|url=https://www.youtube.com/watch?v=QvN76olDDX0|publisher=Qazaqstan TV|lang=kk|accessdate=2014-04-09|date=2013-09-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Халық сөзі» газеті «Халық әндері» қайырымдылық концертін ұйымдастырды|url=https://www.youtube.com/watch?v=LxyeXRp9Qns|publisher=Qazaqstan TV|lang=kk|accessdate=2012-04-09|date=2011-06-22}}&lt;/ref&gt;
*[[2014 жыл|2014 ж.]] ҚР Парламенті [[Сенат]]ы төрағасының хатшылығы;
*2015-2017 жж. ҚР Ұлттық [[музей]]інің Жұртшылықпен байланыс бөлімінің меңгерушісі – «Ұлттық музей» [[газет]]інің [[бас редактор]]ы;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Қуат Әуесбай «Таңшолпан» хабарында|url=https://www.youtube.com/watch?v=CZ1qAbn0WsM&amp;t=83s|publisher=Qazaqstan TV|lang=kk|accessdate=2026-04-09|date=2015-05-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Қуат Әуесбай Ахмет Ясауи университетінде|url=https://www.youtube.com/watch?v=DGmZzLwZa1A|publisher=Eri TV|lang=kk|accessdate=2020-04-09|date=2019-06-20}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Қуат Әуесбай «Таңшолпан» хабарында|url=https://www.youtube.com/watch?v=LUTC0MH8wl8|publisher=Qazaqstan TV|lang=kk|accessdate=2020-04-09|date=2015-02-24}}&lt;/ref&gt;
*2015-2016 жж. Еуразиялық Топ ЖШС Сыртқы корпоративтік коммуникациялар бөлімінің сарапшысы;
*2015-2017 жж. «Astana News» ЖШС директоры;
*[[2017 жыл|2017 ж.]] [[Атырау-Ақпарат|«Атырау-Ақпарат»]] ЖШС директорының орынбасары;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Белгілі журналист Қуат Әуесбай жаңа қызметке тағайындалды|url=https://kaz.inform.kz/news/belgili-zhurnalist-kuat-auesbay-zhana-kyzmetke-tagayyndaldy_a3058457/|publisher=kaz.inform.kz|lang=kk|accessdate=2018-04-09|date=2017-06-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Бұл – бізге тәуелсіздік берген зор мүмкіндік»|url=https://atr.kz/qogam/b-l-bizge-t-uelsizdik-bergen-zor-m-mkindik/|publisher=atr.kz|lang=kk|accessdate=2018-04-09|date=2017-10-17}}&lt;/ref&gt;
*2017-2018 жж. [[Жамбыл облысы|Жамбыл облыстық]] «Ақ жол» [[газет]]інің [[редакция]]сы» ЖШС директор-[[Бас редактор (редактор)|бас редакторы]];&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ақ жол газетінде жаңа басшы|url=https://aqjolgazet.kz/58567/aq-zholda-zhana-basshy/aleumet/|publisher=kaz.inform.kz|lang=kk|accessdate=2018-04-09|date=2017-04-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Акыны-импровизаторы покажут своё мастерство на страницах газеты|url=https://ztgzt.kz/bez-zvukov-dombry/|publisher=ztgzt.kz|lang=ru|accessdate=2019-04-09|date=2018-01-20}}&lt;/ref&gt;
*[[2018 жыл|2018 ж.]] [[Латын әліпбиі|Латын қарпіндегі]] тұңғыш «Til-Qazyna» [[газет]]інің [[Бас редактор (редактор)|бас редакторы]];&lt;ref&gt;{{cite web|title=Латын графикасындағы тұңғыш газет таныстырылды|url=https://syrboyi.kz/zedelnews/zhaa-latyn-grafikasynday-tysh-gazet-tanystyryldy-25668/|publisher=syrboyi.kz|lang=kk|accessdate=2019-04-09|date=2018-11-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=В Астане состоялась презентация первой газеты на латинской графике|url=https://forbes.kz/news/newsid_185438|publisher=forbes.kz|lang=ru|accessdate=2019-04-09|date=2018-11-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Til – qazyna» – латын графикасында!|url=https://atr.kz/qogam/til-qazyna-latyin-grafikasyinda/|publisher=atr.kz|lang=kk|accessdate=2019-04-09|date=2018-11-06}}&lt;/ref&gt;
*[[2020 жыл|2020 ж.]] [[қыркүйек]]тен [[Еуразия ұлттық университеті|Л.Гумилев атындағы ЕҰУ]] журналистика және саясаттану факультетінің оқытушысы;
*2019-2022 жж. [[Түркістан газеті|«Turkistan» халықаралық газетінің]] директоры-[[Бас редактор (редактор)|бас редакторы]];&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Түркістан» газетінде жаңа бас редактор|url=https://turkystan.kz/article/74896-t-rkistan-gazetinde-zha-a-bas-redaktor/|publisher=turkystan.kz|lang=kk|accessdate=2020-04-09|date=2019-01-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Газет терең, интернет жедел ақпарат береді - Қуат Әуесбай|url=https://www.youtube.com/watch?v=RvSumEtzXB4&amp;t=202s|publisher=Қазақ радиосы|lang=kk|accessdate=2023-04-09|date=2021-06-28}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Түркістан» газетіне 27 жыл|url=https://qazradio.fm/shalqarfm/kz/news/8108/|publisher=«Шалқар» радиосы|lang=kk|accessdate=2022-04-09|date=2021-02-24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Журналистер арасында теннистен турнир өтті|url=https://astanatv.kz/kz/news/49281/|publisher=astanatv.kz|lang=kk|accessdate=2020-04-09|date=2019-06-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ректор «Túrkistan» газетінің бас редакторын қабылдады|url=https://farabi.university/news/26442|publisher=farabi.university|lang=kk|accessdate=2022-04-09|date=2021-08-24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Түркістан» газеті ұжымының тағылымдық дәрісі|url=https://farabi.university/news/18111|publisher=farabi.university|lang=kk|accessdate=2020-04-09|date=2019-11-13}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Әлем қазақтары ана тіліндегі ақпаратқа сусап отыр|url=https://jebeu.kz/e/action/ShowInfo.php?classid=5&amp;id=2554|publisher=jebeu.kz|lang=kk|accessdate=2021-04-09|date=2020-10-30}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Túrkistan газеті – Түркістан төрінде|url=https://turkystan.kz/article/149005-turkistan-gazeti-t-rkistan-t-rinde|publisher=turkystan.kz|lang=kk|accessdate=2022-04-09|date=2021-06-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Тúrkіstan» URKER-2021 Ұлттық сыйлығының «Жылдың үздік газеті» аталымы бойынша жеңімпаз|url=https://turkystan.kz/article/150045-turkistan-t-uelsizdikti-t-l-basylymy|publisher=turkystan.kz|lang=kk|accessdate=2022-03-09|date=2021-07-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Қазақ баспасөзінің тойы|url=https://www.youtube.com/watch?v=w50JoMM-N4E|publisher=turkystan tv|lang=kk|accessdate=2020-03-09|date=2019-04-12}}&lt;/ref&gt;
*2022-2024 жж. [[Егемен Қазақстан|«Egemen Qazaqstan» жалпыұлттық республикалық]]   [[газет]]і интернет-редакциясы жетекшісі,&lt;ref&gt;{{cite web|title=Будущие военные журналисты в гостях редакции газеты «Егемен Қазақстан»|url=https://militaryold.enu.kz/ru/2023/10/01/budushhie-voennye-zhurnalisty-v-gostyah-redakcziiegemen-%D2%9Baza%D2%9Bstan/|publisher=militaryold.enu.kz|lang=ru|accessdate=2024-04-09|date=2023-10-01}}&lt;/ref&gt;[[газет]] шеф-редакторы;
*2024-2026 жж. [[Егемен Қазақстан|«Egemen Qazaqstan» жалпыұлттық республикалық газетінің]] бас редакторы орынбасары.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Редакция|url=https://egemen.kz/page/redaktsiya|publisher=egemen.kz|lang=kk|accessdate=2024-07-20|date=2024-07-01}}&lt;/ref&gt;
*2026 жылдың маусымынан бастап, [[Қазақ газеттері|«Қазақ газеттері» ЖШС]] Бас директоры орынбасары.

== Қоғамдық қызметі == 
* Бас редакторлар клубы вице-президенті (2021 ж. шілде);&lt;ref&gt;{{cite web|title=Бас редакторлар клубының вице-президенті сайланды|url=https://turkystan.kz/article/151243-uat-uesbay-bas-redaktorlar-klubyny-vice-prezidenti-bolyp-saylandy|publisher=turkystan.kz|lang=kz|accessdate=2022-04-09|date=2021-07-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Бас редакторлар клубының вице-президенті Атырауда студенттермен кездесті|url=https://www.youtube.com/watch?v=yFd7THymdkg&amp;t=83s|publisher=Атырау ТВ|lang=kz|accessdate=2022-04-09|date=2021-10-27}}&lt;/ref&gt;
*[[2019 жыл]]дан ҚР Үкіметі жанындағы терминология комиссиясы мүшесі.

== Отбасы ==
*'''Әкесі''' — [[Әуесбай Бақбергенұлы]], [[Абай Құнанбайұлы|Абай]] атындағы [[Жамбыл Жабайұлы|Жамбыл]] [[колледж]]інің (бұрынғы [[Педагогика училищелері|педагогикалық училище]]) оқытушысы, [[кафедра]] меңгерушісі, [[Красногор ауданы|Красногор аудандық]] ([[Қордай ауданы|қазіргі Қордай ауд.]]) [[мәдениет]] бөлімінің бастығы, [[Луговой ауданы|Луговой аудандық]] ([[Тұрар Рысқұлов ауданы|қазіргі Т.Рысқұлов ауд.]]) мәдениет үйі директоры болды.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Жизнь как кнопочки баяна|url=https://ztgzt.kz/zhizn-kak-knopochki-bayana-kogda-rabochij-kollektiv-stanovitsya-odnoj-semej/|publisher=[[Знамя Труда|газета «Знамя труда»]]|lang=ru|accessdate=2024-04-09|date=2023-08-22}}&lt;/ref&gt; [[Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі|ҚР Білім және ғылым министрлігінің]] [[Ы. Алтынсарин төсбелгісі|«Ыбырай Алтынсарин»]], [[Қазақстан Республикасы Білім беру ісінің құрметті қызметкері|«Білім беру ісінің құрметті қызметкері»]], ҚР Мәдениет және спорт министрлігінің [[Мәдениет саласының үздігі|«Мәдениет саласының үздігі»]],&lt;ref&gt;{{cite web|title=Духовная жизнь региона|url=https://ztgzt.kz/duxovnaya-zhizn-regiona/|publisher=ztgzt.kz||lang=ru|accessdate=2019-04-09|date=2018-01-27}}&lt;/ref&gt; ҚР Білім және ғылым министрінің Құрмет грамотасымен, ҚР Оқу-ағарту министрлігінің «Еңбек ардагері» төсбелгілерімен марапатталған.&lt;ref name=&quot;auesbajdyn-adebi&quot;&gt;{{cite web|title=Әуесбайдың әдебі|url=https://aqjolgazet.kz/124759/auesbajdyn-adebi/zhanalyqtar/?ysclid=lur51ip6gr790972391|publisher=[[Ақ жол (газет)|«Aq jol» газеті]]|lang=kk|accessdate=2024-04-09|date=2021-04-23}}&lt;/ref&gt; [[Тараз қаласының құрметті азаматтары|Тараз қаласының құрметті азаматы]],&lt;ref name=&quot;qurmettyazamat&quot;&gt;{{cite web|title=[[Тараз қаласының құрметті азаматтары|«Тараз қаласының құрметті азаматы»]] атағы берілді|url=https://www.youtube.com/watch?v=MZxKoR1-gEg&amp;t=14s|publisher=[[JAMBYL (телеарна)|«Jambyl» телеарнасы]]|lang=kk|accessdate=2024-04-08|date=2023-10-26}}&lt;/ref&gt;  Қазақстан Педагогикалық Ғылымдар Академиясының мүшесі;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ұлағатты ұстазға құрмет|url=https://z-taraz.kz/la-atty-staz-a-rmet-2/|publisher=«Jambyl-Taraz» газеті|lang=kk|accessdate=2024-04-09|date=2023-11-01}}&lt;/ref&gt;   
*'''Анасы''' — Рабиға Сақыпқызы, [[мектеп]] [[мұғалім]]і, [[Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі|ҚР Білім және ғылым министрлігінің]] [[Қазақстан Республикасы Білім беру ісінің құрметті қызметкері|«Білім беру ісінің құрметті қызметкері»]], [[Ы. Алтынсарин төсбелгісі|«Ыбырай Алтынсарин»]], ҚР Оқу-ағарту министрлігінің «Еңбек ардагері» төсбелгілерімен  марапатталған,&lt;ref name=&quot;arainfo&quot;&gt;{{cite web|title=Айтар әніміз де әңгімеміз де бір|url=https://arainfo.kz/26500/aytar-nimiz-de-gimemiz-de-bir?ysclid=lvtw7kaisb739092740|publisher=Araiinfo.kz сайты|lang=kk|accessdate=2024-05-05|date=2024-04-12}}&lt;/ref&gt; Қазақстан Педагогикалық Ғылымдар Академиясы мүшесі;&lt;ref name=&quot;apnk&quot;&gt;{{cite web|title=Педагогикалық Ғылымдар Академиясы мүшелері|url=https://www.apnk.kz/chlenyi-akademii?ysclid=lvtv1lmr3v687799460|publisher=apnk.kz cайты|lang=kk|accessdate=2024-05-05|date=2020-11-01}}&lt;/ref&gt;
*'''Жұбайы''' — Шынар Қорғасбек, журналист;  
*'''Балалары''' — Айша, Аяла, Мерей, Адия, Лашын.

== Марапаты ==
*[[Ерен еңбегі үшін медалі|«Ерен еңбегі үшін» медалі]];
*[[Ақпарат саласының үздігі төсбелгісі|«Ақпарат саласының үздігі» төсбелгісі]];&lt;ref&gt;{{cite web|title=Қуат Әуесбай Ақпарат саласының үздігі|url=https://egemen.kz/article/172960-quat-auesbay-qr-aqparat-salasynynh-uzdigi?ysclid=ly151epid8818561785|publisher=«Егемен Қазақстан» газеті|lang=kk|accessdate=2019-04-09|date=2018-08-06}}&lt;/ref&gt;
*«Халық алғысы» медалі;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Túrkistan газеті қызметкерлері «Халық алғысы» медалімен марапатталды|url=https://turkystan.kz/article/121512-turkistan-yzmetkerleri-haly-al-ysy-medalimen-marapattaldy|publisher=turkystan.kz|lang=kk|accessdate=2022-02-09|date=2020-10-20}}&lt;/ref&gt;
*«Бірлік» медалі;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Túrkistan газеті қызметкерлері «Бірлік» алтын медалімен марапатталды|url=https://turkystan.kz/article/137648-turkistan-gazetini-yzmetkerleri-birlik-altyn-medalimen-marapattaldy|publisher=turkystan.kz|lang=kk|accessdate=2022-01-09|date=2021-01-27}}&lt;/ref&gt;
*ҚР Президентінің Алғыс хаты.&lt;ref&gt;{{cite web|title=TÚRKISTAN газетінің бас редакторы Президенттен алғыс хат алды|url=https://turkystan.kz/article/149639-turkistan-gazetini-bas-redaktory-prezidentten-al-ys-hat-aldy|publisher=turkystan.kz|lang=kk|accessdate=2022-04-09|date=2021-06-25}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер|2}}

[[Санат:Қазақстан бас редакторлары]]
[[Санат:Ерен еңбегі үшін медалінің (Қазақстан) иегерлері]]
[[Санат:Қазақстан журналистері]]
[[Санат:Қордай ауданында туғандар]]
[[Санат:Журналистер]]</text>
      <sha1>2ppxa3pbvwgwe0h921ggc3kulrc6tk8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631695</id>
      <parentid>3631688</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T05:12:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Qanattan</username>
        <id>153055</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Еңбек жолы */</comment>
      <origin>3631695</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24083" sha1="2ecwlhpwysmaase727so0vurlp3v78d" xml:space="preserve">
{{Тексерілмеген мақала|date=наурыз 2024}}{{Тұлға
 |Есімі                 = Қуат Әуесбай
 |Шынайы есімі          = 
 |Сурет                 = Қуат Әуесбай.jpg
 |Сурет ені             =
 |Сурет атауы           = 
 |Туған кездегі есімі = 
 |Туған күні          = 07.05.1985
 |Туған жері          = {{туғанжері|Қордай|Қордай ауданы}}, [[Жамбыл облысы]], {{KAZ}} &lt;br/&gt; (Отар ауылы, Қордай ауданы, Жамбыл облысы, [[ҚазКСР]])
 |Мансабы               = [[Журналист]], [[Медиа журналистика|медиа]][[менеджер]], [[PhD-доктор|PhD]]
 |Азаматтығы            = {{KAZ}}
 |Ұлты                  = [[қазақтар|қазақ]]
 |Әкесі                 = [[Әуесбай Бақбергенұлы]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=Әуесбайдың әдебі|url=https://aqjolgazet.kz/124759/auesbajdyn-adebi/zhanalyqtar/|publisher=aqjolgazet.kz|lang=kz|accessdate=2022-04-09|date=2021-04-23}}&lt;/ref&gt;
 |Анасы                 = Рабиға Сақыпқызы
 |Жұбайы                = Шынар Қорғасбек, журналист
 |Балалары              = Айша, Аяла, Мерей, Адия, Лашын 
 |Марапаттары           = [[Ақпарат саласының үздігі төсбелгісі|«Ақпарат саласының үздігі» төсбелгісі]], [[Ерен еңбегі үшін медалі|«Ерен еңбегі үшін» медалі]]   
 |Сайты                 =  
 |Блогы                 = 
 |Басқалары             = 
 |Commons               = 
}}
'''Қуат Әуесбайұлы Әуесбай''' ({{lang-en|Kuat Auyesbay}}, [[7 мамыр|07 мамыр]] [[1985 жыл]]ы, [[Жамбыл облысы]], [[Красногор ауданы]], [[Отар (Жамбыл облысы)|Отар ауылы]] (қазіргі [[Қордай ауданы]], [[Жамбыл облысы]]) — [[журналист]], [[Медиа журналистика|медиа]][[менеджер]], [[PhD-доктор|PhD]]. 

== Өмірбаяны ==
[[1985 жыл]]ы [[7 мамыр]]да Жамбыл облысы, [[Қордай ауданы]], [[Отар ауылдық округі|Отар ауылында]] [[ұстаз]]дар [[отбасы]]нда дүниеге келген. [[2003 жыл|2003 ж.]] [[Тараз|Тараз қ-ғы]] №12 [[Керімбай Бұралқыұлы|Керімбай]] [[Орта мектеп|орта мектебін]] бітірді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Спустя 20-лет|url=https://www.youtube.com/watch?v=JHsDiY8XRAA
|publisher=Jambyl TV|lang=ru|accessdate=2024-04-09|date=2023-06-02}}&lt;/ref&gt; Мектеп қабырғасында жүріп, мемлекет қайраткері, болыстық қызмет атқарған Керімбай Бұралқылұлы туралы қалалық газетке «Керімбай баба кім болған?» мақаласын жазып, соның нәтижесінде Керімбай бабаның еңселі ескерткішінің мектеп алдына орнатылуына себепші болады.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Керімбай бабаны тұғырына қондырған мектеп оқушысы|url=https://www.youtube.com/watch?v=B6PdMg84-O0|publisher=Jambyl TV|lang=kk|accessdate=2024-04-09|date=2023-06-02}}&lt;/ref&gt;      
Қуат Әуесбай  журналистік кәсібін ғылыми-педагогикалық қызметпен ұштастырған медиа саласы маманы.
=== Білімі ===
*2003-2007 жж. [[Қазақ ұлттық университеті|Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық университетінің]] [[журналистика]] [[Факультет|факультетінде]] оқыды; 
*2014-2016 жж. [[Еуразия ұлттық университеті|Л.Гумилев атындағы Еуразия Ұлттық университетінің]] [[журналистика]] және [[саясаттану]] [[факультет]]інің [[Магистратура|магистратурасы]], [[әлеуметтік ғылымдар]] [[Магистр|магистры]];
*2018-2021 жж. [[Еуразия ұлттық университеті|Л.Гумилев ат. ЕҰУ]] [[журналистика]] және [[саясаттану]] [[факультет]]інің [[докторантура]]сы, [[Докторантура|PhD]].&lt;ref&gt;{{cite web|title=Кафедра докторанты латын графикасындағы «Тіл-Қазына» газеті редакторы болып тағайындалды|url=https://fjp.enu.kz/post/-teleradio-zh-ne-o-ammen-bajlanys-kafedrasyny-doktoranty-uat-uesbaj-latyn-grafikasynda-y-t-ysh-basylym-til-azyna-gazetini-redaktory-bolyp-ta-ajyndaldy|publisher=fjp.enu.kz|lang=kk|accessdate=2016-04-09|date=2018-03-18}}&lt;/ref&gt;
*[[Еуразия ұлттық университеті|Л.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің]] [[журналистика]] және [[әлеуметтік ғылымдар]] [[Факультет|факультетінде]] «8D032 – [[Журналистика]] және [[Ақпарат|ақпарат»]] («6D050400 – Журналистика», «8D03204 Журналистика»)  кадрларды даярлау бағытындағы диссертациялық кеңестің мәжілісінде Қуат Ауесбай  [[PhD-доктор|PhD (философия докторы)]] ғылыми дәрежесін алу үшін  «Қазіргі мерзімді баспасөз менеджменті мен маркетингі: әлемдік тәжірибе және отандық басылымдар мәселелері»   тақырыбында диссертация қорғады, (қорғау уақыты: 06.12.2025 ж.).  Ғылыми жетекші: Л. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті журналистика және әлеуметтік ғылымдар факультетінің профессоры [[Қайрат Өмірбайұлы Сақ|Қайрат Сақ]].&lt;ref&gt;{{cite web|title=Қуат Әуесбайға философия докторы (PhD) дәрежесі берілді|url=https://с/kz/news/6215
|publisher=fjp.enu.kz|lang=kk|accessdate=2025-12-07|date=2025-12-06}}&lt;/ref&gt;

=== Еңбек жолы===
*2005-2007 жж. «Ана тілі» [[республика]]лық [[газет]]інде [[тілші]]; 
*2007-2008 жж. [[Айқын (газет)|«Айқын» республикалық газетінің]] [[Жамбыл облысы]] бойынша меншікті [[тілші]]сі; 
*2007-2008 жж. ҚР Жер ресурстарын басқару агенттігі Мемжер ғылыми өндірістік орталығы «Баспа және редакциялау» бөлімінің меңгерушісі-«Қазақстан жер ресурстары» [[журнал]]ының [[Бас редактор (редактор)|бас редакторы]];
*2008-2010 жж. [[Ақ желкен|«Ақ желкен» журналы]] [[бас редактор]]ының орынбасары;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Мерейлі жасың құтты болсын, «Ақ желкенім»!|url=https://aqzhelken.kazgazeta.kz/news/34058|publisher=aqzhelken.kazgazeta.kz|lang=kk|accessdate=2026-04-09|date=2015-05-19}}&lt;/ref&gt;  
*2010-2014 жж.«Халық сөзі» республикалық қоғамдық-саяси [[газет]]інің [[бас редактор]]ы;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Оқырманға ыңғайлы болсын деген ниетпен газетті жинақ етіп шығардық»|url=https://www.youtube.com/watch?v=QvN76olDDX0|publisher=Qazaqstan TV|lang=kk|accessdate=2014-04-09|date=2013-09-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Халық сөзі» газеті «Халық әндері» қайырымдылық концертін ұйымдастырды|url=https://www.youtube.com/watch?v=LxyeXRp9Qns|publisher=Qazaqstan TV|lang=kk|accessdate=2012-04-09|date=2011-06-22}}&lt;/ref&gt;
*[[2014 жыл|2014 ж.]] ҚР Парламенті [[Сенат]]ы төрағасының хатшылығы;
*2015-2017 жж. ҚР Ұлттық [[музей]]інің Жұртшылықпен байланыс бөлімінің меңгерушісі – «Ұлттық музей» [[газет]]інің [[бас редактор]]ы;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Қуат Әуесбай «Таңшолпан» хабарында|url=https://www.youtube.com/watch?v=CZ1qAbn0WsM&amp;t=83s|publisher=Qazaqstan TV|lang=kk|accessdate=2026-04-09|date=2015-05-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Қуат Әуесбай Ахмет Ясауи университетінде|url=https://www.youtube.com/watch?v=DGmZzLwZa1A|publisher=Eri TV|lang=kk|accessdate=2020-04-09|date=2019-06-20}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Қуат Әуесбай «Таңшолпан» хабарында|url=https://www.youtube.com/watch?v=LUTC0MH8wl8|publisher=Qazaqstan TV|lang=kk|accessdate=2020-04-09|date=2015-02-24}}&lt;/ref&gt;
*2015-2016 жж. Еуразиялық Топ ЖШС Сыртқы корпоративтік коммуникациялар бөлімінің сарапшысы;
*2015-2017 жж. «Astana News» ЖШС директоры;
*[[2017 жыл|2017 ж.]] [[Атырау-Ақпарат|«Атырау-Ақпарат»]] ЖШС директорының орынбасары;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Белгілі журналист Қуат Әуесбай жаңа қызметке тағайындалды|url=https://kaz.inform.kz/news/belgili-zhurnalist-kuat-auesbay-zhana-kyzmetke-tagayyndaldy_a3058457/|publisher=kaz.inform.kz|lang=kk|accessdate=2018-04-09|date=2017-06-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Бұл – бізге тәуелсіздік берген зор мүмкіндік»|url=https://atr.kz/qogam/b-l-bizge-t-uelsizdik-bergen-zor-m-mkindik/|publisher=atr.kz|lang=kk|accessdate=2018-04-09|date=2017-10-17}}&lt;/ref&gt;
*2017-2018 жж. [[Жамбыл облысы|Жамбыл облыстық]] «Ақ жол» [[газет]]інің [[редакция]]сы» ЖШС директор-[[Бас редактор (редактор)|бас редакторы]];&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ақ жол газетінде жаңа басшы|url=https://aqjolgazet.kz/58567/aq-zholda-zhana-basshy/aleumet/|publisher=kaz.inform.kz|lang=kk|accessdate=2018-04-09|date=2017-04-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Акыны-импровизаторы покажут своё мастерство на страницах газеты|url=https://ztgzt.kz/bez-zvukov-dombry/|publisher=ztgzt.kz|lang=ru|accessdate=2019-04-09|date=2018-01-20}}&lt;/ref&gt;
*[[2018 жыл|2018 ж.]] [[Латын әліпбиі|Латын қарпіндегі]] тұңғыш «Til-Qazyna» [[газет]]інің [[Бас редактор (редактор)|бас редакторы]];&lt;ref&gt;{{cite web|title=Латын графикасындағы тұңғыш газет таныстырылды|url=https://syrboyi.kz/zedelnews/zhaa-latyn-grafikasynday-tysh-gazet-tanystyryldy-25668/|publisher=syrboyi.kz|lang=kk|accessdate=2019-04-09|date=2018-11-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=В Астане состоялась презентация первой газеты на латинской графике|url=https://forbes.kz/news/newsid_185438|publisher=forbes.kz|lang=ru|accessdate=2019-04-09|date=2018-11-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Til – qazyna» – латын графикасында!|url=https://atr.kz/qogam/til-qazyna-latyin-grafikasyinda/|publisher=atr.kz|lang=kk|accessdate=2019-04-09|date=2018-11-06}}&lt;/ref&gt;
*[[2020 жыл|2020 ж.]] [[қыркүйек]]тен [[Еуразия ұлттық университеті|Л.Гумилев атындағы ЕҰУ]] журналистика және саясаттану факультетінің оқытушысы;
*2019-2022 жж. [[Түркістан газеті|«Turkistan» халықаралық газетінің]] директоры-[[Бас редактор (редактор)|бас редакторы]];&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Түркістан» газетінде жаңа бас редактор|url=https://turkystan.kz/article/74896-t-rkistan-gazetinde-zha-a-bas-redaktor/|publisher=turkystan.kz|lang=kk|accessdate=2020-04-09|date=2019-01-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Газет терең, интернет жедел ақпарат береді - Қуат Әуесбай|url=https://www.youtube.com/watch?v=RvSumEtzXB4&amp;t=202s|publisher=Қазақ радиосы|lang=kk|accessdate=2023-04-09|date=2021-06-28}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Түркістан» газетіне 27 жыл|url=https://qazradio.fm/shalqarfm/kz/news/8108/|publisher=«Шалқар» радиосы|lang=kk|accessdate=2022-04-09|date=2021-02-24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Журналистер арасында теннистен турнир өтті|url=https://astanatv.kz/kz/news/49281/|publisher=astanatv.kz|lang=kk|accessdate=2020-04-09|date=2019-06-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ректор «Túrkistan» газетінің бас редакторын қабылдады|url=https://farabi.university/news/26442|publisher=farabi.university|lang=kk|accessdate=2022-04-09|date=2021-08-24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Түркістан» газеті ұжымының тағылымдық дәрісі|url=https://farabi.university/news/18111|publisher=farabi.university|lang=kk|accessdate=2020-04-09|date=2019-11-13}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Әлем қазақтары ана тіліндегі ақпаратқа сусап отыр|url=https://jebeu.kz/e/action/ShowInfo.php?classid=5&amp;id=2554|publisher=jebeu.kz|lang=kk|accessdate=2021-04-09|date=2020-10-30}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Túrkistan газеті – Түркістан төрінде|url=https://turkystan.kz/article/149005-turkistan-gazeti-t-rkistan-t-rinde|publisher=turkystan.kz|lang=kk|accessdate=2022-04-09|date=2021-06-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Тúrkіstan» URKER-2021 Ұлттық сыйлығының «Жылдың үздік газеті» аталымы бойынша жеңімпаз|url=https://turkystan.kz/article/150045-turkistan-t-uelsizdikti-t-l-basylymy|publisher=turkystan.kz|lang=kk|accessdate=2022-03-09|date=2021-07-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Қазақ баспасөзінің тойы|url=https://www.youtube.com/watch?v=w50JoMM-N4E|publisher=turkystan tv|lang=kk|accessdate=2020-03-09|date=2019-04-12}}&lt;/ref&gt;
*2022-2024 жж. [[Егемен Қазақстан|«Egemen Qazaqstan» жалпыұлттық республикалық]]   [[газет]]і интернет-редакциясы жетекшісі,&lt;ref&gt;{{cite web|title=Будущие военные журналисты в гостях редакции газеты «Егемен Қазақстан»|url=https://militaryold.enu.kz/ru/2023/10/01/budushhie-voennye-zhurnalisty-v-gostyah-redakcziiegemen-%D2%9Baza%D2%9Bstan/|publisher=militaryold.enu.kz|lang=ru|accessdate=2024-04-09|date=2023-10-01}}&lt;/ref&gt;[[газет]] шеф-редакторы;
*2024-2026 жж. [[Егемен Қазақстан|«Egemen Qazaqstan» жалпыұлттық республикалық газетінің]] бас редакторы орынбасары;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Редакция|url=https://egemen.kz/page/redaktsiya|publisher=egemen.kz|lang=kk|accessdate=2024-07-20|date=2024-07-01}}&lt;/ref&gt;
*2026 жылдың маусымынан бастап, [[Қазақ газеттері|«Қазақ газеттері» ЖШС]] Бас директоры орынбасары.&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Қазақ газеттері» ЖШС Бас директорының жаңа орынбасары тағайындалды|url=https://egemen.kz/article/415555-qazaq-gazetteri-zhshs-bas-direktorynynh-dganha-orynbasary-taghayyndaldy|publisher=egemen.kz|lang=kk|accessdate=2026-06-24|date=2026-06-23}}&lt;/ref&gt;

== Қоғамдық қызметі == 
* Бас редакторлар клубы вице-президенті (2021 ж. шілде);&lt;ref&gt;{{cite web|title=Бас редакторлар клубының вице-президенті сайланды|url=https://turkystan.kz/article/151243-uat-uesbay-bas-redaktorlar-klubyny-vice-prezidenti-bolyp-saylandy|publisher=turkystan.kz|lang=kz|accessdate=2022-04-09|date=2021-07-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Бас редакторлар клубының вице-президенті Атырауда студенттермен кездесті|url=https://www.youtube.com/watch?v=yFd7THymdkg&amp;t=83s|publisher=Атырау ТВ|lang=kz|accessdate=2022-04-09|date=2021-10-27}}&lt;/ref&gt;
*[[2019 жыл]]дан ҚР Үкіметі жанындағы терминология комиссиясы мүшесі.

== Отбасы ==
*'''Әкесі''' — [[Әуесбай Бақбергенұлы]], [[Абай Құнанбайұлы|Абай]] атындағы [[Жамбыл Жабайұлы|Жамбыл]] [[колледж]]інің (бұрынғы [[Педагогика училищелері|педагогикалық училище]]) оқытушысы, [[кафедра]] меңгерушісі, [[Красногор ауданы|Красногор аудандық]] ([[Қордай ауданы|қазіргі Қордай ауд.]]) [[мәдениет]] бөлімінің бастығы, [[Луговой ауданы|Луговой аудандық]] ([[Тұрар Рысқұлов ауданы|қазіргі Т.Рысқұлов ауд.]]) мәдениет үйі директоры болды.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Жизнь как кнопочки баяна|url=https://ztgzt.kz/zhizn-kak-knopochki-bayana-kogda-rabochij-kollektiv-stanovitsya-odnoj-semej/|publisher=[[Знамя Труда|газета «Знамя труда»]]|lang=ru|accessdate=2024-04-09|date=2023-08-22}}&lt;/ref&gt; [[Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі|ҚР Білім және ғылым министрлігінің]] [[Ы. Алтынсарин төсбелгісі|«Ыбырай Алтынсарин»]], [[Қазақстан Республикасы Білім беру ісінің құрметті қызметкері|«Білім беру ісінің құрметті қызметкері»]], ҚР Мәдениет және спорт министрлігінің [[Мәдениет саласының үздігі|«Мәдениет саласының үздігі»]],&lt;ref&gt;{{cite web|title=Духовная жизнь региона|url=https://ztgzt.kz/duxovnaya-zhizn-regiona/|publisher=ztgzt.kz||lang=ru|accessdate=2019-04-09|date=2018-01-27}}&lt;/ref&gt; ҚР Білім және ғылым министрінің Құрмет грамотасымен, ҚР Оқу-ағарту министрлігінің «Еңбек ардагері» төсбелгілерімен марапатталған.&lt;ref name=&quot;auesbajdyn-adebi&quot;&gt;{{cite web|title=Әуесбайдың әдебі|url=https://aqjolgazet.kz/124759/auesbajdyn-adebi/zhanalyqtar/?ysclid=lur51ip6gr790972391|publisher=[[Ақ жол (газет)|«Aq jol» газеті]]|lang=kk|accessdate=2024-04-09|date=2021-04-23}}&lt;/ref&gt; [[Тараз қаласының құрметті азаматтары|Тараз қаласының құрметті азаматы]],&lt;ref name=&quot;qurmettyazamat&quot;&gt;{{cite web|title=[[Тараз қаласының құрметті азаматтары|«Тараз қаласының құрметті азаматы»]] атағы берілді|url=https://www.youtube.com/watch?v=MZxKoR1-gEg&amp;t=14s|publisher=[[JAMBYL (телеарна)|«Jambyl» телеарнасы]]|lang=kk|accessdate=2024-04-08|date=2023-10-26}}&lt;/ref&gt;  Қазақстан Педагогикалық Ғылымдар Академиясының мүшесі;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ұлағатты ұстазға құрмет|url=https://z-taraz.kz/la-atty-staz-a-rmet-2/|publisher=«Jambyl-Taraz» газеті|lang=kk|accessdate=2024-04-09|date=2023-11-01}}&lt;/ref&gt;   
*'''Анасы''' — Рабиға Сақыпқызы, [[мектеп]] [[мұғалім]]і, [[Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі|ҚР Білім және ғылым министрлігінің]] [[Қазақстан Республикасы Білім беру ісінің құрметті қызметкері|«Білім беру ісінің құрметті қызметкері»]], [[Ы. Алтынсарин төсбелгісі|«Ыбырай Алтынсарин»]], ҚР Оқу-ағарту министрлігінің «Еңбек ардагері» төсбелгілерімен  марапатталған,&lt;ref name=&quot;arainfo&quot;&gt;{{cite web|title=Айтар әніміз де әңгімеміз де бір|url=https://arainfo.kz/26500/aytar-nimiz-de-gimemiz-de-bir?ysclid=lvtw7kaisb739092740|publisher=Araiinfo.kz сайты|lang=kk|accessdate=2024-05-05|date=2024-04-12}}&lt;/ref&gt; Қазақстан Педагогикалық Ғылымдар Академиясы мүшесі;&lt;ref name=&quot;apnk&quot;&gt;{{cite web|title=Педагогикалық Ғылымдар Академиясы мүшелері|url=https://www.apnk.kz/chlenyi-akademii?ysclid=lvtv1lmr3v687799460|publisher=apnk.kz cайты|lang=kk|accessdate=2024-05-05|date=2020-11-01}}&lt;/ref&gt;
*'''Жұбайы''' — Шынар Қорғасбек, журналист;  
*'''Балалары''' — Айша, Аяла, Мерей, Адия, Лашын.

== Марапаты ==
*[[Ерен еңбегі үшін медалі|«Ерен еңбегі үшін» медалі]];
*[[Ақпарат саласының үздігі төсбелгісі|«Ақпарат саласының үздігі» төсбелгісі]];&lt;ref&gt;{{cite web|title=Қуат Әуесбай Ақпарат саласының үздігі|url=https://egemen.kz/article/172960-quat-auesbay-qr-aqparat-salasynynh-uzdigi?ysclid=ly151epid8818561785|publisher=«Егемен Қазақстан» газеті|lang=kk|accessdate=2019-04-09|date=2018-08-06}}&lt;/ref&gt;
*«Халық алғысы» медалі;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Túrkistan газеті қызметкерлері «Халық алғысы» медалімен марапатталды|url=https://turkystan.kz/article/121512-turkistan-yzmetkerleri-haly-al-ysy-medalimen-marapattaldy|publisher=turkystan.kz|lang=kk|accessdate=2022-02-09|date=2020-10-20}}&lt;/ref&gt;
*«Бірлік» медалі;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Túrkistan газеті қызметкерлері «Бірлік» алтын медалімен марапатталды|url=https://turkystan.kz/article/137648-turkistan-gazetini-yzmetkerleri-birlik-altyn-medalimen-marapattaldy|publisher=turkystan.kz|lang=kk|accessdate=2022-01-09|date=2021-01-27}}&lt;/ref&gt;
*ҚР Президентінің Алғыс хаты.&lt;ref&gt;{{cite web|title=TÚRKISTAN газетінің бас редакторы Президенттен алғыс хат алды|url=https://turkystan.kz/article/149639-turkistan-gazetini-bas-redaktory-prezidentten-al-ys-hat-aldy|publisher=turkystan.kz|lang=kk|accessdate=2022-04-09|date=2021-06-25}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер|2}}

[[Санат:Қазақстан бас редакторлары]]
[[Санат:Ерен еңбегі үшін медалінің (Қазақстан) иегерлері]]
[[Санат:Қазақстан журналистері]]
[[Санат:Қордай ауданында туғандар]]
[[Санат:Журналистер]]</text>
      <sha1>2ecwlhpwysmaase727so0vurlp3v78d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631697</id>
      <parentid>3631695</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T05:14:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Qanattan</username>
        <id>153055</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Еңбек жолы */</comment>
      <origin>3631697</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24069" sha1="q3qpcxt28mlnz0nbowq4ooas712abog" xml:space="preserve">
{{Тексерілмеген мақала|date=наурыз 2024}}{{Тұлға
 |Есімі                 = Қуат Әуесбай
 |Шынайы есімі          = 
 |Сурет                 = Қуат Әуесбай.jpg
 |Сурет ені             =
 |Сурет атауы           = 
 |Туған кездегі есімі = 
 |Туған күні          = 07.05.1985
 |Туған жері          = {{туғанжері|Қордай|Қордай ауданы}}, [[Жамбыл облысы]], {{KAZ}} &lt;br/&gt; (Отар ауылы, Қордай ауданы, Жамбыл облысы, [[ҚазКСР]])
 |Мансабы               = [[Журналист]], [[Медиа журналистика|медиа]][[менеджер]], [[PhD-доктор|PhD]]
 |Азаматтығы            = {{KAZ}}
 |Ұлты                  = [[қазақтар|қазақ]]
 |Әкесі                 = [[Әуесбай Бақбергенұлы]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=Әуесбайдың әдебі|url=https://aqjolgazet.kz/124759/auesbajdyn-adebi/zhanalyqtar/|publisher=aqjolgazet.kz|lang=kz|accessdate=2022-04-09|date=2021-04-23}}&lt;/ref&gt;
 |Анасы                 = Рабиға Сақыпқызы
 |Жұбайы                = Шынар Қорғасбек, журналист
 |Балалары              = Айша, Аяла, Мерей, Адия, Лашын 
 |Марапаттары           = [[Ақпарат саласының үздігі төсбелгісі|«Ақпарат саласының үздігі» төсбелгісі]], [[Ерен еңбегі үшін медалі|«Ерен еңбегі үшін» медалі]]   
 |Сайты                 =  
 |Блогы                 = 
 |Басқалары             = 
 |Commons               = 
}}
'''Қуат Әуесбайұлы Әуесбай''' ({{lang-en|Kuat Auyesbay}}, [[7 мамыр|07 мамыр]] [[1985 жыл]]ы, [[Жамбыл облысы]], [[Красногор ауданы]], [[Отар (Жамбыл облысы)|Отар ауылы]] (қазіргі [[Қордай ауданы]], [[Жамбыл облысы]]) — [[журналист]], [[Медиа журналистика|медиа]][[менеджер]], [[PhD-доктор|PhD]]. 

== Өмірбаяны ==
[[1985 жыл]]ы [[7 мамыр]]да Жамбыл облысы, [[Қордай ауданы]], [[Отар ауылдық округі|Отар ауылында]] [[ұстаз]]дар [[отбасы]]нда дүниеге келген. [[2003 жыл|2003 ж.]] [[Тараз|Тараз қ-ғы]] №12 [[Керімбай Бұралқыұлы|Керімбай]] [[Орта мектеп|орта мектебін]] бітірді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Спустя 20-лет|url=https://www.youtube.com/watch?v=JHsDiY8XRAA
|publisher=Jambyl TV|lang=ru|accessdate=2024-04-09|date=2023-06-02}}&lt;/ref&gt; Мектеп қабырғасында жүріп, мемлекет қайраткері, болыстық қызмет атқарған Керімбай Бұралқылұлы туралы қалалық газетке «Керімбай баба кім болған?» мақаласын жазып, соның нәтижесінде Керімбай бабаның еңселі ескерткішінің мектеп алдына орнатылуына себепші болады.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Керімбай бабаны тұғырына қондырған мектеп оқушысы|url=https://www.youtube.com/watch?v=B6PdMg84-O0|publisher=Jambyl TV|lang=kk|accessdate=2024-04-09|date=2023-06-02}}&lt;/ref&gt;      
Қуат Әуесбай  журналистік кәсібін ғылыми-педагогикалық қызметпен ұштастырған медиа саласы маманы.
=== Білімі ===
*2003-2007 жж. [[Қазақ ұлттық университеті|Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық университетінің]] [[журналистика]] [[Факультет|факультетінде]] оқыды; 
*2014-2016 жж. [[Еуразия ұлттық университеті|Л.Гумилев атындағы Еуразия Ұлттық университетінің]] [[журналистика]] және [[саясаттану]] [[факультет]]інің [[Магистратура|магистратурасы]], [[әлеуметтік ғылымдар]] [[Магистр|магистры]];
*2018-2021 жж. [[Еуразия ұлттық университеті|Л.Гумилев ат. ЕҰУ]] [[журналистика]] және [[саясаттану]] [[факультет]]інің [[докторантура]]сы, [[Докторантура|PhD]].&lt;ref&gt;{{cite web|title=Кафедра докторанты латын графикасындағы «Тіл-Қазына» газеті редакторы болып тағайындалды|url=https://fjp.enu.kz/post/-teleradio-zh-ne-o-ammen-bajlanys-kafedrasyny-doktoranty-uat-uesbaj-latyn-grafikasynda-y-t-ysh-basylym-til-azyna-gazetini-redaktory-bolyp-ta-ajyndaldy|publisher=fjp.enu.kz|lang=kk|accessdate=2016-04-09|date=2018-03-18}}&lt;/ref&gt;
*[[Еуразия ұлттық университеті|Л.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің]] [[журналистика]] және [[әлеуметтік ғылымдар]] [[Факультет|факультетінде]] «8D032 – [[Журналистика]] және [[Ақпарат|ақпарат»]] («6D050400 – Журналистика», «8D03204 Журналистика»)  кадрларды даярлау бағытындағы диссертациялық кеңестің мәжілісінде Қуат Ауесбай  [[PhD-доктор|PhD (философия докторы)]] ғылыми дәрежесін алу үшін  «Қазіргі мерзімді баспасөз менеджменті мен маркетингі: әлемдік тәжірибе және отандық басылымдар мәселелері»   тақырыбында диссертация қорғады, (қорғау уақыты: 06.12.2025 ж.).  Ғылыми жетекші: Л. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті журналистика және әлеуметтік ғылымдар факультетінің профессоры [[Қайрат Өмірбайұлы Сақ|Қайрат Сақ]].&lt;ref&gt;{{cite web|title=Қуат Әуесбайға философия докторы (PhD) дәрежесі берілді|url=https://с/kz/news/6215
|publisher=fjp.enu.kz|lang=kk|accessdate=2025-12-07|date=2025-12-06}}&lt;/ref&gt;

=== Еңбек жолы===
*2005-2007 жж. «Ана тілі» [[республика]]лық [[газет]]інде [[тілші]]; 
*2007-2008 жж. [[Айқын (газет)|«Айқын» республикалық газетінің]] [[Жамбыл облысы]] бойынша меншікті [[тілші]]сі; 
*2007-2008 жж. ҚР Жер ресурстарын басқару агенттігі Мемжер ғылыми өндірістік орталығы «Баспа және редакциялау» бөлімінің меңгерушісі-«Қазақстан жер ресурстары» [[журнал]]ының [[Бас редактор (редактор)|бас редакторы]];
*2008-2010 жж. [[Ақ желкен|«Ақ желкен» журналы]] [[бас редактор]]ының орынбасары;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Мерейлі жасың құтты болсын, «Ақ желкенім»!|url=https://aqzhelken.kazgazeta.kz/news/34058|publisher=aqzhelken.kazgazeta.kz|lang=kk|accessdate=2026-04-09|date=2015-05-19}}&lt;/ref&gt;  
*2010-2014 жж.«Халық сөзі» республикалық қоғамдық-саяси [[газет]]інің [[бас редактор]]ы;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Оқырманға ыңғайлы болсын деген ниетпен газетті жинақ етіп шығардық»|url=https://www.youtube.com/watch?v=QvN76olDDX0|publisher=Qazaqstan TV|lang=kk|accessdate=2014-04-09|date=2013-09-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Халық сөзі» газеті «Халық әндері» қайырымдылық концертін ұйымдастырды|url=https://www.youtube.com/watch?v=LxyeXRp9Qns|publisher=Qazaqstan TV|lang=kk|accessdate=2012-04-09|date=2011-06-22}}&lt;/ref&gt;
*[[2014 жыл|2014 ж.]] ҚР Парламенті [[Сенат]]ы төрағасының хатшылығы;
*2015-2017 жж. ҚР Ұлттық [[музей]]інің Жұртшылықпен байланыс бөлімінің меңгерушісі – «Ұлттық музей» [[газет]]інің [[бас редактор]]ы;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Қуат Әуесбай «Таңшолпан» хабарында|url=https://www.youtube.com/watch?v=CZ1qAbn0WsM&amp;t=83s|publisher=Qazaqstan TV|lang=kk|accessdate=2026-04-09|date=2015-05-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Қуат Әуесбай Ахмет Ясауи университетінде|url=https://www.youtube.com/watch?v=DGmZzLwZa1A|publisher=Eri TV|lang=kk|accessdate=2020-04-09|date=2019-06-20}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Қуат Әуесбай «Таңшолпан» хабарында|url=https://www.youtube.com/watch?v=LUTC0MH8wl8|publisher=Qazaqstan TV|lang=kk|accessdate=2020-04-09|date=2015-02-24}}&lt;/ref&gt;
*2015-2016 жж. Еуразиялық Топ ЖШС Сыртқы корпоративтік коммуникациялар бөлімінің сарапшысы;
*2015-2017 жж. «Astana News» ЖШС директоры;
*[[2017 жыл|2017 ж.]] [[Атырау-Ақпарат|«Атырау-Ақпарат»]] ЖШС директорының орынбасары;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Белгілі журналист Қуат Әуесбай жаңа қызметке тағайындалды|url=https://kaz.inform.kz/news/belgili-zhurnalist-kuat-auesbay-zhana-kyzmetke-tagayyndaldy_a3058457/|publisher=kaz.inform.kz|lang=kk|accessdate=2018-04-09|date=2017-06-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Бұл – бізге тәуелсіздік берген зор мүмкіндік»|url=https://atr.kz/qogam/b-l-bizge-t-uelsizdik-bergen-zor-m-mkindik/|publisher=atr.kz|lang=kk|accessdate=2018-04-09|date=2017-10-17}}&lt;/ref&gt;
*2017-2018 жж. [[Жамбыл облысы|Жамбыл облыстық]] «Ақ жол» [[газет]]інің [[редакция]]сы» ЖШС директор-[[Бас редактор (редактор)|бас редакторы]];&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ақ жол газетінде жаңа басшы|url=https://aqjolgazet.kz/58567/aq-zholda-zhana-basshy/aleumet/|publisher=kaz.inform.kz|lang=kk|accessdate=2018-04-09|date=2017-04-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Акыны-импровизаторы покажут своё мастерство на страницах газеты|url=https://ztgzt.kz/bez-zvukov-dombry/|publisher=ztgzt.kz|lang=ru|accessdate=2019-04-09|date=2018-01-20}}&lt;/ref&gt;
*[[2018 жыл|2018 ж.]] [[Латын әліпбиі|Латын қарпіндегі]] тұңғыш «Til-Qazyna» [[газет]]інің [[Бас редактор (редактор)|бас редакторы]];&lt;ref&gt;{{cite web|title=Латын графикасындағы тұңғыш газет таныстырылды|url=https://syrboyi.kz/zedelnews/zhaa-latyn-grafikasynday-tysh-gazet-tanystyryldy-25668/|publisher=syrboyi.kz|lang=kk|accessdate=2019-04-09|date=2018-11-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=В Астане состоялась презентация первой газеты на латинской графике|url=https://forbes.kz/news/newsid_185438|publisher=forbes.kz|lang=ru|accessdate=2019-04-09|date=2018-11-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Til – qazyna» – латын графикасында!|url=https://atr.kz/qogam/til-qazyna-latyin-grafikasyinda/|publisher=atr.kz|lang=kk|accessdate=2019-04-09|date=2018-11-06}}&lt;/ref&gt;
*[[2020 жыл|2020 ж.]] [[қыркүйек]]тен [[Еуразия ұлттық университеті|Л.Гумилев атындағы ЕҰУ]] журналистика және саясаттану факультетінің оқытушысы;
*2019-2022 жж. [[Түркістан газеті|«Turkistan» халықаралық газетінің]] директоры-[[Бас редактор (редактор)|бас редакторы]];&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Түркістан» газетінде жаңа бас редактор|url=https://turkystan.kz/article/74896-t-rkistan-gazetinde-zha-a-bas-redaktor/|publisher=turkystan.kz|lang=kk|accessdate=2020-04-09|date=2019-01-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Газет терең, интернет жедел ақпарат береді - Қуат Әуесбай|url=https://www.youtube.com/watch?v=RvSumEtzXB4&amp;t=202s|publisher=Қазақ радиосы|lang=kk|accessdate=2023-04-09|date=2021-06-28}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Түркістан» газетіне 27 жыл|url=https://qazradio.fm/shalqarfm/kz/news/8108/|publisher=«Шалқар» радиосы|lang=kk|accessdate=2022-04-09|date=2021-02-24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Журналистер арасында теннистен турнир өтті|url=https://astanatv.kz/kz/news/49281/|publisher=astanatv.kz|lang=kk|accessdate=2020-04-09|date=2019-06-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ректор «Túrkistan» газетінің бас редакторын қабылдады|url=https://farabi.university/news/26442|publisher=farabi.university|lang=kk|accessdate=2022-04-09|date=2021-08-24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Түркістан» газеті ұжымының тағылымдық дәрісі|url=https://farabi.university/news/18111|publisher=farabi.university|lang=kk|accessdate=2020-04-09|date=2019-11-13}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Әлем қазақтары ана тіліндегі ақпаратқа сусап отыр|url=https://jebeu.kz/e/action/ShowInfo.php?classid=5&amp;id=2554|publisher=jebeu.kz|lang=kk|accessdate=2021-04-09|date=2020-10-30}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Túrkistan газеті – Түркістан төрінде|url=https://turkystan.kz/article/149005-turkistan-gazeti-t-rkistan-t-rinde|publisher=turkystan.kz|lang=kk|accessdate=2022-04-09|date=2021-06-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Тúrkіstan» URKER-2021 Ұлттық сыйлығының «Жылдың үздік газеті» аталымы бойынша жеңімпаз|url=https://turkystan.kz/article/150045-turkistan-t-uelsizdikti-t-l-basylymy|publisher=turkystan.kz|lang=kk|accessdate=2022-03-09|date=2021-07-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Қазақ баспасөзінің тойы|url=https://www.youtube.com/watch?v=w50JoMM-N4E|publisher=turkystan tv|lang=kk|accessdate=2020-03-09|date=2019-04-12}}&lt;/ref&gt;
*2022-2024 жж. [[Егемен Қазақстан|«Egemen Qazaqstan» жалпыұлттық республикалық]]   [[газет]]і интернет-редакциясы жетекшісі,&lt;ref&gt;{{cite web|title=Будущие военные журналисты в гостях редакции газеты «Егемен Қазақстан»|url=https://militaryold.enu.kz/ru/2023/10/01/budushhie-voennye-zhurnalisty-v-gostyah-redakcziiegemen-%D2%9Baza%D2%9Bstan/|publisher=militaryold.enu.kz|lang=ru|accessdate=2024-04-09|date=2023-10-01}}&lt;/ref&gt;[[газет]] шеф-редакторы;
*2024-2026 жж. [[Егемен Қазақстан|«Egemen Qazaqstan» жалпыұлттық республикалық газетінің]] бас редакторы орынбасары;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Редакция|url=https://egemen.kz/page/redaktsiya|publisher=egemen.kz|lang=kk|accessdate=2024-07-20|date=2024-07-01}}&lt;/ref&gt;
*2026 жылдың маусымынан [[Қазақ газеттері|«Қазақ газеттері» ЖШС]] Бас директоры орынбасары.&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Қазақ газеттері» ЖШС Бас директорының жаңа орынбасары тағайындалды|url=https://egemen.kz/article/415555-qazaq-gazetteri-zhshs-bas-direktorynynh-dganha-orynbasary-taghayyndaldy|publisher=egemen.kz|lang=kk|accessdate=2026-06-24|date=2026-06-23}}&lt;/ref&gt;

== Қоғамдық қызметі == 
* Бас редакторлар клубы вице-президенті (2021 ж. шілде);&lt;ref&gt;{{cite web|title=Бас редакторлар клубының вице-президенті сайланды|url=https://turkystan.kz/article/151243-uat-uesbay-bas-redaktorlar-klubyny-vice-prezidenti-bolyp-saylandy|publisher=turkystan.kz|lang=kz|accessdate=2022-04-09|date=2021-07-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Бас редакторлар клубының вице-президенті Атырауда студенттермен кездесті|url=https://www.youtube.com/watch?v=yFd7THymdkg&amp;t=83s|publisher=Атырау ТВ|lang=kz|accessdate=2022-04-09|date=2021-10-27}}&lt;/ref&gt;
*[[2019 жыл]]дан ҚР Үкіметі жанындағы терминология комиссиясы мүшесі.

== Отбасы ==
*'''Әкесі''' — [[Әуесбай Бақбергенұлы]], [[Абай Құнанбайұлы|Абай]] атындағы [[Жамбыл Жабайұлы|Жамбыл]] [[колледж]]інің (бұрынғы [[Педагогика училищелері|педагогикалық училище]]) оқытушысы, [[кафедра]] меңгерушісі, [[Красногор ауданы|Красногор аудандық]] ([[Қордай ауданы|қазіргі Қордай ауд.]]) [[мәдениет]] бөлімінің бастығы, [[Луговой ауданы|Луговой аудандық]] ([[Тұрар Рысқұлов ауданы|қазіргі Т.Рысқұлов ауд.]]) мәдениет үйі директоры болды.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Жизнь как кнопочки баяна|url=https://ztgzt.kz/zhizn-kak-knopochki-bayana-kogda-rabochij-kollektiv-stanovitsya-odnoj-semej/|publisher=[[Знамя Труда|газета «Знамя труда»]]|lang=ru|accessdate=2024-04-09|date=2023-08-22}}&lt;/ref&gt; [[Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі|ҚР Білім және ғылым министрлігінің]] [[Ы. Алтынсарин төсбелгісі|«Ыбырай Алтынсарин»]], [[Қазақстан Республикасы Білім беру ісінің құрметті қызметкері|«Білім беру ісінің құрметті қызметкері»]], ҚР Мәдениет және спорт министрлігінің [[Мәдениет саласының үздігі|«Мәдениет саласының үздігі»]],&lt;ref&gt;{{cite web|title=Духовная жизнь региона|url=https://ztgzt.kz/duxovnaya-zhizn-regiona/|publisher=ztgzt.kz||lang=ru|accessdate=2019-04-09|date=2018-01-27}}&lt;/ref&gt; ҚР Білім және ғылым министрінің Құрмет грамотасымен, ҚР Оқу-ағарту министрлігінің «Еңбек ардагері» төсбелгілерімен марапатталған.&lt;ref name=&quot;auesbajdyn-adebi&quot;&gt;{{cite web|title=Әуесбайдың әдебі|url=https://aqjolgazet.kz/124759/auesbajdyn-adebi/zhanalyqtar/?ysclid=lur51ip6gr790972391|publisher=[[Ақ жол (газет)|«Aq jol» газеті]]|lang=kk|accessdate=2024-04-09|date=2021-04-23}}&lt;/ref&gt; [[Тараз қаласының құрметті азаматтары|Тараз қаласының құрметті азаматы]],&lt;ref name=&quot;qurmettyazamat&quot;&gt;{{cite web|title=[[Тараз қаласының құрметті азаматтары|«Тараз қаласының құрметті азаматы»]] атағы берілді|url=https://www.youtube.com/watch?v=MZxKoR1-gEg&amp;t=14s|publisher=[[JAMBYL (телеарна)|«Jambyl» телеарнасы]]|lang=kk|accessdate=2024-04-08|date=2023-10-26}}&lt;/ref&gt;  Қазақстан Педагогикалық Ғылымдар Академиясының мүшесі;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ұлағатты ұстазға құрмет|url=https://z-taraz.kz/la-atty-staz-a-rmet-2/|publisher=«Jambyl-Taraz» газеті|lang=kk|accessdate=2024-04-09|date=2023-11-01}}&lt;/ref&gt;   
*'''Анасы''' — Рабиға Сақыпқызы, [[мектеп]] [[мұғалім]]і, [[Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі|ҚР Білім және ғылым министрлігінің]] [[Қазақстан Республикасы Білім беру ісінің құрметті қызметкері|«Білім беру ісінің құрметті қызметкері»]], [[Ы. Алтынсарин төсбелгісі|«Ыбырай Алтынсарин»]], ҚР Оқу-ағарту министрлігінің «Еңбек ардагері» төсбелгілерімен  марапатталған,&lt;ref name=&quot;arainfo&quot;&gt;{{cite web|title=Айтар әніміз де әңгімеміз де бір|url=https://arainfo.kz/26500/aytar-nimiz-de-gimemiz-de-bir?ysclid=lvtw7kaisb739092740|publisher=Araiinfo.kz сайты|lang=kk|accessdate=2024-05-05|date=2024-04-12}}&lt;/ref&gt; Қазақстан Педагогикалық Ғылымдар Академиясы мүшесі;&lt;ref name=&quot;apnk&quot;&gt;{{cite web|title=Педагогикалық Ғылымдар Академиясы мүшелері|url=https://www.apnk.kz/chlenyi-akademii?ysclid=lvtv1lmr3v687799460|publisher=apnk.kz cайты|lang=kk|accessdate=2024-05-05|date=2020-11-01}}&lt;/ref&gt;
*'''Жұбайы''' — Шынар Қорғасбек, журналист;  
*'''Балалары''' — Айша, Аяла, Мерей, Адия, Лашын.

== Марапаты ==
*[[Ерен еңбегі үшін медалі|«Ерен еңбегі үшін» медалі]];
*[[Ақпарат саласының үздігі төсбелгісі|«Ақпарат саласының үздігі» төсбелгісі]];&lt;ref&gt;{{cite web|title=Қуат Әуесбай Ақпарат саласының үздігі|url=https://egemen.kz/article/172960-quat-auesbay-qr-aqparat-salasynynh-uzdigi?ysclid=ly151epid8818561785|publisher=«Егемен Қазақстан» газеті|lang=kk|accessdate=2019-04-09|date=2018-08-06}}&lt;/ref&gt;
*«Халық алғысы» медалі;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Túrkistan газеті қызметкерлері «Халық алғысы» медалімен марапатталды|url=https://turkystan.kz/article/121512-turkistan-yzmetkerleri-haly-al-ysy-medalimen-marapattaldy|publisher=turkystan.kz|lang=kk|accessdate=2022-02-09|date=2020-10-20}}&lt;/ref&gt;
*«Бірлік» медалі;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Túrkistan газеті қызметкерлері «Бірлік» алтын медалімен марапатталды|url=https://turkystan.kz/article/137648-turkistan-gazetini-yzmetkerleri-birlik-altyn-medalimen-marapattaldy|publisher=turkystan.kz|lang=kk|accessdate=2022-01-09|date=2021-01-27}}&lt;/ref&gt;
*ҚР Президентінің Алғыс хаты.&lt;ref&gt;{{cite web|title=TÚRKISTAN газетінің бас редакторы Президенттен алғыс хат алды|url=https://turkystan.kz/article/149639-turkistan-gazetini-bas-redaktory-prezidentten-al-ys-hat-aldy|publisher=turkystan.kz|lang=kk|accessdate=2022-04-09|date=2021-06-25}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер|2}}

[[Санат:Қазақстан бас редакторлары]]
[[Санат:Ерен еңбегі үшін медалінің (Қазақстан) иегерлері]]
[[Санат:Қазақстан журналистері]]
[[Санат:Қордай ауданында туғандар]]
[[Санат:Журналистер]]</text>
      <sha1>q3qpcxt28mlnz0nbowq4ooas712abog</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631701</id>
      <parentid>3631697</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T05:16:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Qanattan</username>
        <id>153055</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Еңбек жолы */</comment>
      <origin>3631701</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24070" sha1="qj5gk57rm4vglx2ndnr7r98hsffaasm" xml:space="preserve">
{{Тексерілмеген мақала|date=наурыз 2024}}{{Тұлға
 |Есімі                 = Қуат Әуесбай
 |Шынайы есімі          = 
 |Сурет                 = Қуат Әуесбай.jpg
 |Сурет ені             =
 |Сурет атауы           = 
 |Туған кездегі есімі = 
 |Туған күні          = 07.05.1985
 |Туған жері          = {{туғанжері|Қордай|Қордай ауданы}}, [[Жамбыл облысы]], {{KAZ}} &lt;br/&gt; (Отар ауылы, Қордай ауданы, Жамбыл облысы, [[ҚазКСР]])
 |Мансабы               = [[Журналист]], [[Медиа журналистика|медиа]][[менеджер]], [[PhD-доктор|PhD]]
 |Азаматтығы            = {{KAZ}}
 |Ұлты                  = [[қазақтар|қазақ]]
 |Әкесі                 = [[Әуесбай Бақбергенұлы]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=Әуесбайдың әдебі|url=https://aqjolgazet.kz/124759/auesbajdyn-adebi/zhanalyqtar/|publisher=aqjolgazet.kz|lang=kz|accessdate=2022-04-09|date=2021-04-23}}&lt;/ref&gt;
 |Анасы                 = Рабиға Сақыпқызы
 |Жұбайы                = Шынар Қорғасбек, журналист
 |Балалары              = Айша, Аяла, Мерей, Адия, Лашын 
 |Марапаттары           = [[Ақпарат саласының үздігі төсбелгісі|«Ақпарат саласының үздігі» төсбелгісі]], [[Ерен еңбегі үшін медалі|«Ерен еңбегі үшін» медалі]]   
 |Сайты                 =  
 |Блогы                 = 
 |Басқалары             = 
 |Commons               = 
}}
'''Қуат Әуесбайұлы Әуесбай''' ({{lang-en|Kuat Auyesbay}}, [[7 мамыр|07 мамыр]] [[1985 жыл]]ы, [[Жамбыл облысы]], [[Красногор ауданы]], [[Отар (Жамбыл облысы)|Отар ауылы]] (қазіргі [[Қордай ауданы]], [[Жамбыл облысы]]) — [[журналист]], [[Медиа журналистика|медиа]][[менеджер]], [[PhD-доктор|PhD]]. 

== Өмірбаяны ==
[[1985 жыл]]ы [[7 мамыр]]да Жамбыл облысы, [[Қордай ауданы]], [[Отар ауылдық округі|Отар ауылында]] [[ұстаз]]дар [[отбасы]]нда дүниеге келген. [[2003 жыл|2003 ж.]] [[Тараз|Тараз қ-ғы]] №12 [[Керімбай Бұралқыұлы|Керімбай]] [[Орта мектеп|орта мектебін]] бітірді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Спустя 20-лет|url=https://www.youtube.com/watch?v=JHsDiY8XRAA
|publisher=Jambyl TV|lang=ru|accessdate=2024-04-09|date=2023-06-02}}&lt;/ref&gt; Мектеп қабырғасында жүріп, мемлекет қайраткері, болыстық қызмет атқарған Керімбай Бұралқылұлы туралы қалалық газетке «Керімбай баба кім болған?» мақаласын жазып, соның нәтижесінде Керімбай бабаның еңселі ескерткішінің мектеп алдына орнатылуына себепші болады.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Керімбай бабаны тұғырына қондырған мектеп оқушысы|url=https://www.youtube.com/watch?v=B6PdMg84-O0|publisher=Jambyl TV|lang=kk|accessdate=2024-04-09|date=2023-06-02}}&lt;/ref&gt;      
Қуат Әуесбай  журналистік кәсібін ғылыми-педагогикалық қызметпен ұштастырған медиа саласы маманы.
=== Білімі ===
*2003-2007 жж. [[Қазақ ұлттық университеті|Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық университетінің]] [[журналистика]] [[Факультет|факультетінде]] оқыды; 
*2014-2016 жж. [[Еуразия ұлттық университеті|Л.Гумилев атындағы Еуразия Ұлттық университетінің]] [[журналистика]] және [[саясаттану]] [[факультет]]інің [[Магистратура|магистратурасы]], [[әлеуметтік ғылымдар]] [[Магистр|магистры]];
*2018-2021 жж. [[Еуразия ұлттық университеті|Л.Гумилев ат. ЕҰУ]] [[журналистика]] және [[саясаттану]] [[факультет]]інің [[докторантура]]сы, [[Докторантура|PhD]].&lt;ref&gt;{{cite web|title=Кафедра докторанты латын графикасындағы «Тіл-Қазына» газеті редакторы болып тағайындалды|url=https://fjp.enu.kz/post/-teleradio-zh-ne-o-ammen-bajlanys-kafedrasyny-doktoranty-uat-uesbaj-latyn-grafikasynda-y-t-ysh-basylym-til-azyna-gazetini-redaktory-bolyp-ta-ajyndaldy|publisher=fjp.enu.kz|lang=kk|accessdate=2016-04-09|date=2018-03-18}}&lt;/ref&gt;
*[[Еуразия ұлттық университеті|Л.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің]] [[журналистика]] және [[әлеуметтік ғылымдар]] [[Факультет|факультетінде]] «8D032 – [[Журналистика]] және [[Ақпарат|ақпарат»]] («6D050400 – Журналистика», «8D03204 Журналистика»)  кадрларды даярлау бағытындағы диссертациялық кеңестің мәжілісінде Қуат Ауесбай  [[PhD-доктор|PhD (философия докторы)]] ғылыми дәрежесін алу үшін  «Қазіргі мерзімді баспасөз менеджменті мен маркетингі: әлемдік тәжірибе және отандық басылымдар мәселелері»   тақырыбында диссертация қорғады, (қорғау уақыты: 06.12.2025 ж.).  Ғылыми жетекші: Л. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті журналистика және әлеуметтік ғылымдар факультетінің профессоры [[Қайрат Өмірбайұлы Сақ|Қайрат Сақ]].&lt;ref&gt;{{cite web|title=Қуат Әуесбайға философия докторы (PhD) дәрежесі берілді|url=https://с/kz/news/6215
|publisher=fjp.enu.kz|lang=kk|accessdate=2025-12-07|date=2025-12-06}}&lt;/ref&gt;

=== Еңбек жолы===
*2005-2007 жж. «Ана тілі» [[республика]]лық [[газет]]інде [[тілші]]; 
*2007-2008 жж. [[Айқын (газет)|«Айқын» республикалық газетінің]] [[Жамбыл облысы]] бойынша меншікті [[тілші]]сі; 
*2007-2008 жж. ҚР Жер ресурстарын басқару агенттігі Мемжер ғылыми өндірістік орталығы «Баспа және редакциялау» бөлімінің меңгерушісі-«Қазақстан жер ресурстары» [[журнал]]ының [[Бас редактор (редактор)|бас редакторы]];
*2008-2010 жж. [[Ақ желкен|«Ақ желкен» журналы]] [[бас редактор]]ының орынбасары;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Мерейлі жасың құтты болсын, «Ақ желкенім»!|url=https://aqzhelken.kazgazeta.kz/news/34058|publisher=aqzhelken.kazgazeta.kz|lang=kk|accessdate=2026-04-09|date=2015-05-19}}&lt;/ref&gt;  
*2010-2014 жж.«Халық сөзі» республикалық қоғамдық-саяси [[газет]]інің [[бас редактор]]ы;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Оқырманға ыңғайлы болсын деген ниетпен газетті жинақ етіп шығардық»|url=https://www.youtube.com/watch?v=QvN76olDDX0|publisher=Qazaqstan TV|lang=kk|accessdate=2014-04-09|date=2013-09-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Халық сөзі» газеті «Халық әндері» қайырымдылық концертін ұйымдастырды|url=https://www.youtube.com/watch?v=LxyeXRp9Qns|publisher=Qazaqstan TV|lang=kk|accessdate=2012-04-09|date=2011-06-22}}&lt;/ref&gt;
*[[2014 жыл|2014 ж.]] ҚР Парламенті [[Сенат]]ы төрағасының хатшылығы;
*2015-2017 жж. ҚР Ұлттық [[музей]]інің Жұртшылықпен байланыс бөлімінің меңгерушісі – «Ұлттық музей» [[газет]]інің [[бас редактор]]ы;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Қуат Әуесбай «Таңшолпан» хабарында|url=https://www.youtube.com/watch?v=CZ1qAbn0WsM&amp;t=83s|publisher=Qazaqstan TV|lang=kk|accessdate=2026-04-09|date=2015-05-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Қуат Әуесбай Ахмет Ясауи университетінде|url=https://www.youtube.com/watch?v=DGmZzLwZa1A|publisher=Eri TV|lang=kk|accessdate=2020-04-09|date=2019-06-20}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Қуат Әуесбай «Таңшолпан» хабарында|url=https://www.youtube.com/watch?v=LUTC0MH8wl8|publisher=Qazaqstan TV|lang=kk|accessdate=2020-04-09|date=2015-02-24}}&lt;/ref&gt;
*2015-2016 жж. Еуразиялық Топ ЖШС Сыртқы корпоративтік коммуникациялар бөлімінің сарапшысы;
*2015-2017 жж. «Astana News» ЖШС директоры;
*[[2017 жыл|2017 ж.]] [[Атырау-Ақпарат|«Атырау-Ақпарат»]] ЖШС директорының орынбасары;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Белгілі журналист Қуат Әуесбай жаңа қызметке тағайындалды|url=https://kaz.inform.kz/news/belgili-zhurnalist-kuat-auesbay-zhana-kyzmetke-tagayyndaldy_a3058457/|publisher=kaz.inform.kz|lang=kk|accessdate=2018-04-09|date=2017-06-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Бұл – бізге тәуелсіздік берген зор мүмкіндік»|url=https://atr.kz/qogam/b-l-bizge-t-uelsizdik-bergen-zor-m-mkindik/|publisher=atr.kz|lang=kk|accessdate=2018-04-09|date=2017-10-17}}&lt;/ref&gt;
*2017-2018 жж. [[Жамбыл облысы|Жамбыл облыстық]] «Ақ жол» [[газет]]інің [[редакция]]сы» ЖШС директор-[[Бас редактор (редактор)|бас редакторы]];&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ақ жол газетінде жаңа басшы|url=https://aqjolgazet.kz/58567/aq-zholda-zhana-basshy/aleumet/|publisher=kaz.inform.kz|lang=kk|accessdate=2018-04-09|date=2017-04-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Акыны-импровизаторы покажут своё мастерство на страницах газеты|url=https://ztgzt.kz/bez-zvukov-dombry/|publisher=ztgzt.kz|lang=ru|accessdate=2019-04-09|date=2018-01-20}}&lt;/ref&gt;
*[[2018 жыл|2018 ж.]] [[Латын әліпбиі|Латын қарпіндегі]] тұңғыш «Til-Qazyna» [[газет]]інің [[Бас редактор (редактор)|бас редакторы]];&lt;ref&gt;{{cite web|title=Латын графикасындағы тұңғыш газет таныстырылды|url=https://syrboyi.kz/zedelnews/zhaa-latyn-grafikasynday-tysh-gazet-tanystyryldy-25668/|publisher=syrboyi.kz|lang=kk|accessdate=2019-04-09|date=2018-11-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=В Астане состоялась презентация первой газеты на латинской графике|url=https://forbes.kz/news/newsid_185438|publisher=forbes.kz|lang=ru|accessdate=2019-04-09|date=2018-11-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Til – qazyna» – латын графикасында!|url=https://atr.kz/qogam/til-qazyna-latyin-grafikasyinda/|publisher=atr.kz|lang=kk|accessdate=2019-04-09|date=2018-11-06}}&lt;/ref&gt;
*[[2020 жыл|2020 ж.]] [[қыркүйек]]тен [[Еуразия ұлттық университеті|Л.Гумилев атындағы ЕҰУ]] журналистика және саясаттану факультетінің оқытушысы;
*2019-2022 жж. [[Түркістан газеті|«Turkistan» халықаралық газетінің]] директоры-[[Бас редактор (редактор)|бас редакторы]];&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Түркістан» газетінде жаңа бас редактор|url=https://turkystan.kz/article/74896-t-rkistan-gazetinde-zha-a-bas-redaktor/|publisher=turkystan.kz|lang=kk|accessdate=2020-04-09|date=2019-01-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Газет терең, интернет жедел ақпарат береді - Қуат Әуесбай|url=https://www.youtube.com/watch?v=RvSumEtzXB4&amp;t=202s|publisher=Қазақ радиосы|lang=kk|accessdate=2023-04-09|date=2021-06-28}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Түркістан» газетіне 27 жыл|url=https://qazradio.fm/shalqarfm/kz/news/8108/|publisher=«Шалқар» радиосы|lang=kk|accessdate=2022-04-09|date=2021-02-24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Журналистер арасында теннистен турнир өтті|url=https://astanatv.kz/kz/news/49281/|publisher=astanatv.kz|lang=kk|accessdate=2020-04-09|date=2019-06-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ректор «Túrkistan» газетінің бас редакторын қабылдады|url=https://farabi.university/news/26442|publisher=farabi.university|lang=kk|accessdate=2022-04-09|date=2021-08-24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Түркістан» газеті ұжымының тағылымдық дәрісі|url=https://farabi.university/news/18111|publisher=farabi.university|lang=kk|accessdate=2020-04-09|date=2019-11-13}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Әлем қазақтары ана тіліндегі ақпаратқа сусап отыр|url=https://jebeu.kz/e/action/ShowInfo.php?classid=5&amp;id=2554|publisher=jebeu.kz|lang=kk|accessdate=2021-04-09|date=2020-10-30}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Túrkistan газеті – Түркістан төрінде|url=https://turkystan.kz/article/149005-turkistan-gazeti-t-rkistan-t-rinde|publisher=turkystan.kz|lang=kk|accessdate=2022-04-09|date=2021-06-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Тúrkіstan» URKER-2021 Ұлттық сыйлығының «Жылдың үздік газеті» аталымы бойынша жеңімпаз|url=https://turkystan.kz/article/150045-turkistan-t-uelsizdikti-t-l-basylymy|publisher=turkystan.kz|lang=kk|accessdate=2022-03-09|date=2021-07-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Қазақ баспасөзінің тойы|url=https://www.youtube.com/watch?v=w50JoMM-N4E|publisher=turkystan tv|lang=kk|accessdate=2020-03-09|date=2019-04-12}}&lt;/ref&gt;
*2022-2024 жж. [[Егемен Қазақстан|«Egemen Qazaqstan» жалпыұлттық республикалық]]   [[газет]]і интернет-редакциясы жетекшісі,&lt;ref&gt;{{cite web|title=Будущие военные журналисты в гостях редакции газеты «Егемен Қазақстан»|url=https://militaryold.enu.kz/ru/2023/10/01/budushhie-voennye-zhurnalisty-v-gostyah-redakcziiegemen-%D2%9Baza%D2%9Bstan/|publisher=militaryold.enu.kz|lang=ru|accessdate=2024-04-09|date=2023-10-01}}&lt;/ref&gt;[[газет]] шеф-редакторы;
*2024-2026 жж. [[Егемен Қазақстан|«Egemen Qazaqstan» жалпыұлттық республикалық газетінің]] бас редакторы орынбасары;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Редакция|url=https://egemen.kz/page/redaktsiya|publisher=egemen.kz|lang=kk|accessdate=2024-07-20|date=2024-07-01}}&lt;/ref&gt;
*2026 жылдың 23-маусымнан [[Қазақ газеттері|«Қазақ газеттері» ЖШС]] Бас директоры орынбасары.&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Қазақ газеттері» ЖШС Бас директорының жаңа орынбасары тағайындалды|url=https://egemen.kz/article/415555-qazaq-gazetteri-zhshs-bas-direktorynynh-dganha-orynbasary-taghayyndaldy|publisher=egemen.kz|lang=kk|accessdate=2026-06-24|date=2026-06-23}}&lt;/ref&gt;

== Қоғамдық қызметі == 
* Бас редакторлар клубы вице-президенті (2021 ж. шілде);&lt;ref&gt;{{cite web|title=Бас редакторлар клубының вице-президенті сайланды|url=https://turkystan.kz/article/151243-uat-uesbay-bas-redaktorlar-klubyny-vice-prezidenti-bolyp-saylandy|publisher=turkystan.kz|lang=kz|accessdate=2022-04-09|date=2021-07-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Бас редакторлар клубының вице-президенті Атырауда студенттермен кездесті|url=https://www.youtube.com/watch?v=yFd7THymdkg&amp;t=83s|publisher=Атырау ТВ|lang=kz|accessdate=2022-04-09|date=2021-10-27}}&lt;/ref&gt;
*[[2019 жыл]]дан ҚР Үкіметі жанындағы терминология комиссиясы мүшесі.

== Отбасы ==
*'''Әкесі''' — [[Әуесбай Бақбергенұлы]], [[Абай Құнанбайұлы|Абай]] атындағы [[Жамбыл Жабайұлы|Жамбыл]] [[колледж]]інің (бұрынғы [[Педагогика училищелері|педагогикалық училище]]) оқытушысы, [[кафедра]] меңгерушісі, [[Красногор ауданы|Красногор аудандық]] ([[Қордай ауданы|қазіргі Қордай ауд.]]) [[мәдениет]] бөлімінің бастығы, [[Луговой ауданы|Луговой аудандық]] ([[Тұрар Рысқұлов ауданы|қазіргі Т.Рысқұлов ауд.]]) мәдениет үйі директоры болды.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Жизнь как кнопочки баяна|url=https://ztgzt.kz/zhizn-kak-knopochki-bayana-kogda-rabochij-kollektiv-stanovitsya-odnoj-semej/|publisher=[[Знамя Труда|газета «Знамя труда»]]|lang=ru|accessdate=2024-04-09|date=2023-08-22}}&lt;/ref&gt; [[Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі|ҚР Білім және ғылым министрлігінің]] [[Ы. Алтынсарин төсбелгісі|«Ыбырай Алтынсарин»]], [[Қазақстан Республикасы Білім беру ісінің құрметті қызметкері|«Білім беру ісінің құрметті қызметкері»]], ҚР Мәдениет және спорт министрлігінің [[Мәдениет саласының үздігі|«Мәдениет саласының үздігі»]],&lt;ref&gt;{{cite web|title=Духовная жизнь региона|url=https://ztgzt.kz/duxovnaya-zhizn-regiona/|publisher=ztgzt.kz||lang=ru|accessdate=2019-04-09|date=2018-01-27}}&lt;/ref&gt; ҚР Білім және ғылым министрінің Құрмет грамотасымен, ҚР Оқу-ағарту министрлігінің «Еңбек ардагері» төсбелгілерімен марапатталған.&lt;ref name=&quot;auesbajdyn-adebi&quot;&gt;{{cite web|title=Әуесбайдың әдебі|url=https://aqjolgazet.kz/124759/auesbajdyn-adebi/zhanalyqtar/?ysclid=lur51ip6gr790972391|publisher=[[Ақ жол (газет)|«Aq jol» газеті]]|lang=kk|accessdate=2024-04-09|date=2021-04-23}}&lt;/ref&gt; [[Тараз қаласының құрметті азаматтары|Тараз қаласының құрметті азаматы]],&lt;ref name=&quot;qurmettyazamat&quot;&gt;{{cite web|title=[[Тараз қаласының құрметті азаматтары|«Тараз қаласының құрметті азаматы»]] атағы берілді|url=https://www.youtube.com/watch?v=MZxKoR1-gEg&amp;t=14s|publisher=[[JAMBYL (телеарна)|«Jambyl» телеарнасы]]|lang=kk|accessdate=2024-04-08|date=2023-10-26}}&lt;/ref&gt;  Қазақстан Педагогикалық Ғылымдар Академиясының мүшесі;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ұлағатты ұстазға құрмет|url=https://z-taraz.kz/la-atty-staz-a-rmet-2/|publisher=«Jambyl-Taraz» газеті|lang=kk|accessdate=2024-04-09|date=2023-11-01}}&lt;/ref&gt;   
*'''Анасы''' — Рабиға Сақыпқызы, [[мектеп]] [[мұғалім]]і, [[Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі|ҚР Білім және ғылым министрлігінің]] [[Қазақстан Республикасы Білім беру ісінің құрметті қызметкері|«Білім беру ісінің құрметті қызметкері»]], [[Ы. Алтынсарин төсбелгісі|«Ыбырай Алтынсарин»]], ҚР Оқу-ағарту министрлігінің «Еңбек ардагері» төсбелгілерімен  марапатталған,&lt;ref name=&quot;arainfo&quot;&gt;{{cite web|title=Айтар әніміз де әңгімеміз де бір|url=https://arainfo.kz/26500/aytar-nimiz-de-gimemiz-de-bir?ysclid=lvtw7kaisb739092740|publisher=Araiinfo.kz сайты|lang=kk|accessdate=2024-05-05|date=2024-04-12}}&lt;/ref&gt; Қазақстан Педагогикалық Ғылымдар Академиясы мүшесі;&lt;ref name=&quot;apnk&quot;&gt;{{cite web|title=Педагогикалық Ғылымдар Академиясы мүшелері|url=https://www.apnk.kz/chlenyi-akademii?ysclid=lvtv1lmr3v687799460|publisher=apnk.kz cайты|lang=kk|accessdate=2024-05-05|date=2020-11-01}}&lt;/ref&gt;
*'''Жұбайы''' — Шынар Қорғасбек, журналист;  
*'''Балалары''' — Айша, Аяла, Мерей, Адия, Лашын.

== Марапаты ==
*[[Ерен еңбегі үшін медалі|«Ерен еңбегі үшін» медалі]];
*[[Ақпарат саласының үздігі төсбелгісі|«Ақпарат саласының үздігі» төсбелгісі]];&lt;ref&gt;{{cite web|title=Қуат Әуесбай Ақпарат саласының үздігі|url=https://egemen.kz/article/172960-quat-auesbay-qr-aqparat-salasynynh-uzdigi?ysclid=ly151epid8818561785|publisher=«Егемен Қазақстан» газеті|lang=kk|accessdate=2019-04-09|date=2018-08-06}}&lt;/ref&gt;
*«Халық алғысы» медалі;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Túrkistan газеті қызметкерлері «Халық алғысы» медалімен марапатталды|url=https://turkystan.kz/article/121512-turkistan-yzmetkerleri-haly-al-ysy-medalimen-marapattaldy|publisher=turkystan.kz|lang=kk|accessdate=2022-02-09|date=2020-10-20}}&lt;/ref&gt;
*«Бірлік» медалі;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Túrkistan газеті қызметкерлері «Бірлік» алтын медалімен марапатталды|url=https://turkystan.kz/article/137648-turkistan-gazetini-yzmetkerleri-birlik-altyn-medalimen-marapattaldy|publisher=turkystan.kz|lang=kk|accessdate=2022-01-09|date=2021-01-27}}&lt;/ref&gt;
*ҚР Президентінің Алғыс хаты.&lt;ref&gt;{{cite web|title=TÚRKISTAN газетінің бас редакторы Президенттен алғыс хат алды|url=https://turkystan.kz/article/149639-turkistan-gazetini-bas-redaktory-prezidentten-al-ys-hat-aldy|publisher=turkystan.kz|lang=kk|accessdate=2022-04-09|date=2021-06-25}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер|2}}

[[Санат:Қазақстан бас редакторлары]]
[[Санат:Ерен еңбегі үшін медалінің (Қазақстан) иегерлері]]
[[Санат:Қазақстан журналистері]]
[[Санат:Қордай ауданында туғандар]]
[[Санат:Журналистер]]</text>
      <sha1>qj5gk57rm4vglx2ndnr7r98hsffaasm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631702</id>
      <parentid>3631701</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T05:17:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Qanattan</username>
        <id>153055</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Еңбек жолы */</comment>
      <origin>3631702</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24081" sha1="mw6v3f0pbqcj26iioz5iqe8h13vgkjk" xml:space="preserve">
{{Тексерілмеген мақала|date=наурыз 2024}}{{Тұлға
 |Есімі                 = Қуат Әуесбай
 |Шынайы есімі          = 
 |Сурет                 = Қуат Әуесбай.jpg
 |Сурет ені             =
 |Сурет атауы           = 
 |Туған кездегі есімі = 
 |Туған күні          = 07.05.1985
 |Туған жері          = {{туғанжері|Қордай|Қордай ауданы}}, [[Жамбыл облысы]], {{KAZ}} &lt;br/&gt; (Отар ауылы, Қордай ауданы, Жамбыл облысы, [[ҚазКСР]])
 |Мансабы               = [[Журналист]], [[Медиа журналистика|медиа]][[менеджер]], [[PhD-доктор|PhD]]
 |Азаматтығы            = {{KAZ}}
 |Ұлты                  = [[қазақтар|қазақ]]
 |Әкесі                 = [[Әуесбай Бақбергенұлы]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=Әуесбайдың әдебі|url=https://aqjolgazet.kz/124759/auesbajdyn-adebi/zhanalyqtar/|publisher=aqjolgazet.kz|lang=kz|accessdate=2022-04-09|date=2021-04-23}}&lt;/ref&gt;
 |Анасы                 = Рабиға Сақыпқызы
 |Жұбайы                = Шынар Қорғасбек, журналист
 |Балалары              = Айша, Аяла, Мерей, Адия, Лашын 
 |Марапаттары           = [[Ақпарат саласының үздігі төсбелгісі|«Ақпарат саласының үздігі» төсбелгісі]], [[Ерен еңбегі үшін медалі|«Ерен еңбегі үшін» медалі]]   
 |Сайты                 =  
 |Блогы                 = 
 |Басқалары             = 
 |Commons               = 
}}
'''Қуат Әуесбайұлы Әуесбай''' ({{lang-en|Kuat Auyesbay}}, [[7 мамыр|07 мамыр]] [[1985 жыл]]ы, [[Жамбыл облысы]], [[Красногор ауданы]], [[Отар (Жамбыл облысы)|Отар ауылы]] (қазіргі [[Қордай ауданы]], [[Жамбыл облысы]]) — [[журналист]], [[Медиа журналистика|медиа]][[менеджер]], [[PhD-доктор|PhD]]. 

== Өмірбаяны ==
[[1985 жыл]]ы [[7 мамыр]]да Жамбыл облысы, [[Қордай ауданы]], [[Отар ауылдық округі|Отар ауылында]] [[ұстаз]]дар [[отбасы]]нда дүниеге келген. [[2003 жыл|2003 ж.]] [[Тараз|Тараз қ-ғы]] №12 [[Керімбай Бұралқыұлы|Керімбай]] [[Орта мектеп|орта мектебін]] бітірді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Спустя 20-лет|url=https://www.youtube.com/watch?v=JHsDiY8XRAA
|publisher=Jambyl TV|lang=ru|accessdate=2024-04-09|date=2023-06-02}}&lt;/ref&gt; Мектеп қабырғасында жүріп, мемлекет қайраткері, болыстық қызмет атқарған Керімбай Бұралқылұлы туралы қалалық газетке «Керімбай баба кім болған?» мақаласын жазып, соның нәтижесінде Керімбай бабаның еңселі ескерткішінің мектеп алдына орнатылуына себепші болады.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Керімбай бабаны тұғырына қондырған мектеп оқушысы|url=https://www.youtube.com/watch?v=B6PdMg84-O0|publisher=Jambyl TV|lang=kk|accessdate=2024-04-09|date=2023-06-02}}&lt;/ref&gt;      
Қуат Әуесбай  журналистік кәсібін ғылыми-педагогикалық қызметпен ұштастырған медиа саласы маманы.
=== Білімі ===
*2003-2007 жж. [[Қазақ ұлттық университеті|Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық университетінің]] [[журналистика]] [[Факультет|факультетінде]] оқыды; 
*2014-2016 жж. [[Еуразия ұлттық университеті|Л.Гумилев атындағы Еуразия Ұлттық университетінің]] [[журналистика]] және [[саясаттану]] [[факультет]]інің [[Магистратура|магистратурасы]], [[әлеуметтік ғылымдар]] [[Магистр|магистры]];
*2018-2021 жж. [[Еуразия ұлттық университеті|Л.Гумилев ат. ЕҰУ]] [[журналистика]] және [[саясаттану]] [[факультет]]інің [[докторантура]]сы, [[Докторантура|PhD]].&lt;ref&gt;{{cite web|title=Кафедра докторанты латын графикасындағы «Тіл-Қазына» газеті редакторы болып тағайындалды|url=https://fjp.enu.kz/post/-teleradio-zh-ne-o-ammen-bajlanys-kafedrasyny-doktoranty-uat-uesbaj-latyn-grafikasynda-y-t-ysh-basylym-til-azyna-gazetini-redaktory-bolyp-ta-ajyndaldy|publisher=fjp.enu.kz|lang=kk|accessdate=2016-04-09|date=2018-03-18}}&lt;/ref&gt;
*[[Еуразия ұлттық университеті|Л.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің]] [[журналистика]] және [[әлеуметтік ғылымдар]] [[Факультет|факультетінде]] «8D032 – [[Журналистика]] және [[Ақпарат|ақпарат»]] («6D050400 – Журналистика», «8D03204 Журналистика»)  кадрларды даярлау бағытындағы диссертациялық кеңестің мәжілісінде Қуат Ауесбай  [[PhD-доктор|PhD (философия докторы)]] ғылыми дәрежесін алу үшін  «Қазіргі мерзімді баспасөз менеджменті мен маркетингі: әлемдік тәжірибе және отандық басылымдар мәселелері»   тақырыбында диссертация қорғады, (қорғау уақыты: 06.12.2025 ж.).  Ғылыми жетекші: Л. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті журналистика және әлеуметтік ғылымдар факультетінің профессоры [[Қайрат Өмірбайұлы Сақ|Қайрат Сақ]].&lt;ref&gt;{{cite web|title=Қуат Әуесбайға философия докторы (PhD) дәрежесі берілді|url=https://с/kz/news/6215
|publisher=fjp.enu.kz|lang=kk|accessdate=2025-12-07|date=2025-12-06}}&lt;/ref&gt;

=== Еңбек жолы===
*2005-2007 жж. «Ана тілі» [[республика]]лық [[газет]]інде [[тілші]]; 
*2007-2008 жж. [[Айқын (газет)|«Айқын» республикалық газетінің]] [[Жамбыл облысы]] бойынша меншікті [[тілші]]сі; 
*2007-2008 жж. ҚР Жер ресурстарын басқару агенттігі Мемжер ғылыми өндірістік орталығы «Баспа және редакциялау» бөлімінің меңгерушісі-«Қазақстан жер ресурстары» [[журнал]]ының [[Бас редактор (редактор)|бас редакторы]];
*2008-2010 жж. [[Ақ желкен|«Ақ желкен» журналы]] [[бас редактор]]ының орынбасары;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Мерейлі жасың құтты болсын, «Ақ желкенім»!|url=https://aqzhelken.kazgazeta.kz/news/34058|publisher=aqzhelken.kazgazeta.kz|lang=kk|accessdate=2026-04-09|date=2015-05-19}}&lt;/ref&gt;  
*2010-2014 жж.«Халық сөзі» республикалық қоғамдық-саяси [[газет]]інің [[бас редактор]]ы;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Оқырманға ыңғайлы болсын деген ниетпен газетті жинақ етіп шығардық»|url=https://www.youtube.com/watch?v=QvN76olDDX0|publisher=Qazaqstan TV|lang=kk|accessdate=2014-04-09|date=2013-09-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Халық сөзі» газеті «Халық әндері» қайырымдылық концертін ұйымдастырды|url=https://www.youtube.com/watch?v=LxyeXRp9Qns|publisher=Qazaqstan TV|lang=kk|accessdate=2012-04-09|date=2011-06-22}}&lt;/ref&gt;
*[[2014 жыл|2014 ж.]] ҚР Парламенті [[Сенат]]ы төрағасының хатшылығы;
*2015-2017 жж. ҚР Ұлттық [[музей]]інің Жұртшылықпен байланыс бөлімінің меңгерушісі – «Ұлттық музей» [[газет]]інің [[бас редактор]]ы;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Қуат Әуесбай «Таңшолпан» хабарында|url=https://www.youtube.com/watch?v=CZ1qAbn0WsM&amp;t=83s|publisher=Qazaqstan TV|lang=kk|accessdate=2026-04-09|date=2015-05-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Қуат Әуесбай Ахмет Ясауи университетінде|url=https://www.youtube.com/watch?v=DGmZzLwZa1A|publisher=Eri TV|lang=kk|accessdate=2020-04-09|date=2019-06-20}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Қуат Әуесбай «Таңшолпан» хабарында|url=https://www.youtube.com/watch?v=LUTC0MH8wl8|publisher=Qazaqstan TV|lang=kk|accessdate=2020-04-09|date=2015-02-24}}&lt;/ref&gt;
*2015-2016 жж. Еуразиялық Топ ЖШС Сыртқы корпоративтік коммуникациялар бөлімінің сарапшысы;
*2015-2017 жж. «Astana News» ЖШС директоры;
*[[2017 жыл|2017 ж.]] [[Атырау-Ақпарат|«Атырау-Ақпарат»]] ЖШС директорының орынбасары;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Белгілі журналист Қуат Әуесбай жаңа қызметке тағайындалды|url=https://kaz.inform.kz/news/belgili-zhurnalist-kuat-auesbay-zhana-kyzmetke-tagayyndaldy_a3058457/|publisher=kaz.inform.kz|lang=kk|accessdate=2018-04-09|date=2017-06-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Бұл – бізге тәуелсіздік берген зор мүмкіндік»|url=https://atr.kz/qogam/b-l-bizge-t-uelsizdik-bergen-zor-m-mkindik/|publisher=atr.kz|lang=kk|accessdate=2018-04-09|date=2017-10-17}}&lt;/ref&gt;
*2017-2018 жж. [[Жамбыл облысы|Жамбыл облыстық]] «Ақ жол» [[газет]]інің [[редакция]]сы» ЖШС директор-[[Бас редактор (редактор)|бас редакторы]];&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ақ жол газетінде жаңа басшы|url=https://aqjolgazet.kz/58567/aq-zholda-zhana-basshy/aleumet/|publisher=kaz.inform.kz|lang=kk|accessdate=2018-04-09|date=2017-04-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Акыны-импровизаторы покажут своё мастерство на страницах газеты|url=https://ztgzt.kz/bez-zvukov-dombry/|publisher=ztgzt.kz|lang=ru|accessdate=2019-04-09|date=2018-01-20}}&lt;/ref&gt;
*[[2018 жыл|2018 ж.]] [[Латын әліпбиі|Латын қарпіндегі]] тұңғыш «Til-Qazyna» [[газет]]інің [[Бас редактор (редактор)|бас редакторы]];&lt;ref&gt;{{cite web|title=Латын графикасындағы тұңғыш газет таныстырылды|url=https://syrboyi.kz/zedelnews/zhaa-latyn-grafikasynday-tysh-gazet-tanystyryldy-25668/|publisher=syrboyi.kz|lang=kk|accessdate=2019-04-09|date=2018-11-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=В Астане состоялась презентация первой газеты на латинской графике|url=https://forbes.kz/news/newsid_185438|publisher=forbes.kz|lang=ru|accessdate=2019-04-09|date=2018-11-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Til – qazyna» – латын графикасында!|url=https://atr.kz/qogam/til-qazyna-latyin-grafikasyinda/|publisher=atr.kz|lang=kk|accessdate=2019-04-09|date=2018-11-06}}&lt;/ref&gt;
*[[2020 жыл|2020 ж.]] [[қыркүйек]]тен [[Еуразия ұлттық университеті|Л.Гумилев атындағы ЕҰУ]] журналистика және саясаттану факультетінің оқытушысы;
*2019-2022 жж. [[Түркістан газеті|«Turkistan» халықаралық газетінің]] директоры-[[Бас редактор (редактор)|бас редакторы]];&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Түркістан» газетінде жаңа бас редактор|url=https://turkystan.kz/article/74896-t-rkistan-gazetinde-zha-a-bas-redaktor/|publisher=turkystan.kz|lang=kk|accessdate=2020-04-09|date=2019-01-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Газет терең, интернет жедел ақпарат береді - Қуат Әуесбай|url=https://www.youtube.com/watch?v=RvSumEtzXB4&amp;t=202s|publisher=Қазақ радиосы|lang=kk|accessdate=2023-04-09|date=2021-06-28}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Түркістан» газетіне 27 жыл|url=https://qazradio.fm/shalqarfm/kz/news/8108/|publisher=«Шалқар» радиосы|lang=kk|accessdate=2022-04-09|date=2021-02-24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Журналистер арасында теннистен турнир өтті|url=https://astanatv.kz/kz/news/49281/|publisher=astanatv.kz|lang=kk|accessdate=2020-04-09|date=2019-06-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ректор «Túrkistan» газетінің бас редакторын қабылдады|url=https://farabi.university/news/26442|publisher=farabi.university|lang=kk|accessdate=2022-04-09|date=2021-08-24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Түркістан» газеті ұжымының тағылымдық дәрісі|url=https://farabi.university/news/18111|publisher=farabi.university|lang=kk|accessdate=2020-04-09|date=2019-11-13}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Әлем қазақтары ана тіліндегі ақпаратқа сусап отыр|url=https://jebeu.kz/e/action/ShowInfo.php?classid=5&amp;id=2554|publisher=jebeu.kz|lang=kk|accessdate=2021-04-09|date=2020-10-30}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Túrkistan газеті – Түркістан төрінде|url=https://turkystan.kz/article/149005-turkistan-gazeti-t-rkistan-t-rinde|publisher=turkystan.kz|lang=kk|accessdate=2022-04-09|date=2021-06-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Тúrkіstan» URKER-2021 Ұлттық сыйлығының «Жылдың үздік газеті» аталымы бойынша жеңімпаз|url=https://turkystan.kz/article/150045-turkistan-t-uelsizdikti-t-l-basylymy|publisher=turkystan.kz|lang=kk|accessdate=2022-03-09|date=2021-07-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Қазақ баспасөзінің тойы|url=https://www.youtube.com/watch?v=w50JoMM-N4E|publisher=turkystan tv|lang=kk|accessdate=2020-03-09|date=2019-04-12}}&lt;/ref&gt;
*2022-2024 жж. [[Егемен Қазақстан|«Egemen Qazaqstan» жалпыұлттық республикалық]]   [[газет]]і интернет-редакциясы жетекшісі,&lt;ref&gt;{{cite web|title=Будущие военные журналисты в гостях редакции газеты «Егемен Қазақстан»|url=https://militaryold.enu.kz/ru/2023/10/01/budushhie-voennye-zhurnalisty-v-gostyah-redakcziiegemen-%D2%9Baza%D2%9Bstan/|publisher=militaryold.enu.kz|lang=ru|accessdate=2024-04-09|date=2023-10-01}}&lt;/ref&gt;[[газет]] шеф-редакторы;
*2024-2026 жж. [[Егемен Қазақстан|«Egemen Qazaqstan» жалпыұлттық республикалық газетінің]] бас редакторы орынбасары;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Редакция|url=https://egemen.kz/page/redaktsiya|publisher=egemen.kz|lang=kk|accessdate=2024-07-20|date=2024-07-01}}&lt;/ref&gt;
*2026 жылдың 23-маусымынан бері [[Қазақ газеттері|«Қазақ газеттері» ЖШС]] Бас директоры орынбасары.&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Қазақ газеттері» ЖШС Бас директорының жаңа орынбасары тағайындалды|url=https://egemen.kz/article/415555-qazaq-gazetteri-zhshs-bas-direktorynynh-dganha-orynbasary-taghayyndaldy|publisher=egemen.kz|lang=kk|accessdate=2026-06-24|date=2026-06-23}}&lt;/ref&gt;

== Қоғамдық қызметі == 
* Бас редакторлар клубы вице-президенті (2021 ж. шілде);&lt;ref&gt;{{cite web|title=Бас редакторлар клубының вице-президенті сайланды|url=https://turkystan.kz/article/151243-uat-uesbay-bas-redaktorlar-klubyny-vice-prezidenti-bolyp-saylandy|publisher=turkystan.kz|lang=kz|accessdate=2022-04-09|date=2021-07-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Бас редакторлар клубының вице-президенті Атырауда студенттермен кездесті|url=https://www.youtube.com/watch?v=yFd7THymdkg&amp;t=83s|publisher=Атырау ТВ|lang=kz|accessdate=2022-04-09|date=2021-10-27}}&lt;/ref&gt;
*[[2019 жыл]]дан ҚР Үкіметі жанындағы терминология комиссиясы мүшесі.

== Отбасы ==
*'''Әкесі''' — [[Әуесбай Бақбергенұлы]], [[Абай Құнанбайұлы|Абай]] атындағы [[Жамбыл Жабайұлы|Жамбыл]] [[колледж]]інің (бұрынғы [[Педагогика училищелері|педагогикалық училище]]) оқытушысы, [[кафедра]] меңгерушісі, [[Красногор ауданы|Красногор аудандық]] ([[Қордай ауданы|қазіргі Қордай ауд.]]) [[мәдениет]] бөлімінің бастығы, [[Луговой ауданы|Луговой аудандық]] ([[Тұрар Рысқұлов ауданы|қазіргі Т.Рысқұлов ауд.]]) мәдениет үйі директоры болды.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Жизнь как кнопочки баяна|url=https://ztgzt.kz/zhizn-kak-knopochki-bayana-kogda-rabochij-kollektiv-stanovitsya-odnoj-semej/|publisher=[[Знамя Труда|газета «Знамя труда»]]|lang=ru|accessdate=2024-04-09|date=2023-08-22}}&lt;/ref&gt; [[Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі|ҚР Білім және ғылым министрлігінің]] [[Ы. Алтынсарин төсбелгісі|«Ыбырай Алтынсарин»]], [[Қазақстан Республикасы Білім беру ісінің құрметті қызметкері|«Білім беру ісінің құрметті қызметкері»]], ҚР Мәдениет және спорт министрлігінің [[Мәдениет саласының үздігі|«Мәдениет саласының үздігі»]],&lt;ref&gt;{{cite web|title=Духовная жизнь региона|url=https://ztgzt.kz/duxovnaya-zhizn-regiona/|publisher=ztgzt.kz||lang=ru|accessdate=2019-04-09|date=2018-01-27}}&lt;/ref&gt; ҚР Білім және ғылым министрінің Құрмет грамотасымен, ҚР Оқу-ағарту министрлігінің «Еңбек ардагері» төсбелгілерімен марапатталған.&lt;ref name=&quot;auesbajdyn-adebi&quot;&gt;{{cite web|title=Әуесбайдың әдебі|url=https://aqjolgazet.kz/124759/auesbajdyn-adebi/zhanalyqtar/?ysclid=lur51ip6gr790972391|publisher=[[Ақ жол (газет)|«Aq jol» газеті]]|lang=kk|accessdate=2024-04-09|date=2021-04-23}}&lt;/ref&gt; [[Тараз қаласының құрметті азаматтары|Тараз қаласының құрметті азаматы]],&lt;ref name=&quot;qurmettyazamat&quot;&gt;{{cite web|title=[[Тараз қаласының құрметті азаматтары|«Тараз қаласының құрметті азаматы»]] атағы берілді|url=https://www.youtube.com/watch?v=MZxKoR1-gEg&amp;t=14s|publisher=[[JAMBYL (телеарна)|«Jambyl» телеарнасы]]|lang=kk|accessdate=2024-04-08|date=2023-10-26}}&lt;/ref&gt;  Қазақстан Педагогикалық Ғылымдар Академиясының мүшесі;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ұлағатты ұстазға құрмет|url=https://z-taraz.kz/la-atty-staz-a-rmet-2/|publisher=«Jambyl-Taraz» газеті|lang=kk|accessdate=2024-04-09|date=2023-11-01}}&lt;/ref&gt;   
*'''Анасы''' — Рабиға Сақыпқызы, [[мектеп]] [[мұғалім]]і, [[Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі|ҚР Білім және ғылым министрлігінің]] [[Қазақстан Республикасы Білім беру ісінің құрметті қызметкері|«Білім беру ісінің құрметті қызметкері»]], [[Ы. Алтынсарин төсбелгісі|«Ыбырай Алтынсарин»]], ҚР Оқу-ағарту министрлігінің «Еңбек ардагері» төсбелгілерімен  марапатталған,&lt;ref name=&quot;arainfo&quot;&gt;{{cite web|title=Айтар әніміз де әңгімеміз де бір|url=https://arainfo.kz/26500/aytar-nimiz-de-gimemiz-de-bir?ysclid=lvtw7kaisb739092740|publisher=Araiinfo.kz сайты|lang=kk|accessdate=2024-05-05|date=2024-04-12}}&lt;/ref&gt; Қазақстан Педагогикалық Ғылымдар Академиясы мүшесі;&lt;ref name=&quot;apnk&quot;&gt;{{cite web|title=Педагогикалық Ғылымдар Академиясы мүшелері|url=https://www.apnk.kz/chlenyi-akademii?ysclid=lvtv1lmr3v687799460|publisher=apnk.kz cайты|lang=kk|accessdate=2024-05-05|date=2020-11-01}}&lt;/ref&gt;
*'''Жұбайы''' — Шынар Қорғасбек, журналист;  
*'''Балалары''' — Айша, Аяла, Мерей, Адия, Лашын.

== Марапаты ==
*[[Ерен еңбегі үшін медалі|«Ерен еңбегі үшін» медалі]];
*[[Ақпарат саласының үздігі төсбелгісі|«Ақпарат саласының үздігі» төсбелгісі]];&lt;ref&gt;{{cite web|title=Қуат Әуесбай Ақпарат саласының үздігі|url=https://egemen.kz/article/172960-quat-auesbay-qr-aqparat-salasynynh-uzdigi?ysclid=ly151epid8818561785|publisher=«Егемен Қазақстан» газеті|lang=kk|accessdate=2019-04-09|date=2018-08-06}}&lt;/ref&gt;
*«Халық алғысы» медалі;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Túrkistan газеті қызметкерлері «Халық алғысы» медалімен марапатталды|url=https://turkystan.kz/article/121512-turkistan-yzmetkerleri-haly-al-ysy-medalimen-marapattaldy|publisher=turkystan.kz|lang=kk|accessdate=2022-02-09|date=2020-10-20}}&lt;/ref&gt;
*«Бірлік» медалі;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Túrkistan газеті қызметкерлері «Бірлік» алтын медалімен марапатталды|url=https://turkystan.kz/article/137648-turkistan-gazetini-yzmetkerleri-birlik-altyn-medalimen-marapattaldy|publisher=turkystan.kz|lang=kk|accessdate=2022-01-09|date=2021-01-27}}&lt;/ref&gt;
*ҚР Президентінің Алғыс хаты.&lt;ref&gt;{{cite web|title=TÚRKISTAN газетінің бас редакторы Президенттен алғыс хат алды|url=https://turkystan.kz/article/149639-turkistan-gazetini-bas-redaktory-prezidentten-al-ys-hat-aldy|publisher=turkystan.kz|lang=kk|accessdate=2022-04-09|date=2021-06-25}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер|2}}

[[Санат:Қазақстан бас редакторлары]]
[[Санат:Ерен еңбегі үшін медалінің (Қазақстан) иегерлері]]
[[Санат:Қазақстан журналистері]]
[[Санат:Қордай ауданында туғандар]]
[[Санат:Журналистер]]</text>
      <sha1>mw6v3f0pbqcj26iioz5iqe8h13vgkjk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631704</id>
      <parentid>3631702</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T05:19:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Qanattan</username>
        <id>153055</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Еңбек жолы */</comment>
      <origin>3631704</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24090" sha1="f3u652ho9zjp4ll3tx62p62gqkqx1t5" xml:space="preserve">
{{Тексерілмеген мақала|date=наурыз 2024}}{{Тұлға
 |Есімі                 = Қуат Әуесбай
 |Шынайы есімі          = 
 |Сурет                 = Қуат Әуесбай.jpg
 |Сурет ені             =
 |Сурет атауы           = 
 |Туған кездегі есімі = 
 |Туған күні          = 07.05.1985
 |Туған жері          = {{туғанжері|Қордай|Қордай ауданы}}, [[Жамбыл облысы]], {{KAZ}} &lt;br/&gt; (Отар ауылы, Қордай ауданы, Жамбыл облысы, [[ҚазКСР]])
 |Мансабы               = [[Журналист]], [[Медиа журналистика|медиа]][[менеджер]], [[PhD-доктор|PhD]]
 |Азаматтығы            = {{KAZ}}
 |Ұлты                  = [[қазақтар|қазақ]]
 |Әкесі                 = [[Әуесбай Бақбергенұлы]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=Әуесбайдың әдебі|url=https://aqjolgazet.kz/124759/auesbajdyn-adebi/zhanalyqtar/|publisher=aqjolgazet.kz|lang=kz|accessdate=2022-04-09|date=2021-04-23}}&lt;/ref&gt;
 |Анасы                 = Рабиға Сақыпқызы
 |Жұбайы                = Шынар Қорғасбек, журналист
 |Балалары              = Айша, Аяла, Мерей, Адия, Лашын 
 |Марапаттары           = [[Ақпарат саласының үздігі төсбелгісі|«Ақпарат саласының үздігі» төсбелгісі]], [[Ерен еңбегі үшін медалі|«Ерен еңбегі үшін» медалі]]   
 |Сайты                 =  
 |Блогы                 = 
 |Басқалары             = 
 |Commons               = 
}}
'''Қуат Әуесбайұлы Әуесбай''' ({{lang-en|Kuat Auyesbay}}, [[7 мамыр|07 мамыр]] [[1985 жыл]]ы, [[Жамбыл облысы]], [[Красногор ауданы]], [[Отар (Жамбыл облысы)|Отар ауылы]] (қазіргі [[Қордай ауданы]], [[Жамбыл облысы]]) — [[журналист]], [[Медиа журналистика|медиа]][[менеджер]], [[PhD-доктор|PhD]]. 

== Өмірбаяны ==
[[1985 жыл]]ы [[7 мамыр]]да Жамбыл облысы, [[Қордай ауданы]], [[Отар ауылдық округі|Отар ауылында]] [[ұстаз]]дар [[отбасы]]нда дүниеге келген. [[2003 жыл|2003 ж.]] [[Тараз|Тараз қ-ғы]] №12 [[Керімбай Бұралқыұлы|Керімбай]] [[Орта мектеп|орта мектебін]] бітірді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Спустя 20-лет|url=https://www.youtube.com/watch?v=JHsDiY8XRAA
|publisher=Jambyl TV|lang=ru|accessdate=2024-04-09|date=2023-06-02}}&lt;/ref&gt; Мектеп қабырғасында жүріп, мемлекет қайраткері, болыстық қызмет атқарған Керімбай Бұралқылұлы туралы қалалық газетке «Керімбай баба кім болған?» мақаласын жазып, соның нәтижесінде Керімбай бабаның еңселі ескерткішінің мектеп алдына орнатылуына себепші болады.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Керімбай бабаны тұғырына қондырған мектеп оқушысы|url=https://www.youtube.com/watch?v=B6PdMg84-O0|publisher=Jambyl TV|lang=kk|accessdate=2024-04-09|date=2023-06-02}}&lt;/ref&gt;      
Қуат Әуесбай  журналистік кәсібін ғылыми-педагогикалық қызметпен ұштастырған медиа саласы маманы.
=== Білімі ===
*2003-2007 жж. [[Қазақ ұлттық университеті|Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық университетінің]] [[журналистика]] [[Факультет|факультетінде]] оқыды; 
*2014-2016 жж. [[Еуразия ұлттық университеті|Л.Гумилев атындағы Еуразия Ұлттық университетінің]] [[журналистика]] және [[саясаттану]] [[факультет]]інің [[Магистратура|магистратурасы]], [[әлеуметтік ғылымдар]] [[Магистр|магистры]];
*2018-2021 жж. [[Еуразия ұлттық университеті|Л.Гумилев ат. ЕҰУ]] [[журналистика]] және [[саясаттану]] [[факультет]]інің [[докторантура]]сы, [[Докторантура|PhD]].&lt;ref&gt;{{cite web|title=Кафедра докторанты латын графикасындағы «Тіл-Қазына» газеті редакторы болып тағайындалды|url=https://fjp.enu.kz/post/-teleradio-zh-ne-o-ammen-bajlanys-kafedrasyny-doktoranty-uat-uesbaj-latyn-grafikasynda-y-t-ysh-basylym-til-azyna-gazetini-redaktory-bolyp-ta-ajyndaldy|publisher=fjp.enu.kz|lang=kk|accessdate=2016-04-09|date=2018-03-18}}&lt;/ref&gt;
*[[Еуразия ұлттық университеті|Л.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің]] [[журналистика]] және [[әлеуметтік ғылымдар]] [[Факультет|факультетінде]] «8D032 – [[Журналистика]] және [[Ақпарат|ақпарат»]] («6D050400 – Журналистика», «8D03204 Журналистика»)  кадрларды даярлау бағытындағы диссертациялық кеңестің мәжілісінде Қуат Ауесбай  [[PhD-доктор|PhD (философия докторы)]] ғылыми дәрежесін алу үшін  «Қазіргі мерзімді баспасөз менеджменті мен маркетингі: әлемдік тәжірибе және отандық басылымдар мәселелері»   тақырыбында диссертация қорғады, (қорғау уақыты: 06.12.2025 ж.).  Ғылыми жетекші: Л. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті журналистика және әлеуметтік ғылымдар факультетінің профессоры [[Қайрат Өмірбайұлы Сақ|Қайрат Сақ]].&lt;ref&gt;{{cite web|title=Қуат Әуесбайға философия докторы (PhD) дәрежесі берілді|url=https://с/kz/news/6215
|publisher=fjp.enu.kz|lang=kk|accessdate=2025-12-07|date=2025-12-06}}&lt;/ref&gt;

=== Еңбек жолы===
*2005-2007 жж. «Ана тілі» [[республика]]лық [[газет]]інде [[тілші]]; 
*2007-2008 жж. [[Айқын (газет)|«Айқын» республикалық газетінің]] [[Жамбыл облысы]] бойынша меншікті [[тілші]]сі; 
*2007-2008 жж. ҚР Жер ресурстарын басқару агенттігі Мемжер ғылыми өндірістік орталығы «Баспа және редакциялау» бөлімінің меңгерушісі-«Қазақстан жер ресурстары» [[журнал]]ының [[Бас редактор (редактор)|бас редакторы]];
*2008-2010 жж. [[Ақ желкен|«Ақ желкен» журналы]] [[бас редактор]]ының орынбасары;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Мерейлі жасың құтты болсын, «Ақ желкенім»!|url=https://aqzhelken.kazgazeta.kz/news/34058|publisher=aqzhelken.kazgazeta.kz|lang=kk|accessdate=2026-04-09|date=2015-05-19}}&lt;/ref&gt;  
*2010-2014 жж.«Халық сөзі» республикалық қоғамдық-саяси [[газет]]інің [[бас редактор]]ы;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Оқырманға ыңғайлы болсын деген ниетпен газетті жинақ етіп шығардық»|url=https://www.youtube.com/watch?v=QvN76olDDX0|publisher=Qazaqstan TV|lang=kk|accessdate=2014-04-09|date=2013-09-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Халық сөзі» газеті «Халық әндері» қайырымдылық концертін ұйымдастырды|url=https://www.youtube.com/watch?v=LxyeXRp9Qns|publisher=Qazaqstan TV|lang=kk|accessdate=2012-04-09|date=2011-06-22}}&lt;/ref&gt;
*[[2014 жыл|2014 ж.]] ҚР Парламенті [[Сенат]]ы төрағасының хатшылығы;
*2015-2017 жж. ҚР Ұлттық [[музей]]інің Жұртшылықпен байланыс бөлімінің меңгерушісі – «Ұлттық музей» [[газет]]інің [[бас редактор]]ы;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Қуат Әуесбай «Таңшолпан» хабарында|url=https://www.youtube.com/watch?v=CZ1qAbn0WsM&amp;t=83s|publisher=Qazaqstan TV|lang=kk|accessdate=2026-04-09|date=2015-05-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Қуат Әуесбай Ахмет Ясауи университетінде|url=https://www.youtube.com/watch?v=DGmZzLwZa1A|publisher=Eri TV|lang=kk|accessdate=2020-04-09|date=2019-06-20}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Қуат Әуесбай «Таңшолпан» хабарында|url=https://www.youtube.com/watch?v=LUTC0MH8wl8|publisher=Qazaqstan TV|lang=kk|accessdate=2020-04-09|date=2015-02-24}}&lt;/ref&gt;
*2015-2016 жж. Еуразиялық Топ ЖШС Сыртқы корпоративтік коммуникациялар бөлімінің сарапшысы;
*2015-2017 жж. «Astana News» ЖШС директоры;
*[[2017 жыл|2017 ж.]] [[Атырау-Ақпарат|«Атырау-Ақпарат»]] ЖШС директорының орынбасары;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Белгілі журналист Қуат Әуесбай жаңа қызметке тағайындалды|url=https://kaz.inform.kz/news/belgili-zhurnalist-kuat-auesbay-zhana-kyzmetke-tagayyndaldy_a3058457/|publisher=kaz.inform.kz|lang=kk|accessdate=2018-04-09|date=2017-06-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Бұл – бізге тәуелсіздік берген зор мүмкіндік»|url=https://atr.kz/qogam/b-l-bizge-t-uelsizdik-bergen-zor-m-mkindik/|publisher=atr.kz|lang=kk|accessdate=2018-04-09|date=2017-10-17}}&lt;/ref&gt;
*2017-2018 жж. [[Жамбыл облысы|Жамбыл облыстық]] «Ақ жол» [[газет]]інің [[редакция]]сы» ЖШС директор-[[Бас редактор (редактор)|бас редакторы]];&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ақ жол газетінде жаңа басшы|url=https://aqjolgazet.kz/58567/aq-zholda-zhana-basshy/aleumet/|publisher=kaz.inform.kz|lang=kk|accessdate=2018-04-09|date=2017-04-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Акыны-импровизаторы покажут своё мастерство на страницах газеты|url=https://ztgzt.kz/bez-zvukov-dombry/|publisher=ztgzt.kz|lang=ru|accessdate=2019-04-09|date=2018-01-20}}&lt;/ref&gt;
*[[2018 жыл|2018 ж.]] [[Латын әліпбиі|Латын қарпіндегі]] тұңғыш «Til-Qazyna» [[газет]]інің [[Бас редактор (редактор)|бас редакторы]];&lt;ref&gt;{{cite web|title=Латын графикасындағы тұңғыш газет таныстырылды|url=https://syrboyi.kz/zedelnews/zhaa-latyn-grafikasynday-tysh-gazet-tanystyryldy-25668/|publisher=syrboyi.kz|lang=kk|accessdate=2019-04-09|date=2018-11-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=В Астане состоялась презентация первой газеты на латинской графике|url=https://forbes.kz/news/newsid_185438|publisher=forbes.kz|lang=ru|accessdate=2019-04-09|date=2018-11-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Til – qazyna» – латын графикасында!|url=https://atr.kz/qogam/til-qazyna-latyin-grafikasyinda/|publisher=atr.kz|lang=kk|accessdate=2019-04-09|date=2018-11-06}}&lt;/ref&gt;
*[[2020 жыл|2020 ж.]] [[қыркүйек]]тен бері [[Еуразия ұлттық университеті|Л.Гумилев атындағы ЕҰУ]] журналистика және саясаттану факультетінің оқытушысы;
*2019-2022 жж. [[Түркістан газеті|«Turkistan» халықаралық газетінің]] директоры-[[Бас редактор (редактор)|бас редакторы]];&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Түркістан» газетінде жаңа бас редактор|url=https://turkystan.kz/article/74896-t-rkistan-gazetinde-zha-a-bas-redaktor/|publisher=turkystan.kz|lang=kk|accessdate=2020-04-09|date=2019-01-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Газет терең, интернет жедел ақпарат береді - Қуат Әуесбай|url=https://www.youtube.com/watch?v=RvSumEtzXB4&amp;t=202s|publisher=Қазақ радиосы|lang=kk|accessdate=2023-04-09|date=2021-06-28}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Түркістан» газетіне 27 жыл|url=https://qazradio.fm/shalqarfm/kz/news/8108/|publisher=«Шалқар» радиосы|lang=kk|accessdate=2022-04-09|date=2021-02-24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Журналистер арасында теннистен турнир өтті|url=https://astanatv.kz/kz/news/49281/|publisher=astanatv.kz|lang=kk|accessdate=2020-04-09|date=2019-06-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ректор «Túrkistan» газетінің бас редакторын қабылдады|url=https://farabi.university/news/26442|publisher=farabi.university|lang=kk|accessdate=2022-04-09|date=2021-08-24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Түркістан» газеті ұжымының тағылымдық дәрісі|url=https://farabi.university/news/18111|publisher=farabi.university|lang=kk|accessdate=2020-04-09|date=2019-11-13}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Әлем қазақтары ана тіліндегі ақпаратқа сусап отыр|url=https://jebeu.kz/e/action/ShowInfo.php?classid=5&amp;id=2554|publisher=jebeu.kz|lang=kk|accessdate=2021-04-09|date=2020-10-30}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Túrkistan газеті – Түркістан төрінде|url=https://turkystan.kz/article/149005-turkistan-gazeti-t-rkistan-t-rinde|publisher=turkystan.kz|lang=kk|accessdate=2022-04-09|date=2021-06-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Тúrkіstan» URKER-2021 Ұлттық сыйлығының «Жылдың үздік газеті» аталымы бойынша жеңімпаз|url=https://turkystan.kz/article/150045-turkistan-t-uelsizdikti-t-l-basylymy|publisher=turkystan.kz|lang=kk|accessdate=2022-03-09|date=2021-07-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Қазақ баспасөзінің тойы|url=https://www.youtube.com/watch?v=w50JoMM-N4E|publisher=turkystan tv|lang=kk|accessdate=2020-03-09|date=2019-04-12}}&lt;/ref&gt;
*2022-2024 жж. [[Егемен Қазақстан|«Egemen Qazaqstan» жалпыұлттық республикалық]]   [[газет]]і интернет-редакциясы жетекшісі,&lt;ref&gt;{{cite web|title=Будущие военные журналисты в гостях редакции газеты «Егемен Қазақстан»|url=https://militaryold.enu.kz/ru/2023/10/01/budushhie-voennye-zhurnalisty-v-gostyah-redakcziiegemen-%D2%9Baza%D2%9Bstan/|publisher=militaryold.enu.kz|lang=ru|accessdate=2024-04-09|date=2023-10-01}}&lt;/ref&gt;[[газет]] шеф-редакторы;
*2024-2026 жж. [[Егемен Қазақстан|«Egemen Qazaqstan» жалпыұлттық республикалық газетінің]] бас редакторы орынбасары;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Редакция|url=https://egemen.kz/page/redaktsiya|publisher=egemen.kz|lang=kk|accessdate=2024-07-20|date=2024-07-01}}&lt;/ref&gt;
*2026 жылдың 23-маусымынан бері [[Қазақ газеттері|«Қазақ газеттері» ЖШС]] Бас директоры орынбасары.&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Қазақ газеттері» ЖШС Бас директорының жаңа орынбасары тағайындалды|url=https://egemen.kz/article/415555-qazaq-gazetteri-zhshs-bas-direktorynynh-dganha-orynbasary-taghayyndaldy|publisher=egemen.kz|lang=kk|accessdate=2026-06-24|date=2026-06-23}}&lt;/ref&gt;

== Қоғамдық қызметі == 
* Бас редакторлар клубы вице-президенті (2021 ж. шілде);&lt;ref&gt;{{cite web|title=Бас редакторлар клубының вице-президенті сайланды|url=https://turkystan.kz/article/151243-uat-uesbay-bas-redaktorlar-klubyny-vice-prezidenti-bolyp-saylandy|publisher=turkystan.kz|lang=kz|accessdate=2022-04-09|date=2021-07-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Бас редакторлар клубының вице-президенті Атырауда студенттермен кездесті|url=https://www.youtube.com/watch?v=yFd7THymdkg&amp;t=83s|publisher=Атырау ТВ|lang=kz|accessdate=2022-04-09|date=2021-10-27}}&lt;/ref&gt;
*[[2019 жыл]]дан ҚР Үкіметі жанындағы терминология комиссиясы мүшесі.

== Отбасы ==
*'''Әкесі''' — [[Әуесбай Бақбергенұлы]], [[Абай Құнанбайұлы|Абай]] атындағы [[Жамбыл Жабайұлы|Жамбыл]] [[колледж]]інің (бұрынғы [[Педагогика училищелері|педагогикалық училище]]) оқытушысы, [[кафедра]] меңгерушісі, [[Красногор ауданы|Красногор аудандық]] ([[Қордай ауданы|қазіргі Қордай ауд.]]) [[мәдениет]] бөлімінің бастығы, [[Луговой ауданы|Луговой аудандық]] ([[Тұрар Рысқұлов ауданы|қазіргі Т.Рысқұлов ауд.]]) мәдениет үйі директоры болды.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Жизнь как кнопочки баяна|url=https://ztgzt.kz/zhizn-kak-knopochki-bayana-kogda-rabochij-kollektiv-stanovitsya-odnoj-semej/|publisher=[[Знамя Труда|газета «Знамя труда»]]|lang=ru|accessdate=2024-04-09|date=2023-08-22}}&lt;/ref&gt; [[Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі|ҚР Білім және ғылым министрлігінің]] [[Ы. Алтынсарин төсбелгісі|«Ыбырай Алтынсарин»]], [[Қазақстан Республикасы Білім беру ісінің құрметті қызметкері|«Білім беру ісінің құрметті қызметкері»]], ҚР Мәдениет және спорт министрлігінің [[Мәдениет саласының үздігі|«Мәдениет саласының үздігі»]],&lt;ref&gt;{{cite web|title=Духовная жизнь региона|url=https://ztgzt.kz/duxovnaya-zhizn-regiona/|publisher=ztgzt.kz||lang=ru|accessdate=2019-04-09|date=2018-01-27}}&lt;/ref&gt; ҚР Білім және ғылым министрінің Құрмет грамотасымен, ҚР Оқу-ағарту министрлігінің «Еңбек ардагері» төсбелгілерімен марапатталған.&lt;ref name=&quot;auesbajdyn-adebi&quot;&gt;{{cite web|title=Әуесбайдың әдебі|url=https://aqjolgazet.kz/124759/auesbajdyn-adebi/zhanalyqtar/?ysclid=lur51ip6gr790972391|publisher=[[Ақ жол (газет)|«Aq jol» газеті]]|lang=kk|accessdate=2024-04-09|date=2021-04-23}}&lt;/ref&gt; [[Тараз қаласының құрметті азаматтары|Тараз қаласының құрметті азаматы]],&lt;ref name=&quot;qurmettyazamat&quot;&gt;{{cite web|title=[[Тараз қаласының құрметті азаматтары|«Тараз қаласының құрметті азаматы»]] атағы берілді|url=https://www.youtube.com/watch?v=MZxKoR1-gEg&amp;t=14s|publisher=[[JAMBYL (телеарна)|«Jambyl» телеарнасы]]|lang=kk|accessdate=2024-04-08|date=2023-10-26}}&lt;/ref&gt;  Қазақстан Педагогикалық Ғылымдар Академиясының мүшесі;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ұлағатты ұстазға құрмет|url=https://z-taraz.kz/la-atty-staz-a-rmet-2/|publisher=«Jambyl-Taraz» газеті|lang=kk|accessdate=2024-04-09|date=2023-11-01}}&lt;/ref&gt;   
*'''Анасы''' — Рабиға Сақыпқызы, [[мектеп]] [[мұғалім]]і, [[Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі|ҚР Білім және ғылым министрлігінің]] [[Қазақстан Республикасы Білім беру ісінің құрметті қызметкері|«Білім беру ісінің құрметті қызметкері»]], [[Ы. Алтынсарин төсбелгісі|«Ыбырай Алтынсарин»]], ҚР Оқу-ағарту министрлігінің «Еңбек ардагері» төсбелгілерімен  марапатталған,&lt;ref name=&quot;arainfo&quot;&gt;{{cite web|title=Айтар әніміз де әңгімеміз де бір|url=https://arainfo.kz/26500/aytar-nimiz-de-gimemiz-de-bir?ysclid=lvtw7kaisb739092740|publisher=Araiinfo.kz сайты|lang=kk|accessdate=2024-05-05|date=2024-04-12}}&lt;/ref&gt; Қазақстан Педагогикалық Ғылымдар Академиясы мүшесі;&lt;ref name=&quot;apnk&quot;&gt;{{cite web|title=Педагогикалық Ғылымдар Академиясы мүшелері|url=https://www.apnk.kz/chlenyi-akademii?ysclid=lvtv1lmr3v687799460|publisher=apnk.kz cайты|lang=kk|accessdate=2024-05-05|date=2020-11-01}}&lt;/ref&gt;
*'''Жұбайы''' — Шынар Қорғасбек, журналист;  
*'''Балалары''' — Айша, Аяла, Мерей, Адия, Лашын.

== Марапаты ==
*[[Ерен еңбегі үшін медалі|«Ерен еңбегі үшін» медалі]];
*[[Ақпарат саласының үздігі төсбелгісі|«Ақпарат саласының үздігі» төсбелгісі]];&lt;ref&gt;{{cite web|title=Қуат Әуесбай Ақпарат саласының үздігі|url=https://egemen.kz/article/172960-quat-auesbay-qr-aqparat-salasynynh-uzdigi?ysclid=ly151epid8818561785|publisher=«Егемен Қазақстан» газеті|lang=kk|accessdate=2019-04-09|date=2018-08-06}}&lt;/ref&gt;
*«Халық алғысы» медалі;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Túrkistan газеті қызметкерлері «Халық алғысы» медалімен марапатталды|url=https://turkystan.kz/article/121512-turkistan-yzmetkerleri-haly-al-ysy-medalimen-marapattaldy|publisher=turkystan.kz|lang=kk|accessdate=2022-02-09|date=2020-10-20}}&lt;/ref&gt;
*«Бірлік» медалі;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Túrkistan газеті қызметкерлері «Бірлік» алтын медалімен марапатталды|url=https://turkystan.kz/article/137648-turkistan-gazetini-yzmetkerleri-birlik-altyn-medalimen-marapattaldy|publisher=turkystan.kz|lang=kk|accessdate=2022-01-09|date=2021-01-27}}&lt;/ref&gt;
*ҚР Президентінің Алғыс хаты.&lt;ref&gt;{{cite web|title=TÚRKISTAN газетінің бас редакторы Президенттен алғыс хат алды|url=https://turkystan.kz/article/149639-turkistan-gazetini-bas-redaktory-prezidentten-al-ys-hat-aldy|publisher=turkystan.kz|lang=kk|accessdate=2022-04-09|date=2021-06-25}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер|2}}

[[Санат:Қазақстан бас редакторлары]]
[[Санат:Ерен еңбегі үшін медалінің (Қазақстан) иегерлері]]
[[Санат:Қазақстан журналистері]]
[[Санат:Қордай ауданында туғандар]]
[[Санат:Журналистер]]</text>
      <sha1>f3u652ho9zjp4ll3tx62p62gqkqx1t5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631708</id>
      <parentid>3631704</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T05:29:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Qanattan</username>
        <id>153055</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Еңбек жолы */</comment>
      <origin>3631708</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24318" sha1="oadck93fvh7rg6o0cg7w7ukmorosb6q" xml:space="preserve">
{{Тексерілмеген мақала|date=наурыз 2024}}{{Тұлға
 |Есімі                 = Қуат Әуесбай
 |Шынайы есімі          = 
 |Сурет                 = Қуат Әуесбай.jpg
 |Сурет ені             =
 |Сурет атауы           = 
 |Туған кездегі есімі = 
 |Туған күні          = 07.05.1985
 |Туған жері          = {{туғанжері|Қордай|Қордай ауданы}}, [[Жамбыл облысы]], {{KAZ}} &lt;br/&gt; (Отар ауылы, Қордай ауданы, Жамбыл облысы, [[ҚазКСР]])
 |Мансабы               = [[Журналист]], [[Медиа журналистика|медиа]][[менеджер]], [[PhD-доктор|PhD]]
 |Азаматтығы            = {{KAZ}}
 |Ұлты                  = [[қазақтар|қазақ]]
 |Әкесі                 = [[Әуесбай Бақбергенұлы]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=Әуесбайдың әдебі|url=https://aqjolgazet.kz/124759/auesbajdyn-adebi/zhanalyqtar/|publisher=aqjolgazet.kz|lang=kz|accessdate=2022-04-09|date=2021-04-23}}&lt;/ref&gt;
 |Анасы                 = Рабиға Сақыпқызы
 |Жұбайы                = Шынар Қорғасбек, журналист
 |Балалары              = Айша, Аяла, Мерей, Адия, Лашын 
 |Марапаттары           = [[Ақпарат саласының үздігі төсбелгісі|«Ақпарат саласының үздігі» төсбелгісі]], [[Ерен еңбегі үшін медалі|«Ерен еңбегі үшін» медалі]]   
 |Сайты                 =  
 |Блогы                 = 
 |Басқалары             = 
 |Commons               = 
}}
'''Қуат Әуесбайұлы Әуесбай''' ({{lang-en|Kuat Auyesbay}}, [[7 мамыр|07 мамыр]] [[1985 жыл]]ы, [[Жамбыл облысы]], [[Красногор ауданы]], [[Отар (Жамбыл облысы)|Отар ауылы]] (қазіргі [[Қордай ауданы]], [[Жамбыл облысы]]) — [[журналист]], [[Медиа журналистика|медиа]][[менеджер]], [[PhD-доктор|PhD]]. 

== Өмірбаяны ==
[[1985 жыл]]ы [[7 мамыр]]да Жамбыл облысы, [[Қордай ауданы]], [[Отар ауылдық округі|Отар ауылында]] [[ұстаз]]дар [[отбасы]]нда дүниеге келген. [[2003 жыл|2003 ж.]] [[Тараз|Тараз қ-ғы]] №12 [[Керімбай Бұралқыұлы|Керімбай]] [[Орта мектеп|орта мектебін]] бітірді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Спустя 20-лет|url=https://www.youtube.com/watch?v=JHsDiY8XRAA
|publisher=Jambyl TV|lang=ru|accessdate=2024-04-09|date=2023-06-02}}&lt;/ref&gt; Мектеп қабырғасында жүріп, мемлекет қайраткері, болыстық қызмет атқарған Керімбай Бұралқылұлы туралы қалалық газетке «Керімбай баба кім болған?» мақаласын жазып, соның нәтижесінде Керімбай бабаның еңселі ескерткішінің мектеп алдына орнатылуына себепші болады.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Керімбай бабаны тұғырына қондырған мектеп оқушысы|url=https://www.youtube.com/watch?v=B6PdMg84-O0|publisher=Jambyl TV|lang=kk|accessdate=2024-04-09|date=2023-06-02}}&lt;/ref&gt;      
Қуат Әуесбай  журналистік кәсібін ғылыми-педагогикалық қызметпен ұштастырған медиа саласы маманы.
=== Білімі ===
*2003-2007 жж. [[Қазақ ұлттық университеті|Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық университетінің]] [[журналистика]] [[Факультет|факультетінде]] оқыды; 
*2014-2016 жж. [[Еуразия ұлттық университеті|Л.Гумилев атындағы Еуразия Ұлттық университетінің]] [[журналистика]] және [[саясаттану]] [[факультет]]інің [[Магистратура|магистратурасы]], [[әлеуметтік ғылымдар]] [[Магистр|магистры]];
*2018-2021 жж. [[Еуразия ұлттық университеті|Л.Гумилев ат. ЕҰУ]] [[журналистика]] және [[саясаттану]] [[факультет]]інің [[докторантура]]сы, [[Докторантура|PhD]].&lt;ref&gt;{{cite web|title=Кафедра докторанты латын графикасындағы «Тіл-Қазына» газеті редакторы болып тағайындалды|url=https://fjp.enu.kz/post/-teleradio-zh-ne-o-ammen-bajlanys-kafedrasyny-doktoranty-uat-uesbaj-latyn-grafikasynda-y-t-ysh-basylym-til-azyna-gazetini-redaktory-bolyp-ta-ajyndaldy|publisher=fjp.enu.kz|lang=kk|accessdate=2016-04-09|date=2018-03-18}}&lt;/ref&gt;
*[[Еуразия ұлттық университеті|Л.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің]] [[журналистика]] және [[әлеуметтік ғылымдар]] [[Факультет|факультетінде]] «8D032 – [[Журналистика]] және [[Ақпарат|ақпарат»]] («6D050400 – Журналистика», «8D03204 Журналистика»)  кадрларды даярлау бағытындағы диссертациялық кеңестің мәжілісінде Қуат Ауесбай  [[PhD-доктор|PhD (философия докторы)]] ғылыми дәрежесін алу үшін  «Қазіргі мерзімді баспасөз менеджменті мен маркетингі: әлемдік тәжірибе және отандық басылымдар мәселелері»   тақырыбында диссертация қорғады, (қорғау уақыты: 06.12.2025 ж.).  Ғылыми жетекші: Л. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті журналистика және әлеуметтік ғылымдар факультетінің профессоры [[Қайрат Өмірбайұлы Сақ|Қайрат Сақ]].&lt;ref&gt;{{cite web|title=Қуат Әуесбайға философия докторы (PhD) дәрежесі берілді|url=https://с/kz/news/6215
|publisher=fjp.enu.kz|lang=kk|accessdate=2025-12-07|date=2025-12-06}}&lt;/ref&gt;

=== Еңбек жолы===
*2005-2007 жж. «Ана тілі» [[республика]]лық [[газет]]інде [[тілші]]; 
*2007-2008 жж. [[Айқын (газет)|«Айқын» республикалық газетінің]] [[Жамбыл облысы]] бойынша меншікті [[тілші]]сі; 
*2007-2008 жж. ҚР Жер ресурстарын басқару агенттігі Мемжер ғылыми өндірістік орталығы «Баспа және редакциялау» бөлімінің меңгерушісі-«Қазақстан жер ресурстары» [[журнал]]ының [[Бас редактор (редактор)|бас редакторы]];
*2008-2010 жж. [[Ақ желкен|«Ақ желкен» журналы]] [[бас редактор]]ының орынбасары;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Мерейлі жасың құтты болсын, «Ақ желкенім»!|url=https://aqzhelken.kazgazeta.kz/news/34058|publisher=aqzhelken.kazgazeta.kz|lang=kk|accessdate=2026-04-09|date=2015-05-19}}&lt;/ref&gt;  
*2010-2014 жж.«Халық сөзі» республикалық қоғамдық-саяси [[газет]]інің [[бас редактор]]ы;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Оқырманға ыңғайлы болсын деген ниетпен газетті жинақ етіп шығардық»|url=https://www.youtube.com/watch?v=QvN76olDDX0|publisher=Qazaqstan TV|lang=kk|accessdate=2014-04-09|date=2013-09-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Халық сөзі» газеті «Халық әндері» қайырымдылық концертін ұйымдастырды|url=https://www.youtube.com/watch?v=LxyeXRp9Qns|publisher=Qazaqstan TV|lang=kk|accessdate=2012-04-09|date=2011-06-22}}&lt;/ref&gt;
*[[2014 жыл|2014 ж.]] ҚР Парламенті [[Сенат]]ы төрағасының хатшылығы;
*2015-2017 жж. ҚР Ұлттық [[музей]]інің Жұртшылықпен байланыс бөлімінің меңгерушісі – «Ұлттық музей» [[газет]]інің [[бас редактор]]ы;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Қуат Әуесбай «Таңшолпан» хабарында|url=https://www.youtube.com/watch?v=CZ1qAbn0WsM&amp;t=83s|publisher=Qazaqstan TV|lang=kk|accessdate=2026-04-09|date=2015-05-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Қуат Әуесбай Ахмет Ясауи университетінде|url=https://www.youtube.com/watch?v=DGmZzLwZa1A|publisher=Eri TV|lang=kk|accessdate=2020-04-09|date=2019-06-20}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Қуат Әуесбай «Таңшолпан» хабарында|url=https://www.youtube.com/watch?v=LUTC0MH8wl8|publisher=Qazaqstan TV|lang=kk|accessdate=2020-04-09|date=2015-02-24}}&lt;/ref&gt;
*2015-2016 жж. Еуразиялық Топ ЖШС Сыртқы корпоративтік коммуникациялар бөлімінің сарапшысы;
*2015-2017 жж. «Astana News» ЖШС директоры;
*[[2017 жыл|2017 ж.]] [[Атырау-Ақпарат|«Атырау-Ақпарат»]] ЖШС директорының орынбасары;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Белгілі журналист Қуат Әуесбай жаңа қызметке тағайындалды|url=https://kaz.inform.kz/news/belgili-zhurnalist-kuat-auesbay-zhana-kyzmetke-tagayyndaldy_a3058457/|publisher=kaz.inform.kz|lang=kk|accessdate=2018-04-09|date=2017-06-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Бұл – бізге тәуелсіздік берген зор мүмкіндік»|url=https://atr.kz/qogam/b-l-bizge-t-uelsizdik-bergen-zor-m-mkindik/|publisher=atr.kz|lang=kk|accessdate=2018-04-09|date=2017-10-17}}&lt;/ref&gt;
*2017-2018 жж. [[Жамбыл облысы|Жамбыл облыстық]] «Ақ жол» [[газет]]інің [[редакция]]сы» ЖШС директор-[[Бас редактор (редактор)|бас редакторы]];&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ақ жол газетінде жаңа басшы|url=https://aqjolgazet.kz/58567/aq-zholda-zhana-basshy/aleumet/|publisher=kaz.inform.kz|lang=kk|accessdate=2018-04-09|date=2017-04-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Акыны-импровизаторы покажут своё мастерство на страницах газеты|url=https://ztgzt.kz/bez-zvukov-dombry/|publisher=ztgzt.kz|lang=ru|accessdate=2019-04-09|date=2018-01-20}}&lt;/ref&gt;
*[[2018 жыл|2018 ж.]] [[Латын әліпбиі|Латын қарпіндегі]] тұңғыш «Til-Qazyna» [[газет]]інің [[Бас редактор (редактор)|бас редакторы]];&lt;ref&gt;{{cite web|title=Латын графикасындағы тұңғыш газет таныстырылды|url=https://syrboyi.kz/zedelnews/zhaa-latyn-grafikasynday-tysh-gazet-tanystyryldy-25668/|publisher=syrboyi.kz|lang=kk|accessdate=2019-04-09|date=2018-11-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=В Астане состоялась презентация первой газеты на латинской графике|url=https://forbes.kz/news/newsid_185438|publisher=forbes.kz|lang=ru|accessdate=2019-04-09|date=2018-11-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Til – qazyna» – латын графикасында!|url=https://atr.kz/qogam/til-qazyna-latyin-grafikasyinda/|publisher=atr.kz|lang=kk|accessdate=2019-04-09|date=2018-11-06}}&lt;/ref&gt;
*[[2020 жыл|2020 ж.]] [[қыркүйек]]тен бері [[Еуразия ұлттық университеті|Л.Гумилев атындағы ЕҰУ]] журналистика және саясаттану факультетінің оқытушысы;
*2019-2022 жж. [[Түркістан газеті|«Turkistan» халықаралық газетінің]] директоры-[[Бас редактор (редактор)|бас редакторы]];&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Түркістан» газетінде жаңа бас редактор|url=https://turkystan.kz/article/74896-t-rkistan-gazetinde-zha-a-bas-redaktor/|publisher=turkystan.kz|lang=kk|accessdate=2020-04-09|date=2019-01-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Газет терең, интернет жедел ақпарат береді - Қуат Әуесбай|url=https://www.youtube.com/watch?v=RvSumEtzXB4&amp;t=202s|publisher=Қазақ радиосы|lang=kk|accessdate=2023-04-09|date=2021-06-28}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Түркістан» газетіне 27 жыл|url=https://qazradio.fm/shalqarfm/kz/news/8108/|publisher=«Шалқар» радиосы|lang=kk|accessdate=2022-04-09|date=2021-02-24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Журналистер арасында теннистен турнир өтті|url=https://astanatv.kz/kz/news/49281/|publisher=astanatv.kz|lang=kk|accessdate=2020-04-09|date=2019-06-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ректор «Túrkistan» газетінің бас редакторын қабылдады|url=https://farabi.university/news/26442|publisher=farabi.university|lang=kk|accessdate=2022-04-09|date=2021-08-24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Түркістан» газеті ұжымының тағылымдық дәрісі|url=https://farabi.university/news/18111|publisher=farabi.university|lang=kk|accessdate=2020-04-09|date=2019-11-13}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Әлем қазақтары ана тіліндегі ақпаратқа сусап отыр|url=https://jebeu.kz/e/action/ShowInfo.php?classid=5&amp;id=2554|publisher=jebeu.kz|lang=kk|accessdate=2021-04-09|date=2020-10-30}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Túrkistan газеті – Түркістан төрінде|url=https://turkystan.kz/article/149005-turkistan-gazeti-t-rkistan-t-rinde|publisher=turkystan.kz|lang=kk|accessdate=2022-04-09|date=2021-06-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Тúrkіstan» URKER-2021 Ұлттық сыйлығының «Жылдың үздік газеті» аталымы бойынша жеңімпаз|url=https://turkystan.kz/article/150045-turkistan-t-uelsizdikti-t-l-basylymy|publisher=turkystan.kz|lang=kk|accessdate=2022-03-09|date=2021-07-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Қазақ баспасөзінің тойы|url=https://www.youtube.com/watch?v=w50JoMM-N4E|publisher=turkystan tv|lang=kk|accessdate=2020-03-09|date=2019-04-12}}&lt;/ref&gt;
*2022-2024 жж. [[Егемен Қазақстан|«Egemen Qazaqstan» жалпыұлттық республикалық]]   [[газет]]і интернет-редакциясы жетекшісі,&lt;ref&gt;{{cite web|title=Будущие военные журналисты в гостях редакции газеты «Егемен Қазақстан»|url=https://militaryold.enu.kz/ru/2023/10/01/budushhie-voennye-zhurnalisty-v-gostyah-redakcziiegemen-%D2%9Baza%D2%9Bstan/|publisher=militaryold.enu.kz|lang=ru|accessdate=2024-04-09|date=2023-10-01}}&lt;/ref&gt;[[газет]] шеф-редакторы;
*2024-2026 жж. [[Егемен Қазақстан|«Egemen Qazaqstan» жалпыұлттық республикалық газетінің]] бас редакторы орынбасары;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Редакция|url=https://egemen.kz/page/redaktsiya|publisher=egemen.kz|lang=kk|accessdate=2024-07-20|date=2024-07-01}}&lt;/ref&gt;
*2026 жылдың 23-маусымынан бері [[Қазақ газеттері|«Қазақ газеттері» ЖШС]] Бас директоры орынбасары.&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Қазақ газеттері» ЖШС Бас директорының жаңа орынбасары тағайындалды|url=https://egemen.kz/article/415555-qazaq-gazetteri-zhshs-bas-direktorynynh-dganha-orynbasary-taghayyndaldy|publisher=egemen.kz|lang=kk|accessdate=2026-06-24|date=2026-06-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Журналист Қуат Әуесбай жаңа қызметке тағайындалды|url=https://adyrna.kz/kk/post/1244799
|publisher=adyrna.kz|lang=kk|accessdate=2026-06-24|date=2026-06-23}}&lt;/ref&gt;

== Қоғамдық қызметі == 
* Бас редакторлар клубы вице-президенті (2021 ж. шілде);&lt;ref&gt;{{cite web|title=Бас редакторлар клубының вице-президенті сайланды|url=https://turkystan.kz/article/151243-uat-uesbay-bas-redaktorlar-klubyny-vice-prezidenti-bolyp-saylandy|publisher=turkystan.kz|lang=kz|accessdate=2022-04-09|date=2021-07-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Бас редакторлар клубының вице-президенті Атырауда студенттермен кездесті|url=https://www.youtube.com/watch?v=yFd7THymdkg&amp;t=83s|publisher=Атырау ТВ|lang=kz|accessdate=2022-04-09|date=2021-10-27}}&lt;/ref&gt;
*[[2019 жыл]]дан ҚР Үкіметі жанындағы терминология комиссиясы мүшесі.

== Отбасы ==
*'''Әкесі''' — [[Әуесбай Бақбергенұлы]], [[Абай Құнанбайұлы|Абай]] атындағы [[Жамбыл Жабайұлы|Жамбыл]] [[колледж]]інің (бұрынғы [[Педагогика училищелері|педагогикалық училище]]) оқытушысы, [[кафедра]] меңгерушісі, [[Красногор ауданы|Красногор аудандық]] ([[Қордай ауданы|қазіргі Қордай ауд.]]) [[мәдениет]] бөлімінің бастығы, [[Луговой ауданы|Луговой аудандық]] ([[Тұрар Рысқұлов ауданы|қазіргі Т.Рысқұлов ауд.]]) мәдениет үйі директоры болды.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Жизнь как кнопочки баяна|url=https://ztgzt.kz/zhizn-kak-knopochki-bayana-kogda-rabochij-kollektiv-stanovitsya-odnoj-semej/|publisher=[[Знамя Труда|газета «Знамя труда»]]|lang=ru|accessdate=2024-04-09|date=2023-08-22}}&lt;/ref&gt; [[Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі|ҚР Білім және ғылым министрлігінің]] [[Ы. Алтынсарин төсбелгісі|«Ыбырай Алтынсарин»]], [[Қазақстан Республикасы Білім беру ісінің құрметті қызметкері|«Білім беру ісінің құрметті қызметкері»]], ҚР Мәдениет және спорт министрлігінің [[Мәдениет саласының үздігі|«Мәдениет саласының үздігі»]],&lt;ref&gt;{{cite web|title=Духовная жизнь региона|url=https://ztgzt.kz/duxovnaya-zhizn-regiona/|publisher=ztgzt.kz||lang=ru|accessdate=2019-04-09|date=2018-01-27}}&lt;/ref&gt; ҚР Білім және ғылым министрінің Құрмет грамотасымен, ҚР Оқу-ағарту министрлігінің «Еңбек ардагері» төсбелгілерімен марапатталған.&lt;ref name=&quot;auesbajdyn-adebi&quot;&gt;{{cite web|title=Әуесбайдың әдебі|url=https://aqjolgazet.kz/124759/auesbajdyn-adebi/zhanalyqtar/?ysclid=lur51ip6gr790972391|publisher=[[Ақ жол (газет)|«Aq jol» газеті]]|lang=kk|accessdate=2024-04-09|date=2021-04-23}}&lt;/ref&gt; [[Тараз қаласының құрметті азаматтары|Тараз қаласының құрметті азаматы]],&lt;ref name=&quot;qurmettyazamat&quot;&gt;{{cite web|title=[[Тараз қаласының құрметті азаматтары|«Тараз қаласының құрметті азаматы»]] атағы берілді|url=https://www.youtube.com/watch?v=MZxKoR1-gEg&amp;t=14s|publisher=[[JAMBYL (телеарна)|«Jambyl» телеарнасы]]|lang=kk|accessdate=2024-04-08|date=2023-10-26}}&lt;/ref&gt;  Қазақстан Педагогикалық Ғылымдар Академиясының мүшесі;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ұлағатты ұстазға құрмет|url=https://z-taraz.kz/la-atty-staz-a-rmet-2/|publisher=«Jambyl-Taraz» газеті|lang=kk|accessdate=2024-04-09|date=2023-11-01}}&lt;/ref&gt;   
*'''Анасы''' — Рабиға Сақыпқызы, [[мектеп]] [[мұғалім]]і, [[Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі|ҚР Білім және ғылым министрлігінің]] [[Қазақстан Республикасы Білім беру ісінің құрметті қызметкері|«Білім беру ісінің құрметті қызметкері»]], [[Ы. Алтынсарин төсбелгісі|«Ыбырай Алтынсарин»]], ҚР Оқу-ағарту министрлігінің «Еңбек ардагері» төсбелгілерімен  марапатталған,&lt;ref name=&quot;arainfo&quot;&gt;{{cite web|title=Айтар әніміз де әңгімеміз де бір|url=https://arainfo.kz/26500/aytar-nimiz-de-gimemiz-de-bir?ysclid=lvtw7kaisb739092740|publisher=Araiinfo.kz сайты|lang=kk|accessdate=2024-05-05|date=2024-04-12}}&lt;/ref&gt; Қазақстан Педагогикалық Ғылымдар Академиясы мүшесі;&lt;ref name=&quot;apnk&quot;&gt;{{cite web|title=Педагогикалық Ғылымдар Академиясы мүшелері|url=https://www.apnk.kz/chlenyi-akademii?ysclid=lvtv1lmr3v687799460|publisher=apnk.kz cайты|lang=kk|accessdate=2024-05-05|date=2020-11-01}}&lt;/ref&gt;
*'''Жұбайы''' — Шынар Қорғасбек, журналист;  
*'''Балалары''' — Айша, Аяла, Мерей, Адия, Лашын.

== Марапаты ==
*[[Ерен еңбегі үшін медалі|«Ерен еңбегі үшін» медалі]];
*[[Ақпарат саласының үздігі төсбелгісі|«Ақпарат саласының үздігі» төсбелгісі]];&lt;ref&gt;{{cite web|title=Қуат Әуесбай Ақпарат саласының үздігі|url=https://egemen.kz/article/172960-quat-auesbay-qr-aqparat-salasynynh-uzdigi?ysclid=ly151epid8818561785|publisher=«Егемен Қазақстан» газеті|lang=kk|accessdate=2019-04-09|date=2018-08-06}}&lt;/ref&gt;
*«Халық алғысы» медалі;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Túrkistan газеті қызметкерлері «Халық алғысы» медалімен марапатталды|url=https://turkystan.kz/article/121512-turkistan-yzmetkerleri-haly-al-ysy-medalimen-marapattaldy|publisher=turkystan.kz|lang=kk|accessdate=2022-02-09|date=2020-10-20}}&lt;/ref&gt;
*«Бірлік» медалі;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Túrkistan газеті қызметкерлері «Бірлік» алтын медалімен марапатталды|url=https://turkystan.kz/article/137648-turkistan-gazetini-yzmetkerleri-birlik-altyn-medalimen-marapattaldy|publisher=turkystan.kz|lang=kk|accessdate=2022-01-09|date=2021-01-27}}&lt;/ref&gt;
*ҚР Президентінің Алғыс хаты.&lt;ref&gt;{{cite web|title=TÚRKISTAN газетінің бас редакторы Президенттен алғыс хат алды|url=https://turkystan.kz/article/149639-turkistan-gazetini-bas-redaktory-prezidentten-al-ys-hat-aldy|publisher=turkystan.kz|lang=kk|accessdate=2022-04-09|date=2021-06-25}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер|2}}

[[Санат:Қазақстан бас редакторлары]]
[[Санат:Ерен еңбегі үшін медалінің (Қазақстан) иегерлері]]
[[Санат:Қазақстан журналистері]]
[[Санат:Қордай ауданында туғандар]]
[[Санат:Журналистер]]</text>
      <sha1>oadck93fvh7rg6o0cg7w7ukmorosb6q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631712</id>
      <parentid>3631708</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T05:33:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Qanattan</username>
        <id>153055</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Еңбек жолы */</comment>
      <origin>3631712</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24679" sha1="kd1nbpgsebm3nbcyhuavucnb3btw9y4" xml:space="preserve">
{{Тексерілмеген мақала|date=наурыз 2024}}{{Тұлға
 |Есімі                 = Қуат Әуесбай
 |Шынайы есімі          = 
 |Сурет                 = Қуат Әуесбай.jpg
 |Сурет ені             =
 |Сурет атауы           = 
 |Туған кездегі есімі = 
 |Туған күні          = 07.05.1985
 |Туған жері          = {{туғанжері|Қордай|Қордай ауданы}}, [[Жамбыл облысы]], {{KAZ}} &lt;br/&gt; (Отар ауылы, Қордай ауданы, Жамбыл облысы, [[ҚазКСР]])
 |Мансабы               = [[Журналист]], [[Медиа журналистика|медиа]][[менеджер]], [[PhD-доктор|PhD]]
 |Азаматтығы            = {{KAZ}}
 |Ұлты                  = [[қазақтар|қазақ]]
 |Әкесі                 = [[Әуесбай Бақбергенұлы]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=Әуесбайдың әдебі|url=https://aqjolgazet.kz/124759/auesbajdyn-adebi/zhanalyqtar/|publisher=aqjolgazet.kz|lang=kz|accessdate=2022-04-09|date=2021-04-23}}&lt;/ref&gt;
 |Анасы                 = Рабиға Сақыпқызы
 |Жұбайы                = Шынар Қорғасбек, журналист
 |Балалары              = Айша, Аяла, Мерей, Адия, Лашын 
 |Марапаттары           = [[Ақпарат саласының үздігі төсбелгісі|«Ақпарат саласының үздігі» төсбелгісі]], [[Ерен еңбегі үшін медалі|«Ерен еңбегі үшін» медалі]]   
 |Сайты                 =  
 |Блогы                 = 
 |Басқалары             = 
 |Commons               = 
}}
'''Қуат Әуесбайұлы Әуесбай''' ({{lang-en|Kuat Auyesbay}}, [[7 мамыр|07 мамыр]] [[1985 жыл]]ы, [[Жамбыл облысы]], [[Красногор ауданы]], [[Отар (Жамбыл облысы)|Отар ауылы]] (қазіргі [[Қордай ауданы]], [[Жамбыл облысы]]) — [[журналист]], [[Медиа журналистика|медиа]][[менеджер]], [[PhD-доктор|PhD]]. 

== Өмірбаяны ==
[[1985 жыл]]ы [[7 мамыр]]да Жамбыл облысы, [[Қордай ауданы]], [[Отар ауылдық округі|Отар ауылында]] [[ұстаз]]дар [[отбасы]]нда дүниеге келген. [[2003 жыл|2003 ж.]] [[Тараз|Тараз қ-ғы]] №12 [[Керімбай Бұралқыұлы|Керімбай]] [[Орта мектеп|орта мектебін]] бітірді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Спустя 20-лет|url=https://www.youtube.com/watch?v=JHsDiY8XRAA
|publisher=Jambyl TV|lang=ru|accessdate=2024-04-09|date=2023-06-02}}&lt;/ref&gt; Мектеп қабырғасында жүріп, мемлекет қайраткері, болыстық қызмет атқарған Керімбай Бұралқылұлы туралы қалалық газетке «Керімбай баба кім болған?» мақаласын жазып, соның нәтижесінде Керімбай бабаның еңселі ескерткішінің мектеп алдына орнатылуына себепші болады.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Керімбай бабаны тұғырына қондырған мектеп оқушысы|url=https://www.youtube.com/watch?v=B6PdMg84-O0|publisher=Jambyl TV|lang=kk|accessdate=2024-04-09|date=2023-06-02}}&lt;/ref&gt;      
Қуат Әуесбай  журналистік кәсібін ғылыми-педагогикалық қызметпен ұштастырған медиа саласы маманы.
=== Білімі ===
*2003-2007 жж. [[Қазақ ұлттық университеті|Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық университетінің]] [[журналистика]] [[Факультет|факультетінде]] оқыды; 
*2014-2016 жж. [[Еуразия ұлттық университеті|Л.Гумилев атындағы Еуразия Ұлттық университетінің]] [[журналистика]] және [[саясаттану]] [[факультет]]інің [[Магистратура|магистратурасы]], [[әлеуметтік ғылымдар]] [[Магистр|магистры]];
*2018-2021 жж. [[Еуразия ұлттық университеті|Л.Гумилев ат. ЕҰУ]] [[журналистика]] және [[саясаттану]] [[факультет]]інің [[докторантура]]сы, [[Докторантура|PhD]].&lt;ref&gt;{{cite web|title=Кафедра докторанты латын графикасындағы «Тіл-Қазына» газеті редакторы болып тағайындалды|url=https://fjp.enu.kz/post/-teleradio-zh-ne-o-ammen-bajlanys-kafedrasyny-doktoranty-uat-uesbaj-latyn-grafikasynda-y-t-ysh-basylym-til-azyna-gazetini-redaktory-bolyp-ta-ajyndaldy|publisher=fjp.enu.kz|lang=kk|accessdate=2016-04-09|date=2018-03-18}}&lt;/ref&gt;
*[[Еуразия ұлттық университеті|Л.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің]] [[журналистика]] және [[әлеуметтік ғылымдар]] [[Факультет|факультетінде]] «8D032 – [[Журналистика]] және [[Ақпарат|ақпарат»]] («6D050400 – Журналистика», «8D03204 Журналистика»)  кадрларды даярлау бағытындағы диссертациялық кеңестің мәжілісінде Қуат Ауесбай  [[PhD-доктор|PhD (философия докторы)]] ғылыми дәрежесін алу үшін  «Қазіргі мерзімді баспасөз менеджменті мен маркетингі: әлемдік тәжірибе және отандық басылымдар мәселелері»   тақырыбында диссертация қорғады, (қорғау уақыты: 06.12.2025 ж.).  Ғылыми жетекші: Л. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті журналистика және әлеуметтік ғылымдар факультетінің профессоры [[Қайрат Өмірбайұлы Сақ|Қайрат Сақ]].&lt;ref&gt;{{cite web|title=Қуат Әуесбайға философия докторы (PhD) дәрежесі берілді|url=https://с/kz/news/6215
|publisher=fjp.enu.kz|lang=kk|accessdate=2025-12-07|date=2025-12-06}}&lt;/ref&gt;

=== Еңбек жолы===
*2005-2007 жж. «Ана тілі» [[республика]]лық [[газет]]інде [[тілші]]; 
*2007-2008 жж. [[Айқын (газет)|«Айқын» республикалық газетінің]] [[Жамбыл облысы]] бойынша меншікті [[тілші]]сі; 
*2007-2008 жж. ҚР Жер ресурстарын басқару агенттігі Мемжер ғылыми өндірістік орталығы «Баспа және редакциялау» бөлімінің меңгерушісі-«Қазақстан жер ресурстары» [[журнал]]ының [[Бас редактор (редактор)|бас редакторы]];
*2008-2010 жж. [[Ақ желкен|«Ақ желкен» журналы]] [[бас редактор]]ының орынбасары;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Мерейлі жасың құтты болсын, «Ақ желкенім»!|url=https://aqzhelken.kazgazeta.kz/news/34058|publisher=aqzhelken.kazgazeta.kz|lang=kk|accessdate=2026-04-09|date=2015-05-19}}&lt;/ref&gt;  
*2010-2014 жж.«Халық сөзі» республикалық қоғамдық-саяси [[газет]]інің [[бас редактор]]ы;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Оқырманға ыңғайлы болсын деген ниетпен газетті жинақ етіп шығардық»|url=https://www.youtube.com/watch?v=QvN76olDDX0|publisher=Qazaqstan TV|lang=kk|accessdate=2014-04-09|date=2013-09-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Халық сөзі» газеті «Халық әндері» қайырымдылық концертін ұйымдастырды|url=https://www.youtube.com/watch?v=LxyeXRp9Qns|publisher=Qazaqstan TV|lang=kk|accessdate=2012-04-09|date=2011-06-22}}&lt;/ref&gt;
*[[2014 жыл|2014 ж.]] ҚР Парламенті [[Сенат]]ы төрағасының хатшылығы;
*2015-2017 жж. ҚР Ұлттық [[музей]]інің Жұртшылықпен байланыс бөлімінің меңгерушісі – «Ұлттық музей» [[газет]]інің [[бас редактор]]ы;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Қуат Әуесбай «Таңшолпан» хабарында|url=https://www.youtube.com/watch?v=CZ1qAbn0WsM&amp;t=83s|publisher=Qazaqstan TV|lang=kk|accessdate=2026-04-09|date=2015-05-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Қуат Әуесбай Ахмет Ясауи университетінде|url=https://www.youtube.com/watch?v=DGmZzLwZa1A|publisher=Eri TV|lang=kk|accessdate=2020-04-09|date=2019-06-20}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Қуат Әуесбай «Таңшолпан» хабарында|url=https://www.youtube.com/watch?v=LUTC0MH8wl8|publisher=Qazaqstan TV|lang=kk|accessdate=2020-04-09|date=2015-02-24}}&lt;/ref&gt;
*2015-2016 жж. Еуразиялық Топ ЖШС Сыртқы корпоративтік коммуникациялар бөлімінің сарапшысы;
*2015-2017 жж. «Astana News» ЖШС директоры;
*[[2017 жыл|2017 ж.]] [[Атырау-Ақпарат|«Атырау-Ақпарат»]] ЖШС директорының орынбасары;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Белгілі журналист Қуат Әуесбай жаңа қызметке тағайындалды|url=https://kaz.inform.kz/news/belgili-zhurnalist-kuat-auesbay-zhana-kyzmetke-tagayyndaldy_a3058457/|publisher=kaz.inform.kz|lang=kk|accessdate=2018-04-09|date=2017-06-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Бұл – бізге тәуелсіздік берген зор мүмкіндік»|url=https://atr.kz/qogam/b-l-bizge-t-uelsizdik-bergen-zor-m-mkindik/|publisher=atr.kz|lang=kk|accessdate=2018-04-09|date=2017-10-17}}&lt;/ref&gt;
*2017-2018 жж. [[Жамбыл облысы|Жамбыл облыстық]] «Ақ жол» [[газет]]інің [[редакция]]сы» ЖШС директор-[[Бас редактор (редактор)|бас редакторы]];&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ақ жол газетінде жаңа басшы|url=https://aqjolgazet.kz/58567/aq-zholda-zhana-basshy/aleumet/|publisher=kaz.inform.kz|lang=kk|accessdate=2018-04-09|date=2017-04-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Акыны-импровизаторы покажут своё мастерство на страницах газеты|url=https://ztgzt.kz/bez-zvukov-dombry/|publisher=ztgzt.kz|lang=ru|accessdate=2019-04-09|date=2018-01-20}}&lt;/ref&gt;
*[[2018 жыл|2018 ж.]] [[Латын әліпбиі|Латын қарпіндегі]] тұңғыш «Til-Qazyna» [[газет]]інің [[Бас редактор (редактор)|бас редакторы]];&lt;ref&gt;{{cite web|title=Латын графикасындағы тұңғыш газет таныстырылды|url=https://syrboyi.kz/zedelnews/zhaa-latyn-grafikasynday-tysh-gazet-tanystyryldy-25668/|publisher=syrboyi.kz|lang=kk|accessdate=2019-04-09|date=2018-11-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=В Астане состоялась презентация первой газеты на латинской графике|url=https://forbes.kz/news/newsid_185438|publisher=forbes.kz|lang=ru|accessdate=2019-04-09|date=2018-11-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Til – qazyna» – латын графикасында!|url=https://atr.kz/qogam/til-qazyna-latyin-grafikasyinda/|publisher=atr.kz|lang=kk|accessdate=2019-04-09|date=2018-11-06}}&lt;/ref&gt;
*[[2020 жыл|2020 ж.]] [[қыркүйек]]тен бері [[Еуразия ұлттық университеті|Л.Гумилев атындағы ЕҰУ]] журналистика және саясаттану факультетінің оқытушысы;
*2019-2022 жж. [[Түркістан газеті|«Turkistan» халықаралық газетінің]] директоры-[[Бас редактор (редактор)|бас редакторы]];&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Түркістан» газетінде жаңа бас редактор|url=https://turkystan.kz/article/74896-t-rkistan-gazetinde-zha-a-bas-redaktor/|publisher=turkystan.kz|lang=kk|accessdate=2020-04-09|date=2019-01-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Газет терең, интернет жедел ақпарат береді - Қуат Әуесбай|url=https://www.youtube.com/watch?v=RvSumEtzXB4&amp;t=202s|publisher=Қазақ радиосы|lang=kk|accessdate=2023-04-09|date=2021-06-28}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Түркістан» газетіне 27 жыл|url=https://qazradio.fm/shalqarfm/kz/news/8108/|publisher=«Шалқар» радиосы|lang=kk|accessdate=2022-04-09|date=2021-02-24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Журналистер арасында теннистен турнир өтті|url=https://astanatv.kz/kz/news/49281/|publisher=astanatv.kz|lang=kk|accessdate=2020-04-09|date=2019-06-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ректор «Túrkistan» газетінің бас редакторын қабылдады|url=https://farabi.university/news/26442|publisher=farabi.university|lang=kk|accessdate=2022-04-09|date=2021-08-24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Түркістан» газеті ұжымының тағылымдық дәрісі|url=https://farabi.university/news/18111|publisher=farabi.university|lang=kk|accessdate=2020-04-09|date=2019-11-13}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Әлем қазақтары ана тіліндегі ақпаратқа сусап отыр|url=https://jebeu.kz/e/action/ShowInfo.php?classid=5&amp;id=2554|publisher=jebeu.kz|lang=kk|accessdate=2021-04-09|date=2020-10-30}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Túrkistan газеті – Түркістан төрінде|url=https://turkystan.kz/article/149005-turkistan-gazeti-t-rkistan-t-rinde|publisher=turkystan.kz|lang=kk|accessdate=2022-04-09|date=2021-06-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Тúrkіstan» URKER-2021 Ұлттық сыйлығының «Жылдың үздік газеті» аталымы бойынша жеңімпаз|url=https://turkystan.kz/article/150045-turkistan-t-uelsizdikti-t-l-basylymy|publisher=turkystan.kz|lang=kk|accessdate=2022-03-09|date=2021-07-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Қазақ баспасөзінің тойы|url=https://www.youtube.com/watch?v=w50JoMM-N4E|publisher=turkystan tv|lang=kk|accessdate=2020-03-09|date=2019-04-12}}&lt;/ref&gt;
*2022-2024 жж. [[Егемен Қазақстан|«Egemen Qazaqstan» жалпыұлттық республикалық]]   [[газет]]і интернет-редакциясы жетекшісі,&lt;ref&gt;{{cite web|title=Будущие военные журналисты в гостях редакции газеты «Егемен Қазақстан»|url=https://militaryold.enu.kz/ru/2023/10/01/budushhie-voennye-zhurnalisty-v-gostyah-redakcziiegemen-%D2%9Baza%D2%9Bstan/|publisher=militaryold.enu.kz|lang=ru|accessdate=2024-04-09|date=2023-10-01}}&lt;/ref&gt;[[газет]] шеф-редакторы;
*2024-2026 жж. [[Егемен Қазақстан|«Egemen Qazaqstan» жалпыұлттық республикалық газетінің]] бас редакторы орынбасары;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Редакция|url=https://egemen.kz/page/redaktsiya|publisher=egemen.kz|lang=kk|accessdate=2024-07-20|date=2024-07-01}}&lt;/ref&gt;
*2026 жылдың 23-маусымынан бері [[Қазақ газеттері|«Қазақ газеттері» ЖШС]] Бас директоры орынбасары.&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Қазақ газеттері» ЖШС Бас директорының жаңа орынбасары тағайындалды|url=https://egemen.kz/article/415555-qazaq-gazetteri-zhshs-bas-direktorynynh-dganha-orynbasary-taghayyndaldy|publisher=egemen.kz|lang=kk|accessdate=2026-06-24|date=2026-06-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Журналист Қуат Әуесбай жаңа қызметке тағайындалды|url=https://adyrna.kz/kk/post/1244799
|publisher=adyrna.kz|lang=kk|accessdate=2026-06-24|date=2026-06-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Қуат Әуесбай «Қазақ газеттері» ЖШС Бас директорының орынбасары болып тағайындалды|url=https://newsroom.kz/93260/uat-uesbay-aza-gazetteri-zhshs-bas-direktoryny-orynbasary-bolyp-ta-ayyndaldy-2
|publisher=newsroom.kz|lang=kk|accessdate=2026-06-25|date=2026-06-24}}&lt;/ref&gt;

== Қоғамдық қызметі == 
* Бас редакторлар клубы вице-президенті (2021 ж. шілде);&lt;ref&gt;{{cite web|title=Бас редакторлар клубының вице-президенті сайланды|url=https://turkystan.kz/article/151243-uat-uesbay-bas-redaktorlar-klubyny-vice-prezidenti-bolyp-saylandy|publisher=turkystan.kz|lang=kz|accessdate=2022-04-09|date=2021-07-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Бас редакторлар клубының вице-президенті Атырауда студенттермен кездесті|url=https://www.youtube.com/watch?v=yFd7THymdkg&amp;t=83s|publisher=Атырау ТВ|lang=kz|accessdate=2022-04-09|date=2021-10-27}}&lt;/ref&gt;
*[[2019 жыл]]дан ҚР Үкіметі жанындағы терминология комиссиясы мүшесі.

== Отбасы ==
*'''Әкесі''' — [[Әуесбай Бақбергенұлы]], [[Абай Құнанбайұлы|Абай]] атындағы [[Жамбыл Жабайұлы|Жамбыл]] [[колледж]]інің (бұрынғы [[Педагогика училищелері|педагогикалық училище]]) оқытушысы, [[кафедра]] меңгерушісі, [[Красногор ауданы|Красногор аудандық]] ([[Қордай ауданы|қазіргі Қордай ауд.]]) [[мәдениет]] бөлімінің бастығы, [[Луговой ауданы|Луговой аудандық]] ([[Тұрар Рысқұлов ауданы|қазіргі Т.Рысқұлов ауд.]]) мәдениет үйі директоры болды.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Жизнь как кнопочки баяна|url=https://ztgzt.kz/zhizn-kak-knopochki-bayana-kogda-rabochij-kollektiv-stanovitsya-odnoj-semej/|publisher=[[Знамя Труда|газета «Знамя труда»]]|lang=ru|accessdate=2024-04-09|date=2023-08-22}}&lt;/ref&gt; [[Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі|ҚР Білім және ғылым министрлігінің]] [[Ы. Алтынсарин төсбелгісі|«Ыбырай Алтынсарин»]], [[Қазақстан Республикасы Білім беру ісінің құрметті қызметкері|«Білім беру ісінің құрметті қызметкері»]], ҚР Мәдениет және спорт министрлігінің [[Мәдениет саласының үздігі|«Мәдениет саласының үздігі»]],&lt;ref&gt;{{cite web|title=Духовная жизнь региона|url=https://ztgzt.kz/duxovnaya-zhizn-regiona/|publisher=ztgzt.kz||lang=ru|accessdate=2019-04-09|date=2018-01-27}}&lt;/ref&gt; ҚР Білім және ғылым министрінің Құрмет грамотасымен, ҚР Оқу-ағарту министрлігінің «Еңбек ардагері» төсбелгілерімен марапатталған.&lt;ref name=&quot;auesbajdyn-adebi&quot;&gt;{{cite web|title=Әуесбайдың әдебі|url=https://aqjolgazet.kz/124759/auesbajdyn-adebi/zhanalyqtar/?ysclid=lur51ip6gr790972391|publisher=[[Ақ жол (газет)|«Aq jol» газеті]]|lang=kk|accessdate=2024-04-09|date=2021-04-23}}&lt;/ref&gt; [[Тараз қаласының құрметті азаматтары|Тараз қаласының құрметті азаматы]],&lt;ref name=&quot;qurmettyazamat&quot;&gt;{{cite web|title=[[Тараз қаласының құрметті азаматтары|«Тараз қаласының құрметті азаматы»]] атағы берілді|url=https://www.youtube.com/watch?v=MZxKoR1-gEg&amp;t=14s|publisher=[[JAMBYL (телеарна)|«Jambyl» телеарнасы]]|lang=kk|accessdate=2024-04-08|date=2023-10-26}}&lt;/ref&gt;  Қазақстан Педагогикалық Ғылымдар Академиясының мүшесі;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ұлағатты ұстазға құрмет|url=https://z-taraz.kz/la-atty-staz-a-rmet-2/|publisher=«Jambyl-Taraz» газеті|lang=kk|accessdate=2024-04-09|date=2023-11-01}}&lt;/ref&gt;   
*'''Анасы''' — Рабиға Сақыпқызы, [[мектеп]] [[мұғалім]]і, [[Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі|ҚР Білім және ғылым министрлігінің]] [[Қазақстан Республикасы Білім беру ісінің құрметті қызметкері|«Білім беру ісінің құрметті қызметкері»]], [[Ы. Алтынсарин төсбелгісі|«Ыбырай Алтынсарин»]], ҚР Оқу-ағарту министрлігінің «Еңбек ардагері» төсбелгілерімен  марапатталған,&lt;ref name=&quot;arainfo&quot;&gt;{{cite web|title=Айтар әніміз де әңгімеміз де бір|url=https://arainfo.kz/26500/aytar-nimiz-de-gimemiz-de-bir?ysclid=lvtw7kaisb739092740|publisher=Araiinfo.kz сайты|lang=kk|accessdate=2024-05-05|date=2024-04-12}}&lt;/ref&gt; Қазақстан Педагогикалық Ғылымдар Академиясы мүшесі;&lt;ref name=&quot;apnk&quot;&gt;{{cite web|title=Педагогикалық Ғылымдар Академиясы мүшелері|url=https://www.apnk.kz/chlenyi-akademii?ysclid=lvtv1lmr3v687799460|publisher=apnk.kz cайты|lang=kk|accessdate=2024-05-05|date=2020-11-01}}&lt;/ref&gt;
*'''Жұбайы''' — Шынар Қорғасбек, журналист;  
*'''Балалары''' — Айша, Аяла, Мерей, Адия, Лашын.

== Марапаты ==
*[[Ерен еңбегі үшін медалі|«Ерен еңбегі үшін» медалі]];
*[[Ақпарат саласының үздігі төсбелгісі|«Ақпарат саласының үздігі» төсбелгісі]];&lt;ref&gt;{{cite web|title=Қуат Әуесбай Ақпарат саласының үздігі|url=https://egemen.kz/article/172960-quat-auesbay-qr-aqparat-salasynynh-uzdigi?ysclid=ly151epid8818561785|publisher=«Егемен Қазақстан» газеті|lang=kk|accessdate=2019-04-09|date=2018-08-06}}&lt;/ref&gt;
*«Халық алғысы» медалі;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Túrkistan газеті қызметкерлері «Халық алғысы» медалімен марапатталды|url=https://turkystan.kz/article/121512-turkistan-yzmetkerleri-haly-al-ysy-medalimen-marapattaldy|publisher=turkystan.kz|lang=kk|accessdate=2022-02-09|date=2020-10-20}}&lt;/ref&gt;
*«Бірлік» медалі;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Túrkistan газеті қызметкерлері «Бірлік» алтын медалімен марапатталды|url=https://turkystan.kz/article/137648-turkistan-gazetini-yzmetkerleri-birlik-altyn-medalimen-marapattaldy|publisher=turkystan.kz|lang=kk|accessdate=2022-01-09|date=2021-01-27}}&lt;/ref&gt;
*ҚР Президентінің Алғыс хаты.&lt;ref&gt;{{cite web|title=TÚRKISTAN газетінің бас редакторы Президенттен алғыс хат алды|url=https://turkystan.kz/article/149639-turkistan-gazetini-bas-redaktory-prezidentten-al-ys-hat-aldy|publisher=turkystan.kz|lang=kk|accessdate=2022-04-09|date=2021-06-25}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер|2}}

[[Санат:Қазақстан бас редакторлары]]
[[Санат:Ерен еңбегі үшін медалінің (Қазақстан) иегерлері]]
[[Санат:Қазақстан журналистері]]
[[Санат:Қордай ауданында туғандар]]
[[Санат:Журналистер]]</text>
      <sha1>kd1nbpgsebm3nbcyhuavucnb3btw9y4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Грузияның Ұлттық сурет галереясы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>735533</id>
    <revision>
      <id>3631807</id>
      <parentid>3629303</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T08:43:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dostoevskykz</username>
        <id>183227</id>
      </contributor>
      <origin>3631807</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6260" sha1="jdptadc11tpfo3jnkup250kp4h5gpq3" xml:space="preserve">{{Мұражай|атауы=Грузияның Ұлттық сурет галереясы|шынайы атауы={{Lang-ka|თბილისის სამხატვრო გალერეა}}|сурет=Tbilisi_National_Gallery.JPG|орналасқан жері=Руставели даңғылы, №11, Тбилиси, Грузия}}
'''Грузияның Ұлттық сурет галереясы''' ({{Lang-ka|ეროვნული გალერეა (თბილისი)}} — [[Тбилиси]]дегі өнер мұражайы&lt;ref&gt;https://matsne.gov.ge/ka/document/view/99220 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190701154918/https://matsne.gov.ge/ka/document/view/99220 |date=2019-07-01 }}&lt;/ref&gt;.

Грузияның мемлекеттік музейлер желісіне кіреді. Сегіз көрме залы, қалпына келтіру зертханасы, уақытша көрме бөлмелері, оқу сыныбы және сыйлық дүкені бар, олардың барлығын португалдық «Ainda Arquitectura» сәулет компаниясы жасаған&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;https://v-georgia.com/showplaces/nacionalnaya-galereya-gruzii/&lt;/ref&gt;.   

== Тарихы ==
Галерея ғимараты 1888 жылы орыс императоры [[Александр III]]-нің нұсқауымен сәулетші [[Альберт Фёдорович Зальцман|Альберт Сальцманмен]] салынған. Ол Римдегі көрме сарайының үлгісінде салынған (сәулетші Пио Пиасентини). Бастапқыда ғимаратта Ресей империясының Кавказдағы әскери жетістіктерін көрсете отырып, Ресей әскери-тарихи мұражайы («Даңқ ғибадатханасы») ұйымдастырылуы керек еді. 1914 жылы 28 қарашада мұражайға Ресей императоры [[Николай II]] келді. Даңқ ғибадатханасының экспонаттарын Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде тасып алып кеткен және мұражай жұмысын тоқтатты&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.   

Ұлттық галереяның алғашқы көрмесі 1920 жылдың қазан айына дейін Грузияның жаңа үкіметі кезінде ұйымдастырылды. Көрменің тақырыбы кең болды, барлық уақыттағы және көркемдік бағыттағы грузин және шетелдік туындыларды қамтыды, ол сол кезде Грузияда қол жетімді көптеген өнер туындыларын жинаған Дмитрий Шеварднадзенің қажырлы еңбегінің нәтижесі болды. Экспозицияға XVIII және XIX ғасырлардағы грузин портреттері («Грузин мектебі» деп аталады), орыс, батыс Еуропа, Иран және қазіргі грузин картиналары кірді&lt;ref&gt;http://museum.ge/index.php?lang_id=GEO&amp;sec_id=54/%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%95%E1%83%9C%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98 Museum.ge&lt;/ref&gt;.   

Көрменің көптеген экспонаттарын сақтай отырып, ұлттық галереяны заманауи бейнелеу өнерін насихаттау миссиясын орындай отырып, бейнелеу өнері мұражайы ретінде ұйымдастыру іске асты. 

Ғимараттың аумағы шектеулі болғандықтан көптеген жұмыстар көрмеге қойылмады, осыған байланысты галереяны қайта құру жоспары жасалды. Галереяны басқарған Димитрий Шеварднадзе оны тарихи орынға — Метехи жартасындағы бекініске ауыстыруды ұсынды&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.   

1933 жылы қалалық түрме Метехиден Ортачалаға ауыстырылып, тарихи Метехи ғимараттары Ұлттық өнер галереясымен қамтамасыз етілді. 1934 жылы Ұлттық галерея көпшілікке қайта ашылды. Кеңес өкіметі кезінде галерея мемлекеттік меншікке айналды.  

1988 жылы наурызда «Ұлттық өнер галереясы» мұражай-көрме одағы ұйымдастырылды. Қазіргі заманғы өнер мұражайы ашылды. Бұрын әкімшілік қойма болған галереяның бірінші қабаты көрме галереясына айналды.   

1989 жылы 18 қыркүйекте қазіргі грузин өнерінің көрмесі ашылды. Бірақ 1990 жылдардағы саяси тұрақсыздыққа байланысты қазіргі заманғы өнер мұражайы жұмысын тоқтатуға мәжбүр болды.  

2007 жылы Ұлттық галерея Грузия Ұлттық мұражайының құрылымына енді. Галереяның негізгі ғимаратына жөндеу жұмыстары жасалды. 2012 жылы галереяға Дмитрий Шеварднадзе есімі берілді.

Қазіргі уақытта Галерея Ұлттық музейдің орталық көрме алаңдарының бірі болып табылады, онда «ХХ ғасырдың басындағы грузин бейнелеу өнерінің жауһарлары» атты және басқа да уақытша көрмелер өткізіледі&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

== Көрме ==
Мұражай қорында 30 000-ға жуық экспонат бар.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Тбилиси мұражайлары]]</text>
      <sha1>jdptadc11tpfo3jnkup250kp4h5gpq3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Нағи Қалтайұлы Бақытбеков</title>
    <ns>0</ns>
    <id>737287</id>
    <revision>
      <id>3631673</id>
      <parentid>3332234</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T00:29:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Nurken [[Нағи Қалтайұлы]] бетін [[Нағи Қалтайұлы Бақытбеков]] бетіне жылжытты</comment>
      <origin>3332234</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3648" sha1="kco6cr204eu7echh5694r9i8v5ec45w" xml:space="preserve">{{Тұлға
 |Есімі                 = Нағи Қалтайұлы 
 |Шынайы есімі          = 
 |Сурет                 = Бақытбеков Нағи.jpg
 |Сурет ені             = 300 px
 |Сурет атауы           = 
 |Туған кездегі есімі   = 
 |Туған күні            = 27.10.1987
 |Туған жері            = {{туғанжері}} [[Қызылорда облысы]], [[Сырдария ауданы]], [[Тереңөзек (Қызылорда облысы)|Тереңөзек]] қыстағы [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|ҚазКСР]]
 |Мансабы               = [[Qazsport|«Qazsport» телеарнасы]] директоры
 |Азаматтығы            = {{KAZ}}
 |Ұлты                  = [[қазақтар|қазақ]]
 |Әкесі                 = Қалтай Бақытбекұлы 
 |Анасы                 = Рыскүл Төребекқызы
 |Жұбайы                = Аида Тлеуханқызы  
 |Балалары              = Айсафи Нағиқызы Қалтай
 |Марапаттары           = [[Ақпарат саласының үздігі төсбелгісі]]  
 |Сайты                 = https://qazsporttv.kz
 |Блогы                 = 
 |Басқалары             = 
 |Commons               = 
}}
'''Нағи Қалтайұлы Бақытбеков''' ([[27 қазан]] [[1987 жыл]]ы) [[Қызылорда облысы]], [[Сырдария |Сырдария ауданы]], [[Тереңөзек (Қызылорда облысы)|Тереңөзек]] қыстағында  туған) — [[Қазақстан (корпорация)|«Қазақстан» республикалық телерадиокорпорациясы» АҚ]] [[Qazsport|«Qazsport» телеарнасы]]  директоры.&lt;ref name=&quot;rtrk&quot;&gt;{{cite web|title=Біздің ұжым|url=https://rtrk.kz/kz/team/4/|publisher=rtrk.kz сайты|lang=kk|accessdate=2024-04-24|date=2020-11-03}}&lt;/ref&gt;

== Еңбек жолы ==
*2005 - 2006 жж. «Қазақстан студенттерінің Альянсы» Қызылорда филиалының директоры, «Қазақстан КВН Одағы» Қызылорда КВН филиалының директоры;
*2006 - 2008 жж. «Қазақстан студенттерінің альянсы» республикалық қозғалысының жетекшісі;
*2008 - 2011 жж. «Қазақстан КВН Одағы» РМҰ атқарушы директоры;
*2011 - 2015 жж. «Астана Қаласының Көңілді тапқырлар театрлары» ГККП театры әкімшісі, продюсері;
*2015 - 2018 жж. «KAZFOOTBALL.KZ» ақпараттық футбол порталы директоры;
*2018 - 2020 жж. [[Қазақстан футбол федерациясы]]ның маркетинг және PR департаменті директоры;
*[[2020 жыл]]дың [[8 маусым|8-маусымынан]] [[Qazsport|«Qazsport» телеарнасы]] директоры.&lt;ref name=&quot;qazrtrk&quot;&gt;{{cite web|title=«Qazsport» телеарнасының директоры қызметіне Нағи Бақытбеков тағайындалды
|url=https://qazaqstan.tv/news/127832/|publisher=rtrk.kz сайты|lang=kk|accessdate=2024-04-23|date=2020-06-08}}&lt;/ref&gt;
== Марапаты ==
*[[Ақпарат саласының үздігі төсбелгісі]] (2021 ж.).

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}</text>
      <sha1>kco6cr204eu7echh5694r9i8v5ec45w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қазақстан Республикасының Вице-президенті</title>
    <ns>0</ns>
    <id>739120</id>
    <revision>
      <id>3631657</id>
      <parentid>3630402</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T23:30:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Casserium</username>
        <id>68287</id>
      </contributor>
      <comment>/* Вице-президент лауазымын қайта енгізу */</comment>
      <origin>3631657</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24292" sha1="frnpf9dmcbyba1x70ufoi7ycot2epu2" xml:space="preserve">{{Мемлекеттік қызмет
 |қызметі          = Қазақстан Республикасының Вице-Президенті
 |шынайы атауы     = 
 |ел               = Қазақстан
 |суреті           = 
 |сурет ені        = 
 |эмблема          = Emblem of Kazakhstan latin.svg
 |эмблема ені      = 100px
 |эмблеманың аты   = [[Қазақстан елтаңбасы]]
 |қазіргі          = 
 |тағайындалған    = 
 |портреті         = 
 |портреттің ені   = 
 |портреттің тақырыбы  = 
 |басшылық етеді       = 
 |басқару түрі     = 
 |резиденция       = [[Ақорда (резиденция)|Ақорда]], [[Астана]]
 |ұсынылады        = 
 |тағайындалды     = [[Қазақстан Құрылтайы|Құрылтай]] келісімімен [[Қазақстан Республикасының Президенті|Президент]]
 |өкілеттігінің мерзімі = 
 |айлығы           = 
 |пайда болды      = [[1991 жыл]]&lt;br&gt; [[2026 жыл]] &lt;small&gt;(қайта енгізілді)&lt;/small&gt;
 |таратылды        = [[1996 жыл]] &lt;small&gt;(кейін қайта енгізілді)&lt;/small&gt;
 |біріншісі        = [[Ерік Мағзұмұлы Асанбаев|Ерік Асанбаев]]
 |соңғысы          = 
 |сайты            = 
}}
{{Қазақстан саясаты}}
'''Қазақстан Республикасының Вице-Президенті''' — 1991–1996 жылдары болған және 2026 жылы қайта енгізілген [[Қазақстан]]дағы мемлекеттік лауазым. Вице-Президентті [[Қазақстан Құрылтайы|Құрылтай]] келісімімен [[Қазақстан Республикасының Президенті|Президент]] қызметке тағайындайды. Ол Президенттің тапсырмасымен жұмыс істеп, конституцияда көзделген жағдайларда Президенттің орнын басады. Вице-Президенттің атқаратын қызметін Президент айқындайды.

Вице-Президент лауазымын атқарған алғашқы және әзірге жалғыз адам — [[Ерік Мағзұмұлы Асанбаев|Ерік Асанбаев]], ол бұл қызметті 1991–1996 жылдары Президент [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] қызметінен босатқанша атқарды.

== Тарихы ==
=== Қазақ КСР Президентінің орынбасары ===
Қазақ КСР Президентінің орынбасары лауазымы «Қазақ КСР Президенті қызметін тағайындау және Қазақ КСР Конституциясына (Негізгі Заңы) өзгертулер мен толықтырулар енгізу туралы» 1990 жылғы 24 сәуірдегі Қазақ КСР Заңына сәйкес Президент лауазымының енгізілуімен бір мезгілде енгізілді.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://online.zakon.kz/Document/?doc_id=1000133 |title=Закон Казахской Советской Социалистической Республики от 24 апреля 1990 г. «Об учреждении поста Президента Казахской ССР и внесении изменений и дополнений в Конституцию (Основной Закон) Казахской ССР» |access-date=2019-03-24 |archive-date=2021-07-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210714011636/https://online.zakon.kz/Document/?doc_id=1000133 |deadlink=no }}&lt;/ref&gt; Оған сәйкес:

* Қазақ КСР Президентінің орынбасары Қазақ КСР Президентінің өкілеттігі бойынша оның жекелеген функцияларын орындайды және ол болмаған немесе Президент өз міндеттерін жүзеге асыра алмаған жағдайда Президентті алмастырады.
* Егер Қазақ КСР Президенті қандай да бір себептермен өз міндеттерін атқара алмаса, Қазақ КСР жаңа президенті сайланғанға дейін оның өкілеттігі Қазақ КСР Президентінің орынбасарына, ал егер бұл мүмкін болмаса - Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Төрағасына өтеді.
* Қазақ КСР Президентінің орынбасарын Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі алғаш рет алты жыл мерзімге сайлайды.

Бұл лауазымға [[Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі]] төрағасының бірінші орынбасары қызметін атқарған [[Сергей Александрович Терещенко]] сайланды. Ол 1990 жылдың 24 сәуірі мен 13 мамыры аралығында қызмет атқарды. 13 мамырдан бастап Сергей Терещенко [[Қазақстан КП Оңтүстік Қазақстан облыстық комитеті|ҚКП Оңтүстік Қазақстан облыстық комитеті]]нің бірінші хатшысы болып тағайындалды, ал Президенттің орынбасары лауазымы бос болды.
Ресми түрде Қазақ КСР Президентінің орынбасары қызметі Қазақстанның 1993 жылғы Конституциясының қабылдануымен жойылды.

=== Вице-Президент лауазымының пайда болуы ===
1990 жылғы 20 қарашада [[Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі]] «Қазақ КСР мемлекеттік билік пен басқару құрылымын жетілдіру және Қазақ КСР-нің Конституциясына (Негізгі Заңына) өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң қабылдады,&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://adilet.zan.kz/rus/docs/Z900004000_ |title=Закон Казахской Советской Социалистической Республики от 20 ноябpя 1990 года № 334-XII «О совершенствовании структуры государственной власти и управления в Казахской ССР и внесении изменений и дополнений в Конституцию (Основной Закон) Казахской ССР» |access-date=2019-03-24 |archive-date=2019-03-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190324085316/http://adilet.zan.kz/rus/docs/Z900004000_ |deadlink=no }}&lt;/ref&gt; оған сәйкес Қазақ КСР-нің вице-президенті лауазымы енгізілді.

1991 жылғы 1 желтоқсанда Қазақ КСР Президентінің жалпыхалықтық сайлауында осыған дейін Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Төрағасы қызметін атқарған [[Ерік Мағзұмұлы Асанбаев]]
Қазақ КСР вице-президенті лауазымына сайланды.&lt;ref&gt;Nohlen, D, Grotz, F &amp; Hartmann, C (2001) ''Elections in Asia: A data handbook, Volume I'', p 424 ISBN 0-19-924958-X&lt;/ref&gt;

10 желтоқсанда бұл қызмет Қазақстан Республикасының вице-президенті болып атала бастады. 6 күннен кейін республиканың КСРО-дан тәуелсіздігі жарияланды.

1992 жылғы 2 шілдедегі Қазақ КСР Конституциясына енгізілген өзгерістерге сәйкес&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.all-docs.ru/index.php?page=7&amp;vi1=6096.000 |title=Закон Республики Казахстан от 2 июля 1992 года N 1491-XII «О внесении изменений и дополнений в Конституцию (Основной Закон) Казахской ССР» |accessdate=2019-03-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150529204637/http://www.all-docs.ru/index.php?page=7&amp;vi1=6096.000 |archivedate=2015-05-29 |deadlink=yes }}&lt;/ref&gt; Қазақстан Республикасының Президенті мен Қазақстан Республикасының Вице-Президентін Қазақстан Республикасының азаматтары жалпыға бірдей, тең және тікелей сайлау құқығы негізінде жасырын дауыс беру арқылы бес жыл мерзімге сайлайды. Қазақстан Республикасының Вице-президенті лауазымына кандидатураны Қазақстан Республикасының Президенттігіне кандидат ұсынады. Қазақстан Республикасының Президенті мен Вице-Президентін сайлау тәртібі «Қазақ КСР Президентін сайлау туралы» Қазақ КСР заңымен айқындалады.

=== 1993 жылғы Конституция бойынша мәртебесі ===
1993 жылы 28 қаңтарда тәуелсіз мемлекеттің жаңа негіздерін бекіткен жаңа [[Қазақстан Республикасының Конституциясы|Конституция]] қабылданды.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://e-history.kz/ru/contents/view/1205 |title=Конституция Республики Казахстан 1993 года |access-date=2019-03-24 |archive-date=2019-03-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190324085312/https://e-history.kz/ru/contents/view/1205 |deadlink=no }}&lt;/ref&gt; Ол вице-президент лауазымының кейбір ережелерін реттеді.
* 81-бапқа сәйкес Қазақстан Республикасының вице-президенті Республика Президентімен бірге сайланды және оның тапсырмасы бойынша Президенттің жекелеген функцияларын орындайды және Президент өз міндеттерін орындамаған немесе жүзеге асыра алмаған жағдайда оны алмастырды. Вице-президенттің республиканың өкілді органының депутаты болуға, басқа мемлекеттік органдарда және қоғамдық бірлестіктерде қызмет атқаруға, кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыруға құқығы жоқ. Оған иммунитетке кепілдік берілді.&lt;ref name=&quot;к1993&quot;&gt;{{Cite web |url=http://adilet.zan.kz/rus/docs/K930001000_ |title=Текст Конституции Казахстана 1993 года на портале Правовой информации Әділет |access-date=2019-03-24 |archive-date=2019-03-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190324085314/http://adilet.zan.kz/rus/docs/K930001000_ |deadlink=no }}&lt;/ref&gt;
* 82-бапқа сәйкес республиканың вице-президенті, оның пікірінше, өз өкілеттіктерін одан әрі жүзеге асыру мүмкін болмаған жағдайда отставкаға кетуге құқылы болды.&lt;ref name=&quot;к1993&quot; /&gt;
* 83-бапқа сәйкес, Республика Президенті отставкаға кеткен немесе ол қайтыс болған жағдайда Президенттің өкілеттігі вице-президентке өтеді. Вице-президент Президенттiң мiндеттерiн өзiне ала алмаса, олар Жоғарғы Кеңес Президиумының Төрағасына берiледi. Мұндай жағдайларда президент сайлауы екі айдың ішінде өтуі керек. Ал вице-президент отставкаға кеткен немесе ол қайтыс болған жағдайда Президент Жоғарғы Кеңеспен келісе отырып, вице-президентті тағайындайды.
* 114-бапқа сәйкес, вице-президент болып Қазақстан Республикасының аумағында кемінде он жыл тұрақты тұратын және мемлекеттік тілді меңгерген [[Қазақстан Республикасының азаматтығы|Қазақстан Республикасының азаматы]] сайлана алады.

Өтпелі ережелерде 1993 жылғы Конституция күшіне енген кезде қолданыста болған Қазақ КСР заңнамасына сәйкес сайланған Қазақстан Республикасының Президенті мен Вице-Президентінің өкілеттіктері келесі Президент сайлауына дейін сақталады деп ерекше атап өтілді.&lt;ref name=&quot;к1993&quot; /&gt;

Жаңа Конституция 1995 жылы қабылданғандықтан, 1993 жылғы Конституция бойынша вице-президент сайлауы өткізілген жоқ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://el.kz/kz/news/archive/content-19876 |title=Конституция Республики Казахстан 1993 и 1995 г.г. |access-date=2019-03-24 |archive-date=2019-03-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190324085315/https://el.kz/kz/news/archive/content-19876 |deadlink=no }}&lt;/ref&gt;.

=== Лауазымды тарату ===
1995 жылы 30 тамызда жаңа Конституцияны қабылдау туралы референдум өтті, онда Вице-президент лауазымы тек өтпелі ережелерде аталған. 94-бапта Конституция күшіне енген сәтте қолданылып жүрген Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес сайланған Қазақстан Республикасының Вице-президенті өзі сайланған мерзім өткенге дейін өз өкілеттігін сақтап қалатыны көрсетілген.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://adilet.zan.kz/rus/docs/K950001000_#z100 |title=Текст Конституции Казахстана 1995 года на портале Правовой информации Әділет |access-date=2019-03-24 |archive-date=2019-04-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190406155001/http://adilet.zan.kz/rus/docs/K950001000_#z100 |deadlink=no }}&lt;/ref&gt;

1995 жылы 24 қарашада «Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі туралы ережені бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің жарлығына қол қойылды,&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://online.zakon.kz/Document/?doc_id=1004925#pos=1;-122 |title=Указ Президента Республики Казахстан от 24 ноября 1995 г. № 2656 «Об утверждении Положения об Администрации Президента Республики Казахстан» |access-date=2019-03-24 |archive-date=2021-07-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210711140347/https://online.zakon.kz/Document/?doc_id=1004925#pos=1;-122 |deadlink=no }}&lt;/ref&gt; онда вице-президент туралы ескертулер жоқ жаңа ереже бекітілді.

1996 жылғы 22 ақпанда Ерік Асанбаевтың Қазақстанның Германиядағы елшісі болып тағайындалуымен Вице-президент қызметі толығымен жойылды.

=== Вице-президент лауазымын қайта енгізу ===
2026 жылғы 20 қаңтар күні Президент [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] [[Ұлттық құрылтай]]дың V отырысында Вице-президент лауазымын қайта енгізуді ұсынды. Жаңа лауазым иесін мемлекет басшысы [[Қазақстан Құрылтайы|Құрылтай]] келісімімен тағайындайды.&lt;ref name=&quot;alashkz&quot;&gt;[https://alash.kz/kz/article/memlekettik-kenesshi-lauazymy-qysqartylatyn-bolady-toqaev-vise-prezident-lauazymyn-engizudi-usyndy.html “Мемлекеттік кеңесші лауазымы қысқартылатын болады”: Тоқаев вице-президент лауазымын енгізуді ұсынды]&lt;/ref&gt;

Президенттің сөзінше, Вице-президенттің өкілеттіктер аясын Мемлекет басшысы өзі айқындайды. Вице-президент Президенттің тапсырмасы бойынша халықаралық форумдарда және шет мемлекеттердің делегацияларымен жүргізілетін келіссөздерде Қазақстанның мүддесін білдіреді, Құрылтайда Президенттің мүддесін қорғайды, отандық және шетелдік қоғамдық-саяси, ғылыми және мәдени-ағартушылық ұйымдармен өзара іс-қимыл жасайды, сондай-ақ Президенттің өзге де тапсырмаларын орындайды. Ол Вице-президенттің қызметтік функционалына қатысты негізгі ережелер Конституция мәтінінде де көрініс табуы тиіс екенін айтты.

Сонымен қатар Мемлекет басшысы бұл өзгерістер аясында қолданыстағы Парламенттің қызметін қамтамасыз ететін аппараттық құрылымдардың бір бөлігі мен [[Қазақстан Республикасының Мемлекеттік кеңесшісі|Мемлекеттік кеңесші]] лауазымы қысқаратынын атап өтті.&lt;ref&gt;[https://juzmedia.kz/news/3582-kazakstanda-vitse-prezident-lauazymy-engiziledi/ Қазақстанда вице-президент лауазымы енгізіледі]&lt;/ref&gt;

Реформаны [[Қазақстандағы референдум (2026)|2026 жылғы конституциялық референдум]]да халық қолдап, 1 шілдеде жаңа конституция күшіне енді.

== Қызметі ==
Қазақстан Вице-Президентін депутаттардың жалпы санының көпшілік дауысымен берілген [[Қазақстан Құрылтайы|Құрылтайдың]] келісімімен Республика Президенті тағайындайды, егер Құрылтай келісім беруден 2 рет бас тартса, Президент Құрылтайды таратуға құқылы. Вице-Президент болып 40 жасқа толған, қазақ тілін жетік меңгерген, Қазақстанда соңғы 15 жыл бойы тұратын, жоғары білімі бар Қазақстан азаматы тағайындалады.

Вице-Президенттің өз өкілеттігі кезеңінде депутат болып сайлануға, өзге де ақы төленетін лауазымды атқаруға, кәсіппен айналысуға, саяси партияда болуға құқығы жоқ.

Вице-Президент Республика Президентінің тапсырмасы бойынша [[Қазақстан Құрылтайы|Құрылтаймен]], [[Қазақстан Республикасының Үкіметі|Үкіметпен]] және басқа да мемлекеттік органдармен өзара іс-қимыл жасау кезінде Президент атынан өкілдік етеді, сондай-ақ Президент айқындайтын өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады. Вице-Президенттің қызметін [[Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі|Президент Әкімшілігі]] қамтамасыз етеді.

== Қазақстан вице-президенттері ==
{|class=&quot;wikitable&quot;
!№
! Суреті 
!Аты
!Қызметін бастады
!Қызметін аяқтады
! [[Қазақстан Республикасының Президенті|Президенті]]
! Ескертпелер
|-
|1
|[[Сурет:Sergey Tereshchenko (2016-04-01).jpg|жиекті|141x141 нүкте]]
|[[Сергей Александрович Терещенко|Сергей Терещенко]]
|24 сәуір 1990
|13 мамыр 1990
| rowspan=&quot;2&quot;|[[Сурет:Nazarbayev-Putin 2013 Kremlin meeting (cropped).jpg|99px]]&lt;br&gt;[[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]]&lt;br&gt;{{nowrap|(1990–2019)}}
|[[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]] Президентінің орынбасары (Вице-Президент)&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Vassiliev |first1=Alexei |title=Central Asia: Political and Economic Challenges in the Post-Soviet Era |url=https://books.google.com/books?id=XTwhBQAAQBAJ |publisher=Saqi |date=1 September 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://centrasia.org/cnt2.php?st=1022461132|title = &amp;#124; ЦентрАзия}}&lt;/ref&gt;
|-
|2
|[[Сурет:Replace this image male (blue).svg|жиекті|141x141 нүкте]]
|[[Ерік Мағзұмұлы Асанбаев|Ерік Асанбаев]]
|16 қазан 1991
|22 ақпан 1996
|[[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]] Вице-Президенті. 
1991 жылғы 10 желтоқсаннан бастап [[Қазақстан|Қазақстан Республикасы]]ның Вице-Президенті&lt;ref&gt;{{cite book|author=Europa Publications|title=The International Who's Who 2004|url=https://books.google.com/books?id=neKm1X6YPY0C&amp;pg=PA70|year=2003|publisher=Psychology Press|isbn=978-1-85743-217-6|page=70}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://books.google.com/books?id=q_B71o01OxwC|title=Top Officials in Central Asia|date=6 June 1992|publisher=Central Intelligence Agency, Directorate of Intelligence|via=Google Books}}&lt;/ref&gt;
|}

== Әдебиет ==
* The International Who's Who 2004. Europa Publications. Psychology Press, 2003. ISBN 1857432177

== Тағы қараңыз ==
* [[Қазақстан Республикасының Президенті]]
* [[Қазақстан басшыларының тізімі]]
* [[Қазақстан үкімет басшыларының тізімі]]

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{Қазақстан тақырыптарда}}

[[Санат:Қазақстан вице-президенті]]</text>
      <sha1>frnpf9dmcbyba1x70ufoi7ycot2epu2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Абдулла Жұмағұлұлы Ақаев</title>
    <ns>0</ns>
    <id>743687</id>
    <revision>
      <id>3631759</id>
      <parentid>3627759</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T07:32:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Daniyal.aidarov5</username>
        <id>119690</id>
      </contributor>
      <origin>3631759</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6693" sha1="53qv51dys83p7f1ribxocwroszbptzi" xml:space="preserve">[[Сурет:Абдулла Ақаев.jpg|нобай|Абдулла Ақаев немересімен бірге, 1950-жылдардың ортасы]]
'''Абдулла (Әбілда) Жұмағұлұлы Ақаев''' ([[7 мамыр]] [[1901 жыл|1901]], [[Махамбетов|Махамбетов ауылы]], [[Қызылорда облысы]] - [[1959 жыл|1959]], [[Қызылорда]]) – әскери қайраткер. Қазақтан шыққан алғашқы полковник шеніндегі әскери қайраткерлердің бірі.

== Өмірбаяны ==
Абдулла 1901 жылы Қызылорда қаласының маңындағы Сырдария ауданына қарасты №4 ауылда (қазіргі [[Махамбетов|Ж.Махамбетов ауылы]]) дүниеге келген. Туған ауылы Сырдария бойында орналасқан соң, әкесі Жұмағұл қайықшы болып халықты өзеннің басқа бетіне өткізетін.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;Қарабалаев А. Қызыл командир. – Сыр бойы, 2001. &lt;/ref&gt;

11 жасында ата-анасынан айырылып, ағасының қолына Қоқан қаласына көшеді. Қоқандағы екі жылдық жоғары бастауыш училищесін бітірді. 

Аттың үстінде мықты шабатын Абдулла 1918 жылы өз еркімен қызыл әскер қатарына жазылады. Басмашыларға қарсы шайқастарға қатысып, әскер таратылады. Бір жарым жылдан соң, 1920 жылы [[Жұмысшы-шаруа қызыл әскері|жұмысшы-шаруа қызыл әскер]] қатарына қайта қосылады. Атты әскер құрамында [[Ресейдегі азамат соғысы|азамат соғысына]] қатысады. 

1924 жылы Самара қаласындағы үшінші кавалерия мектебін бітіреді. Сол жылдан бастап Орынбордағы ҚазОАК атындағы біріккен әскери мектепте қазақ ротасында курсанттар взводының командирі болып оқыды.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;https://centrasia.org/person2.php?st=1325242826&lt;/ref&gt;

1925 жылы [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|Бүкілодақтық большевиктер коммунистік партиясының]] қатарына кірді.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

1928 жылдан бастап Қазақ ұлттық кавалерия дивизионының қылышты эскадрон командирі болып әскери қызмет атқарған.&lt;ref&gt;Макипов А.С., Кудабаев Б.К. Опыт национального военного строительства в Казахской АССР в 20-е гг. ХХ столетия. – Вестник науки, 2018. &lt;/ref&gt;

1928 жылы [[Қазақ Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ АКСР]] [[Халық комиссарлар кеңесі|ХКК]] мен ОАК төралқаларының шешімімен арнайы сыйлы қаруымен (револьвер) марапатталды.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

1938 жылдың 30 сәуірінде [[КСРО ІІХК мемлекеттік қауіпсіздік бас басқармасы|Қазақ АКСР Ішкі Істер Халық Комиссариатының Мемлекеттік Қауіпсіздік Басқармасы]] (Қазақ АКСР ІІХК МҚБ) Жұмағұлұлы Абдулланы қамауға алады. Бір жылдан астам уақыт бойы қамауда болып, 1939 жылдың 29 шілде күні ақталып шығады.&lt;ref&gt;https://base.memo.ru/person/show/2939455 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240825153135/https://base.memo.ru/person/show/2939455 |date=2024-08-25 }}&lt;/ref&gt;

1941 жылы [[Екінші дүниежүзілік соғыс|Екінші дүниежүзілік соғысқа]] қатыса бастайды. Соғыс кезінде шені полковникке дейін көтеріліп, [[Ленин ордені|Ленин]], [[Қызыл Ту ордені|Қызыл Ту]], [[Отан соғысы ордені|Ұлы отан соғысы]] ордендерімен, [[1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысында Германияны жеңгені үшін медалі|&quot;Германияны жеңгені үшін&quot;]] медалімен және тағы басқа марапаттармен наградталды. 

Абдулла Ақаев [[Қызыл жұлдыз ордені|Қызыл жұлдыз орденімен]] марапатталған алғаш қазақ еді.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Соғыс аяқталғаннан кейін, Алматыда әскери комиссар (военком) болып қызмет етіп, туған жері Қызылордаға көшеді. Мұнда облыстық ауыл шаруашылығы басқармасының мал шаруашылығы бөлімін басқарады. 

[[1959 жыл|1959 жылы]] қайтыс болды.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

[[Қызылорда]] қаласында Абдулла Ақаев көшесі бар. 

== Отбасы ==
Кіші жүздің [[Жаппас|Жаппас руынан]] шыққан. 

Әкесі - Жұмағұл. Отбасында 3 ұлдың екіншісі еді. 

Ағасы - Ақаев Серікбай, Алаш қозғалысының қайраткері, Алаш заңгері. Серікбайдың балалары - [[Махфузбек Серікбайұлы Ақаев|Махфузбек]], Мұхтарбек, Үгедей, Деляфруз.&lt;ref&gt;[https://e-history.kz/kz/news/show/340132 Айдаров Даниял, Шаянбаева Салима. &quot;Айтылмайтын арыстар немесе көне суреттер не дейді?&quot; – Qazaqstan Tarihy порталы, 2024.]&lt;/ref&gt;

Екі қызы болған: Ләйлә және Мәриям. Ләйләнің бір ұлы мен бір қызы бар. Ұрпақтары қазір Қызылордада тұрады. 

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Қызылордада туғандар]]
[[Санат:Қазақстан полковниктері]]</text>
      <sha1>53qv51dys83p7f1ribxocwroszbptzi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қазақстан қалаларының аудан әкімдері тізімі</title>
    <ns>0</ns>
    <id>753719</id>
    <revision>
      <id>3631838</id>
      <parentid>3434568</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T11:31:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Casserium</username>
        <id>68287</id>
      </contributor>
      <origin>3631838</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10886" sha1="0kw42t492hbcd4ertu3eo9ay6v2w99x" xml:space="preserve">== [[Астана]] ==
=== [[Алматы ауданы (Астана)|Алматы ауданы]] ===
# [[Ахметолла Ахметжанұлы Шәкіров|Ахметолла Шәкіров]] (07.1998  — 08.2002)
# [[Қоныспай Наушанұлы Қасенғалиев|Қоныспай Қасенғалиев]] (08.2002 — 08.2003)&lt;ref name=&quot;as02&quot;&gt;[https://nomad.su/?a=3-200208200004 Новости Астаны]&lt;/ref&gt;
# [[Мұхтар Дүйсенұлы Еркетаев|Мұхтар Еркетаев]] (08.2003 — 08.2007)&lt;ref&gt;[https://nomad.su/?a=19-200308050033 Назначен новый аким одного из районов города Астаны]&lt;/ref&gt;
# [[Гайдар Қасенов]] (08.2007 — 04.2008)
# [[Сапар Ахметов]] (04.2008 — 02.2013)
# [[Павел Кулагин]] (03.2013 — 07.2013)
# [[Бекбол Сағын]] (09.07.2013 — 26.10.2015)
# [[Павел Кулагин]] (2015 — 10.2016)
# [[Әділбек Сәрсенбаев]] (20.10.2016 — 18.05.2020)
# [[Бектенбай Есболов]] (19.05.2020 — 07.2021)
# [[Ерлан Бекмырзаев]] (07.2021 — 12.2021)
# [[Нұрбол Нұрсағатов]] (23.12.2021 — 2022)
# [[Мақсат Саматұлы]] 2022-2024
# [[Рүстем Тәуекелов]] 2024-

=== [[Сарыарқа ауданы]] ===
# [[Николай Тихонюк]] (02.1999 — 08.2002)
# [[Асхат Акчурин]] (08.2002 — 04.2004)&lt;ref name=&quot;as02&quot; /&gt;
# [[Сапар Ахметов]] (04.2004 — 09.2007)
# [[Ерекболат Қабылда]] (2007 — 2008)
# [[Сабила Мұстафина]] (04.2008 — 11.2011)
# [[Ермек Оспанов]] (11.2011  — 07.2013)
# [[Ермағанбет Қабдулаұлы Бөлекпаев|Ермағанбет Бөлекпаев]] (07.2013 — 11.2015)
# [[Павел Кулагин]] (11.2015 — 10.2016)
# [[Арман Тұрлыбек]] (10.2016 — 02.2018)
# [[Ерғали Егемберді]] (02.2019 — 10.2020)
# [[Есет Берікұлы Байкен|Есет Байкен]] (10.2020 — 02.2022)
# [[Жүсіп Жұмағұлов]] (02.2022 — 04.2023)
# [[Бауыржан Ералы]] (04.2023 бастап)

=== [[Есіл ауданы (Астана)|Есіл ауданы]] ===
# [[Қайрат Жаңабергенов]] 2008-2011
# [[Сәбила Мұстафина]] 2011-2016
# [[Ермағанбет Қабдулаұлы Бөлекпаев|Ермағанбет Бөлекпаев]] 2016-2018
# [[Төлеген Закарьянов]] 2018-2019
# [[Берік Жәкенов]] 2019-2022
# [[Асылбек Есенбаев]] 2022-2024
# [[Дәрменияр Қыдырбекұлы]] 2024-

=== [[Байқоңыр ауданы]] ===
# [[Ерлан Қаналимов]] 2018-2019
# [[Асқар Есілов]] 2019-2020
# [[Нұрбол Нұрсағатов]] 2020-2021
# [[Ерлан Жаулыбаев]] 2021-2023
# [[Талғат Абайұлы Рахманберді|Талғат Рахманберді]] 2023-

=== [[Нұра ауданы (Астана)|Нұра ауданы]] ===
# [[Жүсіп Жұмағұлов]] (04.2023 — 08.2024)
# [[Ришат Тұрдыбеков]] (08.2024 бастап)

=== [[Сарайшық ауданы]] ===
# [[Мақсат Саматұлы]] (11.2024 бастап)

== [[Алматы]] ==
=== [[Алатау ауданы]] ===
# Бағдат Сайланбайұлы Манзоров (07.2008 – 10 шілде 2017)
# Шахмерден Сыртбайұлы Рыспаев (10 шілде 2017 – қаңтар 2020)
# Азамат Бескемпірұлы Қалдыбеков (01.2020 - 07.2024)
# Талғат Жанболатұлы Малыбаев (09.2024 бастап)

=== [[Алмалы ауданы]] ===
# Қайрат Жаңабергенов (2005-2008)
# Марат Пірінбеков (2008-2012)
# Серік Құсайынов (2012-2016)
# Жасұлан Естенов (2016-2018)
# Бекқали Торғаев (2018-2021)
# Серік Құсайынов (2021)
# Ержан Сейтенов (2021-2023)
# Айдар Жәкібаев (2023-2024)
# Арман Шамшин (2024 жылдан бастап)

=== [[Әуезов ауданы]] ===
# Евгений Шатов (1994—1997)
# Владимир Устюгов (1997—2006)
# Әділ Несіпбаев (2006 — 2009)
# Бекқали Торғаев (2009 — 2015)
# Алтай Рахымбетов (2015 — 2018)
# Әнуар Өскенбаев (2018 — 2019)
# Сайран Сайфеденов (2019 — 2023)
# Абзал Егембердиев (2023 жылдан бастап)

=== [[Бостандық ауданы (Алматы)|Бостандық ауданы]] ===
# Александр Слободянюк (1996)
# Евгений Шатов (1997 — 1997)
# Байдалы Дәрімбетов (1998 — 1999)
# Алмат Мурзин (1999 — 2002)
# Амангелді Каримуллин (2002 — 2009)
# Зәуреш Аманжолова (2009 — 2013)
# Раушан Асанова (2013 — 2015)
# Бекқали Торғаев (2015 — 2018)
# Алтай Рахымбетов (2018 — 2023)
# Санжар Алин (2023 жылдан бастап)

=== [[Жетісу ауданы]] ===
# Амандық Баталов (1994—2001)
# Әмір Құлмаханов (2001 — 2009)
# Ербол Әлиқұлов (2009 — 2013)
# Талғат Разақов (2013 — 2017)
# Мұхтар Тәжібаев (2017 — 2019)
# Мақсат Қиқымов (2019 — 2020)
# Гүлнар Кокобаева (2020 — 2024)
# Ляззат Жылқыбаева (2024 жылдан бастап)

=== [[Медеу ауданы]] ===
# Тұрарбек Асанов (1991-1997)
# Владимир Васильев (1997-2005)
# Василий Крылов (2005-2007)
# Махамбет Бейдәлі (2007-2010)
# Сұлтанбек Мәкежанов (2010-2016)
# Ержан Жылқыбаев (2016-2019)
# Сұлтанбек Мәкежанов (2019-2020)
# Әсет Масабаев (2020-2022)
# Еркебұлан Оразалин (2022 жылдан бастап)

=== [[Наурызбай ауданы]] ===
# Қуаныш Қашқымбаев (07.2014 - 05.2016)
# Сайран Сайфеденов (05.2016 - 05.2018)
# Санжар Тоғай (05.2018 - 05.2023)
# Назира Тоғызбаева (05.2023 бастап)

=== [[Түрксіб ауданы]] ===

== [[Шымкент]] ==
=== [[Абай ауданы (Шымкент)|Абай ауданы]] ===
# Тұрабаев Жарылқасын Тұрабайұлы
# Табылдиев Көктембек Өктембекұлы
# Әжібеков Кәміл Бахтиярұлы
# Әлзақов Берік Исабекұлы
# Байғонов Жамбыл Шырақбайұлы
# Татыбаев Ахмет Өтегенұлы
# Парманов Бұхарбай Рысқұлұлы
# Төлепов Ғалымжан Әнуарбекұлы
# Бұхарбай Рысқұлұлы Парманов 
# Сұлтанхан Шәкір Асылханұлы (07.2024 бастап)

=== [[Әл-Фараби ауданы]] ===
# Уәлихан Қайназаров 
# Нұрбақыт Иманқұлов 
# Бауыржан Қалжанов (2013-2018)
# Ғабит Мәуленқұлов (2018-2021)
# Рашид Мыңбаев (04.2021 бастап)

=== [[Еңбекші ауданы]] ===
# Уәлихан Анарбайұлы Қайназаров (01.2005 - 09.2007)
# Әлімжан Құртаев (08.2012 - 07.2013 года)
# Ғалымжан Ілиясов (07.2013 - 06.2021)
# Досбол Күздікбайұлы Есілбек (06.2021 бастап)

=== [[Қаратау ауданы]] ===
# [[Ғалым Ыбрайұлы Исмаилов|Ғалым Исмаилов]] (01.2015 — 08.2016)
# [[Ғабит Патшаханұлы Мәуленқұлов|Ғабит Мәуленқұлов]] (08.2016 — 07.2018)
# [[Исамидин Мұхитдинұлы Кантураев|Исамидин Кантураев]] (07.2018 — 08.2019)
# [[Абзал Шымкентбайұлы Әліқұлов|Абзал Әліқұлов]] (08.2019 — 04.2022)
# [[Рақымберді Жанысбекұлы Мүлкеманов|Рақымберді Мүлкеманов]] (04.2022 бастап)

=== [[Тұран ауданы]] ===
# [[Боранбай Нығметұлы Болатбеков|Боранбай Болатбеков]] (12.2022 — 12.2023)
# [[Берік Айдарұлы Әшірбеков|Берік Әшірбеков]] (12.2023 бастап)

== [[Ақтөбе]] ==
=== [[Алматы ауданы (Ақтөбе)|Алматы ауданы]] ===
# Алмаз Әлімбаев (2018-2019)
# Әділкерей Әуелбаев (2019-2020)
# Әміржан Оразғалиев (2020-2022)
# Абат Көбенов (2022)
# Медет Ысқақов (2022-2023)
# Аслан Шуиншалиев (2023-2024)
# Рүстем Өтешов (2024-)

=== [[Астана ауданы]] ===
# Бағжан Тілегенов (2018-2019)
# Дариға Исмағамбетова (2019-2021)
# Мамырғали Аққағазов (2021-2022)
# Айбек Көпенов (2022-2023)
# Алмас Жақсылықов (2023-2024)
# Баянбек Қырықбаев (2024-)

== [[Қарағанды]] ==
=== [[Әлихан Бөкейхан ауданы]] ===
# Кариполла Мұқатов (1998—1999)
# Дәулет Сәрсенбаев (2002-2005)
# Анатолий Эссе (2005-2006)
# Сергей Касимов (2006-2011)
# Нұрлан Әубәкіров (2011-2012)
# Қайрат Бегімов (2012-2013)
# Ержан Темірханов (2013-2017)
# Әлімжан Қанаев (2017-2018)
# Мейрам Қожықов (2018-2022)
# Саят Шаймин (2022-2023)
# Досбол Күлекеев (2023-)

=== [[Қазыбек би ауданы (Қарағанды)|Қазыбек би ауданы]] ===
# Алмагүл Сәлімбаева (2005-2006)
# Марғұлан Кәрібеков (2006-2007)
# Абайділда Санаубаров (2007-2008)
# Ерғали Егемберді (2008-2009)
# Нұрлан Әубәкіров (2009-2010)
# Ержан Отаров (2010-2011)
# Жанат Ысқақов (2011-2013)
# Рүстем Қабжанов (2013-2014)
# Татьяна Шатохина (2014-2019)
# Мұрат Камалиев (2019)
# Нұрлан Рыстин (2020-2022)
# Эльдар Дүйсетаев (2022-2023)
# Ералы Оспанов (2023-)

== Тағы қараңыз ==
* [[Әкім]]
* [[Қазақстан ірі қалалары әкімдерінің тізімі]]
* [[Қазақстан аудандары әкімдерінің тізімі]]

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

[[Санат:Қазақстан бойынша тізімдер|Әкімдер]]</text>
      <sha1>0kw42t492hbcd4ertu3eo9ay6v2w99x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Грузияның мемлекеттік өнер мұражайы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>757409</id>
    <revision>
      <id>3631808</id>
      <parentid>3557549</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T08:48:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dostoevskykz</username>
        <id>183227</id>
      </contributor>
      <origin>3631808</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10287" sha1="bxe697rbcjh35lscd1ljjk9fsqjtnsp" xml:space="preserve">{{Мұражай
 |атауы        = Грузияның мемлекеттік өнер мұражайы
 |sort            = 
 |шынайы атауы        = {{lang-ka|საქართველოს ხელოვნების მუზეუმი}}
 |логотипі             = 
 |логотип ені          = 
 |сурет            = Museum - National.jpg
 |сурет ені          = 250
 |сурет атауы         = 
 |lat_dir =N |lat_deg =41 |lat_min =41 |lat_sec =42 
 |lon_dir =E |lon_deg =44 |lon_min =48 |lon_sec =07 
 |region          = GE
 |CoordScale      = 2000
 |құрылған уақыты         = 1920
 |орналасқан жері = [[Тбилиси]], [[Грузия]]
 |түрі         = 
 |келушілер саны      = 
 |директоры        = 
 |аялдама          = 
 |ашылу уақыты          = 1920
 |сайты          = http://museum.ge/index.php?lang
 |Commons         = Art Museum of Georgia
}}
'''Грузияның мемлекеттік өнер мұражайы''' ({{lang-ka|საქართველოს ხელოვნების მუზეუმი}}; Шалва Амиранашвили атындағы бейнелеу өнері мұражайы) — [[Грузия]] өнер мұражайы, Грузияның ең танымал мұражайларының бірі болып табылады, онда грузин, азия, орыс және батыс еуропалық кескіндеме мен артефактілердің 140 000-ға жуық экспонаттары бар.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://artchive.ru/places/9856~Gruzinskij_muzej_izobrazitel'nykh_iskusstv|title=Грузияның бейнелеу өнері мұражайы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-04-17 |lang=}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
Қазіргі мұражайдың тарихы 1920 жылы 1 ақпанда Тифлис қаласында жас грузин суретшілерінің бастамасымен құрылған Ұлттық сурет галереясы болды. Ол 1920 жылы Ұлттық сурет галереясының ресми мәртебесін алды. 1932 жылға қарай ұлттық өнер мен мәдениет ошағы ретінде танылып үлгерген галерея Бейнелеу өнері мұражайы болып қайта құрылды. Осы кезеңдегі галерея коллекциясына Тбилисидегі әртүрлі қоғамдардың экспонаттары қосылды, олардың көпшілігі ерікті түрде жұмыс істеді. Осылайша мұражайда Тбилиси мемлекеттік университетінің коллекциясынан, тарихи-этнографиялық қоғамынан, сауатсыздықты жою қоғамына тиесілі коллекциялардан экспонаттар пайда болды.
Мұражай коллекцияларының көбейуіне байланысты оның қажеттіліктері үшін 1933 жылы Руставели даңғылында орналасқан ежелгі Метехи ғибадатхананың ғимараты бөлінді. Метехи ғибадатханасының атауы көптеген жылдар бойы Метехи бейнелеу өнері мұражайы деп аталды. Мұражайдың бірінші директоры Д.Шеварднадзе болды.

1930-40 жылдардағы қиын кезеңдерді бастан өткерді. 1950 жылы мемлекеттік мәртебеге ие болған мұражай қайтадан Гудиашвили көшесінде орналасқан кеңірек ғимаратқа көшті. Тбилисиде әсем бағаналары бар классикалық ақ тастан жасалған ғимарат 1838 жылы салынған және ондаған жылдар бойы КСРО-ның болашақ көшбасшысы И.Сталин оқыған теологиялық семинария қызметін атқарған. Бүгінгі күні мұражай ғимараты Грузия астанасының нағыз тарихи қазынасы болып есептеледі.

Мұражайдың дамуына, коллекциялардың кеңеюіне және қалыптасуына негізінен ондаған жылдар бойы Бейнелеу өнері мұражайын басқарған атақты грузиялық өнертанушы Шалва Амиранашвили себеп болды. Көрнекті қызметтері үшін мұражай кейінірек осы суретшінің есімімен аталды, оның кезінде мұражай бүкіл әлемге әйгілі болды. 2004 жылдан бастап Амиранашвили атындағы өнер мұражайы Грузияның ұлттық мұражай кешенін құрайтын 11 мұражайдың бірі болып табылады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://wmuseum.ru/drugie/522-muzey-iskusstv-gruzii.html|title=Грузия өнер мұражайы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-04-17 |lang=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://rukivnogi.com/georgia/tbilisi/sights/4725-gosudarstvennyy-muzey-iskusstv-gruzii|title=Тбилисидегі Грузия мемлекеттік өнер мұражайы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-04-18 |lang=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.votpusk.ru/article/attractions/gruziya/tbilisi/gosudarstvennyi_muzei_iskusstv_gruzii-a|title=Грузияның мемлекеттік өнер мұражайы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-04-18 |lang=}}&lt;/ref&gt;

== Мұражай бөлмелері ==
'''№1 зал:''' Мұнда ежелгі алтын коллекциялары орналасқан. Сачхере аймағындағы қазба материалдары ежелгі алтындар да осында. Шынжырлар, сырғалар, кулондар, басқа да алтын бұйымдар қойылған.

'''№2 зал:''' бұл ең құнды зал — V ғасырдан XIII ғасырға дейінгі грузин алтыны және зергерлік заттар қойылған. Мұнда әртүрлі шіркеу заттары, грузин патшаларының кресттері, Тамара патшайымының кеуде кресі және және ежелгі иконалар, Зарзма монастырының иконасы, Цилкан құдай анасының иконасы, Х ғасыр, VI-VII ғасырдағы Анчи құтқарушы иконасы, Хахул құдай анасының иконасы, XII ғасыр т.б. бар.

'''№3 зал:''' XVI - XVII ғасырлар кезеңінің иконалары. Алдыңғы залдағыдай, бірақ қарабайыр, өрнектер енді грузин емес, парсы, түрікше боялған. 
Экспонаттардың ішіндегі ең құндысы - Ацкур белгішесі біздің ханым. Алғашқы белгішені Атскуриге бірінші шақырылған Андрей әкелді, бірақ бұл белгіше жоғалып, шамамен 1580 жылы көшірме жасалды. Экспонаттардың ішіндегі ең құндысы - Ацкури құдай анасының иконасы, бірақ бұл белгіше жоғалып, оның көшірмесі шамамен 1580 жылы жасалды.

'''№4 зал:''' Бұл залда шіркеу маталарының кейбірі көрмеге қойылған шағын зал. Суреттер жинағы грузин бейнелеу өнері мектебінің ең танымал өкілдері Нико Пиросмани, Ладо Гудиашвили, Елена Ахвледиани, Давид Какабадзе және басқалардың туындыларынан тұрады. 

Мұражайдың ең үлкен бөлімдерінің бірі — Шығыс өнері. Бұл парсы сарайларының миниатюралары. Орыс өнерінің коллекциясын И.Е.Репин, И.К.Айвазовский, В.А.Серов, В.И.Суриков, А.М.Васнецов сияқты ұлы суретшілер ұсынады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://proza.ru/2022/02/03/1647|title=Тбилиси. Грузия өнер мұражайы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-04-18 |lang=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://tripplanet.ru/muzei-tbilisi/?ysclid=m9lkm4s0qi85557950#Muzej_izobrazitelnyh_iskusstv_im_Salvy_Amiranasvili|title=Баруға тұрарлық 14 Тбилиси мұражайы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-04-18 |lang=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://openarium.ru/poi/89538217/|title=Тбилисидегі Грузия мемлекеттік өнер мұражайы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-04-18 |lang=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://v-georgia.com/showplaces/muzej-iskusstv-imeni-shalvy-amiranashvili/|title=Шалва Амиранашвили атындағы өнер мұражайы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-04-18 |lang=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.advantour.com/rus/georgia/tbilisi/fine-arts-museum.htm|title=Грузия өнер мұражайы, Тбилиси|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-04-18 |lang=}}&lt;/ref&gt;

== Галерея ==
&lt;gallery heights=200px widths=220px class=&quot;center&quot;&gt;
Image-Tbilisi XIXc 05.jpg
Resurrection of Lazarus (Georgia, 12th c.).JPG
Pirosmani. Feast of Three Noblemen.jpg
Vladimir Aleksandrovich by Repin.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Грузия мұражайлары]]
[[Санат:Тбилиси мұражайлары]]</text>
      <sha1>bxe697rbcjh35lscd1ljjk9fsqjtnsp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631809</id>
      <parentid>3631808</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T08:49:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dostoevskykz</username>
        <id>183227</id>
      </contributor>
      <origin>3631809</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10291" sha1="bqgv3nx81do5l5oz0mb18a2cmhc2zfp" xml:space="preserve">{{Мұражай
 |атауы        = Грузияның мемлекеттік өнер мұражайы
 |sort            = 
 |шынайы атауы        = {{lang-ka|საქართველოს ხელოვნების მუზეუმი}}
 |логотипі             = 
 |логотип ені          = 
 |сурет            = Museum - National.jpg
 |сурет ені          = 250
 |сурет атауы         = 
 |lat_dir =N |lat_deg =41 |lat_min =41 |lat_sec =42 
 |lon_dir =E |lon_deg =44 |lon_min =48 |lon_sec =07 
 |region          = GE
 |CoordScale      = 2000
 |құрылған уақыты         = 1920
 |орналасқан жері = [[Тбилиси]], [[Грузия]]
 |түрі         = 
 |келушілер саны      = 
 |директоры        = 
 |аялдама          = 
 |ашылу уақыты          = 1920
 |сайты          = http://museum.ge/index.php?lang
 |Commons         = Art Museum of Georgia
}}
'''Грузияның мемлекеттік өнер мұражайы''' ({{lang-ka|საქართველოს ხელოვნების მუზეუმი}}; Шалва Амиранашвили атындағы бейнелеу өнері мұражайы) — [[Грузия]] өнер мұражайы, Грузияның ең танымал мұражайларының бірі болып табылады, онда грузин, азия, орыс және батыс еуропалық кескіндеме мен артефактілердің 140 000-ға жуық экспонаттары бар.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://artchive.ru/places/9856~Gruzinskij_muzej_izobrazitel'nykh_iskusstv|title=Грузияның бейнелеу өнері мұражайы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-04-17 |lang=}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
Қазіргі мұражайдың тарихы 1920 жылы 1 ақпанда Тифлис қаласында жас грузин суретшілерінің бастамасымен құрылған Ұлттық сурет галереясы болды. Ол 1920 жылы Ұлттық сурет галереясының ресми мәртебесін алды. 1932 жылға қарай ұлттық өнер мен мәдениет ошағы ретінде танылып үлгерген галерея Бейнелеу өнері мұражайы болып қайта құрылды. Осы кезеңдегі галерея коллекциясына Тбилисидегі әртүрлі қоғамдардың экспонаттары қосылды, олардың көпшілігі ерікті түрде жұмыс істеді. Осылайша мұражайда Тбилиси мемлекеттік университетінің коллекциясынан, тарихи-этнографиялық қоғамынан, сауатсыздықты жою қоғамына тиесілі коллекциялардан экспонаттар пайда болды.
Мұражай коллекцияларының көбейуіне байланысты оның қажеттіліктері үшін 1933 жылы Руставели даңғылында орналасқан ежелгі Метехи ғибадатханасының ғимараты бөлінді. Метехи ғибадатханасының атауы көптеген жылдар бойы Метехи бейнелеу өнері мұражайы деп аталды. Мұражайдың бірінші директоры Д.Шеварднадзе болды.

1930-40 жылдардағы қиын кезеңдерді бастан өткерді. 1950 жылы мемлекеттік мәртебеге ие болған мұражай қайтадан Гудиашвили көшесінде орналасқан кеңірек ғимаратқа көшті. Тбилисиде әсем бағаналары бар классикалық ақ тастан жасалған ғимарат 1838 жылы салынған және ондаған жылдар бойы КСРО-ның болашақ көшбасшысы И.Сталин оқыған теологиялық семинария қызметін атқарған. Бүгінгі күні мұражай ғимараты Грузия астанасының нағыз тарихи қазынасы болып есептеледі.

Мұражайдың дамуына, коллекциялардың кеңеюіне және қалыптасуына негізінен ондаған жылдар бойы Бейнелеу өнері мұражайын басқарған атақты грузиялық өнертанушы Шалва Амиранашвили себеп болды. Көрнекті қызметтері үшін мұражай кейінірек осы суретшінің есімімен аталды, оның кезінде мұражай бүкіл әлемге әйгілі болды. 2004 жылдан бастап Амиранашвили атындағы өнер мұражайы Грузияның ұлттық мұражай кешенін құрайтын 11 мұражайдың бірі болып табылады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://wmuseum.ru/drugie/522-muzey-iskusstv-gruzii.html|title=Грузия өнер мұражайы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-04-17 |lang=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://rukivnogi.com/georgia/tbilisi/sights/4725-gosudarstvennyy-muzey-iskusstv-gruzii|title=Тбилисидегі Грузия мемлекеттік өнер мұражайы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-04-18 |lang=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.votpusk.ru/article/attractions/gruziya/tbilisi/gosudarstvennyi_muzei_iskusstv_gruzii-a|title=Грузияның мемлекеттік өнер мұражайы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-04-18 |lang=}}&lt;/ref&gt;

== Мұражай бөлмелері ==
'''№1 зал:''' Мұнда ежелгі алтын коллекциялары орналасқан. Сачхере аймағындағы қазба материалдары ежелгі алтындар да осында. Шынжырлар, сырғалар, кулондар, басқа да алтын бұйымдар қойылған.

'''№2 зал:''' бұл ең құнды зал — V ғасырдан XIII ғасырға дейінгі грузин алтыны және зергерлік заттар қойылған. Мұнда әртүрлі шіркеу заттары, грузин патшаларының кресттері, Тамара патшайымының кеуде кресі және және ежелгі иконалар, Зарзма монастырының иконасы, Цилкан құдай анасының иконасы, Х ғасыр, VI-VII ғасырдағы Анчи құтқарушы иконасы, Хахул құдай анасының иконасы, XII ғасыр т.б. бар.

'''№3 зал:''' XVI - XVII ғасырлар кезеңінің иконалары. Алдыңғы залдағыдай, бірақ қарабайыр, өрнектер енді грузин емес, парсы, түрікше боялған. 
Экспонаттардың ішіндегі ең құндысы - Ацкур белгішесі біздің ханым. Алғашқы белгішені Атскуриге бірінші шақырылған Андрей әкелді, бірақ бұл белгіше жоғалып, шамамен 1580 жылы көшірме жасалды. Экспонаттардың ішіндегі ең құндысы - Ацкури құдай анасының иконасы, бірақ бұл белгіше жоғалып, оның көшірмесі шамамен 1580 жылы жасалды.

'''№4 зал:''' Бұл залда шіркеу маталарының кейбірі көрмеге қойылған шағын зал. Суреттер жинағы грузин бейнелеу өнері мектебінің ең танымал өкілдері Нико Пиросмани, Ладо Гудиашвили, Елена Ахвледиани, Давид Какабадзе және басқалардың туындыларынан тұрады. 

Мұражайдың ең үлкен бөлімдерінің бірі — Шығыс өнері. Бұл парсы сарайларының миниатюралары. Орыс өнерінің коллекциясын И.Е.Репин, И.К.Айвазовский, В.А.Серов, В.И.Суриков, А.М.Васнецов сияқты ұлы суретшілер ұсынады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://proza.ru/2022/02/03/1647|title=Тбилиси. Грузия өнер мұражайы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-04-18 |lang=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://tripplanet.ru/muzei-tbilisi/?ysclid=m9lkm4s0qi85557950#Muzej_izobrazitelnyh_iskusstv_im_Salvy_Amiranasvili|title=Баруға тұрарлық 14 Тбилиси мұражайы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-04-18 |lang=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://openarium.ru/poi/89538217/|title=Тбилисидегі Грузия мемлекеттік өнер мұражайы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-04-18 |lang=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://v-georgia.com/showplaces/muzej-iskusstv-imeni-shalvy-amiranashvili/|title=Шалва Амиранашвили атындағы өнер мұражайы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-04-18 |lang=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.advantour.com/rus/georgia/tbilisi/fine-arts-museum.htm|title=Грузия өнер мұражайы, Тбилиси|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-04-18 |lang=}}&lt;/ref&gt;

== Галерея ==
&lt;gallery heights=200px widths=220px class=&quot;center&quot;&gt;
Image-Tbilisi XIXc 05.jpg
Resurrection of Lazarus (Georgia, 12th c.).JPG
Pirosmani. Feast of Three Noblemen.jpg
Vladimir Aleksandrovich by Repin.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Грузия мұражайлары]]
[[Санат:Тбилиси мұражайлары]]</text>
      <sha1>bqgv3nx81do5l5oz0mb18a2cmhc2zfp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Нестеров атындағы Башқұрт өнер мұражайы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>757730</id>
    <revision>
      <id>3631803</id>
      <parentid>3554642</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T08:40:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dostoevskykz</username>
        <id>183227</id>
      </contributor>
      <origin>3631803</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16292" sha1="0mltcq9ew2wswkuxycpzoful734bshx" xml:space="preserve">{{Мұражай
 |атауы        = Нестеров атындағы Башқұрт өнер мұражайы
 |sort            = 
 |шынайы атауы        = {{lang-ba|М.В.Нестеров исемендәге Башҡорт дәүләт художество музейы}}
 |логотипі             = 
 |логотип ені          = 
 |сурет            = Nesterov's art museum in Ufa (March 2025) -0 1.jpg
 |сурет ені          = 250
 |сурет атауы         = 
 |lat_dir =N |lat_deg =54 |lat_min =43 |lat_sec =27 
 |lon_dir =E |lon_deg =55 |lon_min =56 |lon_sec =10 
 |region          = 
 |CoordScale      = 
 |құрылған уақыты         = 1919
 |орналасқан жері = [[Уфа]], [[Башқұртстан]], [[Ресей]]
 |түрі         = 
 |келушілер саны      = 
 |директоры        = Терегулов Айрат Рауфович
 |аялдама          = 
 |ашылу уақыты          = 1920
 |сайты          = http://museum-nesterov.ru
 |Commons         = Nesterov's art museum in Ufa
}}
'''Нестеров атындағы Башқұрт өнер мұражайы''' ({{lang-ba|М.В.Нестеров исемендәге Башҡорт дәүләт художество музейы}}) — [[Үфі|Уфадағы]] өнер мұражайы, [[Башқұртстан]], [[Ресей]]. 1919 жылы 5 қаңтарда құрылған. Мұражайға орыс суретшісі, Уфа қаласының тумасы Михаил Нестеровтың есімі берілді.

== Тарихы ==
М.В.Нестеров атындағы Башқұрт мемлекеттік өнер мұражайы Уфадағы адам ең көп келетін мұражайлардың бірі болып табылады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://tonkosti.ru/%D0%A5%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B6%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D0%B9_%D0%BC%D1%83%D0%B7%D0%B5%D0%B9_%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B8_%D0%9C._%D0%92._%D0%9D%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B0?utm_referrer=https%3A%2F%2Fyandex.kz%2F|title=Нестеров атындағы өнер мұражайы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-04-22 |lang=}}&lt;/ref&gt;

1919 жылы 7 қарашада Уфадағы губерниялық революциялық комитет арнайы қаулымен қалада Октябрь революциясы атындағы Пролетар өнер мұражайының негізін қалады. Ал Аксаковтың халық үйі әлі аяқталмағандықтан, мұражайдың орны ретінде ағаш саудагері М.А.Лаптевтің үйі таңдалды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.putevka.com/respublika-bashkortostan/ufa/sight/bashkirskiy-gosudarstvennyy-khudozhestvennyy-muzey-imeni-m-v-nesterova|title=Мұражай тарихы және мәдени мұра|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-04-22 |lang=}}&lt;/ref&gt; Мұражай 1920 жылдың қаңтарында жұртшылық үшін ашылды.
Мұражайдың негізгі коллекциялары 1930 жылдары қалыптасты. Сол жылдары мұражай тіпті Ресейдің шығысындағы ежелгі орыс өнері коллекцияларының көрмесін ұйымдастырды.
Бұл топтаманың ең құнды жәдігерлері ретінде 1921 жылы Мемлекеттік мұражай қоры арқылы мұражайға келіп түскен 16 ғасырдағы [[Мәриям|Құдай Ана]] мен [[Жақия (пайғамбар)|Иоанн Предтеча]] иконалары, сонымен қатар Симон Ушаков жасаған бірегей иконалар болды.

Михаил Васильевич Нестеров өмірінің соңғы күндеріне дейін туған қаласындағы мұражайдың қажеттіліктерімен айналысуды тоқтатқан емес. Оның күш-жігерінің арқасында 1929 жылы Ресей мұражайынан Уфаға бірқатар атақты картиналар, соның ішінде орыс кескіндемесінің інжу-маржандарының бірі – Айвазовскийдің «Венециядағы түн» картинасы берілді.

1954 жылы Башқұрт мемлекеттік өнер мұражайына оның негізін қалаушы М.В.Нестеровтың есімі берілді. Мұражай қызметкерлерінің күш-жігерімен бүгінде мұражайда Нестеровтың 108 картинасы орналасқан. Нестеровтың шығармашылығына арналған көрмеде картиналардың көпшілігі 1919 жылға дейін салынған оның жұмысының ерте кезеңіне жатады, бірақ мұражайда кейінгі жұмыстар да бар.
1929 жылдан – Башқұрт мемлекеттік өнер мұражайы,
1954 жылдан – М.В.Нестеров атындағы Башқұрт мемлекеттік өнер мұражайы,
1994 жылдан – М.В.Нестеров атындағы Башқұртстан Республикасының Мемлекеттік өнер мұражайы,
1998 жылдан – М.В.Нестеров атындағы Башқұрт мемлекеттік өнер мұражайы.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://wmuseum.ru/rossiya/336-bashkirskiy-gosudarstvennyy-hudozhestvennyy-muzey-imeni-mv-nesterova.html|title=М.В.Нестеров атындағы Башқұрт мұражайы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-04-22 |lang=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.tourister.ru/world/europe/russia/city/ufa/museum/28368?ysclid=m9s6tyaise830075496|title=Нестеров атындағы өнер мұражайы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-04-22 |lang=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://101hotels.com/recreation/russia/ufa/points/museums/muzei_nesterova|title=М.В.Нестеров атындағы өнер мұражайы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-04-22 |lang=}}&lt;/ref&gt;

== Театр ғимараты ==
[[Сурет:Дом Лаптева.JPG|нобай|оңға|250px|Лаптев үйі]]     
Мұражай 1913 жылы «модерн» стилінде Самара сәулетшісі А.А.Щербачев салған бұрынғы ағаш саудагері М.А.Лаптеваның үйін алып жатыр. Ғимарат қаланың тарихи бөлігінде орналасқан. Бұрынғы бақтың аумағымен бірге ол 20 ғасырдың басындағы ресейлік кешеннің үлгісін көрсетеді. Тарихи ғимарат 7 бір қабатты бөлмеден (залдан) тұрады, оң жағында екі қабатты қосалқы бөлмелер (қазіргі кеңселер) бар, олардың биіктігі залдардың бір қабатты деңгейінен ерекшеленеді. Үйдің жанындағы екі қабатты кірпіш ғимаратта 1986 жылы салынған қойма және шеберханалар орналасқан. Ғимарат пен қосымша құрылыс фойе және екі көрме залын біріктіреді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://hallart.ru/culturallifeofbashkortostan/nesterov-art-history|title=Нестеровский|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-04-22 |lang=}}&lt;/ref&gt;

*Мұражай аумағының жалпы ауданы — 0,4 га, 
*Мұражайдың жалпы ауданы - 1517,3 шаршы метр,
*Экспозициялық ауданы - 359,1 шаршы метр,
*Қор ауданы — 460,3 шаршы метр.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://kulturarb.ru/ru/muzei/bashkirskij-gosudarstvennyj-hudozhestvennyj-muzej-im-mv-nesterova|title=М.В.Нестеров атындағы Башқұрт мемлекеттік өнер мұражайы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-04-22 |lang=}}&lt;/ref&gt;

== Мұражай экспозициялары ==
[[Сурет:Mikhail Nesterov self-portrait.jpeg|нобай|оңға|200px|Михаил Нестеров]]  [[Сурет:Aivazovsky Bashkir State Museum of Art.jpg|нобай|оңға|200px|И.Айвазовский «Венециядағы түн»]]
«Өз жерлестерінің көркемдік тәрбиесін ілгерілетуді» қалаған суретші туған қаласына ХIХ ғасырдың екінші жартысы мен ХХ ғасырдың басындағы орыс кескіндеме және графика жинағын сыйға тартты. 102 жұмыс, оның ішінде И.Е.Репина, И.И.Шишкин, Н.А.Ярошенко, В.Д.Поленов, В.Е.Маковский, И.И.Левитан, К.А.Коровин, А.Я.Головин, А.Н.Бенуа, Н.К.Рерих және басқа да танымал суретшілердің туындылары бар. Сыйлық ерекше құнды болды, өйткені оған өзі жасағап сиға тартқан 30 жұмыс: портреттер, пейзаждар, жанрлық композициялар кірді.
         
Мұражай коллекциясында «орыс футуризмінің атасы» Давид Давидович Бурликтің (1882–1967) бірегей картиналар жинағы бар. 1915–1918 жылдар, суретшінің Башқұрт елінде өмір сүрген кезеңіне жататын 37 жұмысы (портреттер, пейзаждар, натюрморттар, куб-футуристік композициялар) бар. Саны мен сапасы жағынан бұл Ресейдегі Бурлик шығармаларының ең үлкен мұражай жинағы.

'''Ескі орыс өнерінің коллекциясы''' ХV–ХVII ғасырлардың соңындағы Мәскеу және Новгород иконографиялық мектептерінің бірегей ескерткіштері, ХVI ғасырдың Солтүстік хаттары, ХVIII ғасырдың аяғындағы Палех хаттары, ХІІ–ХІХ ғасырлардағы мыс құйылған шіркеу пластикасы және ХVIII–ХІХ ғасырлардағы шіркеу күмісі бар.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.tg-m.ru/articles/3-2007-16/muzei-na-reke-beloi|title=Белая өзеніндегі мұражай Валентина Сорокина, Светлана Игнатенко|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-04-22 |lang=}}&lt;/ref&gt;

'''ХVIII – ХХ ғасырлардағы орыс өнерінің жинағы''' әрқайсысы дербес құндылыққа ие және тұтас хронологиялық кезең контекстінде органикалық мәдени-тарихи буын болып табылатын бірқатар жинақтардан тұрады.

'''ХІХ ғасырдың екінші жартысындағы орыс өнерінің коллекциясы''' — М.В.Нестеровтың сыйы және 1920-1930 жылдардағы Н.Н.Ге, В.Г.Перов, Г.М.Хруслов, А.К.Саврасов, И.П.Стефановский, А.И.Куинджи, И.Е.Репин, В.И.Суриков, В.Е.Маковский, В.В.Верещагин, Ф.А.Рубо, С.В.Иванов, С.А.Виноградов, П.П.Похитонов, И.С.Остроухов, Н.А.Касаткина т.б. суретшілер туындылары.

'''ХVI–ХІХ ғасырлардағы Батыс Еуропа өнерінің коллекциясында''' — Ф.Вауверманның кескіндемесі, Дж.-П.Паннини, Д.Каналетто, Н.Пуссин, Ф.Жерар, Ж.Верне, Н.Ланкре, Л.Бакхейзен, А.Сторк, А.Бегейн және басқалар, ХV-ХІХ ғасырлардағы гравюралар жинағы кіреді.

'''Башқұртстанның бейнелеу және сәндік өнерінің''' коллекциясында ХVIII-ХХ ғасыр басындағы башқұрттардың тоқу, кестелеу, ағаш ою, зергерлік бұйымдары мен костюмдерінің, ХХ–ХХI ғасырдың басындағы кескіндеме, графика, мүсін, керамика, тоқыма өнерінің бірегей үлгілері бар.

Мұражай қорындағы сақтау бірліктерінің жалпы саны 12 000-нан астам жәдігерді құрайды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://nashural.ru/mesta/bashkortostan/ufa/muzey-nesterova/|title=Уфадағы М.В.Нестеров атындағы өнер мұражайы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-04-22 |lang=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://tourism-palomnik.ru/ufa-bashkiriya/bashkirskij-gosudarstvennyj-hudozhestvennyj-muzej-imeni-mihaila-nesterova/|title=Михаил Нестерев атындағы Башқұрт мемлекеттік өнер мұражайы |author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-04-22 |lang=}}&lt;/ref&gt;

== Мұражай бөлімшелері ==
Михаил Нестеров атындағы Башқұрт мемлекеттік өнер мұражайы бірегей коллекциялардың сақтаушысы ғана емес, сонымен қатар оларды ғылыми өңдеу орталығы болып табылады.
Мұражай қызметінің басым бағыттарының бірі — Башқұртстанның қалалары мен облыстарында орыс және ұлттық бейнелеу өнерінің тарихын ғылыми түрде насихаттау. Оны іс жүзінде жүзеге асыру үшін қалалық және ауылдық көркем галереялар түріндегі мұражай филиалдарының тұтас желісі құрылды.

Барлығы сегіз филиалы бар: Белорецк көркемсурет галереясы (Белорецк), Воскресенская сурет галереясы (Воскресенское ауылы, Мелеуз ауданы), Ишимбай сурет галереясы (Ишимбай), «Эрмитаж» сурет галереясы (Миякин ауданы, Киргиз-Мияки ауылы), «Мирас» сурет галереясы (Нефтекамск), (Уфа), Салават сурет галереясы (Салават), Стерлитамак сурет галереясы (Стерлитамак).&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bashinform.ru/news/culture/2009-11-07/hranitel-naslediya-bashkirskiy-hudozhestvennyy-muzey-imeni-mihaila-nesterova-2086504|title=Мұра сақтаушысы-Михаил Нестеров атындағы Башқұрт өнер мұражайы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-04-22 |lang=}}&lt;/ref&gt;

== Галерея ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;160px&quot; caption=&quot;Экспозициялар&quot;&gt;
Nesterov's art museum in Ufa (March 2025) -0 2.jpg
Nesterov's art museum in Ufa (March 2025) -0 4.jpg
Nesterov's art museum in Ufa (March 2025) -0 9.jpg
Nesterov's art museum in Ufa (March 2025) -0 11.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Башқұртстан мұражайлары]]
[[Санат:Уфа мұражайлары]]
[[Санат:Ресей мұражайлары]]
[[Санат:Башқұртстан мәдениеті]]</text>
      <sha1>0mltcq9ew2wswkuxycpzoful734bshx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Украина қалалары жоғарғы оқу орындары бойынша тұлғалар</title>
    <ns>14</ns>
    <id>758807</id>
    <revision>
      <id>3631558</id>
      <parentid>3468311</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T15:02:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Casserium</username>
        <id>68287</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Casserium [[Санат:Украина қалалары бойынша ұйымдар бойынша тұлғалар]] бетін [[Санат:Украина қалалары жоғарғы оқу орындары бойынша тұлғалар]] бетіне жылжытты</comment>
      <origin>3468311</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="355" sha1="ohj25abg2euo0xmfw4t8yvyrre40lj6" xml:space="preserve">[[Санат:Украина қалалары бойынша тұлғалар|*Ұйым]]
[[Санат:Украина ұйымдары бойынша тұлғалар|*]]
[[Санат:Украина қалалары бойынша ұйымдар| ]]
[[Санат:Қалалар бойынша ұйымдар бойынша тұлғалар|Украина]]</text>
      <sha1>ohj25abg2euo0xmfw4t8yvyrre40lj6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Юлия Анатольевна Свириденко</title>
    <ns>0</ns>
    <id>763518</id>
    <revision>
      <id>3631539</id>
      <parentid>3630728</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T14:41:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>/* Дереккөздер */</comment>
      <origin>3631539</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14167" sha1="lvp35futav0bm88hbj0g5000xdw40am" xml:space="preserve">{{Мемлекеттік қайраткер
 | түс                  = үкімет басшысы
 | Қазақша есімі        = Юлия Свириденко
 | Шынайы есімі         = Юлія Свириденко
 | Суреті               = Yulia Svyrydenko (3x4 cropped).jpg
 | Сурет ені            = 
 | Атауы                = Ресми портреті, 2024

 | Титулы               = [[Украина премьер-министрі]]
 | Ту                   = Flag of Ukraine.svg
 | Ту2                  = Lesser Coat of Arms of Ukraine.svg
 | Басқара бастады      = 17 шілде 2025
 | Басқаруын аяқтады    = 16 шілде 2026
 | Президент            = [[Владимир Александрович Зеленский|Владимир Зеленский]]
 | Ізашары              = [[Денис Анатольевич Шмыгаль|Денис Шмыгаль]]
 | Ізбасары             = [[Сергей Фёдорович Корецкий|Сергей Корецкий]]

 | Титулы_2             = [[Украина премьер-министрінің бірінші орынбасары|Премьер-министрдің бірінші орынбасары]] — [[Украина Экономика министрлігі|Экономикалық даму және сауда министрі]]
 | Ту_2                 = Lesser Coat of Arms of Ukraine.svg
 | Ту2_2                = Logo of Ministry of Economic Development and Trade of Ukraine 1.svg
 | Басқара бастады_2    = 4 қараша 2021
 | Басқаруын аяқтады_2  = 17 шілде 2025
 | Премьер_2            = [[Денис Анатольевич Шмыгаль|Денис Шмыгаль]]
 | Ізашары_2            = [[Алексей Николаевич Любченко|Алексей Любченко]]
 | Ізбасары_2           = [[Михаил Альбертович Фёдоров|Михаил Фёдоров]]

 | Титулы_3             = [[Украина президентінің кеңсесі|Президент кеңсесі]] басшысының орынбасары
 | Ту_3                 = President.gov.ua emblem.svg
 | Ту2_3                = Flag of Ukraine.svg
 | Басқара бастады_3    = 22 желтоқсан 2020
 | Басқаруын аяқтады_3  = 4 қараша 2021
 | Президент_3          = [[Владимир Александрович Зеленский|Владимир Зеленский]]
 | тақырыпша2_3         = Басшысы
 | мәтін2_3             = [[Андрей Борисович Ермак|Андрей Ермак]]
 | Ізашары_3            = Юлия Ковалив
 | Ізбасары_3           = Ростислав Шурма

 | Титулы_4             = [[Чернигов облысы]]ның губернаторы ({{м.а.}})
 | Ту_4                 = Flag of Chernihiv Oblast.svg
 | Ту2_4                = Coat of Arms of Chernihiv Oblast.svg
 | Басқара бастады_4    = 30 шілде 2018
 | Басқаруын аяқтады_4  = 28 қараша 2018
 | Президент_4          = [[Пётр Алексеевич Порошенко|Пётр Порошенко]]
 | Премьер_4            = [[Владимир Борисович Гройсман|Владимир Гройсман]]
 | Ізашары_4            = Валерий Кулич
 | Ізбасары_4           = Александр Мисник

 | Туған кездегі есімі  = 
 | Туған күні           = 25.12.1985
 | Туған жері           = {{туғанжері|Чернигов|Черниговта}}, [[Чернигов облысы]], [[Украин Кеңестік Социалистік Республикасы|Украин КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]
 | Қайтыс болған күні   = 
 | Қайтыс болған жері   = 
 | Жерленді             = 
 | Діні                 = 
 | Әкесі                =
 | Анасы                =
 | Жұбайы               = Сергей Дерлеменко
 | Балалары             = 1
 | Қызмет еткен жылдары = 
 | Құрамында болды      = 
 | Әскер түрі           = 
 | Атағы                = 
 | Басқарды             = 
 | Шайқасы              = 
 | Ғылыми аясы          = 
 | Жұмыс істеген орны   = 
 | Партиясы             = [[Партиясыз]]
 | Білімі               = [[Мемлекеттік сауда-экономикалық университет]]
 | Ғылыми дәрежесі      = 
 | Мамандығы            = {{hlist|экономист|саясаткер}}
 | Қолтаңбасы           = 
 | Сайты                = 
 | Commons              = Yulia Svyrydenko
 | Марапаттары          = 
}}
'''Юлия Анатольевна Свириденко''' ({{lang-uk|Юлія Анатоліївна Свириденко}}, {{IPA|[ˈjul⁽ʲ⁾ijɐ ɐnɐˈtɔl⁽ʲ⁾ijiu̯nɐ swɪrɪˈdɛnko]}}; [[25 желтоқсан]] [[1985 жыл]], [[Чернигов]]) — [[украина]]лық саясаткер және экономист, 2025 жылғы шілдеден 2026 жылғы шілдеге дейінгі [[Украина премьер-министрі|Украинаның 19-премьер-министрі]].&lt;ref name=&quot;voted_in&quot;&gt;{{Cite web|date=2025-07-17 |author=Denysiaka, Olha |title=Рада призначила Свириденко прем'єр-міністеркою |url=https://hromadske.ua/polityka/248169-rada-pryznachyla-svyrydenko-premyer-ministerkoiu |accessdate=2025-07-17 |publisher=hromadske |language=uk}}&lt;/ref&gt;

Бұрын Свириденко 2021 жылдан [[Украина премьер-министрінің бірінші орынбасары]] — [[Украина Экономика министрлігі|Экономикалық даму және сауда министрі]] еді.&lt;ref name=&quot;Interfax_041121&quot;&gt;{{Cite web|url=https://en.interfax.com.ua/news/general/777584.html |title=Rada appoints Svyrydenko as First Deputy PM, Economy Minister |language=en |publisher=[[Interfax-Ukraine]] |date=2021-11-04}}&lt;/ref&gt; [[Украина президенті|Президент]] [[Владимир Александрович Зеленский|Владимир Зеленский]]дің ұсынысымен 2025 жылғы 17 шілдеде Свириденко премьер [[Денис Анатольевич Шмыгаль|Денис Шмыгаль]]дің ізбасары атанды.

== Білімі ==
2008 жылы Свириденко [[Мемлекеттік сауда-экономикалық университет|Киев сауда және экономика ұлттық университеті]]ндегі монополияға қарсы әкімшілік мамандығындағы оқуын бітірді.&lt;ref name=&quot;Interfax_041121&quot;/&gt;

== Мансабы ==
Свириденко өз мансабын «АМП» ЖШС украин-[[андорра]]лық компаниясында 2008 жылы экономист ретінде бастады.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite news |title=Свириденко Юлія Анатоліївна — АГРОПОЛІТ |url=https://agropolit.com/dosye/sviridenko-yuliya-anatoliyivna |accessdate=2025-07-04}} {{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20200814014650/https://agropolit.com/dosye/sviridenko-yuliya-anatoliyivna |date=2020-08-14}}&lt;/ref&gt;

2011 жылы Свириденко [[Чернигов]] қаласының [[Уси]] қаласындағы тұрақты өкілі атанды. Ол осылайша украин қаласы кеңсесінің қандай да бір [[Қытай]] қаласындағы жалғыз өкілі болды.&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;

2015 жылы ол [[Чернигов облысы]] экономикалық даму департаментіне басшылық ететін болды.&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;

=== Саяси қызметі ===
2018 жылғы 30 шілдеден 28 қарашаға дейін ол [[Чернигов облысы]] губернаторының міндетін атқарушысы болды.&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;

2020 жылғы 5 мамырда президент [[Владимир Александрович Зеленский|Владимир Зеленский]] Свириденконы [[Украина шығысындағы жағдайды бейбіт жолмен реттеу үшжақты байланыс жасаушылар тобы|Үшжақты байланыс жасаушылар тобы]]ның әлеуметтік және экономикалық істер топшасындағы Украина өкілі етіп тағайындады.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

2020 жылғы 22 желтоқсанда Зеленский Свириденконы Президент кеңсесі басшысының орынбасары қылды. Ол осылайша Юлия Коваливтің ізбасары атанды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ukranews.com/en/news/746005-zelenskyy-appoints-svyrydenko-deputy-head-of-presidential-office-to-replace-kovaliv |title=Zelenskyy appoints Svyrydenko Deputy Head of Presidential Office to Replace Kovaliv |language=en |work=ukranews.com |date=2020-12-22}} {{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20210114192923/https://ukranews.com/en/news/746005-zelenskyy-appoints-svyrydenko-deputy-head-of-presidential-office-to-replace-kovaliv |date=2021-01-14}}&lt;/ref&gt;

2021 жылғы 4 қарашада [[Верховна Рада]] Свириденконы [[Украина премьер-министрінің бірінші орынбасары|Премьер-министр бірінші орынбасары]] және [[Украина Экономика министрлігі|Экономика министрі]] ретінде тағайындады. 256 депутат оның тағайындалуын қолдады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.kyivpost.com/ukraine-politics/rada-appoints-svyrydenko-as-first-deputy-prime-minister-economy-minister.html |title=Rada appoints Svyrydenko as first deputy prime minister, economy minister |language=en |publisher=[[Kyiv Post]] |date=2021-11-04}}&lt;/ref&gt;

2022 жылғы сәуірде үкімет Свириденкоға Мемлекеттік санкция саясатын орындау агенттікаралық жұмыс тобын тапсырды.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Уряд уповноважив Міністра економіки України Юлію Свириденко координувати роботу з санкційної політики |url=https://www.kmu.gov.ua/news/uriad-upovnovazhyv-ministra-ekonomiky-ukrainy-iuliiu-svyrydenko-koordynuvaty-robotu-z-sanktsiinoi-polityky |publisher=KMU |accessdate=2023-01-02 |language=uk}}&lt;/ref&gt; Ол шетел елдердің Ресейге санкциясын көбейту жайлы келіссөздер жүргізді, әсіресе Ұлыбритания өкілдерімен біраз талқы өткізді.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://me.gov.ua/News/Detail?id=2e8e2292-3af1-4ae7-94c8-03999a0f26d3&amp;title=UkrainaTaVelika&amp;lang=uk-UA |title=Україна та Велика Британія посилять координацію в питаннях запровадження санкцій &amp;#124; Міністерство економіки України |language=uk |work=www.me.gov.ua}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы 17 шілдеде Зеленский үкіметтегі кадрлық орын ауыстыру жариялады да, Свириденконы [[Украина премьер-министрі]] лауазымына ұсынды.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2025-07-14 |title=BREAKING: Zelensky announces next prime minister, launches government reshuffle |url=https://kyivindependent.com/breaking-zelensky-proposes-first-deputy-prime-minister-svyrydenko-to-lead-ukrainian-government/ |access-date=2025-07-14 |work=The Kyiv Independent}}&lt;/ref&gt; 17 шілдеде Верховна Рада оның тағайындалуын қолдап шықты.&lt;ref name=&quot;voted_in&quot;/&gt;

2026 жылғы 16 шілдеде, Свириденко премьерлігіне 1 жыл болайын дегенде оның ізбасары [[Сергей Фёдорович Корецкий|Сергей Корецкий]] атанды.

== Отбасы ==
Свириденко үйленген, күйеуі — Сергей Игоревич Дерлеменко ({{lang-uk|Сергій Ігорович Дерлеменко}}).&lt;ref name=&quot;Челайн&quot;&gt;{{Cite web|url=https://cheline.com.ua/news/society/hto-prijshov-zamist-sahnevicha-deklaratsijnij-skan-yuliyi-sviridenko-94658 |title=Хто прийшов замість Сахневича: деклараційний «скан» Юлії Свириденко |language=uk |publisher=Чeline |date=2017-09-12}} {{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20220218220844/https://cheline.com.ua/news/society/hto-prijshov-zamist-sahnevicha-deklaratsijnij-skan-yuliyi-sviridenko-94658 |date=2022-02-18}}&lt;/ref&gt; Жұптың София ({{lang-uk|Софія}}) есімді қыз баласы бар.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{Украина премьер-министрлері}}
{{DEFAULTSORT:Свириденко, Юлия Анатольевна}}
[[Санат:Украина экономистері]]
[[Санат:Украина саясаткерлері]]
[[Санат:Украина премьер-министрлері]]
[[Санат:Украина премьер-министрлерінің бірінші орынбасарлары]]
[[Санат:Украина экономика министрлері]]
[[Санат:Чернигов облысы губернаторлары]]</text>
      <sha1>lvp35futav0bm88hbj0g5000xdw40am</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Дұбығалы көлі</title>
    <ns>0</ns>
    <id>764069</id>
    <revision>
      <id>3631720</id>
      <parentid>3500135</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T05:45:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Орел Карл</username>
        <id>81620</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Кіріспе бөлімін өңдеді */</comment>
      <origin>3631720</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6839" sha1="31ldpuzxw85rh51gkzti43ssc8z657r" xml:space="preserve">{{Көл
 |Атауы             = Дұбығалы көлі
  |Төл атауы        = 
 |Сурет             = 
  |Сурет тақырыбы   = 
 |Теңiз деңгейiнен биіктігі   = 343,7
 |Ұзындығы       = 2,4
 |Ені            = 1,2
 |Ауданы         = 1,84
 |Көлемі         = 
 |Жағалау сызығының ұзындығы   = 6,8
 |Тереңдігі   = 
  |Орташа тереңдігі      = 
 |Судың тұздылығы        =
 |Судың мөлдірлігі       = 
 |Суды жинау ауданы      = 
  |Құятын өзендер     = 
  |Шығатын өзендер    = 
 |Координаттары     = 50.0625/81.7889
  |CoordScale       = 50000
 |Ел         = Қазақстан
  |Аймақ     = Шығыс Қазақстан облысы
  |Аудан     = Ұлан ауданы
 |Позициялық карта       = 
  |Позициялық карта 1    = 
 |Ортаққордағы санаты    = 
}}
'''Дұбығалы көлі''' (тағыда '' Окуньки, Митрофаны'' деп аталады) — Қазақстан Республикасы [[Шығыс Қазақстан облысы]] [[Ұлан ауданы|Ұлан ауданындағы]] көл. Дұбығалы тауының солтүстік беткейінің етегінде орналасқан. Көл ағынсыз келеді, бір ғана шағын өзен саласы болып табылады.

Көл суы аздап сортаңданған, жұмсақ және аздап сілтілі, шаруашылыққа жарамды. Дұбығалы көлінің түбі тасты, кей жерлері тұнбалы болып келеді. Жағалары негізінен аласа, саздақ қоспасы бар сұр құмтастардан тұрады, бірақ 10 м-ге дейін жартастары бар тастылары да бар.

Көлде [[Оңғақ|оңғақ]], [[Өзен алабұғасы|алабұға]] және [[Мөңке балық|мөңке]] балығы кездеседі, бұл оны демалыс пен балық аулау үшін тамаша орынға айналдырады; мұнда су құстары ұя салады, ал жағалауда [[Ондатр|ондатрлар]] кездеседі&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.gov.kz/memleket/entities/vko-ulan/activities/70992?lang=kk&amp;parentId=70524|title=Дубығалы көлі|publisher=Ұлан ауданының әкімдігі|accessdate=2025-09-02}}&lt;/ref&gt;.

Соңғы уақытта ұйымдастырылмаған туристердің жаппай ағынына байланысты Дұбығалы көлі шамадан тыс рекреациялық жүктемені алып жүр, бұл қазірдің өзінде қоршаған ландшафттың нашарлауына әкелді&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://egemen.kz/article/244292-dubyghaly-kolindegi-demalushylar-dgaghalauda-kunine-1-tonna-qoqys-qaldyrady|title=Дұбығалы көліндегі демалушылар жағалауда күніне 1 тонна қоқыс қалдырады|publisher=EGEMEN QAZAQSTAN|date=2020-08-04|accessdate=2025-09-02}}&lt;/ref&gt;. 2017 жылы 14 тамызда Шығыс Қазақстан облысы әкімдігі Дұбығалы көлі мен маңайындағы су ресурстарына қатысты су қорғау аймақтары мен су қорғау белдеулерін және оларды шаруашылыққа пайдалану режимін белгілеу туралы қаулы бекітті&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V17V0005199|title=Шығыс Қазақстан облысы әкімдігінің 2017 жылғы 14 тамыздағы «Шығыс Қазақстан облысы Ұлан ауданының Дұбығалы көлі, Дұбығалы көліне құятын Маленькое көлі, атауы жоқ екі бұлақтың су қорғау аймақтары мен су қорғау белдеулерін және оларды шаруашылыққа пайдалану режимін белгілеу туралы» № 203 қаулысы. Шығыс Қазақстан облысының Әділет департаментінде 2017 жылғы 8 қыркүйекте № 5199 болып тіркелді.|publisher=«Әділет» Қазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерінің ақпараттық-құқықтық жүйесі|date=2017-08-14|accessdate=2025-09-02}}&lt;/ref&gt;.

Көлдің шипалылығы жайлы халық арасында аңыз-әңгіме таралған&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://anyz.pushkinlibrary.kz/kz/component/content/article/29-kone-anyzdar/143-dubygaly-koly.html?Itemid=101|title=Дұбығалы көлі|publisher=Көне Аңыз-әпсаналар бөлімі // Шығыс Қазақстанның аңыз-әпсаналары интернет-порталы}}&lt;/ref&gt;.

== Туристік инфрақұрылым ==
Көл жағалауында бірнеше демалыс базалары орналасқан:
* «Окуньки» кемпинг-мейманханасы: көлде шомылу, тауға серуен, балалар алаңы, монша, кафе-бар, дүкен және асхана ұсынады. 3–5 адамға арналған бөлмелер бар.
* «Акежан» демалыс аймағы: Гагарина ауылынан грейдер жолмен 15 км  жерде, орналасқан. Мұнда шомылып, серуендеп, кәуап жасап, беседкалар жалға алуға болады. Сондай-ақ, жайлы жабдықталған үйшіктер мен киіз үйлер бар.
* «Қараша» демалыс базасы: көл жағасында орналасқан, шомылу, серуен, кәуап дайындау, ашық беседкалар, орындықтар мен мангал аймағын жалға алу мүмкіндігін ұсынады. Түрлі көлемдегі үйшіктер бар.

Белсенді демалысты ұнататындар үшін көркем табиғатты қамтитын орташа қиындықтағы веломаршруттар (кросс-кантри) қарастырылған.

== Тағы қараңыз ==
* [[Шыбындыкөл (көл, Шығыс Қазақстан облысы)|Шыбындыкөл]]
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Ұлан ауданы көлдері]]</text>
      <sha1>31ldpuzxw85rh51gkzti43ssc8z657r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Үлгі:Қазақша Уикипедия статистикасы/Кеше.json</title>
    <ns>10</ns>
    <id>764845</id>
    <revision>
      <id>3631633</id>
      <parentid>3631286</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T19:01:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ArystanbekBot</username>
        <id>33174</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Кешегі деректерді жаңарту</comment>
      <origin>3631633</origin>
      <model>json</model>
      <format>application/json</format>
      <text bytes="130" sha1="q4q63bzptul8dnnscq562aaevsf4qqv" xml:space="preserve">{
	&quot;articles&quot;: 244321,
	&quot;pages&quot;: 668709,
	&quot;edits&quot;: 3627919,
	&quot;users&quot;: 179857,
	&quot;activeusers&quot;: 328,
	&quot;admins&quot;: 15,
	&quot;files&quot;: 8762
}</text>
      <sha1>q4q63bzptul8dnnscq562aaevsf4qqv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қатысушы талқылауы:Renamed user 8b0fa9ddca65cf4ddd381388b86b4323</title>
    <ns>3</ns>
    <id>772513</id>
    <revision>
      <id>3631681</id>
      <parentid>3539187</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T04:16:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AccountVanishRequests</username>
        <id>160572</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>AccountVanishRequests [[Қатысушы талқылауы:Dossbolat]] бетін [[Қатысушы талқылауы:Renamed user 8b0fa9ddca65cf4ddd381388b86b4323]] бетіне жылжытты (айдатқыш қалдырмады): Automatically moved page while renaming the user &quot;[[Special:CentralAuth/Dossbolat|Dossbolat]]&quot; to &quot;[[Special:CentralAuth/Renamed user 8b0fa9ddca65cf4ddd381388b86b4323|Renamed user 8b0fa9ddca65cf4ddd381388b86b4323]]&quot;</comment>
      <origin>3539187</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="441" sha1="k9825vq3vfv70iq9byna4krvuf549g0" xml:space="preserve">{{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Dossbolat}}

-- &lt;font color=&quot;#009900&quot;&gt;[[Қатысушы:Мұхамеджан Амангелді|&lt;span style=&quot;font-family:Georgia;&quot;&gt;&lt;i&gt;Мұхамеджан А.А.&lt;/i&gt;&lt;/span&gt;]]&lt;/font&gt; [[Қатысушы талқылауы:Мұхамеджан Амангелді|&lt;span style=&quot;font-size:90%&quot;&gt;&lt;font color=&quot;#0000FF&quot;&gt;(талқылауы)&lt;/font&gt;&lt;/span&gt;]] 12:17, 2026 ж. қаңтардың 15 (+05)</text>
      <sha1>k9825vq3vfv70iq9byna4krvuf549g0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ұлттық құрылтай</title>
    <ns>0</ns>
    <id>773341</id>
    <revision>
      <id>3631677</id>
      <parentid>3625868</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T00:43:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Casserium</username>
        <id>68287</id>
      </contributor>
      <origin>3631677</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30787" sha1="sdl6041rdga5b584e2hlxingd3wxatt" xml:space="preserve">{{Мемлекеттік орган
 |атауы                 = Ұлттық құрылтай
 |қысқартылған атауы    = 
 |шынайы атауы   = 
 |шынайы атауы1  = 
 |шынайы атауы2  = 
 |мемлекет       = {{байрақ|Қазақстан}}
 |құзыреті       = 
 |құзерет_тақырып_мәтіні = 
 |эмблема                = 
 |эмблеманың ені         = 
 |эмблеманың тақырыбы    = 
 |мөрі              = 
 |мөрдің ені        = 
 |мөрдің тақырыбы   = 
 |сурет             = 
 |сурет ені         = 
 |сурет тақырыбы    = 
 |құрылған жылы     = [[14 маусым]] [[2022 жыл]]
 |ізашары1          = [[Ұлттық қоғамдық сенім кеңесі]]
 |ізашары2          = 
 |таратылған жылы   = [[1 шілде]] [[2026 жыл]] 
 |ізбасары          = [[Қазақстан халық кеңесі]]
 |бағынады          = 
 |тағайындайды      = 
 |штаб-пәтері       = 
  |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = 
  |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = 
  |region_code      = 
 |қызметкерлер      = 
 |бюджет            = 
 |министрдің есімі1     = 
 |министрдің міндеті1   = 
 |министрдің есімі2     = 
 |министрдің міндеті2   = 
 |басшылықтың есімі1    = [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] 
 |басшылықтың лауазымы1 = Төрағасы
 |басшылықтың есімі2    = 117
 |басшылықтың лауазымы2 = Мүшелер саны
 |басшылықтың есімі3    = [[Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігі|Мәдениет және ақпарат министрлігі]]
 |басшылықтың лауазымы3 = Жұмыс органы
 |жоғарыда тұрған мекеме      = 
 |бір мекемеге қарасты орган1 = 
 |бір мекемеге қарасты орган2 = 
 |құжат1           = 
 |сайты            = https://quryltai.kz/kk/
 |түсініктемелер   = 
 |карта            = 
 |карта ені        = 
 |картаның тақырыбы   = 
}}
'''Ұлттық құрылтай''' — 2022–2026 жылдары Қазақстан Республикасы Президентінің жанында жұмыс істеген [[консультативтік-кеңесші орган]]. Органның басты мақсаты — қоғамдық бірігуді (консолидацияны) одан әрі дамыту жөніндегі идеялар мен қадамдарды тұжырымдау, сондай-ақ жалпыұлттық құндылықтарды ілгерілету. 

Ұлттық құрылтай өз қызметінде [[Қазақстан Республикасының Конституциясы|Конституция]]ны, [[Қазақстан Республикасының заңдары|заңдары]]н, Президент актілерін және тиісті Ережені басшылыққа алады. Органның шешімдері ұсынымдық сипатқа ие болғанымен, [[мемлекеттік органдар]] оларды қарауға және қабылданған шаралар туралы есеп беруге міндетті.  

Қажеттілігіне қарай, бірақ жылына кемінде бір рет өткізіледі. Отырыс заңды күшке ие болуы үшін мүшелердің жалпы санының кемінде жартысы қатысуы тиіс. Мемлекеттік органдар мен қоғамдық бірлестіктер Құрылтайдан түскен ұсыныстарды қарастырып, қабылданған шаралар туралы заңнамада белгіленген тәртіппен хабардар етуі тиіс.  

Ұлттық құрылтайдың қызметін қамтамасыз етуші жұмыс органы — [[Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігі]].&lt;ref&gt;[https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-respublikasy-prezidentinin-zhanyndagy-ulttyk-kuryltaydy-kuru-zhane-kazakstan-respublikasy-prezidentinin-keybir-zharlyktarynyn-kushi-zhoyyldy-dep-tanu-turaly-145458 Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Ұлттық құрылтайды құру туралы]&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
Ұлттық құрылтайды құруды Президент Қасым-Жомарт Тоқаев 2022 жылғы 16 наурызда жариялаған Қазақстан халқына Жолдауында ұсынды. Ол 2019 жылдан бастап жұмыс істеген [[Ұлттық қоғамдық сенім кеңесі]]нің орнына келді.&lt;ref&gt;[https://egemen.kz/article/306835-prezident-ulttyq-quryltay-qurudy-usyndy Президент Ұлттық құрылтай құруды ұсынды]&lt;/ref&gt; 

2022 жылғы 14 маусымдағы Президент Жарлығымен Ұлттық құрылтай құрылды.&lt;ref&gt;[https://egemen.kz/article/315442-qazaqstanda-ulttyq-quryltay-quryldy Қазақстанда Ұлттық құрылтай құрылды]&lt;/ref&gt; 

2026 жылғы 20 қаңтарда Ұлттық құрылтайдың соңғы отырысы өтіп, жұмысын тоқтатты.&lt;ref name=&quot;qur5&quot;&gt;[https://akorda.kz/kz/memleket-basshysy-kasym-zhomart-tokaevtyn-ulttyk-kuryltaydyn-besinshi-otyrysynda-soylegen-sozi-2005352 Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың Ұлттық құрылтайдың бесінші отырысында сөйлеген сөзі]&lt;/ref&gt; 2026 жылғы жаңа конституцияға сәйкес Ұлттық құрылтайдың атқарған қызметі конституция деңгейінде бекітілген жаңа [[Қазақстан халық кеңесі]]не өтті.&lt;ref&gt;[https://kaz.nur.kz/politics/kazakhstan/2333526-qazaqstannyng-halyq-kengesi-qurylyp-ulttyq-quryltai-men-qazaqstan-halqy-assambleiasy-taratylady/ Қазақстанның Халық кеңесі құрылып, Ұлттық құрылтай мен Қазақстан халқы ассамблеясы таратылады]&lt;/ref&gt; 2026 жылғы 1 шілдеде Ұлттық құрылтай президент жарлығымен ресми түрде таратылды.&lt;ref&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U2600001337 Қазақстан Республикасы Президентінің кейбір актілеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізу және Қазақстан Республикасы Президентінің кейбір актілерінің күші жойылды деп тану туралы]&lt;/ref&gt;

=== Хронологиясы ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! Реті !! Өткізілген уақыты !! Өткізілген орны !! Тақырыбы
|-
| I отырысы || 16 маусым 2022 ||  [[Жезқазған]] қаласы&lt;ref&gt;[https://egemen.kz/article/315249-ulttyq-quryltaydynh-tunhghysh-dgiyny-ulytauda-otedi Ұлттық құрылтайдың тұңғыш жиыны Ұлытауда өтеді]&lt;/ref&gt; || —
|-
| II отырысы || 17 маусым 2023 || [[Түркістан (қала)|Түркістан]] қаласы&lt;ref&gt;[https://egemen.kz/article/344351-bugin-prezidenttinh-qatysuymen-ulttyq-quryltay-otyrysy-otedi Бүгін Президенттің қатысуымен Ұлттық құрылтай отырысы өтеді]&lt;/ref&gt; || Әділетті Қазақстан — Адал азамат
|-
| III отырысы || 15 наурыз 2024 || [[Атырау]] қаласы&lt;ref&gt;[https://egemen.kz/article/360020-prezident-ulttyq-quryltay-otetin-kundi-belgiledi Президент Ұлттық құрылтай өтетін күнді белгіледі]&lt;/ref&gt; || Адал адам — Адал еңбек — Адал табыс
|-
| IV отырысы || 14 наурыз 2025 || [[Көкшетау]] қаласы&lt;ref&gt;[https://egemen.kz/article/383640-memleket-basshysynynh-qatysuymen-ulttyq-quryltaydynh-iv-otyrysy-otti Мемлекет басшысының қатысуымен Ұлттық құрылтайдың IV отырысы өтті]&lt;/ref&gt; || —
|-
| V отырысы || 20 қаңтар 2026 || [[Қызылорда]] қаласы&lt;ref&gt;[https://egemen.kz/article/404399-ulttyq-quryltaydynh-v-otyrysy-qanday-maseleler-talqylanady Ұлттық құрылтайдың V отырысы: Қандай мәселелер талқыланады?]&lt;/ref&gt; || —
|}

=== Қабылданған шешімдер ===
I Ұлттық құрылтайда Президент Қ.-Ж. Тоқаев Республика күніне ұлттық мереке мәртебесін қайтаруды ұсын­ды.&lt;ref&gt;[https://egemen.kz/article/344232-ulysty-uyystyrghan-ulttyq-quryltay Ұлысты ұйыстырған Ұлттық құрылтай]&lt;/ref&gt;

II Ұлттық құрылтайда Президент Тоқаев «Қазақстанның Халық жазушысы» атағын қайтару туралы ұсынысты қолдады. Сондай-ақ Қатонқарағай, Марқакөл және Мақаншы аудандарын қалпына келтіру туралы шешім қабылданды.&lt;ref&gt;[https://egemen.kz/article/344387-prezidenttinh-ulttyq-quryltaydynh-ekinshi-otyrysynda-soylegen-sozi Президенттің Ұлттық құрылтайдың екінші отырысында сөйлеген сөзі]&lt;/ref&gt;

III Ұлттық құрылтайда Президент Тоқаев Ұлттық кітап күнін белгілеу туралы ұсынысты қолдады.&lt;ref&gt;[https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-kasym-zhomart-tokaevtyn-ulttyk-kuryltaydyn-adal-adam-adal-enbek-adal-tabys-atty-ushinshi-otyrysynda-soylegen-sozi-1525727 Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың Ұлттық құрылтайдың «Адал адам – Адал еңбек – Адал табыс» атты үшінші отырысында сөйлеген сөзі]&lt;/ref&gt;

V Ұлттық құрылтайда Президент Тоқаев Парламенттік реформа жөніндегі жұмыс тобында талқыланған негізгі ұсыныстарды таныстырды. Оның ішінде жаңа бір палаталы парламент Құрылтай деп аталатынын, сонымен қатар Вице-президент лауазымы қайта енгізілетінін хабарлады. Қазақстан халқы ассамблеясы мен Ұлттық құрылтай жұмысын тәмамдайтынын айта келіп, орнына Қазақстан халық кеңесі атты жаңа мемлекеттік орган құрылатынын мәлімдеді. Конституцияның біраз бөлігі өзгеріске ұшырайтындықтан, арнайы Конституциялық комиссия құру туралы шешім қабылданды.&lt;ref name=&quot;qur5&quot; /&gt;

== Құрамы ==

=== Ұлттық құрылтай басшылығы ===

* '''[[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Тоқаев Қасым-Жомарт Кемелұлы]]''' – Қазақстан Республикасының Президенті, Ұлттық құрылтайдың төрағасы.
* '''[[Ерлан Тынымбайұлы Қарин|Қарин Ерлан Тынымбайұлы]]''' – Қазақстан Республикасының Мемлекеттік кеңесшісі, төрағаның орынбасары.
* '''Жексенбай Бибігүл Нұрғалиқызы''' – ҚР Парламенті Сенатының депутаты, төрағаның орынбасары.
* '''[[Аида Ғалымқызы Балаева|Балаева Аида Ғалымқызы]]''' – Қазақстан Республикасы Премьер-министрінің орынбасары — Мәдениет және ақпарат министрі, хатшы.

=== Ұлттық құрылтай мүшелері ===

# '''Айнабеков Мейрамхат Кәрібекұлы''' – Абай облысы Қоғамдық кеңесінің төрағасы.
# '''Ақылбай Серік Байсейітұлы''' – «Қазақстан заңгерлер одағы» РҚБ төрағасы.
# '''Алтынбеков Бекзат Құмарұлы''' – «AMANAT» партиясы Қарағанды облыстық филиалының төрағасы.
# '''Арыстанбеков Қайырбек Төлендіұлы''' – Экономикалық саясат институтының президенті.
# '''Әбенов Мұрат Абдуләмитұлы''' – ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты.
# '''Әбішев Ғазиз Серікұлы''' – Саяси шолушы.
# '''Әлтай Аманжол Дүйсенбайұлы''' – Мәжіліс депутаты, «Айтыс ақындары мен жыршы, термешілердің халықаралық Одағы» ҚБ төрағасының бірінші орынбасары.
# '''Әміртаев Азаматхан Сайлауұлы''' – «Baytaq» партиясының төрағасы.
# '''Әскеров Эмин Халилұлы''' – ҚР Әлеуметтік инноваторлар қауымдастығының президенті, «Green Tal» жобасының негізін қалаушы.
# '''Әубәкіров Тоқтар Оңғарбайұлы''' – Ғарышкер, Халық қаһарманы.
# '''Әуесбаев Нұрлан Сатыбалдыұлы''' – ҚР Парламент Мәжілісінің депутаты.
# '''Әшімбаев Данияр Рахманұлы''' – Саясаттанушы.
# '''Әшімжанов Жанарбек Садықанұлы''' – ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты.
# '''Байрамуков Ислам Ильясович''' – «Республикалық спорт колледжі» РМҚК директоры.
# '''Байсақова Зүлфия Мұхамедбекқызы''' – Алматы қаласы Қоғамдық кеңесінің мүшесі, «Дағдарыс орталықтарының одағы» ЗТБ төрайымы.
# '''Байтуов Біржан Ғаниұлы''' – Шымкент қаласы Қоғамдық кеңесінің мүшесі.
# '''Бапи Ермұрат Сейтқазыұлы''' – ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты.
# '''Басин Вадим Борисович''' – Қазақстанның Еңбек Ері, &quot;QARMET&quot; АҚ бас директоры.
# '''Баталов Райымбек Әнуарұлы''' – «Атамекен» ұлттық кәсіпкерлер палатасының басқарма төрағасы.
# '''Башимов Марат Советұлы''' – ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты.
# '''Бәйменов Әлихан Мухамедияұлы''' – Мемлекеттік қызмет саласындағы өңірлік хабтың басқарушы комитетінің төрағасы.
# '''Бексейітова Бақыт Мақанқызы''' – Павлодар облысы қоғамдық кеңесінің мүшесі.
# '''Бектұрғанов Серік Шыңғысұлы''' – Қостанай облысы Қоғамдық кеңесінің мүшесі.
# '''Больгерт Евгений Андреевич''' – ҚР Парламенті Сенатының депутаты.
# '''Борашов Раббым Байбозұлы''' – Маңғыстау облысы Қоғамдық кеңесінің мүшесі, дара кәсіпкер.
# '''Буларов Лугмар Харкиевич''' – ҚХА мүшесі, Жамбыл облыстық мәслихатының депутаты.
# '''Бүкіров Төлеген Нұрмағанбетұлы''' – Жезқазған қаласы Қоғамдық кеңесінің мүшесі.
# '''Газдиева Белла Асланбековна''' – Ақмола облысы Қоғамдық кеңесінің мүшесі, Мемлекеттік басқару академиясы Ақмола филиалының директоры.
# '''Гаипов Зулфухар Сұлтанұлы''' – Астана қаласы Қоғамдық кеңесінің төрағасы, Мемлекеттік басқару академиясы Басқару институтының директоры.
# '''Гринько Кристина''' – Тележүргізуші, «Азаттық рухы» ақпараттық агенттігінің журналисі.
# '''Ғұбайдуллин Бауыржан Файзоллаұлы''' – Батыс Қазақстан облысы Қоғамдық кеңесінің мүшесі, Жазушылар одағының мүшесі.
# '''Дандығараева Бибігүл''' – «Таңбалы» мемлекеттік тарихи-мәдени және табиғи музей-қорығының директоры.
# '''Дәуіталиев Қазыбек Нұрсейітұлы''' – Алматы облысы Қоғамдық кеңесінің мүшесі.
# '''Дәулеталин Сатыбалды Телағысұлы''' – ҚР Кәсіподақтар федерациясының төрағасы.
# '''Дәулетбаева Әйгерім Маратбекқызы''' – Жамбыл облысы Қоғамдық кеңесінің мүшесі, «Жастар мүгедектер одағы» облыстық ҚБ төрағасы.
# '''Дементьева Наталья Григорьевна''' – ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты.
# '''Дулатбеков Нұрлан Орынбасарұлы''' – Е.А.Бөкетов атындағы Қарағанды университетінің ректоры.
# '''Егізбаев Серік Рахметоллаұлы''' – «Ауыл» партиясының төрағасы, ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты.
# '''Ерсайынұлы Уайс''' – Қоғам қайраткері, Ақтау қаласы мәслихатының депутаты.
# '''Ертісбаев Ермұхамет Қабиденұлы''' – Қазақстан халық партиясының төрағасы.
# '''Жақанов Илья Жақанұлы''' – Композитор, жазушы, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері.
# '''Жаманқұлова Қарлығаш Қалибекқызы''' – «Әділ сөз» сөз бостандығын қорғау халықаралық қорының президенті.
# '''Жаңбыршин Еділ Терекбайұлы''' – ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты.
# '''Жұмаділдаев Асқар Серқұлұлы''' – Математик ғалым, ҚР Ұлттық ғылым академиясының вице-президенті.
# '''Жылқышиев Байділда''' – Түркістан облысы Қоғамдық кеңесінің төрағасы.
# '''Зәкиева Динара Болатқызы''' – ҚР Бала құқықтары жөніндегі уәкіл.
# '''Избасов Максим Шафихұлы''' – Атырау облысы Қоғамдық кеңесінің мүшесі, мұнай-газ кешенінің ардагері.
# '''Илеуова Гүлмира Тоқшалыққызы''' – «Стратегия» әлеуметтік және саяси зерттеулер орталығы» ҚҚ жетекшісі.
# '''Ізмұхамбетов Бақтықожа Салахатдинұлы''' – ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты.
# '''Кенжеханұлы Рауан''' – «Халықаралық «Қазақ тілі» қоғамы» ҚБ президенті.
# '''Көпжасарұлы Ерқанат''' – «Qazaqstan» телерадиокорпорациясының журналисі, тележүргізуші.
# '''Кузовлева Ольга Григорьевна''' – Шығыс Қазақстан облысы қоғамдық кеңесінің мүшесі.
# '''Күрішбаев Ақылбек Қажығұлұлы''' – ҚР Ұлттық ғылым академиясының президенті.
# '''Қадыр Раиса Сайран''' – Баспагер.
# '''Қадыров Данияр Рамазанұлы''' – «Отандастар» қорының президенті.
# '''Қайдарова Диляра Радикқызы''' – Қазақ онкология және радиология ҒЗИ директоры, ҚР онкологтары қауымдастығының президенті.
# '''Қалиев Талғат Бегімұлы''' – Саясаттанушы.
# '''Қамзабекұлы Диқан''' – &quot;Egemen Qazaqstan&quot; басылымының бас директоры, ҚР ҰҒА академигі.
# '''Қарабасова Лаура Шапайқызы''' – Қ.Жұбанов атындағы Ақтөбе мемлекеттік университетінің ректоры.
# '''Қожахметова Ләззат Таймырқызы''' – Қарағанды облысы Қоғамдық кеңесінің мүшесі, «Talbesik» көпбалалы аналар одағы» ҚБ жетекшісі.
# '''Қошанов Ерлан Жақанұлы''' – ҚР Парламенті Мәжілісінің Төрағасы, «AMANAT» партиясының төрағасы.
# '''Құлекеев Жақсыбек Әбдірахметұлы''' – Қолданбалы экономика зерттеулері орталығының ғылыми жетекшісі.
# '''Құлжанов Мақсұт Кәрімұлы''' – «Республикалық медициналық палата» ҚБ басқарма төрағасы.
# '''Құлкенов Мереке Әбдешұлы''' – «Қазақстан жазушылар одағы» РҚБ төрағасы.
# '''Құрманәлиев Кәрімбек Арыстанбекұлы''' – Филология ғылымдарының докторы, профессор, ҚР ҰҒА толық мүшесі.
# '''Қыдырәлі Дархан Қуандықұлы''' – ҚР Парламенті Сенатының депутаты.
# '''Қыдырбаева Дания Сәлімбайқызы''' – Жетісу облысы қоғамдық кеңесінің мүшесі.
# '''Мамбетбай Қайрат Жолдыбайұлы''' – Қоғам қайраткері, дінтанушы.
# '''Мурадов Ахмет Сейдарахманович''' – «Вайнах» қауымдастығының тең төрағасы.
# '''Мұстафина Әлия Құсайынқызы''' – ҚР Президенті Архивінің директоры.
# '''Нурумов Шаймардан Усаинович''' – Қазақстан ұйғырларының республикалық этномәдени орталығының төрағасы.
# '''Нұрғазиева Бану Ғаниқызы''' – Қазақстан Азаматтық альянсының президенті.
# '''Нұржан Светқали Сабырғалиұлы''' – Ақын, филолог.
# '''Нұрмұхамедов Бөріхан Жолбарысұлы''' – Саясаттанушы.
# '''Нұров Қанат Ілияұлы''' – Қазақстан кәсіпкерлерінің құқықтарын қорғау жөніндегі уәкіл.
# '''Нұртаза Самат Русланұлы''' – ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты.
# '''Омарбекова Жанат Әнуарбекқызы''' – Қазақстан мүгедектер конфедерациясының төрағасы.
# '''Омарова Айман Мұратқызы''' – Адвокат, «Құқық қорғаушылар» қоғамдық қорының тең құрылтайшысы.
# '''Павленко Дмитрий Иванович''' – Қостанай автомобиль көлігі колледжінің басшысы.
# '''Палинка Надежда Викторовна''' – «Aзаттық рухы» агенттігінің тілшісі.
# '''Перуашев Азат Тұрлыбекұлы''' – «Ақ жол» партиясының төрағасы, Мәжілістегі фракция жетекшісі.
# '''Пириев Аскер Аллавердиевич''' – «Ахыска» түрік этномәдени орталығы» РҚБ Астана қаласы филиалының төрағасы.
# '''Пономарев Сергей Михайлович''' – Мәжіліс депутаты.
# '''Пулатов Шерзод Аббозович''' – Астана қаласы «Өзбек этномәдени орталығы» ҚБ төрағасы.
# '''Рау Альберт Павлович''' – ҚР Парламенті Мәжілісі Төрағасының орынбасары.
# '''Рожин Максим Николаевич''' – ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты.
# '''Рысмамбетов Расул Ибрагимұлы''' – Қаржыгер, NAC Analytica төрағасы.
# '''Сабильянов Нұртай Салихұлы''' – ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты.
# '''Саиров Ерлан Бияхметұлы''' – ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты.
# '''Сарым Айдос Әміроллаұлы''' – ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты.
# '''Сатыбалды Азамат''' – Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, актер.
# '''Сахариянов Қанат Ақылбайұлы''' – «Media Holding «Atameken Business» ЖШС бас директоры.
# '''Сәбден Оразалы Сәбденұлы''' – Қоғам қайраткері, экономика ғылымдарының докторы.
# '''Сәбитова Айнұр Әлімханқызы''' – «Жақсылық акселераторы: Ізгілік елшісі» ұлттық еріктілер қозғалысы» ҚБ жетекшісі.
# '''Сүлеймен Олжас Серікбайұлы''' – Жастар саясаты жөніндегі кеңестің хатшысы, Team Qazaqstan жобасының жетекшісі.
# '''Сүлейменова Айсұлу Қанатқызы''' – Пара жеңіл атлетикадан спортшы.
# '''Сүлейменова Жұлдыз Досбергенқызы''' – ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты.
# '''Сұраған Дурвудхан''' – Математик, ҚР Президентінің жанындағы ҰҒА академигі.
# '''Талаева Тәттігүл Жақсыбайқызы''' – Ақтөбе облысы Қоғамдық кеңесінің төрағасы, «Тандем» телерадиокешені» ЖШС бас директоры.
# '''Танысбай Ләззат Мұратқызы''' – «Еуразия» бірінші арнасының» бас директоры.
# '''Тау Сырымбек''' – «Respublica» партиясының тең төрағасы, «DACO-MOTORS» ЖШС директоры.
# '''Толықбай Мақсат Мәлікұлы''' – ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты.
# '''Түймебаев Жансейіт Қансейітұлы''' – Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің ректоры.
# '''Тұрсынғожаев Қайсар Болатбайұлы''' – Білім беру мәселелері бойынша сарапшы.
# '''Усанова Руфина Касымовна''' – «Туған тел» Алматы облыстық татар мәдени орталығы» ҚБ төрағасы.
# '''Фазылжанова Анар Мұратқызы''' – А.Байтұрсынов атындағы Тіл білімі институтының директоры.
# '''Худяков Сергей Герольдович''' – Солтүстік Қазақстан облысы Қоғамдық кеңесінің мүшесі.
# '''Чеботарев Андрей Евгеньевич''' – «Альтернатива» өзекті зерттеулер орталығының директоры.
# '''Шағыртаев Имамзада Қуанышбайұлы''' – Қазақстанның Еңбек Ері, Қызылорда облысы қоғамдық кеңесінің мүшесі.
# '''Шаталов Никита Сергеевич''' – ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты.
# '''Шашкова Любовь Константиновна''' – Ақын, аудармашы, әдебиет сыншысы.
# '''Шибұтов Марат Мақсұмұлы''' – Алматы қаласы Қоғамдық кеңесінің мүшесі, саясаттанушы.
# '''Шин Юрий Германович''' – Қазақстан халқы Ассамблеясының мүшесі.
# '''Шұқыжанова Алма Сайдахметқызы''' – Қазақстанның Еңбек Ері, Семей қаласындағы №7 мектеп-лицейінің мұғалімі.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Қазақстан президенті жанындағы кеңесші органдар]]</text>
      <sha1>sdl6041rdga5b584e2hlxingd3wxatt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Уикипедия:Ең көп қаралған 1000 бет</title>
    <ns>4</ns>
    <id>775564</id>
    <revision>
      <id>3631680</id>
      <parentid>3631297</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T03:05:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ArystanbekBot</username>
        <id>33174</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Деректерді жаңарту.</comment>
      <origin>3631680</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="732473" sha1="rkcyktgkkomp3al9um30i6faq5wf114" xml:space="preserve">{{StatInfo}}


&lt;!-- BOT:START --&gt;
{|class=&quot;standard sortable ts-stickytableheader&quot;
!N
!Бет
!Қаралу саны (соңғы 30 күнде)
!Қаралу саны (соңғы 90 күнде)
!Қаралу саны (бір жылда)
|-
|1
|[[Арнайы:Іздеу]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%86%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%83 49401]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%86%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%83 151369]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%86%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%83 282353]
|-
|2
|[[Басты бет]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D1%82 35024]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D1%82 112683]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D1%82 388730]
|-
|3
|[[Арнайы:Жуықтағы өзгерістер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%96%D1%83%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%A9%D0%B7%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 11444]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%96%D1%83%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%A9%D0%B7%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 36358]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%96%D1%83%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%A9%D0%B7%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 93005]
|-
|4
|[[Орталық Азия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 4749]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 5791]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 18581]
|-
|5
|[[Абай Құнанбайұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 3692]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 23735]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 267163]
|-
|6
|[[Әділет (партия)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 3761]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 7384]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 7384]
|-
|7
|[[КешYOU]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%88YOU 2157]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%88YOU 14956]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%88YOU 21775]
|-
|8
|[[Қазақ хандығы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 4329]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 14144]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 83854]
|-
|9
|[[Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 3217]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 6764]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 9816]
|-
|10
|[[Қазақстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 3270]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 13120]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 84263]
|-
|11
|[[Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A3%D3%99%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1495]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A3%D3%99%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 19943]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A3%D3%99%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 127337]
|-
|12
|[[Бұзаубас]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D1%81 2386]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D1%81 4673]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D1%81 7650]
|-
|13
|[[Ыбырай Алтынсарин]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 1274]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 13157]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 110424]
|-
|14
|[[Уикипедия:Уикипедия туралы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 2313]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 7481]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 22217]
|-
|15
|[[Қазақстан Республикасы мемлекеттік рәміздерінің күні]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%80%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 188]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%80%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 2610]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%80%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 5173]
|-
|16
|[[Уикипедия:Форум]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC 2193]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC 7458]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC 23843]
|-
|17
|[[Сақтар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 1683]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 6519]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 63089]
|-
|18
|[[Алматы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B 2269]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B 5637]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B 28975]
|-
|19
|[[Колледж]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B6 2105]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B6 2202]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B6 3123]
|-
|20
|[[Қазақша жыл санау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%83 1930]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%83 6878]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%83 77702]
|-
|21
|[[Қазақстан мемлекеттік рәміздері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%80%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 526]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%80%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 3953]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%80%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 23533]
|-
|22
|[[Айбек Арқабайұлы Дәдебай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%94%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9 1565]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%94%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9 4615]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%94%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9 6354]
|-
|23
|[[Мемлекет астаналары тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1483]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 9532]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 59319]
|-
|24
|[[Қазақстан қазақтарының ер есімдерінің тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5285]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 10002]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 31257]
|-
|25
|[[Дінмұхамед Ахметұлы Қонаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1350]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B5%D0%B2 6329]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B5%D0%B2 45789]
|-
|26
|[[Шәмші Қалдаяқов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D3%99%D0%BC%D1%88%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D0%BE%D0%B2 1575]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D3%99%D0%BC%D1%88%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D0%BE%D0%B2 6354]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D3%99%D0%BC%D1%88%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D0%BE%D0%B2 28412]
|-
|27
|[[Ахмет Байтұрсынұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%82%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1457]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%82%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 7962]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%82%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 121434]
|-
|28
|[[Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Әнұраны]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D3%98%D0%BD%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%8B 980]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D3%98%D0%BD%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%8B 4155]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D3%98%D0%BD%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%8B 37066]
|-
|29
|[[Күнделік.кз]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA.%D0%BA%D0%B7 576]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA.%D0%BA%D0%B7 9670]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA.%D0%BA%D0%B7 106742]
|-
|30
|[[Қазақстан қазақтарының әйел есімдерінің тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 3922]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 7752]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 31081]
|-
|31
|[[Бауыржан Момышұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BC%D1%8B%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1760]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BC%D1%8B%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B 13335]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BC%D1%8B%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B 116442]
|-
|32
|[[Қазақстан Республикасының Конституциясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 2104]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 6607]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 49625]
|-
|33
|[[Алтын Орда]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 1454]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 4499]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 35749]
|-
|34
|[[Әлихан Нұрмұхамедұлы Бөкейханов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 811]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 6466]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 58920]
|-
|35
|[[Қазақ хандары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1108]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 5242]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 39221]
|-
|36
|[[Шыңғыс хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1449]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 5711]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 63904]
|-
|37
|[[Жоба:Уики-көктем 2026]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D0%B1%D0%B0%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8-%D0%BA%D3%A9%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BC_2026 52]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D0%B1%D0%B0%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8-%D0%BA%D3%A9%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BC_2026 10954]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D0%B1%D0%B0%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8-%D0%BA%D3%A9%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BC_2026 13679]
|-
|38
|[[Қазақ рулары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2272]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 6240]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 36743]
|-
|39
|[[Үйсін мемлекеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%AE%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 891]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 3817]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%AE%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 32083]
|-
|40
|[[Уикипедия:Жауапкершіліктен бас тарту]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83 1553]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83 4265]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83 10699]
|-
|41
|[[Әл-Фатиха сүресі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%85%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1458]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%85%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 4623]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%85%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 24258]
|-
|42
|[[Табын]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD 1482]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD 3435]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD 13289]
|-
|43
|[[Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D1%88%D2%BB%D2%AF%D1%80_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1055]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D1%88%D2%BB%D2%AF%D1%80_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 5241]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D1%88%D2%BB%D2%AF%D1%80_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 27786]
|-
|44
|[[Ұлы Жібек жолы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 708]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 5285]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 43035]
|-
|45
|[[Ақыр заман]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%8B%D1%80_%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD 1610]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%8B%D1%80_%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD 1729]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%8B%D1%80_%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD 2946]
|-
|46
|[[Мұхтар Омарханұлы Әуезов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B2 1056]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B2 7657]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B2 65857]
|-
|47
|[[Қазақ тіліндегі жыл айларының атауларының мағынасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 1357]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 4374]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 23130]
|-
|48
|[[Рафаил Иосифович Розенсон]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D1%84%D0%B0%D0%B8%D0%BB_%D0%98%D0%BE%D1%81%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A0%D0%BE%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%BE%D0%BD 163]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D1%84%D0%B0%D0%B8%D0%BB_%D0%98%D0%BE%D1%81%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A0%D0%BE%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%BE%D0%BD 1515]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D1%84%D0%B0%D0%B8%D0%BB_%D0%98%D0%BE%D1%81%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A0%D0%BE%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%BE%D0%BD 1630]
|-
|49
|[[Мұхаммед]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4 1582]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4 4636]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4 29541]
|-
|50
|[[Абай жолы (роман)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 1111]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 6511]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 38184]
|-
|51
|[[Қазақстан Құрылтайы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9%D1%8B 2669]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9%D1%8B 4779]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9%D1%8B 5263]
|-
|52
|[[Желтоқсан көтерілісі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 642]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 4623]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 58544]
|-
|53
|[[Қоңырат]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82 1629]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82 4923]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82 23524]
|-
|54
|[[Наймандар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 1858]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 4563]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 26578]
|-
|55
|[[Махаббат, қызық мол жылдар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B1%D0%B0%D1%82%2C_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%BE%D0%BB_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80 1109]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B1%D0%B0%D1%82%2C_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%BE%D0%BB_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80 4233]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B1%D0%B0%D1%82%2C_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%BE%D0%BB_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80 23786]
|-
|56
|[[Баланы қырқынан шығару]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83 1317]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83 4376]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83 29552]
|-
|57
|[[Жылқы еті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%B5%D1%82%D1%96 1363]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%B5%D1%82%D1%96 1448]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%B5%D1%82%D1%96 1754]
|-
|58
|[[Алланың есімдері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 1591]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 3602]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 20362]
|-
|59
|[[Қаныш Имантайұлы Сәтбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 946]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 7561]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 99812]
|-
|60
|[[Мүшел жас]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB_%D0%B6%D0%B0%D1%81 1683]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB_%D0%B6%D0%B0%D1%81 4506]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB_%D0%B6%D0%B0%D1%81 20865]
|-
|61
|[[Қарақұрт]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%82 1593]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%82 2444]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%82 5256]
|-
|62
|[[Жылқы малының атаулары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1366]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 4537]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 35918]
|-
|63
|[[Қасым хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1071]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 5026]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 35208]
|-
|64
|[[Міржақып Дулатұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1040]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 6277]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 84590]
|-
|65
|[[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1440]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5366]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2 26220]
|-
|66
|[[:Сурет:Caspar David Friedrich - Wanderer above the sea of fog.jpg]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3ACaspar_David_Friedrich_-_Wanderer_above_the_sea_of_fog.jpg 2]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3ACaspar_David_Friedrich_-_Wanderer_above_the_sea_of_fog.jpg 1256]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3ACaspar_David_Friedrich_-_Wanderer_above_the_sea_of_fog.jpg 1276]
|-
|67
|[[Қазақ әліпбиі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B8%D1%96 1586]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B8%D1%96 5071]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B8%D1%96 28125]
|-
|68
|[[Арғын]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD 1402]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD 4965]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD 23669]
|-
|69
|[[Тұрсынғали Тұрымұлы Алагөзов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2 1080]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2 5441]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2 9498]
|-
|70
|[[Қазақстан тарихы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 1166]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 4585]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 31187]
|-
|71
|[[Мұқағали Сүлейменұлы Мақатаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 983]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 6153]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 77139]
|-
|72
|[[Әлемнің жеті кереметі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 1075]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 6447]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 64209]
|-
|73
|[[Футболдан 2026 жылғы әлем чемпионаты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%87%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 13]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%87%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 1181]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%87%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 1181]
|-
|74
|[[АҚШ штаттарының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1177]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 3814]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 17853]
|-
|75
|[[Аманат (партия)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 1116]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 2527]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 7461]
|-
|76
|[[Жер аумағы бойынша мемлекеттер және тәуелді аймақтар тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D1%83%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1027]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D1%83%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 4623]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D1%83%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 34741]
|-
|77
|[[Қазақ ұлттық университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1556]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 3972]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 15761]
|-
|78
|[[Кенесары хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1918]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 4877]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 34865]
|-
|79
|[[Мөлдір Әуелбекова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D1%96%D1%80_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 320]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D1%96%D1%80_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 5004]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D1%96%D1%80_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 8087]
|-
|80
|[[Түрік қағанаты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 711]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 3989]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 54949]
|-
|81
|[[Абылай хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1838]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 5731]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 59036]
|-
|82
|[[Шәкәрім Құдайбердіұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D3%99%D0%BA%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1049]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D3%99%D0%BA%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 6800]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D3%99%D0%BA%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 50407]
|-
|83
|[[Күл ауруы уыты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BB_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D1%8B_%D1%83%D1%8B%D1%82%D1%8B 1130]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BB_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D1%8B_%D1%83%D1%8B%D1%82%D1%8B 1139]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BB_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D1%8B_%D1%83%D1%8B%D1%82%D1%8B 1325]
|-
|84
|[[Қожа Ахмет Ясауи кесенесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 952]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 8676]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 50331]
|-
|85
|[[Туыстық атаулары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1287]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 3993]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 27554]
|-
|86
|[[Мейрамбек Әбіләшімұлы Бесбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D3%99%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 740]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D3%99%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 3306]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D3%99%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 13494]
|-
|87
|[[Футболдан әлем чемпионаты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%87%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 1626]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%87%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 2631]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%87%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 5105]
|-
|88
|[[Түркілер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 1129]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 1900]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 11816]
|-
|89
|[[Өзбекәлі Жәнібеков]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 915]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 7399]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 33479]
|-
|90
|[[Сұңғыла]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D0%BB%D0%B0 1027]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D0%BB%D0%B0 4005]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D0%BB%D0%B0 8605]
|-
|91
|[[1916 жылғы Қазақстандағы ұлт-азаттық көтеріліс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=1916_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81 651]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=1916_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81 3565]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=1916_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81 31885]
|-
|92
|[[Қазақстан қазақтарының аттас-тектестер тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%81-%D1%82%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 381]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%81-%D1%82%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 3936]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%81-%D1%82%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 11962]
|-
|93
|[[Астана]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0 1150]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0 5494]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0 36122]
|-
|94
|[[Санжар Керімбай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9 727]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9 3140]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9 13065]
|-
|95
|[[Мұхтар Шаханов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 812]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 45808]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 72072]
|-
|96
|[[Жанар Асылбекқызы Дұғалова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%90%D1%81%D1%8B%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D2%B1%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 436]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%90%D1%81%D1%8B%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D2%B1%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 2125]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%90%D1%81%D1%8B%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D2%B1%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 3681]
|-
|97
|[[Әмір Темір]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80 814]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80 4832]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80 30113]
|-
|98
|[[Қазақстан аудандары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 936]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 3304]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 29358]
|-
|99
|[[Қажымұқан Мұңайтпасұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D2%A3%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%BF%D0%B0%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 849]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D2%A3%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%BF%D0%B0%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 5083]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D2%A3%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%BF%D0%B0%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 40171]
|-
|100
|[[Қазақстан қалалары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1083]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 3690]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 23707]
|-
|101
|[[Әлкей Хақанұлы Марғұлан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD 727]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD 3913]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD 21167]
|-
|102
|[[Қожа Ахмет Ясауи]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8 1215]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8 4617]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8 46432]
|-
|103
|[[Ермұхамед Мәулен]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%9C%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D0%BD 1638]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%9C%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D0%BD 2149]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%9C%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D0%BD 3478]
|-
|104
|[[Қола дәуірі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 552]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 2802]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 29419]
|-
|105
|[[Құран]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD 1239]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD 2395]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD 11018]
|-
|106
|[[Әпике Кәріпқызы Әбенова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BF%D0%B8%D0%BA%D0%B5_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%98%D0%B1%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 952]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BF%D0%B8%D0%BA%D0%B5_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%98%D0%B1%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 966]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BF%D0%B8%D0%BA%D0%B5_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%98%D0%B1%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 966]
|-
|107
|[[Екінші дүниежүзілік соғыс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 805]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 4012]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 23524]
|-
|108
|[[Махамбет Өтемісұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 693]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 4152]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 54662]
|-
|109
|[[Алаш партиясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 542]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 3752]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 38983]
|-
|110
|[[Қадыр Мырза Әлі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D3%98%D0%BB%D1%96 509]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D3%98%D0%BB%D1%96 4265]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D3%98%D0%BB%D1%96 24851]
|-
|111
|[[Қ]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A 1021]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A 2791]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A 8665]
|-
|112
|[[Алматы облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 918]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2781]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 17157]
|-
|113
|[[Жеті жарғы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B 804]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B 7361]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B 29632]
|-
|114
|[[Жасуша]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%88%D0%B0 886]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%88%D0%B0 1983]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%88%D0%B0 29882]
|-
|115
|[[Талқылау:Әйел дирижёрлер (тізім)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%3A%D3%98%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B4%D0%B8%D1%80%D0%B8%D0%B6%D1%91%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 904]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%3A%D3%98%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B4%D0%B8%D1%80%D0%B8%D0%B6%D1%91%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 905]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%3A%D3%98%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B4%D0%B8%D1%80%D0%B8%D0%B6%D1%91%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 905]
|-
|116
|[[:Санат:Қазақстан әншілері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1369]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 2832]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 12527]
|-
|117
|[[Төрехан Айдарханұлы Сабырхан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD 870]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD 2267]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD 24661]
|-
|118
|[[Әлімұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B 929]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2927]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B 15105]
|-
|119
|[[Уикипедия:Видео сабақтар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%92%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BE_%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 632]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%92%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BE_%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 2851]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%92%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BE_%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 6013]
|-
|120
|[[Салауат]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82 1036]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82 3448]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82 21841]
|-
|121
|[[Жыныстық қатынас]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 936]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 2772]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 8693]
|-
|122
|[[Ғабит Әбдімажитұлы Сыздықбеков]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BC%D0%B0%D0%B6%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 1210]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BC%D0%B0%D0%B6%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 2357]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BC%D0%B0%D0%B6%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 8889]
|-
|123
|[[Ғұндар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 437]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 4096]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 39109]
|-
|124
|[[Қаракесек (Арғын)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD%29 1240]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD%29 2880]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD%29 12786]
|-
|125
|[[Ақ Орда (мемлекет)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9B_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%29 690]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%29 2934]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9B_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%29 32094]
|-
|126
|[[Ұлы Отан соғысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 458]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 6685]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 23515]
|-
|127
|[[Уикипедия:Telegram]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3ATelegram 587]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3ATelegram 2849]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3ATelegram 5737]
|-
|128
|[[Қазақ батырлар тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 873]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 3903]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 29371]
|-
|129
|[[Құмырсқалар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BC%D1%8B%D1%80%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 875]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BC%D1%8B%D1%80%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 1367]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BC%D1%8B%D1%80%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 9075]
|-
|130
|[[Уикипедия:Қауым порталы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BC_%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B 704]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BC_%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B 3131]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BC_%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B 8524]
|-
|131
|[[Адай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9 1013]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9 2921]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9 15997]
|-
|132
|[[Қазақ хандығының құрылуы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 1488]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 4037]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 25075]
|-
|133
|[[Түркістан облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 890]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 3062]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 19066]
|-
|134
|[[Елім-ай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D0%BB%D1%96%D0%BC-%D0%B0%D0%B9 843]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D0%BB%D1%96%D0%BC-%D0%B0%D0%B9 2187]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D0%BB%D1%96%D0%BC-%D0%B0%D0%B9 5609]
|-
|135
|[[Қазақ шежірелерінің тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 958]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 3317]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 16421]
|-
|136
|[[Тас дәуірі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 507]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 2707]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 31995]
|-
|137
|[[Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 913]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 2599]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 7472]
|-
|138
|[[Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Шекара қызметі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%A8%D0%B5%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 826]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%A8%D0%B5%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 1865]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%A8%D0%B5%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 3737]
|-
|139
|[[Уикипедия:Форум/Басқалар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%91%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 761]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%91%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 2485]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%91%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 5505]
|-
|140
|[[Шығыс Қазақстан облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 753]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2664]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 19082]
|-
|141
|[[Қазақ тілі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 1032]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 3126]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 15613]
|-
|142
|[[Мағжан Бекенұлы Жұмабаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1079]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 4627]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 54044]
|-
|143
|[[Дәрілік өсімдіктер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 950]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 1695]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 8565]
|-
|144
|[[Ысты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B 821]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B 2637]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B 11363]
|-
|145
|[[Уикипедия:Анықтама]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%BD%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 772]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%BD%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 3490]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%BD%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 9284]
|-
|146
|[[Сәкен Сейфуллин]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%84%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD 576]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%84%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD 3857]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%84%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD 35419]
|-
|147
|[[Ғабит Махмұтұлы Мүсірепов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D0%B2 1219]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D0%B2 5345]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D0%B2 23249]
|-
|148
|[[Қазақстан туы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D1%83%D1%8B 442]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D1%83%D1%8B 2202]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D1%83%D1%8B 18682]
|-
|149
|[[Албан руы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%80%D1%83%D1%8B 942]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%80%D1%83%D1%8B 2797]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%80%D1%83%D1%8B 14132]
|-
|150
|[[Ботай мәдениеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 1085]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 3079]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 27601]
|-
|151
|[[Қазақтың боғауыз сөздері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 1102]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 3144]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 12787]
|-
|152
|[[Жеті қазына]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BD%D0%B0 1046]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BD%D0%B0 2982]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BD%D0%B0 21278]
|-
|153
|[[Вегетативтік көбею]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%92%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%B2%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D3%A9%D0%B1%D0%B5%D1%8E 826]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%92%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%B2%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D3%A9%D0%B1%D0%B5%D1%8E 3256]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%92%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%B2%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D3%A9%D0%B1%D0%B5%D1%8E 4067]
|-
|154
|[[Әбіш Кекілбайұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88_%D0%9A%D0%B5%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 639]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88_%D0%9A%D0%B5%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 3032]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88_%D0%9A%D0%B5%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 26468]
|-
|155
|[[Жамбыл Жабайұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 649]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 3032]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 47606]
|-
|156
|[[Қаңлылар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 916]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 3604]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 30202]
|-
|157
|[[Құйынды мекен (телехикая)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 452]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 1466]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 4149]
|-
|158
|[[Қазақстан мерекелері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 682]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 2597]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 5996]
|-
|159
|[[Уикипедия:Форум/Қателер туралы хабарлау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D2%9A%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%83 690]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D2%9A%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%83 3104]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D2%9A%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%83 7314]
|-
|160
|[[Қазақстанның автомобиль нөмірлері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%BD%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1106]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%BD%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 2670]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%BD%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 11854]
|-
|161
|[[Жаныс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81 892]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81 2636]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81 11706]
|-
|162
|[[Берел қорымы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BB_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BC%D1%8B 396]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BB_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BC%D1%8B 1584]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BB_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BC%D1%8B 15872]
|-
|163
|[[Ілияс Жансүгіров]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%81%D2%AF%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 631]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%81%D2%AF%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 4569]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%81%D2%AF%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 43426]
|-
|164
|[[Қазақстан жол белгілері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1511]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 3819]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 17845]
|-
|165
|[[Кәмшат Жолдыбаева]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D3%99%D0%BC%D1%88%D0%B0%D1%82_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 295]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%99%D0%BC%D1%88%D0%B0%D1%82_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 2514]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D3%99%D0%BC%D1%88%D0%B0%D1%82_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 4902]
|-
|166
|[[Қабанбай батыр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 795]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 3039]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 22997]
|-
|167
|[[Дулат]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82 886]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82 2750]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82 16421]
|-
|168
|[[Кемпірқосақ (сөз)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D1%96%D1%80%D2%9B%D0%BE%D1%81%D0%B0%D2%9B_%28%D1%81%D3%A9%D0%B7%29 991]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D1%96%D1%80%D2%9B%D0%BE%D1%81%D0%B0%D2%9B_%28%D1%81%D3%A9%D0%B7%29 1150]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D1%96%D1%80%D2%9B%D0%BE%D1%81%D0%B0%D2%9B_%28%D1%81%D3%A9%D0%B7%29 2063]
|-
|169
|[[Ұлытау облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 928]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2566]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 12085]
|-
|170
|[[Хақназар хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 728]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 2619]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 20373]
|-
|171
|[[Ақтабан шұбырынды]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D2%B1%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B 388]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D2%B1%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B 2096]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D2%B1%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B 17259]
|-
|172
|[[Қазақстан жоғарғы оқу орындарының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D1%83_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1505]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D1%83_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2955]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D1%83_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 10564]
|-
|173
|[[Қазақша Уикипедия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 786]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 2526]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 8417]
|-
|174
|[[Біріккен Ұлттар Ұйымы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 544]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 3513]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 24161]
|-
|175
|[[Қазақстан әкімшілік бірліктері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 818]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 2932]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 23358]
|-
|176
|[[Мұстафа Шоқай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B9 561]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B9 3146]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B9 26651]
|-
|177
|[[Қыпшақтар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 817]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 2811]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 26267]
|-
|178
|[[Семей полигоны]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9_%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D0%BD%D1%8B 524]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9_%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D0%BD%D1%8B 4873]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9_%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D0%BD%D1%8B 28239]
|-
|179
|[[Көшпенділер (трилогия)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80_%28%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%29 639]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80_%28%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%29 2220]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80_%28%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%29 14273]
|-
|180
|[[Ғабиден Мұстафин]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B8%D0%BD 540]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B8%D0%BD 2288]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B8%D0%BD 9970]
|-
|181
|[[Алаш партиясы программасының жобасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D0%BE%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 715]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D0%BE%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 814]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D0%BE%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 1746]
|-
|182
|[[Төле би]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 663]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 2723]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 28362]
|-
|183
|[[Әбу Насыр Әл-Фараби]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D1%83_%D0%9D%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80_%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8 578]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D1%83_%D0%9D%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80_%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8 3608]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D1%83_%D0%9D%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80_%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8 65428]
|-
|184
|[[Қоңыр әулие үңгірі (Павлодар облысы)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96_%28%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 927]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96_%28%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 2101]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96_%28%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 4831]
|-
|185
|[[:Санат:Африка елдері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 693]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 2102]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 9418]
|-
|186
|[[Криштиану Роналду]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D1%80%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D1%83_%D0%A0%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%83 1228]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D1%80%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D1%83_%D0%A0%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%83 2455]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D1%80%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D1%83_%D0%A0%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%83 9067]
|-
|187
|[[Ресей]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9 873]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9 2812]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9 17524]
|-
|188
|[[Әбілқайыр хан (Кіші жүз)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%28%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%29 643]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%28%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%29 2491]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%28%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%29 28435]
|-
|189
|[[Қазақ әдебиеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 819]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 1879]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 8135]
|-
|190
|[[Америка Құрама Штаттары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D0%A8%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 709]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D0%A8%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 2758]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D0%A8%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 19457]
|-
|191
|[[Тың игеру]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D1%8B%D2%A3_%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%83 275]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D1%8B%D2%A3_%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%83 1716]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D1%8B%D2%A3_%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%83 12084]
|-
|192
|[[Қытай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9 1597]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9 3842]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9 22575]
|-
|193
|[[Рауан Кенжеханұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BD_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 568]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BD_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1001]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BD_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1422]
|-
|194
|[[Домбыра]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0 1075]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0 3985]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0 21740]
|-
|195
|[[Ұлпан (роман)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 583]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 2794]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 40657]
|-
|196
|[[Қарағанды облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 619]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2118]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 13592]
|-
|197
|[[Арыстанбаб]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B1 627]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B1 3317]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B1 13182]
|-
|198
|[[Сіргелі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%96 792]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%96 2644]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%96 12468]
|-
|199
|[[Жасанды интеллект]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82 695]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82 3741]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82 33085]
|-
|200
|[[Ақан сері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96 533]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96 2305]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96 16672]
|-
|201
|[[Қыша]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D1%88%D0%B0 862]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D1%88%D0%B0 934]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D1%88%D0%B0 1295]
|-
|202
|[[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 919]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 4131]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 27619]
|-
|203
|[[Қазақтар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 1874]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 3676]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 17419]
|-
|204
|[[Жанар Мерғалиқызы Айжанова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D0%B5%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1097]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D0%B5%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 2183]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D0%B5%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 8309]
|-
|205
|[[Конго-Қырым геморрагиялық қызбасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B3%D0%BE-%D2%9A%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%B3%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D1%80%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 644]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B3%D0%BE-%D2%9A%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%B3%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D1%80%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 1525]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B3%D0%BE-%D2%9A%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%B3%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D1%80%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 3840]
|-
|206
|[[Бесін намазы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 860]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 2189]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 19162]
|-
|207
|[[Ежелгі дәуірдегі Қазақстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 474]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1758]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 17372]
|-
|208
|[[Шежіре]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5 480]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5 2097]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5 14561]
|-
|209
|[[Шөмекей]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D3%A9%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9 807]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D3%A9%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9 2179]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D3%A9%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9 9807]
|-
|210
|[[Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1176]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 4703]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 16224]
|-
|211
|[[Орбұлақ шайқасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B1%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 589]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B1%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 2844]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B1%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 15972]
|-
|212
|[[Үлгі:ПозКарта Қазақстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9F%D0%BE%D0%B7%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 693]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9F%D0%BE%D0%B7%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 2108]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9F%D0%BE%D0%B7%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 12096]
|-
|213
|[[Ақтөбе]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5 1070]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5 2466]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5 12300]
|-
|214
|[[Қасым ханның қасқа жолы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 510]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 1519]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 12096]
|-
|215
|[[Кіші жүз]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 872]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 2602]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 16084]
|-
|216
|[[Күй]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%B9 675]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%B9 1110]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%B9 5565]
|-
|217
|[[Беғазы-Дәндібай мәдениеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B-%D0%94%D3%99%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 500]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B-%D0%94%D3%99%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 1690]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B-%D0%94%D3%99%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 15646]
|-
|218
|[[Аңырақай шайқасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 767]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 2519]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 19175]
|-
|219
|[[Қайрат Нұртас]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81 855]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81 2519]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81 12084]
|-
|220
|[[Қазақтың салт-дәстүрлері (тізім)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 568]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 3872]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 57050]
|-
|221
|[[Мұхтар Мұқанұлы Мағауин]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%83%D0%B8%D0%BD 831]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%83%D0%B8%D0%BD 4645]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%83%D0%B8%D0%BD 24708]
|-
|222
|[[Бесеудің хаты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%83%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D1%85%D0%B0%D1%82%D1%8B 931]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%83%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D1%85%D0%B0%D1%82%D1%8B 6570]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%83%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D1%85%D0%B0%D1%82%D1%8B 28098]
|-
|223
|[[Дина Кенжеқызы Нұрпейісова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 667]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1775]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 10955]
|-
|224
|[[Келінжан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D0%BD 605]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D0%BD 1639]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D0%BD 11787]
|-
|225
|[[Батыр ауылдық округі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%BA%D1%80%D1%83%D0%B3%D1%96 640]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%BA%D1%80%D1%83%D0%B3%D1%96 667]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%BA%D1%80%D1%83%D0%B3%D1%96 814]
|-
|226
|[[Жүсіпбек Аймауытов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%82%D0%BE%D0%B2 387]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%82%D0%BE%D0%B2 2792]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%82%D0%BE%D0%B2 29976]
|-
|227
|[[Kaspi Bank]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=Kaspi_Bank 717]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=Kaspi_Bank 1055]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=Kaspi_Bank 4154]
|-
|228
|[[Қожа]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0 623]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0 2554]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0 14002]
|-
|229
|[[Нұрлыбек Машбекұлы Нәлібаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D0%B0%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 583]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D0%B0%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 3747]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D0%B0%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 6776]
|-
|230
|[[Қарахан мемлекеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 471]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 4101]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 32945]
|-
|231
|[[Жошы хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 482]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 2077]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 15644]
|-
|232
|[[Ел тізімі (жалпы қабылданған атаулар)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D0%BB_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%28%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%29 813]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D0%BB_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%28%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%29 2043]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D0%BB_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%28%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%29 10686]
|-
|233
|[[Уикипедия:Уикипедияға қош келдіңіз!]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D0%BE%D1%88_%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%A3%D1%96%D0%B7%21 652]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D0%BE%D1%88_%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%A3%D1%96%D0%B7%21 1654]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D0%BE%D1%88_%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%A3%D1%96%D0%B7%21 3756]
|-
|234
|[[Асқазан аурулары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 670]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2275]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 20260]
|-
|235
|[[Қазақстандағы ұжымдастыру]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 186]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 1489]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 11461]
|-
|236
|[[Өзбекстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 612]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 2218]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 14461]
|-
|237
|[[Ұлы жүз]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 747]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 2211]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 15633]
|-
|238
|[[Олжас Омарұлы Сүлейменов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D1%81_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 371]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D1%81_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 3752]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D1%81_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 16548]
|-
|239
|[[Халық саны бойынша мемлекеттер және тәуелді аймақтар тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 783]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2671]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 29323]
|-
|240
|[[Орта жүз]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 661]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 1912]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 13144]
|-
|241
|[[Ұрыс хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%B0%D1%80%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 589]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D1%80%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1346]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%B0%D1%80%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 7638]
|-
|242
|[[Жеті ата]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B0%D1%82%D0%B0 634]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B0%D1%82%D0%B0 2116]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B0%D1%82%D0%B0 15184]
|-
|243
|[[Исламдағы жыныстық өмір әдебі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D1%96 900]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D1%96 2399]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D1%96 15087]
|-
|244
|[[Уикипедия:Талқылау легі/Flow]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83_%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D1%96%2FFlow 423]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83_%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D1%96%2FFlow 2470]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83_%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D1%96%2FFlow 5402]
|-
|245
|[[Ерлан Тынымбайұлы Қарин]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 1157]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 1781]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 5790]
|-
|246
|[[Гүлнұр Манатқызы Оразымбетова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BD%D2%B1%D1%80_%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 262]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BD%D2%B1%D1%80_%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 4207]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BD%D2%B1%D1%80_%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 7606]
|-
|247
|[[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B 435]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B 2772]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B 22991]
|-
|248
|[[ALEM (Ninety One)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=ALEM_%28Ninety_One%29 729]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=ALEM_%28Ninety_One%29 2102]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=ALEM_%28Ninety_One%29 14668]
|-
|249
|[[Айқын Төлепберген]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%BD_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD 468]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%BD_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD 1943]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%BD_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD 6199]
|-
|250
|[[Шығанақ Берсиев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D2%9B_%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D0%B5%D0%B2 556]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D2%9B_%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D0%B5%D0%B2 1196]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D2%9B_%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D0%B5%D0%B2 4103]
|-
|251
|[[Оливер Три]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80_%D0%A2%D1%80%D0%B8 853]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80_%D0%A2%D1%80%D0%B8 994]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80_%D0%A2%D1%80%D0%B8 994]
|-
|252
|[[Қабдеш Жұмаділов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D0%B5%D1%88_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2 385]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D0%B5%D1%88_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2 2932]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D0%B5%D1%88_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2 16513]
|-
|253
|[[Абсорбция]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D1%81%D0%BE%D1%80%D0%B1%D1%86%D0%B8%D1%8F 611]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D1%81%D0%BE%D1%80%D0%B1%D1%86%D0%B8%D1%8F 636]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D1%81%D0%BE%D1%80%D0%B1%D1%86%D0%B8%D1%8F 1297]
|-
|254
|[[Руслан Тай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A0%D1%83%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D0%B9 792]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D1%83%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D0%B9 1948]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A0%D1%83%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D0%B9 3796]
|-
|255
|[[Қазақстан Республикасының Тәуелсіздік күні]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 661]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 4325]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 60392]
|-
|256
|[[Төлеңгіттер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80 652]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80 1352]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80 6346]
|-
|257
|[[Жұмабек Ахметұлы Тәшенов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D3%99%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 599]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D3%99%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2503]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D3%99%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 15839]
|-
|258
|[[Прожектор]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9F%D1%80%D0%BE%D0%B6%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80 600]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D1%80%D0%BE%D0%B6%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80 616]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9F%D1%80%D0%BE%D0%B6%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80 665]
|-
|259
|[[1930—1933 жылдардағы Қазақстандағы ашаршылық]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=1930%E2%80%941933_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 494]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=1930%E2%80%941933_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 2724]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=1930%E2%80%941933_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 16689]
|-
|260
|[[Бэкрумс (фильм)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D1%8D%D0%BA%D1%80%D1%83%D0%BC%D1%81_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 170]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D1%8D%D0%BA%D1%80%D1%83%D0%BC%D1%81_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 643]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D1%8D%D0%BA%D1%80%D1%83%D0%BC%D1%81_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 643]
|-
|261
|[[Еуропа]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0 508]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0 2895]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0 24992]
|-
|262
|[[Баян Мақсатқызы Алагөзова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D1%81%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2%D0%B0 272]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D1%81%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2%D0%B0 4184]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D1%81%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2%D0%B0 9274]
|-
|263
|[[Байбақты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 660]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 1816]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 8213]
|-
|264
|[[Халықаралық балаларды қорғау күні]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 16]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 1011]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 1284]
|-
|265
|[[Етеккір]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%BA%D1%96%D1%80 589]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%BA%D1%96%D1%80 1857]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%BA%D1%96%D1%80 14991]
|-
|266
|[[Академик Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BA_%D0%95.%D0%90._%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 592]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BA_%D0%95.%D0%90._%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 2236]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BA_%D0%95.%D0%90._%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 9342]
|-
|267
|[[Ұстаз (цифрлық платформа)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B7_%28%D1%86%D0%B8%D1%84%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%29 428]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B7_%28%D1%86%D0%B8%D1%84%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%29 1606]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B7_%28%D1%86%D0%B8%D1%84%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%29 2782]
|-
|268
|[[:Санат:Қазақ батырлары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 590]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1568]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 7525]
|-
|269
|[[Жетісу облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 654]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1940]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 10596]
|-
|270
|[[Бауыржан Сабзалұлы Ибрагимов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B7%D0%B0%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2 593]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B7%D0%B0%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2 1303]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B7%D0%B0%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2 4194]
|-
|271
|[[Нарықтық экономика қатынастары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 582]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 3218]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 3483]
|-
|272
|[[Керей хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 490]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1929]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 19565]
|-
|273
|[[Асанәлі Әшімұлы Әшімов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD%D3%99%D0%BB%D1%96_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%BE%D0%B2 529]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD%D3%99%D0%BB%D1%96_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%BE%D0%B2 2294]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD%D3%99%D0%BB%D1%96_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%BE%D0%B2 31472]
|-
|274
|[[Ақмола облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 487]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1689]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 10501]
|-
|275
|[[Шерхан Мұртазаұлы Мұртаза]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0 512]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0 5208]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0 29549]
|-
|276
|[[Зар Заман ақындары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%97%D0%B0%D1%80_%D0%97%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 393]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%97%D0%B0%D1%80_%D0%97%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 2385]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%97%D0%B0%D1%80_%D0%97%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 16493]
|-
|277
|[[Софы Қалыбекұлы Сматаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D1%84%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 523]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D1%84%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 881]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D1%84%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1774]
|-
|278
|[[Қазақстан Республикасының Ұлттық ұланы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B 1144]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B 2445]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B 7832]
|-
|279
|[[Табылды Досымов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BC%D0%BE%D0%B2 581]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BC%D0%BE%D0%B2 1849]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BC%D0%BE%D0%B2 11323]
|-
|280
|[[Қазақстан елтаңбасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 273]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 1405]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 11433]
|-
|281
|[[Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%86%D1%88%D0%BA%D1%96_%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 543]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%86%D1%88%D0%BA%D1%96_%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 1474]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%86%D1%88%D0%BA%D1%96_%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 7482]
|-
|282
|[[Маңғыстау облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 467]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2351]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 13586]
|-
|283
|[[Қырғызстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 677]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 2143]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 11444]
|-
|284
|[[Қазақ ұлттық педагогикалық университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 977]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 2562]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 13149]
|-
|285
|[[Есет Көтібарұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D1%82_%D0%9A%D3%A9%D1%82%D1%96%D0%B1%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1055]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D1%82_%D0%9A%D3%A9%D1%82%D1%96%D0%B1%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2567]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D1%82_%D0%9A%D3%A9%D1%82%D1%96%D0%B1%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B 13744]
|-
|286
|[[Қазақстандағы саяси партиялар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80 794]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80 1774]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80 9757]
|-
|287
|[[Ермұхан Бекмаханұлы Бекмаханов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 244]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2973]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 20866]
|-
|288
|[[Алакөл (көл)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%28%D0%BA%D3%A9%D0%BB%29 1041]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%28%D0%BA%D3%A9%D0%BB%29 3228]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%28%D0%BA%D3%A9%D0%BB%29 12728]
|-
|289
|[[Қазақстан қорықтарының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 442]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 4977]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 39571]
|-
|290
|[[Ясин сүресі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%AF%D1%81%D0%B8%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 524]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AF%D1%81%D0%B8%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1942]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%AF%D1%81%D0%B8%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 8867]
|-
|291
|[[Өзін-өзі өлтіру]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%A8%D0%B7%D1%96%D0%BD-%D3%A9%D0%B7%D1%96_%D3%A9%D0%BB%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 537]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D0%B7%D1%96%D0%BD-%D3%A9%D0%B7%D1%96_%D3%A9%D0%BB%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 1719]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%A8%D0%B7%D1%96%D0%BD-%D3%A9%D0%B7%D1%96_%D3%A9%D0%BB%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 8363]
|-
|292
|[[Әл-Ихлас сүресі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%98%D1%85%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 622]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%98%D1%85%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1221]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%98%D1%85%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 5729]
|-
|293
|[[Жәнібек хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%85%D0%B0%D0%BD 421]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%85%D0%B0%D0%BD 2213]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%85%D0%B0%D0%BD 17128]
|-
|294
|[[Сұлтан Бейбарыс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81 635]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81 1855]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81 11799]
|-
|295
|[[Тұрар Рысқұлов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%80_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 587]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%80_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 2762]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%80_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 18289]
|-
|296
|[[Шымкент]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82 510]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82 2163]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82 14733]
|-
|297
|[[Қарақалпақстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 618]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1322]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 6238]
|-
|298
|[[Батыс Қазақстан облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 479]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 4627]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 15204]
|-
|299
|[[Sadraddin]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=Sadraddin 1284]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=Sadraddin 2220]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=Sadraddin 6458]
|-
|300
|[[Суан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D0%B0%D0%BD 565]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D0%B0%D0%BD 1749]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D0%B0%D0%BD 8609]
|-
|301
|[[Дінмұхаммед Қанатұлы Құдайбергенов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 543]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 3282]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 16190]
|-
|302
|[[Тоғыз-құмалақ]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D2%93%D1%8B%D0%B7-%D2%9B%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B 550]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D2%93%D1%8B%D0%B7-%D2%9B%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B 1855]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D2%93%D1%8B%D0%B7-%D2%9B%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B 17427]
|-
|303
|[[Дулат Тұрсынұлы Тастекей]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9 455]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9 818]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9 2131]
|-
|304
|[[Алаш партиясының бағдарламасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 261]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 1928]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 15679]
|-
|305
|[[Құрманғазы Сағырбайұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 526]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2514]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 32047]
|-
|306
|[[Сырым Датұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%94%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 365]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%94%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 5124]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%94%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 27110]
|-
|307
|[[Атырау облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 565]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1505]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 9012]
|-
|308
|[[Есім хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 457]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 2979]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 19583]
|-
|309
|[[Ақтөбе облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 521]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1981]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 12087]
|-
|310
|[[Тәуекел хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D1%85%D0%B0%D0%BD 521]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D1%85%D0%B0%D0%BD 3535]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D1%85%D0%B0%D0%BD 15793]
|-
|311
|[[Өт айдайтын дәрілер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%A8%D1%82_%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 541]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D1%82_%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 1870]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%A8%D1%82_%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 9090]
|-
|312
|[[Шанышқылы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 646]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 1713]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 8249]
|-
|313
|[[Абай облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 550]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1792]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 10682]
|-
|314
|[[Ахмет Қуанұлы Жұбанов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 385]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 4549]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 15935]
|-
|315
|[[Қазақстан Республикасының заңдары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B7%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 711]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B7%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1696]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B7%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 9847]
|-
|316
|[[Ұшқан ұя]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%B0%D1%88%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D1%8F 362]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D1%88%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D1%8F 2291]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%B0%D1%88%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D1%8F 28392]
|-
|317
|[[Алтын Орда дәуіріндегі Қазақстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 527]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 579]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1123]
|-
|318
|[[Химиялық элементтер тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 550]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1909]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 14776]
|-
|319
|[[Төре]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5 834]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5 1748]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5 7641]
|-
|320
|[[Менопауза]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D1%83%D0%B7%D0%B0 563]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D1%83%D0%B7%D0%B0 762]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D1%83%D0%B7%D0%B0 2528]
|-
|321
|[[Керей (тайпа)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 503]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 1797]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 10069]
|-
|322
|[[Заттыбек Көпбосынұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%97%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B1%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 561]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%97%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B1%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1466]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%97%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B1%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 5541]
|-
|323
|[[Биология]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B8%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 457]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B8%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 1263]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B8%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 9380]
|-
|324
|[[Жамбыл облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 629]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2037]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 12873]
|-
|325
|[[Бірінші дүниежүзілік соғыс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 380]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 2099]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 23789]
|-
|326
|[[Сөз тіркесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D1%96%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%96 599]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D1%96%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%96 1912]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D1%96%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%96 16986]
|-
|327
|[[Сәттіғұл Жанғабылұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D1%82%D1%82%D1%96%D2%93%D2%B1%D0%BB_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 103]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D1%82%D1%82%D1%96%D2%93%D2%B1%D0%BB_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 997]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D1%82%D1%82%D1%96%D2%93%D2%B1%D0%BB_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 4234]
|-
|328
|[[Еуразия ұлттық университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D1%8F_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 972]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D1%8F_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1811]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D1%8F_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 5912]
|-
|329
|[[Тоқтар Оңғарбайұлы Әубәкіров]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B1%D3%99%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 1068]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B1%D3%99%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 11090]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B1%D3%99%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 41195]
|-
|330
|[[Әсел Маратқызы Сәдуақасова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D1%81%D0%B5%D0%BB_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D0%B4%D1%83%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 527]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D1%81%D0%B5%D0%BB_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D0%B4%D1%83%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 588]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D1%81%D0%B5%D0%BB_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D0%B4%D1%83%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 829]
|-
|331
|[[Халықаралық қазақ-түрік университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 945]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1890]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 7697]
|-
|332
|[[Қой малының атаулары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B9_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 622]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B9_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2605]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B9_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 9532]
|-
|333
|[[Шашыратқы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D1%88%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B 1111]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D1%88%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B 1451]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D1%88%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B 2324]
|-
|334
|[[Жұмыс уақыты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D1%83%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%8B 940]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D1%83%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%8B 1249]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D1%83%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%8B 3352]
|-
|335
|[[Осман империясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 488]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1743]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 13072]
|-
|336
|[[Қуық түбі безінің қабынуы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D1%83%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D2%AF%D0%B1%D1%96_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D1%83%D1%8B 607]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%83%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D2%AF%D0%B1%D1%96_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D1%83%D1%8B 1842]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D1%83%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D2%AF%D0%B1%D1%96_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D1%83%D1%8B 13680]
|-
|337
|[[Аборт]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82 468]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82 1560]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82 9363]
|-
|338
|[[Мақал-мәтелдер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB-%D0%BC%D3%99%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80 973]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB-%D0%BC%D3%99%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80 1758]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB-%D0%BC%D3%99%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80 9942]
|-
|339
|[[Сұлтанмахмұт Торайғыров]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2 579]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2 3077]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2 26840]
|-
|340
|[[Қарағанды]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B 586]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B 1625]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B 8852]
|-
|341
|[[Әкелер күні]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 397]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 651]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 873]
|-
|342
|[[Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D3%98%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 538]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D3%98%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 1491]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D3%98%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 6150]
|-
|343
|[[Ерболат Беделхан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%91%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD 423]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%91%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD 1124]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%91%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD 2753]
|-
|344
|[[Шымыр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D1%80 415]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D1%80 1518]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D1%80 6792]
|-
|345
|[[Әл-Бақара сүресі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%91%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 488]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%91%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1029]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%91%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 4764]
|-
|346
|[[Түркістан (қала)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 501]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 2266]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 18284]
|-
|347
|[[Қарқаралы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 386]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 1018]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 4653]
|-
|348
|[[Жетісу]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83 433]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83 2740]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83 10128]
|-
|349
|[[Ақтау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 803]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 1810]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 9333]
|-
|350
|[[Қан мен тер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D1%80 526]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D1%80 1899]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D1%80 12527]
|-
|351
|[[Диуани лұғат ат-түрк]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D0%B8%D1%83%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D0%BB%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%82_%D0%B0%D1%82-%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BA 453]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B8%D1%83%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D0%BB%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%82_%D0%B0%D1%82-%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BA 898]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D0%B8%D1%83%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D0%BB%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%82_%D0%B0%D1%82-%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BA 4896]
|-
|352
|[[Андроново мәдениеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BE_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 460]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BE_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 2352]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BE_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 19890]
|-
|353
|[[Менің атым Қожа (хикаят)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%28%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%D1%82%29 551]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%28%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%D1%82%29 2106]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%28%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%D1%82%29 20467]
|-
|354
|[[Әлия Нұрмұхамедқызы Молдағұлова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 337]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 5747]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 23031]
|-
|355
|[[Ақбілек (роман)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BA_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 394]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BA_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 2069]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BA_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 27008]
|-
|356
|[[Киіз үй]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D2%AF%D0%B9 627]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D2%AF%D0%B9 2235]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D2%AF%D0%B9 24035]
|-
|357
|[[Қазақстан халық кеңесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%96 678]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%96 1308]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%96 1699]
|-
|358
|[[Уикипедия:Таныстыру]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 439]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 1624]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 4084]
|-
|359
|[[Қарғын (роман)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 558]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 2125]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 11094]
|-
|360
|[[Кесірткелер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%81%D1%96%D1%80%D1%82%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 452]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%81%D1%96%D1%80%D1%82%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 1105]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%81%D1%96%D1%80%D1%82%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 4783]
|-
|361
|[[Франция қалаларының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 520]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1647]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 7886]
|-
|362
|[[Жезқазған мыс кен орны]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D0%B7%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D0%BD%D1%8B 500]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D0%B7%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D0%BD%D1%8B 578]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D0%B7%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D0%BD%D1%8B 1813]
|-
|363
|[[Зат есім]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%97%D0%B0%D1%82_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 385]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%97%D0%B0%D1%82_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 3754]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%97%D0%B0%D1%82_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 26587]
|-
|364
|[[Елтаңба]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D0%BB%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0 136]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D0%BB%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0 1258]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D0%BB%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0 11598]
|-
|365
|[[Сәбит Мұқанұлы Мұқанов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 478]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2252]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 12985]
|-
|366
|[[Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 322]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 2213]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 9653]
|-
|367
|[[Таз руы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 706]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 1782]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 7299]
|-
|368
|[[Әлем елдерінің тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 545]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1909]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 12502]
|-
|369
|[[Баланы ұшықтау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%B1%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 417]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%B1%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 1312]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%B1%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 7765]
|-
|370
|[[Жапония]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F 576]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F 2310]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F 16508]
|-
|371
|[[Алаш қозғалысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 366]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1281]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 8762]
|-
|372
|[[Балқаш]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%88 889]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%88 2732]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%88 17733]
|-
|373
|[[Жаппас]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BF%D0%B0%D1%81 456]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BF%D0%B0%D1%81 1575]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BF%D0%B0%D1%81 6881]
|-
|374
|[[Қоғам]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%BC 458]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%BC 1022]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%BC 6033]
|-
|375
|[[Қызылорда облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 462]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1868]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 11465]
|-
|376
|[[Махамбет ауданы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 480]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 710]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 1769]
|-
|377
|[[Қорқыт ата]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D1%8B%D1%82_%D0%B0%D1%82%D0%B0 490]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D1%8B%D1%82_%D0%B0%D1%82%D0%B0 2097]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D1%8B%D1%82_%D0%B0%D1%82%D0%B0 37869]
|-
|378
|[[Каспий теңізі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B8%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 613]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B8%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 3300]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B8%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 21010]
|-
|379
|[[Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 626]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 2860]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 13547]
|-
|380
|[[Төрегелді Шарманұлы Шарманов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%A8%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A8%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 523]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%A8%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A8%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 670]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%A8%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A8%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1975]
|-
|381
|[[Қыз Жібек]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA 402]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA 3466]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA 30265]
|-
|382
|[[Түйе малының атаулары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 475]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1965]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 12431]
|-
|383
|[[Астана қаласының бас мешіті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82%D1%96 486]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82%D1%96 1415]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82%D1%96 6078]
|-
|384
|[[Исатай Тайманұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 432]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1589]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 15310]
|-
|385
|[[Оралхан Бөкей]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9 716]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9 3707]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9 25651]
|-
|386
|[[Жанқожа Нұрмұхамедұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B 328]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1780]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B 13524]
|-
|387
|[[Темірбек Қараұлы Жүргенов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 787]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2037]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 7567]
|-
|388
|[[Мемлекет]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82 408]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82 1040]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82 9141]
|-
|389
|[[Мата атаулары мен түрлері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 422]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1748]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 8848]
|-
|390
|[[Тәуке хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5_%D1%85%D0%B0%D0%BD 356]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5_%D1%85%D0%B0%D0%BD 4806]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5_%D1%85%D0%B0%D0%BD 23010]
|-
|391
|[[Шарын шатқалы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B 414]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B 1837]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B 10967]
|-
|392
|[[Шие]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D0%B8%D0%B5 440]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B8%D0%B5 1393]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D0%B8%D0%B5 2419]
|-
|393
|[[Еркектің жыныстық мүшесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D1%81%D1%96 397]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D1%81%D1%96 1194]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D1%81%D1%96 5858]
|-
|394
|[[Сәкен Қордабайұлы Майғазиев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B5%D0%B2 349]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B5%D0%B2 926]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B5%D0%B2 3462]
|-
|395
|[[Жұлдыз]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7 506]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7 1377]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7 8124]
|-
|396
|[[Төлеген Айбергенұлы Айбергенов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 398]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2371]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 12031]
|-
|397
|[[Уикипедия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 504]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 1508]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 4384]
|-
|398
|[[Тігін машинасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D1%96%D0%B3%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D1%88%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 547]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D1%96%D0%B3%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D1%88%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 662]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D1%96%D0%B3%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D1%88%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 1848]
|-
|399
|[[Әлмерек абыз]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%B7 525]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%B7 999]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%B7 2902]
|-
|400
|[[Сиқым]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%BC 581]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%BC 1702]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%BC 8185]
|-
|401
|[[Көңіл шай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D0%B9 521]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D0%B9 1729]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D0%B9 11186]
|-
|402
|[[Қазыбек би]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B8 590]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B8 2550]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B8 23413]
|-
|403
|[[Теміреткі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96 405]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96 1573]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96 12681]
|-
|404
|[[Қазақстан экономикасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 695]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 3150]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 9337]
|-
|405
|[[Ислам күнтізбесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D1%81%D1%96 425]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D1%81%D1%96 1312]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D1%81%D1%96 7948]
|-
|406
|[[Ұлықпан Мырзабайұлы Жолдасов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2 424]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2 1764]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2 8528]
|-
|407
|[[Қазақстан Республикасының Қарулы Күштеріндегі әскери атақтар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 406]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 1807]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 7183]
|-
|408
|[[Беріш]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%88 592]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%88 1752]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%88 8426]
|-
|409
|[[Шеркеш]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%88 1212]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%88 2447]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%88 10264]
|-
|410
|[[Атығай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%B9 569]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%B9 1294]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%B9 4239]
|-
|411
|[[Бәйдібек Қарашаұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B 651]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1905]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B 8408]
|-
|412
|[[Жалайыр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80 588]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80 1547]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80 11646]
|-
|413
|[[Дархан Амангелдіұлы Сатыбалды]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B 652]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B 2172]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B 8500]
|-
|414
|[[Сүндеттеу]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83 435]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83 980]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83 4590]
|-
|415
|[[Көңіл айту]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%83 834]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%83 1906]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%83 10601]
|-
|416
|[[1868—1870 жылдардағы қазақтардың отаршылдыққа қарсы күресі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=1868%E2%80%941870_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BE%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D2%9B%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D0%BA%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 420]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=1868%E2%80%941870_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BE%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D2%9B%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D0%BA%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1302]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=1868%E2%80%941870_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BE%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D2%9B%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D0%BA%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 5737]
|-
|417
|[[Түркия қалаларының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 390]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1277]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5650]
|-
|418
|[[Бұқар жырау Қалқаманұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 283]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2051]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 19194]
|-
|419
|[[Асу Алмабаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%83_%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 506]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%83_%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 697]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%83_%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2801]
|-
|420
|[[Күн жүйесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 393]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 1330]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 9081]
|-
|421
|[[Шыңғыс Төреқұлұлы Айтматов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%82%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 322]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%82%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 3023]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%82%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 18707]
|-
|422
|[[Халықаралық балалар күні]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 28]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 1310]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 1721]
|-
|423
|[[Ұлт-азаттық көтерілістер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 254]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 1213]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 7026]
|-
|424
|[[Сона]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BD%D0%B0 487]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BD%D0%B0 913]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BD%D0%B0 1819]
|-
|425
|[[Мәдени мұра (мемлекеттік бағдарлама)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%29 214]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%29 1541]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%29 1541]
|-
|426
|[[Қазақ агротехникалық зерттеу университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 926]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1584]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 4971]
|-
|427
|[[Қазақстан 2030]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_2030 225]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_2030 2342]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_2030 12132]
|-
|428
|[[Жусан иісі (повесть)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D1%83%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D1%96%D1%81%D1%96_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 508]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D1%83%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D1%96%D1%81%D1%96_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 1877]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D1%83%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D1%96%D1%81%D1%96_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 18849]
|-
|429
|[[Бердібек Ыдырысұлы Соқпақбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%AB%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 499]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%AB%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2354]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%AB%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 21356]
|-
|430
|[[Алаш Орда]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 307]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 1529]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 15409]
|-
|431
|[[:Санат:Алфавит бойынша өзендер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D0%BB%D1%84%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%82_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80 476]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D0%BB%D1%84%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%82_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80 1357]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D0%BB%D1%84%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%82_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80 9353]
|-
|432
|[[Әскери қызмет]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82 599]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82 1284]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82 3642]
|-
|433
|[[Қазақтың балаға ат қою рәсімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D0%BE%D1%8E_%D1%80%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BC%D1%96 400]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D0%BE%D1%8E_%D1%80%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BC%D1%96 1158]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D0%BE%D1%8E_%D1%80%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BC%D1%96 7665]
|-
|434
|[[Алаш автономиясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 240]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1391]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 12231]
|-
|435
|[[Батыс Түрік қағанаты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 326]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 2035]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 30268]
|-
|436
|[[Қазақ жүздері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 539]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 1385]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 11643]
|-
|437
|[[Қазақстан Республикасының Президенті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96 474]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96 1500]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96 9917]
|-
|438
|[[Білге қаған]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D1%96%D0%BB%D0%B3%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD 477]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D1%96%D0%BB%D0%B3%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD 726]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D1%96%D0%BB%D0%B3%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD 5984]
|-
|439
|[[Ақмешіт әулие үңгірі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96 470]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96 1787]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96 5729]
|-
|440
|[[Лионель Месси]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9B%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D0%9C%D0%B5%D1%81%D1%81%D0%B8 804]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9B%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D0%9C%D0%B5%D1%81%D1%81%D0%B8 1379]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9B%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D0%9C%D0%B5%D1%81%D1%81%D0%B8 4078]
|-
|441
|[[Матай (ру бірлестігі)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%28%D1%80%D1%83_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%B3%D1%96%29 940]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%28%D1%80%D1%83_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%B3%D1%96%29 1951]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%28%D1%80%D1%83_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%B3%D1%96%29 7826]
|-
|442
|[[Мұстафа Өзтүрiк]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D3%A8%D0%B7%D1%82%D2%AF%D1%80i%D0%BA 591]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D3%A8%D0%B7%D1%82%D2%AF%D1%80i%D0%BA 1341]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D3%A8%D0%B7%D1%82%D2%AF%D1%80i%D0%BA 14019]
|-
|443
|[[Бесікке салу]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 563]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 1869]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 22502]
|-
|444
|[[Мәулен Сағатханұлы Әшімбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 416]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1157]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5785]
|-
|445
|[[Тұрсын Құдакелдіұлы Жұртбай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9 394]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9 998]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9 3416]
|-
|446
|[[Есік Алтын адамы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D1%8B 285]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D1%8B 3567]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D1%8B 40534]
|-
|447
|[[Уикипедия:Жүктеу]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D2%AF%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83 370]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D2%AF%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83 1372]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D2%AF%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83 4109]
|-
|448
|[[Құрмет ордені]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 387]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 1394]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 5721]
|-
|449
|[[Қызылорда]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0 534]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0 1986]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0 11913]
|-
|450
|[[Қазақстан бокс федерациясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%BE%D0%BA%D1%81_%D1%84%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 580]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%BE%D0%BA%D1%81_%D1%84%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 684]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%BE%D0%BA%D1%81_%D1%84%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1078]
|-
|451
|[[Арыстан баб кесенесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%B1_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 471]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%B1_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 3496]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%B1_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 13396]
|-
|452
|[[Үстеу]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%AE%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%83 297]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%83 3429]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%AE%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%83 20244]
|-
|453
|[[Омар Жәлелұлы Темірбеков]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80_%D0%96%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 372]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80_%D0%96%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 986]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80_%D0%96%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 5724]
|-
|454
|[[Әт-Тәкуир сүресі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D1%82-%D0%A2%D3%99%D0%BA%D1%83%D0%B8%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 417]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D1%82-%D0%A2%D3%99%D0%BA%D1%83%D0%B8%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 3212]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D1%82-%D0%A2%D3%99%D0%BA%D1%83%D0%B8%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 8603]
|-
|455
|[[Ботбай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9 573]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9 1630]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9 7984]
|-
|456
|[[Мұхаметжан Тынышбайұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 325]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1611]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 12199]
|-
|457
|[[Футбол]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB 1258]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB 2734]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB 12667]
|-
|458
|[[:Сурет:Young stalin screenshot.jpg]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AYoung_stalin_screenshot.jpg 173]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AYoung_stalin_screenshot.jpg 1426]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AYoung_stalin_screenshot.jpg 1453]
|-
|459
|[[Күлтегін ескерткіші]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%96 429]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%96 1255]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%96 12693]
|-
|460
|[[Аниме]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BD%D0%B8%D0%BC%D0%B5 424]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BD%D0%B8%D0%BC%D0%B5 506]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BD%D0%B8%D0%BC%D0%B5 1003]
|-
|461
|[[Психологияның зерттеу әдістері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9F%D1%81%D0%B8%D1%85%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D3%99%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 558]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D1%81%D0%B8%D1%85%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D3%99%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 954]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9F%D1%81%D0%B8%D1%85%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D3%99%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 4518]
|-
|462
|[[Алма]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0 425]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0 711]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0 4029]
|-
|463
|[[Сәукеле]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5 378]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5 2357]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5 4674]
|-
|464
|[[Зейнеп Ахметова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%97%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5%D0%BF_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 199]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%97%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5%D0%BF_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1287]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%97%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5%D0%BF_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 5696]
|-
|465
|[[Өмірзая (роман)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%A8%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B7%D0%B0%D1%8F_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 165]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B7%D0%B0%D1%8F_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 1740]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%A8%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B7%D0%B0%D1%8F_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 32439]
|-
|466
|[[Ислам]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC 572]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC 2068]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC 14458]
|-
|467
|[[Ұйықтатын дәрілер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 449]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 1281]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 6306]
|-
|468
|[[Талас шайқасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 297]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 1205]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 14107]
|-
|469
|[[Әл-Кәһф сүресі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D2%BB%D1%84_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 692]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D2%BB%D1%84_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1542]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D2%BB%D1%84_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 4953]
|-
|470
|[[Майкл Джексон]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%BB_%D0%94%D0%B6%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%BE%D0%BD 361]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%BB_%D0%94%D0%B6%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%BE%D0%BD 1441]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%BB_%D0%94%D0%B6%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%BE%D0%BD 4208]
|-
|471
|[[Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі (іріктеу турнирі)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96_%28%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%BD%D0%B8%D1%80%D1%96%29 403]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96_%28%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%BD%D0%B8%D1%80%D1%96%29 581]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96_%28%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%BD%D0%B8%D1%80%D1%96%29 1612]
|-
|472
|[[Бірінші Мемлекеттік Дума]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 293]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 2030]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 12967]
|-
|473
|[[Бақытсыз Жамал]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BB 364]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BB 2017]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BB 25187]
|-
|474
|[[Сүре]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D2%AF%D1%80%D0%B5 479]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D2%AF%D1%80%D0%B5 1312]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D2%AF%D1%80%D0%B5 7164]
|-
|475
|[[Өскемен]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD 466]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD 1561]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD 9260]
|-
|476
|[[:Сурет:Mari holiday Peledysh Payrem 2024 in the Leningrad region 01.jpg]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AMari_holiday_Peledysh_Payrem_2024_in_the_Leningrad_region_01.jpg 414]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AMari_holiday_Peledysh_Payrem_2024_in_the_Leningrad_region_01.jpg 414]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AMari_holiday_Peledysh_Payrem_2024_in_the_Leningrad_region_01.jpg 417]
|-
|477
|[[Көксерек (әңгіме)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 443]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 1947]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 24905]
|-
|478
|[[Қазақстан темір жолы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 333]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 1700]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 8811]
|-
|479
|[[Түркия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F 438]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F 1861]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F 11241]
|-
|480
|[[Қырғыз руы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 688]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 1615]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 6848]
|-
|481
|[[Қаңлы (тайпа)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 555]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 1758]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 8224]
|-
|482
|[[Бұрындық хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 264]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1271]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 10790]
|-
|483
|[[Салқам Жәңгір хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC_%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 262]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC_%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 3218]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC_%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 15399]
|-
|484
|[[Уикипедия:Мақала шеберханасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D1%88%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 417]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D1%88%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 1258]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D1%88%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 4222]
|-
|485
|[[Қазақтың ұлттық ою-өрнегі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D1%8E-%D3%A9%D1%80%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96 375]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D1%8E-%D3%A9%D1%80%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96 1651]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D1%8E-%D3%A9%D1%80%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96 17322]
|-
|486
|[[Жұмабай Шаяхметұлы Шаяхметов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%A8%D0%B0%D1%8F%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A8%D0%B0%D1%8F%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 390]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%A8%D0%B0%D1%8F%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A8%D0%B0%D1%8F%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 1059]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%A8%D0%B0%D1%8F%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A8%D0%B0%D1%8F%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 1206]
|-
|487
|[[Нұрғали Нүсіпжанұлы Нүсіпжанов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%9D%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 338]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%9D%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1059]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%9D%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 7372]
|-
|488
|[[Зу-Зу Күлпаш]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%97%D1%83-%D0%97%D1%83_%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D1%88 660]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%97%D1%83-%D0%97%D1%83_%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D1%88 1466]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%97%D1%83-%D0%97%D1%83_%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D1%88 5265]
|-
|489
|[[Темір баба]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B1%D0%B0%D0%B1%D0%B0 401]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B1%D0%B0%D0%B1%D0%B0 440]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B1%D0%B0%D0%B1%D0%B0 610]
|-
|490
|[[Сергей Викторович Лохвицкий]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B9_%D0%92%D0%B8%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9B%D0%BE%D1%85%D0%B2%D0%B8%D1%86%D0%BA%D0%B8%D0%B9 28]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B9_%D0%92%D0%B8%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9B%D0%BE%D1%85%D0%B2%D0%B8%D1%86%D0%BA%D0%B8%D0%B9 437]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B9_%D0%92%D0%B8%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9B%D0%BE%D1%85%D0%B2%D0%B8%D1%86%D0%BA%D0%B8%D0%B9 568]
|-
|491
|[[Қорқай дұғасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D0%B4%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B 403]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D0%B4%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B 1192]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D0%B4%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B 4723]
|-
|492
|[[Жұмаділдаев Асқар Серқұлұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 407]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 408]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 414]
|-
|493
|[[Қазақ Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 226]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 1885]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 15073]
|-
|494
|[[АҚШ президенттерінің тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 336]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2809]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 10041]
|-
|495
|[[Саясат Нұрбек]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA 549]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA 1025]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA 3408]
|-
|496
|[[Найман]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD 378]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD 610]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD 2573]
|-
|497
|[[:Санат:Уикипедия:Тексерілмеген мақалалар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 510]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 1914]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 3795]
|-
|498
|[[Нұрғиса Атабайұлы Тілендиев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B8%D1%81%D0%B0_%D0%90%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B5%D0%B2 396]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B8%D1%81%D0%B0_%D0%90%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B5%D0%B2 1727]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B8%D1%81%D0%B0_%D0%90%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B5%D0%B2 12089]
|-
|499
|[[Шапырашты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%88%D1%82%D1%8B 476]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%88%D1%82%D1%8B 1424]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%88%D1%82%D1%8B 8980]
|-
|500
|[[Құрлық әскерлерінің әскери институты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D0%B8%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%82%D1%8B 410]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D0%B8%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%82%D1%8B 699]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D0%B8%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%82%D1%8B 1794]
|-
|501
|[[Есік жазба ескерткіші]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%96 402]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%96 735]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%96 1084]
|-
|502
|[[Қазақ газеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 294]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 1939]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 15349]
|-
|503
|[[Батыс Қазақстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 436]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 2104]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 14386]
|-
|504
|[[Макаров тапаншасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2_%D1%82%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B0%D1%81%D1%8B 335]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2_%D1%82%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B0%D1%81%D1%8B 1262]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2_%D1%82%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B0%D1%81%D1%8B 6108]
|-
|505
|[[Қорықтар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 379]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 4119]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 32296]
|-
|506
|[[Алшын]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD 447]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD 1530]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD 7123]
|-
|507
|[[Ерен еңбегі үшін медалі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%B5%D0%BD_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%AF%D1%88%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%96 369]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%B5%D0%BD_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%AF%D1%88%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%96 827]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%B5%D0%BD_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%AF%D1%88%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%96 3711]
|-
|508
|[[Ақжол Нұсқабекұлы Мейірбеков]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%D0%9D%D2%B1%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 160]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%D0%9D%D2%B1%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 1190]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%D0%9D%D2%B1%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 3875]
|-
|509
|[[Жер сілкіну]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D1%81%D1%96%D0%BB%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%83 248]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D1%81%D1%96%D0%BB%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%83 730]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D1%81%D1%96%D0%BB%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%83 7404]
|-
|510
|[[Корея Республикасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B5%D1%8F_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 364]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B5%D1%8F_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 1477]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B5%D1%8F_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 8789]
|-
|511
|[[Әйтеке би]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%B9%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 685]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%B9%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 2340]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%B9%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 19620]
|-
|512
|[[Әдет-ғұрыптар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%B4%D0%B5%D1%82-%D2%93%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80 392]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%B4%D0%B5%D1%82-%D2%93%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80 958]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%B4%D0%B5%D1%82-%D2%93%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80 2595]
|-
|513
|[[YouTube]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=YouTube 469]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=YouTube 999]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=YouTube 3913]
|-
|514
|[[Оңтүстік Қазақстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 447]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1505]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 11560]
|-
|515
|[[Айша бибі кесенесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D1%88%D0%B0_%D0%B1%D0%B8%D0%B1%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 449]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D1%88%D0%B0_%D0%B1%D0%B8%D0%B1%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 2662]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D1%88%D0%B0_%D0%B1%D0%B8%D0%B1%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 16762]
|-
|516
|[[Мемлекеттік ту]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%82%D1%83 118]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%82%D1%83 890]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%82%D1%83 8682]
|-
|517
|[[Раушан Жаңабергенқызы Қажыбаева]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D1%83%D1%88%D0%B0%D0%BD_%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 237]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D1%83%D1%88%D0%B0%D0%BD_%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 698]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D1%83%D1%88%D0%B0%D0%BD_%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 1551]
|-
|518
|[[Кенесары Қасымұлы бастаған ұлт-азаттық қозғалыс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81 344]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81 1764]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81 22456]
|-
|519
|[[Мастопатия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%8F 399]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%8F 1312]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%8F 10346]
|-
|520
|[[Моғолстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%BE%D2%93%D0%BE%D0%BB%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 322]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%BE%D2%93%D0%BE%D0%BB%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1828]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%BE%D2%93%D0%BE%D0%BB%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 19714]
|-
|521
|[[Жайдарман]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD 700]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD 1572]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD 7001]
|-
|522
|[[Есекжем]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B6%D0%B5%D0%BC 302]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B6%D0%B5%D0%BC 1103]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B6%D0%B5%D0%BC 5384]
|-
|523
|[[Сайын Мұратбеков]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 307]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 2856]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 12392]
|-
|524
|[[Мастурбация]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B1%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F 372]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B1%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F 948]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B1%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F 4548]
|-
|525
|[[Жақайым]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC 451]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC 1433]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC 5952]
|-
|526
|[[Орал]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB 347]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB 1407]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB 9344]
|-
|527
|[[Қобыланды Тоқтарбайұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 458]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1934]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 15928]
|-
|528
|[[Алаша (ру)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0_%28%D1%80%D1%83%29 497]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0_%28%D1%80%D1%83%29 1252]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0_%28%D1%80%D1%83%29 5105]
|-
|529
|[[Қарауыл руы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%80%D1%83%D1%8B 366]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%80%D1%83%D1%8B 1515]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%80%D1%83%D1%8B 6185]
|-
|530
|[[Ұлыбритания]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 369]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 1351]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 9384]
|-
|531
|[[Африка мемлекеттері және тәуелді аймақтарының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 384]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1533]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 8335]
|-
|532
|[[Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 696]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1266]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 4264]
|-
|533
|[[Ақсу-Жабағылы қорығы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%81%D1%83-%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 306]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%81%D1%83-%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 4423]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%81%D1%83-%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 24659]
|-
|534
|[[Құтадғу білік]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%82%D0%B0%D0%B4%D2%93%D1%83_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA 259]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%82%D0%B0%D0%B4%D2%93%D1%83_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA 1019]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%82%D0%B0%D0%B4%D2%93%D1%83_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA 12986]
|-
|535
|[[Тараз]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7 395]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7 1734]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7 10685]
|-
|536
|[[Есімдік]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA 290]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA 1652]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA 18202]
|-
|537
|[[Қазақстан теңгесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D0%B5%D1%81%D1%96 347]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D0%B5%D1%81%D1%96 1367]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D0%B5%D1%81%D1%96 20972]
|-
|538
|[[Тұрсынбек Аманғалиұлы Қабатов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 564]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 1494]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 17586]
|-
|539
|[[Үш Жүз партиясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%AE%D1%88_%D0%96%D2%AF%D0%B7_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 371]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D1%88_%D0%96%D2%AF%D0%B7_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 2456]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%AE%D1%88_%D0%96%D2%AF%D0%B7_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 9880]
|-
|540
|[[Қазақстан Халық банкі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D1%96 424]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D1%96 781]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D1%96 3390]
|-
|541
|[[Болашақ (стипендия)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%9B_%28%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%8F%29 999]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%9B_%28%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%8F%29 3175]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%9B_%28%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%8F%29 5638]
|-
|542
|[[Бүйі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D2%AF%D0%B9%D1%96 422]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D2%AF%D0%B9%D1%96 834]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D2%AF%D0%B9%D1%96 2468]
|-
|543
|[[Отырар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%80 341]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%80 1761]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%80 16912]
|-
|544
|[[Қапшағай су қоймасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D1%83_%D2%9B%D0%BE%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 503]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D1%83_%D2%9B%D0%BE%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 856]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D1%83_%D2%9B%D0%BE%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 2701]
|-
|545
|[[Қазақ газеттері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 387]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 1639]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 2285]
|-
|546
|[[Тұсаукесер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%80 380]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%80 1414]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%80 17645]
|-
|547
|[[Жай сөйлем және оның түрлері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 335]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 2274]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 10651]
|-
|548
|[[Арқалық (қала)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 399]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 823]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 3593]
|-
|549
|[[:Санат:Қазақтың ұлттық ойындары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 267]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1642]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 23832]
|-
|550
|[[Кете (ру)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%82%D0%B5_%28%D1%80%D1%83%29 382]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%82%D0%B5_%28%D1%80%D1%83%29 1127]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%82%D0%B5_%28%D1%80%D1%83%29 4421]
|-
|551
|[[Көне түркі жазбалары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 224]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2546]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 36304]
|-
|552
|[[Қаракерей]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9 690]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9 1748]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9 7621]
|-
|553
|[[Қазақ есімдері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 1923]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 2871]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 8015]
|-
|554
|[[Португалия Ұлттық футбол құрамасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D1%83%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 554]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D1%83%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 767]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D1%83%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 1037]
|-
|555
|[[Моңғол империясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 250]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 4177]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 20812]
|-
|556
|[[Екінші Мемлекеттік Дума]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 274]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 1594]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 10399]
|-
|557
|[[Қан топтары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%BE%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 448]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%BE%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 1485]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%BE%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 12591]
|-
|558
|[[Қазақ халықаралық қатынастар және әлем тілдері университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 458]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1250]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 5675]
|-
|559
|[[Конъюнктивит]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%8A%D1%8E%D0%BD%D0%BA%D1%82%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D1%82 380]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%8A%D1%8E%D0%BD%D0%BA%D1%82%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D1%82 908]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%8A%D1%8E%D0%BD%D0%BA%D1%82%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D1%82 6345]
|-
|560
|[[Өкпе]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%A8%D0%BA%D0%BF%D0%B5 359]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D0%BA%D0%BF%D0%B5 974]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%A8%D0%BA%D0%BF%D0%B5 7758]
|-
|561
|[[Балағат сөз]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82_%D1%81%D3%A9%D0%B7 874]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82_%D1%81%D3%A9%D0%B7 1530]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82_%D1%81%D3%A9%D0%B7 4425]
|-
|562
|[[Жұмбақтас]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81 833]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81 2054]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81 10471]
|-
|563
|[[Адай көтерілісі (1870)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96_%281870%29 311]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96_%281870%29 743]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96_%281870%29 4257]
|-
|564
|[[Ерлан Рысқалиұлы Рысқали]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B8 370]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B8 498]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B8 1178]
|-
|565
|[[Зарина Кармен]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%97%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BD 418]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%97%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BD 1274]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%97%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BD 5535]
|-
|566
|[[Білім инновациялық лицейлері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B8%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 384]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B8%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1292]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B8%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 3697]
|-
|567
|[[Дулат Исабеков]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%98%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 515]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%98%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 1946]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%98%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 17161]
|-
|568
|[[Тодо бичиг]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D0%B4%D0%BE_%D0%B1%D0%B8%D1%87%D0%B8%D0%B3 374]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D0%B4%D0%BE_%D0%B1%D0%B8%D1%87%D0%B8%D0%B3 404]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D0%B4%D0%BE_%D0%B1%D0%B8%D1%87%D0%B8%D0%B3 485]
|-
|569
|[[Септік жалғау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BF%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 469]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BF%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 2032]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BF%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 16956]
|-
|570
|[[Қазақ асханасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D1%81%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 632]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D1%81%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 886]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D1%81%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 1056]
|-
|571
|[[Байұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 473]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1432]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 7754]
|-
|572
|[[Фариза Оңғарсынова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%B0_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 455]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%B0_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 2730]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%B0_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 20025]
|-
|573
|[[Жошы хан кесенесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 272]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 1259]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 4880]
|-
|574
|[[Айыртау ауданы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D1%8B%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 294]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D1%8B%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 605]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D1%8B%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 1726]
|-
|575
|[[Қазақ тіліндегі өсімдік атауларының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 342]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1422]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 16462]
|-
|576
|[[Франция]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F 429]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F 1380]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F 10195]
|-
|577
|[[Алпамыс батыр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 364]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 1154]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 10447]
|-
|578
|[[Бозжыра шатқалы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D0%B7%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0_%D1%88%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B 277]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D0%B7%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0_%D1%88%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B 1082]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D0%B7%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0_%D1%88%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B 6280]
|-
|579
|[[Соқырішек]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%96%D1%88%D0%B5%D0%BA 563]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%96%D1%88%D0%B5%D0%BA 1584]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%96%D1%88%D0%B5%D0%BA 11968]
|-
|580
|[[Германия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 497]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 1613]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 10606]
|-
|581
|[[Сөйлем мүшелері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 235]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 2440]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 22053]
|-
|582
|[[Ауа]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%83%D0%B0 372]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%83%D0%B0 578]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%83%D0%B0 6000]
|-
|583
|[[Қарақытай мемлекеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 360]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 1142]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 12502]
|-
|584
|[[Дат тілі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%82_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 366]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%82_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 410]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%82_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 608]
|-
|585
|[[Аналды секс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81 374]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81 1133]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81 5190]
|-
|586
|[[Әлам ад-Дин Әл-Жауһари]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%B0%D0%B4-%D0%94%D0%B8%D0%BD_%D3%98%D0%BB-%D0%96%D0%B0%D1%83%D2%BB%D0%B0%D1%80%D0%B8 400]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%B0%D0%B4-%D0%94%D0%B8%D0%BD_%D3%98%D0%BB-%D0%96%D0%B0%D1%83%D2%BB%D0%B0%D1%80%D0%B8 408]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%B0%D0%B4-%D0%94%D0%B8%D0%BD_%D3%98%D0%BB-%D0%96%D0%B0%D1%83%D2%BB%D0%B0%D1%80%D0%B8 470]
|-
|587
|[[Грамматика]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%93%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0 302]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%93%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0 790]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%93%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0 4904]
|-
|588
|[[Жалаңтөс Баһадүр Сейітқұлұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%A3%D1%82%D3%A9%D1%81_%D0%91%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D0%B4%D2%AF%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 347]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%A3%D1%82%D3%A9%D1%81_%D0%91%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D0%B4%D2%AF%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1405]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%A3%D1%82%D3%A9%D1%81_%D0%91%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D0%B4%D2%AF%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 8635]
|-
|589
|[[Оңтүстік Қазақстан педагогикалық университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 530]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1149]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 4992]
|-
|590
|[[Өзбекстан қалаларының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 329]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1041]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 4751]
|-
|591
|[[Солтүстік Қазақстан облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 389]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1390]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 9146]
|-
|592
|[[Әл-Кәусәр сүресі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D1%83%D1%81%D3%99%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 547]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D1%83%D1%81%D3%99%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1219]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D1%83%D1%81%D3%99%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 6712]
|-
|593
|[[Шиқан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D0%B8%D2%9B%D0%B0%D0%BD 629]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B8%D2%9B%D0%B0%D0%BD 1236]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D0%B8%D2%9B%D0%B0%D0%BD 4787]
|-
|594
|[[Солтүстік Қазақстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 461]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1399]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 10533]
|-
|595
|[[I Сүлеймен]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=I_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD 457]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=I_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD 1058]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=I_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD 4040]
|-
|596
|[[Қазақстан Республикасының Үкіметі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%AE%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 276]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%AE%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 1099]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%AE%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 6472]
|-
|597
|[[Бөкей Ордасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 433]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 1611]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 10530]
|-
|598
|[[Қазақстан қазақтарының фамилиялары тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%84%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 567]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%84%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1371]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%84%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5450]
|-
|599
|[[Қайтадан (фильм, 2025)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2025%29 374]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2025%29 1171]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2025%29 8599]
|-
|600
|[[Тәңіршілдік]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D2%A3%D1%96%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA 331]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D2%A3%D1%96%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA 1031]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D2%A3%D1%96%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA 5693]
|-
|601
|[[Жануарлар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%83%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 295]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%83%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 1376]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%83%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 12924]
|-
|602
|[[Бөкей ордасы ауданы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 352]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 652]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 2634]
|-
|603
|[[Кабо-Верде]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%B0%D0%B1%D0%BE-%D0%92%D0%B5%D1%80%D0%B4%D0%B5 392]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B0%D0%B1%D0%BE-%D0%92%D0%B5%D1%80%D0%B4%D0%B5 658]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%B0%D0%B1%D0%BE-%D0%92%D0%B5%D1%80%D0%B4%D0%B5 1025]
|-
|604
|[[Қауын]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BD 748]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BD 998]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BD 2367]
|-
|605
|[[Жаңа экономикалық саясат]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82 160]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82 2784]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82 12191]
|-
|606
|[[Қазақ ұлттық киімдері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 846]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 2146]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 20889]
|-
|607
|[[Бәйтерек (монумент)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%29 827]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%29 3738]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%29 27324]
|-
|608
|[[Жоңғар шапқыншылығы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%88%D0%B0%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 260]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%88%D0%B0%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 1344]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%88%D0%B0%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 16147]
|-
|609
|[[Қасым Аманжолов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2 239]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2 1702]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2 12902]
|-
|610
|[[Технологиялық процесс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D1%86%D0%B5%D1%81%D1%81 353]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D1%86%D0%B5%D1%81%D1%81 401]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D1%86%D0%B5%D1%81%D1%81 819]
|-
|611
|[[Қызға қырық үйден тыйым]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B%D2%9B_%D2%AF%D0%B9%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D1%8B%D0%B9%D1%8B%D0%BC 305]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B%D2%9B_%D2%AF%D0%B9%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D1%8B%D0%B9%D1%8B%D0%BC 900]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B%D2%9B_%D2%AF%D0%B9%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D1%8B%D0%B9%D1%8B%D0%BC 6007]
|-
|612
|[[Ми]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B8 297]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B8 1011]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B8 11785]
|-
|613
|[[Мулао]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%BE 365]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%BE 374]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%BE 441]
|-
|614
|[[Бейімбет Жармағамбетұлы Майлин]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%96%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B8%D0%BD 221]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%96%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B8%D0%BD 1896]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%96%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B8%D0%BD 20423]
|-
|615
|[[Естай - Қорлан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B9_-_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD 399]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B9_-_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD 1908]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B9_-_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD 11037]
|-
|616
|[[Қалың мал]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B0%D0%BB 350]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B0%D0%BB 763]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B0%D0%BB 3877]
|-
|617
|[[Әміре Қашаубаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5_%D2%9A%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 225]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5_%D2%9A%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 3078]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5_%D2%9A%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 15251]
|-
|618
|[[Етістік]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 271]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 1833]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 16254]
|-
|619
|[[Гүлмира Тынышбекқызы Дайрабаева]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%B0_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 318]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%B0_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 1964]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%B0_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 5763]
|-
|620
|[[Араб тілі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 349]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 743]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 3332]
|-
|621
|[[Қорғансыздың күні (әңгіме)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 175]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 1369]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 14274]
|-
|622
|[[Сағадат Қожахметұлы Нұрмағамбетов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 306]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 3222]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 8117]
|-
|623
|[[Педагогика]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9F%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0 273]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0 1272]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9F%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0 7700]
|-
|624
|[[Бидай (астық)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B8%D0%B4%D0%B0%D0%B9_%28%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B%29 325]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B8%D0%B4%D0%B0%D0%B9_%28%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B%29 786]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B8%D0%B4%D0%B0%D0%B9_%28%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B%29 4782]
|-
|625
|[[Қайрат (футбол клубы)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%28%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D0%BA%D0%BB%D1%83%D0%B1%D1%8B%29 470]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%28%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D0%BA%D0%BB%D1%83%D0%B1%D1%8B%29 1227]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%28%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D0%BA%D0%BB%D1%83%D0%B1%D1%8B%29 13905]
|-
|626
|[[Көңіл толқыны (күй)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%82%D0%BE%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B_%28%D0%BA%D2%AF%D0%B9%29 422]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%82%D0%BE%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B_%28%D0%BA%D2%AF%D0%B9%29 1300]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%82%D0%BE%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B_%28%D0%BA%D2%AF%D0%B9%29 6924]
|-
|627
|[[Домалақ ана]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B0 898]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B0 1953]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B0 8563]
|-
|628
|[[Тәуекел Мүслім]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D0%BB%D1%96%D0%BC 279]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D0%BB%D1%96%D0%BC 1553]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D0%BB%D1%96%D0%BC 4221]
|-
|629
|[[Ұ]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%B0 371]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0 875]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%B0 3047]
|-
|630
|[[Қазақ ұлттық медицина университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 960]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1408]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 5152]
|-
|631
|[[Дәулеткерей Шығайұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D0%A8%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 311]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D0%A8%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1156]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D0%A8%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 6797]
|-
|632
|[[Халықаралық әйелдер күні]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 344]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 624]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 6026]
|-
|633
|[[Гайморит]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%93%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%82 346]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%93%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%82 646]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%93%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%82 3543]
|-
|634
|[[Көкшетау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%88%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%83 311]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%88%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%83 1274]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%88%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%83 6617]
|-
|635
|[[Бердібек Мәшбекұлы Сапарбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D3%99%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 342]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D3%99%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1280]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D3%99%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 3875]
|-
|636
|[[Халел Досмұхамедов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BB_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%B2 318]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BB_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%B2 1184]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BB_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%B2 7696]
|-
|637
|[[Қозы Көрпеш – Баян Сұлу]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B7%D1%8B_%D0%9A%D3%A9%D1%80%D0%BF%D0%B5%D1%88_%E2%80%93_%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%83 318]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B7%D1%8B_%D0%9A%D3%A9%D1%80%D0%BF%D0%B5%D1%88_%E2%80%93_%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%83 2429]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B7%D1%8B_%D0%9A%D3%A9%D1%80%D0%BF%D0%B5%D1%88_%E2%80%93_%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%83 17995]
|-
|638
|[[Асау жүрек]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%BA 108]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%BA 483]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%BA 1891]
|-
|639
|[[Шылау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83 328]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83 2922]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83 17470]
|-
|640
|[[Отқа май құю]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D1%82%D2%9B%D0%B0_%D0%BC%D0%B0%D0%B9_%D2%9B%D2%B1%D1%8E 352]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%82%D2%9B%D0%B0_%D0%BC%D0%B0%D0%B9_%D2%9B%D2%B1%D1%8E 768]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D1%82%D2%9B%D0%B0_%D0%BC%D0%B0%D0%B9_%D2%9B%D2%B1%D1%8E 3326]
|-
|641
|[[Қазақстан премьер-министрі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%BC%D1%8C%D0%B5%D1%80-%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D1%96 352]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%BC%D1%8C%D0%B5%D1%80-%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D1%96 883]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%BC%D1%8C%D0%B5%D1%80-%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D1%96 3988]
|-
|642
|[[Қазақ билері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 283]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1369]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 12103]
|-
|643
|[[Тобыш]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D1%88 356]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D1%88 681]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D1%88 2676]
|-
|644
|[[Балқадиша әні]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%88%D0%B0_%D3%99%D0%BD%D1%96 601]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%88%D0%B0_%D3%99%D0%BD%D1%96 1180]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%88%D0%B0_%D3%99%D0%BD%D1%96 5727]
|-
|645
|[[Серке газеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 266]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 1133]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 3716]
|-
|646
|[[Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%81%D1%96%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%96 324]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%81%D1%96%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%96 1414]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%81%D1%96%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%96 6559]
|-
|647
|[[Қарақалпақ рулары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 469]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1406]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 6854]
|-
|648
|[[Ерлан Жақанұлы Қошанов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D1%88%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 333]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D1%88%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 924]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D1%88%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 4122]
|-
|649
|[[ALT Университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=ALT_%D0%A3%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 757]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=ALT_%D0%A3%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1263]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=ALT_%D0%A3%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 3823]
|-
|650
|[[Оғыз мемлекеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 234]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 1552]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 23695]
|-
|651
|[[Қазақ халқының өлім-жітім жөнелту салты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BC-%D0%B6%D1%96%D1%82%D1%96%D0%BC_%D0%B6%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D1%82%D1%83_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%8B 839]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BC-%D0%B6%D1%96%D1%82%D1%96%D0%BC_%D0%B6%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D1%82%D1%83_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%8B 1711]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BC-%D0%B6%D1%96%D1%82%D1%96%D0%BC_%D0%B6%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D1%82%D1%83_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%8B 14279]
|-
|652
|[[Алатау (қала)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 957]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 1556]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 4061]
|-
|653
|[[Сарыүйсін]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%AF%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD 405]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%AF%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD 1057]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%AF%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD 4907]
|-
|654
|[[Әлемнің жаңа жеті кереметі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 354]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 1147]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 15143]
|-
|655
|[[Жанабіл Сымағұлұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B1%D1%96%D0%BB_%D0%A1%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 45]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B1%D1%96%D0%BB_%D0%A1%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 507]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B1%D1%96%D0%BB_%D0%A1%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1290]
|-
|656
|[[Тарақты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 350]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 1236]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 5817]
|-
|657
|[[Азия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 336]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 1872]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 17566]
|-
|658
|[[Үтір намазы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%AE%D1%82%D1%96%D1%80_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 389]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D1%82%D1%96%D1%80_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 1033]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%AE%D1%82%D1%96%D1%80_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 4603]
|-
|659
|[[Имантай Сәтбайұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 346]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 415]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1048]
|-
|660
|[[2026 жыл]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB 377]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB 1115]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB 4173]
|-
|661
|[[Ауғанстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%83%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 350]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%83%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1004]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%83%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 5280]
|-
|662
|[[Байлар-Жандар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80-%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 429]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80-%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 1226]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80-%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 5826]
|-
|663
|[[Мажарстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 205]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1153]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 4659]
|-
|664
|[[Күн (жұлдыз)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD_%28%D0%B6%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7%29 338]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD_%28%D0%B6%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7%29 1035]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD_%28%D0%B6%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7%29 6165]
|-
|665
|[[Портал:Абай Құнанбайұлы/Қыс өлеңі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B%2F%D2%9A%D1%8B%D1%81_%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%D1%96 330]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B%2F%D2%9A%D1%8B%D1%81_%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%D1%96 2868]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B%2F%D2%9A%D1%8B%D1%81_%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%D1%96 62478]
|-
|666
|[[Жәнібек Әлімханұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1118]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1445]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 4802]
|-
|667
|[[Алтай таулары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 378]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 849]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 10031]
|-
|668
|[[Нағашы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%88%D1%8B 559]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%88%D1%8B 1063]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%88%D1%8B 6401]
|-
|669
|[[Қазақ ұлт зиялыларының қалыптасуы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82_%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%8B 282]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82_%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%8B 786]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82_%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%8B 8027]
|-
|670
|[[Абайдың қара сөздері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 859]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 2027]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 15743]
|-
|671
|[[Сырға салу]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B0_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 479]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B0_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 1057]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B0_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 4830]
|-
|672
|[[ИС-1]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%98%D0%A1-1 340]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D0%A1-1 351]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%98%D0%A1-1 384]
|-
|673
|[[Қоңыр әулие үңгірі (Абай облысы)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96_%28%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 512]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96_%28%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 1095]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96_%28%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 2956]
|-
|674
|[[Сөз таптары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 234]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 3494]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 15288]
|-
|675
|[[Төртқара]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D1%82%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0 554]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D1%82%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0 1368]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D1%82%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0 6629]
|-
|676
|[[Халықаралық ұйымдар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80 275]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80 2816]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80 8162]
|-
|677
|[[Райымбек батыр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 364]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 3605]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 12101]
|-
|678
|[[Сәкен Кәрімұлы Тұрысбеков]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 517]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 1384]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 5152]
|-
|679
|[[Еңлік-Кебек]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D2%A3%D0%BB%D1%96%D0%BA-%D0%9A%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%BA 474]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D2%A3%D0%BB%D1%96%D0%BA-%D0%9A%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%BA 1660]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D2%A3%D0%BB%D1%96%D0%BA-%D0%9A%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%BA 15962]
|-
|680
|[[Алматы заң колледжі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%B7%D0%B0%D2%A3_%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B6%D1%96 367]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%B7%D0%B0%D2%A3_%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B6%D1%96 443]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%B7%D0%B0%D2%A3_%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B6%D1%96 681]
|-
|681
|[[Ұлттық бірыңғай тестілеу]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%8B%D2%A3%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83 386]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%8B%D2%A3%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83 1487]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%8B%D2%A3%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83 9042]
|-
|682
|[[Көзімнің қарасы...]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%B7%D1%96%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B... 418]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%B7%D1%96%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B... 1904]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%B7%D1%96%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B... 19170]
|-
|683
|[[Ләйлә Сұлтанқызы Сеңгірбекова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9B%D3%99%D0%B9%D0%BB%D3%99_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 259]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9B%D3%99%D0%B9%D0%BB%D3%99_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1023]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9B%D3%99%D0%B9%D0%BB%D3%99_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 3096]
|-
|684
|[[BALA (Ninety One)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=BALA_%28Ninety_One%29 391]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=BALA_%28Ninety_One%29 993]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=BALA_%28Ninety_One%29 4982]
|-
|685
|[[Григориополь]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%93%D1%80%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D1%8C 336]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%93%D1%80%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D1%8C 347]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%93%D1%80%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D1%8C 399]
|-
|686
|[[Шығыс Қазақстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 365]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1024]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 8280]
|-
|687
|[[Шал мен теңіз]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BB_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7 55]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BB_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7 1833]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BB_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7 3575]
|-
|688
|[[Африка]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 262]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 1414]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 15741]
|-
|689
|[[Мақпал Мұхамедиярқызы Жүнісова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BB_%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 300]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BB_%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1342]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BB_%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 6572]
|-
|690
|[[Келтеминар мәдениеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 336]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 367]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 782]
|-
|691
|[[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 228]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 1644]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 11083]
|-
|692
|[[Ұйқы безі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96 252]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96 1163]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96 8352]
|-
|693
|[[Алтыналмас]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%81 336]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%81 361]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%81 427]
|-
|694
|[[Қаракесек (Әлімұлы)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B%29 398]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B%29 1253]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B%29 5563]
|-
|695
|[[Шахмұрат Мүтәліп]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9C%D2%AF%D1%82%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF 868]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9C%D2%AF%D1%82%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF 1968]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9C%D2%AF%D1%82%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF 3822]
|-
|696
|[[Ойыншықтар хикаясы 5]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%D1%81%D1%8B_5 534]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%D1%81%D1%8B_5 534]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%D1%81%D1%8B_5 534]
|-
|697
|[[Клавдия Николаевна Чернышева]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D0%A7%D0%B5%D1%80%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B5%D0%B2%D0%B0 330]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D0%A7%D0%B5%D1%80%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B5%D0%B2%D0%B0 343]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D0%A7%D0%B5%D1%80%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B5%D0%B2%D0%B0 387]
|-
|698
|[[Қалқанша без]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%B7 335]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%B7 1120]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%B7 7632]
|-
|699
|[[Арал теңізі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 218]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 2533]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 22599]
|-
|700
|[[Қаһар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80 168]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80 1210]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80 13989]
|-
|701
|[[Жыныс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81 340]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81 602]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81 2501]
|-
|702
|[[Ағылшын тілі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 309]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 1257]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 6640]
|-
|703
|[[IC 544]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=IC_544 316]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=IC_544 850]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=IC_544 2884]
|-
|704
|[[Ағаш]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%93%D0%B0%D1%88 1165]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%93%D0%B0%D1%88 1590]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%93%D0%B0%D1%88 6601]
|-
|705
|[[Тана]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D0%B0 344]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D0%B0 882]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D0%B0 3164]
|-
|706
|[[Бағаналы (ру)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D1%83%29 293]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D1%83%29 764]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D1%83%29 3173]
|-
|707
|[[Дархан Еркінұлы Қызайбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%95%D1%80%D0%BA%D1%96%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 242]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%95%D1%80%D0%BA%D1%96%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1564]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%95%D1%80%D0%BA%D1%96%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2141]
|-
|708
|[[Қыз ұзату]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%83 521]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%83 891]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%83 4411]
|-
|709
|[[Жақсылық Әмірәліұлы Үшкемпіров]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%AE%D1%88%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 331]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%AE%D1%88%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 1583]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%AE%D1%88%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 8894]
|-
|710
|[[Талқылау:Ғарифолла Есім]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%3A%D2%92%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B0_%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC 329]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%3A%D2%92%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B0_%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC 329]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%3A%D2%92%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B0_%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC 332]
|-
|711
|[[Әбдіжәміл Кәрімұлы Нұрпейісов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%B6%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%BB_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2 197]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%B6%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%BB_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2 1787]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%B6%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%BB_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2 10237]
|-
|712
|[[Жетіқарақшы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%88%D1%8B 397]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%88%D1%8B 1522]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%88%D1%8B 15862]
|-
|713
|[[Жай зат]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D0%B7%D0%B0%D1%82 323]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D0%B7%D0%B0%D1%82 355]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D0%B7%D0%B0%D1%82 1756]
|-
|714
|[[Тәуіп Хо Жун (телехикая)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D1%96%D0%BF_%D0%A5%D0%BE_%D0%96%D1%83%D0%BD_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 289]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D1%96%D0%BF_%D0%A5%D0%BE_%D0%96%D1%83%D0%BD_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 745]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D1%96%D0%BF_%D0%A5%D0%BE_%D0%96%D1%83%D0%BD_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 1996]
|-
|715
|[[Жүсіп Ақшораев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%90%D2%9B%D1%88%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B5%D0%B2 280]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%90%D2%9B%D1%88%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1360]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%90%D2%9B%D1%88%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5667]
|-
|716
|[[Аманкелді Үдербайұлы Иманов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D2%AE%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 269]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D2%AE%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1345]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D2%AE%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 9248]
|-
|717
|[[Шығыс Түрік қағанаты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 392]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 1131]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 19192]
|-
|718
|[[Виттельсбахтар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%92%D0%B8%D1%82%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D0%B1%D0%B0%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80 318]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%92%D0%B8%D1%82%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D0%B1%D0%B0%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80 334]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%92%D0%B8%D1%82%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D0%B1%D0%B0%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80 393]
|-
|719
|[[Жол белгілері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 509]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1242]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 11601]
|-
|720
|[[Үндістан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 408]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1796]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 15649]
|-
|721
|[[Жауапкершілігі шектеулі серіктестік]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96_%D1%88%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83%D0%BB%D1%96_%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 252]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96_%D1%88%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83%D0%BB%D1%96_%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 589]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96_%D1%88%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83%D0%BB%D1%96_%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 3536]
|-
|722
|[[Санжар Сейітжафарұлы Асфендиаров]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%B6%D0%B0%D1%84%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D1%81%D1%84%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2 187]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%B6%D0%B0%D1%84%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D1%81%D1%84%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2 1485]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%B6%D0%B0%D1%84%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D1%81%D1%84%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2 7881]
|-
|723
|[[Марқакөл қорығы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 304]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 1059]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 11826]
|-
|724
|[[Қазақстанның мемлекеттік наградалары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 281]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1465]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 5772]
|-
|725
|[[Меруерт Қаратайқызы Өтекешeва]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D1%80%D1%83%D0%B5%D1%80%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%88e%D0%B2%D0%B0 449]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D1%80%D1%83%D0%B5%D1%80%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%88e%D0%B2%D0%B0 3774]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D1%80%D1%83%D0%B5%D1%80%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%88e%D0%B2%D0%B0 7859]
|-
|726
|[[Ноғай ордасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9D%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 98]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 1189]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9D%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 13602]
|-
|727
|[[Ақтамберді Сарыұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8B 599]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1856]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8B 18015]
|-
|728
|[[Телефон коды бойынша елдер тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%84%D0%BE%D0%BD_%D0%BA%D0%BE%D0%B4%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 774]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%84%D0%BE%D0%BD_%D0%BA%D0%BE%D0%B4%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1076]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%84%D0%BE%D0%BD_%D0%BA%D0%BE%D0%B4%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 3537]
|-
|729
|[[Ғұндар мемлекеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 156]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 2129]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 16900]
|-
|730
|[[Үлгі:Ресейдің ірі қалалары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D1%96%D1%80%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 326]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D1%96%D1%80%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1124]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D1%96%D1%80%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 5635]
|-
|731
|[[Сүлеймен Бақырғани]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B8 314]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B8 488]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B8 2499]
|-
|732
|[[Жұлдыз Досбергенқызы Сүлейменова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 577]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1445]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 18382]
|-
|733
|[[Эйнштейн постулаттары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%AD%D0%B9%D0%BD%D1%88%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%BD_%D0%BF%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 304]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AD%D0%B9%D0%BD%D1%88%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%BD_%D0%BF%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 449]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%AD%D0%B9%D0%BD%D1%88%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%BD_%D0%BF%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 1121]
|-
|734
|[[Сыбайлас жемқорлық]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D0%B6%D0%B5%D0%BC%D2%9B%D0%BE%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B 250]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D0%B6%D0%B5%D0%BC%D2%9B%D0%BE%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B 1108]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D0%B6%D0%B5%D0%BC%D2%9B%D0%BE%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B 8531]
|-
|735
|[[Жыныс қатынасынан жұғатын аурулар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80 306]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80 894]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80 6782]
|-
|736
|[[Әлеуметтік салық]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D1%83%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B 306]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D1%83%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B 354]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D1%83%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B 741]
|-
|737
|[[Араб жазуы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D1%83%D1%8B 289]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D1%83%D1%8B 584]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D1%83%D1%8B 3363]
|-
|738
|[[Ядролық қару]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%AF%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%83 313]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AF%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%83 541]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%AF%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%83 4268]
|-
|739
|[[Асхат Қанатұлы Аймағамбетов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%85%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 273]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%85%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 1097]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%85%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 4581]
|-
|740
|[[Ән-Нас сүресі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BD-%D0%9D%D0%B0%D1%81_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 444]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BD-%D0%9D%D0%B0%D1%81_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1118]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BD-%D0%9D%D0%B0%D1%81_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 7300]
|-
|741
|[[Қандала]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0 316]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0 760]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0 3841]
|-
|742
|[[Уикипедия:Санаттар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80 259]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80 1053]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80 3715]
|-
|743
|[[Жетіру]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 291]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 1081]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 5412]
|-
|744
|[[Жапония қалаларының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 345]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1010]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5482]
|-
|745
|[[Георгий Михайлович Вицин]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%93%D0%B5%D0%BE%D1%80%D0%B3%D0%B8%D0%B9_%D0%9C%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%92%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BD 319]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%93%D0%B5%D0%BE%D1%80%D0%B3%D0%B8%D0%B9_%D0%9C%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%92%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BD 338]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%93%D0%B5%D0%BE%D1%80%D0%B3%D0%B8%D0%B9_%D0%9C%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%92%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BD 390]
|-
|746
|[[Жатыр мойны эрозиясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D1%8B_%D1%8D%D1%80%D0%BE%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 326]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D1%8B_%D1%8D%D1%80%D0%BE%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1069]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D1%8B_%D1%8D%D1%80%D0%BE%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 5602]
|-
|747
|[[Қарлұқ қағанаты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%BB%D2%B1%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 401]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%BB%D2%B1%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 1414]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%BB%D2%B1%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 22456]
|-
|748
|[[Ақтөбе гуманитарлық колледжі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D0%B3%D1%83%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B6%D1%96 307]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D0%B3%D1%83%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B6%D1%96 368]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D0%B3%D1%83%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B6%D1%96 644]
|-
|749
|[[Тасаттық]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B 194]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B 563]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B 1541]
|-
|750
|[[Қызыл тамыр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D1%82%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%80 351]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D1%82%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%80 576]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D1%82%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%80 865]
|-
|751
|[[Жезқазған]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D0%B7%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BD 293]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D0%B7%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BD 1164]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D0%B7%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BD 6525]
|-
|752
|[[Уикипедия:Мақалаға бастама]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 287]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 1000]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 4085]
|-
|753
|[[Уикипедия:Мақаланы қалай өңдеу керек]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D3%A9%D2%A3%D0%B4%D0%B5%D1%83_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA 301]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D3%A9%D2%A3%D0%B4%D0%B5%D1%83_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA 932]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D3%A9%D2%A3%D0%B4%D0%B5%D1%83_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA 2347]
|-
|754
|[[Ғазиза Ахметқызы Жұбанова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B7%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 142]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B7%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 717]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B7%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 2441]
|-
|755
|[[Тоқтамыс хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 349]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1058]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 7040]
|-
|756
|[[Әпке (драма)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BF%D0%BA%D0%B5_%28%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%29 208]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BF%D0%BA%D0%B5_%28%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%29 1378]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BF%D0%BA%D0%B5_%28%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%29 19158]
|-
|757
|[[Шиелі ауданы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D0%B8%D0%B5%D0%BB%D1%96_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 254]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B8%D0%B5%D0%BB%D1%96_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 795]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D0%B8%D0%B5%D0%BB%D1%96_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 3871]
|-
|758
|[[Химиялық элементтердің периодтық жүйесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%B4%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 289]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%B4%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 1111]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%B4%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 14336]
|-
|759
|[[Тәнеке Нұралы Дөсетұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D0%BD%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%94%D3%A9%D1%81%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 263]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D0%BD%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%94%D3%A9%D1%81%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 545]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D0%BD%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%94%D3%A9%D1%81%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1485]
|-
|760
|[[Жәңгір-Керей хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80-%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 415]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80-%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1566]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80-%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 7208]
|-
|761
|[[Қасым Қайсенов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 175]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 4765]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 16793]
|-
|762
|[[Қазақстандағы сауда және жәрмеңкелер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%B6%D3%99%D1%80%D0%BC%D0%B5%D2%A3%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 263]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%B6%D3%99%D1%80%D0%BC%D0%B5%D2%A3%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 649]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%B6%D3%99%D1%80%D0%BC%D0%B5%D2%A3%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 6590]
|-
|763
|[[Палеолит]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9F%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%82 68]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%82 685]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9F%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%82 9439]
|-
|764
|[[Біржан Қожағұлұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 226]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1635]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 11518]
|-
|765
|[[Бибісара Ерханқызы Асаубаева]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B8%D0%B1%D1%96%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%95%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 101]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B8%D0%B1%D1%96%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%95%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 515]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B8%D0%B1%D1%96%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%95%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 1236]
|-
|766
|[[:Санат:Үлгісін дәлдеу қажет аяқталмаған мақалалар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%83_%D2%9B%D0%B0%D0%B6%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 331]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%83_%D2%9B%D0%B0%D0%B6%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 941]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%83_%D2%9B%D0%B0%D0%B6%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 2338]
|-
|767
|[[Ескендір Зұлқарнайын]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%80_%D0%97%D2%B1%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD 278]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%80_%D0%97%D2%B1%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD 1522]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%80_%D0%97%D2%B1%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD 10505]
|-
|768
|[[Эрлинг Холанд]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%AD%D1%80%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B3_%D0%A5%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4 533]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AD%D1%80%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B3_%D0%A5%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4 680]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%AD%D1%80%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B3_%D0%A5%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4 1097]
|-
|769
|[[Қатысушы талқылауы:Renamed user ahgdhwgb 142631njhght173nj61]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B%3ARenamed_user_ahgdhwgb_142631njhght173nj61 166]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B%3ARenamed_user_ahgdhwgb_142631njhght173nj61 678]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B%3ARenamed_user_ahgdhwgb_142631njhght173nj61 689]
|-
|770
|[[Қимақ қағанаты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 183]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 1233]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 24508]
|-
|771
|[[Бұрыш (геометрия)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%88_%28%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%8F%29 304]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%88_%28%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%8F%29 639]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%88_%28%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%8F%29 3759]
|-
|772
|[[Кельтеминар мәдениеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 308]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 330]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 559]
|-
|773
|[[Қазақтың ұлттық ойындарының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 432]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1103]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 11276]
|-
|774
|[[Сан есім]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 258]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 1678]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 15681]
|-
|775
|[[Ұшықтау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%B0%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 309]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 670]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%B0%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 2709]
|-
|776
|[[Барақ хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 500]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1100]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 5927]
|-
|777
|[[Портал:Ағымдағы оқиғалар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 241]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 1272]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 3737]
|-
|778
|[[Төреғали Төреəліұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%C9%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 290]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%C9%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1044]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%C9%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 5245]
|-
|779
|[[Қазақстан танымал тұлғаларының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D2%B1%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 494]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D2%B1%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1724]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D2%B1%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 9593]
|-
|780
|[[Ғани Мұратбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 245]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1220]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 4634]
|-
|781
|[[Атырау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 346]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 1358]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 7346]
|-
|782
|[[Бекіре]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%B5 344]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%B5 601]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%B5 2636]
|-
|783
|[[Ермек Бекмұхамедұлы Серкебаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 472]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 758]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2788]
|-
|784
|[[Өлім]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%A8%D0%BB%D1%96%D0%BC 309]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D0%BB%D1%96%D0%BC 439]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%A8%D0%BB%D1%96%D0%BC 1437]
|-
|785
|[[Тама]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BC%D0%B0 361]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BC%D0%B0 1086]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BC%D0%B0 5696]
|-
|786
|[[Әскери шен]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D1%88%D0%B5%D0%BD 334]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D1%88%D0%B5%D0%BD 1024]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D1%88%D0%B5%D0%BD 5537]
|-
|787
|[[Шекті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96 391]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96 1074]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96 5223]
|-
|788
|[[II Екатерина]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=II_%D0%95%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B0 501]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=II_%D0%95%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B0 704]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=II_%D0%95%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B0 1684]
|-
|789
|[[Ас беру]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%81_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83 402]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%81_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83 1011]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%81_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83 6099]
|-
|790
|[[Өтте тас байлану]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%A8%D1%82%D1%82%D0%B5_%D1%82%D0%B0%D1%81_%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%83 338]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D1%82%D1%82%D0%B5_%D1%82%D0%B0%D1%81_%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%83 766]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%A8%D1%82%D1%82%D0%B5_%D1%82%D0%B0%D1%81_%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%83 4232]
|-
|791
|[[Қазақстан газеттері тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 415]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1170]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5788]
|-
|792
|[[Назарбаев Университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%A3%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 427]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%A3%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1386]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%A3%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 2983]
|-
|793
|[[М.Х. Дулати атындағы Тараз университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C.%D0%A5._%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 388]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C.%D0%A5._%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 815]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C.%D0%A5._%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1994]
|-
|794
|[[Әл-Кәфирун сүресі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D1%84%D0%B8%D1%80%D1%83%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 260]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D1%84%D0%B8%D1%80%D1%83%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 892]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D1%84%D0%B8%D1%80%D1%83%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 7253]
|-
|795
|[[Созақ ауданы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 360]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 937]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 3724]
|-
|796
|[[Қазақ ұлттық өнер университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 303]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 696]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 2754]
|-
|797
|[[Үйлену тойы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%AE%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D1%83_%D1%82%D0%BE%D0%B9%D1%8B 531]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D1%83_%D1%82%D0%BE%D0%B9%D1%8B 745]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%AE%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D1%83_%D1%82%D0%BE%D0%B9%D1%8B 2638]
|-
|798
|[[Қазақ шежіресі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 404]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1270]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 6556]
|-
|799
|[[Мысыр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D1%8B%D1%81%D1%8B%D1%80 444]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D1%8B%D1%81%D1%8B%D1%80 1088]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D1%8B%D1%81%D1%8B%D1%80 6405]
|-
|800
|[[Түргеш қағанаты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 223]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 1285]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 24232]
|-
|801
|[[Бату хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%83_%D1%85%D0%B0%D0%BD 241]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%83_%D1%85%D0%B0%D0%BD 803]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%83_%D1%85%D0%B0%D0%BD 6496]
|-
|802
|[[Жыл күндерінің тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 609]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1375]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 6984]
|-
|803
|[[Астана LRT]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_LRT 214]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_LRT 686]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_LRT 686]
|-
|804
|[[Қазақстан ғалымдары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 297]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1675]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 5004]
|-
|805
|[[Қазақстан географиясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 283]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 4262]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 16725]
|-
|806
|[[Алтын Орда хандарының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 982]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1764]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 8964]
|-
|807
|[[Қыпшақ хандығы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 183]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 1639]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 17669]
|-
|808
|[[Қазақстанның ерте орта ғасырлардағы мемлекеттері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%B5_%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 211]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%B5_%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 772]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%B5_%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 11531]
|-
|809
|[[Көлсай көлдері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BB%D1%81%D0%B0%D0%B9_%D0%BA%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 303]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BB%D1%81%D0%B0%D0%B9_%D0%BA%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 1076]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BB%D1%81%D0%B0%D0%B9_%D0%BA%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 4428]
|-
|810
|[[Тортай мінер ақ боз ат (әңгіме)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D1%96%D0%BD%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%BE%D0%B7_%D0%B0%D1%82_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 295]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D1%96%D0%BD%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%BE%D0%B7_%D0%B0%D1%82_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 792]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D1%96%D0%BD%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%BE%D0%B7_%D0%B0%D1%82_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 8756]
|-
|811
|[[Ғарифолла Есім]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B0_%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC 298]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B0_%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC 414]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B0_%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC 1201]
|-
|812
|[[Орман қорғау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83 296]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83 324]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83 841]
|-
|813
|[[:Санат:Ресей өзендері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 318]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 937]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 6228]
|-
|814
|[[Ортаққор]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D2%9B%D2%9B%D0%BE%D1%80 304]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D2%9B%D2%9B%D0%BE%D1%80 932]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D2%9B%D2%9B%D0%BE%D1%80 3924]
|-
|815
|[[Мәңгілік бала бейне]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5 209]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5 7049]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5 16788]
|-
|816
|[[Еуропа өзендері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 383]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 1190]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 6641]
|-
|817
|[[Павлодар облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 333]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1244]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 8239]
|-
|818
|[[Петр Моисеевич Поспелов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80_%D0%9C%D0%BE%D0%B8%D1%81%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9F%D0%BE%D1%81%D0%BF%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%B2 317]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80_%D0%9C%D0%BE%D0%B8%D1%81%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9F%D0%BE%D1%81%D0%BF%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%B2 321]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80_%D0%9C%D0%BE%D0%B8%D1%81%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9F%D0%BE%D1%81%D0%BF%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%B2 379]
|-
|819
|[[Тұманбай Молдағалиев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2 141]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2 1407]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2 7998]
|-
|820
|[[Күн күнтізбесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D1%81%D1%96 406]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D1%81%D1%96 708]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D1%81%D1%96 5002]
|-
|821
|[[Лэндон Донован]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9B%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BD_%D0%94%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%BD 299]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9B%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BD_%D0%94%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%BD 309]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9B%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BD_%D0%94%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%BD 362]
|-
|822
|[[Азан шақырып ат қою]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BF_%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D0%BE%D1%8E 337]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BF_%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D0%BE%D1%8E 976]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BF_%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D0%BE%D1%8E 6336]
|-
|823
|[[Шыңғыс хан әулеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%96 302]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%96 815]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%96 12266]
|-
|824
|[[Уикипедия:Форум/Жаңалықтар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 511]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 1240]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 2130]
|-
|825
|[[Қазақстан индустрияландыру кезеңінде]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D1%83%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%83_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5 90]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D1%83%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%83_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5 955]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D1%83%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%83_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5 11245]
|-
|826
|[[Ресейдің Украинаға басып кіруі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%A3%D0%BA%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BF_%D0%BA%D1%96%D1%80%D1%83%D1%96 317]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%A3%D0%BA%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BF_%D0%BA%D1%96%D1%80%D1%83%D1%96 1055]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%A3%D0%BA%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BF_%D0%BA%D1%96%D1%80%D1%83%D1%96 4086]
|-
|827
|[[Ақпараттық қауіпсіздік]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA 222]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA 1506]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA 10414]
|-
|828
|[[Қазақ-жоңғар соғыстары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D0%B6%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 391]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D0%B6%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 1382]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D0%B6%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 10793]
|-
|829
|[[Қазақстан өзендері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 296]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 1776]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 21910]
|-
|830
|[[Мұрат Нәлқожаұлы Ергешбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 244]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5618]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5939]
|-
|831
|[[Жаңа Зеландия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D0%97%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%8F 260]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D0%97%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%8F 689]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D0%97%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%8F 2917]
|-
|832
|[[Соғыстан кейінгі жылдардағы Қазақстанның ауыл шаруашылығы (1946-1960)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BD%D0%B3%D1%96_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%B0%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B_%281946-1960%29 226]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BD%D0%B3%D1%96_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%B0%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B_%281946-1960%29 665]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BD%D0%B3%D1%96_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%B0%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B_%281946-1960%29 5685]
|-
|833
|[[Құнанбай Өскенбайұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 531]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1720]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 11702]
|-
|834
|[[Тырнақша]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D1%8B%D1%80%D0%BD%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0 220]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D1%8B%D1%80%D0%BD%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0 1609]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D1%8B%D1%80%D0%BD%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0 6378]
|-
|835
|[[:Санат:Қазақстан мұнайгаз компаниялары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D0%B3%D0%B0%D0%B7_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 330]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D0%B3%D0%B0%D0%B7_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 344]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D0%B3%D0%B0%D0%B7_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 497]
|-
|836
|[[Құрылтай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9 440]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9 774]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9 3913]
|-
|837
|[[Тоқтар Серіков]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BE%D0%B2 361]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BE%D0%B2 1232]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BE%D0%B2 9431]
|-
|838
|[[Дания]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 300]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 609]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 2457]
|-
|839
|[[Ханзада Жумонг (телехикая)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BD%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B0_%D0%96%D1%83%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B3_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 218]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BD%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B0_%D0%96%D1%83%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B3_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 1307]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BD%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B0_%D0%96%D1%83%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B3_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 7844]
|-
|840
|[[Асхат Сергеевич Ниязов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%85%D0%B0%D1%82_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9D%D0%B8%D1%8F%D0%B7%D0%BE%D0%B2 481]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%85%D0%B0%D1%82_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9D%D0%B8%D1%8F%D0%B7%D0%BE%D0%B2 876]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%85%D0%B0%D1%82_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9D%D0%B8%D1%8F%D0%B7%D0%BE%D0%B2 4635]
|-
|841
|[[Тұңғышбай Қадырұлы Жаманқұлов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 212]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 1054]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 5809]
|-
|842
|[[Қазақстан Республикасы әуе қорғаныс күштері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D3%99%D1%83%D0%B5_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%BA%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 402]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D3%99%D1%83%D0%B5_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%BA%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 763]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D3%99%D1%83%D0%B5_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%BA%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 2816]
|-
|843
|[[Игельстром реформасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%98%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BC_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 263]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BC_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 2650]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%98%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BC_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 4663]
|-
|844
|[[Диуани хикмет]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D0%B8%D1%83%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%BC%D0%B5%D1%82 211]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B8%D1%83%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%BC%D0%B5%D1%82 907]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D0%B8%D1%83%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%BC%D0%B5%D1%82 10237]
|-
|845
|[[Жаңабай (Дулат)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%29 335]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%29 1153]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%29 4339]
|-
|846
|[[Мөңке би Тілеуұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D3%A9%D2%A3%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B8_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B 320]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D3%A9%D2%A3%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B8_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B 852]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D3%A9%D2%A3%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B8_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B 9223]
|-
|847
|[[Компьютер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D1%8C%D1%8E%D1%82%D0%B5%D1%80 257]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D1%8C%D1%8E%D1%82%D0%B5%D1%80 4942]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D1%8C%D1%8E%D1%82%D0%B5%D1%80 22976]
|-
|848
|[[Сабина Абайқызы Алтынбекова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 283]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 453]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1964]
|-
|849
|[[Қыдырәлі Нұртайұлы Болманов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B4%D1%8B%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 334]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B4%D1%8B%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1656]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B4%D1%8B%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 8503]
|-
|850
|[[Шкала]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0 282]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0 453]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0 606]
|-
|851
|[[Дастан Талғатұлы Сәтбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 489]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 895]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5137]
|-
|852
|[[Жылқы аурулары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 287]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 695]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 3331]
|-
|853
|[[Грузия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%93%D1%80%D1%83%D0%B7%D0%B8%D1%8F 293]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%93%D1%80%D1%83%D0%B7%D0%B8%D1%8F 1040]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%93%D1%80%D1%83%D0%B7%D0%B8%D1%8F 3982]
|-
|854
|[[Қазақстан халқы ассамблеясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%B0%D1%81%D1%81%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D1%8F%D1%81%D1%8B 176]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%B0%D1%81%D1%81%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D1%8F%D1%81%D1%8B 1950]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%B0%D1%81%D1%81%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D1%8F%D1%81%D1%8B 12363]
|-
|855
|[[Дыбыс қысымы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81_%D2%9B%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BC%D1%8B 291]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81_%D2%9B%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BC%D1%8B 294]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81_%D2%9B%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BC%D1%8B 328]
|-
|856
|[[Қостанай облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 438]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1249]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 8378]
|-
|857
|[[Qazaqstan (телеарна)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=Qazaqstan_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%29 275]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=Qazaqstan_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%29 875]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=Qazaqstan_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%29 7814]
|-
|858
|[[Сарайшық]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B9%D1%88%D1%8B%D2%9B 253]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B9%D1%88%D1%8B%D2%9B 1073]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B9%D1%88%D1%8B%D2%9B 6485]
|-
|859
|[[Тайқазан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD 242]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD 1641]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD 9751]
|-
|860
|[[Дулат Бабатайұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 138]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1238]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 19567]
|-
|861
|[[Темірқазық]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D2%9B 367]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D2%9B 907]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D2%9B 5011]
|-
|862
|[[Өт]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%A8%D1%82 297]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D1%82 647]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%A8%D1%82 4875]
|-
|863
|[[BINOM School]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=BINOM_School 370]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=BINOM_School 533]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=BINOM_School 1056]
|-
|864
|[[Еуропа мемлекеттерінің және тәуелді аймақтарының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 310]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1359]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 12221]
|-
|865
|[[Қазақстан демографиясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1228]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 3117]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 16514]
|-
|866
|[[Лексика]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9B%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%BA%D0%B0 215]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9B%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%BA%D0%B0 738]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9B%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%BA%D0%B0 6192]
|-
|867
|[[ДНҚ]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D0%9D%D2%9A 191]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%9D%D2%9A 1149]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D0%9D%D2%9A 14040]
|-
|868
|[[Махамбет Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 539]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1318]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 4633]
|-
|869
|[[Жәннәтпен сүйіншіленген он сахаба]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D0%BD%D3%99%D1%82%D0%BF%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0 355]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D0%BD%D3%99%D1%82%D0%BF%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0 659]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D0%BD%D3%99%D1%82%D0%BF%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0 3595]
|-
|870
|[[Бекет Мырзағұлұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 309]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1100]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 4778]
|-
|871
|[[Кетбұға]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%82%D0%B1%D2%B1%D2%93%D0%B0 266]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%82%D0%B1%D2%B1%D2%93%D0%B0 631]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%82%D0%B1%D2%B1%D2%93%D0%B0 3304]
|-
|872
|[[Қазақстан ұлттық футбол құрамасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 423]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 819]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 1001]
|-
|873
|[[Отырар апаты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%80_%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%82%D1%8B 334]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%80_%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%82%D1%8B 1062]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%80_%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%82%D1%8B 9102]
|-
|874
|[[Ыстықкөл]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B%D0%BA%D3%A9%D0%BB 501]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B%D0%BA%D3%A9%D0%BB 875]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B%D0%BA%D3%A9%D0%BB 3533]
|-
|875
|[[Дүниежүзі қазақтарының қауымдастығы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%93%D1%8B 349]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%93%D1%8B 565]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%93%D1%8B 1658]
|-
|876
|[[Бақ өсіру]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B_%D3%A9%D1%81%D1%96%D1%80%D1%83 284]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B_%D3%A9%D1%81%D1%96%D1%80%D1%83 316]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B_%D3%A9%D1%81%D1%96%D1%80%D1%83 456]
|-
|877
|[[Жиде]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B8%D0%B4%D0%B5 226]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B8%D0%B4%D0%B5 785]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B8%D0%B4%D0%B5 2794]
|-
|878
|[[Төтенше жағдай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%82%D0%B5%D0%BD%D1%88%D0%B5_%D0%B6%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D0%B9 276]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%82%D0%B5%D0%BD%D1%88%D0%B5_%D0%B6%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D0%B9 517]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%82%D0%B5%D0%BD%D1%88%D0%B5_%D0%B6%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D0%B9 2783]
|-
|879
|[[Құдалық]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B 315]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B 733]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B 3895]
|-
|880
|[[Ілияс Есенберлин]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B8%D0%BD 168]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B8%D0%BD 1441]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B8%D0%BD 12276]
|-
|881
|[[Баян-Өлгей аймағы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD-%D3%A8%D0%BB%D0%B3%D0%B5%D0%B9_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B 272]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD-%D3%A8%D0%BB%D0%B3%D0%B5%D0%B9_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B 649]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD-%D3%A8%D0%BB%D0%B3%D0%B5%D0%B9_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B 2662]
|-
|882
|[[Дауыссыз дыбыстар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 176]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 1123]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 15250]
|-
|883
|[[Оргазм]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%BC 366]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%BC 576]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%BC 1765]
|-
|884
|[[Сөзжасам]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7%D0%B6%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BC 250]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7%D0%B6%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BC 2013]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7%D0%B6%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BC 8262]
|-
|885
|[[Абақ Керей]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9 571]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9 1131]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9 3577]
|-
|886
|[[Қазақ тілінің батыс диалектісі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D1%81%D1%96 283]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D1%81%D1%96 838]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D1%81%D1%96 4697]
|-
|887
|[[Жігіттер тобы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D0%BE%D0%B1%D1%8B 314]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D0%BE%D0%B1%D1%8B 1319]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D0%BE%D0%B1%D1%8B 6382]
|-
|888
|[[Мойын]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD 298]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD 374]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD 1085]
|-
|889
|[[Қымыз]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D0%B7 397]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D0%B7 1088]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D0%B7 6036]
|-
|890
|[[Бекболат Әшекеев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D3%98%D1%88%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B5%D0%B2 303]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D3%98%D1%88%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B5%D0%B2 498]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D3%98%D1%88%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B5%D0%B2 3018]
|-
|891
|[[Моңғолия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%8F 275]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%8F 1125]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%8F 7892]
|-
|892
|[[Асан қайғы Сәбитұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 237]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2374]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 20128]
|-
|893
|[[Байжігіт Тоқтарқожаұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B6%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B 643]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B6%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1199]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B6%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B 4270]
|-
|894
|[[Жұбаныш Жексенұлы Тоқсанбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%96%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 378]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%96%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1798]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%96%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 8001]
|-
|895
|[[Вагиналды секс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%92%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81 293]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%92%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81 926]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%92%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81 3758]
|-
|896
|[[Аустралия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%83%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%8F 222]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%83%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%8F 1199]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%83%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%8F 9743]
|-
|897
|[[Сырдария]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F 378]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F 1360]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F 14107]
|-
|898
|[[Сиыр малының атаулары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B8%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 366]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B8%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1278]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B8%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 9467]
|-
|899
|[[Философия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A4%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D1%81%D0%BE%D1%84%D0%B8%D1%8F 258]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D1%81%D0%BE%D1%84%D0%B8%D1%8F 996]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A4%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D1%81%D0%BE%D1%84%D0%B8%D1%8F 11238]
|-
|900
|[[Қазақстандағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%AE%D0%9D%D0%95%D0%A1%D0%9A%D0%9E_%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%D0%BD%D1%8B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 244]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%AE%D0%9D%D0%95%D0%A1%D0%9A%D0%9E_%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%D0%BD%D1%8B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1625]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%AE%D0%9D%D0%95%D0%A1%D0%9A%D0%9E_%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%D0%BD%D1%8B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 17221]
|-
|901
|[[Қамар сұлу]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80_%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%83 128]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80_%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%83 1068]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80_%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%83 6306]
|-
|902
|[[Көнерген сөздер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80 232]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80 715]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80 9609]
|-
|903
|[[Қазақ халқының ұлттық тағам түрлері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 428]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1922]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 15630]
|-
|904
|[[Қазақстан қазақтарының әйел есімдерінің тізімі (5001-10000)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%285001-10000%29 302]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%285001-10000%29 789]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%285001-10000%29 820]
|-
|905
|[[Семей]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9 429]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9 1370]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9 8234]
|-
|906
|[[Самарқан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BD 264]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BD 508]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BD 2249]
|-
|907
|[[Өсімдіктер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%A8%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 227]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 1166]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%A8%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 12489]
|-
|908
|[[Түркістан автономиясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 123]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 2274]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 13245]
|-
|909
|[[Жәпек бытыр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D3%99%D0%BF%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D1%8B%D1%82%D1%8B%D1%80 282]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D3%99%D0%BF%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D1%8B%D1%82%D1%8B%D1%80 306]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D3%99%D0%BF%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D1%8B%D1%82%D1%8B%D1%80 537]
|-
|910
|[[Мұстафа Кемал Ататүрік]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D0%90%D1%82%D0%B0%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA 172]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D0%90%D1%82%D0%B0%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA 1325]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D0%90%D1%82%D0%B0%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA 8726]
|-
|911
|[[Сүйінші]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96 400]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96 754]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96 3759]
|-
|912
|[[Наурыз мейрамы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D1%8B 213]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D1%8B 2500]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D1%8B 29557]
|-
|913
|[[Штифенхофен]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D1%82%D0%B8%D1%84%D0%B5%D0%BD%D1%85%D0%BE%D1%84%D0%B5%D0%BD 280]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D1%82%D0%B8%D1%84%D0%B5%D0%BD%D1%85%D0%BE%D1%84%D0%B5%D0%BD 285]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D1%82%D0%B8%D1%84%D0%B5%D0%BD%D1%85%D0%BE%D1%84%D0%B5%D0%BD 307]
|-
|914
|[[Мұса пайғамбар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80 282]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80 765]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80 4744]
|-
|915
|[[Орда (музыкалық топ)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%28%D0%BC%D1%83%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%BE%D0%BF%29 324]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%28%D0%BC%D1%83%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%BE%D0%BF%29 968]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%28%D0%BC%D1%83%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%BE%D0%BF%29 3773]
|-
|916
|[[Жәндіктер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 182]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 834]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 5714]
|-
|917
|[[Никотин қышқылы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%B8%D0%BD_%D2%9B%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 281]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%B8%D0%BD_%D2%9B%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 321]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%B8%D0%BD_%D2%9B%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 570]
|-
|918
|[[Темекі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%96 261]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%96 712]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%96 4318]
|-
|919
|[[Әсия Әйіпқызы Беркенова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D1%81%D0%B8%D1%8F_%D3%98%D0%B9%D1%96%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 286]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D1%81%D0%B8%D1%8F_%D3%98%D0%B9%D1%96%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 402]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D1%81%D0%B8%D1%8F_%D3%98%D0%B9%D1%96%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1010]
|-
|920
|[[Сиыр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B8%D1%8B%D1%80 260]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B8%D1%8B%D1%80 744]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B8%D1%8B%D1%80 7193]
|-
|921
|[[Исатай-Махамбет көтерілісі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9-%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 140]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9-%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 1427]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9-%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 18873]
|-
|922
|[[Мұхаммед Хайдар Дулати атындағы Тараз өңірлік университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%A5%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7_%D3%A9%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 263]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%A5%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7_%D3%A9%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 297]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%A5%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7_%D3%A9%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 394]
|-
|923
|[[Ер Қосай Құдайкеұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%80_%D2%9A%D0%BE%D1%81%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%B5%D2%B1%D0%BB%D1%8B 383]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%80_%D2%9A%D0%BE%D1%81%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%B5%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1062]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%80_%D2%9A%D0%BE%D1%81%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%B5%D2%B1%D0%BB%D1%8B 5714]
|-
|924
|[[Сын есім]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 173]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 2680]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 19686]
|-
|925
|[[Адам анатомиясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 254]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 630]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 4778]
|-
|926
|[[Тұрымтай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BC%D1%82%D0%B0%D0%B9 256]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BC%D1%82%D0%B0%D0%B9 326]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BC%D1%82%D0%B0%D0%B9 573]
|-
|927
|[[Сабақтас құрмалас сөйлем]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 94]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 1528]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 11889]
|-
|928
|[[Тобықты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B 315]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B 1022]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B 5173]
|-
|929
|[[Әлімхан Әбеуұлы Ермеков]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 181]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 1490]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 9927]
|-
|930
|[[Zheka Fatbelly]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=Zheka_Fatbelly 204]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=Zheka_Fatbelly 921]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=Zheka_Fatbelly 5595]
|-
|931
|[[Желтоқсан көтерілісіне қатысқандар тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BD%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 76]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BD%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 904]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BD%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 18220]
|-
|932
|[[Аркадий Кемерханұлы Топаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B9_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D0%B5%D0%B2 284]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B9_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D0%B5%D0%B2 422]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B9_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2028]
|-
|933
|[[Уикипедия:Уикидің негізгі синтаксисі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%B3%D1%96_%D1%81%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%96 301]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%B3%D1%96_%D1%81%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%96 763]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%B3%D1%96_%D1%81%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%96 2513]
|-
|934
|[[Бала]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0 308]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0 489]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0 1560]
|-
|935
|[[Рақымжан Қошқарбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 265]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 3618]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 10138]
|-
|936
|[[Қарақат Тұяқбайқызы Әбілдина]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82_%D0%A2%D2%B1%D1%8F%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0 248]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82_%D0%A2%D2%B1%D1%8F%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0 1349]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82_%D0%A2%D2%B1%D1%8F%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0 6013]
|-
|937
|[[Жер тарихы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 247]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 392]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 3233]
|-
|938
|[[Канада]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B4%D0%B0 191]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B4%D0%B0 795]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B4%D0%B0 5745]
|-
|939
|[[Ерке сылқым (күй)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BC_%28%D0%BA%D2%AF%D0%B9%29 381]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BC_%28%D0%BA%D2%AF%D0%B9%29 1143]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BC_%28%D0%BA%D2%AF%D0%B9%29 6873]
|-
|940
|[[Жүрсін Молдашұлы Ерманов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D2%AF%D1%80%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 338]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%AF%D1%80%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1200]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D2%AF%D1%80%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 7068]
|-
|941
|[[Қазақстандағы дін]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B4%D1%96%D0%BD 386]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B4%D1%96%D0%BD 624]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B4%D1%96%D0%BD 2965]
|-
|942
|[[SCAT]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=SCAT 235]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=SCAT 621]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=SCAT 3143]
|-
|943
|[[Шақ (етістік)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D2%9B_%28%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA%29 247]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D2%9B_%28%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA%29 1374]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D2%9B_%28%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA%29 9223]
|-
|944
|[[Қазақстанның ең дәулетті адамдарының тізімі (2024)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D2%A3_%D0%B4%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%282024%29 188]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D2%A3_%D0%B4%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%282024%29 975]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D2%A3_%D0%B4%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%282024%29 4306]
|-
|945
|[[Садыр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80 262]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80 744]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80 2734]
|-
|946
|[[Уикипедия:Авторлық құқықтар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 315]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 687]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 1606]
|-
|947
|[[Минет]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D0%B5%D1%82 315]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D0%B5%D1%82 842]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D0%B5%D1%82 3949]
|-
|948
|[[Үлгі:Мемлекет туы/Тізім]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D1%82%D1%83%D1%8B%2F%D0%A2%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC 277]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D1%82%D1%83%D1%8B%2F%D0%A2%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC 1304]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D1%82%D1%83%D1%8B%2F%D0%A2%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC 7085]
|-
|949
|[[Мәшһүр Жүсіп кесенесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D1%88%D2%BB%D2%AF%D1%80_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 417]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D1%88%D2%BB%D2%AF%D1%80_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 943]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D1%88%D2%BB%D2%AF%D1%80_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 3245]
|-
|950
|[[Қақбас]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D1%81 415]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D1%81 469]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D1%81 1162]
|-
|951
|[[Ошақты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 302]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 917]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 5387]
|-
|952
|[[Саяси партия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F 277]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F 621]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F 3838]
|-
|953
|[[АИВ/ЖИТС]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%98%D0%92%2F%D0%96%D0%98%D0%A2%D0%A1 207]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%98%D0%92%2F%D0%96%D0%98%D0%A2%D0%A1 956]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%98%D0%92%2F%D0%96%D0%98%D0%A2%D0%A1 9795]
|-
|954
|[[Ақбөкен]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%BD 243]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%BD 5837]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%BD 39337]
|-
|955
|[[Сара Тастанбекқызы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%A2%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B 267]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%A2%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B 599]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%A2%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B 4071]
|-
|956
|[[Әліби Тоқжанұлы Жангелдин]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B8_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD 216]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B8_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD 1811]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B8_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD 7376]
|-
|957
|[[Сауд Арабиясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%83%D0%B4_%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 267]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%83%D0%B4_%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 795]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%83%D0%B4_%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 5548]
|-
|958
|[[Адам ата]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D0%B0%D1%82%D0%B0 226]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D0%B0%D1%82%D0%B0 863]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D0%B0%D1%82%D0%B0 7005]
|-
|959
|[[Эссе]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%AD%D1%81%D1%81%D0%B5 269]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AD%D1%81%D1%81%D0%B5 1441]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%AD%D1%81%D1%81%D0%B5 7444]
|-
|960
|[[Қазақстан астанасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 431]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 1638]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 7701]
|-
|961
|[[Сейіт Асқарұлы Қасқабасов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82_%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2 256]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82_%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2 401]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82_%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2 1326]
|-
|962
|[[Қазақстан банктерінің тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 233]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1002]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5209]
|-
|963
|[[Ботай (қоныс)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%B9_%28%D2%9B%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D1%81%29 239]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%B9_%28%D2%9B%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D1%81%29 418]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%B9_%28%D2%9B%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D1%81%29 1696]
|-
|964
|[[Мекке]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BA%D0%BA%D0%B5 256]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BA%D0%BA%D0%B5 515]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BA%D0%BA%D0%B5 3005]
|-
|965
|[[Жайық]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B 228]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B 1030]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B 10159]
|-
|966
|[[Ағатай батыр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%93%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 254]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%93%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 379]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%93%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 1174]
|-
|967
|[[Отан сатқындары әйелдерінің Ақмола лагері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%96 208]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%96 891]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%96 5029]
|-
|968
|[[АҚШ тәуелсіздік декларациясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B4%D0%B5%D0%BA%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 255]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B4%D0%B5%D0%BA%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 347]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B4%D0%B5%D0%BA%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 991]
|-
|969
|[[Кюрасао]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D1%8E%D1%80%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BE 79]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D1%8E%D1%80%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BE 311]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D1%8E%D1%80%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BE 490]
|-
|970
|[[Қанжығалы руы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%80%D1%83%D1%8B 402]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%80%D1%83%D1%8B 946]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%80%D1%83%D1%8B 4222]
|-
|971
|[[Айнымалы ток]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%82%D0%BE%D0%BA 236]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%82%D0%BE%D0%BA 408]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%82%D0%BE%D0%BA 2750]
|-
|972
|[[Айқап]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%BF 119]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%BF 1064]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%BF 7322]
|-
|973
|[[Үлкен көз кесіртке]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%AE%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D0%B7_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%96%D1%80%D1%82%D0%BA%D0%B5 259]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D0%B7_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%96%D1%80%D1%82%D0%BA%D0%B5 285]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%AE%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D0%B7_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%96%D1%80%D1%82%D0%BA%D0%B5 446]
|-
|974
|[[Үндістандағы халқы миллионнан асатын қалалар тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 274]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 791]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 3458]
|-
|975
|[[Маколей Калкин]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%B9_%D0%9A%D0%B0%D0%BB%D0%BA%D0%B8%D0%BD 272]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%B9_%D0%9A%D0%B0%D0%BB%D0%BA%D0%B8%D0%BD 293]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%B9_%D0%9A%D0%B0%D0%BB%D0%BA%D0%B8%D0%BD 543]
|-
|976
|[[Қазақстан Республикасы ІІМ Қарағанды академиясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%86%D0%86%D0%9C_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 411]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%86%D0%86%D0%9C_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 651]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%86%D0%86%D0%9C_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1734]
|-
|977
|[[Мақала]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0 173]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0 1412]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0 8519]
|-
|978
|[[Аят әл-Курси]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%8F%D1%82_%D3%99%D0%BB-%D0%9A%D1%83%D1%80%D1%81%D0%B8 258]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%8F%D1%82_%D3%99%D0%BB-%D0%9A%D1%83%D1%80%D1%81%D0%B8 815]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%8F%D1%82_%D3%99%D0%BB-%D0%9A%D1%83%D1%80%D1%81%D0%B8 3523]
|-
|979
|[[Бейсен Абайұлы Құранбек]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA 366]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA 893]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA 4755]
|-
|980
|[[Жазира Сайлауқызы Байырбекова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D1%80%D0%B0_%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%83%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 144]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D1%80%D0%B0_%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%83%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 628]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D1%80%D0%B0_%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%83%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 6874]
|-
|981
|[[Гарвард университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%93%D0%B0%D1%80%D0%B2%D0%B0%D1%80%D0%B4_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 266]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%93%D0%B0%D1%80%D0%B2%D0%B0%D1%80%D0%B4_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 451]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%93%D0%B0%D1%80%D0%B2%D0%B0%D1%80%D0%B4_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1747]
|-
|982
|[[Максимович рауғашы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D1%80%D0%B0%D1%83%D2%93%D0%B0%D1%88%D1%8B 259]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D1%80%D0%B0%D1%83%D2%93%D0%B0%D1%88%D1%8B 278]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D1%80%D0%B0%D1%83%D2%93%D0%B0%D1%88%D1%8B 316]
|-
|983
|[[Қыз ұзату салттары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%83_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 325]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%83_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 977]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%83_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 5787]
|-
|984
|[[Оянған өлке (роман)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D1%8F%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%BB%D0%BA%D0%B5_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 41]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%8F%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%BB%D0%BA%D0%B5_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 1140]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D1%8F%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%BB%D0%BA%D0%B5_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 2711]
|-
|985
|[[Қасым-Жомарт Тоқаев отбасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 876]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 1913]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 6670]
|-
|986
|[[Уақ]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B0%D2%9B 360]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B0%D2%9B 1039]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B0%D2%9B 5764]
|-
|987
|[[Сәулет]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82 224]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82 1985]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82 5264]
|-
|988
|[[Карта ойыны]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%8B 332]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%8B 683]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%8B 3509]
|-
|989
|[[Сөз табы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B 177]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B 1598]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B 14583]
|-
|990
|[[Ұлы Жібек Жолы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D1%8B 258]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D1%8B 305]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D1%8B 415]
|-
|991
|[[Ән-Ниса сүресі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BD-%D0%9D%D0%B8%D1%81%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 241]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BD-%D0%9D%D0%B8%D1%81%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 856]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BD-%D0%9D%D0%B8%D1%81%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 3082]
|-
|992
|[[Адамаралық қарым-қатынас]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BC-%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 242]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BC-%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 841]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BC-%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 3855]
|}
&lt;!-- BOT:END --&gt;


{{Wikistats}}</text>
      <sha1>rkcyktgkkomp3al9um30i6faq5wf114</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Әйел дирижёрлер (тізім)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>777758</id>
    <revision>
      <id>3631679</id>
      <parentid>3629912</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T02:06:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tuttiorchestra687</username>
        <id>173049</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>3631679</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="193916" sha1="myvc989zw4pbu99n7b5z9lu2w5rfz66" xml:space="preserve">{{cleanup}}
[[Сурет:Aeolian Ladies' Orchestra.jpg|нобай|Розабель Уотсон басқаратын Эолиялық әйелдер оркестрі,1912 жыл]]
'''Әйел дирижёрлер''' — дирижëрлік тарихындағы кәсіби өнер өкілдері. Дирижёрлік өнердің алғашқы белгілері орта ғасырлардағы шіркеулік хор жетекшілері мен регенттердің қызметінен байқалады. Кейбір әйел музыканттар діни хорларды басқарумен, орындаушыларды оқытумен, музыкалық интерпретациямен және ансамбль үйлесімділігін қамтамасыз етумен айналысты. Кейінгі ғасырларда әйел дирижёрлер [[Опера (музыка)|опералық]], [[Балет|балет труппалары]], [[Симфониялық оркестр|симфониялық]], [[камералық]], [[хор]], [[әскери]], [[Үрмелі музыкалық аспаптар оркестрі|үрмелі]], [[Эстрада оркестрі|эстрадалық]] және [[халық аспаптар]] оркестрлерінде қызмет атқарды. Тарихтың әртүрлі кезеңдерінде көптеген әйел дирижёрлер кәсіби шектеулерге, қоғамдық сынға және оркестрлердегі гендерлік теңсіздікке тап болды. Соған қарамастан, олар халықаралық музыка мәдениетінің дамуына елеулі үлес қосты. Олардың қатарында Қазақстандағы кәсіби әйел дирижёрлер буынының көрнекті өкілі [[Раиса Құдайбергенқызы Садықова|Раиса Садықова]] (1944–2020); америкалық дирижёр [[Марин Олсоп]] (1956); ресейлік дирижёр [[Вероника Дударова]] (1916–2009) және қазіргі буынның халықаралық деңгейде танылған дирижёрлердің ішінде [[Элим Чан]] (1986); [[Йоана Мальвиц]] (1986); [[Алондра де ла Парра]] (1980); [[Мирга Гражините-Тила]] (1986) бар. Тізімге [[Еуропа]], [[Солтүстік Америка|Солтүстік]] және [[Оңтүстік Америка]], [[Азия]] және [[Таяу Шығыс]] елдерінің дирижёрлері енгізілген. Мұнда [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]], [[Ұлыбритания]], [[Германия]], [[Франция]], [[Италия]], [[Ресей]], [[Қазақстан]], [[Қытай]], [[Жапония]], [[Оңтүстік Кореяның екінші Республикасы|Оңтүстік]] және [[Солтүстік Корея]], [[Аустралия]], [[Түркия]], [[Украина]] және басқа да мемлекеттердің өкілдерімен қатар [[Ауғанстан]], [[Үндістан]], [[Палестина]], [[Иран]], [[Мысыр]], [[Оңтүстік Африка Республикасы]], [[Колумбия]] және өзге де елдерден шыққан дирижёрлер туралы мәліметтер қамтылған. Бұл тізімдегі тұлғалар есімдерінің ресми жазылуына сәйкес алфавиттік тәртіп бойынша орналастырылған және әртүрлі дәуірлерде қызмет атқарған әйел дирижёрлер туралы қысқаша мәліметтерді қамтиды. 2026 жылғы шілде айындағы мәлімет бойынша мақалада 250 әйел дирижёр қамтылған және тізім жаңа деректерге байланысты тұрақты түрде толықтырылып отырады. 

'''А'''

* '''Антония Луиза Брико''' (1902–1989; [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]) – нидерланд текті америкалық [[Дирижер|дирижёр]]. Немістің дирижëрлік мектебінің өкілі әрі философия ғылымдарының докторы [[Карл Мук]] дирижëрлік мектебінің бірегей шәкірті әрі мұрагері. Оның кәсіби дирижëр ретінде халықаралық танылуы 1930 жылы Берлин филармониялық оркестрімен [[Георг Гендель|Г. Гендельдің]] ре минор кончерто гроссосын, [[Роберт Шуманн|Р. Шуманның]] фортепиано мен оркестрге арналған ля минор концертін және [[Антонин Дворжак|А. Дворжактың]] №7 ре минор [[Симфония|симфониясын]] дирижëрлегеннен кейін басталды. 1934 жылы [[Нью-Йорк|Нью-Йоркте]] әйел музыканттардан құралған симфониялық оркестр ұйымдастырып, оның концерттерінің біріне АҚШ-тың бірінші ханымы [[Элеонора Рузвельт]] қатысып, дирижëрдің шығармашылығына қолдау білдірген.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|title=Antonia Brico &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; American Female Conductor &amp; Musician &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Britannica|url=https://www.britannica.com/biography/Antonia-Brico|accessdate=01.05.2026}}&lt;/ref&gt;

* '''Алевтина Николаевна Иоффе''' (1978; [[Ресей]]) – ресейлік дирижëр. 2025 жылдан бастап [[Швейцария|Швейцариядағы]] Берн опералық театрының бас дирижëрі және «Staatskapelle Weimar» неміс оркестрінің шақырылған бас дирижëрі. 2011–2023 жылдары Н.И. Сац атындағы балалар музыкалық театрының бас дирижëрі лауазымын атқарған. 2018 жылы «Deutsche Oper Berlin» неміс опералық театрында [[Пётр Ильич Чайковский|Пëтр Ильич Чайковскийдің]] «&lt;nowiki/&gt;[[Аққу көлі]]&lt;nowiki/&gt;» балетімен дебют өткізді.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|title=Алевтина Иоффе - Персоны - Санкт-Петербургская академическая филармония имени Д.Д. Шостаковича|url=https://www.philharmonia.spb.ru/persons/biography/47585/|accessdate=02.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''[[Ану Тали]]''' (1972; [[Эстония]]) – эстондық дирижëр. 1997 жылы Кадри Тали егізімен бірге Солтүстік симфониялық оркестрінің негізін қалаушысы және бас дирижëрі. 2003 жылы оның «Swan Flight» атты дебюттік альбомы Вельо Тормис шығармалары негізінде ECHO Klassik неміс сыйлығында «Young Artist of the Year» аталымын жеңіп алды. 2013–2019 жылдар аралығында АҚШ-тағы «Sarasota Orchestra» симфониялық оркестрінің музыкалық директоры қызметін атқарды.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Anu Tali - Dallas Symphony Orchestra|url=https://www.dallassymphony.org/people/anu-tali/|accessdate=26.04.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Алондра де ла Парра''' (1980; [[Мексика]]) – мексикалық дирижëр және Мексиканың ресми елшісі. 2004 жылы Philarmonic Orchestra of the Americas (POA) оркестрінің негізін қалаушысы. Оркестрдің «Mi Alma Mexicana» атты альбомы Billboard Classical Charts рейтингінің алғашқы ондығына кіріп, небәрі екі ай ішінде күйтабақ Мексикада платиналы мәртебе алған алғашқы классикалық музыкалық альбомдардың бірі болды. 2024 жылдан бастап Испанияда Orquestra y Coro de la Comunidad de Madrid (ORCAM) оркестрдің бас дирижëрі және көркемдік жетекшісі лауазымын атқарады.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Alondra de la Parra - Mexican Conductor|url=https://alondradelaparra.com/en/|accessdate=26.04.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Анастасия Вельт''' (1995; [[Ресей]]) – ресейлік дирижëр. Липецк қаласының мемлекеттік филармониясының симфониялық оркестрінде екінші дирижëр қызметін атқарады. Мәскеуде «Жаңа Опера» театры, «Musica Viva» мәскеулік камералық оркестрі, Жаңасібірдің опера және балет театры, «Симфония плюс» камералық оркестрі, Соллертинский атындағы симфониялық оркестрі сынды ұжымдарда дирижëрлік еткен. 2022 жылы Луганск мемлекеттік симфониялық оркестрімен Д. Шостаковичтің «Фашизм мен соғыс құрбандарын еске алу» симфониясын орындап, концерт көрермендер тарапынан эмоционалды қабылданып, филармония тарихындағы есте қалған концерттердің бірі ретінде аталды. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=МУЗЫКА ВЕЛИКОЙ ПОБЕДЫ &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Липецкая государственная филармония (Унион) Анастасия Вельт|url=https://unionzal.ru/node/952|accessdate=26.04.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Анна Скрылëва''' (1975; [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]], [[Ресей]], [[Германия]]) – Орыс текті неміс дирижëр. 2019–2025 жылдар аралығында Магдебург театрының бас музыкалық директоры қызметін атқарып, опера және балет қойылымдарына жетекшілік етті. 2024 жылы Юджин Энгельдің «Grete Minde» атты ұмыт қалған операсын қайта жаңғыртып, Магдебург филармониялық оркестрімен жазылған жоба үшін «Opus Klassik Award» немістің классикалық сыйлығына ие болды. Әлемнің жетекші симфониялық оркестрлерімен: Deutsches Symphonie-Orchester Berlin, Gewandhausorchester Leipzig, Copenhagen Phil, Royal Swedish Opera, Dallas Opera, La Scala, Sydney Opera House деген музыкалық ұжымдармен жұмыс істеген. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Anna Skryleva - Conductor/Composer - Home|url=https://www.annaskryleva.com/|accessdate=26.04.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Анна Семëновна Закирова-Гулишамбарова''' (1976; [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]], [[Татарстан]]) – ресейлік дирижëр. Дирижëр, ҚазКСР-інің, ТатарАКСР-інің және РФ-ның халық әртісі [[Фуат Шәкірұлы Мансұров|Фуат Шәкірұлы Мансұровтың]] шәкірті болған. 2021 жылы музыка өнерінің дамуына қосқан елеулі үлесі үшін «Татарстан Республикасының Халық әртісі» атағына ие болды. Композитор [[София Губайдулина|София Губайдулинаның]] заманауи музыка орталығының камералық оркестрінде бас дирижëр және көркемдік жетекші қызметтерін атқарған. 2023 жылдан бастап «Жаңа Музыка» атты Жастар симфониялық оркестрдің дирижëрі және көркемдік жетекшісі. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Художественному руководителю и дирижеру оркестра Анне Гулишамбаровой присвоили звание &quot;Народный артист Республики Татарстан&quot;|url=https://mincult.tatarstan.ru/index.htm/news/2028795.htm|accessdate=26.04.2026}}&lt;/ref&gt;
* [[Анна Ракитина|'''Анна Леонидовна Ракитина''']] (1989; [[Ресей]]) – ресейлік дирижëр. 2017 жылы Кёльн қаласында өткен «Deutscher Dirigentenpreis» халықаралық дирижёрлер байқауының III орын иегері, ал 2018 жылы Копенгагендегі Николай Малько атындағы халықаралық дирижёрлер байқауында II орын алды. 2019–2023 жылдары АҚШ-тағы Бостон симфониялық оркестрінде (BSO) бас дирижёр [[Андрис Нельсонс]] жетекшілігімен ассистенттік қызмет атқарып, оркестр тарихындағы осы лауазымға тағайындалған екінші әйел дирижёр атанды. 2025 жылы классикалық музыка өнеріне қосқан үлесі үшін «European Culture Prize» еуропалық мәдениет сыйлығымен марапатталды. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Anna Rakitina &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; conductor|url=https://www.annarakitina.com/|accessdate=26.04.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Анна-Мария Хельсинг''' (1971; [[Швеция]], [[Финляндия]]) – шведтік-финдік дирижëр. 2010–2013 жылдары Финляндиядағы Oulu Symphony Orchestra оркестрінің бас дирижëрі қызметінде тағайындалған алғашқы әйел дирижëрі болды. 2023 жылдан бастап Ұлыбританиядағы BBC Concert Orchestra оркестрдің алғашқы әйел бас дирижëрі қызметін атқарды. 2025 жылдан бері Финляндияда Vaasa City Orchestra-ның бас дирижëрі. Finnish Radio Symphony, Helsinki Philharmonic, Royal Stockholm Philharmonic, Iceland Symphony, BBC Philharmonic, Barcelona Symphony, Vancouver Symphony сияқты жетекші ұжымдармен жұмыс істеген. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Conductor Anna-Maria Helsing|url=https://www.annamariahelsing.com/|accessdate=26.04.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Алла Анатольевна Кульбаба''' (1968; [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]], [[Украина]]) – украиндық дирижëр. 1994 жылы С. Турчак атындағы Бірінші дирижëрлер байқауының III орын иегері атанды. 1999 жылдан бастап Киевтегі Тарас Шевченко атындағы Украинаның Ұлттық опера театрының дирижëрі қызметін атқарады. Театр сахнасында «Евгений Онегин», «Пиковая дама», «Иоланта», «Аида», «Травиата», «Макбет», «Набукко», «Тоска», «Манон Леско», «Мадам Баттерфляй», «Кармен», «Тайный брак», «Фауст», «Кіт у чоботях», «Ромео мен Джульетта», «Севиль шаштаразы», «Щелкунчик», «Махаббат сусыны», «Запорожец за Дунаем» және басқа да көптеген қойылымдарды өткізген. 2019 жылы «Украинаның Халық әртісі» атағына ие болды.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Кульбаба Алла Анатоліївна — Енциклопедія Сучасної України|url=https://esu.com.ua/article-51417|accessdate=26.04.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Алëна Грон''' (1993; [[Чехия]]) – чехиялық дирижëр. 2024 жылдан бастап Jihočeská fiharmonie, (Ческе-Будеëвице филармониялық оркестрі) ұжымының бас дирижëрі қызметіне тағайындалған алғашқы кәсіби әйел дирижëр атанды. 2024 жылдан бері АҚШ-та дирижëр Марин Олсоп жетекшілік еткен «TAKI Alsop Conducting Fellowship» халықаралық әйел дирижëрлер бағдарламасының мүшесі болып, Чикаго симфониялық оркестрімен дирижëрлік етті. Чехиялық композитор әрі дирижëр Витезслава Капралованың шығармашылығын насихаттаумен белсенді айналысып, оның оркестрге арналған туындыларын толықтай Janáček Philarmonic Orchestra оркестрімен жазып шықты.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Alena Hron &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Taki Alsop Conducting Fellowship|url=https://takialsop.org/fellows/alena-hron/|accessdate=26.04.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Агнешка Дучмаль''' (1946; [[Польша]]) – поляк дирижëр. 1968 жылы [[Познань]] қаласында студент кезінде Orkiestra Kameralna Polskiego Radia Amadeus поляк радиосының ресми камералық оркестрдің негізін қалаушысы. 2024 жылы оркестрдің бас дирижëр лауазымын туған дирижëр қызына – Анна Дучмаль Мрожға табыстады. 2021 жылы дирижëрлік өнердегі жетістіктері және поляк музыкасын шетелде танытқаны үшін «Diamentowa Batuta» поляк радиосының сыйлығына ие болды. 2026 жылы «Dama Orderu Orła Białego» атты Польшаның дәрежесі биік сыйлығына марапатталды. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Agnieszka Duczmal (Conductor) - Short Biography|url=https://bach-cantatas.com/Bio/Duczmal-Agnieszka.htm|accessdate=26.04.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Амандин Бейер''' (1974; [[Франция]]) – француздық дирижëр, скрипкашы. 2006 жылы «Gil Incogniti» камералық оркестрдің негізін қалаушысы және көркемдік жетекшісі. Барокко оркестрлерінде: Tafelmusic (Торонто), Freiburger Barockorchester, Akademie für Alte Musik Berlin, European Union Baroque Orchestra, Orchestre Français des Jeunes деген ұжымдармен шақырылған дирижëр ретінде қызмет еткен. 2012 жылы И.С. Бахтың жеке скрипкаға арналған сонаталар мен партиталардың үздік жазбалары үшін Diapason d'Or de l'année, Choc de Classica de l'année, Gramophone Editor's Choise премиялардың иегері болды. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Biography / Amandine Beyer|url=https://amandinebeyer.com/en/bio.html|accessdate=26.04.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Алиса Фарнем''' (1970; [[Ұлыбритания]]) – британдық дирижëр. 1997–2000 жылдар арылығында Н. Римский-Корсаков атындағы Санкт-Петербург мемлекеттік консерваториясында дирижëрлеу кафедрасын профессор [[Илья Александрович Мусин|Илья Александрович Мусинның]] сыныбында оқыған. The Royal Ballet, English National Ballet, Birmingham Royal Ballet, BBC Concert Orchestra, Royal Scottish National Orchestra, Longborough Festival Opera сынды музыкалық ұжымдармен концерттер өткізген. 2013 жылдан бері «Women Conductors» Ұлыбританиядағы әйел дирижëрлерді қолдау жобасының көркемдік жетекшісі. 2023 жылы «''In Good Hands: The Making of a Modern Conductor''» деген дирижëрлерге арналған кітапты жазып шығарған. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=About - Alice Farnham|url=https://alicefarnham.com/pages/about|accessdate=27.04.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Аида Кеңесбаевна Абдуллаева''' (1962; [[Қарақалпақстан]]) – қарақалпақтық дирижëр. 1998 жылдан бастап [[Ташкент|Ташкенттегі]] [[Әлішер Науаи атындағы Үлкен театр|Әлішер Науаи атындағы мемлекеттік академиялық Үлкен театрдың]] дирижëрі. 1999 жылы «Қарақалпақстанның Халық әртісі» атағын алды. 2006 жылдары Санкт-Петербургтегі Мариин театрында тағылымдамадан өткен. Дирижëр репертуарында «Иоланта», «Щелкунчик», «Золушка», «Травиата», «Аида», «Бал-маскарад», «Свадьба Фигаро», «Мадам Баттерфляй» сияқты тағы да басқа көптеген опера және балет қойылымдары бар. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Абдуллаева Аида Кенгесбаевна » Бердақ атындағы Қарақалпақ мəмлекетлик академиялық музыкалы театры|url=https://berdax-teatr.uz/522-abdullaeva-aida-kengesbaevna.html|accessdate=27.04.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Анюта Николаевна Иванова''' ([[Саха Республикасы]], [[Саха Республикасы|Якутия]]) – якутиялық дирижëр. 2008 жылдан бері Сахадағы С.А. Зверев-Кыыл Уола атындағы Ұлттық би театрының халық аспаптар оркестрінің дирижëрі. Ресей, Италия, Швейцария, Франция, Испания мемлекеттердің халықаралық фестивальдеріне қатысқан. Саха Республикасының ұлттық музыкасын Якутияда және шет елдерде насихаттағаны үшін «Саха Республикасының Мәдениет саласының үздігі» лауазымына ие болған. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=«Покажу себя с новых сторон»: дирижер Анюта Иванова Театра танца Якутии — о профессии и юбилейном концерте|url=https://sakhatime.ru/culture/65889/|accessdate=26.04.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Ася Георгиевна Фурта''' ([[Ресей]]) – ресейлік дирижëр. 1991 жылдан бастап [[Хабаровск|Хабаровсктағы]] өнер колледжінің (ХККИ) студенттік орыс халық аспаптар оркестрінің дирижëрі және дирижëрлеу, арнайы аспап, оркестрлік сынып пәндерінің оқытушысы. 2010–2019 жылдары аралығында Хабаровск өлкесінің филармониясының орыс халық аспаптар оркестрінің бас дирижëрі және оркестрдің көркемдік жетекшісі лауазымдарын атқарған. 2023 жылы наурызда «Хабаровск өлкесінің еңбек сіңірген мәдениет қайраткері» атағын алды.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Без фальши &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Словесница Искусств Ася Фурта|url=https://www.slovoart.ru/node/2857|accessdate=26.04.2026}}&lt;/ref&gt;

* '''Ализе Леон''' ([[Франция]]) – француздық дирижëр. 2024 жылы Копенгагенде Николай Малько атындағы Халықаралық жас дирижëрлерге арналған байқауда кезеңнен өтіп, [[Дания|Данияның]] ұлттық симфониялық оркестрімен өнер көрсеткен. [[Гштаадт|Гштаадта]] өткен дирижëр [[Неэме Ярви]] академиясының екінші сыйлықтың иегері. 2026 жылы [[Франция|Францияда]] өткен Халықаралық әйел дирижëрлерге арналған «La Maestra» байқауының III орын иегері және «Prix Generation Opera» арнайы сыйлығының жеңімпазы. Orchestre National de Bordeaux, Orchestre National de Montpellier, Orchestre Colonne, Opera de Tours сынды ұжымдармен дирижëрлік еткен. Францияның «Revelation Chef d'Ochestre» номинациясының дирижëр ретінде лауреаты. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Bio —  ALIZE LÉHON|url=https://alizelehon.com/about|accessdate=26.04.2026}}&lt;/ref&gt;

* '''Айгуль Юсуповна Джумашева''' ([[Қазақстан]]) – қазақстандық дирижëр. Дирижëр, ҚР халық әртісі, Герберт фон Караян атындағы дирижëрлер байқауының дипломанты [[Төлепберген Әбдірәшев|Төлепберген Әбдірәшевтің]] шәкірті болған. А. Джумашева [[Орал]] қаласындағы Жастар Мәдениет үйінің орыс халық аспаптар оркестрінің бас дирижëрі және көркемдік жетекшісі. 2018 жылы оркестр ұжымымен бірге Түркияда өткен оркестрлер байқауында I орын және Қазан қаласында өткен Халықаралық байқауда Гран-при жүлдесіне ие болды. 2024 жылы Ресейдің Санкт-Петербург қаласында өткен «Русское чудо» Халықаралық фестиваліне қатысып, Қазақстандағы орыс халық аспаптары оркестрінің кәсіби деңгейін танытты. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=«Русское чудо» по-казахски: Айгуль Джумашева о балалайке, традициях и будущем оркестра - FRESH CITY - городской журнал|url=https://freshcity.info/russkoe-chudo-po-kazahski-ajgul-dzhumasheva-o-balalajke-tradicijah-i-budushhem-orkestra/|accessdate=26.04.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Алия Нурланкызы Сали''' ([[Қазақстан]]) – қазақстандық дирижëр. Елордадағы Н.Ә. Назарбаев атындағы университеттің «NU Orchestra» студенттік оркестрінің бас дирижёрі және көркемдік жетекшісі. [[Алматы|Алматыдағы]] Нұрғиса Тілендиев атындағы, [[Атырау|Атыраудағы]] Рыспай Ғабдиев атындағы және [[Талдықорған|Талдықорғандағы]] Мұқан Төлебаев атындағы Республикалық дирижёрлер байқауларының жүлдегері әрі қатысушысы. 2026 жылы [[Бейбітшілік және келісім сарайы|Бейбітшілік және келісім сарайында]] өткен «Around the World» (қаз. «Дүниежүзілік саяхат») атты концерттік жоба аясында халық, классикалық және заманауи музыкалық аспаптар бір сахнада үйлесімді тоғысып, 13 мемлекеттің мәдениетін насихаттайтын 24 шығарма орындалды. Концертке 1500 көрермен жиналып, жоба үлкен аншлагпен өтті. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Юбилейная симфония студенческого духа: NU Оркестр отмечает десятилетие &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Yestate|url=https://yestate.kz/news/yubilejnaya-simfoniya-studencheskogo-duha-nu-orkestr-otmechaet-desyatiletie|accessdate=10.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Ария Каррильо Сильесар''' ([[Коста-Рика]]) – коста-рикалық дирижëр, скрипкашы. АҚШ-тың [[Миннесота]] штатында Golden Valley Orchestra және Buffalo Community Orchestra ұжымдарының көркемдік жетекшісі және дирижëрі қызметтерін атқарады. Сонымен қатар, [[Оңтүстік Дакота|Оңтүстік Дакотадағы]] симфониялық оркестрінің бірінші скрипкалар тобының тұрақты мүшесі. Қазіргі уақытта Миннесота университетінде оркестрлік дирижëрлеу мамандығы бойынша докторантурада білім алып, дирижëр [[Марк Рассел Смит|Марк Рассел Смиттің]] сыныбында оқуын жалғастыруда. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Aria Carrillo Siliezar’s - Golden Valley Orchestra|url=https://gvomusic.org/about-us/aria-carrillo-siliezar/|accessdate=20.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Ана Эрчулий''' ([[Словения]]) – словениялық дирижëр. 2022 жылы [[Любляна]] қаласындағы Музыкалық академияда оркестрлік дирижëрлеу курсын тәмамдап, шеберлігі үшін академияның Прешерн сыйлығына ие болды. Сонымен қатар, Словенияның Радио және телехабар тарату симфониялық оркестрімен «Imago Sloveniae» фестивалінде әрі композитор және дирижëр Владимир Ловецтің 100-жылдығына арналған Копер театрындағы концерттерде дирижëрлік өткен. 2023 жылы [[Венеция|Венецияда]] [[Падуя]] және Венецияның оркестрлерімен, сондай-ақ [[Дубровник|Дубровниктегі]] симфониялық оркестрмен қызметтестік орнатқан. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Ana Erčulj » SNG Opera in balet Ljubljana|url=https://www.opera.si/sl/kdo-smo/opera/ana-erculj|accessdate=20.05.2026}}&lt;/ref&gt; 
* '''Амина Азатқызы Ибраева''' ([[Қазақстан]]) – қазақстандық дирижëр, қобызшы. 2025 жылы Алматыдағы Жамбыл Жабаев атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық филармониясында өткен [[Нұрғиса Атабайұлы Тілендиев|Нұрғиса Тілендиев]] атындағы Республикалық дирижëрлер байқауының қатысушысы. Байқауда Н. Тілендиев атындағы «[[Отырар сазы|Отыра]]&lt;nowiki/&gt;[[Отырар сазы|р сазы]]&lt;nowiki/&gt;» фольклорлық-этнографиялық Қазақ халық аспаптар оркестрімен Н. Тілендиевтің [[Мұқағали Сүлейменұлы Мақатаев|Мұқағали Мақатаевтың]] өлеңіне жазылған «[[Кел еркем, Алатауыңа|Кел ерке]]&lt;nowiki/&gt;[[Кел еркем, Алатауыңа|м, Ала]]&lt;nowiki/&gt;[[Кел еркем, Алатауыңа|тауыңа]]&lt;nowiki/&gt;» және [[Құрманғазы Сағырбайұлы|Құрманғазының]] шығармасын өңдеген «[[Қызыл қайың-серпер|Қызыл]] &lt;nowiki/&gt;[[Қызыл қайың-серпер|қайың-]]&lt;nowiki/&gt;[[Қызыл қайың-серпер|серпер]]&lt;nowiki/&gt;» туындыларына дирижëрлік еткен.  &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Итоги VІІ республиканского конкурса «Акберен» среди творческих школьников - Новости - Cmrito SKO-Bilim Agartu|url=https://cmrito.sko-bilim.kz/news?lang=ru&amp;pkid=1608046190711750|accessdate=13.05.2026}}&lt;/ref&gt;


'''Ә'''

* '''Әлия Жанәбілқызы Темірбекова''' ([[Қазақстан]]) – қазақстандық хор дирижëр. Алматыдағы Абай атындағы ұлттық мемлекеттік академиялық опера және балет театрының (ГАТОБ) бас хормейстері. 2024 жылы 21 маусымда ҚР Мәдениет және өнер қызметкерлерінің мерекесі күнінде мемлекет басшысы [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев]] «[[Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері]]&lt;nowiki/&gt;» құрметті атағын табыс етті. Ә. Темірбекова бас хормейстер болып жұмыс істеген жылдары хорды әлемнің және қазақ репертуарынан бірқатар ірі шығармаларды, соның ішінде Дж. Вердидің «Риголетто» және «Травиата», Дж. Пуччинидің «Тоска», П. Чайковскийдің «Евгений Онегин» операсы, «Щелкунчик» балеті, Дж. Россинидің «Золушка», қазақ операларынан [[Евгений Григорьевич Брусиловский|Е. Брусиловскийдің]] «Қыз Жібек», [[Ахмет Қуанұлы Жұбанов|А. Ж]]&lt;nowiki/&gt;[[Ахмет Қуанұлы Жұбанов|ұбановтың]], [[Латиф Абдулхайұлы Хамиди|Л. Хамидидың]] «Абай», [[Мұқан Төлебаев|М. Төлебаевтың]] «[[Біржан - Сара (опера)|Біржан-Сара]]&lt;nowiki/&gt;», [[Сыдық Мұхамеджанов|С. Мұхамеджановтың]] «[[Жұмбақ қыз]]&lt;nowiki/&gt;» және басқа да көптеген спектакльдерді орындауға дайындады. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Aliya Temirbekova, Хормейстер &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Архив, выступления, билеты и видео &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Operabase|url=https://www.operabase.com/aliya-temirbekova-a37714/ru|accessdate=26.04.2026}}&lt;/ref&gt;


'''Б'''

* '''Барбара Ханниган''' (1971; [[Канада]]) – канадалық дирижëр, сопрано әнші. 2019 жылдан бастап Швециядағы Göteborgs Symfoniker оркестрдің шақырылған бас дирижëрі. 2025 жылы «Polar Music Prize 2025» музыкалық сыйлығының лауреаты атанды. Б. Ханниган сахнада бір уақытта ән айтып әрі дирижëрлік етуімен танымал. Оның репертуарында «Mysteries of the Macabre», «La Voix humaine», «The Rake's Progress», «Knoxvillie: Summer of 1915» деген шығармалары бар. 2026 жылдан бастап Исландияның симфониялық оркестрдің бас дирижëрі лауазымын атқарады.  &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Barbara Hannigan|url=https://www.barbarahannigan.com/|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Барбара Поплавска''' ([[Қазақстан]]) – поляк текті қазақстандық дирижëр. Құрманғазы атындағы қазақ ұлттық консерваториясының құрметті профессоры, хор дирижëрі [[Бақыт Тұяқбаева|Бақыт Тұяқбаеваның]] шәкірті. Польшада Вроцлавтағы Кароль Липинский атындағы музыка академиясында (AMKL) опера және симфониялық дирижëрлеу мамандығын [[Марëк Пияровский]] сыныбын тәмамдаған. Үндістанның [[Мумбаи]] қаласындағы білікті кәсіби Symphony Orchestra of India (SOI)  оркестрімен дирижëр ретінде қызметтес болған. 2025 жылдан бастап Құрманғазы атындағы ұлттық консерваторияның студенттік симфониялық оркестрдің бас дирижëрі қызметін атқарады. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Classical music has survived war, the pandemic and a lot more: Barbara Poplawska - The Hindu|url=https://www.thehindu.com/entertainment/music/classical-music-has-survived-war-the-pandemic-and-a-lot-more/article69015931.ece|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Барбара Скоукрофт''' ([[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]) – америкалық дирижëр. 1996 жылдан бастап Utah Youth Symphony ұжымының музыкалық директоры және бас дирижëрі қызметтерін атқарады. Оның жетекшілігімен оркестр 2002 жылы Солт-Лейк-Ситиде өткен Қысқы Олимпиада ойындарының мәдени олимпиадасына қатысты. 2006 жылдың сәуірінде Солт-Лейк симфониялық оркестрінің тарихындағы алғашқы әйел дирижëрі болды. 2008 жылы Юта жастар филармониясының негізін қалап, бұл оның жетекшілігімен екінші толық кәсіби оркестрге айналды.   &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Barbara Scowcroft – Salt Lake Symphony|url=https://saltlakesymphony.org/barbara-scowcroft/|accessdate=11.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Бар Авни-Палентин''' (1989; [[Израиль]]) – израильдік дирижëр. 2021–2024 жылы Германиядағы Bayer Philarmoniker оркестрінің алғашқы әйел бас дирижëрі. 2024 жылы Парижде өткен La Maestra әйел дирижëрлерге арналған Халықаралық байқаудың I орын жүлдегері және қосымша арнайы сыйлықтардың Echo Prize, Arte Prize, Prize of the Pariz Mozart Orchestra әрі Prize of French concert hall and orchestras иегері. 2026 жылдың ақпанында Orchestre National Bordeaux Aquitaine оркестрімен «Symphonies in 3 Movements» сирек орындалатын шығармалардан тұратын дебюттік альбомын жазып шығарды.  &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Bar Avni–Pallentin &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Malko Competition|url=https://www.malkocompetition.dk/conductor/2021/bar-avni-pallentin|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Бақыт Жұмағалиқызы Тұяқбаева''' (?–2026; [[Қазақстан]]) – қазақстандық хор дирижëр. ҚР Білім беру ісінің үздігі, еңбек ардагері, Әулие София және оның қыздары Вера, Надежда және Любовь орденінің кавалері, қазақстандық сазгерлердің хор жинақтарының құрастырушысы болып табылады, сондай-ақ «Краткий курс лекций по казахской хоровой литературе» оқулығының авторы. 2015 жылы 7 маусымда [[Пётр Ильич Чайковский|Пётр Чайковскийдің]] 175 жылдық мерейтойына арналған іс-шаралар аясында Б. Тұяқбаеваның жетекшілігіндегі  П. И. Чайковский атындағы Алматы музыкалық колледжінің «Алатау» жастар хоры Ресейдің Воткинск қаласында өнер көрсетті. Ұжым Благовещенск соборында, Преображенский храмында және Воткинск музыкалық мектебінде концерттер берген. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Митрополичий хор принял участие в концерте известных музыкальных коллективов Алма-Аты - PRS|url=https://prs.kz/press/9816/Mitropolichij-hor-prinyal-uchastie-v-koncerte-izvestnih-muzikalnih-kollektivov-Alma-Ati|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Беверли Эверетт''' ([[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]) – америкалық дирижëр, музыка ғылымдарының докторы. 2008 жылдан бастап [[Солтүстік Дакота|Солтүстік Дакотадағы]] Bismarck-Mandan Symphony Orchestra және 20 жылдан астам уақыт бойы Bemidji Symphony Orchestra-ның музыкалық директоры және дирижëрі лауазымдарын атқарады. 2010 жылы The American Prize-тан «Excellence in Music Education» сыйлығымен марапатталды. 2011 жылы дирижëр ДжоАнн Фалеттамен кәсіби дайындықтан өтуге арналған Region 2 Arts / McKnight Career advancement Fellowship стипендиясының алғашқы екі иегерінің бірі атанды. Сонымен қатар, туған қаласы [[Техас]] штатындағы Ваксахачи қаласының Бейнелеу өнері даңқ залына алғашқылардың бірі болып енгізілген.   &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Beverly Everett - Home page of the official Web Site of Beverly Everett|url=https://www.beverlyeverett.org/#:~:text=Beverly%20Everett%3A%20Music%20Director%20and,Creative%20Pear%20Graphic%20Design%2C%20LLC|accessdate=11.05.2026}}&lt;/ref&gt;


'''В'''
* '''Вероника Борисовна Дударова''' (1916–2009; [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]], [[Ресей]]) – кеңестік және ресейлік дирижëр. [[Гиннесс рекордтар кітабы|Гиннестің рекордтар кітабына]] енген әлемдегі ірі симфониялық оркестрлерді 50 жылдан астам уақыт бойы үзіліссіз басқарған жалғыз әйел дирижёр. 1960—1989 жылдары аралығында Мәскеудің мемлекеттік симфониялық оркестрінде бас дирижёр әрі көркемдік жетекші лауазымдарын атқарған және 1991—2009 жылға дейін Ресейдің симфониялық оркестрдің негізін қалап, өмірдің соңына дейін жетекші қызметін атқарды. 1986 жылы В. Дударованың құрметіне [[астероид]] (9737) «Dudarova» есімі және Бүкілресейлік оркестрлік дирижёрлер байқауы ұйымдастырылып В. Дударованың есімі берілді. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Вероника Дударова из Баку - первая в СССР женщина-дирижер &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Вестник Кавказа|url=https://vestikavkaza.ru/articles/veronika-dudarova-iz-baku-pervaa-v-sssr-zensina-dirizer.html|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Виктория Леонидовна Добровольская''' (1986; [[Ресей]]) – ресейлік дирижёр. 2024 жылы ресейлік-бахрейндік симфониялық оркестрмен бірге [[Бахрейн]] Ұлттық театрында концерт беріп, Бахрейн Корольдігі тарихындағы концерт басқарған алғашқы әйел дирижёр атанды. 2022 жылдан бастап қытайлық дирижёр Тунжо Чжэнмен бірге (РКСО) Ресейлік-қытайлық симфониялық оркестр мен академиялық хордың көркемдік жетекшісі және бас дирижёры қызметтерін атқарады. Бұл ұжым әлемдегі әртүрлі мемлекеттерден шыққан екі бас дирижёр бірлесіп басқаратын санаулы оркестрлердің бірі болып табылады. 2024 жылы [[Эрмитаж]] театрында «Щелкунчик», «Ромео мен Джульетта» балеттерін дирижёрлеген. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Виктория Добровольская - Персоны - Санкт-Петербургская академическая филармония имени Д.Д. Шостаковича|url=https://www.philharmonia.spb.ru/persons/biography/72691/|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Валентина Викторовна Голубева''' ([[Ресей]]) – ресейлік дирижёр. 1987 жылы студенттік камералық оркестр негізінде құрылған Вологодск облысындағы жалғыз Череповец симфониялық оркестрінің негізін қалаушысы, көркемдік жетекшісі және бас дирижёры. Оның кәсіби қалыптасуына профессорлар [[Израиль Гусман]] мен [[Маргарита Саморукова]] ықпал етті. 2001 жылдан бастап оркестрдің қатысуымен «Үміт көктемі» атты ашық қалалық балалар музыкалық фестивалі тұрақты түрде өткізіліп келеді. Фестивальге музыкалық мектептердің үздік оқушылары, Череповец өнер колледжінің және Ресей консерваторияларының студенттері қатысады. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Симфонический оркестр&lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt;Концертный центр &quot;Череповец&quot;|url=https://concert-cherepovets.ru/simforkestr|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Валерия Александровна Рыбинская''' ([[Беларусь]]) – белорустық дирижёр. 2021 жылдан бастап Беларусь Республикасының мемлекеттік академиялық симфониялық оркестрінің дирижёрі қызметін атқарады. Бұған дейін, 2018 жылы аталған оркестрдің ұрмалы аспаптар тобында солист болған. Беларусьтің Үлкен театрында А. Бородиннің «Князь Игорь» операсы және Э. Григтің «Пер Гюнт» балетінің қойылымдарына қатысқан. Сонымен қатар, ұстазы, дирижëр,  Беларусьтің Халық әртісі [[Александр Михайлович Анисимов|Александр Михайлович Анисимовтың]] қасында қоюшы ассистент-дирижёрі ретінде қызмет атқарған.  &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Рыбинская Валерия (дирижёр) &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Белорусская государственная филармония|url=https://philharmonic.by/ru/artists/rybinskaya-valeriya-dirizhyor|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Витезслава Капралова''' (1915–1940; [[Чехия]]) – чехиялық дирижёр, сазгер. 1937 жылы авторлық туынды «Military Sinfonietta» симфониеттасымен Чехия филармониясының оркестріне дирижёрлік етіп, аталған ұжыммен өнер көрсеткен алғашқы әйел дирижёр болды. 1938 жылы Лондонда өткен ISCM халықаралық заманауи музыка фестивалінде BBC Orchestra оркестрімен дирижёрлік етті. В. Капралова 25 жасында [[Туберкулез|туберкулёз]] ауруынан қайтыс болды. Соған қарамастан, қысқа ғұмырында шамамен 50 музыкалық шығарма жазып қалдырды. 1946 жылы чех музыкасына қосқан ерекше үлесі үшін Чехия ғылым және өнер академиясының мүшесі болып сайланды. 1998 жылы оның құрметіне [[Торонто|Торонтода]] «Капралова Қоғамы» құрылды. Ұйым әйелдердің музыка өнеріне қосқан үлесін насихаттаумен айналысады және әйел музыканттар туралы ауқымды дерекқорлар жүргізеді. Қоғамның арнайы дерекқорында 600-ден астам әйел дирижёрлер туралы мәліметтер жинақталған. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Витезслава Капралова &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Radio Prague International|url=https://ruski.radio.cz/vitezslava-kapralova-8685711|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Виттория (Раффаэлла) Алеотти''' (1575–*1646; [[Италия]]) – итальяндық дирижëр, сазгер және ерте кезеңдегі әйел дирижёрлердің бірі. Ол [[Сан-Вито]] монастырындағы әйелдер музыкалық ансамблін басқарған және өмірінің соңына дейін монастырьдың музыкалық жетекшісі қызметін атқарған. Замандастары оның [[орган]], [[клавесин]] және үрмелі аспаптардағы шеберлігін жоғары бағалаған. 1593 жылы Сан-Вито монастырының хорына арналған «Sacrae cantiones: quinque, septem, octo &amp; decem vocibus decantande» мотеттер жинағын жариялады. Бұл әйел автор жазған әрі баспадан жарық көрген алғашқы діни музыка шығармаларының бірі саналады. Итальяндық музыкант және ғалым Эрколе Боттригари өз еңбектерінде Алеоттидің музыкалық ансамбльді басқару қабілетін ерекше атап өткен.  &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Биография Виттории Алеотти &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Музыка эпохи Барокко|url=https://baroquemusic.ru/encyclopedia/composers/aleotti-vittoria|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Вирджиния Аллен''' (1953; [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]) – америкалық әскери дирижëр, музыка ғылымының докторы. Вест-Пойнттағы Әскери академиясы оркестрінің (U.S. Military Academy Band at West Point), сондай-ақ Cadet Glee Club пен Cadet Band ұжымдарының алғашқы әйел дирижёры болды. Ол Army Bands бағдарламасында 20 жыл қызмет атқарып, лейтенант-полковник әскери шеніне дейін көтерілді. Кейін [[Вашингтон|Вашингтондағы]] АҚШ армиясының оркестрлік қызметі бойынша жауапты офицері ретінде әлемнің әртүрлі елдеріндегі 100-ден астам әскери оркестрдің жұмысын үйлестірді. Сонымен қатар, The Curtis Institute of Music және Columbia University жанындағы Teachers College оқу орындарында дирижёрлік өнер мен музыка тарихынан дәріс берген. 2005 жылы «Woman of Achievement» атағымен марапатталған. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Virginia Allen &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; composer / arranger - concert band Noten &amp; Partituren - HeBu Musikverlag GmbH|url=https://www.hebu-music.com/en/musician/virginia-allen.31527/|accessdate=05,05,2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Вирджиния Марьяни Кампольетти''' (1869–1941; [[Италия]]) – итальяндық дирижëр, сазгер. 1892 жылы Дж. Россини атындағы мемлекеттік консерваторияны тәмамдады. 1899 жылы 6 маусымда туған қаласында [[Генуя|Генуяда]] Politeama Genovese театрында «Dal sogno alla vita» (''Түстен өмірге'') атты үш актілі авторлық операсының тұсаукесеріне дирижëрлік етті. Либреттосын жазған ақын [[Фульвио Фульгонио]]. 1900 жылы сәуірде Моден қаласында Storchi театрында операның қойылымын қайта басқарды. 1976 жылы оның ұлы, дирижëр әрі сазгер [[Луиджи Кампольетти]] анасының құрметіне және естелігіне Дж. Россини атындағы консерваториясының кітапханасына шамамен 5000 том кітаптар, партитуралар, музыкалық басылымдарды сыйға тартып, консерватория тарихындағы ірі қайырымдылықтардың бірі саналады. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Virginia Mariani Campolieti Facts for Kids|url=https://kids.kiddle.co/Virginia_Mariani_Campolieti|accessdate=10.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Вера Францевна Родэ-Чиджавадзе''' (1907–1975; [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]) – француз текті кеңестік әскери дирижëр. Ресей әскери музыкасы тарихындағы алғашқы әйел әскери дирижëрлердің бірі ретінде белгілі. Мәскеу консерваториясында дирижëрлікте білім алып жүрген кезінде 1941 жылы майданға аттанып, Мәскеу халықтық жасақтарының 4-дивизиясы құрамына қосылды. Соғыс жылдарында оның әскери ұжымы Мәскеуден Шығыс Пруссия мен Кëнигсбергке дейінгі жорықтарға қатысты. Кейін музыкалық взводтың командирі болып тағайындалып, аға лейтенант әскери шенін алды. 1944 жылы «[[Қызыл жұлдыз ордені|Қызыл жұлдыз]]&lt;nowiki/&gt;» орденімен марапатталды. Соғыстан кейін консерваторияны аяқтап, Мәскеу облыстық филармониясының оркестрімен П. Чайковский 5-симфониясының финалын, «Щелкунчиктен» үзінділер, «Половецкие пляски», Евгений Онегин операсынан үзінділерді дирижëрледі.  &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Родэ Вера Францевна &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Официальный портал программы Памяти Московского Народного Ополчения|url=https://mosopolchenie.ru/militiaman/rode-vera-francevna-3941|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Вэнь Чин Лю-Янг''' ([[Малайзия]]) – қытай текті малайзиялық хор дирижëр. 2005 жылдан бастап Young Choral Academy ұйымында хормейстер, пианист және вокалдық оқытушы болып жұмыс істейді. 2022–2023 жылдары [[Иллинойс]] штатында Heritage Chorale хорының көркемдік жетекші әрі бас дирижëрі қызметтерін атқарды. Ол малайзиялық және Оңтүстік-Шығыс Азия хор музыкасын АҚШ-та белсенді насихаттап, музыкалық жобаларға қатысады. 2025 жылдың мамыр айында Нью-Йорктегі «Carnegie Hall» сахнасында Heritage Chorale және басқа хор ұжымдарымен бірге дебют жасады. Сонымен қатар, Малайзиядағы хор байқауларында қазылар алқасының мүшесі ретінде қызмет атқарып, шеберлік сыныптар өткізеді. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Malaysian-born Artistic director for Heritage Chorale chose music over medicine  - Wednesday Journal|url=https://www.oakpark.com/2024/11/12/wen-chin-liu-young-heritage-chorale/|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Ванесса Бенелли Мозелл''' (1987; [[Италия]]) – итальяндық дирижëр. 2018 жылы дирижёр ретінде дебют жасап, француз композитор Жерар Гризенің шығармаларын орындады. 2019 жылы әйел дирижёрлерге арналған алғашқы MAWOMA (Music and Women Maestra) байқауының финалисті болды. Өз мансабында Берлин Концертхаус оркестрі, Бонн филармониясы, Брюссель камералық оркестрі, Милан дивертисменттер ансамблі, Фучжоу оркестрі және Вена оркестрі сияқты көптеген музыкалық ұжымдармен жұмыс істеді. Сонымен қатар Германиядағы Веймар ұлттық театрында Дж. Вердидің «Травиата» және Кобург жер театрында Дж. Россинидің «Севиль шаштаразы» операларының қойылымдарында ассистент-дирижёр қызметін атқарды. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=home – Vanessa Benelli Mosell|url=https://www.vanessabenellimosell.com/|accessdate=10.05.2026}}&lt;/ref&gt;


'''Г'''

* '''[[Гауһар Құрманбекқызы Мырзабекова]]''' (1956; [[Қазақстан]]) – қазақстандық дирижёр, скрипкашы, профессор, Қазақстанның халық әртісі. 2010 жылы «Құрмет», ал 2016 жылы «Парасат» ордендерімен марапатталған. 1997 жылдан бастап «Қазақстан Камератасы» мемлекеттік классикалық музыка ансамблінің ұйымдастырушысы, директоры және көркемдік жетекшісі қызметтерін атқарады. Камералық оркестр Ұлыбритания, АҚШ, Франция, Үндістан, Германия, Жапония, Түркия, Италия, Қытай, Чехия және басқа да мемлекеттерде гастрольдік сапарлармен өнер көрсеткен. 2004 жылы «EurаAsia» халықаралық скрипкашылар байқауының директоры әрі қазылар алқасының мүшесі болды. Сонымен қатар Францияда дирижёр Михаил (Миша) Леонидович Кац ұйымдастырған шеберлік сыныптарына қатысқан. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Мырзабекова Гаухар Құрманбекқызы - www.conservatoire.kz|url=https://conservatoire.edu.kz/kz/structure/faculties/Gauhar-M/|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt; 

* '''Галина Михайловна Кривошапко''' (1916–2013; [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]], [[Ресей]]) – кеңестік және ресейлік дирижёр. 1957 жылы Якут АКСР-інің халық әртісі, 1958 жылы РКФСР-дің еңбек сіңірген әртісі, ал 1972 жылы өнер қайраткері атағына ие болды. 1959 жылдан бастап П. А. Ойунский атындағы Якут мемлекеттік музыкалық-драма театрының бас дирижёрі қызметін атқарды. Оның жетекшілігімен 1961 жылы Якутияда алғаш рет П. И. Чайковскийдің «Аққу көлі» балеті сахналанды. Дирижёр Мәскеу, Ленинград, Үлкен театр және басқа да музыкалық ұжымдармен бірлесіп Бүкілодақтық радионың «Алтын қорына» арналған жазбалар жасаған. Сонымен қатар «Музыкальная культура якутского народа» еңбегінің авторы болып табылады. 2013 жылы Саха (Якутия) Республикасының Президенті Якутия мемлекеттік филармониясына Галина Кривошапко есімін беру туралы жарлыққа қол қойды. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Омское музыкальное училище им. В.Я.Шебалина|url=https://shebalina.ru/pages/krivoshapko-galina-mihajlovna|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Галина Викторовна Крутикова (Галь Раше);''' (1960; [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]], [[Ресей]]) – орыс текті аустриялық дирижёр. «Санкт-Петербург Камерата» камералық оркестрінің және Балтық елдері музыка консерваториялары студенттерінен құралған «Балтийская Академия» жастар симфониялық оркестрінің негізін қалаушылардың бірі әрі директоры. «Санкт-Петербург Камерата» оркестрі 1989 жылы Санкт-Петербург консерваториясы студенттерінен құрылды. Дирижёр ретінде Viennarmonica және Vienna Metropolitan Chamber Orchestra оркестрлерімен өнер көрсетіп, Wiener Konzerthaus пен Musikverein Үлкен залында концерттер өткізді. П. И. Чайковскийдің Анатолий Иванов жасаған соқпалы аспаптар ансамбліне арналған транскрипциясы негізінде жазылған «Балалар альбомы» балетінің сценарийі (либреттосы) авторы. В 1996 жылы бұл музыкаға балалар балеті қойылып, қойылым 1999 жылы Югославияда өткен халықаралық фестиваль лауреаты атанды.  &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Dirigentin Gal Rasche|url=https://www.galrasche.com/v3/|accessdate=13.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Гвендолен Эйврил Кольридж-Тейлор''' (1903–1998; [[Англия]]) – ағылшын дирижёр, сазгер. Алғашқы «Қош бол, көбелек» атты шығармасын 12 жасында жазған. Өмірінде 90-нан астам музыкалық шығарманың авторы болды. 1933 жылы Royal Albert Hall оркестрінде дирижёрлік дебютін жасап, H. M. Royal Marines Band (''Корольдік су пехотасының ұжымы'') әскери оркестріне дирижёрлік еткен алғашқы әйел ретінде танылды. Сонымен қатар BBC Symphony Orchestra және London Symphony Orchestra ұжымдарының шақырылған дирижёрі болды. 1941 жылы Coleridge-Taylor Symphony Orchestra оркестрінің және оған қарасты музыкалық қоғамның негізін қалады. Бұл ұйым Ұлы депрессия кезеңінде музыканттарды жұмыспен қамтамасыз ету мақсатында құрылды. Өзінің ең жоғары кезеңінде оркестр құрамында 100-ден астам музыкант болды, олардың 70-і кәсіби орындаушылар, 30-ы арнайы іріктелген ішекті аспаптар әуесқойлары, сондай-ақ 70 дауыстан тұратын хор жұмыс істеді.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Composer Spotlight: Avril Coleridge-Taylor – Classics for Kids|url=https://www.classicsforkids.com/composer-spotlight-avril-coleridge-taylor/|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Глория Исабель Рамос Триано''' (1964; [[Испания]]) – венесуэлалық текті испан дирижёр. 2001–2004 жылдары Кордова оркестрінің бас дирижёрі әрі көркемдік жетекшісі қызметін атқарып, концерттік абонемент иелерінің санын 241-ден 519-ға дейін арттыруға ықпал етті. 1995 жылы Безансондағы Халықаралық жас дирижёрлер байқауында «Опера және оратория» аталымы бойынша сыйлықтың лауреаты атанды. Дирижёр ретінде Тенерифе оркестрімен, Галисия симфониялық оркестрімен, Албания ұлттық опера және балет театрының оркестрімен, Лейпциг радиооркестрімен, Вена камералық оркестрімен, Санкт-Петербург оркестрімен, Люцерн оркестрімен, Испания ұлттық оркестрімен, Мадрид оркестрімен және Севилья корольдік симфониялық оркестрімен өнер көрсетті.  &lt;ref&gt;{{Cite web|title=DIRIGENTIN &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; ramostriano.com|url=https://www.ramostriano.com/?lang=en|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Голнуш Халеги''' (1941–2021; [[Иран]], [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]) – америкалық-ирандық дирижёр. Иранның алғашқы әйел дирижёрі ретінде саналады. 1975–1979 жылдары Тегеранда Иран ұлттық радио және теледидарының «Hamavazan» хорына жетекшілік етті. 1985 жылы АҚШ-тың Вашингтон қаласында әкесі, сазгер Рухолла Халегидің құрметіне оркестр құрып, ұжым парсы классикалық музыкасын диаспора арасында сақтап, насихаттауға үлес қосты. Дирижёрлік білімін Тегерандағы Ұлттық музыка консерваториясында, кейін Аустриядағы Зальцбург қаласындағы Моцартеум академиясында Курт Престель мен Герхард Вимбергерден алды. Сондай-ақ АҚШ-тағы Висконсин университеті мен Оберлин колледжінде дирижёрлік бойынша білім алып, ғылыми дәрежелер иеленді. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=WEBSITE OF WORKS BY GOLNOUSH KHALEGHI تارنمای آثار گلنوش خالقی - Home|url=https://golnava.com/index.html|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Гүлдана Жеңісқызы Баритова''' ([[Қазақстан]]) – қазақстандық дирижёр. 2016–2021 жылдары Астанадағы К. Байсейітова атындағы ҚазҰӨУ, Қазақ Ұлттық өнер университетінде «Оркестр дирижёрі» мамандығы бойынша Ерлан Бейсембаев сыныбы бойынша оқыған. Г. Баритова Қазақстанның Н. Тілендиев, М. Төлебаев, А. Жайымов атындағы Республикалық дирижёрлер байқауларында өнер көрсеткен. Қазіргі уақытта Павлодар музыкалық колледжінде «Дирижёрлеу»,«Оркестрлік партитураларды оқу» пәндері бойынша оқытушы және колледждің студенттік симфониялық оркестрдің дирижёрі ретінде қызметтер атқарады. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Руководство и педагоги отделения|url=https://college.muscomplexpavl.edu.kz/index.php/ru/otdeleniya/otdelenie-muzykalnoe-iskusstvo-estrady/rukovodstvo-i-pedagogi-otdeleniya-emi|accessdate=10.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Грете Педерсен''' (1960; [[Норвегия]]) – норвегиялық дирижёр. 1990–2025 жылдары Norwegian Soloists' Choir хорының көркемдік жетекшісі әрі бас дирижёрі болды. Оның жетекшілігімен хор «Gramophone Record of the Year» және «Spellemannprisen» сияқты беделді марапаттарға ие болды. 2022 жылдан бастап АҚШ-тағы Carmel Bach Festival ұжымының бас дирижёрі. 2026 жылдан бастап Yale Schola Cantorum ұжымының бас дирижёрі әрі дирижёрлік практика профессоры. 2019 жылы өнер саласындағы қызметі үшін «Норвегия корольдік Әулие Олав орденінің І дәрежелі рыцары» атағына ие болды. Сондай-ақ Норвегияның музыка өнерінің дамуына қосқан үлесі үшін «Lindemanprisen» сыйлығымен марапатталған.  &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Artist-Portrait &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Konzertdirektion Hörtnagel Berlin|url=https://hoertnagel.com/en/artists/artist-portrait/grete-pedersen|accessdate=11.05.2026}}&lt;/ref&gt;


'''Д'''

* '''Даяна Айдаровна Гофман''' (1991; [[Ресей]]) – ресейлік дирижёр. 2016 жылдан бастап «Новая Москва» жастар камералық оркестрінің негізін қалаушысы, көркемдік жетекшісі әрі бас дирижёрі. Дирижёр ретінде Белград радио және телебайланыс оркестрімен, Ресей Федерациясы Президенттік оркестрімен, «Пазарджик» симфониялық оркестрімен, Мәскеу консерваториясының оркестрімен және басқа да ұжымдармен өнер көрсетті. 2025 жылы АҚШ-та өткен Muffled Voices Festival маусымының бас дирижёрі болып тағайындалды. Сонымен қатар Ливан ұлттық консерваториясы мен филармониясының (LNPO) шақырылған дирижёрі ретінде де қызмет атқарған. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Московская консерватория - персоналии - Гофман Даяна Айдаровна|url=https://www.mosconsv.ru/ru/person.aspx?id=148423|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Дильбар Гулямовна Абдурахманова''' (1936-2018; [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]], [[Өзбекстан]]) – өзбек дирижёр. Өзбекстандағы алғашқы кәсіби әйел дирижёр ретінде белгілі. 1977 жылы КСРО Халық әртісі атағына ие болды. 1960 жылы Әлішер Науаи атындағы мемлекеттік опера және балет театрының дирижёрі болып тағайындалып, 1974–1990 жылдары театрдың көркемдік жетекшісі әрі бас дирижёрі қызметін атқарды. Кейін осы театрда қоюшы дирижёр ретінде шығармашылық қызметін жалғастырды. 1959 жылдан бастап Өзбекстан өнері мен мәдениетінің онкүндіктеріне қатысып, КСРО қалаларында, сондай-ақ Мысыр, Германия, Румыния, Таиланд және Сингапурда гастрольдік сапарларда болды. Шығармашылық жолында 60-тан астам опера және балет қойылымын сахналады. Олардың қатарында «Аида», «Кармен», «Травиата», «Паяцы», «Аққу көлі», «Бақшасарай бұрқағы» және басқа да спектакльдер бар. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Поэтесса дирижерской палочки|url=https://uza.uz/ru/posts/poetessa-dirizherskoy-palochki-05-05-2020|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''ДжоАнн Фаллетта''' (1954; [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]) – америкалық дирижёр. 1999 жылдан бастап Buffalo Philharmonic Orchestra (BPO) ұжымының музыкалық директоры әрі бас дирижёрі қызметін атқарады. Төрт мәрте «Грэмми» сыйлығының лауреаты. Атап айтқанда, 2009 жылы Джон Корильяноның Mr. Tambourine Man шығармасының жазбасы үшін, 2019 жылы Лондон оркестрімен бірге Best Classical Compendium, ал 2021 жылы BPO ұжымымен Best Choral Performance аталымдары бойынша марапатталған. Сонымен қатар Naxos дыбыс жазу компаниясына 135-тен астам жазба жасаған. Virginia Symphony Orchestra ұжымымен атқарған жемісті қызметі үшін Norfolk Legends of Music Walk of Fame даңқ аллеясында жұлдызы қойылған. Сондай-ақ Буффало музыкалық даңқ залында есімі мәңгілікке жазылған. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=JoAnn Falletta - Biography|url=https://joannfalletta.com/biography.html|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Джулия Джонс''' (1961; [[Ұлыбритания]]) – британдық дирижёр. 1998–2002 жылдары Базель опера театрының бас дирижёрі болды. 2008–2011 жылдары Лиссабондағы Teatro Nacional de São Carlos театрының бас дирижёрі қызметін атқарды. Кейін Германиядағы Вупперталь операсы мен симфониялық оркестрінің бас музыкалық жетекшісі (Generalmusikdirektor) болып тағайындалып, бұл қызметті атқарған алғашқы әйел дирижёрлердің бірі атанды. Дирижёр Royal Opera House Covent Garden, Oper Frankfurt, Берлин мемлекеттік операсы, Прага ұлттық театры және Дания корольдік операсы сияқты театрлармен қызметтес болды. Сонымен қатар Лондонда «Rigoletto», «Così fan tutte», «Carmen», ал Франкфуртта «Falstaff», «Die Entführung aus dem Serail» және «Alcina» операларына дирижёрлік етті. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Macao Youth Symphony Orchestra Association|url=http://macauyso.org.mo/en/Julia_Jones.php|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Дениола Кураджа''' ([[Албания]]) – албандық дирижёр. Тирандағы Албания ұлттық опера және балет театрының бас музыкалық жетекшісі әрі көркемдік жетекшісі. Сонымен қатар Staatstheater Kassel, Hildesheim Municipal Theatre және Klassische Philharmonie Bonn ұжымдарымен дирижёрлік еткен. Д. Кураджаның репертуарында 70-тен астам опера, сондай-ақ симфониялық, балет және камералық концерттер бар. Сонымен қатар пианист-солист ретінде де концерттік бағдарламалармен өнер көрсеткен. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=deniolakuraja.com &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Deniola Kuraja Conductor,pianist, vocal coach|url=https://deniolakuraja.com/|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* [[Динара Нұрғисақызы Тілендиева|'''Дінзуһра (Динара) Нұрғисақызы Тілендиева''']] (1985; [[Қазақстан]]) – қазақстандық дирижёр. 2009 жылдан бастап Қазақ мемлекеттік академиялық фольклорлық-этнографиялық Н. Тілендиев атындағы «[[Отырар сазы]]&lt;nowiki/&gt;» оркестрінің бас дирижёрі әрі көркемдік жетекшісі. 2011 жылы «Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері» атағына ие болды. 2018 және 2024 жылдары «Құрмет» және «Парасат» ордендерімен марапатталған. 2008 жылы Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясында «Опера және симфониялық дирижёрлеу» кафедрасында Төлепберген Әбдірәшевтің сыныбын тәмамдап, доцент Нұрлан Жарасовтан сабақтар алған. Д. Нұрғисақызы әкесі [[Нұрғиса Атабайұлы Тілендиев|Нұрғиса Атабайұлы Тілендиевтің]] музыкалық-отбасылық дәстүрін жалғастырып келеді. [[Нұрғиса Атабайұлы Тілендиев|Нұрғиса Тілендиев]] «[[Отырар сазы]]&lt;nowiki/&gt;» оркестрінің негізін қалаушы әрі алғашқы бас дирижёрі болған. Д. Нұрғисақызы оркестрдің шығармашылық қызметін дамытып, әкесінің музыкалық мұрасын сақтауға және қазақтың халық музыкасы мен қазақстандық заманауи композиторлардың шығармаларын Отанда және шетелдерде насихаттауға үлесін қосып келеді. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Қайталанбас тұлғаның тұяғы &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Otbasym|url=https://kz.otbasym.kz/news/bud-zdorov/2016-10-25/aytalanbas-t-l-any-t-ya-y|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Далия Атлас''' (1933; [[Израиль]], [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]) – израильдік дирижёр. Израильде соғысқа байланысты кешкі концерттер өткізу мүмкін болмай қалған кезде Д. Атлас Ресейден көшіп келген музыканттардан «Atlas Camerata» оркестрін құрып, онымен гастрольдік сапарларға шығып, музыкалық жазбалар жасаған. Сонымен қатар «Pro Musica Orchestra, Israel» ұжымының негізін қалаған. Халықаралық дирижёрлер байқауларында жеті жүлде жеңіп алып, мұндай жетістікке жеткен Израиль тарихындағы алғашқы әйел дирижёр атанды. Туған қаласы Хайфаның мэрі оған «Хайфаның құрметті азаматы» атағын берген. Дирижёрдің репертуарында 750-ге жуық шығарма бар. Сонымен қатар әлемнің 29-дан астам елінде концерттерде, фестивальдерде, радио мен теледидар бағдарламаларында 82 оркестрге дирижёрлік еткен.  &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Dalia Atlas|url=https://www.dalia-atlas.com/Biography.html|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Далия Андреевна Стасевская''' (1984; [[Украина]], [[Финляндия]]) – украин-финдік дирижёр. 2014–2016 жылдары Париж оркестрінде дирижёр Пааво Ярвидің көмекшісі болды. 2015 жылы Лахти симфониялық оркестріне алғаш рет шақырылған дирижёр ретінде өнер көрсетті. 2018 жылы Нобель сыйлығын тапсыру рәсімінде Корольдік Стокгольм филармониялық оркестріне дирижёрлік етіп, бұл салтанатты рәсімде оркестрге дирижёрлік еткен тарихтағы екінші әйел дирижёр атанды. 2019 жылы BBC симфониялық оркестрінің алғашқы шақырылған әйел бас дирижёрі болып тағайындалды. 2020 жылы Лахти симфониялық оркестрінің алғашқы әйел бас дирижёрі атанды. 2021 жылы Украина президенті халықаралық ынтымақтастықты дамытуға және украин мәдениетін насихаттауға қосқан үлесі үшін «ІІІ дәрежелі Княгиня Ольга» орденімен марапаттады. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Conductor Dalia Stasevska &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Official Website|url=https://www.daliastasevska.com/|accessdate=13.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Джухи Бансал''' (1984; [[Үндістан]], [[Гонконг]]) – үнді-америкалық дирижёр, сазгер. Шығармаларының қатарына «Қанаттар» (2007), «Көлеңке жарықты қуған жерде» (2014), «Біз жұлдыздарға қараймыз», сондай-ақ Ада Лавлейс туралы «Сандар сиқыршысы» операсы кіреді. Сазгер ретінде Los Angeles Philharmonic Association, Beth Morrison Projects, New York Virtuoso Singers, Heidi Duckler Dance Theatre, Oakland East Bay Symphony және басқа да ұйымдармен әріптестік орнатқан. «Five Colleges Art Song Competition», Metro Opera және Бостон операсының халықаралық әншілер әрі сазгерлер байқауларында жүлделі орындарға ие болған. Дирижёр ретінде Douglas Moore Fund for American Opera стипендиясының иегері. 2012 жылы Вашингтондағы Seasons Music Festival фестивалінде өзінің «Brush Dark Feathers» (''Қылқаламмен қара қауырсындарға'') атты оркестрлік шығармасының тұсаукесеріне дирижёрлік етті. Сонымен қатар көптеген опералық және концерттік қойылымдарға дирижёрлік еткен.  &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Juhi Bansal – Composer, Conductor, Teacher|url=https://juhibansal.com/|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Дана Муриева''' (2000; [[Ресей]]) – ресейлік дирижёр. Сегіз жасында симфониялық оркестрге дирижёрлік етіп, БАҚ-та ең жас қыз дирижёр ретінде танылды. Дирижёр Солтүстік Осетия симфониялық оркестрімен, Мәскеу консерваториясында өткен ұлы дирижёр Вероника Дударованың 100 жылдығына арналған концертте Мариин театрының симфониялық оркестрімен дирижëрлеген. Сонымен қатар Галина  Вишневскаяның опера және ән айту орталығының оркестрі сияқты ұжымдармен дирижёрлік еткен. Дирижёр Валентин Урюпиннің ассистенті болған кезінде Дж. Пуччинидің «Мадам Баттерфляй» және Н. А. Римский-Корсаковтың «Патша қалыңдығы» (''Царская невеста'') опералық қойылымдарына дирижёрлік еткен. 2024–2025 жылдары Тольятти мемлекеттік филармониясының дирижёрі болды. 2017 жылы 16 жасында «Минута славы» телебағдарламасына қатысып, Г. Вишневская оркестрімен В. А. Моцарттың «Фигароның үйленуі» операсының увертюрасына дирижёрлеп өнер көрсеткен.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Дана Муриева &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Тольяттинская филармония|url=https://filarman.ru/murievad/|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Джессика Коттис''' (1979; [[Аустралия]], [[Ұлыбритания]]) – аустриялық-британдық дирижёр. 2021 жылы Канберра симфониялық оркестрінің алғашқы әйел бас дирижёрі әрі көркемдік жетекшісі болып тағайындалды. 2023 жылы Швециядағы Вестерос оркестрінің көркемдік серіктесі атанды. 2024 жылы оркестрдің шығармашылық дамуына елеулі өзгерістер енгізген көркемдік көшбасшылығы үшін Art Music Luminary Award сыйлығына ие болды. Дж. Коттис Корольдік филармониялық қоғамы мен Корольдік опера театрында әйел дирижёрлерге арналған курстар өткізді. Сонымен қатар Tait Memorial Trust қорының төрағасы қызметін атқарады. Дирижёр ретінде «La traviata», «The Handmaid’s Tale», «The Death of Klinghoffer», «The Blue Woman» сияқты опералық және музыкалық қойылымдарға дирижёрлік еткен. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=HOME &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; jessicacottis|url=https://www.jessicacottis.com/|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Джипсс Рут''' (1921–1999; [[Ұлыбритания]]) –  британдық дирижёр, сазгер. 1955 жылы London Repertoire Orchestra, ал 1961 жылы Chanticleer Orchestra ұжымдарының негізін қалап, олардың дирижёрі болды. 1981 жылы музыка өнерін дамытуға қосқан үлесі үшін Ұлыбритания патшайымының туған күніне орай берілетін марапат аясында Британ империясы орденінің мүшесі (MBE) атағына ие болды. Сазгер ретінде 100-ден астам шығарманың авторы. Оның ішінде бес симфония, жеті концерт, сондай-ақ камералық және хорға арналған туындылар бар. 1947 жылы 26 жасында музыка саласы бойынша докторлық дәрежесін алған ең жас әйелдердің бірі болды. Сондай-ақ London Symphony Orchestra, Бирмингем қалалық хорымен және басқа да ұжымдармен дирижёрлік еткен.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Gipps, Ruth - Classical Music|url=https://www.classical-music.com/features/composers/gipps-ruth|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Джаннат Музаффаровна Хусейнзода''' (*2006; [[Тәжікстан]]) – тәжік дирижёр, сазгер. Сегіз жасында дирижёрлік тұғырға шығып, Тәжікстандағы ең жас дирижёр ретінде танылды. 2021 жылы 15 жасында Тәжікстан Композиторлар одағының ең жас мүшесі атанды. 17 жасында 200-ден астам музыкалық шығарманың авторы болды. Президенттік стипендияның екі дүркін лауреаты. Душанбе, Кувейт, Бейжің, Мәскеу, Ташкент және басқа да қалаларда концерттер берді. 2016 жылдан бастап Тәжікстан Президенті симфониялық оркестрімен музыкант әрі дирижёр ретінде қызметтес болды. 2022 жылдан бері Брюссель корольдік консерваториясында білім алып келеді. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Первый сольный концерт Джаннат Хусейнзода - Anhor.uz|url=https://anhor.uz/culture/perviy-solyniy-koncert-dzhannat-huseynzoda/|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Дебра Чеверино''' (1976; [[Италия]]) – италиялық және оңтүстік африкалық текті америкалық дирижёр. Алғаш рет он бес жасында Калифорнияда өзінің шығармасына дирижёрлік етіп, сахнаға шыққан. 1998 жылы Hartford Civic Orchestra оркестрінің негізін қалап, 1998–2000 жылдары ұжымның концерттері National Public Radio (NPR) радиосында көрсетілді. 2001 жылы Флоренциядағы Халықаралық дирижёрлер байқауында І сыйлықты жеңіп алған алғашқы әйел дирижёр атанды. 2005–2007 жылдары Фулбрайт грантының иегері ретінде Флоренциядағы Maggio Musicale Fiorentino фестивалінде Зубин Метаның көмекшісі болды. Кейін Клаудио Аббадо оның дирижёрлік қабілетін байқап, өзінің Orchestra Mozart жастар оркестрінде бір жыл жұмыс істеуге шақырды. 2018 жылы Фулбрайт бағдарламасының 70 жылдығына орай музыкант ретіндегі жетістіктері үшін АҚШ-тың Италиядағы елшісі Льюис Эйзенбергтің арнайы марапатына ие болды. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Divine Fulbright – Debra Cheverino – Italy 2004 – Fulbright.org|url=https://fulbright.org/2021/05/26/divine-fulbright-debra-cheverino-italy-2004/|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Деляна Лазарова''' ([[Болгария]]) – болгариялық дирижёр. 2025–2026 жылдары BBC Шотландия симфониялық оркестрінің және Юта симфониялық оркестрінің шақырылған бас дирижёрі. Siemens Hallé халықаралық дирижёрлер байқауының жеңімпазы атанып, 2020–2023 жылдары сэр Марк Элдердің көмекші дирижёрі ретінде Hallé Orchestra құрамында қызмет атқарды. 2019 жылы NRTA дирижёрлер байқауының жеңімпазы болды және Hallé жастар оркестрінің көркемдік жетекшісі қызметін атқарады. Сонымен қатар Корольдік филармониялық оркестрмен, Берлиндегі Deutsches Symphonie-Orchester Berlin, Нидерланд филармониялық оркестрімен, Мюнхен камералық оркестрімен, Гётеборг симфониялық оркестрімен, Базель симфониялық оркестрімен, Бирмингем симфониялық оркестрі сияқты ұжымдармен дирижёрлік еткен. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Delyana Lazarova|url=https://www.delyanalazarova.com/|accessdate=11.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Дора Христова''' (1947; [[Болгария]]) – болгариялық хор дирижёр. Аты аңызға айналған «Le Mystère des Voix Bulgares» әйелдерден құралған вокалдық ансамблінің бас дирижёрі әрі көркемдік жетекшісі. Ансамбль әлем бойынша 1250-ден астам концерт беріп, болгар халық музыкасына тән бірегей көпдауысты орындау дәстүрін сақтап, халықаралық деңгейде танытты. 1995 жылы ұжым дәстүрлі халық музыкасы санатында «Grammy» сыйлығына ие болды. Д. Христова «Стара Планина», «Әулие Кирилл мен Мефодий», «Алтын лира», «Хрусталь лира», «Хрусталь алқа» ордендері мен марапаттарының иегері. 1985 жылы музыкатану және музыкалық өнер саласында докторлық ғылыми дәрежесін алды. Сондай-ақ «Искусство фольклорных камерных ансамблей» атты кітаптың авторы. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Дора Христова: Фольклор - это всегда национальная идея - Российская газета|url=https://rg.ru/2006/05/03/hor.html?utm_referrer=https%3A%2F%2Fyandex.kz%2F|accessdate=11.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Дина Ардақ''' ([[Қазақстан]]) – қазақстандық дирижёр. Астанадағы К. Байсейітова атындағы Қазақ ұлттық өнер университетінің «Оркестрлік дирижёрлеу» кафедрасының студенті. 2024 жылы Р. Ғабдиев атындағы III Республикалық дирижёрлер байқауында «Дипломант» атағына ие болды, ал 2025 жылы Н. Тілендиев атындағы Республикалық дирижёрлер байқауында «Н. Тілендиев шығармаларын үздік орындағаны үшін» арнайы номинациясының иегері атанды. Дирижёр ретінде Астанадағы Еркеғали Рахмадиев атындағы мемлекеттік академиялық симфониялық оркестрмен, ҚазҰӨУ жанындағы Еуразия ұлттық симфониялық оркестрімен, Үкілі Ыбырай атындағы Ақмола облыстық филармониясының симфониялық оркестрімен, Алматыдағы Нұрғиса Тілендиев атындағы «Отырар сазы» фольклорлы-этнографиялық оркестрімен, Талдықорғандағы М. Төлебаев атындағы және Атыраудағы Д. Нұрпейісова атындағы қазақ халық аспаптары оркестрлерімен жұмыс істеді. Д. Ардақ – Қазақстанның халық әртісі [[Абзал Мұхитдинов|Абзал Мирасбекұлы Мұхитдиновтың]] шәкірті. Сонымен қатар Ренат Салаватов пен Роберто Готтипаверо дирижёрлерінің шеберлік сыныптарына қатысты.  &lt;ref&gt;{{Cite web|title=19 қараша күні Үкілі Ыбырай атындағы Ақмола облыстық филармониясының сахна төрінде симфониялық оркестрдің концерті өтті.|url=https://fil-akmol.kz/2015-02-19-07-41-59/arkhiv-novostej/47-top-stories/zha-aly-tar/965-19-arasha-k-ni-kili-ybyraj-atynda-y-a-mola-oblysty-filarmoniyasyny-sakhna-t-rinde-simfoniyaly-orkestrdi-kontserti-tti.html|accessdate=13.05.2026}}&lt;/ref&gt;


'''Е'''

* '''Елизавета Петровна Кудрявцева-Мурина''' (1914–2004; [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]], [[Ресей]]) – кеңестік және ресейлік дирижёр. КСРО тарихындағы кәсіби хор ұжымын басқарған алғашқы әйел дирижёрлердің бірі ретінде белгілі. 1977 жылы РСФСР Халық әртісі атағына ие болды. 1931–1961 жылдары Ленинград академиялық капелласының дирижёрі, кейін бас дирижёрі қызметін атқарды. 1958 жылы Ленинград қаласындағы Хор қоғамы жанынан әуесқой академиялық хор құрып, оны өмірінің соңына дейін шамамен 45 жыл басқарды. 1931–1954 жылдары М. И. Глинка атындағы хор училищесінде және Н. А. Римский-Корсаков атындағы Санкт-Петербург консерваториясында педагогикалық қызмет атқарып, доцент және профессор ғылыми атақтарына ие болды. Оның педагогикалық қызметінің нәтижесінде 1950 жылдардан бастап кеңінен «Кудрявцева» дирижёрлік-хормейстерлік мектеп танылады. Оның шәкірттері арасында музыка мәдениетінің қайраткерлері, дирижёрлер мен хормейстерлер бар. Е. Кудрявцева Ленинград, Мәскеу, Киев, Сібір, Орта Азия, КСРО республикалары мен шетелдерде капелла концерттеріне дирижёрлік етті. Ұлы Отан соғысы жылдарында эвакуация кезінде оның жетекшілігімен капелла әскери бөлімдер мен госпитальдарда 545 концерт өткізді. Сонымен қатар «Мой музыкальный век» атты естелік кітабының авторы.  &lt;ref&gt;{{Cite web|title=КУДРЯВЦЕВА, Елизавета Петровна (1914–2004) &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Санкт-Петербургская государственная консерватория имени Н. А. Римского-Корсакова|url=https://www.conservatory.ru/esweb/kudryavceva-elizaveta-petrovna-1914-2004|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Елизавета Сергеевна Корнеева''' ([[Ресей]]) – ресейлік дирижёр. Мәскеудегі «Euphoria Orchestra» симфониялық оркестрінің негізін қалаушысы, көркемдік жетекшісі әрі бас дирижёрі. 2022 жылы оркестр Дягилев фестивалінің білім беру бағдарламасына қатысты. Мәскеу консерваториясының симфониялық оркестрімен, Мәскеудің заманауи музыка ансамблімен, «Студия новой музыки» ұжымымен ынтымақтастық орнатқан, сондай-ақ ГЭС-2 мәдени орталығының тұрақты шақырылған дирижёрлерінің бірі. [[Теодор Курентзис]], [[Сабрие Бекирова]], [[Фёдор Леднёв|Фёдор Леднёвтің]] шеберлік сыныптарына қатысып, musicAeterna ұжымымен жұмыс істеді. 2019 жылы Германияда Лейпцигте [[Георг Зандманн]] және Берлинде [[Кристиан Эвальдтан|Кристиан Эвальд]] дирижёрлерінің шеберлік сыныптарына қатысқан. Оркестр репертуарында симфониялық классика мен қазіргі заман композиторларының шығармалары бар. Олардың ішінде Лидия-Мария Кошева, Ригель Винская, Константин Комольцев, Самира Тимаджи және басқа да қазіргі заман сазгерлерінің туындылары орындалады. Ұжым тарихындағы маңызды жобалардың бірі – Дмитрий Мазуровтың «Поэма горы» open-air операсы, ол Дягилев фестивалінде ұсынылып, 2023 жылы «Золотая маска» театрлық сыйлығының лонг-парағына енді. Е. Корнеева бүгінгі күнге дейін 50-ден астам әлемдік және ресейлік тұсаукесерлерге дирижёрлік еткен. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Special Guest. Дирижер Елизавета Корнеева  «Любовь, Смерть, и..|url=https://aggrego.ru/2024/03/16/special-guest-dirizher-elizaveta-korneeva-lyubov-smert-i/#acceptLicense|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Еп Вин Си''' (1960; [[Қытай]]) – қытайлық дирижёр. 1985 жылы Францияның Безансон қаласында өткен XXXV Халықаралық жас дирижёрлер байқауында І сыйлық пен «Алтын лира» жүлдесін жеңіп алды. 1988 жылы Токиода өткен VIII Халықаралық дирижёрлер байқауының лауреаты атанды. 2002–2020 жылға дейін Гонконг симфониеттасының музыкалық директоры және Гуанчжоу симфониялық оркестрінің бас дирижëрі әрі музыкалық директоры деген біліктілерді атқарып, кейін Гонконг филармониялық оркестрінің тұрақты дирижëрі болған. Дирижёрлік еткен операларының қатарында Го Вэньцзиннің «Ли Бэй ақын», сондай-ақ «Алиса ғажайыптар елінде» және «Суретші» опералары бар. 2013 жылы Гонконг үкіметінің «Bronze Bauhinia Star» мемлекеттік сыйлығымен марапатталды. Сондай-ақ «Hong Kong Women of Excellence in the Six Arts Award», «Chevalier de l'Ordre national du Mérite» және басқа да марапаттардың иегері. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Yip Wing-sie (Chinese conductor) - sin80|url=https://sin80.com/en/artist/yip-wing-sie|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Елена Ивановна Евстратенко''' (1965; [[Қазақстан]]) – қазақстандық әскери дирижёр. Әскери атағы – майор. Қазақстандағы әскери үрмелі оркестрге жетекшілік еткен алғашқы әйел дирижёрлердің бірі ретінде танылады. 1987 жылы Құрманғазы атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық халық аспаптар оркестрінде әнші болып қызмет атқарды, ал 1989–1993 жылдары Абай атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық опера және балет театрының опера және симфониялық оркестрінде (ГАТОБ) музыкант әрі әнші болды. 1996 жылдан бастап №7552 әскери бөлім оркестрінде гобойшы әрі оркестр старшинасы қызметін атқарды. 2000 жылдан бері Алматыдағы №5571 әскери бөлім оркестрінің әскери дирижёрі. 2013 жылы Астанада өткен ІІ «Әскери керней» әскери оркестрлер байқауында оның жетекшілігіндегі ұжым Гран-при иеленді. Сондай-ақ «Генерал» ансамблінің негізін қалап, ұжыммен бірге бірнеше мерекелік концерттерге қатысты. Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің мерейтойлық медальдарымен, «Ішкі істер органдарындағы мінсіз қызметі үшін» II және III дәрежелі медальдарымен, «Қайсар» II дәрежелі төсбелгісімен және басқа да марапаттармен марапатталған. Сондай-ақ Қазақстанның рекордтар кітабына алғашқы әрі жалғыз әйел әскери дирижёр ретінде енгені туралы ақпараттар бар.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Единственная в СНГ женщина-дирижер руководит популярным военным оркестром в Казахстане|url=https://almaty.tv/ru/news/obschestvo/1622-kazakstandagy-dgalgyz-askeri-diridger-ayel-30-dgyl-boyy-osy-kyzmettemin|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;


'''Ë'''

* '''Ëко Мацуо''' (1953; [[Жапония]]) – жапондық дирижёр. 1982 жылы Францияның Безансон қаласында өткен Халықаралық дирижёрлер байқауында жеңіске жеткен алғашқы жапон әйел дирижёр атанды. Кейін Aichi Central Symphony Orchestra оркестрінің бас дирижёрі болып тағайындалып, 1999 жылғы салтанатты дебюттік концертін басқарды. NHK Symphony Orchestra, Tokyo Symphony Orchestra, Yomiuri Nippon Symphony Orchestra, Japan Philharmonic Orchestra, Kyoto Symphony Orchestra, Nagoya Philharmonic Orchestra, Osaka Philharmonic Orchestra және басқа да жетекші жапон оркестрлерімен өнер көрсетті. Сонымен қатар «Кармен», «Травиата», «Дон Жуан», «Сиқырлы сыбызғы», «Трубадур», «Аида», «Көңілді жесір» опералары мен оперетталарына дирижёрлік етіп, кейбір қойылымдарда жапонның дәстүрлі Но театрының элементтерін қолданды. Шетелдік ұжымдардың қатарында Monte-Carlo Philharmonic Orchestra және Nordwestdeutsche Philharmonie оркестрімен Concertgebouw залында өнер көрсетті. Сондай-ақ «Muse Smiled at the Conductor» және «Dreams Are Always Fantastic» кітаптарының авторы.  &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Yoko Matsuo - 松尾 葉子 - KAJIMOTO|url=https://www.kajimotomusic.com/artists-projects/yoko-matsuo/|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;


'''Ж'''

* '''Жанна (Стефани Шевалье) Эврар''' (1893–1984; [[Франция]]) – француздық дирижёр. Франциядағы алғашқы кәсіби әйел дирижёрлердің бірі ретінде танылады. 1920 жылдары камералық музыка концерттерін ұйымдастырып, қайырымдылық шараларында шағын ансамбльдерге дирижёрлік етті. 1930 жылдары Парижде 25 әйел ішекті музыканттан құралған «Orchestre féminin de Paris» әйелдер оркестрінің негізін қалады. Ұжым көне музыкамен қатар өз дәуірінің заманауи шығармаларын орындауға маманданды. Оркестр Франция, Португалия, Испания және Нидерланд елдеріне гастрольдік сапарлар жасап, соңғы концертін 1942 жылы өткізді. Екінші дүниежүзілік соғыс салдарынан оркестр жұмысын тоқтатқаннан кейін Ж. Эврар педагогикалық және дирижёрлік қызметін штаттан тыс негізде жалғастырды. 1970 жылдары «Менің өткеніме көзқарас» атты естелігін жаза бастады. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Jane Evrard, une femme à la baguette &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; France Musique|url=https://www.radiofrance.fr/francemusique/podcasts/musicopolis/jane-evrard-une-femme-a-la-baguette-8096048|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Жизель Бен-Дор''' (1955; [[Уругвай]], [[Израиль]], [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]) – уругвайлық-америкалық-израильдік дирижёр. 1994–2006 жылдары Santa Barbara Symphony оркестрінің музыкалық жетекшісі болып, кейін оның құрметті дирижёрі атанды. 1992–2002 жылдары Нью-Йорк филармониялық оркестрінде Курт Мазурдың ассистенті қызметін атқарды. London Symphony Orchestra, Los Angeles Philharmonic, BBC National Orchestra of Wales, Helsinki Philharmonic Orchestra, Israel Philharmonic Orchestra және басқа да жетекші оркестрлермен өнер көрсетті. Латынамерикалық музыка репертуарын насихаттауға ерекше үлес қосып, 2000 жылы Revueltas Festival фестиваліне қатысты, сондай-ақ аргентиналық сазгер Астор Пьяццолланың 100-жылдығына арналған «Cien Años» альбомын жазды. 2021 жылы АҚШ-тағы Carnegie Corporation ұйымының «Great Immigrants» құрметті тізіміне енгізілді. 2022 жылы Мексикада Самуэль Зиман мен Самуэль Майнестің «Xitle and the Volcano (''Kitlahuatzin'')» операсының қойылымына дирижёрлік етті. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=BIOGRAPHY – Gisele Ben-Dor Conductor|url=https://giseleben-dor.com/biography/|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Жоанидия Нуньес Содре''' (1903–1975; [[Бразилия]]) – бразилиялық дирижёр, сазгер. 22 жасында Ұлттық музыка институтының гармония пәнінің профессоры атанып, кейін Берлиндегі мемлекеттік консерваторияда білім алу үшін шәкіртақы иеленді. Берлиндегі Неміс операсында дирижёрлік өнерді Игнац Вагхальтердің жетекшілігімен меңгерді. 1930 жылғы 27 наурызда Бонн филармониялық оркестрімен концертке дирижёрлік етіп, бағдарламада Л. ван Бетховен, К. М. фон Вебер, Ж. Бизе және Ж. Сибелиустың шығармалары орындалды. Сол жылдың сәуір айында Берлин филармониялық оркестрімен өнер көрсеткен Латын Америкасынан шыққан алғашқы әйел дирижёр атанды. 1946 жылы Рио-де-Жанейродағы Ұлттық музыка мектебінің алғашқы әйел дирижёрі болып тағайындалып, бұл қызметті 1967 жылға дейін атқарды. Жастар оркестрінің негізін қалап, Бразилия симфониялық концерттер қоғамы оркестрінің алғашқы әйел жетекшілерінің бірі болды. Композитор ретінде хор шығармаларының, ішекті квартеттердің және «Casa Forte» операсының авторы. 1922 жылы журналист әрі ақын Мария Эужения Селсудың сөзіне жазылған Бразилиядағы суфражистік қозғалыстың рәміздерінің бірі саналатын «Hino Feminino» (''Әйелдер'' ''әнұраны'') атты шығарманы жазды.  &lt;ref&gt;{{Cite web|title=(PDF) Joanídia Sodré, A Maestra Sufragista - Andrea Huguenin Botelho|url=https://www.academia.edu/79291583/Joanídia_Sodré_A_Maestra_Sufragista_Andrea_Huguenin_Botelho|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Жюльетт Надя Буланже''' (1887–1979; [[Франция]]) – француз дирижёр, сазгер, педагог. 1908 жылы үш дауыс пен оркестрге арналған «Сирена» кантатасы үшін Римдегі Үлкен сыйлықтың (Grand Prix de Rome) екінші жүлдесін иеленді. 1912 жылы өзінің «Русалка» кантатасының үзінділерін және дауыс пен оркестрге арналған «Молитва», «Песня» шығармаларын өзі басқарды. Кейін Париждегі музыка мектебінде жеке концерттер мен музыкалық кештерде дирижёрлік етті. Оның халықаралық деңгейдегі маңызды дебюттерінің бірі 1936 жылы Нью-Йорк қаласындағы Карнеги-холлда Лондон филармониялық оркестрімен бірге өткен концерт болды. Сондай-ақ BBC симфониялық оркестрі, Нью-Йорк филармониялық оркестрі, Бостон симфониялық оркестрі, Филадельфия оркестрі және басқа да жетекші ұжымдарға дирижёрлік етті. И. Стравинский, Аарон Копленд және басқа композиторлардың шығармаларының алғашқы орындалуына жетекшілік жасады. ХХ ғасырдың ең беделді музыкалық педагогтерінің бірі ретінде танылып, 250-ден астам композитор, дирижёр және музыкант тәрбиеледі. Бірқатар халықаралық марапаттардың иегері, соның ішінде Британ империясы ордені (1977 ж), Бельгия Коронасы ордені (1977 ж), Франция институты Бейнелеу өнері академиясының Алтын медалі (1975 ж). 2012 жылы Америкалық классикалық музыка даңқы залына енгізілді. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=О Наде Буланже|url=https://mus.academy/articles/o-nade-bulanzhe|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Жуана Карнейру''' (1976; [[Португалия]]) – португалиялық дирижёр. 2009–2018 жылдары АҚШ-тағы Berkeley Symphony оркестрінің музыкалық директоры болды. 2014–2022 жылдары Лиссабондағы Teatro Nacional de São Carlos театрындағы Orquestra Sinfónica Portuguesa оркестрінің бас дирижёрі қызметін атқарды. 2013–2024 жылдары Gulbenkian Youth Orchestra оркестрінің көркемдік жетекшісі болды. Сонымен қатар Real Filharmonía de Galicia оркестрінің шақырылған бас дирижёрі ретінде жұмыс істеді. 2002 жылы Карнеги-холлда өткен Maazel-Vilar дирижёрлер байқауының финалисі атанып, кейін Курт Мазур және Кристоф фон Донаньи сияқты дирижёрлермен жұмыс істеуге, сондай-ақ Лондон филармониялық оркестріне дирижёрлік етуге мүмкіндік алды. Опера саласында English National Opera, Scottish Opera, Danish Opera, Париждегі Opéra Garnier театрларымен ынтымақтастық жасады.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Joana Carneiro &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Gulbenkian Orchestra &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Gulbenkian Music|url=https://gulbenkian.pt/musica/en/biography/joana-carneiro/|accessdate=11.05.2026}}&lt;/ref&gt;


'''З'''

* '''Зои Зениоди''' (1976; [[Грекия]]) – грек дирижёр. БАҚ-та «Мисс Динамит» лақап атымен танымал. Opera Southwest опера театрында дирижёрлік еткен алғашқы әйел және 2024 жылы Sydney Opera House сахнасында Opera Australia театрымен өнер көрсеткен алғашқы грек әйел дирижёр болды. El Sistema Greece балалар мен жастарға арналған музыкалық білім беру бағдарламасының көркемдік жетекшісі. Сонымен қатар Аргентинаның Театро Колон театрындағы Буэнос-Айрес филармониялық оркестрінің музыкалық жетекшісі әрі бас дирижёрі. 2016 жылы Dallas Opera жанындағы Әйел дирижёрлер институтының бағдарламасына қатысу үшін таңдалып, кейін Taki Alsop Conducting Fellowship (TACF) бағдарламасының стипендиаты атанды. 2022 жылы Парижде өткен «La Maestra» халықаралық әйел дирижёрлер байқауының жартылай финалисі болды. Сондай-ақ 2023 жылы байқауға қатысқан әртүрлі елдерден шыққан бес әйел дирижёрлердің жеке өмірі мен кәсіби жолын баяндайтын «Maestra» деректі фильміне түсті. Бұл фильм дирижëрлікте әйелдер үшін тағы бір «Шыны төбені» бұзу үшін құрылған фильм ретінде түсірілген туынды.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Zoe Zeniodi - Opéra national de Paris|url=https://www.operadeparis.fr/en/artists/zoe-zeniodi|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Захия-Дихия Зиуани''' (1978; [[Франция]]) – француз-алжир дирижёр. Сегіз жасынан мектеп хорына жетекшілік еткен. Кейін Парижде румын дирижёры Серджиу Челибидакенің шәкірті болды. 1998 жылы 70 музыкант пен педагогтан құралған «Divertimento» симфониялық оркестрінің негізін қалады. 2007 жылы Алжир ұлттық симфониялық оркестрінің алғашқы шақырылған дирижёрі болып тағайындалды және сол жылы Алжир елінің музыкалық өміріне үлес қосқаны үшін «Premier Prix de Musique» сыйлығының иегері. 2019 жылы Францияның Ordre national du Mérite орденінің командор дәрежесімен марапатталды. 2023 жылы режиссёр Мари-Кастиль Менсьон-Шаар оның өмірі мен шығармашылығына арналған «Divertimento» көркем фильмін түсірді. 2024 жылғы 11 тамызда Париждегі жазғы Олимпиада ойындарының жабылу салтанатында Stade de France стадионында симфониялық оркестрге дирижёрлік етті. Сонымен қатар «La Chef d'Orchestre» және «Zahia Ziouani, d'une rive à l'autre» атты екі автобиографиялық кітаптың авторы.  &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Zahia Ziouani|url=https://www.music-cinema.com/en/?view=article&amp;id=558:zahia-ziouani&amp;catid=92|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Зарифа Ахмедпашаевна (Ахмедовна) Абдуллаева''' (1952; [[Дағыстан]]) – дағыстандық дирижёр. 2005 жылдан бастап Татам Мурадов атындағы Дағыстан мемлекеттік филармониясы камералық оркестрінің бас дирижёрі әрі көркемдік жетекшісі қызметін атқарады. Оның жетекшілігімен оркестр Махачқалада және Дағыстаннан тыс жерлерде классикалық, заманауи және дағыстандық композиторлардың шығармаларынан тұратын концерттік бағдарламалармен өнер көрсетіп келеді. Ресейдің еңбек сіңірген әртісі және Дағыстан Республикасының халық әртісі атақтарының иегері. Сондай-ақ Дағыстанның кәсіби музыка мәдениетін дамытуға қосқан үлесі үшін бірқатар мемлекеттік және қоғамдық марапаттарға ие болған &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Музыка – она во мне… &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; ГБУ РД «Редакция республиканского журнала «Женщина Дагестана»|url=https://женщинадагестана.рф/node/3952|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Зарифа Адиба''' ([[Ауғанстан]]) – ауған дирижёр, сазгер, альтші. 2016 жылдан бастап Ауғанстан ұлттық музыка институты (ANIM) жанынан құрылған, тек әйел музыканттардан құралған «Зохра» оркестрінің әйел дирижёрлерінің бірі әрі жетекші альт аспабында орындаушысы болды. 2017 жылы оркестрмен бірге Швейцарияның Давос қаласында өткен Дүниежүзілік экономикалық форумда концертке дирижёрлік етті. Сонымен қатар Цюрих, Женева, Берлин, Веймар және басқа да қалаларда гастрольдік концерттер өткізді. 2018 жылы Қырғызстанның Бішкек қаласында «Spreading My Wings Through Music» тақырыбымен TEDx дәрісін оқыды. 2021 жылы тәліптер билікке келгеннен кейін ANIM оқушылары мен оқытушыларын Португалияға және басқа елдерге эвакуациялауға белсенді қатысып, шетелде ауған музыкалық мұрасын сақтауға үлес қосып келеді. Сонымен қатар Бродвейде Кристен Блоджетттің жетекшілігімен «The Phantom of the Opera» (''Призрак оперы'') мюзиклінің қойылымы бойынша тағылымдамадан өтіп, дирижёрлік өнерін жетілдірген. 2024 жылы «Playing for Freedom: The Journey of a Young Afghan Girl» атты алғашқы кітабын жариялады. Кейін кітап француз, венгр, итальян және басқа тілдерге аударылды. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Zarifa Adiba ⋆ MUSE|url=https://museonline.org/profile/zarifa-adiba/|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Зиада Нагиевна Накибаева''' ([[Қазақстан]]) – қазақстандық хор дирижёр. 2008 жылдан бастап Алматыдағы П. И. Чайковский атындағы музыкалық колледждің «Алатау» жастар хорының көркемдік жетекшісі әрі дирижёрі. Ахмет Жұбанов атындағы Ақтөбе музыкалық колледжін тәмамдап, кейін Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясында доцент Жүніс Жұмабековтің дирижёрлік сыныбында білім алған. Оның жетекшілігімен «Алатау» жастар хоры 2021 жылы Санкт-Петербургте өткен VIII Халықаралық балалар мен жасөспірімдер хор чемпионатында алтын медаль (І орын) жеңіп алып, ТМД елдерінің ішінде 78 ұжымның арасынан үздік хор ретінде танылды, ал З. Накибаева «Чемпионаттың үздік хормейстері» дипломымен марапатталды. 2025 жылы Екатеринбургте өткен «Eurasia Cantat» халықаралық байқауында хор Гран-при мен үш алтын дипломға ие болды. Сол жылы З. Накибаева XXIX С. А. Казачков атындағы Қазақстандық хор ассамблеясында «Педагогикалық шеберлігі үшін» дипломымен марапатталды. 2026 жылы «Алатау» жастар хоры Санкт-Петербургте өткен XI Халықаралық балалар мен жасөспірімдер хор чемпионатында І дәрежелі лауреат атанды. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Интернет штурмуем с музыкой|url=https://kazpravda.kz/n/internet-shturmuem-s-muzykoy/|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;


'''И'''

* '''Ирис Маргарет Элси Лемар''' (1902–1997; [[Ұлыбритания]]) – британдық дирижёр. Ұлыбританиядағы кәсіби қызмет атқарған алғашқы әйел дирижёрлердің бірі ретінде танылады. 1931 жылы скрипкашы Энн Макнагтен және композитор Элизабет Лютьенспен бірге британдық композиторлардың шығармаларын насихаттауға арналған концерттер циклінің негізін қалады. Концерттер барысында 40-тан астам жаңа шығарма орындалып, жас композиторлар мен музыканттардың шығармашылығын көпшілікке танытуға мүмкіндік берілді. 1935 жылы Поллард опера труппасының дирижёрі болып, 1935–1939 жылдары екі жыл сайын ұйымдастырылған опера фестивальдеріне қатысты. 1937 жылы BBC симфониялық оркестріне дирижёрлік еткен алғашқы әйел атанды. 1940 жылы Солтүстік филармониялық оркестрмен және Oxford Chamber Orchestra ұжымымен жұмыс істеді. 1945 жылы өзінің «Lemar Orchestra» оркестрін құрды. 1970–1984 жылдары Opera Nova опера компаниясында дирижёрлік етіп, жас орындаушыларды қолдауға және жастарды опера өнерімен таныстыруға ерекше көңіл бөлді. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Iris Lemare, Composer – HerStoryYork|url=https://www.herstoryyork.org.uk/iris-lemare-composer/|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Инма Шара (Инмакулада Лусия Сарачага);''' (1972; [[Испания]]) – испандық дирижёр. 2008 жылдың желтоқсанында Ватиканда Адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясының 60 жылдығына арналған салтанатты концертке дирижёрлік етіп, Рим Папасы Бенедикт XVI мен 7000 көрерменнің алдында өнер көрсеткен алғашқы әйел дирижёр ретінде тарихқа енді. Сонымен қатар Мадридте Испания патшайымы Софияның қатысуымен өткен салтанатты концертке дирижёрлік еткен. И. Шара «European Excellence» сыйлығының иегері әрі «Испания брендінің құрметті елшісі» атағына ие болған. Лондон филармониялық оркестрі, Израиль филармониялық оркестрі, Чехия ұлттық симфониялық оркестрі, Ресей ұлттық оркестрі, Рим симфониялық оркестрі, Корольдік филармониялық оркестрі, Милан симфониялық оркестрі, Украина ұлттық оркестрі, Литва ұлттық симфониялық оркестрі, Испания ұлттық симфониялық оркестрі және басқа да музыкалық ұжымдармен жұмыс істеген. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Inma Shara I Director and composer|url=https://inmashara.com/en/home/|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Инджи Ëздиль''' ([[Түркия]]) – түркиялық дирижёр. Түркиядағы кәсіби симфониялық оркестрлерге жетекшілік еткен алғашқы әйел дирижёрлердің бірі ретінде белгілі. 1994 жылы Анталия камералық оркестрінің негізін қалап, кейін бұл ұжым Анталия мемлекеттік симфониялық оркестріне айналды. 1992–1994 жылдары Ыстанбұл мемлекеттік симфониялық оркестрінде дирижёрдің ассистенті қызметін атқарды. Сондай-ақ Анкара мемлекеттік полифониялық хорына және 2009–2013 жылдары Бурса өңірлік мемлекеттік симфониялық оркестріне дирижёрлік етіп, аталған оркестрдің алғашқы әйел бас дирижёрі болды. 2016 жылы Лондондағы Корольдік музыка академиясының (Royal Academy of Music) оркестрлік дирижёрлік өнеріне қосқан үлесі үшін берілетін ARAM құрметті сыйлығымен марапатталды. Дирижёрдің ұстаздарының қатарында сэр Колин Дэвис, Джордж Херст, Хорст Нойман, Колин Меттерс, Джон Кэрью, Карло Мария Джулини және Илья Мусин болды. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Turkish Culture Portal|url=https://turkishculture.org/whoiswho/music/conductor/inci-ozdil-1781.htm|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Ингрид Табита Боргхильд Берглунд''' (1989; [[Норвегия]]) – норвегиялық дирижёр. 2018 жылы Talent Norge ұйымының жас дирижёрлерге арналған екі жылдық «Opptakt» бағдарламасына қабылданып, сол жылы Gstaad Conducting Academy академиясында Неэме Ярви атындағы сыйлықтың иегері атанды. Дирижёр The Hallé Orchestra, Detroit Symphony Orchestra, Dresden Philharmonie, City of Birmingham Symphony Orchestra, Swedish Radio Symphony Orchestra, Gothenburg Symphony Orchestra, Kristiansand Symphony Orchestra, Oslo Philharmonic, Norwegian National Opera and Ballet, Dallas Symphony Orchestra, Houston Symphony, Tokyo Metropolitan Symphony Orchestra, Bamberger Symphoniker, Royal Stockholm Philharmonic Orchestra, Iceland Symphony Orchestra және басқа да жетекші музыкалық ұжымдармен жұмыс істеген. 2026 жылы Bergen Philharmonic Orchestra оркестрінің бас дирижёрі болып тағайындалып, аталған оркестр тарихындағы бұл қызметті атқарған алғашқы әйел болды. '''&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Tabita Berglund steps in to conduct at the Festival Internacional de Música y Danza de Granada &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; HarrisonParrott|url=https://www.harrisonparrott.com/news/2024-06-14/tabita-berglund-steps-in-to-conduct-at-the-festival-internacional|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;'''
* '''Иман аль-Джунейди''' ([[Мысыр]]) – мысырлық дирижёр. Мысырдың Саид өңіріндегі алғашқы әйел дирижёр ретінде танылады. 2005–2011 жылдары Бени-Суэйф мәдениет сарайының Ұлттық араб музыкасы ансамблінің көркемдік жетекшісі әрі дирижёрі болып, Мысыр мен Таяу Шығыста бұл қызметті атқарған алғашқы әйел атанды. 2006 жылдан бастап Бени-Суэйф университетінің 25 музыканттан тұратын оркестріне дирижёрлік етеді. Кейін «Al Maestro» оркестрінің негізін қалап, сондай-ақ әйел музыканттар мен әншілерден құралған «Мысыр гүлдері» ансамблін ұйымдастырды. 2010 жылы Каир опера театрында өткен салтанатты рәсімде Мәдениет сарайлары ұйымы оны өнер саласының көрнекті қайраткер әйелдерінің бірі ретінде марапаттады. 2020 жылдың 6 маусымында Халықаралық Адам құқықтары академиясының құрметті докторы атағы берілді. 2021 жылы Каирдегі Құбба сарайында «Мысырдың бірінші ханымы» сыйлығына ие болды. 2025 жылы Гизадағы Ұлы Мысыр мұражайының ашылу салтанатында 120 музыканттан құралған халықаралық симфониялық оркестрге дирижёрлік еткен дирижёрлердің бірі болды.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Exclusive &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Iman Al-Junaidi, Egypt’s First Female Maestro on Breaking Barriers, The Grand Egyptian Museum, and a Meeting with President El-Sisi &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; NileFM &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; EGYPT'S#1 FOR HIT MUSIC|url=https://nilefm.com/beats/article/13544/exclusive-iman-al-junaidi-egypt-s-first-female-maestro-on-breaking-barriers-the-grand-egyptian-museum-and-a-meeting-with-president-el-sisi|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;


'''Й'''

* '''Йоана Мальвиц''' (1986; [[Германия]]) – неміс дирижёр. 2014 жылы Германиядағы Эрфурт театрының бас музыкалық директоры болып тағайындалып, бұл қызметке келген алғашқы әйел дирижёр әрі Германиядағы опера театрының ең жас бас музыкалық директорларының бірі атанды. 2017 жылы Нюрнберг мемлекеттік театрының бас дирижёрі қызметіне тағайындалып, аталған театр тарихындағы алғашқы әйел бас дирижёр болды. 2020 жылы Зальцбург фестивалінде В. А. Моцарттың «Così fan tutte» (''Так поступают все женщины'') операсымен дебют жасап, фестивальдің опералық қойылымына дирижёрлік еткен үшінші әйел атанды. Берлин филармониялық оркестрі, Вена филармониялық оркестрі, Royal Concertgebouw Orchestra, Бостон симфониялық оркестрі, Metropolitan Opera, Los Angeles Philharmonic және басқа да жетекші музыкалық ұжымдармен жұмыс істеген. Қазіргі уақытта Konzerthausorchester Berlin оркестрінің бас дирижёрі әрі көркемдік жетекшісі қызметін атқарып, осы лауазымға тағайындалған алғашқы әйел болып табылады. 2019 жылы Opernwelt журналының нұсқасы бойынша «Жыл дирижёрі» атанды. 2023 жылы Германия Федеративтік Республикасының «Құрмет белгісі» орденімен марапатталды. Сонымен қатар «Deutsche Grammophone» дыбыс жазу компаниясының эксклюзивті әртісі. 2025 жылы «The Kurt Weill Album» альбомы Gramophone Classical Music Awards сыйлығының оркестрлік аталымы бойынша марапатқа ие болды. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Joana Mallwitz - Conductor &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Home|url=https://www.joanamallwitz.com/|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Йозефина Аманн Вайнлих''' (1848–1887; [[Аустрия]]) – аустриялық дирижёр, сазгер. 1867 жылы Вена қаласында фортепианода өзі, виолончельде және флейтада әпкелері Элиза және Каролина өнер көрсеткен камералық ансамбль ұйымдастырды. Алғашында ұжым жеке концерттер берген. 1868 жылы музыкант әйелдердің алғашқы көпшілік концерті Neuen Dreher сыраханасында өтті. Кейін ұжым «Жаңа Вена әйелдер оркестрі» (''Neues Wiener Damenorchester'') немесе «Йозефина Вайнлихтің әйелдер оркестрі» деген атаумен танылып, оған Й. Вайнлих дирижёрлік етті. Лейпцигтің «Illustrirte Zeitung» газеті оны «''әр қимылынан қуаты сезілетін туа біткен дирижёр''» деп сипаттаған. Уақыт өте келе оркестр құрамы кеңейіп, әйел музыканттармен қатар бірқатар жасөспірім ұлдар да қабылданды. 1873 жылы оркестр Венадағы Musikverein концерт залында өнер көрсетіп, сондай-ақ Вена дүниежүзілік көрмесінде де концерт берген. Ұжым Дрезден, Лейпциг, Берлин, Париж, Италия, Ұлыбритания, Нидерланд, Скандинавия, АҚШ елдері және Санкт-Петербург қалаларында гастрольдік концерттер өткізді. Репертуарында концерттік увертюралар, Штраустар әулетінің шығармалары және Й. Вайнлихтің авторлық туындылары орындалды. Кейін дирижëр Португалияның Лиссабон қаласындағы Teatro da Trindade қалалық оркестріне және Teatro Nacional de São Carlos театрында бір концерттік маусым бойы дирижёрлік етті. Сонымен қатар жұбайы Эбо Аманн қаржыландырған «Музыкалық газетінің» редакторы болып, басылымда өзінің бірқатар шығармаларын жариялаған. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=First Woman Conductor: Josephine Amann-Weinlich Story|url=https://interlude.hk/josephine-weinlich-the-first-major-woman-conductor/|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;


'''К'''

* '''Камилла Александровна Кольчинская''' (1937–2016; [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]], [[Ресей]], [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]) – кеңестік, америкалық дирижёр. Ленинградтағы (қазіргі Санкт-Петербург) Н.А. Римский-Корсаков атындағы консерваторияда Илья Мусиннің дирижёрлік сыныбында білім алған, сондай-ақ дирижëрлер Игорь Маркевич, Герберт фон Караян және Леонард Бернстайнның шеберлік сабақтарына қатысқан. 1960 жылдан бастап Ленинград консерваториясының студенттік симфониялық оркестріне және опера студиясының симфониялық оркестріне дирижёрлік етіп, «Фауст», «Русалка», «Кармен» және басқа да операларды қойған. 1964 жылы КСРО Үлкен театрының дирижёр ассистенті қызметіне арналған байқауда 32 үміткердің арасынан жеңімпаз атанған жалғыз әйел болды. Кейін Израильге қоныс аударып, дирижëр Зубин Метаның тыңдауынан өтіп, Израиль филармониялық оркестрімен жұмыс істеуге шақырылды. Сонымен қатар Иерусалим симфониялық оркестрімен, Осло филармониялық оркестрімен, Брюссель филармониялық оркестрімен, Солтүстік Германия радиосының симфониялық оркестрімен, Бельгия ұлттық оркестрімен, Лондон оркестрімен, Аустрияның әйелдер камералық оркестрімен және басқа да музыкалық ұжымдармен дирижёрлік еткен. 1970 жылы Ленинград деректі фильмдер студиясы дирижёр туралы «Женщина редкой профессии» атты деректі фильм түсірді. Ал 1987 жылы «Hagafilm» студиясы алты әйел дирижёрлер К. Кольчинская, Дж. Фаллетта, В. Бонд, К. Нерре, О. Манн және В. Дударова туралы «Dirigenterna» деген деректі фильмін шығарды. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=simfoniya_sudby_1ch.pdf Камилла Кольчинская|url=https://www.oleg-yurganov.com/sites/default/files/statyi/simfoniya_sudby_1ch.pdf|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Камелия Хоанг (Фам Ча Ми);''' (1997; [[Вьетнам]], [[Ресей]]) – ресейлік-вьетнамдық дирижёр. 2020 жылы камералық симфониялық «Illuminae» солисттер оркестрінің негізін қалап, оның көркемдік жетекшісі әрі бас дирижёрі болды. Сонымен қатар оркестрмен пианист ретінде де өнер көрсетеді. Шақырылған дирижёр ретінде Башқұртстан Республикасының мемлекеттік академиялық симфониялық оркестрімен, Мәскеу консерваториясының камералық және концерттік симфониялық оркестрлерімен жұмыс істеген. 2022 жылы оркестр «Сияние музыки» концерттер циклін ұсынды, онда музыка түрлі-түсті жарықпен үйлестіріліп, жарық партитурасы И. Ньютон, А. Скрябин, У. Римингтон және басқа зерттеушілердің [[синестезия]] тұжырымдамалары негізінде жасалды. 2025 жылы «Озарение» атты концерттік бағдарламаны ұсынып, шығармашылық тұлғаның ішкі психологиялық әлеміне шолуын жүзеге асырды. К. Хоанг Вьетнамның «Жастар мәдениетінің келбеті» мемлекеттік сыйлығының иегері. 2023 жылы дирижёр Ольга Власовамен бірге Стерлитамак қаласында ГАСО Башқұртстан ұжымымен «Орыс симфониялық музыкасының жауһарлары» бағдарламасын дирижёрледі. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Камелия Хоанг|url=https://gasorb.ru/orchestra/artists/guest-artists/kameliya-khoang/|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Катарина Морин''' (1994; [[Германия]]) – неміс дирижёр. 2024 жылы әйел дирижёрлерге арналған халықаралық «La Maestra» байқауының III орын лауреаты әрі арнайы «Generation Opera» сыйлығының иегері атанды. Сол жылы хормен дирижёрлік ету саласындағы «Deutscher Preis für Chordirigieren» неміс ұлттық байқауының I орын жеңімпазы болды. Дирижёр Берг симфониялық оркестрі, Мюнхен симфониялық оркестрі, Штутгарт филармониялық оркестрі, Нюрнберг симфониялық оркестрі, Аугсбург мемлекеттік театры, Берлиннің Неміс операсы, Дармштадт мемлекеттік театры және Париж филармониясы сияқты музыкалық ұжымдармен жұмыс істеген. Сонымен қатар Badisches Staatstheater Karlsruhe театрында дирижёр әрі бас музыкалық директордың ассистенті қызметін атқарып, көптеген опера және балет қойылымдарын сахналауға қатысады. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Katharina Morin|url=https://katharinamorin.de/biography/|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Катарина Винкор''' (1995; [[Аустрия]]) –  &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Katharina Wincor &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; conductor|url=https://www.katharinawincor.com/|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Ксения Геннадиевна Жарко (КСРО, Ресей) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Ксения Жарко. Официальный сайт.|url=https://ksenia-zharko.ru/|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Клер Жибо (1945) Франция &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Клэр Гибо|url=https://alphapedia.ru/w/Claire_Gibault|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Карина Канеллакис (1981) АҚШ &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Karina Canellakis|url=https://karinacanellakis.com/|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Кристиина Поска (1978) [[Эстония]] &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Kristiina Poska &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Conductor|url=https://www.kristiinaposka.com/|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt; 
* Каролин Мари (Лина) Коэн (1878–1952) Франция, АҚШ &lt;ref&gt;{{Cite web|title=WOMAN WIELDS THE BATON.; Lina Coen Conducts a Performance of &quot;Carmen&quot; in Garden Theatre. - The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1917/02/08/archives/woman-wields-the-baton-lina-coen-conducts-a-performance-of-carmen.html|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Катрине Виннес (Норвегия) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=NMH &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Cathrine Winnes|url=https://nmh.no/en/contact-us/employees/cathrine-winnes|accessdate=11.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Каталин Кишш (Венгрия) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Katalin Kiss (Conductor) - Convivium Records|url=https://conviviumrecords.co.uk/artist-profile/katalin-kiss/|accessdate=13.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Кэролайн Б. Никольс (1864–1939) АҚШ &lt;ref&gt;{{Cite web|title=The Cambridge Companion to Conducting - Google Книги|url=https://books.google.kz/books?id=rVMiAwAAQBAJ&amp;q=Caroline+B.+Nichols&amp;pg=PT326&amp;redir_esc=y#v=snippet&amp;q=Caroline%20B.%20Nichols&amp;f=false|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Красимира Александрова Костова (1948–2022) КСРО, [[Болгария]] &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Почина Красимира Костова : Черноморски фар - новини от Бургас и региона|url=https://www.faragency.bg/news/16631400888191/pochina-krasimira-kostova|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Куми Нариман Вадиа (Үндістан) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Coomi Nariman Wadia – India’s First Female Conductor of Choral Music - My Words &amp; Thoughts|url=https://mywordsnthoughts.com/coomi-nariman-wadia-indias-first-female-conductor-of-choral-music/|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Кэй Джордж Робертс (1950) АҚШ &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Kay George Roberts Facts for Kids|url=https://kids.kiddle.co/Kay_George_Roberts|accessdate=11.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Коллин Пак (Парк) Оңтүстік Корея &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Kolleen Park (Kolleen Sue Park) - MyDramaList|url=https://mydramalist.com/people/115437-kolleen-park#:~:text=Kolleen%20Park%20is%20a%20South,Music%20from%20Seoul%20National%20University|accessdate=13.05.2026}}&lt;/ref&gt;


'''Л'''

* Ламар Элиас ([[Палестина]]) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Lamar Elias - La Maestra Paris|url=https://lamaestra-paris.com/lamar-elias/?lang=en|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Людмила Александровна, Павлова-Арбенина (1916–1996; КСРО, Ресей) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=conservatory.ru/esweb/pavlova-arbenina-lyudmila-aleksandrovna-1916-1996|url=https://www.conservatory.ru/esweb/pavlova-arbenina-lyudmila-aleksandrovna-1916-1996|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Людмила Михайловна Калиновская (Беларусь) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Калиновская Людмила Михайловна - Белорусская государственная академия музыки|url=https://bgam.by/struktura-akademii/fakultety-i-kafedry/orkestrovyj/kafedra-strunnyh-smychkovyh-instrumentov/kalinovskaya-lyudmila-mihajlovna/|accessdate=11.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Людмила Ивановна Ханжова (1956) КСРО, Ресей &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Ханжова Людмила Ивановна, биография и творчество — РУВИКИ|url=https://ru.ruwiki.ru/wiki/Ханжова,_Людмила_Ивановна|accessdate=11.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Летиция Труве (Франция) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Laëtitia Trouvé – Chef d'orchestre|url=https://laetitiatrouve.fr/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Лидия Янковская (1986) Ресей, АҚШ &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Lidiya Yankovskaya|url=https://lidiyayankovskaya.com/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Лидия Валерьяновна Аксëнова (1923-2019; КСРО, [[Молдова]]) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Аксенова Лидия Валерьяновна|url=https://mus.academy/authors/aksenova-lidiya|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Лижия Амадио (1964) Бразилия &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Ligia Amadio|url=https://www.ligiaamadio.com/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Лижия О`Риордан (Ирландия, Росиия) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Персоны|url=https://100philharmonia.spb.ru/persons/63022/|accessdate=11.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Любовь Носова (Ресей) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Любовь Носова — Дирижер|url=https://liubov-nosova.com/ru|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Лиса Ксантопулу (1968) Грекия &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Biography &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; maestrox|url=https://lisaxanthopoulou.wixsite.com/maestrox/copy-of-biography-1|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Лиана Александровна Исакадзе (1946–2024; КСРО, [[Грузия]], Германия) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Персоны|url=https://100philharmonia.spb.ru/persons/38124/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;


'''М'''

* Марин Олсоп (1956) АҚШ &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Marin Alsop|url=https://www.marinalsop.com/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Маргарита Дварëнайте (1928–2008) [[Латвия]] &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Дварёнайте Маргарита, биография и творчество — РУВИКИ|url=https://ru.ruwiki.ru/wiki/Дварёнайте,_Маргарита|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Маргарита Львовна Хейфец (1921–1999; КСРО, Ресей) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=conservatory.ru/esweb/kheyfec-margarita-lvovna-1921-1999|url=https://www.conservatory.ru/esweb/kheyfec-margarita-lvovna-1921-1999|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Маргарита Александровна Саморукова (1925–2002) КСРО, Ресей &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Саморукова Маргарита Александровна, биография — РУВИКИ|url=https://ru.ruwiki.ru/wiki/Саморукова,_Маргарита_Александровна|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Марина Николаевна Третьякова (1969) Беларусь &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Третьякова Марина Николаевна - Белорусская государственная академия музыки|url=https://bgam.by/struktura-akademii/fakultety-i-kafedry/vokalno-horovoj-fakultet/kafedra-opernoj-podgotovki-i-horeografii/tretyakova-marina-nikolaevna/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Мирга Гражините-Тила (1986) [[Литва]] &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Mirga Gražinytė-Tyla|url=https://mirgagrazinytetyla.com/index.htm|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Мари-Жанна Сереро (Франция) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Marie-Jeanne Serero|url=https://www.mariejeanneserero.fr/Home/view/fr/Marie-Jeanne-Serero.html|accessdate=11.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Мария Бадстуэ (1982) [[Дания]] &lt;ref&gt;{{Cite web|title=MARIA BADSTUE|url=https://www.mariabadstue.com/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Мария Йозефина Агнес Вюрм (Мэри Вурм) (1860–1938) Британия, Германия &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Mary Wurm Facts for Kids|url=https://kids.kiddle.co/Mary_Wurm|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Мария Арманда Матильда де Полиньяк (1876–1962) Франция &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Armande de Polignac Facts for Kids|url=https://kids.kiddle.co/Armande_de_Polignac|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Мария Константиновна Курочкина (1989) Ресей &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Московская консерватория - персоналии - Курочкина Мария Константиновна|url=https://www.mosconsv.ru/ru/person/148420|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Мария Александровна Романова (Ресей) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Романова Мария Александровна|url=https://www.unioncomposers.ru/composer/view/?id=978|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Мария Макраки (Греция) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Maria Makraki - Conductor|url=https://www.mariamakraki.com/|accessdate=11.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Мария Эклунд (1973) Россия &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Home Page|url=https://mariaeklund.net/|accessdate=11.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Марта Реммерт (1853–1941) Германия &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Martha Remmert|url=https://www.fembio.org/biographie.php/frau/biographie/martha-remmert/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Марта Линц фон Кригнер (1898–1982) [[Австро-Венгрия|Аустро-Венгрия]] &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Marta Linz: Birthday &amp; Death (1898-1982), Age and Zodiac|url=https://happyhappybirthday.net/en/age/marta-linz-person_syxllyfq|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Мадлен Тереза Бушери Ле-Фор (1879–1960) Франция &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Magdeleine Boucherit Le Faure Facts for Kids|url=https://kids.kiddle.co/Magdeleine_Boucherit_Le_Faure|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Михаэла Сильвия Рошка (1957–2026) [[Румыния]]&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Mihaela Silvia Rosca, Дирижер &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Архив, выступления, билеты и видео &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Operabase|url=https://www.operabase.com/mihaela-silvia-rosca-a23399/ru|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* [[Маралжан Мырзақұлова|Маралжан Қазыбекқызы Мырзақұлова]] (1974–2025) Қазақстан &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Мырзақұлова Маралжан Қазбекқызы - KazTheatre|url=https://kaztheatre.kz/priests/мырзақұлова-маралжан-қазбекқызы/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Маргарет Хилис (1921–1998) АҚШ &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Margaret Hillis: University Honors and Awards: Indiana University|url=https://honorsandawards.iu.edu/awards/honoree/94.html|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Мун-ëн Хо (1964) КХДР ([[Солтүстік Корея|Корей Халық Демократиялық Республикасы]]) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Heo Moon-young (conductor) - NamuWiki|url=https://en.namu.wiki/w/허문영(지휘자)|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Муборак Бахруллаевна Лутфуллаева (1976) Өзбекстан &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Браво, Муборак! - Kultura.uz|url=https://kultura.uz/view_6_r_13941.html|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Мишель Рейкерс (майор) АҚШ &lt;ref&gt;{{Cite web|title=— The Cleveland Orchestra|url=https://www.clevelandorchestra.com/people/michelle-rakers|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Мойца Лавренчич ([[Словения]]) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=MOJCA LAVRENČIČ - La Maestra Paris|url=https://lamaestra-paris.com/mojca-lavrencic/?lang=en|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Мадинат Магометовна Яндиева (1942) [[Ингушетия]] &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Ингушская прима дирижерского искусства Мадинат Яндиева не представляет свою жизнь без музыки &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Ингушетия/ГIалгIайче — интернет-газета|url=https://gazetaingush.ru/kultura/ingushskaya-prima-dirizherskogo-iskusstva-madinat-yandieva-ne-predstavlyaet-svoyu-zhizn-bez|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Мадина Маратқызы Қабижанова (Қазақстан) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Достойный пример|url=https://avestnik.kz/dostojnyj-primer-2/|accessdate=13.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Маржена Дьякун (1981) [[Польша]] &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Marzena Diakun|url=https://www.diakun.com/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Марлен Урбай (Куба) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Marlene Urbay|url=https://www.facecuba.org/post/marlene-urbay|accessdate=11.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Мируерт Талапқызы Мұқанова (Қазақстан) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Талант, дисциплина и абсолютный слух|url=https://kazpravda.kz/n/talant-distsiplina-i-absolyutnyy-sluh/|accessdate=13.05.2026}}&lt;/ref&gt;


'''Н'''

* Нил Вендитти (Түркия, Италия) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=NILVENDITTI|url=https://www.nilvenditti.com/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Негин Хпалвак (1997) Ауғанстан &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Negin Khpalwak: Afghanistan's Only Female Orchestra Conductor|url=https://www.rejectedprincesses.com/blog/modern-worthies/negin-khpalwak|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Нина Дмитриевна Кравченко (1952) КСРО, Қазақстан &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Алматинский Музыкальный Колледж имени П.Чайковского|url=https://music-college.kz/news/46/single/82|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Нина Ракич ([[Сербия]]) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Kad umetnost ima ime i prezime: Zašto je važno pomoći Nini Rakić - Ozon Media|url=https://www.ozon.rs/vesti/2025/kad-umetnost-ima-ime-i-prezime-zasto-je-vazno-pomoci-nini-rakic/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Ниа Имани Франклин (1993) АҚШ &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Nia Imani Franklin &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Winston-Salem Symphony|url=https://www.wssymphony.org/guest-artists/nia-imani-franklin/|accessdate=11.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Наталья Владимировна Базалева (1958) КСРО, Ресей &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Базалева Наталья Владимировна — Рувики: Интернет-энциклопедия|url=https://ru.ruwiki.ru/wiki/Базалева,_Наталья_Владимировна|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Наталья Сергеевна Вильянова (Қазақстан) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Вильянова Наталья Сергеевна|url=https://filarmonia.kz/?p=1476&amp;lang=ru|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Наталья Борисовна Пономарчук (Украина) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Natalia Ponomarchuk – Official website|url=https://ponomarchuk.org/|accessdate=11.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Натали Штуцман (1965) Франция &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Nathalie Stutzmann, conductor and contralto|url=https://nathaliestutzmann.com/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Нисан Ак (Түркия) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Nisan Ak &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Conductor - Home|url=https://nisanak.com/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Нежат Амири ([[Иран]]) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=İran’da tabuları yıkan orkestra şefi: Nezhat Amiri - Umut Gazetesi|url=https://umutgazetesi45.org/arsivler/3080|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Назанин Агахани (1980) Аустрия &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Nazanin AGHAKHANI Conductor*Composer|url=https://www.nazaninaghakhani.com/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Николетт Элла Фрайон (1960) Аустралия &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Nicolette Fraillon|url=https://www.nicolettefraillon.com/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Наргиза Курманова ([[Қырғызстан]]) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Наргиза Курманова » Союз Композиторов Кыргызской Республики|url=http://kompozitor.kg/composers/68-nargiza-kurmanova.html|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Нурбана Эмин ([[Шыңжаң Ұйғыр автономиялық ауданы|Шыңжаң ұйғыр автономиялық ауданы]]) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Happy Women's Day. This is Xinjiang's first female conductor, Nurbana Emin, a Uyghur lady. : r/MarxistCulture|url=https://www.reddit.com/r/MarxistCulture/comments/1j5ywtn/happy_womens_day_this_is_xinjiangs_first_female/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Наоми Мунаката (1955–2020) Жапония, Бразилия &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Мунаката Наоми, биография и музыкальное творчество — РУВИКИ|url=https://ru.ruwiki.ru/wiki/Мунаката,_Наоми|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Нварт Андреасян (Армения, Франция) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Нварт Андреасян: «В XXI веке дирижер – деловой человек…» :: Культура / ВЗГЛЯД|url=https://vz.ru/culture/2008/5/8/166305.html|accessdate=11.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Нодока Окисава (Жапония) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Nodoka Okisawa — Gallery|url=https://www.nodokaokisawa.com/gallery|accessdate=13.05.2026}}&lt;/ref&gt;


'''О'''

* Ольга Евгеньевна Вольф (1907–1992) КСРО, Ресей &lt;ref&gt;{{Cite web|title=conservatory.ru/esweb/volf-olga-evgenevna-1907-1992|url=https://www.conservatory.ru/esweb/volf-olga-evgenevna-1907-1992|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Ольга Максимилиановна Берг (1907–1991) КСРО, Ресей &lt;ref&gt;{{Cite web|title=conservatory.ru/esweb/berg-olga-maksimilianovna-1907-1991|url=https://www.conservatory.ru/esweb/berg-olga-maksimilianovna-1907-1991|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Ольга Власова (Ресей) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Ольга Власова ▪ Новая Опера / Балет Москва|url=https://novayaopera.ru/theatre-people/dirizhery/olga-vlasova/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Ольга Николаевна Полякова ([[Бурятия]]) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Заслуженный работник культуры Российской Федерации - Новости -|url=https://minkultrb.ru/news/news/5111-zasluzhennyy-rabotnik-kultury-rossiyskoy-federatsii/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Ольга Матильда Агнес фон Радецки (1858–1933) Латвия, КСРО &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Radecki, Olga von - Sophie Drinker Institut|url=https://www.sophie-drinker-institut.de/radecki-olga-von|accessdate=13.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Ольга Владимировна Сердюкова (Калмыкия) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Ольга Владимировна Сердюкова — Яндекс: нашлось 190 тыс. результатов|url=https://kalmfil.ru/index.php/kollektivy/khudozhestvennye-rukovoditeli/150-serdyukova-olga-vladimirovna|accessdate=13.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Оксана Ярославовна Лынив (1978) [[Украина]] &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Oksana Lyniv|url=https://oksanalyniv.com/en|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Оксана Кротик (Украина) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Oksana Krotyk - La Maestra Paris|url=https://lamaestra-paris.com/oksana-krotyk/?lang=en|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Офенце Дикеледи Кеорапетсе Пице (1992) [[Оңтүстік Африка Республикасы]] &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Ofentse Pitse is first black woman to own an all-black orchestra|url=https://iol.co.za/pretoria-news/news/2023-06-05-ofentse-pitse-is-first-black-woman-to-own-an-all-black-orchestra/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;


'''П'''

* Полина Лебедева (Украина) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Polina Lebedieva - La Maestra Paris|url=https://lamaestra-paris.com/polina-lebedieva/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Паниз Фарьюсефи (Иран) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Паниз Фарьюсефи стала первой женщиной-дирижером в истории Тегеранского симфонического оркестра &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Музыкальная жизнь|url=https://muzlifemagazine.ru/paniz-faryusefi-stala-pervoy-zhenshhino/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;


'''Р'''

* [[Раиса Құдайбергенқызы Садықова|Раиса Құдайбергенқызы Садықова]] (1944–2020) Қазақстан &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Раиса Садықова|url=https://qazaqculture.com/kk/cultural-objects/246ef525-7a73-4d2e-93d6-45fca37b5dd0|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Ребекка Тонг (1985) [[Индонезия]] &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Rebecca Tong|url=https://www.rebeccatong.com/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Рахила Орынқызы Ерғалиева (Құлсариева) Қазақстан &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Дирижер|url=https://dina-orkestr.kz/orkestr-khuramy/dyryzher|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Радосвета Бояджиева (1923–2018) Болгария &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Персоны|url=https://100philharmonia.spb.ru/persons/18681/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Розмари Йорганджи (Албания) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Rozmari Jorgaqi passed away at the age of 83, the first Albanian Orchestra Conductor|url=https://www.ocnal.com/2020/09/rozmari-jorgaqi-passed-away-at-age-of.html|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Розабел Грейс Уотсон&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Watson, Rosabel - Sophie Drinker Institut|url=https://www.sophie-drinker-institut.de/watson-rosabel|accessdate=07.07.2026}}&lt;/ref&gt;
* Росила Самир (Мысыр) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Alexandria Opera witnesses the birth of the first female maestro in a singing concert .. - Egyptfwd.org|url=https://egyptfwd.org/Article/6/3091/Alexandria-Opera-witnesses-the-birth-of-the-first-female-maestro|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Рут Райнхардт (Германия) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Ruth Reinhardt|url=https://ruth-reinhardt.com/about/#:~:text=Ruth%20Reinhardt%20is%20the%20newly,Paulo%20State%20Symphony%20Orchestra%20(OSESP)|accessdate=11.05.2026}}&lt;/ref&gt;


'''С'''

* Сабрие Искандеровна Бекирова (1965) КСРО, Ресей &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Сабрие Бекирова - дирижер|url=https://sabrie-bekirova.ru/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Себрина Мария Альфонсо (АҚШ) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Biography • SFSO|url=https://southfloridasymphony.org/biography/|accessdate=11.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Сара Колдуэлл (1924–2006) АҚШ &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Sarah Caldwell &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Pioneer, Conductor, Producer &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Britannica|url=https://www.britannica.com/biography/Sarah-Caldwell|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Сильвия Кадуфф (1937) [[Швейцария]] &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Caduff, Sylvia (1937—) &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Encyclopedia.com|url=https://www.encyclopedia.com/women/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/caduff-sylvia-1937|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Сиëн Сон (1975) [[Корея Республикасы|Оңтүстік Корея]] &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Seong Siyeon - NamuWiki|url=https://en.namu.wiki/w/성시연|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Селия Томаса Торра (1884–1962) [[Аргентина]] &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Celia Torrá Facts for Kids|url=https://kids.kiddle.co/Celia_Torrá|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Светлана Борисовна Безродная (1934) КСРО, Ресей &lt;ref&gt;{{Cite web|title=https://ru.ruwiki.ru/wiki/Безродная,_Светлана_Борисовна|url=https://ru.ruwiki.ru/wiki/Безродная,_Светлана_Борисовна|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Сусанна Мялкки (1969) [[Финляндия]] &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Susanna Mälkki|url=https://susannamalkki.com/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Симона Маргарет Янг (1961) Аустралия &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Янг Симона, биография и музыкальное творчество — РУВИКИ|url=https://ru.ruwiki.ru/wiki/Янг,_Симона|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Симона Струнгару (Румыния) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Strungaru Simona|url=https://festivalenescu.ro/en/george-enescu-international-festival/artists/all/soloists/strungaru-simona-2028791847#:~:text=Simona%20Strungaru%20is%20a%20versatile,Composers%20and%20Musicologists%20of%20Romania|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* София Шарлотта Ганноверская (1668–1705) Германия &lt;ref&gt;{{Cite web|title=София Шарлотта Ганноверская — Рувики: Интернет-энциклопедия|url=https://ru.ruwiki.ru/wiki/София_Шарлотта_Ганноверская|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Сиан (Шарн) Эдвардс (1959) Ұлыбритания &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Sian Edwards (born March 27, 1959), British conductor &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; World Biographical Encyclopedia|url=https://prabook.com/web/sian.edwards/1889120#:~:text=Sian%20Edwards%20is%20an%20English,National%20Opera%20in%20the%201990s|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Сузанна Павловски ([[Колумбия]]) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=meet the maestra|url=https://suzannapavlovsky.com/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Стефани Роудс Рассел (АҚШ) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Conductor &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Stephanie Rhodes Russell|url=https://www.stephanierhodesrussell.com/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Севиль Иншалла кызы Гаджиева (1975) [[Әзербайжан]] &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Севиль Гаджиева: Важной составляющей для любого музыкального руководителя является служение исключительно творческим интересам коллектива - ИНТЕРВЬЮ - АЗЕРТАДЖ|url=https://azertag.az/ru/xeber/sevil_gadzhieva_vazhnoi_sostavlyayushchei_dlya_lyubogo_muzykalnogo_rukovoditelya_yavlyaetsya_sluzhenie_isklyuchitelno_tvorcheskim_interesam_kollektiva____intervyu-3653007|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Сперанца Скаппуччи (Италия) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Speranza Scappucci|url=https://www.speranzascappucci.com/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Сьюзен Хейг (АҚШ) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Susan Haig - Biography|url=https://susanhaig.com/bio.html|accessdate=11.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Сайра Сиверсон (АҚШ) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Знакомьтесь: Сайра Сиверсон &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Музыкальный руководитель и дирижер Молодежного симфонического оркестра Сан-Хуана — SHOUTOUT COLORADO|url=https://shoutoutcolorado.com/meet-sayra-siverson-music-director-and-conductor-of-the-san-juan-symphony-youth-orchestra/|accessdate=11.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Соль Чин (1987) [[Корея Республикасы|Оңтүстік Корея]] &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Conductor Sol Chin|url=https://www.sol-chin.com/|accessdate=13.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Сун Хи Ньюболд (АҚЩ, Оңтүстік Корея) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Soon Hee Newbold – Telling stories through music|url=https://www.soonheenewbold.com/|accessdate=13.05.2026}}&lt;/ref&gt; 
* Сая Жұмашева (Қазақстан) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=ЕЕ ПРИЗВАНИЕ - ДИРИЖЕР|url=https://pricom.kz/obshhestvo/ee-prizvanie-dirizher.html|accessdate=13.05.2026}}&lt;/ref&gt; 
* Сәуле Халимқызы Рахымғалиева (Қазақстан) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Карагандинский оркестр казахских народных инструментов имени Таттимбета даёт концерт|url=https://www.gov.kz/memleket/entities/karaganda/press/news/details/490384|accessdate=13.05.2026}}&lt;/ref&gt; 


'''Т'''

* Татьяна Михайловна Коломийцева (1914–1994) КСРО, Беларусь &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Женщина-дирижер — Белорусский государственный архив кинофотофонодокументов|url=https://bgakffd.by/exhibition/zhenshhina-dirizher/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Татьяна Перес Эрнандес (Колумбия) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Tatiana Pérez-Hernández - La Maestra Paris|url=https://lamaestra-paris.com/tatiana-perez-hernandez/?lang=en|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Татьяна Александровна Шипулина (1950–2021) КСРО, [[Татарстан]] &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Шипулина Татьяна Александровна|url=https://vrnency.ru/vol-2/ve-2-sh/b-00127-sh|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Тьянли Лу (Қытай, [[Жаңа Зеландия]]) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Tianyi Lu &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Conductor|url=https://www.tianyi-lu.com/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* [[Томоми Нисимото]] (1970) Жапония &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Home &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Tomomi Nishimoto|url=https://www.tomomi-n.com/en/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Танатчая (Таня) Чанпханитпорнкит (Таиланд) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Tanatchaya “Tanya” Chanphanitpornkit - Yamaha Music|url=https://yamahaycastg.wpengine.com/music-educators/40-under-40/2025/chanphanitpornkit-tanatchaya/|accessdate=13.05.2026}}&lt;/ref&gt;


'''У'''

* Ульяна Созанская (Украина) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=От дирижера военного оркестра до десантного подразделения: история Ульяны Созанской - vinnychanka.info|url=https://vinnychanka.info/ru/eternal/ot-dirizhera-voennogo-orkestra-do-desantnogo-podrazdeleniya-istoriya-ulyany-sozanskoj|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;


'''Ф'''

* Фрида Белинфанте (1904–1995) [[Нидерланд]] &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Frieda Belinfante|url=https://www.fembio.org/english/biography.php/woman/biography/frieda-belinfante/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Фиона Монбет (1989) Франция, [[Ирландия]] &lt;ref&gt;{{Cite web|title=- Fiona Monbet|url=https://fionamonbet.com/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Флорика Димитриу (1915–1993) Румыния &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Florica Dimitriu Discography: Vinyl, CDs, &amp; More &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Discogs|url=https://www.discogs.com/ru/artist/3341265-Florica-Dimitriu|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Фредерика Петридис (1903–1983) [[Бельгия]], АҚШ &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Frédérique Petrides Facts for Kids|url=https://kids.kiddle.co/Frédérique_Petrides|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Фанни Мендельсон Бартольди (Гензель) (1805–1847) Германия &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Мендельсон Фанни, биография и творчество — РУВИКИ|url=https://ru.ruwiki.ru/wiki/Мендельсон,_Фанни|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* [[Фаузия Хәкімбекқызы Тажина|Фаузия Тажина]] (1990; Қазақстан) – Ресейдің Түмен филармониясындағы Батыс Сібірдің ішіндегі жалғыз «Сібір Камератасы» камералық оркестрдің бас дирижëрі және көркемдік жетекшісі.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Знакомьтесь, Фаузия Тажина: оркестр «Камерата Сибири» с новым лицом|url=https://tgf.kto72.ru/news/23417/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;


'''Х'''

* Хан На-Чанг (1982) Оңтүстік Корея &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Han-Na Chang Conductor Official Website|url=https://www.hannachangmusic.com/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Хильдегарда Шарлотта Аврора Вернер (1834–1911) Швеция &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Hildegard Werner - Discography of American Historical Recordings|url=https://adp.library.ucsb.edu/index.php/mastertalent/detail/115496/Werner_Hildegard|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Хильдегарда Бингенская (1098–1179) (шіркеудің хор маэстрасы) [[Рим империясы]] &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Хильдегарда Бингенская — день памяти, житие, почитание — РУВИКИ|url=https://ru.ruwiki.ru/wiki/Хильдегарда_Бингенская|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Хелен Куач (1940–2013) [[Вьетнам]] &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Conductor Helen Quach, dragon lady of the podium; 73 &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Lifestyle.INQ &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Lifestyle.INQ|url=https://lifestyle.inquirer.net/119611/conductor-helen-quach-dragon-lady-of-the-podium-73/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Хелен Мэй Батлер (1867-1957) АҚШ &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Helen May Butler - Wind Repertory Project|url=https://www.windrep.org/Helen_May_Butler|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Хелен Л. Вайс (1920–1948) АҚШ &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Helen L. Weiss Facts for Kids|url=https://kids.kiddle.co/Helen_L._Weiss|accessdate=10.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Хелен Ча Пë (Оңтүстік Корея) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=О Хелен Ча-Пё, Биография|url=https://www.peoples.ru/art/music/conductor/helen_cha-pyo/|accessdate=13.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Хатидже Инджи Чайырлы (1935–2021) Түркия &lt;ref&gt;{{Cite web|title=İnci ÇAYIRLI - hatirlatalimdedik.com|url=https://hatirlatalimdedik.com/inci-cayirli|accessdate=10.05.2026}}&lt;/ref&gt;


'''Ц'''

* Цзяцзин Лай (Қытай) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Jiajing Lai - La Maestra Paris|url=https://lamaestra-paris.com/jiajing-lai-2/?lang=en|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;


'''Ч'''

* Чжэн Сяоин (1929) Қытай &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Чжэн Сяоин, биография и музыкальное творчество — РУВИКИ|url=https://ru.ruwiki.ru/wiki/Чжэн_Сяоин|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Чонним Чо (1940) [[Солтүстік Корея|КХДР]] &lt;ref&gt;{{Cite web|title=First Woman Conductor – Paektu Solidarity Alliance|url=https://koreaisone.wordpress.com/2021/04/23/first-woman-conductor/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Чаовэнь Тин (Қытай) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Chaowen Ting - La Maestra Paris|url=https://lamaestra-paris.com/chaowen-ting/?lang=en|accessdate=11.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Челси Галло (АҚШ) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Chelsea Gallo – Conductor|url=https://chelseagallo.com/|accessdate=11.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Чанг Бинь Нгуен''' (1933–2025; [[Вьетнам]]) – вьетнамдық дирижëр. Вьетнамның алғашқы кәсіби әйел дирижëрі, еңбек сіңірген әртісі (NSUT). [[Мәскеу|Мәскеудегі]] П.И. Чайковский атындағы мемлекеттік консерваториясын «Хор дирижëрлігі» мамандығы бойынша бітірген. Кейін [[Ханой]] және [[Хошимин]] консерваторияларында оқытушы болып жұмыс істеген әрі композиция және дирижëрлік теориясы кафедрасы меңгерушісінің орынбасары қызметтерін атқарған. Ол хор дирижëрлігі бойынша оқулықтар құрастырды, хорларға арналған шығармаларды өңдеді және симфониялық оркестрлермен концерттер өткізді. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Binh Trang, Vietnam's first female conductor|url=https://www.vietnam.vn/en/nu-nhac-truong-dau-tien-cua-viet-nam-nsut-binh-trang-vua-qua-doi|accessdate=13.05.2026}}&lt;/ref&gt;


'''Ш'''

* Шикинья Гонзага Франсиска Эдвижес Невес (1847–1935) Бразилия &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Women in Music Weekly Highlight: Chiquinha Gonzaga|url=https://www.yourclassical.org/story/2018/03/30/women-in-music-weekly-highlight-chiquinha-gonzaga|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Шогуфа Сафи (Ауғанстан) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Why Shogufa Safi and Afghanistan's first all-female orchestra have been forced to flee their country - Classical Music|url=https://www.classical-music.com/articles/why-shogufa-safi-and-afghanistans-first-all-female-orchestra-have-been-forced-to-flee-their-country|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Шайма Хусейн (Мысыр) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Egypt’s orchestra for blind women is challenging stereotypes with incredible... - Classic FM|url=https://www.classicfm.com/discover-music/egypt-orchestra-for-blind-women-challenging-stereotypes/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;


'''Ы'''

* Ын Сон Ким (Оңтүстік Корея) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Eun Sun Kim bio|url=https://www.sfopera.com/about/bios/administration/Eun-Sun-Kim/|accessdate=13.05.2026}}&lt;/ref&gt;


'''Э'''

* Элим Чан (1986) [[Гонконг|Британдық Гонконг]] &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Conductor - Elim Chan - Conductor|url=https://www.elimchan.nl/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Элизабет Йоханна Ламина Кëйпер (1877–1953) Нидерланд &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Kuyper, Rediscovering a Dutch Master - Feminae Records|url=https://www.feminaerecords.com/releases/kuyper-rediscovering-a-dutch-master/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Элизабет Уолдо (Энн Денцель, 1917 немесе 1918 – 2026) АҚШ &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Elisabeth Waldo Facts for Kids|url=https://kids.kiddle.co/Elisabeth_Waldo|accessdate=10.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Элизабет Айона Браун (1941–2004) Британия &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Браун Элизабет Айона, биография и творчество — РУВИКИ|url=https://ru.ruwiki.ru/wiki/Браун,_Элизабет_Айона|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Элизабет А. Бейкер (АҚШ) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=RECORDINGS – The Honourable Elizabeth A. Baker|url=https://elizabethabaker.com/recordings/|accessdate=11.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Этель Легинска (1886–1970) Британия &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Ethel Leginska &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Encyclopedia.com|url=https://www.encyclopedia.com/history/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/ethel-leginska|accessdate=10.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Эльфрида Андре (1841–1929) Швеция &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Elfrida Andrée Facts for Kids|url=https://kids.kiddle.co/Elfrida_Andrée|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Эсин Айдингоз (1993) Түркия &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Esin Aydingoz &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Home|url=https://www.esinaydingoz.com/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Эмма Роберто Стейнер (1856 –1929) АҚШ &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Conductor, Composer, Philanthropist; the Life of Emma Roberto Steiner|url=https://uafs.edu/academics/academic-resources/symposium/_documents/hayden-melissa.pdf|accessdate=10.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Эуджения Калоссо (1878–*1914) Италия &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Eugenia Calosso Facts for Kids|url=https://kids.kiddle.co/Eugenia_Calosso|accessdate=10.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Элени Ламбири (1882*1883* немесе 1889–1960) Грекия &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Eleni Lambiri Facts for Kids|url=https://kids.kiddle.co/Eleni_Lambiri|accessdate=10.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Элена Шварц (Аустралия, Швейцария) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Elena Swartz - Henry Luce|url=https://lucescholars.org/scholar-directory/elena-swartz/|accessdate=13.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Энн Ланди (АҚШ) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Conductor: The First African American|url=https://www.quaereliving.com/post/conductors-the-first-african-american|accessdate=11.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Эмилия Робертовна Шихрагимова (Дағыстан) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Музыка – мое призвание! &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; ГБУ РД «Редакция республиканского журнала «Женщина Дагестана»|url=https://женщинадагестана.рф/node/11838|accessdate=11.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Элиза Вегас (Вьетнам) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Elisa Vegas &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Directora|url=https://www.elisavegas.com/en|accessdate=11.05.2026}}&lt;/ref&gt;

== Статистика ==
2026 жылдың шілде айының статистикасы бойынша тізімде 250 әйел дирижёрлердің есімі берілген. Аздағы уақыттарда тізім жаңа мәліметтермен толықтырылады.

== Әдебиет ==
* '''Орлов, Дмитрий Михайлович'''. Женщины дирижёры - в оркестрах стран мира : [16+] / Д. М. Орлов. — Москва : КнигИздат, 2023. — 273 с. : портр. : 21 см.; &lt;nowiki&gt;ISBN 978-5-4492-0528-5&lt;/nowiki&gt;.
* Т.Н. Бабич  «Женщины-дирижеры симфонических и театральных оркестров: Феномен музыкально исполнительского искуства» 2010 г.
* L. Hamer «Women on the Podium - Issues and Strategies of Women Conductors» , Article Version .pdf
* KAY LAWSON «Women Conductors: Credibility in a Male-Dominated Profession» 1991
* Jing Zhang «Female Orchestral Conductors: Negotiating Gender And Leadership In The Classical Music World» 2018 г.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
[[Санат:Қазақстан дирижерлері]]
[[Санат:Елдер бойынша дирижерлер]]
[[Санат:Германия дирижерлері]]
[[Санат:Ресей дирижерлері]]
[[Санат:Әзербайжан дирижерлері]]</text>
      <sha1>myvc989zw4pbu99n7b5z9lu2w5rfz66</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Күлзат Қаниқызы Садырова</title>
    <ns>0</ns>
    <id>778214</id>
    <revision>
      <id>3631653</id>
      <parentid>3576562</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T22:04:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3631653</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4390" sha1="ptlcfdtm2sdf3xjo4oglm1ygo1h2eld" xml:space="preserve">{{Ғалым
 |Есімі               = Күлзат Қаниқызы Садырова
 |Шынайы есімі        = 
 |Суреті              =   
 |Сурет ені           = 
 |Сурет тақырыбы      = 
 |Туған күні          = 01.03.1970  
 |Туған жері          = [[Ақтөбе облысы]], {{туғанжері|Ырғыз ауданы |Ырғыз ауданында}}, [[Жабасақ]] ауылы.
 |Қайтыс болған күні  =  
 |Қайтыс болған жері  = 
 |Азаматтығы          = {{KAZ}}
 |Ғылыми аясы         = Филология
 |Жұмыс орны          = [[Ақтөбе өңірлік университеті]]
 |Ғылыми дәрежесі     = Филология ғылымының докторы 
 |Ғылыми атағы        = доктор 
 |Альма-матер         = Ақтөбе педагогикалық институты (қазіргі [[Ақтөбе өңірлік университеті]]).
 |Ғылыми жетекші      = 
 |Атақты шәкірттері   = 
 |Несімен белгілі     = 
 |Марапаттары         = * Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің &quot;Жоғары оқу орнының үздік оқытушысы – 2012&quot; мемлекеттік сыйлығы иегері (2019);
* {{Ғылымды дамытуға сіңірген еңбегі үшін медалі}} (2022).
 |Қолтаңбасы          = 
 |Қолтаңба ені        = 
 |Сайты               = 
}}
'''Күлзат Қаниқызы Садырова''' — филология ғылымының докторы ([[2009 жыл|2009]]), доцент ([[2003 жыл|2003]]).

== Өмірбаяны, еңбек жолы ==
[[1970 жыл|1970]] жылы 1 наурызда [[Ақтөбе облысы]], [[Ырғыз ауданы]], [[Жабасақ]] ауылында туған.&lt;br&gt;

Ақтөбе педагогикалық институтын ([[1993 жыл|1993]], қазіргі [[Ақтөбе өңірлік университеті]]) бітірген.&lt;br&gt;
1993-[[2010 жыл|2010]] жылдары Ақтөбе мемлекеттік университетінде аға оқытушы, кафедра меңгерушісі, 2010 жылдан декан қызметін атқарады.

== Ғылыми бағыты, еңбектері ==
Негізгі ғылыми бағыты – қазіргі қазақ тілінің құрмалас сөйлем синтаксисі, дискурс талдау теориясы.&lt;br&gt;
&quot;Қазіргі қазақ тіліндегі көп пропозициялы дискурстың құрылымдық негіздері&quot; тақырыбында докторлық диссертация қорғаған.&lt;br&gt;
70-тен астам ғылыми еңбектің, оның ішінде 1 монография, 4 оқу құралы, 1 электронды оқу құралы авторы.&lt;ref&gt;Қ 18 Қазақстан ғалымдары. Энциклопедиялық анықтамалық. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2013.2-том. – 616 бет. ISBN 978-601-7472-16-0.&lt;/ref&gt;

== Марапаттары ==
* Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің &quot;Жоғары оқу орнының үздік оқытушысы – 2012&quot; мемлекеттік сыйлығы иегері (2019);
* Қазақстан Республикасының &quot;[[Ғылымды дамытуға сіңірген еңбегі үшін медалі]]&quot; (2022).&lt;ref&gt;[https://pps.arsu.kz/kz/teacher-data?faculty_id=6&amp;chair_id=9&amp;teacher_id=580 Профессор-оқытушылар құрамы.]{{Deadlink|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; 

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://kazneb.kz/kk/catalogue/view/1121523 Қазақ тіліндегі көп пропозициялы дискурстың құрылымдық негіздері.]
* [https://aqtobegazeti.kz/?p=83953 Ақтөбе газеті.]

[[Санат:Қазақстан ғалымдары]]
[[Санат:Филология ғылымдарының докторлары]]</text>
      <sha1>ptlcfdtm2sdf3xjo4oglm1ygo1h2eld</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Уикипедия:Кешегі ең көп қаралған 1000 мақала</title>
    <ns>4</ns>
    <id>780876</id>
    <revision>
      <id>3631555</id>
      <parentid>3631105</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T15:00:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ArystanbekBot</username>
        <id>33174</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Деректерді жаңарту</comment>
      <origin>3631555</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="306364" sha1="87pqny99ggl047gnck930oaebq2qwal" xml:space="preserve">{{StatInfo}}


&lt;!-- BOT:START --&gt;
Бұл тізім Wikimedia Statistics деректері негізінде жаңартылады. Дерек күні: '''2026-07-17'''.

{| class=&quot;standard sortable ts-stickytableheader&quot;
! N
! Бет
! Қаралу саны
|-
| data-sort-value=&quot;1&quot; | 1
| [[Болат Оралұлы Ақшолақов]]
| data-sort-value=&quot;1595&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D2%9B%D1%88%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D2%9B%D0%BE%D0%B2 1 595]
|-
| data-sort-value=&quot;2&quot; | 2
| [[Басты бет]]
| data-sort-value=&quot;1232&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D1%82 1 232]
|-
| data-sort-value=&quot;3&quot; | 3
| [[Арнайы:Жуықтағы өзгерістер]]
| data-sort-value=&quot;416&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%96%D1%83%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%A9%D0%B7%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 416]
|-
| data-sort-value=&quot;4&quot; | 4
| [[Арнайы:Іздеу]]
| data-sort-value=&quot;317&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%86%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%83 317]
|-
| data-sort-value=&quot;5&quot; | 5
| [[Кенесары хан]]
| data-sort-value=&quot;207&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 207]
|-
| data-sort-value=&quot;6&quot; | 6
| [[Қазақтар]]
| data-sort-value=&quot;204&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 204]
|-
| data-sort-value=&quot;7&quot; | 7
| [[Қытай]]
| data-sort-value=&quot;199&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9 199]
|-
| data-sort-value=&quot;8&quot; | 8
| [[Орал Ақшолақұлы Ақшолақов]]
| data-sort-value=&quot;193&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB_%D0%90%D2%9B%D1%88%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D2%9B%D1%88%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D2%9B%D0%BE%D0%B2 193]
|-
| data-sort-value=&quot;9&quot; | 9
| [[Футбол]]
| data-sort-value=&quot;192&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB 192]
|-
| data-sort-value=&quot;10&quot; | 10
| [[Ұйғырлардың Жетісуға қоныс аударуы]]
| data-sort-value=&quot;192&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%8B 192]
|-
| data-sort-value=&quot;11&quot; | 11
| [[Sadraddin]]
| data-sort-value=&quot;192&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=Sadraddin 192]
|-
| data-sort-value=&quot;12&quot; | 12
| [[Дина Төлепберген]]
| data-sort-value=&quot;192&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD 192]
|-
| data-sort-value=&quot;13&quot; | 13
| [[Sәlem Entertainment]]
| data-sort-value=&quot;191&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=S%D3%99lem_Entertainment 191]
|-
| data-sort-value=&quot;14&quot; | 14
| [[Араб мемлекеттері Лигасы]]
| data-sort-value=&quot;188&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%9B%D0%B8%D0%B3%D0%B0%D1%81%D1%8B 188]
|-
| data-sort-value=&quot;15&quot; | 15
| [[Ламин Ямаль]]
| data-sort-value=&quot;187&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D0%BD_%D0%AF%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8C 187]
|-
| data-sort-value=&quot;16&quot; | 16
| [[Қатысушы талқылауы:Kasthack]]
| data-sort-value=&quot;186&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B%3AKasthack 186]
|-
| data-sort-value=&quot;17&quot; | 17
| [[Жақ (анатомия)]]
| data-sort-value=&quot;185&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B_%28%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%29 185]
|-
| data-sort-value=&quot;18&quot; | 18
| [[Ұжымдық қауіпсіздік туралы шарт ұйымы]]
| data-sort-value=&quot;185&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%82_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 185]
|-
| data-sort-value=&quot;19&quot; | 19
| [[Есет Көтібарұлы]]
| data-sort-value=&quot;185&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D1%82_%D0%9A%D3%A9%D1%82%D1%96%D0%B1%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B 185]
|-
| data-sort-value=&quot;20&quot; | 20
| [[Ағайын-туыс]]
| data-sort-value=&quot;185&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%93%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD-%D1%82%D1%83%D1%8B%D1%81 185]
|-
| data-sort-value=&quot;21&quot; | 21
| [[Ботай мәдениеті]]
| data-sort-value=&quot;183&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 183]
|-
| data-sort-value=&quot;22&quot; | 22
| [[Кеңірдек]]
| data-sort-value=&quot;183&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BA 183]
|-
| data-sort-value=&quot;23&quot; | 23
| [[Фармакология]]
| data-sort-value=&quot;183&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 183]
|-
| data-sort-value=&quot;24&quot; | 24
| [[Профессор Мориарти]]
| data-sort-value=&quot;182&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D1%80%D0%BE%D1%84%D0%B5%D1%81%D1%81%D0%BE%D1%80_%D0%9C%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8 182]
|-
| data-sort-value=&quot;25&quot; | 25
| [[Лиам Макдональд]]
| data-sort-value=&quot;182&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9B%D0%B8%D0%B0%D0%BC_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%B4 182]
|-
| data-sort-value=&quot;26&quot; | 26
| [[Жанна Исақызы Керімтаева-Сатыбалдиева]]
| data-sort-value=&quot;181&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D0%B0_%D0%98%D1%81%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BC%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0-%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%B5%D0%B2%D0%B0 181]
|-
| data-sort-value=&quot;27&quot; | 27
| [[Үндістер]]
| data-sort-value=&quot;181&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 181]
|-
| data-sort-value=&quot;28&quot; | 28
| [[Әділ Өтеғұлұлы]]
| data-sort-value=&quot;180&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%B4%D1%96%D0%BB_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 180]
|-
| data-sort-value=&quot;29&quot; | 29
| [[Ұлы тоқырау]]
| data-sort-value=&quot;179&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%82%D0%BE%D2%9B%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 179]
|-
| data-sort-value=&quot;30&quot; | 30
| [[Ибн әл-Қаийм әл-Джәузия]]
| data-sort-value=&quot;178&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D0%B1%D0%BD_%D3%99%D0%BB-%D2%9A%D0%B0%D0%B8%D0%B9%D0%BC_%D3%99%D0%BB-%D0%94%D0%B6%D3%99%D1%83%D0%B7%D0%B8%D1%8F 178]
|-
| data-sort-value=&quot;31&quot; | 31
| [[Қазақстан Республикасының Ұлттық ұланы]]
| data-sort-value=&quot;178&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B 178]
|-
| data-sort-value=&quot;32&quot; | 32
| [[Абайдың Жидебайдағы мұражай-үйі]]
| data-sort-value=&quot;178&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%96%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D0%B9-%D2%AF%D0%B9%D1%96 178]
|-
| data-sort-value=&quot;33&quot; | 33
| [[Ұйғырлар мен дүнгендердің Қытайдан Жетісуға қоныс аударуы]]
| data-sort-value=&quot;178&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D2%9A%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%8B 178]
|-
| data-sort-value=&quot;34&quot; | 34
| [[Даниал Кенжетайұлы Ахметов]]
| data-sort-value=&quot;178&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B0%D0%BB_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 178]
|-
| data-sort-value=&quot;35&quot; | 35
| [[Азаматтық тәрбие]]
| data-sort-value=&quot;178&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D3%99%D1%80%D0%B1%D0%B8%D0%B5 178]
|-
| data-sort-value=&quot;36&quot; | 36
| [[Пиноккио]]
| data-sort-value=&quot;178&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%BA%D0%BA%D0%B8%D0%BE 178]
|-
| data-sort-value=&quot;37&quot; | 37
| [[Әзімхан Ахметұлы Кенесарин]]
| data-sort-value=&quot;178&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 178]
|-
| data-sort-value=&quot;38&quot; | 38
| [[Қасым-Жомарт Тоқаев отбасы]]
| data-sort-value=&quot;177&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 177]
|-
| data-sort-value=&quot;39&quot; | 39
| [[Александр Станиславович Сырский]]
| data-sort-value=&quot;177&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80_%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9 177]
|-
| data-sort-value=&quot;40&quot; | 40
| [[Әйнек]]
| data-sort-value=&quot;177&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%B9%D0%BD%D0%B5%D0%BA 177]
|-
| data-sort-value=&quot;41&quot; | 41
| [[:Сурет:Maradona 1986 Arg-Eng.jpg|Сурет:Maradona 1986 Arg-Eng.jpg]]
| data-sort-value=&quot;177&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AMaradona_1986_Arg-Eng.jpg 177]
|-
| data-sort-value=&quot;42&quot; | 42
| [[Ажырасу]]
| data-sort-value=&quot;177&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%83 177]
|-
| data-sort-value=&quot;43&quot; | 43
| [[Қазақстан демографиясы]]
| data-sort-value=&quot;176&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 176]
|-
| data-sort-value=&quot;44&quot; | 44
| [[Көкбас (балық)]]
| data-sort-value=&quot;176&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D1%81_%28%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%29 176]
|-
| data-sort-value=&quot;45&quot; | 45
| [[Коростышев]]
| data-sort-value=&quot;175&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%88%D0%B5%D0%B2 175]
|-
| data-sort-value=&quot;46&quot; | 46
| [[Давид Мамиевич Дегтярев]]
| data-sort-value=&quot;175&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D0%B4_%D0%9C%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%94%D0%B5%D0%B3%D1%82%D1%8F%D1%80%D0%B5%D0%B2 175]
|-
| data-sort-value=&quot;47&quot; | 47
| [[Комако Кимура]]
| data-sort-value=&quot;174&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BA%D0%BE_%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D1%83%D1%80%D0%B0 174]
|-
| data-sort-value=&quot;48&quot; | 48
| [[Қазақстан кенттері]]
| data-sort-value=&quot;173&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 173]
|-
| data-sort-value=&quot;49&quot; | 49
| [[Наманған облысы]]
| data-sort-value=&quot;172&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 172]
|-
| data-sort-value=&quot;50&quot; | 50
| [[Қытай халықтары]]
| data-sort-value=&quot;172&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 172]
|-
| data-sort-value=&quot;51&quot; | 51
| [[:Сурет:Oxford City FC crest.svg|Сурет:Oxford City FC crest.svg]]
| data-sort-value=&quot;172&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AOxford_City_FC_crest.svg 172]
|-
| data-sort-value=&quot;52&quot; | 52
| [[Филипп Исаевич Голощёкин]]
| data-sort-value=&quot;172&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%BF%D0%BF_%D0%98%D1%81%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%93%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D1%89%D1%91%D0%BA%D0%B8%D0%BD 172]
|-
| data-sort-value=&quot;53&quot; | 53
| [[Есінеу]]
| data-sort-value=&quot;172&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BD%D0%B5%D1%83 172]
|-
| data-sort-value=&quot;54&quot; | 54
| [[Пазырық мәдениеті]]
| data-sort-value=&quot;171&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D1%80%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 171]
|-
| data-sort-value=&quot;55&quot; | 55
| [[Бақыт]]
| data-sort-value=&quot;171&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82 171]
|-
| data-sort-value=&quot;56&quot; | 56
| [[Икер Касильяс]]
| data-sort-value=&quot;170&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D0%BA%D0%B5%D1%80_%D0%9A%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D1%8F%D1%81 170]
|-
| data-sort-value=&quot;57&quot; | 57
| [[Канибадам]]
| data-sort-value=&quot;170&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B1%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC 170]
|-
| data-sort-value=&quot;58&quot; | 58
| [[Қайран]]
| data-sort-value=&quot;170&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BD 170]
|-
| data-sort-value=&quot;59&quot; | 59
| [[Шұғыла (журнал)]]
| data-sort-value=&quot;169&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D2%B1%D2%93%D1%8B%D0%BB%D0%B0_%28%D0%B6%D1%83%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%BB%29 169]
|-
| data-sort-value=&quot;60&quot; | 60
| [[Қазақтың дәстүрлі үй кәсіпшілігі мен қолөнері]]
| data-sort-value=&quot;169&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D1%96_%D2%AF%D0%B9_%D0%BA%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BF%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D0%BB%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80%D1%96 169]
|-
| data-sort-value=&quot;61&quot; | 61
| [[Кухня (телехикая)]]
| data-sort-value=&quot;169&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D1%83%D1%85%D0%BD%D1%8F_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 169]
|-
| data-sort-value=&quot;62&quot; | 62
| [[Тарық ибн Зияд]]
| data-sort-value=&quot;169&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%9B_%D0%B8%D0%B1%D0%BD_%D0%97%D0%B8%D1%8F%D0%B4 169]
|-
| data-sort-value=&quot;63&quot; | 63
| [[Кванхе гун ван]]
| data-sort-value=&quot;169&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D1%85%D0%B5_%D0%B3%D1%83%D0%BD_%D0%B2%D0%B0%D0%BD 169]
|-
| data-sort-value=&quot;64&quot; | 64
| [[Бүйрек тастары]]
| data-sort-value=&quot;168&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D2%AF%D0%B9%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 168]
|-
| data-sort-value=&quot;65&quot; | 65
| [[Ребус]]
| data-sort-value=&quot;168&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D0%B5%D0%B1%D1%83%D1%81 168]
|-
| data-sort-value=&quot;66&quot; | 66
| [[Мәскеу мемлекеттік университеті]]
| data-sort-value=&quot;167&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%83_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 167]
|-
| data-sort-value=&quot;67&quot; | 67
| [[Уоррен Гардинг]]
| data-sort-value=&quot;167&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%BE%D1%80%D1%80%D0%B5%D0%BD_%D0%93%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B3 167]
|-
| data-sort-value=&quot;68&quot; | 68
| [[Пахтабат]]
| data-sort-value=&quot;167&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D0%B0%D1%85%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82 167]
|-
| data-sort-value=&quot;69&quot; | 69
| [[Ай (қазақ дәстүрінде)]]
| data-sort-value=&quot;167&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B9_%28%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%29 167]
|-
| data-sort-value=&quot;70&quot; | 70
| [[Құран ғылымдары]]
| data-sort-value=&quot;166&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD_%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 166]
|-
| data-sort-value=&quot;71&quot; | 71
| [[Стоматит]]
| data-sort-value=&quot;166&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%82 166]
|-
| data-sort-value=&quot;72&quot; | 72
| [[Жын]]
| data-sort-value=&quot;166&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD 166]
|-
| data-sort-value=&quot;73&quot; | 73
| [[Мақал-мәтелдер]]
| data-sort-value=&quot;166&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB-%D0%BC%D3%99%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80 166]
|-
| data-sort-value=&quot;74&quot; | 74
| [[Елена Александровна Пак]]
| data-sort-value=&quot;165&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B0_%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D0%9F%D0%B0%D0%BA 165]
|-
| data-sort-value=&quot;75&quot; | 75
| [[Құшайри]]
| data-sort-value=&quot;165&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%88%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B8 165]
|-
| data-sort-value=&quot;76&quot; | 76
| [[Волчанск (Украина)]]
| data-sort-value=&quot;165&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%92%D0%BE%D0%BB%D1%87%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA_%28%D0%A3%D0%BA%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BD%D0%B0%29 165]
|-
| data-sort-value=&quot;77&quot; | 77
| [[Испан тілі]]
| data-sort-value=&quot;165&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 165]
|-
| data-sort-value=&quot;78&quot; | 78
| [[Халықаралық Алматы әуежайы]]
| data-sort-value=&quot;164&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%B6%D0%B0%D0%B9%D1%8B 164]
|-
| data-sort-value=&quot;79&quot; | 79
| [[Рүстем Оразбайұлы Есдәулетов]]
| data-sort-value=&quot;164&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D2%AF%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BC_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%81%D0%B4%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 164]
|-
| data-sort-value=&quot;80&quot; | 80
| [[Сайфуддин Азизи]]
| data-sort-value=&quot;164&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D1%84%D1%83%D0%B4%D0%B4%D0%B8%D0%BD_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D0%B7%D0%B8 164]
|-
| data-sort-value=&quot;81&quot; | 81
| [[Айша]]
| data-sort-value=&quot;162&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D1%88%D0%B0 162]
|-
| data-sort-value=&quot;82&quot; | 82
| [[Захабийа]]
| data-sort-value=&quot;162&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%97%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D0%B9%D0%B0 162]
|-
| data-sort-value=&quot;83&quot; | 83
| [[Кропивницкий]]
| data-sort-value=&quot;162&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B8%D0%B2%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%BA%D0%B8%D0%B9 162]
|-
| data-sort-value=&quot;84&quot; | 84
| [[Жәнібек Әлімханұлы]]
| data-sort-value=&quot;161&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 161]
|-
| data-sort-value=&quot;85&quot; | 85
| [[Әлжаппар Мұсаев]]
| data-sort-value=&quot;160&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D0%BF%D0%BF%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0%D0%B5%D0%B2 160]
|-
| data-sort-value=&quot;86&quot; | 86
| [[ЖІӨ (номинал) бойынша елдер тізімі]]
| data-sort-value=&quot;160&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%86%D3%A8_%28%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D0%BB%29_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 160]
|-
| data-sort-value=&quot;87&quot; | 87
| [[Шахмұрат Мүтәліп]]
| data-sort-value=&quot;159&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9C%D2%AF%D1%82%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF 159]
|-
| data-sort-value=&quot;88&quot; | 88
| [[Маралжан Мырзақұлова]]
| data-sort-value=&quot;158&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 158]
|-
| data-sort-value=&quot;89&quot; | 89
| [[:Санат:Алматы облысында туғандар|Санат:Алматы облысында туғандар]]
| data-sort-value=&quot;158&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0_%D1%82%D1%83%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 158]
|-
| data-sort-value=&quot;90&quot; | 90
| [[Ислам негіздері]]
| data-sort-value=&quot;158&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 158]
|-
| data-sort-value=&quot;91&quot; | 91
| [[Саида Шавкатқызы Мирзиёева]]
| data-sort-value=&quot;158&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B8%D0%B4%D0%B0_%D0%A8%D0%B0%D0%B2%D0%BA%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D0%B8%D1%80%D0%B7%D0%B8%D1%91%D0%B5%D0%B2%D0%B0 158]
|-
| data-sort-value=&quot;92&quot; | 92
| [[BTS]]
| data-sort-value=&quot;157&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=BTS 157]
|-
| data-sort-value=&quot;93&quot; | 93
| [[Виктория (Британдық Колумбия)]]
| data-sort-value=&quot;155&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%92%D0%B8%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F_%28%D0%91%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D1%83%D0%BC%D0%B1%D0%B8%D1%8F%29 155]
|-
| data-sort-value=&quot;94&quot; | 94
| [[Ағаш]]
| data-sort-value=&quot;153&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%93%D0%B0%D1%88 153]
|-
| data-sort-value=&quot;95&quot; | 95
| [[Нақыл сөздер]]
| data-sort-value=&quot;153&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BB_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80 153]
|-
| data-sort-value=&quot;96&quot; | 96
| [[Түзуші ұлпа]]
| data-sort-value=&quot;153&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B7%D1%83%D1%88%D1%96_%D2%B1%D0%BB%D0%BF%D0%B0 153]
|-
| data-sort-value=&quot;97&quot; | 97
| [[Джон Фицджеральд Кеннеди]]
| data-sort-value=&quot;152&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B6%D0%BE%D0%BD_%D0%A4%D0%B8%D1%86%D0%B4%D0%B6%D0%B5%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%B4_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B5%D0%B4%D0%B8 152]
|-
| data-sort-value=&quot;98&quot; | 98
| [[Асқар Сүлейменов]]
| data-sort-value=&quot;152&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 152]
|-
| data-sort-value=&quot;99&quot; | 99
| [[Төлепберген Тұрсынұлы Байсақалов]]
| data-sort-value=&quot;151&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B2 151]
|-
| data-sort-value=&quot;100&quot; | 100
| [[Шегіргүл]]
| data-sort-value=&quot;151&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B5%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%B3%D2%AF%D0%BB 151]
|-
| data-sort-value=&quot;101&quot; | 101
| [[:Санат:Жылқы тұқымдары|Санат:Жылқы тұқымдары]]
| data-sort-value=&quot;151&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D1%82%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 151]
|-
| data-sort-value=&quot;102&quot; | 102
| [[Иммунды жүйе]]
| data-sort-value=&quot;151&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D0%BC%D0%BC%D1%83%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5 151]
|-
| data-sort-value=&quot;103&quot; | 103
| [[Шынығу]]
| data-sort-value=&quot;150&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%93%D1%83 150]
|-
| data-sort-value=&quot;104&quot; | 104
| [[Нұрсұлтан (ханбике)]]
| data-sort-value=&quot;150&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B8%D0%BA%D0%B5%29 150]
|-
| data-sort-value=&quot;105&quot; | 105
| [[Ракапоши]]
| data-sort-value=&quot;149&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D1%88%D0%B8 149]
|-
| data-sort-value=&quot;106&quot; | 106
| [[Михаил Станиславович Шайдоров]]
| data-sort-value=&quot;149&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%B8%D0%BB_%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A8%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2 149]
|-
| data-sort-value=&quot;107&quot; | 107
| [[Кристалдық тор]]
| data-sort-value=&quot;148&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%BE%D1%80 148]
|-
| data-sort-value=&quot;108&quot; | 108
| [[Неолит]]
| data-sort-value=&quot;148&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%B5%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%82 148]
|-
| data-sort-value=&quot;109&quot; | 109
| [[Қаламқас қорғаныс дамбасы]]
| data-sort-value=&quot;148&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D2%9B%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 148]
|-
| data-sort-value=&quot;110&quot; | 110
| [[Үлкен Арлан]]
| data-sort-value=&quot;148&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD 148]
|-
| data-sort-value=&quot;111&quot; | 111
| [[Алтын Орда хандарының тізімі]]
| data-sort-value=&quot;146&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 146]
|-
| data-sort-value=&quot;112&quot; | 112
| [[Арал ауданы]]
| data-sort-value=&quot;146&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%BB_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 146]
|-
| data-sort-value=&quot;113&quot; | 113
| [[Қарадың]]
| data-sort-value=&quot;146&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D2%A3 146]
|-
| data-sort-value=&quot;114&quot; | 114
| [[Серік Жамбылұлы Шәпкенов]]
| data-sort-value=&quot;146&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A8%D3%99%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 146]
|-
| data-sort-value=&quot;115&quot; | 115
| [[Райнгау-Таунус (аудан)]]
| data-sort-value=&quot;144&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D0%B9%D0%BD%D0%B3%D0%B0%D1%83-%D0%A2%D0%B0%D1%83%D0%BD%D1%83%D1%81_%28%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%29 144]
|-
| data-sort-value=&quot;116&quot; | 116
| [[Жалғас Жұмағұлов]]
| data-sort-value=&quot;143&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%81_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 143]
|-
| data-sort-value=&quot;117&quot; | 117
| [[Галлон]]
| data-sort-value=&quot;142&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%BB%D0%BE%D0%BD 142]
|-
| data-sort-value=&quot;118&quot; | 118
| [[Қазақстандағы референдум (2026)]]
| data-sort-value=&quot;141&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%83%D0%BC_%282026%29 141]
|-
| data-sort-value=&quot;119&quot; | 119
| [[Жаңасемей ауданы]]
| data-sort-value=&quot;141&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 141]
|-
| data-sort-value=&quot;120&quot; | 120
| [[Ғабит Махмұтұлы Мүсірепов]]
| data-sort-value=&quot;139&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D0%B2 139]
|-
| data-sort-value=&quot;121&quot; | 121
| [[Әзімхан Тішәнұлы]]
| data-sort-value=&quot;137&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%96%D1%88%D3%99%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 137]
|-
| data-sort-value=&quot;122&quot; | 122
| [[Бірлік (Мойынқұм ауданы)]]
| data-sort-value=&quot;135&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%28%D0%9C%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D2%9B%D2%B1%D0%BC_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B%29 135]
|-
| data-sort-value=&quot;123&quot; | 123
| [[Терек шайқасы]]
| data-sort-value=&quot;135&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 135]
|-
| data-sort-value=&quot;124&quot; | 124
| [[Дүйсен Шопанұлы]]
| data-sort-value=&quot;134&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D2%AF%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD_%D0%A8%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 134]
|-
| data-sort-value=&quot;125&quot; | 125
| [[Шиеленіс]]
| data-sort-value=&quot;134&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B8%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D1%96%D1%81 134]
|-
| data-sort-value=&quot;126&quot; | 126
| [[Марат Бақытжанұлы Бекетаев]]
| data-sort-value=&quot;133&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 133]
|-
| data-sort-value=&quot;127&quot; | 127
| [[Марат Елеусізұлы Сұлтанғазиев]]
| data-sort-value=&quot;133&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%95%D0%BB%D0%B5%D1%83%D1%81%D1%96%D0%B7%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B5%D0%B2 133]
|-
| data-sort-value=&quot;128&quot; | 128
| [[Орталық Қазақстан археологиялық экспедициясы]]
| data-sort-value=&quot;132&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B5%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BA%D1%81%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 132]
|-
| data-sort-value=&quot;129&quot; | 129
| [[Абылай хан]]
| data-sort-value=&quot;132&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 132]
|-
| data-sort-value=&quot;130&quot; | 130
| [[Йошинори Осуми]]
| data-sort-value=&quot;131&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%99%D0%BE%D1%88%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D1%80%D0%B8_%D0%9E%D1%81%D1%83%D0%BC%D0%B8 131]
|-
| data-sort-value=&quot;131&quot; | 131
| [[Ұлытау облысы]]
| data-sort-value=&quot;131&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 131]
|-
| data-sort-value=&quot;132&quot; | 132
| [[Болашақ (стипендия)]]
| data-sort-value=&quot;130&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%9B_%28%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%8F%29 130]
|-
| data-sort-value=&quot;133&quot; | 133
| [[Мұхаммед Мохбер]]
| data-sort-value=&quot;129&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%9C%D0%BE%D1%85%D0%B1%D0%B5%D1%80 129]
|-
| data-sort-value=&quot;134&quot; | 134
| [[Үйде жалғыз қалғанда]]
| data-sort-value=&quot;129&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D0%B9%D0%B4%D0%B5_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0 129]
|-
| data-sort-value=&quot;135&quot; | 135
| [[Спарта]]
| data-sort-value=&quot;129&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0 129]
|-
| data-sort-value=&quot;136&quot; | 136
| [[Бала ауруы]]
| data-sort-value=&quot;127&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D1%8B 127]
|-
| data-sort-value=&quot;137&quot; | 137
| [[Асхат Ғалымұлы Хасенов]]
| data-sort-value=&quot;123&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%85%D0%B0%D1%82_%D2%92%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A5%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 123]
|-
| data-sort-value=&quot;138&quot; | 138
| [[Қазақ хандарының шежіресі]]
| data-sort-value=&quot;122&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 122]
|-
| data-sort-value=&quot;139&quot; | 139
| [[Нан]]
| data-sort-value=&quot;121&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D0%BD 121]
|-
| data-sort-value=&quot;140&quot; | 140
| [[Химия оқу пәні және ғылыми сала]]
| data-sort-value=&quot;120&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F_%D0%BE%D2%9B%D1%83_%D0%BF%D3%99%D0%BD%D1%96_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D0%B8_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D0%B0 120]
|-
| data-sort-value=&quot;141&quot; | 141
| [[Хакан Чалханоглу]]
| data-sort-value=&quot;120&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%BD_%D0%A7%D0%B0%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D0%BB%D1%83 120]
|-
| data-sort-value=&quot;142&quot; | 142
| [[Имишли]]
| data-sort-value=&quot;119&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D0%BC%D0%B8%D1%88%D0%BB%D0%B8 119]
|-
| data-sort-value=&quot;143&quot; | 143
| [[Түрік әліпбиі]]
| data-sort-value=&quot;119&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B8%D1%96 119]
|-
| data-sort-value=&quot;144&quot; | 144
| [[Әлем халықтарының ертегілері]]
| data-sort-value=&quot;117&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 117]
|-
| data-sort-value=&quot;145&quot; | 145
| [[Қазақ әліпбиі]]
| data-sort-value=&quot;117&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B8%D1%96 117]
|-
| data-sort-value=&quot;146&quot; | 146
| [[Нарынбай Жанжігітұлы]]
| data-sort-value=&quot;116&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 116]
|-
| data-sort-value=&quot;147&quot; | 147
| [[Дезире Дуэ]]
| data-sort-value=&quot;115&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D1%80%D0%B5_%D0%94%D1%83%D1%8D 115]
|-
| data-sort-value=&quot;148&quot; | 148
| [[Рахат Мұхтарұлы Әлиев]]
| data-sort-value=&quot;114&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D1%85%D0%B0%D1%82_%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2 114]
|-
| data-sort-value=&quot;149&quot; | 149
| [[Алатау (қала)]]
| data-sort-value=&quot;114&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 114]
|-
| data-sort-value=&quot;150&quot; | 150
| [[Тәубә сүресі]]
| data-sort-value=&quot;114&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B1%D3%99_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 114]
|-
| data-sort-value=&quot;151&quot; | 151
| [[Кердері]]
| data-sort-value=&quot;113&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 113]
|-
| data-sort-value=&quot;152&quot; | 152
| [[Эмо (субмәдениет)]]
| data-sort-value=&quot;113&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AD%D0%BC%D0%BE_%28%D1%81%D1%83%D0%B1%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%29 113]
|-
| data-sort-value=&quot;153&quot; | 153
| [[Кеңірдек тыныстылар]]
| data-sort-value=&quot;112&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BA_%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 112]
|-
| data-sort-value=&quot;154&quot; | 154
| [[Аляска штатының қалалары]]
| data-sort-value=&quot;110&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%8F%D1%81%D0%BA%D0%B0_%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 110]
|-
| data-sort-value=&quot;155&quot; | 155
| [[Атырау облысы мектептерінің тізімі]]
| data-sort-value=&quot;109&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 109]
|-
| data-sort-value=&quot;156&quot; | 156
| [[Заһар]]
| data-sort-value=&quot;109&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%97%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80 109]
|-
| data-sort-value=&quot;157&quot; | 157
| [[Бронх демікпесі]]
| data-sort-value=&quot;109&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D1%80%D0%BE%D0%BD%D1%85_%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D1%96%D0%BA%D0%BF%D0%B5%D1%81%D1%96 109]
|-
| data-sort-value=&quot;158&quot; | 158
| [[Домалақ ана]]
| data-sort-value=&quot;108&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B0 108]
|-
| data-sort-value=&quot;159&quot; | 159
| [[Қазақ хандығының құрылуы]]
| data-sort-value=&quot;108&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 108]
|-
| data-sort-value=&quot;160&quot; | 160
| [[Діл]]
| data-sort-value=&quot;106&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D1%96%D0%BB 106]
|-
| data-sort-value=&quot;161&quot; | 161
| [[Қазақстан қазақтарының ер есімдерінің тізімі]]
| data-sort-value=&quot;106&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 106]
|-
| data-sort-value=&quot;162&quot; | 162
| [[Білім]]
| data-sort-value=&quot;105&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC 105]
|-
| data-sort-value=&quot;163&quot; | 163
| [[Психология]]
| data-sort-value=&quot;105&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D1%81%D0%B8%D1%85%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 105]
|-
| data-sort-value=&quot;164&quot; | 164
| [[Қазақ есімдері]]
| data-sort-value=&quot;104&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 104]
|-
| data-sort-value=&quot;165&quot; | 165
| [[Шеркеш]]
| data-sort-value=&quot;103&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%88 103]
|-
| data-sort-value=&quot;166&quot; | 166
| [[Мара]]
| data-sort-value=&quot;103&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B0 103]
|-
| data-sort-value=&quot;167&quot; | 167
| [[Абай Құнанбайұлы]]
| data-sort-value=&quot;100&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 100]
|-
| data-sort-value=&quot;168&quot; | 168
| [[Қазақ-ноғай қатынастары]]
| data-sort-value=&quot;100&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D0%BD%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 100]
|-
| data-sort-value=&quot;169&quot; | 169
| [[Қ]]
| data-sort-value=&quot;99&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A 99]
|-
| data-sort-value=&quot;170&quot; | 170
| [[Сүре]]
| data-sort-value=&quot;98&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D2%AF%D1%80%D0%B5 98]
|-
| data-sort-value=&quot;171&quot; | 171
| [[Айналма]]
| data-sort-value=&quot;97&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0 97]
|-
| data-sort-value=&quot;172&quot; | 172
| [[Шешендік сөз]]
| data-sort-value=&quot;97&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B5%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D1%81%D3%A9%D0%B7 97]
|-
| data-sort-value=&quot;173&quot; | 173
| [[Ғабит Әбдімажитұлы Сыздықбеков]]
| data-sort-value=&quot;97&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BC%D0%B0%D0%B6%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 97]
|-
| data-sort-value=&quot;174&quot; | 174
| [[Қазақстан Құрылтайы]]
| data-sort-value=&quot;97&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9%D1%8B 97]
|-
| data-sort-value=&quot;175&quot; | 175
| [[Намаз]]
| data-sort-value=&quot;96&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7 96]
|-
| data-sort-value=&quot;176&quot; | 176
| [[Құнанбай Өскенбайұлы]]
| data-sort-value=&quot;93&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 93]
|-
| data-sort-value=&quot;177&quot; | 177
| [[Қазақтың антропологиялық типі]]
| data-sort-value=&quot;92&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B8%D0%BF%D1%96 92]
|-
| data-sort-value=&quot;178&quot; | 178
| [[Әділет (партия)]]
| data-sort-value=&quot;90&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 90]
|-
| data-sort-value=&quot;179&quot; | 179
| [[Қарақалпақ мемлекеттік университеті]]
| data-sort-value=&quot;89&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 89]
|-
| data-sort-value=&quot;180&quot; | 180
| [[Ұлттық саябақтар]]
| data-sort-value=&quot;89&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 89]
|-
| data-sort-value=&quot;181&quot; | 181
| [[Сельда]]
| data-sort-value=&quot;89&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%B4%D0%B0 89]
|-
| data-sort-value=&quot;182&quot; | 182
| [[Маржан Тасова]]
| data-sort-value=&quot;89&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 89]
|-
| data-sort-value=&quot;183&quot; | 183
| [[Телефон коды бойынша елдер тізімі]]
| data-sort-value=&quot;88&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%84%D0%BE%D0%BD_%D0%BA%D0%BE%D0%B4%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 88]
|-
| data-sort-value=&quot;184&quot; | 184
| [[Сақтар]]
| data-sort-value=&quot;87&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 87]
|-
| data-sort-value=&quot;185&quot; | 185
| [[Жіктік жалғау]]
| data-sort-value=&quot;87&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D1%96%D0%BA%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 87]
|-
| data-sort-value=&quot;186&quot; | 186
| [[Ху Цзиньтао]]
| data-sort-value=&quot;85&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D1%83_%D0%A6%D0%B7%D0%B8%D0%BD%D1%8C%D1%82%D0%B0%D0%BE 85]
|-
| data-sort-value=&quot;187&quot; | 187
| [[1860 жылдарындағы әкімшілік реформалар]]
| data-sort-value=&quot;85&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=1860_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 85]
|-
| data-sort-value=&quot;188&quot; | 188
| [[Қазақтың ұлттық ойындарының тізімі]]
| data-sort-value=&quot;85&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 85]
|-
| data-sort-value=&quot;189&quot; | 189
| [[Меруерт Қаратайқызы Өтекешeва]]
| data-sort-value=&quot;84&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D1%80%D1%83%D0%B5%D1%80%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%88e%D0%B2%D0%B0 84]
|-
| data-sort-value=&quot;190&quot; | 190
| [[Дидактика]]
| data-sort-value=&quot;84&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B8%D0%B4%D0%B0%D0%BA%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0 84]
|-
| data-sort-value=&quot;191&quot; | 191
| [[Айсұлтан Арсенұлы Сейітов]]
| data-sort-value=&quot;84&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D1%80%D1%81%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%BE%D0%B2 84]
|-
| data-sort-value=&quot;192&quot; | 192
| [[Ақ болып кетті]]
| data-sort-value=&quot;84&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B_%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D0%BF_%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96 84]
|-
| data-sort-value=&quot;193&quot; | 193
| [[Қазақстан]]
| data-sort-value=&quot;83&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 83]
|-
| data-sort-value=&quot;194&quot; | 194
| [[Қатысушы:Tvoilubimyibakhthar]]
| data-sort-value=&quot;82&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%3ATvoilubimyibakhthar 82]
|-
| data-sort-value=&quot;195&quot; | 195
| [[Жиен]]
| data-sort-value=&quot;80&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B8%D0%B5%D0%BD 80]
|-
| data-sort-value=&quot;196&quot; | 196
| [[Ақтаудағы ұшақ апаты]]
| data-sort-value=&quot;78&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D1%88%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%82%D1%8B 78]
|-
| data-sort-value=&quot;197&quot; | 197
| [[Қаба (аудан)]]
| data-sort-value=&quot;78&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0_%28%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%29 78]
|-
| data-sort-value=&quot;198&quot; | 198
| [[Қазақстан жол белгілері]]
| data-sort-value=&quot;77&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 77]
|-
| data-sort-value=&quot;199&quot; | 199
| [[Мырза Ғұләм Ахмед]]
| data-sort-value=&quot;77&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D2%92%D2%B1%D0%BB%D3%99%D0%BC_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D0%B4 77]
|-
| data-sort-value=&quot;200&quot; | 200
| [[Супер келіншек]]
| data-sort-value=&quot;76&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D0%BF%D0%B5%D1%80_%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%88%D0%B5%D0%BA 76]
|-
| data-sort-value=&quot;201&quot; | 201
| [[Сервер]]
| data-sort-value=&quot;76&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B2%D0%B5%D1%80 76]
|-
| data-sort-value=&quot;202&quot; | 202
| [[Элен Каррер д’Анкосс]]
| data-sort-value=&quot;76&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AD%D0%BB%D0%B5%D0%BD_%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%80%D0%B5%D1%80_%D0%B4%E2%80%99%D0%90%D0%BD%D0%BA%D0%BE%D1%81%D1%81 76]
|-
| data-sort-value=&quot;203&quot; | 203
| [[Тоқтар Оңғарбайұлы Әубәкіров]]
| data-sort-value=&quot;74&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B1%D3%99%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 74]
|-
| data-sort-value=&quot;204&quot; | 204
| [[Шәмші Қалдаяқов]]
| data-sort-value=&quot;74&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D3%99%D0%BC%D1%88%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D0%BE%D0%B2 74]
|-
| data-sort-value=&quot;205&quot; | 205
| [[Ньоро]]
| data-sort-value=&quot;74&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D1%8C%D0%BE%D1%80%D0%BE 74]
|-
| data-sort-value=&quot;206&quot; | 206
| [[Капонир]]
| data-sort-value=&quot;74&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%80 74]
|-
| data-sort-value=&quot;207&quot; | 207
| [[Уикипедия:Уикипедия туралы]]
| data-sort-value=&quot;74&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 74]
|-
| data-sort-value=&quot;208&quot; | 208
| [[Күрен]]
| data-sort-value=&quot;73&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%BD 73]
|-
| data-sort-value=&quot;209&quot; | 209
| [[Азық-түлік қауіпсіздігі]]
| data-sort-value=&quot;73&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B7%D1%8B%D2%9B-%D1%82%D2%AF%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%B3%D1%96 73]
|-
| data-sort-value=&quot;210&quot; | 210
| [[Жігіттің сөзі. Қанды жол]]
| data-sort-value=&quot;72&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82%D1%82%D1%96%D2%A3_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D1%96._%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B6%D0%BE%D0%BB 72]
|-
| data-sort-value=&quot;211&quot; | 211
| [[Зират]]
| data-sort-value=&quot;71&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%97%D0%B8%D1%80%D0%B0%D1%82 71]
|-
| data-sort-value=&quot;212&quot; | 212
| [[Катар әмірі]]
| data-sort-value=&quot;69&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80_%D3%99%D0%BC%D1%96%D1%80%D1%96 69]
|-
| data-sort-value=&quot;213&quot; | 213
| [[Қазақ хандығы]]
| data-sort-value=&quot;69&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 69]
|-
| data-sort-value=&quot;214&quot; | 214
| [[Ыбырай Алтынсарин атындағы Ұлттық білім академиясы]]
| data-sort-value=&quot;68&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 68]
|-
| data-sort-value=&quot;215&quot; | 215
| [[Отандастар қоры]]
| data-sort-value=&quot;66&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B 66]
|-
| data-sort-value=&quot;216&quot; | 216
| [[Арсланбек Сұлтанбеков]]
| data-sort-value=&quot;65&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 65]
|-
| data-sort-value=&quot;217&quot; | 217
| [[Су]]
| data-sort-value=&quot;65&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%83 65]
|-
| data-sort-value=&quot;218&quot; | 218
| [[Шорья]]
| data-sort-value=&quot;65&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%BE%D1%80%D1%8C%D1%8F 65]
|-
| data-sort-value=&quot;219&quot; | 219
| [[Қазақстан қазақтарының әйел есімдерінің тізімі]]
| data-sort-value=&quot;64&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 64]
|-
| data-sort-value=&quot;220&quot; | 220
| [[Бөгенбай батыр]]
| data-sort-value=&quot;64&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D3%A9%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 64]
|-
| data-sort-value=&quot;221&quot; | 221
| [[Сайдауыт]]
| data-sort-value=&quot;64&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%82 64]
|-
| data-sort-value=&quot;222&quot; | 222
| [[Мұрат Мұхтарұлы Әуезов]]
| data-sort-value=&quot;63&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B2 63]
|-
| data-sort-value=&quot;223&quot; | 223
| [[Фамке Янссен]]
| data-sort-value=&quot;62&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D0%B0%D0%BC%D0%BA%D0%B5_%D0%AF%D0%BD%D1%81%D1%81%D0%B5%D0%BD 62]
|-
| data-sort-value=&quot;224&quot; | 224
| [[Қазақстан 2050]]
| data-sort-value=&quot;61&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_2050 61]
|-
| data-sort-value=&quot;225&quot; | 225
| [[Оралхан Бөкей]]
| data-sort-value=&quot;61&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9 61]
|-
| data-sort-value=&quot;226&quot; | 226
| [[Алтын Орда]]
| data-sort-value=&quot;59&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 59]
|-
| data-sort-value=&quot;227&quot; | 227
| [[Сауран ауданы]]
| data-sort-value=&quot;59&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 59]
|-
| data-sort-value=&quot;228&quot; | 228
| [[Жүктілік]]
| data-sort-value=&quot;59&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%AF%D0%BA%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA 59]
|-
| data-sort-value=&quot;229&quot; | 229
| [[Мемлекет астаналары тізімі]]
| data-sort-value=&quot;59&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 59]
|-
| data-sort-value=&quot;230&quot; | 230
| [[Борис Владимирович Анненков]]
| data-sort-value=&quot;58&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%81_%D0%92%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%90%D0%BD%D0%BD%D0%B5%D0%BD%D0%BA%D0%BE%D0%B2 58]
|-
| data-sort-value=&quot;231&quot; | 231
| [[Көлемі бойынша ең ірі көлдер тізімі]]
| data-sort-value=&quot;57&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D1%96_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B5%D2%A3_%D1%96%D1%80%D1%96_%D0%BA%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 57]
|-
| data-sort-value=&quot;232&quot; | 232
| [[Қазақстанның автомобиль нөмірлері]]
| data-sort-value=&quot;57&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%BD%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 57]
|-
| data-sort-value=&quot;233&quot; | 233
| [[Құқық]]
| data-sort-value=&quot;56&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B 56]
|-
| data-sort-value=&quot;234&quot; | 234
| [[Қазақстан олимпиадалық бассейндері]]
| data-sort-value=&quot;56&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B8%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 56]
|-
| data-sort-value=&quot;235&quot; | 235
| [[КешYOU]]
| data-sort-value=&quot;56&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%88YOU 56]
|-
| data-sort-value=&quot;236&quot; | 236
| [[Бас сүйек]]
| data-sort-value=&quot;54&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%81_%D1%81%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D0%BA 54]
|-
| data-sort-value=&quot;237&quot; | 237
| [[Балқадиша әні]]
| data-sort-value=&quot;54&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%88%D0%B0_%D3%99%D0%BD%D1%96 54]
|-
| data-sort-value=&quot;238&quot; | 238
| [[Жай сөйлем және оның түрлері]]
| data-sort-value=&quot;54&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 54]
|-
| data-sort-value=&quot;239&quot; | 239
| [[Қаңлылар]]
| data-sort-value=&quot;53&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 53]
|-
| data-sort-value=&quot;240&quot; | 240
| [[Хулиан Альварес]]
| data-sort-value=&quot;53&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BB%D1%8C%D0%B2%D0%B0%D1%80%D0%B5%D1%81 53]
|-
| data-sort-value=&quot;241&quot; | 241
| [[Құстың жұмыртқа өнімі]]
| data-sort-value=&quot;53&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D2%B1%D0%BC%D1%8B%D1%80%D1%82%D2%9B%D0%B0_%D3%A9%D0%BD%D1%96%D0%BC%D1%96 53]
|-
| data-sort-value=&quot;242&quot; | 242
| [[Қазақстан қалалары]]
| data-sort-value=&quot;52&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 52]
|-
| data-sort-value=&quot;243&quot; | 243
| [[Уикипедия:Жауапкершіліктен бас тарту]]
| data-sort-value=&quot;52&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83 52]
|-
| data-sort-value=&quot;244&quot; | 244
| [[Накхер]]
| data-sort-value=&quot;52&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D0%BA%D1%85%D0%B5%D1%80 52]
|-
| data-sort-value=&quot;245&quot; | 245
| [[Пуэрторикалықтар]]
| data-sort-value=&quot;52&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D1%83%D1%8D%D1%80%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 52]
|-
| data-sort-value=&quot;246&quot; | 246
| [[Абд әл-Қадыр]]
| data-sort-value=&quot;51&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B4_%D3%99%D0%BB-%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80 51]
|-
| data-sort-value=&quot;247&quot; | 247
| [[Уикипедия:Форум]]
| data-sort-value=&quot;51&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC 51]
|-
| data-sort-value=&quot;248&quot; | 248
| [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев]]
| data-sort-value=&quot;50&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2 50]
|-
| data-sort-value=&quot;249&quot; | 249
| [[Шашыратқы]]
| data-sort-value=&quot;50&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D1%88%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B 50]
|-
| data-sort-value=&quot;250&quot; | 250
| [[Мұхаммед]]
| data-sort-value=&quot;49&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4 49]
|-
| data-sort-value=&quot;251&quot; | 251
| [[Қабір]]
| data-sort-value=&quot;48&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D1%96%D1%80 48]
|-
| data-sort-value=&quot;252&quot; | 252
| [[Әл-Кәһф сүресі]]
| data-sort-value=&quot;48&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D2%BB%D1%84_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 48]
|-
| data-sort-value=&quot;253&quot; | 253
| [[Футболдан әлем чемпионаты]]
| data-sort-value=&quot;47&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%87%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 47]
|-
| data-sort-value=&quot;254&quot; | 254
| [[Бауыржан Момышұлы]]
| data-sort-value=&quot;47&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BC%D1%8B%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B 47]
|-
| data-sort-value=&quot;255&quot; | 255
| [[Қазақша жыл санау]]
| data-sort-value=&quot;46&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%83 46]
|-
| data-sort-value=&quot;256&quot; | 256
| [[Дарын (мектептер желісі)]]
| data-sort-value=&quot;46&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96%29 46]
|-
| data-sort-value=&quot;257&quot; | 257
| [[Аустрия жолы]]
| data-sort-value=&quot;46&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%83%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%8F_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 46]
|-
| data-sort-value=&quot;258&quot; | 258
| [[Шыңғыс хан]]
| data-sort-value=&quot;46&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 46]
|-
| data-sort-value=&quot;259&quot; | 259
| [[Қазақ рулары]]
| data-sort-value=&quot;45&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 45]
|-
| data-sort-value=&quot;260&quot; | 260
| [[Алматы энергетика және байланыс университеті]]
| data-sort-value=&quot;45&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%8D%D0%BD%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 45]
|-
| data-sort-value=&quot;261&quot; | 261
| [[Абай жолы (роман)]]
| data-sort-value=&quot;44&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 44]
|-
| data-sort-value=&quot;262&quot; | 262
| [[Албан руы]]
| data-sort-value=&quot;44&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%80%D1%83%D1%8B 44]
|-
| data-sort-value=&quot;263&quot; | 263
| [[Арғын]]
| data-sort-value=&quot;44&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD 44]
|-
| data-sort-value=&quot;264&quot; | 264
| [[Аполлон (ғарыш кемелері)]]
| data-sort-value=&quot;44&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%BE%D0%BD_%28%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%88_%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%29 44]
|-
| data-sort-value=&quot;265&quot; | 265
| [[Дәуіт ұста]]
| data-sort-value=&quot;43&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D3%99%D1%83%D1%96%D1%82_%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0 43]
|-
| data-sort-value=&quot;266&quot; | 266
| [[Құс өсіру]]
| data-sort-value=&quot;43&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%81_%D3%A9%D1%81%D1%96%D1%80%D1%83 43]
|-
| data-sort-value=&quot;267&quot; | 267
| [[Дональд Трамп]]
| data-sort-value=&quot;42&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%B4_%D0%A2%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%BF 42]
|-
| data-sort-value=&quot;268&quot; | 268
| [[Ноғай Ордасы]]
| data-sort-value=&quot;42&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 42]
|-
| data-sort-value=&quot;269&quot; | 269
| [[Махаббат, қызық мол жылдар]]
| data-sort-value=&quot;42&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B1%D0%B0%D1%82%2C_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%BE%D0%BB_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80 42]
|-
| data-sort-value=&quot;270&quot; | 270
| [[Қарақұрт]]
| data-sort-value=&quot;42&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%82 42]
|-
| data-sort-value=&quot;271&quot; | 271
| [[Қоңырат]]
| data-sort-value=&quot;42&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82 42]
|-
| data-sort-value=&quot;272&quot; | 272
| [[:Санат:Алфавит бойынша тұлғалар|Санат:Алфавит бойынша тұлғалар]]
| data-sort-value=&quot;42&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D0%BB%D1%84%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%82_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D1%82%D2%B1%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 42]
|-
| data-sort-value=&quot;273&quot; | 273
| [[Дастан Адайұлы Рыспеков]]
| data-sort-value=&quot;42&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D0%BF%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 42]
|-
| data-sort-value=&quot;274&quot; | 274
| [[Чарли Кирк]]
| data-sort-value=&quot;42&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A7%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B8_%D0%9A%D0%B8%D1%80%D0%BA 42]
|-
| data-sort-value=&quot;275&quot; | 275
| [[Дирлеванг]]
| data-sort-value=&quot;41&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B8%D1%80%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B3 41]
|-
| data-sort-value=&quot;276&quot; | 276
| [[Әл-Фатиха сүресі]]
| data-sort-value=&quot;41&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%85%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 41]
|-
| data-sort-value=&quot;277&quot; | 277
| [[Ақтамберді Сарыұлы]]
| data-sort-value=&quot;41&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8B 41]
|-
| data-sort-value=&quot;278&quot; | 278
| [[Ким Чен Ын]]
| data-sort-value=&quot;41&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B8%D0%BC_%D0%A7%D0%B5%D0%BD_%D0%AB%D0%BD 41]
|-
| data-sort-value=&quot;279&quot; | 279
| [[Қазақ ұлттық университеті]]
| data-sort-value=&quot;41&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 41]
|-
| data-sort-value=&quot;280&quot; | 280
| [[Ыбырай Алтынсарин]]
| data-sort-value=&quot;41&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 41]
|-
| data-sort-value=&quot;281&quot; | 281
| [[Раджи Шашмаз]]
| data-sort-value=&quot;41&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8_%D0%A8%D0%B0%D1%88%D0%BC%D0%B0%D0%B7 41]
|-
| data-sort-value=&quot;282&quot; | 282
| [[Астана]]
| data-sort-value=&quot;40&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0 40]
|-
| data-sort-value=&quot;283&quot; | 283
| [[Түркістан легионы]]
| data-sort-value=&quot;40&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D1%8B 40]
|-
| data-sort-value=&quot;284&quot; | 284
| [[Емшектегі бала]]
| data-sort-value=&quot;40&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D0%BC%D1%88%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0 40]
|-
| data-sort-value=&quot;285&quot; | 285
| [[Ақ бата, тілек]]
| data-sort-value=&quot;40&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%B0%2C_%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BA 40]
|-
| data-sort-value=&quot;286&quot; | 286
| [[Зу-Зу Күлпаш]]
| data-sort-value=&quot;40&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%97%D1%83-%D0%97%D1%83_%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D1%88 40]
|-
| data-sort-value=&quot;287&quot; | 287
| [[Мағзұм Маратұлы Мырзағалиев]]
| data-sort-value=&quot;39&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B7%D2%B1%D0%BC_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2 39]
|-
| data-sort-value=&quot;288&quot; | 288
| [[Ахмет Байтұрсынұлы]]
| data-sort-value=&quot;39&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%82%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 39]
|-
| data-sort-value=&quot;289&quot; | 289
| [[Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов]]
| data-sort-value=&quot;38&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A3%D3%99%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 38]
|-
| data-sort-value=&quot;290&quot; | 290
| [[Бұзаубас]]
| data-sort-value=&quot;38&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D1%81 38]
|-
| data-sort-value=&quot;291&quot; | 291
| [[Қазақша Уикипедия]]
| data-sort-value=&quot;38&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 38]
|-
| data-sort-value=&quot;292&quot; | 292
| [[Темірбек Қараұлы Жүргенов]]
| data-sort-value=&quot;38&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 38]
|-
| data-sort-value=&quot;293&quot; | 293
| [[Алакөл (көл)]]
| data-sort-value=&quot;38&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%28%D0%BA%D3%A9%D0%BB%29 38]
|-
| data-sort-value=&quot;294&quot; | 294
| [[Салауат]]
| data-sort-value=&quot;37&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82 37]
|-
| data-sort-value=&quot;295&quot; | 295
| [[Сабын]]
| data-sort-value=&quot;37&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD 37]
|-
| data-sort-value=&quot;296&quot; | 296
| [[Алтел]]
| data-sort-value=&quot;37&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%BB 37]
|-
| data-sort-value=&quot;297&quot; | 297
| [[Дархан Амангелдіұлы Сатыбалды]]
| data-sort-value=&quot;36&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B 36]
|-
| data-sort-value=&quot;298&quot; | 298
| [[Қазақстан Республикасы Сауда және интеграция министрлігінің Техникалық реттеу және метрология комитеті]]
| data-sort-value=&quot;36&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%A2%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%80%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 36]
|-
| data-sort-value=&quot;299&quot; | 299
| [[Дінмұхамед Ахметұлы Қонаев]]
| data-sort-value=&quot;36&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B5%D0%B2 36]
|-
| data-sort-value=&quot;300&quot; | 300
| [[Елім-ай]]
| data-sort-value=&quot;36&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D0%BB%D1%96%D0%BC-%D0%B0%D0%B9 36]
|-
| data-sort-value=&quot;301&quot; | 301
| [[Көңіл айту]]
| data-sort-value=&quot;35&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%83 35]
|-
| data-sort-value=&quot;302&quot; | 302
| [[Уикипедия:Администраторларды сайлау]]
| data-sort-value=&quot;35&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%83 35]
|-
| data-sort-value=&quot;303&quot; | 303
| [[Шәкәрім Құдайбердіұлы]]
| data-sort-value=&quot;35&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D3%99%D0%BA%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 35]
|-
| data-sort-value=&quot;304&quot; | 304
| [[Мүшел жас]]
| data-sort-value=&quot;35&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB_%D0%B6%D0%B0%D1%81 35]
|-
| data-sort-value=&quot;305&quot; | 305
| [[Өзбекәлі Жәнібеков]]
| data-sort-value=&quot;35&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 35]
|-
| data-sort-value=&quot;306&quot; | 306
| [[Жылқы малының атаулары]]
| data-sort-value=&quot;35&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 35]
|-
| data-sort-value=&quot;307&quot; | 307
| [[Қазақстан Республикасының Конституциясы]]
| data-sort-value=&quot;35&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 35]
|-
| data-sort-value=&quot;308&quot; | 308
| [[Намаз уақыты]]
| data-sort-value=&quot;35&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7_%D1%83%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%8B 35]
|-
| data-sort-value=&quot;309&quot; | 309
| [[Шығыс Қазақстан облысы]]
| data-sort-value=&quot;34&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 34]
|-
| data-sort-value=&quot;310&quot; | 310
| [[Нағашы]]
| data-sort-value=&quot;34&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%88%D1%8B 34]
|-
| data-sort-value=&quot;311&quot; | 311
| [[Қазақстандағы парламент сайлауы (2026)]]
| data-sort-value=&quot;34&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82_%D1%81%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B_%282026%29 34]
|-
| data-sort-value=&quot;312&quot; | 312
| [[Қазақстандағы саяси партиялар]]
| data-sort-value=&quot;34&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80 34]
|-
| data-sort-value=&quot;313&quot; | 313
| [[Жансейіт Қансейітұлы Түймебаев]]
| data-sort-value=&quot;33&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 33]
|-
| data-sort-value=&quot;314&quot; | 314
| [[Қараш-қараш оқиғасы (повесть)]]
| data-sort-value=&quot;33&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88-%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88_%D0%BE%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 33]
|-
| data-sort-value=&quot;315&quot; | 315
| [[Уикипедия:Қауым порталы]]
| data-sort-value=&quot;33&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BC_%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B 33]
|-
| data-sort-value=&quot;316&quot; | 316
| [[Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері]]
| data-sort-value=&quot;33&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 33]
|-
| data-sort-value=&quot;317&quot; | 317
| [[Қазақ хандары]]
| data-sort-value=&quot;32&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 32]
|-
| data-sort-value=&quot;318&quot; | 318
| [[Мақсат Мәлікұлы Толықбаев]]
| data-sort-value=&quot;32&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D1%81%D0%B0%D1%82_%D0%9C%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 32]
|-
| data-sort-value=&quot;319&quot; | 319
| [[Қазақстан жоғарғы оқу орындарының тізімі]]
| data-sort-value=&quot;32&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D1%83_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 32]
|-
| data-sort-value=&quot;320&quot; | 320
| [[BALA (Ninety One)]]
| data-sort-value=&quot;32&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=BALA_%28Ninety_One%29 32]
|-
| data-sort-value=&quot;321&quot; | 321
| [[Махамбет Өтемісұлы]]
| data-sort-value=&quot;32&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 32]
|-
| data-sort-value=&quot;322&quot; | 322
| [[Қазақстан облыстары әкімдерінің тізімі]]
| data-sort-value=&quot;32&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 32]
|-
| data-sort-value=&quot;323&quot; | 323
| [[Нұрдәулет Игілікұлы Қилыбай]]
| data-sort-value=&quot;32&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B4%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82_%D0%98%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B8%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B9 32]
|-
| data-sort-value=&quot;324&quot; | 324
| [[МузАРТ]]
| data-sort-value=&quot;32&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D1%83%D0%B7%D0%90%D0%A0%D0%A2 32]
|-
| data-sort-value=&quot;325&quot; | 325
| [[Есет Берікұлы Байкен]]
| data-sort-value=&quot;31&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D1%82_%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%B5%D0%BD 31]
|-
| data-sort-value=&quot;326&quot; | 326
| [[Әлібек Сәкенұлы Қуантыров]]
| data-sort-value=&quot;31&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2 31]
|-
| data-sort-value=&quot;327&quot; | 327
| [[Түстер психологиясы]]
| data-sort-value=&quot;31&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%BF%D1%81%D0%B8%D1%85%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 31]
|-
| data-sort-value=&quot;328&quot; | 328
| [[Қазақша тәулік мезгілдерінің атаулары]]
| data-sort-value=&quot;31&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%BC%D0%B5%D0%B7%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 31]
|-
| data-sort-value=&quot;329&quot; | 329
| [[Жетісу облысы]]
| data-sort-value=&quot;30&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 30]
|-
| data-sort-value=&quot;330&quot; | 330
| [[Қаныш Имантайұлы Сәтбаев]]
| data-sort-value=&quot;30&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 30]
|-
| data-sort-value=&quot;331&quot; | 331
| [[Әлемнің жеті кереметі]]
| data-sort-value=&quot;30&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 30]
|-
| data-sort-value=&quot;332&quot; | 332
| [[Мұхтар Омарханұлы Әуезов]]
| data-sort-value=&quot;30&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B2 30]
|-
| data-sort-value=&quot;333&quot; | 333
| [[Оңтүстік Қазақстан педагогикалық университеті]]
| data-sort-value=&quot;30&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 30]
|-
| data-sort-value=&quot;334&quot; | 334
| [[Оразақ Смағұлұлы]]
| data-sort-value=&quot;30&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%A1%D0%BC%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 30]
|-
| data-sort-value=&quot;335&quot; | 335
| [[Көрімдік]]
| data-sort-value=&quot;30&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D1%80%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA 30]
|-
| data-sort-value=&quot;336&quot; | 336
| [[Уикипедия:Мақала шеберханасы]]
| data-sort-value=&quot;30&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D1%88%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 30]
|-
| data-sort-value=&quot;337&quot; | 337
| [[Әкім (фильм)]]
| data-sort-value=&quot;30&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BA%D1%96%D0%BC_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 30]
|-
| data-sort-value=&quot;338&quot; | 338
| [[Циклиофоралар]]
| data-sort-value=&quot;30&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A6%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%B8%D0%BE%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 30]
|-
| data-sort-value=&quot;339&quot; | 339
| [[Қырғыз руы]]
| data-sort-value=&quot;30&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 30]
|-
| data-sort-value=&quot;340&quot; | 340
| [[Жыныстық қатынас]]
| data-sort-value=&quot;30&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 30]
|-
| data-sort-value=&quot;341&quot; | 341
| [[Наймандар]]
| data-sort-value=&quot;29&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 29]
|-
| data-sort-value=&quot;342&quot; | 342
| [[Құман Нұрмағанұлы Тастанбеков]]
| data-sort-value=&quot;29&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 29]
|-
| data-sort-value=&quot;343&quot; | 343
| [[Қазақ батырлар тізімі]]
| data-sort-value=&quot;29&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 29]
|-
| data-sort-value=&quot;344&quot; | 344
| [[ALEM (Ninety One)]]
| data-sort-value=&quot;29&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=ALEM_%28Ninety_One%29 29]
|-
| data-sort-value=&quot;345&quot; | 345
| [[Жетіқарақшы]]
| data-sort-value=&quot;28&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%88%D1%8B 28]
|-
| data-sort-value=&quot;346&quot; | 346
| [[Табылды Досымов]]
| data-sort-value=&quot;28&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BC%D0%BE%D0%B2 28]
|-
| data-sort-value=&quot;347&quot; | 347
| [[Үлгі:Сіңірген еңбегі үшін ордені (Ингушетия)]]
| data-sort-value=&quot;28&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%A1%D1%96%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%AF%D1%88%D1%96%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96_%28%D0%98%D0%BD%D0%B3%D1%83%D1%88%D0%B5%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 28]
|-
| data-sort-value=&quot;348&quot; | 348
| [[:Санат:Азия өзендері|Санат:Азия өзендері]]
| data-sort-value=&quot;28&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 28]
|-
| data-sort-value=&quot;349&quot; | 349
| [[Райан Шерки]]
| data-sort-value=&quot;28&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D0%B9%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B8 28]
|-
| data-sort-value=&quot;350&quot; | 350
| [[Ақбұлақ шайқасы]]
| data-sort-value=&quot;28&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 28]
|-
| data-sort-value=&quot;351&quot; | 351
| [[Қожа]]
| data-sort-value=&quot;28&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0 28]
|-
| data-sort-value=&quot;352&quot; | 352
| [[Есім хан]]
| data-sort-value=&quot;27&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 27]
|-
| data-sort-value=&quot;353&quot; | 353
| [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев]]
| data-sort-value=&quot;27&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 27]
|-
| data-sort-value=&quot;354&quot; | 354
| [[Сұңғыла]]
| data-sort-value=&quot;27&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D0%BB%D0%B0 27]
|-
| data-sort-value=&quot;355&quot; | 355
| [[Тасбақалар]]
| data-sort-value=&quot;27&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 27]
|-
| data-sort-value=&quot;356&quot; | 356
| [[Ауце]]
| data-sort-value=&quot;27&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%83%D1%86%D0%B5 27]
|-
| data-sort-value=&quot;357&quot; | 357
| [[Лионель Месси]]
| data-sort-value=&quot;27&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9B%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D0%9C%D0%B5%D1%81%D1%81%D0%B8 27]
|-
| data-sort-value=&quot;358&quot; | 358
| [[Баланы қырқынан шығару]]
| data-sort-value=&quot;27&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83 27]
|-
| data-sort-value=&quot;359&quot; | 359
| [[Ән-Нас сүресі]]
| data-sort-value=&quot;27&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BD-%D0%9D%D0%B0%D1%81_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 27]
|-
| data-sort-value=&quot;360&quot; | 360
| [[Дінмұхаммед Қанатұлы Құдайбергенов]]
| data-sort-value=&quot;27&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 27]
|-
| data-sort-value=&quot;361&quot; | 361
| [[Жамбыл облысы]]
| data-sort-value=&quot;26&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 26]
|-
| data-sort-value=&quot;362&quot; | 362
| [[Қазақ агротехникалық зерттеу университеті]]
| data-sort-value=&quot;26&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 26]
|-
| data-sort-value=&quot;363&quot; | 363
| [[Туыстық атаулары]]
| data-sort-value=&quot;26&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 26]
|-
| data-sort-value=&quot;364&quot; | 364
| [[Жер аумағы бойынша мемлекеттер және тәуелді аймақтар тізімі]]
| data-sort-value=&quot;26&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D1%83%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 26]
|-
| data-sort-value=&quot;365&quot; | 365
| [[Қатысушы:VKODUB/Шұғыла]]
| data-sort-value=&quot;26&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%3AVKODUB%2F%D0%A8%D2%B1%D2%93%D1%8B%D0%BB%D0%B0 26]
|-
| data-sort-value=&quot;366&quot; | 366
| [[Қоңыр әулие үңгірі (Павлодар облысы)]]
| data-sort-value=&quot;26&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96_%28%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 26]
|-
| data-sort-value=&quot;367&quot; | 367
| [[Ауғанстан]]
| data-sort-value=&quot;26&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%83%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 26]
|-
| data-sort-value=&quot;368&quot; | 368
| [[Қаракесек (Арғын)]]
| data-sort-value=&quot;26&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD%29 26]
|-
| data-sort-value=&quot;369&quot; | 369
| [[Жауһар (гүл)]]
| data-sort-value=&quot;25&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%83%D2%BB%D0%B0%D1%80_%28%D0%B3%D2%AF%D0%BB%29 25]
|-
| data-sort-value=&quot;370&quot; | 370
| [[Иманғали Нұрғалиұлы Тасмағамбетов]]
| data-sort-value=&quot;25&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%81%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 25]
|-
| data-sort-value=&quot;371&quot; | 371
| [[Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы]]
| data-sort-value=&quot;25&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D1%88%D2%BB%D2%AF%D1%80_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 25]
|-
| data-sort-value=&quot;372&quot; | 372
| [[Қазақстан аудандары]]
| data-sort-value=&quot;25&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 25]
|-
| data-sort-value=&quot;373&quot; | 373
| [[Қыз ұзату кәделері]]
| data-sort-value=&quot;25&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%83_%D0%BA%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 25]
|-
| data-sort-value=&quot;374&quot; | 374
| [[Қырғызстан]]
| data-sort-value=&quot;25&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 25]
|-
| data-sort-value=&quot;375&quot; | 375
| [[Шанышқылы]]
| data-sort-value=&quot;25&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 25]
|-
| data-sort-value=&quot;376&quot; | 376
| [[Шерхан Мұртазаұлы Мұртаза]]
| data-sort-value=&quot;25&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0 25]
|-
| data-sort-value=&quot;377&quot; | 377
| [[Дулат]]
| data-sort-value=&quot;25&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82 25]
|-
| data-sort-value=&quot;378&quot; | 378
| [[Бесін намазы]]
| data-sort-value=&quot;25&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 25]
|-
| data-sort-value=&quot;379&quot; | 379
| [[Джордж Оруэлл]]
| data-sort-value=&quot;25&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B6%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B6_%D0%9E%D1%80%D1%83%D1%8D%D0%BB%D0%BB 25]
|-
| data-sort-value=&quot;380&quot; | 380
| [[Кіші жүз]]
| data-sort-value=&quot;25&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 25]
|-
| data-sort-value=&quot;381&quot; | 381
| [[Түркия қалаларының тізімі]]
| data-sort-value=&quot;25&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 25]
|-
| data-sort-value=&quot;382&quot; | 382
| [[Германия]]
| data-sort-value=&quot;25&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 25]
|-
| data-sort-value=&quot;383&quot; | 383
| [[Халықаралық қазақ-түрік университеті]]
| data-sort-value=&quot;24&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 24]
|-
| data-sort-value=&quot;384&quot; | 384
| [[Тұрсынғали Тұрымұлы Алагөзов]]
| data-sort-value=&quot;24&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2 24]
|-
| data-sort-value=&quot;385&quot; | 385
| [[Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі]]
| data-sort-value=&quot;24&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 24]
|-
| data-sort-value=&quot;386&quot; | 386
| [[Ұлы жүз]]
| data-sort-value=&quot;24&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 24]
|-
| data-sort-value=&quot;387&quot; | 387
| [[Өскемен]]
| data-sort-value=&quot;24&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD 24]
|-
| data-sort-value=&quot;388&quot; | 388
| [[:Санат:Қазақтың ұлттық ойындары|Санат:Қазақтың ұлттық ойындары]]
| data-sort-value=&quot;24&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 24]
|-
| data-sort-value=&quot;389&quot; | 389
| [[:Санат:Қазақстан өзендері|Санат:Қазақстан өзендері]]
| data-sort-value=&quot;24&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 24]
|-
| data-sort-value=&quot;390&quot; | 390
| [[Қазақ тіліндегі жыл айларының атауларының мағынасы]]
| data-sort-value=&quot;24&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 24]
|-
| data-sort-value=&quot;391&quot; | 391
| [[Словакия Ұлттық футбол құрамасы]]
| data-sort-value=&quot;24&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%BA%D0%B8%D1%8F_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 24]
|-
| data-sort-value=&quot;392&quot; | 392
| [[Жеті ата]]
| data-sort-value=&quot;24&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B0%D1%82%D0%B0 24]
|-
| data-sort-value=&quot;393&quot; | 393
| [[Латиф Абдулхайұлы Хамиди]]
| data-sort-value=&quot;24&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9B%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%84_%D0%90%D0%B1%D0%B4%D1%83%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A5%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D0%B4%D0%B8 24]
|-
| data-sort-value=&quot;394&quot; | 394
| [[Әлихан Нұрмұхамедұлы Бөкейханов]]
| data-sort-value=&quot;23&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 23]
|-
| data-sort-value=&quot;395&quot; | 395
| [[Әмір Темір]]
| data-sort-value=&quot;23&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80 23]
|-
| data-sort-value=&quot;396&quot; | 396
| [[Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитеті]]
| data-sort-value=&quot;23&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 23]
|-
| data-sort-value=&quot;397&quot; | 397
| [[Қазақстан қазақтарының туған жылдар бойынша есімдер тізімі]]
| data-sort-value=&quot;23&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%83%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 23]
|-
| data-sort-value=&quot;398&quot; | 398
| [[Руслан Тай]]
| data-sort-value=&quot;23&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D1%83%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D0%B9 23]
|-
| data-sort-value=&quot;399&quot; | 399
| [[Түрік қағанаты]]
| data-sort-value=&quot;23&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 23]
|-
| data-sort-value=&quot;400&quot; | 400
| [[Неджати Шашмаз]]
| data-sort-value=&quot;23&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%B5%D0%B4%D0%B6%D0%B0%D1%82%D0%B8_%D0%A8%D0%B0%D1%88%D0%BC%D0%B0%D0%B7 23]
|-
| data-sort-value=&quot;401&quot; | 401
| [[Айбек Арқабайұлы Дәдебай]]
| data-sort-value=&quot;23&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%94%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9 23]
|-
| data-sort-value=&quot;402&quot; | 402
| [[Ресей]]
| data-sort-value=&quot;23&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9 23]
|-
| data-sort-value=&quot;403&quot; | 403
| [[Алланың есімдері]]
| data-sort-value=&quot;23&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 23]
|-
| data-sort-value=&quot;404&quot; | 404
| [[Жеті қазына]]
| data-sort-value=&quot;23&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BD%D0%B0 23]
|-
| data-sort-value=&quot;405&quot; | 405
| [[Көкжалдар мекені (телесериал)]]
| data-sort-value=&quot;23&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%96_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B0%D0%BB%29 23]
|-
| data-sort-value=&quot;406&quot; | 406
| [[:Санат:Қазақ батырлары|Санат:Қазақ батырлары]]
| data-sort-value=&quot;23&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 23]
|-
| data-sort-value=&quot;407&quot; | 407
| [[Уикипедия:Анықтама]]
| data-sort-value=&quot;22&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%BD%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 22]
|-
| data-sort-value=&quot;408&quot; | 408
| [[Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті]]
| data-sort-value=&quot;22&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 22]
|-
| data-sort-value=&quot;409&quot; | 409
| [[Криштиану Роналду]]
| data-sort-value=&quot;22&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D1%80%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D1%83_%D0%A0%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%83 22]
|-
| data-sort-value=&quot;410&quot; | 410
| [[Сіргелі]]
| data-sort-value=&quot;22&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%96 22]
|-
| data-sort-value=&quot;411&quot; | 411
| [[Уикипедия:Форум/Қателер туралы хабарлау]]
| data-sort-value=&quot;22&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D2%9A%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%83 22]
|-
| data-sort-value=&quot;412&quot; | 412
| [[Ерлан Тынымбайұлы Қарин]]
| data-sort-value=&quot;22&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 22]
|-
| data-sort-value=&quot;413&quot; | 413
| [[Қазақтың боғауыз сөздері]]
| data-sort-value=&quot;22&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 22]
|-
| data-sort-value=&quot;414&quot; | 414
| [[Ермек Бекмұхамедұлы Серкебаев]]
| data-sort-value=&quot;22&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 22]
|-
| data-sort-value=&quot;415&quot; | 415
| [[Көшпенділер (трилогия)]]
| data-sort-value=&quot;22&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80_%28%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%29 22]
|-
| data-sort-value=&quot;416&quot; | 416
| [[Ермұхамед Мәулен]]
| data-sort-value=&quot;22&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%9C%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D0%BD 22]
|-
| data-sort-value=&quot;417&quot; | 417
| [[АҚШ штаттарының тізімі]]
| data-sort-value=&quot;22&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 22]
|-
| data-sort-value=&quot;418&quot; | 418
| [[КИМЭП]]
| data-sort-value=&quot;21&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%98%D0%9C%D0%AD%D0%9F 21]
|-
| data-sort-value=&quot;419&quot; | 419
| [[Адай]]
| data-sort-value=&quot;21&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9 21]
|-
| data-sort-value=&quot;420&quot; | 420
| [[:Санат:Уикипедия:Тексерілмеген мақалалар|Санат:Уикипедия:Тексерілмеген мақалалар]]
| data-sort-value=&quot;21&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 21]
|-
| data-sort-value=&quot;421&quot; | 421
| [[Ақтөбе облысы]]
| data-sort-value=&quot;21&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 21]
|-
| data-sort-value=&quot;422&quot; | 422
| [[Қазақстан қазақтарының фамилиялары тізімі]]
| data-sort-value=&quot;21&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%84%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 21]
|-
| data-sort-value=&quot;423&quot; | 423
| [[Саясат Нұрбек]]
| data-sort-value=&quot;21&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA 21]
|-
| data-sort-value=&quot;424&quot; | 424
| [[Мұқағали Сүлейменұлы Мақатаев]]
| data-sort-value=&quot;21&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 21]
|-
| data-sort-value=&quot;425&quot; | 425
| [[Үздік актриса үшін Оскар сыйлығы]]
| data-sort-value=&quot;21&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B0%D0%BA%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%81%D0%B0_%D2%AF%D1%88%D1%96%D0%BD_%D0%9E%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%80_%D1%81%D1%8B%D0%B9%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 21]
|-
| data-sort-value=&quot;426&quot; | 426
| [[Нұрлан Асқарұлы Ноғаев]]
| data-sort-value=&quot;21&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%B5%D0%B2 21]
|-
| data-sort-value=&quot;427&quot; | 427
| [[Мағжан Бекенұлы Жұмабаев]]
| data-sort-value=&quot;21&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 21]
|-
| data-sort-value=&quot;428&quot; | 428
| [[Атырау облысы]]
| data-sort-value=&quot;21&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 21]
|-
| data-sort-value=&quot;429&quot; | 429
| [[Маңғыстау облысы]]
| data-sort-value=&quot;21&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 21]
|-
| data-sort-value=&quot;430&quot; | 430
| [[Әлімұлы]]
| data-sort-value=&quot;20&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B 20]
|-
| data-sort-value=&quot;431&quot; | 431
| [[Уикипедия:Видео сабақтар]]
| data-sort-value=&quot;20&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%92%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BE_%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 20]
|-
| data-sort-value=&quot;432&quot; | 432
| [[Балқаш]]
| data-sort-value=&quot;20&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%88 20]
|-
| data-sort-value=&quot;433&quot; | 433
| [[Шымкент]]
| data-sort-value=&quot;20&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82 20]
|-
| data-sort-value=&quot;434&quot; | 434
| [[ZaQ (Ninety One)]]
| data-sort-value=&quot;20&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=ZaQ_%28Ninety_One%29 20]
|-
| data-sort-value=&quot;435&quot; | 435
| [[Қазақ ұлттық педагогикалық университеті]]
| data-sort-value=&quot;20&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 20]
|-
| data-sort-value=&quot;436&quot; | 436
| [[Уикипедия:Telegram]]
| data-sort-value=&quot;20&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3ATelegram 20]
|-
| data-sort-value=&quot;437&quot; | 437
| [[Тортай мінер ақ боз ат (әңгіме)]]
| data-sort-value=&quot;20&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D1%96%D0%BD%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%BE%D0%B7_%D0%B0%D1%82_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 20]
|-
| data-sort-value=&quot;438&quot; | 438
| [[Жақайым]]
| data-sort-value=&quot;20&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC 20]
|-
| data-sort-value=&quot;439&quot; | 439
| [[Ninety One]]
| data-sort-value=&quot;20&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=Ninety_One 20]
|-
| data-sort-value=&quot;440&quot; | 440
| [[Қожа Ахмет Ясауи кесенесі]]
| data-sort-value=&quot;20&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 20]
|-
| data-sort-value=&quot;441&quot; | 441
| [[Ясин сүресі]]
| data-sort-value=&quot;20&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AF%D1%81%D0%B8%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 20]
|-
| data-sort-value=&quot;442&quot; | 442
| [[Ұйықтатын дәрілер]]
| data-sort-value=&quot;20&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 20]
|-
| data-sort-value=&quot;443&quot; | 443
| [[Химиялық элементтер тізімі]]
| data-sort-value=&quot;20&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 20]
|-
| data-sort-value=&quot;444&quot; | 444
| [[Аманат (партия)]]
| data-sort-value=&quot;20&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 20]
|-
| data-sort-value=&quot;445&quot; | 445
| [[Тәуке хан]]
| data-sort-value=&quot;20&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5_%D1%85%D0%B0%D0%BD 20]
|-
| data-sort-value=&quot;446&quot; | 446
| [[Мейрамбек Әбіләшімұлы Бесбаев]]
| data-sort-value=&quot;20&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D3%99%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 20]
|-
| data-sort-value=&quot;447&quot; | 447
| [[Жаныс]]
| data-sort-value=&quot;20&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81 20]
|-
| data-sort-value=&quot;448&quot; | 448
| [[:Сурет:Sura18.pdf|Сурет:Sura18.pdf]]
| data-sort-value=&quot;20&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3ASura18.pdf 20]
|-
| data-sort-value=&quot;449&quot; | 449
| [[Азия]]
| data-sort-value=&quot;20&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 20]
|-
| data-sort-value=&quot;450&quot; | 450
| [[Асқазан аурулары]]
| data-sort-value=&quot;20&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 20]
|-
| data-sort-value=&quot;451&quot; | 451
| [[Баян Мақсатқызы Алагөзова]]
| data-sort-value=&quot;19&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D1%81%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2%D0%B0 19]
|-
| data-sort-value=&quot;452&quot; | 452
| [[Түркия]]
| data-sort-value=&quot;19&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F 19]
|-
| data-sort-value=&quot;453&quot; | 453
| [[Каспий теңізі]]
| data-sort-value=&quot;19&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B8%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 19]
|-
| data-sort-value=&quot;454&quot; | 454
| [[Солтүстік Қазақстан облысы]]
| data-sort-value=&quot;19&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 19]
|-
| data-sort-value=&quot;455&quot; | 455
| [[Құран]]
| data-sort-value=&quot;19&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD 19]
|-
| data-sort-value=&quot;456&quot; | 456
| [[:Сурет:Papiny dochki.jpg|Сурет:Papiny dochki.jpg]]
| data-sort-value=&quot;19&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3APapiny_dochki.jpg 19]
|-
| data-sort-value=&quot;457&quot; | 457
| [[Қайтадан (фильм, 2025)]]
| data-sort-value=&quot;19&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2025%29 19]
|-
| data-sort-value=&quot;458&quot; | 458
| [[Жасанды интеллект]]
| data-sort-value=&quot;19&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82 19]
|-
| data-sort-value=&quot;459&quot; | 459
| [[Мұхтар Шаханов]]
| data-sort-value=&quot;19&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 19]
|-
| data-sort-value=&quot;460&quot; | 460
| [[Әнші]]
| data-sort-value=&quot;19&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BD%D1%88%D1%96 19]
|-
| data-sort-value=&quot;461&quot; | 461
| [[Матай (ру бірлестігі)]]
| data-sort-value=&quot;19&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%28%D1%80%D1%83_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%B3%D1%96%29 19]
|-
| data-sort-value=&quot;462&quot; | 462
| [[Желтоқсан көтерілісі]]
| data-sort-value=&quot;19&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 19]
|-
| data-sort-value=&quot;463&quot; | 463
| [[Өт айдайтын дәрілер]]
| data-sort-value=&quot;19&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D1%82_%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 19]
|-
| data-sort-value=&quot;464&quot; | 464
| [[Міржақып Дулатұлы]]
| data-sort-value=&quot;19&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 19]
|-
| data-sort-value=&quot;465&quot; | 465
| [[Шөмекей]]
| data-sort-value=&quot;19&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D3%A9%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9 19]
|-
| data-sort-value=&quot;466&quot; | 466
| [[Нұрсұлтан мешіті]]
| data-sort-value=&quot;19&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82%D1%96 19]
|-
| data-sort-value=&quot;467&quot; | 467
| [[Бахадыр Өзденер]]
| data-sort-value=&quot;19&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80_%D3%A8%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%80 19]
|-
| data-sort-value=&quot;468&quot; | 468
| [[Үлгі:ПозКарта Қазақстан]]
| data-sort-value=&quot;19&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9F%D0%BE%D0%B7%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 19]
|-
| data-sort-value=&quot;469&quot; | 469
| [[Керей (тайпа)]]
| data-sort-value=&quot;19&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 19]
|-
| data-sort-value=&quot;470&quot; | 470
| [[Калифорния университеті, Ирвайн]]
| data-sort-value=&quot;19&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BD%D0%B8%D1%8F_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96%2C_%D0%98%D1%80%D0%B2%D0%B0%D0%B9%D0%BD 19]
|-
| data-sort-value=&quot;471&quot; | 471
| [[Қазыбек би]]
| data-sort-value=&quot;19&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B8 19]
|-
| data-sort-value=&quot;472&quot; | 472
| [[Қазақстан әкімшілік бірліктері]]
| data-sort-value=&quot;19&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 19]
|-
| data-sort-value=&quot;473&quot; | 473
| [[Құрмет ордені]]
| data-sort-value=&quot;19&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 19]
|-
| data-sort-value=&quot;474&quot; | 474
| [[Алматы]]
| data-sort-value=&quot;19&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B 19]
|-
| data-sort-value=&quot;475&quot; | 475
| [[Уикипедия:Уикипедияға қош келдіңіз!]]
| data-sort-value=&quot;19&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D0%BE%D1%88_%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%A3%D1%96%D0%B7%21 19]
|-
| data-sort-value=&quot;476&quot; | 476
| [[Түркістан облысы]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 18]
|-
| data-sort-value=&quot;477&quot; | 477
| [[Сердар Акар]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%90%D0%BA%D0%B0%D1%80 18]
|-
| data-sort-value=&quot;478&quot; | 478
| [[Жанар Мерғалиқызы Айжанова]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D0%B5%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 18]
|-
| data-sort-value=&quot;479&quot; | 479
| [[Жұлдыз]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7 18]
|-
| data-sort-value=&quot;480&quot; | 480
| [[Бохтар]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80 18]
|-
| data-sort-value=&quot;481&quot; | 481
| [[Қаһар]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80 18]
|-
| data-sort-value=&quot;482&quot; | 482
| [[Көңіл шай]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D0%B9 18]
|-
| data-sort-value=&quot;483&quot; | 483
| [[Вагиналды секс]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%92%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81 18]
|-
| data-sort-value=&quot;484&quot; | 484
| [[Өзін-өзі өлтіру]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D0%B7%D1%96%D0%BD-%D3%A9%D0%B7%D1%96_%D3%A9%D0%BB%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 18]
|-
| data-sort-value=&quot;485&quot; | 485
| [[Уикипедия:Мақаланы қалай өңдеу керек]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D3%A9%D2%A3%D0%B4%D0%B5%D1%83_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA 18]
|-
| data-sort-value=&quot;486&quot; | 486
| [[Аргентина]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%B0 18]
|-
| data-sort-value=&quot;487&quot; | 487
| [[Джеки Чан]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B6%D0%B5%D0%BA%D0%B8_%D0%A7%D0%B0%D0%BD 18]
|-
| data-sort-value=&quot;488&quot; | 488
| [[Әлем елдерінің тізімі]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 18]
|-
| data-sort-value=&quot;489&quot; | 489
| [[Семей]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9 18]
|-
| data-sort-value=&quot;490&quot; | 490
| [[Батыс Қазақстан облысы]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 18]
|-
| data-sort-value=&quot;491&quot; | 491
| [[Қатысушы:Casserium/зертхана]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%3ACasserium%2F%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0 18]
|-
| data-sort-value=&quot;492&quot; | 492
| [[Беріш]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%88 18]
|-
| data-sort-value=&quot;493&quot; | 493
| [[Берел қорымы]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BB_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BC%D1%8B 18]
|-
| data-sort-value=&quot;494&quot; | 494
| [[Дана Өмірбайқызы Нұржігітова]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D3%A8%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B6%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 18]
|-
| data-sort-value=&quot;495&quot; | 495
| [[Қазақ тілі]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 18]
|-
| data-sort-value=&quot;496&quot; | 496
| [[Тұрсынбек Аманғалиұлы Қабатов]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 18]
|-
| data-sort-value=&quot;497&quot; | 497
| [[Қызылорда]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0 18]
|-
| data-sort-value=&quot;498&quot; | 498
| [[Сергей Фёдорович Корецкий]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B9_%D0%A4%D1%91%D0%B4%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B5%D1%86%D0%BA%D0%B8%D0%B9 18]
|-
| data-sort-value=&quot;499&quot; | 499
| [[Қорықтар]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 17]
|-
| data-sort-value=&quot;500&quot; | 500
| [[Октай Кайнарджа]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D0%BA%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%9A%D0%B0%D0%B9%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B6%D0%B0 17]
|-
| data-sort-value=&quot;501&quot; | 501
| [[Ерке Есмахан]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5_%D0%95%D1%81%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD 17]
|-
| data-sort-value=&quot;502&quot; | 502
| [[Құрылтай сайлауы (2026)]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B_%282026%29 17]
|-
| data-sort-value=&quot;503&quot; | 503
| [[Әбілқайыр хан (Кіші жүз)]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%28%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%29 17]
|-
| data-sort-value=&quot;504&quot; | 504
| [[Құрлық әскерлерінің әскери институты]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D0%B8%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%82%D1%8B 17]
|-
| data-sort-value=&quot;505&quot; | 505
| [[Аманкелді Үдербайұлы Иманов]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D2%AE%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 17]
|-
| data-sort-value=&quot;506&quot; | 506
| [[Қасым хан]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 17]
|-
| data-sort-value=&quot;507&quot; | 507
| [[Уикипедия]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 17]
|-
| data-sort-value=&quot;508&quot; | 508
| [[Қарақұйрық]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D2%B1%D0%B9%D1%80%D1%8B%D2%9B 17]
|-
| data-sort-value=&quot;509&quot; | 509
| [[Исламдағы жыныстық өмір әдебі]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D1%96 17]
|-
| data-sort-value=&quot;510&quot; | 510
| [[Серік Қуандықұлы Ақшолақов]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D2%9B%D1%88%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D2%9B%D0%BE%D0%B2 17]
|-
| data-sort-value=&quot;511&quot; | 511
| [[Томарлы (Павлодар облысы)]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B_%28%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 17]
|-
| data-sort-value=&quot;512&quot; | 512
| [[Табын]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD 17]
|-
| data-sort-value=&quot;513&quot; | 513
| [[Берік Әбдіғалиұлы]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B 17]
|-
| data-sort-value=&quot;514&quot; | 514
| [[Ақмешіт әулие үңгірі]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96 17]
|-
| data-sort-value=&quot;515&quot; | 515
| [[Айбек Сейітов]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%BE%D0%B2 17]
|-
| data-sort-value=&quot;516&quot; | 516
| [[Қазақстан темір жолы]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 17]
|-
| data-sort-value=&quot;517&quot; | 517
| [[Төрехан Айдарханұлы Сабырхан]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD 17]
|-
| data-sort-value=&quot;518&quot; | 518
| [[Қожа Ахмет Ясауи]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8 17]
|-
| data-sort-value=&quot;519&quot; | 519
| [[Қатысушы:Akjol 98/Бекен Уахитұлы]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%3AAkjol_98%2F%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%A3%D0%B0%D1%85%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 17]
|-
| data-sort-value=&quot;520&quot; | 520
| [[Әт-Тәкуир сүресі]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D1%82-%D0%A2%D3%99%D0%BA%D1%83%D0%B8%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 17]
|-
| data-sort-value=&quot;521&quot; | 521
| [[Жұлдыз Досбергенқызы Сүлейменова]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 17]
|-
| data-sort-value=&quot;522&quot; | 522
| [[Ошақты]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 17]
|-
| data-sort-value=&quot;523&quot; | 523
| [[Пісте]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5 16]
|-
| data-sort-value=&quot;524&quot; | 524
| [[Жусан]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D1%83%D1%81%D0%B0%D0%BD 16]
|-
| data-sort-value=&quot;525&quot; | 525
| [[Қазақстан тарихы]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 16]
|-
| data-sort-value=&quot;526&quot; | 526
| [[Еңлік-Кебек]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D2%A3%D0%BB%D1%96%D0%BA-%D0%9A%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%BA 16]
|-
| data-sort-value=&quot;527&quot; | 527
| [[Жұма намаз]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7 16]
|-
| data-sort-value=&quot;528&quot; | 528
| [[Қазақ халықаралық қатынастар және әлем тілдері университеті]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 16]
|-
| data-sort-value=&quot;529&quot; | 529
| [[Сәкен Сейфуллин]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%84%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD 16]
|-
| data-sort-value=&quot;530&quot; | 530
| [[Kazenergy]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=Kazenergy 16]
|-
| data-sort-value=&quot;531&quot; | 531
| [[Робототехника]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0 16]
|-
| data-sort-value=&quot;532&quot; | 532
| [[Өзбекстан әнұраны]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BD%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%8B 16]
|-
| data-sort-value=&quot;533&quot; | 533
| [[Минет]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D0%B5%D1%82 16]
|-
| data-sort-value=&quot;534&quot; | 534
| [[Абай облысы]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 16]
|-
| data-sort-value=&quot;535&quot; | 535
| [[Қабанбай батыр]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 16]
|-
| data-sort-value=&quot;536&quot; | 536
| [[Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%86%D1%88%D0%BA%D1%96_%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 16]
|-
| data-sort-value=&quot;537&quot; | 537
| [[Үлгі:Байрақ/Германия]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D2%9B%2F%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 16]
|-
| data-sort-value=&quot;538&quot; | 538
| [[Темірқазық]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D2%9B 16]
|-
| data-sort-value=&quot;539&quot; | 539
| [[Бекет Мырзағұлұлы]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 16]
|-
| data-sort-value=&quot;540&quot; | 540
| [[Махамбет Жолдасқалиұлы Досмұхамбетов]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 16]
|-
| data-sort-value=&quot;541&quot; | 541
| [[Қоқиқаздар]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D2%9B%D0%B8%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80 16]
|-
| data-sort-value=&quot;542&quot; | 542
| [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 16]
|-
| data-sort-value=&quot;543&quot; | 543
| [[Сиқым]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%BC 16]
|-
| data-sort-value=&quot;544&quot; | 544
| [[Бақытсыз Жамал]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BB 16]
|-
| data-sort-value=&quot;545&quot; | 545
| [[КТК (телеарна)]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%A2%D0%9A_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%29 16]
|-
| data-sort-value=&quot;546&quot; | 546
| [[Еуропа]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0 16]
|-
| data-sort-value=&quot;547&quot; | 547
| [[Артур Ахляйтнер]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D1%82%D1%83%D1%80_%D0%90%D1%85%D0%BB%D1%8F%D0%B9%D1%82%D0%BD%D0%B5%D1%80 16]
|-
| data-sort-value=&quot;548&quot; | 548
| [[Нұрлыбек Машбекұлы Нәлібаев]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D0%B0%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 16]
|-
| data-sort-value=&quot;549&quot; | 549
| [[Суан]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D0%B0%D0%BD 16]
|-
| data-sort-value=&quot;550&quot; | 550
| [[Қыз Жібек]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA 16]
|-
| data-sort-value=&quot;551&quot; | 551
| [[Жүзжылдық соғыс]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%AF%D0%B7%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 16]
|-
| data-sort-value=&quot;552&quot; | 552
| [[Көкжалдар мекені: Отан]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%96%3A_%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD 16]
|-
| data-sort-value=&quot;553&quot; | 553
| [[VII Клеопатра]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=VII_%D0%9A%D0%BB%D0%B5%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D1%82%D1%80%D0%B0 15]
|-
| data-sort-value=&quot;554&quot; | 554
| [[Құрманғазы Сағырбайұлы]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 15]
|-
| data-sort-value=&quot;555&quot; | 555
| [[Көкжалдар мекені: Тұзақ]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%96%3A_%D0%A2%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D2%9B 15]
|-
| data-sort-value=&quot;556&quot; | 556
| [[Мең, Қал]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D2%A3%2C_%D2%9A%D0%B0%D0%BB 15]
|-
| data-sort-value=&quot;557&quot; | 557
| [[Орбұлақ шайқасы]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B1%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 15]
|-
| data-sort-value=&quot;558&quot; | 558
| [[Ақтөбе]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5 15]
|-
| data-sort-value=&quot;559&quot; | 559
| [[Махамбет Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университеті]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 15]
|-
| data-sort-value=&quot;560&quot; | 560
| [[Мата атаулары мен түрлері]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 15]
|-
| data-sort-value=&quot;561&quot; | 561
| [[Әбіш Кекілбайұлы]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88_%D0%9A%D0%B5%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 15]
|-
| data-sort-value=&quot;562&quot; | 562
| [[Бірінші Мемлекеттік Дума]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 15]
|-
| data-sort-value=&quot;563&quot; | 563
| [[Теміреткі]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96 15]
|-
| data-sort-value=&quot;564&quot; | 564
| [[Алматы облысы]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 15]
|-
| data-sort-value=&quot;565&quot; | 565
| [[Қояншық]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%8F%D0%BD%D1%88%D1%8B%D2%9B 15]
|-
| data-sort-value=&quot;566&quot; | 566
| [[Василий Владимирович Бартольд]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%B9_%D0%92%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%91%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%B4 15]
|-
| data-sort-value=&quot;567&quot; | 567
| [[Сын есім]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 15]
|-
| data-sort-value=&quot;568&quot; | 568
| [[Үстеу]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%83 15]
|-
| data-sort-value=&quot;569&quot; | 569
| [[Батыс Қазақстан]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 15]
|-
| data-sort-value=&quot;570&quot; | 570
| [[Қарағанды облысы]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 15]
|-
| data-sort-value=&quot;571&quot; | 571
| [[Қазақ халқының өлім-жітім жөнелту салты]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BC-%D0%B6%D1%96%D1%82%D1%96%D0%BC_%D0%B6%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D1%82%D1%83_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%8B 15]
|-
| data-sort-value=&quot;572&quot; | 572
| [[YouTube]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=YouTube 15]
|-
| data-sort-value=&quot;573&quot; | 573
| [[Куннилингус]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D1%83%D0%BD%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D1%83%D1%81 15]
|-
| data-sort-value=&quot;574&quot; | 574
| [[Қыз Жібек (фильм)]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 15]
|-
| data-sort-value=&quot;575&quot; | 575
| [[Жошы хан]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 15]
|-
| data-sort-value=&quot;576&quot; | 576
| [[:Санат:Қазақстан әншілері|Санат:Қазақстан әншілері]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 15]
|-
| data-sort-value=&quot;577&quot; | 577
| [[Франция қалаларының тізімі]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 15]
|-
| data-sort-value=&quot;578&quot; | 578
| [[Уикипедия:Мақала шеберханасы/Пән]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D1%88%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B%2F%D0%9F%D3%99%D0%BD 15]
|-
| data-sort-value=&quot;579&quot; | 579
| [[Бердібек Ыдырысұлы Соқпақбаев]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%AB%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 15]
|-
| data-sort-value=&quot;580&quot; | 580
| [[Эротикалық фильм]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AD%D1%80%D0%BE%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC 15]
|-
| data-sort-value=&quot;581&quot; | 581
| [[Қазақстанның облыстық мәслихаттарының төрағалары]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D3%99%D1%81%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D3%A9%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 15]
|-
| data-sort-value=&quot;582&quot; | 582
| [[Сұлтанмахмұт Торайғыров]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2 15]
|-
| data-sort-value=&quot;583&quot; | 583
| [[Міржақып. Оян, Қазақ (фильм, 2023)]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF._%D0%9E%D1%8F%D0%BD%2C_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2023%29 15]
|-
| data-sort-value=&quot;584&quot; | 584
| [[Жақсылық Әмірәліұлы Үшкемпіров]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%AE%D1%88%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 15]
|-
| data-sort-value=&quot;585&quot; | 585
| [[Әбу Насыр Әл-Фараби]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D1%83_%D0%9D%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80_%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8 15]
|-
| data-sort-value=&quot;586&quot; | 586
| [[Linux]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=Linux 15]
|-
| data-sort-value=&quot;587&quot; | 587
| [[Алшын]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD 15]
|-
| data-sort-value=&quot;588&quot; | 588
| [[Жеңіс Махмұдұлы Қасымбек]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D2%A3%D1%96%D1%81_%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA 15]
|-
| data-sort-value=&quot;589&quot; | 589
| [[Асау жүрек: Бумеранг тозағы]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%BA%3A_%D0%91%D1%83%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B3_%D1%82%D0%BE%D0%B7%D0%B0%D2%93%D1%8B 15]
|-
| data-sort-value=&quot;590&quot; | 590
| [[:Санат:Оңтүстік Америка өзендері|Санат:Оңтүстік Америка өзендері]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 15]
|-
| data-sort-value=&quot;591&quot; | 591
| [[Америка Құрама Штаттары]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D0%A8%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 15]
|-
| data-sort-value=&quot;592&quot; | 592
| [[Слот]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%BB%D0%BE%D1%82 15]
|-
| data-sort-value=&quot;593&quot; | 593
| [[Кете (ру)]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%82%D0%B5_%28%D1%80%D1%83%29 15]
|-
| data-sort-value=&quot;594&quot; | 594
| [[Жаппас]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BF%D0%B0%D1%81 15]
|-
| data-sort-value=&quot;595&quot; | 595
| [[Есіл ауданы (Ақмола облысы)]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BB_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%28%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 15]
|-
| data-sort-value=&quot;596&quot; | 596
| [[Байұлы]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 15]
|-
| data-sort-value=&quot;597&quot; | 597
| [[Текей Райымбердіұлы]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%A0%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 15]
|-
| data-sort-value=&quot;598&quot; | 598
| [[Kaspi.kz]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=Kaspi.kz 14]
|-
| data-sort-value=&quot;599&quot; | 599
| [[Евгений Леонидович Хмара]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D0%B2%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B9_%D0%9B%D0%B5%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A5%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B0 14]
|-
| data-sort-value=&quot;600&quot; | 600
| [[Жеті жарғы]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B 14]
|-
| data-sort-value=&quot;601&quot; | 601
| [[Қыпшақтар]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 14]
|-
| data-sort-value=&quot;602&quot; | 602
| [[Қазақстан мемлекеттік рәміздері]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%80%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 14]
|-
| data-sort-value=&quot;603&quot; | 603
| [[Грузия]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%93%D1%80%D1%83%D0%B7%D0%B8%D1%8F 14]
|-
| data-sort-value=&quot;604&quot; | 604
| [[Рахман қайнары (шипажай)]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%8B_%28%D1%88%D0%B8%D0%BF%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D0%B9%29 14]
|-
| data-sort-value=&quot;605&quot; | 605
| [[1930—1933 жылдардағы Қазақстандағы ашаршылық]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=1930%E2%80%941933_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 14]
|-
| data-sort-value=&quot;606&quot; | 606
| [[Орал]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB 14]
|-
| data-sort-value=&quot;607&quot; | 607
| [[Асанәлі Әшімұлы Әшімов]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD%D3%99%D0%BB%D1%96_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%BE%D0%B2 14]
|-
| data-sort-value=&quot;608&quot; | 608
| [[Аят әл-Курси]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%8F%D1%82_%D3%99%D0%BB-%D0%9A%D1%83%D1%80%D1%81%D0%B8 14]
|-
| data-sort-value=&quot;609&quot; | 609
| [[7]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=7 14]
|-
| data-sort-value=&quot;610&quot; | 610
| [[Ортаққор]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D2%9B%D2%9B%D0%BE%D1%80 14]
|-
| data-sort-value=&quot;611&quot; | 611
| [[Құрылтай]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9 14]
|-
| data-sort-value=&quot;612&quot; | 612
| [[Көлсай көлдері]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BB%D1%81%D0%B0%D0%B9_%D0%BA%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 14]
|-
| data-sort-value=&quot;613&quot; | 613
| [[Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D3%98%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 14]
|-
| data-sort-value=&quot;614&quot; | 614
| [[Жайдарман]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD 14]
|-
| data-sort-value=&quot;615&quot; | 615
| [[Әл-Ихлас сүресі]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%98%D1%85%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 14]
|-
| data-sort-value=&quot;616&quot; | 616
| [[Төле би]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 14]
|-
| data-sort-value=&quot;617&quot; | 617
| [[Ұ]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0 14]
|-
| data-sort-value=&quot;618&quot; | 618
| [[Қоңыр әулие үңгірі (Абай облысы)]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96_%28%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 14]
|-
| data-sort-value=&quot;619&quot; | 619
| [[Maxi Чай]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=Maxi_%D0%A7%D0%B0%D0%B9 14]
|-
| data-sort-value=&quot;620&quot; | 620
| [[Әйтеке би]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%B9%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 14]
|-
| data-sort-value=&quot;621&quot; | 621
| [[Қазақстан аудандары әкімдерінің тізімі]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 14]
|-
| data-sort-value=&quot;622&quot; | 622
| [[Мұңал рулары]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D2%A3%D0%B0%D0%BB_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 14]
|-
| data-sort-value=&quot;623&quot; | 623
| [[Ұлы Отан соғысы]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 14]
|-
| data-sort-value=&quot;624&quot; | 624
| [[Шымыр]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D1%80 14]
|-
| data-sort-value=&quot;625&quot; | 625
| [[Азан шақырып ат қою]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BF_%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D0%BE%D1%8E 14]
|-
| data-sort-value=&quot;626&quot; | 626
| [[Дәуіт]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D3%99%D1%83%D1%96%D1%82 14]
|-
| data-sort-value=&quot;627&quot; | 627
| [[Ұлттық құрылтай]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9 14]
|-
| data-sort-value=&quot;628&quot; | 628
| [[Шығыс Қазақстан]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 14]
|-
| data-sort-value=&quot;629&quot; | 629
| [[Сағат Қашкенұлы Түгелбаев]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D1%88%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D2%AF%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 14]
|-
| data-sort-value=&quot;630&quot; | 630
| [[Уикипедия:Форум/Жаңалықтар]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 14]
|-
| data-sort-value=&quot;631&quot; | 631
| [[Өсімдіктер]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 14]
|-
| data-sort-value=&quot;632&quot; | 632
| [[Әбілмәмбет хан]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%BC%D3%99%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D1%85%D0%B0%D0%BD 14]
|-
| data-sort-value=&quot;633&quot; | 633
| [[Қазақ шежірелерінің тізімі]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 14]
|-
| data-sort-value=&quot;634&quot; | 634
| [[Қобыланды Тоқтарбайұлы]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 14]
|-
| data-sort-value=&quot;635&quot; | 635
| [[Алаш партиясы]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 14]
|-
| data-sort-value=&quot;636&quot; | 636
| [[Жұбаныш Жексенұлы Тоқсанбаев]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%96%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 14]
|-
| data-sort-value=&quot;637&quot; | 637
| [[Қазақстан Республикасының заңдары]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B7%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 14]
|-
| data-sort-value=&quot;638&quot; | 638
| [[Баланы ұшықтау]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%B1%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 14]
|-
| data-sort-value=&quot;639&quot; | 639
| [[Әлемнің жаңа жеті кереметі]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 14]
|-
| data-sort-value=&quot;640&quot; | 640
| [[Орта жүз]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 14]
|-
| data-sort-value=&quot;641&quot; | 641
| [[Көңіл толқыны (күй)]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%82%D0%BE%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B_%28%D0%BA%D2%AF%D0%B9%29 14]
|-
| data-sort-value=&quot;642&quot; | 642
| [[Макаров тапаншасы]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2_%D1%82%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B0%D1%81%D1%8B 14]
|-
| data-sort-value=&quot;643&quot; | 643
| [[Ұстаз (цифрлық платформа)]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B7_%28%D1%86%D0%B8%D1%84%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%29 14]
|-
| data-sort-value=&quot;644&quot; | 644
| [[Қарлұқ қағанаты]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%BB%D2%B1%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 14]
|-
| data-sort-value=&quot;645&quot; | 645
| [[Қазақстандағы парламент сайлауы (2023)]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82_%D1%81%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B_%282023%29 13]
|-
| data-sort-value=&quot;646&quot; | 646
| [[Қажымұқан Мұңайтпасұлы]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D2%A3%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%BF%D0%B0%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 13]
|-
| data-sort-value=&quot;647&quot; | 647
| [[Ысты]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B 13]
|-
| data-sort-value=&quot;648&quot; | 648
| [[Болат Кайроллаұлы Қонарбай]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9 13]
|-
| data-sort-value=&quot;649&quot; | 649
| [[Екінші дүниежүзілік соғыс]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 13]
|-
| data-sort-value=&quot;650&quot; | 650
| [[Жүрсін Молдашұлы Ерманов]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%AF%D1%80%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 13]
|-
| data-sort-value=&quot;651&quot; | 651
| [[Ыстықкөл]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B%D0%BA%D3%A9%D0%BB 13]
|-
| data-sort-value=&quot;652&quot; | 652
| [[Уәлибек Әбдірайымов]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D3%99%D0%BB%D0%B8%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D1%80%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%BE%D0%B2 13]
|-
| data-sort-value=&quot;653&quot; | 653
| [[Саржомарт]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B6%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82 13]
|-
| data-sort-value=&quot;654&quot; | 654
| [[Дулат Исабеков]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%98%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 13]
|-
| data-sort-value=&quot;655&quot; | 655
| [[Қуық түбі безінің қабынуы]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%83%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D2%AF%D0%B1%D1%96_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D1%83%D1%8B 13]
|-
| data-sort-value=&quot;656&quot; | 656
| [[Карта ойыны]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%8B 13]
|-
| data-sort-value=&quot;657&quot; | 657
| [[Қатысушы талқылауы:VKODUB]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B%3AVKODUB 13]
|-
| data-sort-value=&quot;658&quot; | 658
| [[Мастопатия]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%8F 13]
|-
| data-sort-value=&quot;659&quot; | 659
| [[Күзендер]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80 13]
|-
| data-sort-value=&quot;660&quot; | 660
| [[Есік Алтын адамы]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D1%8B 13]
|-
| data-sort-value=&quot;661&quot; | 661
| [[Осман империясы]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 13]
|-
| data-sort-value=&quot;662&quot; | 662
| [[Фариза Оңғарсынова]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%B0_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 13]
|-
| data-sort-value=&quot;663&quot; | 663
| [[Жаман (көл, Қостанай облысы)]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%28%D0%BA%D3%A9%D0%BB%2C_%D2%9A%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 13]
|-
| data-sort-value=&quot;664&quot; | 664
| [[Төртқара]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D1%82%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0 13]
|-
| data-sort-value=&quot;665&quot; | 665
| [[ACE (Ninety One)]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=ACE_%28Ninety_One%29 13]
|-
| data-sort-value=&quot;666&quot; | 666
| [[Қазақтың 500 ән-күйі]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_500_%D3%99%D0%BD-%D0%BA%D2%AF%D0%B9%D1%96 13]
|-
| data-sort-value=&quot;667&quot; | 667
| [[М. Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан зерттеу университеті]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C._%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 13]
|-
| data-sort-value=&quot;668&quot; | 668
| [[:Сурет:Austria Occupation Zones 1945-55.svg|Сурет:Austria Occupation Zones 1945-55.svg]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AAustria_Occupation_Zones_1945-55.svg 13]
|-
| data-sort-value=&quot;669&quot; | 669
| [[Солтүстік Қазақстан]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 13]
|-
| data-sort-value=&quot;670&quot; | 670
| [[Қант диабеті]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D1%82_%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D1%82%D1%96 13]
|-
| data-sort-value=&quot;671&quot; | 671
| [[Мөлдір Әуелбекова]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D1%96%D1%80_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 13]
|-
| data-sort-value=&quot;672&quot; | 672
| [[Қазақстан Президентінің Резиденциясы (Алматы)]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%A0%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B_%28%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B%29 13]
|-
| data-sort-value=&quot;673&quot; | 673
| [[Ілияс Жансүгіров]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%81%D2%AF%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 13]
|-
| data-sort-value=&quot;674&quot; | 674
| [[Сұлтан Бейбарыс]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81 13]
|-
| data-sort-value=&quot;675&quot; | 675
| [[Жезқазған]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D0%B7%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BD 13]
|-
| data-sort-value=&quot;676&quot; | 676
| [[Қазақ ұлттық медицина университеті]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 13]
|-
| data-sort-value=&quot;677&quot; | 677
| [[Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Әнұраны]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D3%98%D0%BD%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%8B 13]
|-
| data-sort-value=&quot;678&quot; | 678
| [[Жүсіпбек Аймауытов]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%82%D0%BE%D0%B2 13]
|-
| data-sort-value=&quot;679&quot; | 679
| [[Эйса Баттерфилд]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AD%D0%B9%D1%81%D0%B0_%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%84%D0%B8%D0%BB%D0%B4 13]
|-
| data-sort-value=&quot;680&quot; | 680
| [[Қазақ әдебиеті]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 13]
|-
| data-sort-value=&quot;681&quot; | 681
| [[Біржан Қожағұлұлы]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 13]
|-
| data-sort-value=&quot;682&quot; | 682
| [[Оңтүстік Қазақстан]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 13]
|-
| data-sort-value=&quot;683&quot; | 683
| [[Ресейдің Украинаға басып кіруі]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%A3%D0%BA%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BF_%D0%BA%D1%96%D1%80%D1%83%D1%96 13]
|-
| data-sort-value=&quot;684&quot; | 684
| [[Құйрық-бауыр (салт)]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B9%D1%80%D1%8B%D2%9B-%D0%B1%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80_%28%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%29 13]
|-
| data-sort-value=&quot;685&quot; | 685
| [[Еуропа өзендері]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 13]
|-
| data-sort-value=&quot;686&quot; | 686
| [[Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университеті]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 13]
|-
| data-sort-value=&quot;687&quot; | 687
| [[Рысбай Хисметұлы Ғабдиев]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D1%8B%D1%81%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%A5%D0%B8%D1%81%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D0%B8%D0%B5%D0%B2 13]
|-
| data-sort-value=&quot;688&quot; | 688
| [[Олжас Абайұлы Бектенов]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D1%81_%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 12]
|-
| data-sort-value=&quot;689&quot; | 689
| [[Сүйел]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D0%BB 12]
|-
| data-sort-value=&quot;690&quot; | 690
| [[:Санат:Атырау облысының әкімдері|Санат:Атырау облысының әкімдері]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 12]
|-
| data-sort-value=&quot;691&quot; | 691
| [[Қызыл тамыр]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D1%82%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%80 12]
|-
| data-sort-value=&quot;692&quot; | 692
| [[Әуе компаниялары кодтары-T]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D1%83%D0%B5_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BA%D0%BE%D0%B4%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B-T 12]
|-
| data-sort-value=&quot;693&quot; | 693
| [[Алматы қаласындағы көшелердің тізімі]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BA%D3%A9%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 12]
|-
| data-sort-value=&quot;694&quot; | 694
| [[Бозжыра шатқалы]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D0%B7%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0_%D1%88%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B 12]
|-
| data-sort-value=&quot;695&quot; | 695
| [[:Санат:ISBN сиқырлы сілтемелері қолданылған беттер|Санат:ISBN сиқырлы сілтемелері қолданылған беттер]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3AISBN_%D1%81%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D1%80%D0%BB%D1%8B_%D1%81%D1%96%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96_%D2%9B%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80 12]
|-
| data-sort-value=&quot;696&quot; | 696
| [[Қайрат (футбол клубы)]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%28%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D0%BA%D0%BB%D1%83%D0%B1%D1%8B%29 12]
|-
| data-sort-value=&quot;697&quot; | 697
| [[Алпамыс батыр]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 12]
|-
| data-sort-value=&quot;698&quot; | 698
| [[Ер Қосай Құдайкеұлы]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%80_%D2%9A%D0%BE%D1%81%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%B5%D2%B1%D0%BB%D1%8B 12]
|-
| data-sort-value=&quot;699&quot; | 699
| [[Ислам]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC 12]
|-
| data-sort-value=&quot;700&quot; | 700
| [[ALT Университеті]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=ALT_%D0%A3%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 12]
|-
| data-sort-value=&quot;701&quot; | 701
| [[Байбақты]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 12]
|-
| data-sort-value=&quot;702&quot; | 702
| [[Асхат Сергеевич Ниязов]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%85%D0%B0%D1%82_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9D%D0%B8%D1%8F%D0%B7%D0%BE%D0%B2 12]
|-
| data-sort-value=&quot;703&quot; | 703
| [[Дина Кенжеқызы Нұрпейісова]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 12]
|-
| data-sort-value=&quot;704&quot; | 704
| [[Тәуекел хан]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D1%85%D0%B0%D0%BD 12]
|-
| data-sort-value=&quot;705&quot; | 705
| [[Жол белгілері]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 12]
|-
| data-sort-value=&quot;706&quot; | 706
| [[Еділ Терекбайұлы Жаңбыршин]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D0%B4%D1%96%D0%BB_%D0%A2%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%88%D0%B8%D0%BD 12]
|-
| data-sort-value=&quot;707&quot; | 707
| [[Үлгі:Апта күндері]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%90%D0%BF%D1%82%D0%B0_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 12]
|-
| data-sort-value=&quot;708&quot; | 708
| [[:Санат:Алфавит бойынша мемлекеттер|Санат:Алфавит бойынша мемлекеттер]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D0%BB%D1%84%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%82_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80 12]
|-
| data-sort-value=&quot;709&quot; | 709
| [[Серікбек Жүсіпбекұлы Дәукеев]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%94%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5%D0%B5%D0%B2 12]
|-
| data-sort-value=&quot;710&quot; | 710
| [[Академик Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды университеті]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BA_%D0%95.%D0%90._%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 12]
|-
| data-sort-value=&quot;711&quot; | 711
| [[Құйынды мекен (телехикая)]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 12]
|-
| data-sort-value=&quot;712&quot; | 712
| [[Қарғын (роман)]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 12]
|-
| data-sort-value=&quot;713&quot; | 713
| [[Уикипедия:Таныстыру]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 12]
|-
| data-sort-value=&quot;714&quot; | 714
| [[:Санат:Қазақстан суретшілері|Санат:Қазақстан суретшілері]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 12]
|-
| data-sort-value=&quot;715&quot; | 715
| [[Әлібек Мұсаұлы Дінішев]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%94%D1%96%D0%BD%D1%96%D1%88%D0%B5%D0%B2 12]
|-
| data-sort-value=&quot;716&quot; | 716
| [[1790]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=1790 12]
|-
| data-sort-value=&quot;717&quot; | 717
| [[Ұйымның қаржы қызметі]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B6%D1%8B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 12]
|-
| data-sort-value=&quot;718&quot; | 718
| [[Сона]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BD%D0%B0 12]
|-
| data-sort-value=&quot;719&quot; | 719
| [[Қазақстан қорықтарының тізімі]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 12]
|-
| data-sort-value=&quot;720&quot; | 720
| [[Бура (найман)]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D1%83%D1%80%D0%B0_%28%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 12]
|-
| data-sort-value=&quot;721&quot; | 721
| [[Валюта]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%92%D0%B0%D0%BB%D1%8E%D1%82%D0%B0 12]
|-
| data-sort-value=&quot;722&quot; | 722
| [[Еркектің жыныстық мүшесі]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D1%81%D1%96 12]
|-
| data-sort-value=&quot;723&quot; | 723
| [[Бейбіт Сейдуалиева]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%B1%D1%96%D1%82_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D1%83%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2%D0%B0 12]
|-
| data-sort-value=&quot;724&quot; | 724
| [[RSS]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=RSS 12]
|-
| data-sort-value=&quot;725&quot; | 725
| [[Ғалым Әбіханұлы Әшімов]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BC_%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%BE%D0%B2 12]
|-
| data-sort-value=&quot;726&quot; | 726
| [[Екпін]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D0%BA%D0%BF%D1%96%D0%BD 12]
|-
| data-sort-value=&quot;727&quot; | 727
| [[Қазақ ұлттық киімдері]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 12]
|-
| data-sort-value=&quot;728&quot; | 728
| [[Қаратай (ру)]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%28%D1%80%D1%83%29 12]
|-
| data-sort-value=&quot;729&quot; | 729
| [[Таз руы]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 12]
|-
| data-sort-value=&quot;730&quot; | 730
| [[Салқам Жәңгір хан]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC_%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 12]
|-
| data-sort-value=&quot;731&quot; | 731
| [[Шапырашты]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%88%D1%82%D1%8B 12]
|-
| data-sort-value=&quot;732&quot; | 732
| [[Уикипедия:Талқылау легі/Flow]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83_%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D1%96%2FFlow 12]
|-
| data-sort-value=&quot;733&quot; | 733
| [[Жыл күндерінің тізімі]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 12]
|-
| data-sort-value=&quot;734&quot; | 734
| [[Айқын Төлепберген]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%BD_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD 12]
|-
| data-sort-value=&quot;735&quot; | 735
| [[Тарақты]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 12]
|-
| data-sort-value=&quot;736&quot; | 736
| [[Зат есім]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%97%D0%B0%D1%82_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 12]
|-
| data-sort-value=&quot;737&quot; | 737
| [[Ом заңы]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D0%BC_%D0%B7%D0%B0%D2%A3%D1%8B 12]
|-
| data-sort-value=&quot;738&quot; | 738
| [[Отқа май құю]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%82%D2%9B%D0%B0_%D0%BC%D0%B0%D0%B9_%D2%9B%D2%B1%D1%8E 12]
|-
| data-sort-value=&quot;739&quot; | 739
| [[Сырым Датұлы]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%94%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 12]
|-
| data-sort-value=&quot;740&quot; | 740
| [[Нұх пайғамбар]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%85_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80 12]
|-
| data-sort-value=&quot;741&quot; | 741
| [[Қазақ хандығы (телесериал)]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B0%D0%BB%29 12]
|-
| data-sort-value=&quot;742&quot; | 742
| [[Испания]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 12]
|-
| data-sort-value=&quot;743&quot; | 743
| [[Уикипедия:Авторлық құқықтар]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 12]
|-
| data-sort-value=&quot;744&quot; | 744
| [[Каспий технологиялар және инжиниринг университеті]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B8%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%B8%D0%BD%D0%B6%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B3_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 12]
|-
| data-sort-value=&quot;745&quot; | 745
| [[Тәуіп Хо Жун (телехикая)]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D1%96%D0%BF_%D0%A5%D0%BE_%D0%96%D1%83%D0%BD_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 12]
|-
| data-sort-value=&quot;746&quot; | 746
| [[Қадыр Мырза Әлі]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D3%98%D0%BB%D1%96 12]
|-
| data-sort-value=&quot;747&quot; | 747
| [[Қатысушы:EPIC]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%3AEPIC 12]
|-
| data-sort-value=&quot;748&quot; | 748
| [[Керей хан]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 11]
|-
| data-sort-value=&quot;749&quot; | 749
| [[Кәмшат Жолдыбаева]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%99%D0%BC%D1%88%D0%B0%D1%82_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 11]
|-
| data-sort-value=&quot;750&quot; | 750
| [[Қазақ жүздері]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 11]
|-
| data-sort-value=&quot;751&quot; | 751
| [[Сырдария]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F 11]
|-
| data-sort-value=&quot;752&quot; | 752
| [[Тұрмыс]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D0%BC%D1%8B%D1%81 11]
|-
| data-sort-value=&quot;753&quot; | 753
| [[Әлихан Асханұлы Смайылов]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D1%81%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BC%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D0%B2 11]
|-
| data-sort-value=&quot;754&quot; | 754
| [[Хиуаз Қайырқызы Доспанова]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B8%D1%83%D0%B0%D0%B7_%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 11]
|-
| data-sort-value=&quot;755&quot; | 755
| [[Ғұндар]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 11]
|-
| data-sort-value=&quot;756&quot; | 756
| [[Мәншүк Жиенғалиқызы Мәметова]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D0%BD%D1%88%D2%AF%D0%BA_%D0%96%D0%B8%D0%B5%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D3%99%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 11]
|-
| data-sort-value=&quot;757&quot; | 757
| [[Үндістан]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 11]
|-
| data-sort-value=&quot;758&quot; | 758
| [[Ұшқан ұя]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D1%88%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D1%8F 11]
|-
| data-sort-value=&quot;759&quot; | 759
| [[Орталық стадион (Алматы)]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BE%D0%BD_%28%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B%29 11]
|-
| data-sort-value=&quot;760&quot; | 760
| [[Қарағанды]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B 11]
|-
| data-sort-value=&quot;761&quot; | 761
| [[Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігі]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%AD%D0%BD%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 11]
|-
| data-sort-value=&quot;762&quot; | 762
| [[Жалаңтөс Баһадүр Сейітқұлұлы]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%A3%D1%82%D3%A9%D1%81_%D0%91%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D0%B4%D2%AF%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 11]
|-
| data-sort-value=&quot;763&quot; | 763
| [[Өтте тас байлану]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D1%82%D1%82%D0%B5_%D1%82%D0%B0%D1%81_%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%83 11]
|-
| data-sort-value=&quot;764&quot; | 764
| [[Атырау]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 11]
|-
| data-sort-value=&quot;765&quot; | 765
| [[Еңбек Даңқы ордені]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%94%D0%B0%D2%A3%D2%9B%D1%8B_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 11]
|-
| data-sort-value=&quot;766&quot; | 766
| [[Бұйдаш хан]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D2%B1%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%88_%D1%85%D0%B0%D0%BD 11]
|-
| data-sort-value=&quot;767&quot; | 767
| [[Парасат ордені]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%82_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 11]
|-
| data-sort-value=&quot;768&quot; | 768
| [[Әлкей Хақанұлы Марғұлан]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD 11]
|-
| data-sort-value=&quot;769&quot; | 769
| [[Ақтабан шұбырынды]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D2%B1%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B 11]
|-
| data-sort-value=&quot;770&quot; | 770
| [[Сәрсен Аманжолов атындағы Шығыс Қазақстан университеті]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D1%80%D1%81%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 11]
|-
| data-sort-value=&quot;771&quot; | 771
| [[Естай - Қорлан]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B9_-_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD 11]
|-
| data-sort-value=&quot;772&quot; | 772
| [[Ақбілек (роман)]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BA_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 11]
|-
| data-sort-value=&quot;773&quot; | 773
| [[Ағылшын тілі]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 11]
|-
| data-sort-value=&quot;774&quot; | 774
| [[Бактериялар]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80 11]
|-
| data-sort-value=&quot;775&quot; | 775
| [[Мөңке би Тілеуұлы]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D3%A9%D2%A3%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B8_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B 11]
|-
| data-sort-value=&quot;776&quot; | 776
| [[8]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=8 11]
|-
| data-sort-value=&quot;777&quot; | 777
| [[Мұрын жырау]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BD_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 11]
|-
| data-sort-value=&quot;778&quot; | 778
| [[Жүрек аурулары]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 11]
|-
| data-sort-value=&quot;779&quot; | 779
| [[Баланы қиып емдеу]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D0%B8%D1%8B%D0%BF_%D0%B5%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%83 11]
|-
| data-sort-value=&quot;780&quot; | 780
| [[:Санат:Африка елдері|Санат:Африка елдері]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 11]
|-
| data-sort-value=&quot;781&quot; | 781
| [[Бергей Сәулебайұлы Рысқалиев]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B9_%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2 11]
|-
| data-sort-value=&quot;782&quot; | 782
| [[Арыстанбаб]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B1 11]
|-
| data-sort-value=&quot;783&quot; | 783
| [[Бесікке салу]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 11]
|-
| data-sort-value=&quot;784&quot; | 784
| [[Байлар-Жандар]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80-%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 11]
|-
| data-sort-value=&quot;785&quot; | 785
| [[Ұлыбритания]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 11]
|-
| data-sort-value=&quot;786&quot; | 786
| [[Қой малының атаулары]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B9_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 11]
|-
| data-sort-value=&quot;787&quot; | 787
| [[Үндістандағы халқы миллионнан асатын қалалар тізімі]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 11]
|-
| data-sort-value=&quot;788&quot; | 788
| [[Мүлік Сүртібаев]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%AF%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D2%AF%D1%80%D1%82%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 11]
|-
| data-sort-value=&quot;789&quot; | 789
| [[Қазақстан Республикасының Тәуелсіздік күні]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 11]
|-
| data-sort-value=&quot;790&quot; | 790
| [[Әлия Нұрмұхамедқызы Молдағұлова]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 11]
|-
| data-sort-value=&quot;791&quot; | 791
| [[Ш. Уәлиханов атындағы Көкшетау университеті]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8._%D0%A3%D3%99%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%88%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 11]
|-
| data-sort-value=&quot;792&quot; | 792
| [[Қаракерей]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9 11]
|-
| data-sort-value=&quot;793&quot; | 793
| [[19]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=19 11]
|-
| data-sort-value=&quot;794&quot; | 794
| [[Қазақстан мерекелері]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 11]
|-
| data-sort-value=&quot;795&quot; | 795
| [[Солтүстік Америка]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 11]
|-
| data-sort-value=&quot;796&quot; | 796
| [[Біріккен Ұлттар Ұйымы]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 11]
|-
| data-sort-value=&quot;797&quot; | 797
| [[Арал теңізі]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 11]
|-
| data-sort-value=&quot;798&quot; | 798
| [[Зейнеп Ахметова]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%97%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5%D0%BF_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 11]
|-
| data-sort-value=&quot;799&quot; | 799
| [[Мұстафа Шоқай]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B9 11]
|-
| data-sort-value=&quot;800&quot; | 800
| [[Жалайыр құрылыс тас кен орны]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D1%81_%D1%82%D0%B0%D1%81_%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D0%BD%D1%8B 11]
|-
| data-sort-value=&quot;801&quot; | 801
| [[Хақназар хан]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 11]
|-
| data-sort-value=&quot;802&quot; | 802
| [[Абай облысындағы өрт]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%A9%D1%80%D1%82 11]
|-
| data-sort-value=&quot;803&quot; | 803
| [[Мұрат Әбуғалиұлы Нұртілеу]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D3%98%D0%B1%D1%83%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83 11]
|-
| data-sort-value=&quot;804&quot; | 804
| [[Қасым Аманжолов]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2 11]
|-
| data-sort-value=&quot;805&quot; | 805
| [[Адам ата]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D0%B0%D1%82%D0%B0 11]
|-
| data-sort-value=&quot;806&quot; | 806
| [[Петропавл]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D0%B2%D0%BB 11]
|-
| data-sort-value=&quot;807&quot; | 807
| [[Баянауыл ауданы]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 11]
|-
| data-sort-value=&quot;808&quot; | 808
| [[Маса]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D0%B0 11]
|-
| data-sort-value=&quot;809&quot; | 809
| [[Сөз табы]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B 11]
|-
| data-sort-value=&quot;810&quot; | 810
| [[Қарауыл руы]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%80%D1%83%D1%8B 11]
|-
| data-sort-value=&quot;811&quot; | 811
| [[Мұхтар Мұқанұлы Мағауин]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%83%D0%B8%D0%BD 11]
|-
| data-sort-value=&quot;812&quot; | 812
| [[Аманкелді Муатқанұлы Сейітханов]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%9C%D1%83%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 11]
|-
| data-sort-value=&quot;813&quot; | 813
| [[Қазақстан Республикасының Президенті]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96 11]
|-
| data-sort-value=&quot;814&quot; | 814
| [[Су спорты түрлерінен әлем чемпионаты 2013]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%83_%D1%81%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82%D1%8B_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B5%D0%BD_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%87%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B_2013 11]
|-
| data-sort-value=&quot;815&quot; | 815
| [[Аборт]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82 11]
|-
| data-sort-value=&quot;816&quot; | 816
| [[Бұрқанбұлақ]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D2%B1%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B 11]
|-
| data-sort-value=&quot;817&quot; | 817
| [[Америка]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 11]
|-
| data-sort-value=&quot;818&quot; | 818
| [[Әл-Уақиға сүресі]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A3%D0%B0%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 11]
|-
| data-sort-value=&quot;819&quot; | 819
| [[Бақша қараоты]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BE%D1%82%D1%8B 11]
|-
| data-sort-value=&quot;820&quot; | 820
| [[Алмасадам Майданұлы Сәтқалиев]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2 11]
|-
| data-sort-value=&quot;821&quot; | 821
| [[Жыныс қатынасынан жұғатын аурулар]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80 11]
|-
| data-sort-value=&quot;822&quot; | 822
| [[Бүйі]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D2%AF%D0%B9%D1%96 11]
|-
| data-sort-value=&quot;823&quot; | 823
| [[Неке қияр]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D2%9B%D0%B8%D1%8F%D1%80 11]
|-
| data-sort-value=&quot;824&quot; | 824
| [[:Санат:Үлгісін дәлдеу қажет аяқталмаған мақалалар|Санат:Үлгісін дәлдеу қажет аяқталмаған мақалалар]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%83_%D2%9B%D0%B0%D0%B6%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 11]
|-
| data-sort-value=&quot;825&quot; | 825
| [[Ләззат Кетебайұлы Қиынов]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9B%D3%99%D0%B7%D0%B7%D0%B0%D1%82_%D0%9A%D0%B5%D1%82%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B8%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2 11]
|-
| data-sort-value=&quot;826&quot; | 826
| [[Бақтықожа Салахатдинұлы Ізмұхамбетов]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%85%D0%B0%D1%82%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%86%D0%B7%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 11]
|-
| data-sort-value=&quot;827&quot; | 827
| [[:Санат:Ресей өзендері|Санат:Ресей өзендері]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 11]
|-
| data-sort-value=&quot;828&quot; | 828
| [[Бәйдібек Қарашаұлы]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B 11]
|-
| data-sort-value=&quot;829&quot; | 829
| [[Қостанай]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9 11]
|-
| data-sort-value=&quot;830&quot; | 830
| [[Әмірбеков Құрманбек Әмірбекұлы]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B 11]
|-
| data-sort-value=&quot;831&quot; | 831
| [[Есенғали Әбдіжаппарұлы Раушанов]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%B6%D0%B0%D0%BF%D0%BF%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A0%D0%B0%D1%83%D1%88%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 11]
|-
| data-sort-value=&quot;832&quot; | 832
| [[Шыңғыс Төреқұлұлы Айтматов]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%82%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 11]
|-
| data-sort-value=&quot;833&quot; | 833
| [[Қарақалпақстан]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 11]
|-
| data-sort-value=&quot;834&quot; | 834
| [[Әл-Кәфирун сүресі]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D1%84%D0%B8%D1%80%D1%83%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 11]
|-
| data-sort-value=&quot;835&quot; | 835
| [[Күлтегін]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BD 11]
|-
| data-sort-value=&quot;836&quot; | 836
| [[Ақсу-Жабағылы қорығы]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%81%D1%83-%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 11]
|-
| data-sort-value=&quot;837&quot; | 837
| [[Едіге]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D0%B4%D1%96%D0%B3%D0%B5 10]
|-
| data-sort-value=&quot;838&quot; | 838
| [[Портал:Африка/Африка елдері]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0%2F%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 10]
|-
| data-sort-value=&quot;839&quot; | 839
| [[Халық саны бойынша мемлекеттер және тәуелді аймақтар тізімі]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 10]
|-
| data-sort-value=&quot;840&quot; | 840
| [[Қарахан мемлекеті]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 10]
|-
| data-sort-value=&quot;841&quot; | 841
| [[Бақытжан Момышұлы]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BC%D1%8B%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value=&quot;842&quot; | 842
| [[Қияттар]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B8%D1%8F%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80 10]
|-
| data-sort-value=&quot;843&quot; | 843
| [[Гөкхан Кырдар]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%93%D3%A9%D0%BA%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9A%D1%8B%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%80 10]
|-
| data-sort-value=&quot;844&quot; | 844
| [[Жангелді ауданы]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value=&quot;845&quot; | 845
| [[Іштің қатуы]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%86%D1%88%D1%82%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value=&quot;846&quot; | 846
| [[Түйе малының атаулары]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value=&quot;847&quot; | 847
| [[Қатысушы:VKODUB/Кітапхана - жастармен бірге.]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%3AVKODUB%2F%D0%9A%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%BF%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0_-_%D0%B6%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5. 10]
|-
| data-sort-value=&quot;848&quot; | 848
| [[Литва]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9B%D0%B8%D1%82%D0%B2%D0%B0 10]
|-
| data-sort-value=&quot;849&quot; | 849
| [[Әл-хамду ли-Лләһ]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D1%83_%D0%BB%D0%B8-%D0%9B%D0%BB%D3%99%D2%BB 10]
|-
| data-sort-value=&quot;850&quot; | 850
| [[Уикипедия:Мақала шеберханасы/Дайын]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D1%88%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B%2F%D0%94%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD 10]
|-
| data-sort-value=&quot;851&quot; | 851
| [[Уикипедия:Мақалаға бастама]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 10]
|-
| data-sort-value=&quot;852&quot; | 852
| [[:Санат:Жамбыл облысы өзендері|Санат:Жамбыл облысы өзендері]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 10]
|-
| data-sort-value=&quot;853&quot; | 853
| [[Сәбіз]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D0%B1%D1%96%D0%B7 10]
|-
| data-sort-value=&quot;854&quot; | 854
| [[Қатысушы:Аман 999/зертхана]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%3A%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD_999%2F%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0 10]
|-
| data-sort-value=&quot;855&quot; | 855
| [[Корея Республикасының білім беру жүйесі]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B5%D1%8F_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 10]
|-
| data-sort-value=&quot;856&quot; | 856
| [[Қостанай облысы]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value=&quot;857&quot; | 857
| [[Орталық Азия]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 10]
|-
| data-sort-value=&quot;858&quot; | 858
| [[Жігер (Тасқала ауданы)]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D1%96%D0%B3%D0%B5%D1%80_%28%D0%A2%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B%29 10]
|-
| data-sort-value=&quot;859&quot; | 859
| [[Ақ жол (партия)]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B_%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 10]
|-
| data-sort-value=&quot;860&quot; | 860
| [[Марк Кукурелья]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%BA_%D0%9A%D1%83%D0%BA%D1%83%D1%80%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%8F 10]
|-
| data-sort-value=&quot;861&quot; | 861
| [[:Санат:Күйлер|Санат:Күйлер]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%9A%D2%AF%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D1%80 10]
|-
| data-sort-value=&quot;862&quot; | 862
| [[Бекзат Сейілханұлы Саттарханов]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B7%D0%B0%D1%82_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 10]
|-
| data-sort-value=&quot;863&quot; | 863
| [[Қасым-Жомарт Тоқаевтың жасаған халықаралық сапарларының тізімі]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D0%B0%D1%81%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 10]
|-
| data-sort-value=&quot;864&quot; | 864
| [[Қазақ тіліндегі өсімдік атауларының тізімі]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 10]
|-
| data-sort-value=&quot;865&quot; | 865
| [[Уикипедия:VisualEditor]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3AVisualEditor 10]
|-
| data-sort-value=&quot;866&quot; | 866
| [[Өзбекстан]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 10]
|-
| data-sort-value=&quot;867&quot; | 867
| [[Жапония]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F 10]
|-
| data-sort-value=&quot;868&quot; | 868
| [[Неке]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%B5%D0%BA%D0%B5 10]
|-
| data-sort-value=&quot;869&quot; | 869
| [[Исатай Тайманұлы]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value=&quot;870&quot; | 870
| [[Нұрбақыт Молдахметұлы Теңізбаев]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 10]
|-
| data-sort-value=&quot;871&quot; | 871
| [[Қазақстан Республикасы әуе қорғаныс күштері]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D3%99%D1%83%D0%B5_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%BA%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 10]
|-
| data-sort-value=&quot;872&quot; | 872
| [[Қазақ шежіресі]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 10]
|-
| data-sort-value=&quot;873&quot; | 873
| [[Қазақстан Республикасы Білім беру ісінің құрметті қызметкері]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%91%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%96 10]
|-
| data-sort-value=&quot;874&quot; | 874
| [[Уикимедиа қоры]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%B0_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value=&quot;875&quot; | 875
| [[Уикипедия:Мақала шеберханасы/Жалпы мәні]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D1%88%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B%2F%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D1%8B_%D0%BC%D3%99%D0%BD%D1%96 10]
|-
| data-sort-value=&quot;876&quot; | 876
| [[I Сүлеймен]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=I_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD 10]
|-
| data-sort-value=&quot;877&quot; | 877
| [[Халықаралық ақпараттық технологиялар университеті]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 10]
|-
| data-sort-value=&quot;878&quot; | 878
| [[Бұлан]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD 10]
|-
| data-sort-value=&quot;879&quot; | 879
| [[Рига]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D0%B8%D0%B3%D0%B0 10]
|-
| data-sort-value=&quot;880&quot; | 880
| [[:Санат:Қазақ ақындары|Санат:Қазақ ақындары]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value=&quot;881&quot; | 881
| [[Түргеш қағанаты]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value=&quot;882&quot; | 882
| [[IP мекенжайы]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=IP_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D0%B9%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value=&quot;883&quot; | 883
| [[Құстар]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 10]
|-
| data-sort-value=&quot;884&quot; | 884
| [[Бөкей Ордасы]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value=&quot;885&quot; | 885
| [[Конституция]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F 10]
|-
| data-sort-value=&quot;886&quot; | 886
| [[Қазақ гуманитарлық заң университеті]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D1%83%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B7%D0%B0%D2%A3_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 10]
|-
| data-sort-value=&quot;887&quot; | 887
| [[Сығанақ]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D2%9B 10]
|-
| data-sort-value=&quot;888&quot; | 888
| [[Италия]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%8F 10]
|-
| data-sort-value=&quot;889&quot; | 889
| [[Жаңақорған шипажайы]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D0%B8%D0%BF%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D0%B9%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value=&quot;890&quot; | 890
| [[10]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=10 10]
|-
| data-sort-value=&quot;891&quot; | 891
| [[Қалқаман – Мамыр]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%E2%80%93_%D0%9C%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%80 10]
|-
| data-sort-value=&quot;892&quot; | 892
| [[Тұсаукесер]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%80 10]
|-
| data-sort-value=&quot;893&quot; | 893
| [[Түркістан (қала)]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 10]
|-
| data-sort-value=&quot;894&quot; | 894
| [[Қызылорда облысы]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value=&quot;895&quot; | 895
| [[Қазақстан халық кеңесі]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%96 10]
|-
| data-sort-value=&quot;896&quot; | 896
| [[Іш өту]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%86%D1%88_%D3%A9%D1%82%D1%83 10]
|-
| data-sort-value=&quot;897&quot; | 897
| [[Әл-Кәусәр сүресі]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D1%83%D1%81%D3%99%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 10]
|-
| data-sort-value=&quot;898&quot; | 898
| [[Үлгі:Кітап/doc]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9A%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%BF%2Fdoc 10]
|-
| data-sort-value=&quot;899&quot; | 899
| [[Ел тізімі (жалпы қабылданған атаулар)]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D0%BB_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%28%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%29 10]
|-
| data-sort-value=&quot;900&quot; | 900
| [[Жаужүрек мың бала]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D0%BC%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0 10]
|-
| data-sort-value=&quot;901&quot; | 901
| [[Уикипедия:Мақала шеберханасы/Дереккөздер]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D1%88%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B%2F%D0%94%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%BA%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80 10]
|-
| data-sort-value=&quot;902&quot; | 902
| [[Қызылқұрт]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%82 10]
|-
| data-sort-value=&quot;903&quot; | 903
| [[Сасық күзен (сусар тұқымдасы)]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%81%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D2%AF%D0%B7%D0%B5%D0%BD_%28%D1%81%D1%83%D1%81%D0%B0%D1%80_%D1%82%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B%29 10]
|-
| data-sort-value=&quot;904&quot; | 904
| [[15]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=15 10]
|-
| data-sort-value=&quot;905&quot; | 905
| [[Организм]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B3%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B7%D0%BC 10]
|-
| data-sort-value=&quot;906&quot; | 906
| [[Төре]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5 10]
|-
| data-sort-value=&quot;907&quot; | 907
| [[Санжар Керімбай]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9 10]
|-
| data-sort-value=&quot;908&quot; | 908
| [[Бәйкен Әшімұлы Әшімов]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%BE%D0%B2 10]
|-
| data-sort-value=&quot;909&quot; | 909
| [[Майқы би]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B_%D0%B1%D0%B8 10]
|-
| data-sort-value=&quot;910&quot; | 910
| [[Әбунасыр Пернеханұлы Серіков]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D1%83%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80_%D0%9F%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BE%D0%B2 10]
|-
| data-sort-value=&quot;911&quot; | 911
| [[Тұрар Рысқұлов]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%80_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 10]
|-
| data-sort-value=&quot;912&quot; | 912
| [[Баба түкті Шашты Әзіз]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%B1%D0%B0_%D1%82%D2%AF%D0%BA%D1%82%D1%96_%D0%A8%D0%B0%D1%88%D1%82%D1%8B_%D3%98%D0%B7%D1%96%D0%B7 10]
|-
| data-sort-value=&quot;913&quot; | 913
| [[17 шілде]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=17_%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B5 10]
|-
| data-sort-value=&quot;914&quot; | 914
| [[Жасуша]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%88%D0%B0 10]
|-
| data-sort-value=&quot;915&quot; | 915
| [[Әзербайжан]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD 10]
|-
| data-sort-value=&quot;916&quot; | 916
| [[3]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=3 10]
|-
| data-sort-value=&quot;917&quot; | 917
| [[АҚШ қалалары]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value=&quot;918&quot; | 918
| [[Дәстүр]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80 10]
|-
| data-sort-value=&quot;919&quot; | 919
| [[24]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=24 10]
|-
| data-sort-value=&quot;920&quot; | 920
| [[Сәтбаев (қала)]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 10]
|-
| data-sort-value=&quot;921&quot; | 921
| [[Ақтөбе өңірлік университеті]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D3%A9%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 10]
|-
| data-sort-value=&quot;922&quot; | 922
| [[Нұрлан Бегалыұлы Еспанов]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 10]
|-
| data-sort-value=&quot;923&quot; | 923
| [[Нархоз университеті]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%BE%D0%B7_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 10]
|-
| data-sort-value=&quot;924&quot; | 924
| [[Қозы Көрпеш – Баян Сұлу кесенесі]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B7%D1%8B_%D0%9A%D3%A9%D1%80%D0%BF%D0%B5%D1%88_%E2%80%93_%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%83_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 10]
|-
| data-sort-value=&quot;925&quot; | 925
| [[Қаңлы (тайпа)]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 10]
|-
| data-sort-value=&quot;926&quot; | 926
| [[Жерорта теңізі]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%80%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 10]
|-
| data-sort-value=&quot;927&quot; | 927
| [[Тобыш]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D1%88 10]
|-
| data-sort-value=&quot;928&quot; | 928
| [[Славко Винчич]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%BA%D0%BE_%D0%92%D0%B8%D0%BD%D1%87%D0%B8%D1%87 10]
|-
| data-sort-value=&quot;929&quot; | 929
| [[Қатысушы:Қарақия ауданы/зертхана]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%3A%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B8%D1%8F_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B%2F%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0 10]
|-
| data-sort-value=&quot;930&quot; | 930
| [[Respublica]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=Respublica 10]
|-
| data-sort-value=&quot;931&quot; | 931
| [[Саят Темірболатұлы Исембаев]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%8F%D1%82_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D1%81%D0%B5%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 10]
|-
| data-sort-value=&quot;932&quot; | 932
| [[Қарлығаш Төлегенқызы Мұхамеджанова]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%88_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 10]
|}
&lt;!-- BOT:END --&gt;


{{Wikistats}}</text>
      <sha1>87pqny99ggl047gnck930oaebq2qwal</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Үлгі:External music video</title>
    <ns>10</ns>
    <id>781233</id>
    <revision>
      <id>3631607</id>
      <parentid>3604613</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T16:51:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ShadZ01</username>
        <id>56180</id>
      </contributor>
      <origin>3631607</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="433" sha1="q63mf2u5unqf9byu1r7on53kopwlckl" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;&lt;tr style=&quot;text-align:center;&quot;&gt;
  &lt;th colspan=&quot;3&quot; style=&quot;background: inherit;&quot; class=&quot;infobox-header&quot; scope=&quot;colgroup&quot;&gt;{{{Заголовок|Бейне клип}}}&lt;/th&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr style=&quot;text-align:center;&quot;&gt;
  &lt;td colspan=&quot;3&quot;&gt;{{{1|}}}&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
{{doc}}
[[Санат:Үлгілер:Сыртқы сілтемелер]]
[[Санат:Үлгілер-инфобокстар:Музыка]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>q63mf2u5unqf9byu1r7on53kopwlckl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қазақстандағы парламент сайлауы (2026)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>783408</id>
    <revision>
      <id>3631650</id>
      <parentid>3630825</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T20:50:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Casserium</username>
        <id>68287</id>
      </contributor>
      <comment>/* Сайлау науқаны */</comment>
      <origin>3631650</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15707" sha1="5o4g7bh8qjyun99agueztxs2x0s5vd3" xml:space="preserve">'''І шақырылымдағы [[Қазақстан Құрылтайы|Құрылтай]] сайлауы''' 2026 жылдың 23 тамызына жоспарланған. Дауыс беру барысында бес жылдық өкілеттік мерзіміне [[Қазақстан|Қазақстан Республикасы]]ның жаңа бір палаталы заң шығарушы органы — Құрылтайдың 145 депутаты сайланады.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=5 жылға 145 депутат. Парламентте Құрылтай туралы заңды қабылдады|url=https://kaz.tengrinews.kz/kazakhstan_news/5-jyilga-145-deputat-parlamentte-kuryiltay-turalyi-zandyi-374715/|website=[[Tengrinews.kz]]|date=2026-06-20|accessdate=2026-07-13}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Құрылтай һәм 145 депутат|url=https://juzmedia.kz/news/3586-ku-ryltai-h-m-145-deputat/|website=Juzmedia.kz|date=2026-01-20|accessdate=2026-07-13}}&lt;/ref&gt;

Бұл сайлау 1991 жылдан бері Қазақстанда өтетін оныншы парламенттік сайлау әрі [[Қазақстандағы референдум (2026)|2026 жылғы конституциялық референдум]]да қабылданған Қазақстанның жаңа Конституциясына сәйкес құрылған Құрылтайға алғашқы сайлау болмақ. Конституциялық өзгерістер 2026 жылғы 1 шілдеде күшіне енгеннен кейін Құрылтай Қазақстан Республикасының екі палаталы [[Қазақстан Республикасының Парламенті|Парламентінің]] орнын басады.

== Алғышарттары ==
2025 жылғы 8 қыркүйекте [[Қазақстан]] [[Қазақстан Республикасының Президенті|президенті]] [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] халыққа жолдауында Парламент Сенаты өзінің жоғарғы палата ретіндегі миссиясын толық орындағанын мәлімдеп, [[Бір палаталы парламент|бір палаталы]] [[Бір палаталы парламент|парламент]]ке көшуді ұсынды.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Елімізде бір палаталы парламент құрылады -Тоқаев|url=https://kaz.tengrinews.kz/news/br-palatalyi-parlament-kuru-turalyi-bastama-kotergm-keled-368791/|last=Калиева|first=Айжан|website=[[Tengrinews.kz]]|date=2025-09-08|language=|access-date=2026-01-24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Бір палаталы парламент: халыққа жақындай ма, әлде Ақордаға тәуелді бола ма?|url=https://www.azattyq.org/a/bir-palataly-parlament-halyqqa-zhaqyndai-ma-alde-bilikke-taueldi-bola-ma/33525395.html|website=[[Азаттық радиосы]]|date=2025-09-09|accessdate=2026-07-13}}&lt;/ref&gt; 2026 жылғы 15 наурызда өткен [[Қазақстандағы референдум (2026)|референдум]]да бұл бастама 87,15% дауыс жинап қолдау тапты.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Дауыс бергендердің 87,15 пайызы жаңа Конституцияны қолдады|url=https://qazaqstan.tv/news/224960|author=Асылбек Данияр|website=[[Qazaqstan (телеарна)|Qazaqstan]]|date=2026-03-16|accessdate=2026-07-13}}&lt;/ref&gt; Нәтижесінде екі палаталы парламент ([[Қазақстан Парламентінің Сенаты|Сенат]] пен [[Қазақстан Парламентінің Мәжілісі|Мәжіліс]]) 2026 жылғы 1 шілдеде өз өкілеттігін тоқтатты.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясы 2026 жылғы 1 шілдеде күшіне енеді|url=https://kaz.zakon.kz/quqiq/6078362-azastan-respublikasyny-zhaa-konstitutsiyasy-2026-zhyly-1-shldede-kshne-ened.html|author=Ботагөз Ақиқат|website=[[Zakon.kz]]|date=2026-03-17|accessdate=2026-07-13}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Жаңа Конституция: 1 шілдеден бастап Қазақстанның саяси жүйесі қалай өзгереді?|url=https://qaz.ulysmedia.kz/saraptama/38179-zhana-konstitutsiia-1-shildeden-bastap-kazakstannyn-saiasi-zhuiesi-kalai-ozgeredi/|author=Ақлима Болатқызы|website=Ulysmedia.kz|date=2026-03-18|accessdate=2026-07-13}}&lt;/ref&gt; Сол жылдың 10 сәуірінде Тоқаев сайлаудың тамыз айында өтетінін жариялағанымен, нақты күнін атамады.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Құрылтай сайлауы тамыз айында өтеді – Қасым-Жомарт Тоқаев мерзімін жариялады|url=https://kaz.zakon.kz/kogam-tynysy/6079518-ryltay-saylauy-tamyz-ayynda-ted--asymzhomart-toaev-merzmn-zhariyalady.html|author=Айгерим Тарина|website=[[Zakon.kz]]|date=2026-04-10|accessdate=2026-07-13}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Құрылтай сайлауы тамызда өтеді - Президент|url=https://kaz.tengrinews.kz/kazakhstan_news/kuryiltay-saylauyi-tamyizda-oted-prezident-372964/|website=[[Tengrinews.kz]]|date=2026-04-10|accessdate=2026-07-13}}&lt;/ref&gt; 1 шілдеде жаңа Конституция күшіне енген бойда президент сайлау күнін 23 тамызға белгіледі.&lt;ref name=&quot;election-date-kursiv&quot;&gt;{{Cite web|title=Құрылтай сайлауы 23 тамызда өтетін болды – Тоқаев жарлыққа қол қойды|url=https://kz.kursiv.media/kk/2026-07-01/quryltaj-sajlauy-23-tamyzda-oetetin-boldy-toqaev-zharlyqqa-qol-qojdy/|last=Өстемір|first=Шадияр|website=Kursiv Media Kazakhstan|date=1 July 2026|language=kk|access-date=1 July 2026}}&lt;/ref&gt;

=== «Аманат» және «Әділет» партияларының бірігуі ===
2026 жылғы 12 маусымда [[Аманат (партия)|«Аманат»]] партиясының съезінде партия жаңадан құрылған [[Әділет (партия)|«Әділет»]] партиясына қосылу туралы шешім қабылдады.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Amanat пен «Әділет» партиясы бірікті|url=https://kz.kursiv.media/kk/2026-06-12/amanat-pen-aedilet-partiyasy-birikti/|last=|website=Kursiv.media|date=2026-06-12|language=|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt; 2026 жылғы 
14 маусымда «Әділет» партиясының съезінде бұл шешім мақұлданып, екі партия бір партияға айналды.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=AMANAT «Әділетке» қосылды – партия съезі «қолдап» дауыс берді|url=https://kz.kursiv.media/kk/2026-06-14/zmts-amanat-adiletke-kosyldy/|last=|website=Kursiv.media|date=2026-06-14|language=|access-date=2026-06-14}}&lt;/ref&gt;

=== «Ақ жол», «Ауыл» және ҚХП партиялары басшылығының ауысуы ===
2026 жылғы 13 маусымда «[[Ақ жол (партия)|Ақ жол]]&lt;nowiki/&gt;» партиясының съезінде [[Дәния Мәдиқызы Еспаева|Дәния Еспаева]] партия төрағасы болып сайланды. Ол осы съезде өзінің төраға өкілеттігін тоқтатқанын жариялаған және партияны 2011 жылдан бері басқарып келген [[Азат Тұрлыбекұлы Перуашев|Азат Перуашев]]тің орнына келді.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Дәния Еспаева “Ақ жол “партиясының төрағасы болып тағайындалды|url=https://massaget.kz/news/daniya-espaeva-ak-jol-partiyasyinyin-toragasyi-bolyip-136305/|last=|website=Massaget.kz|date=2026-06-13|language=|access-date=2026-06-29}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=&quot;Ақ жол&quot; партиясының төрағасы Азат Перуашев өз өкілеттігін тоқтататынын жариялады|url=https://kaz.zakon.kz/sayasat/6082570-a-zhol-partiyasyny-traasy-azat-peruashev-z-klettgn-totatatynyn-zhariyalady.html|last=Сатиева|first=Камшат|website=[[Zakon.kz]]|date=2026-06-13|language=|access-date=2026-06-29}}&lt;/ref&gt; 2026 жылғы 23 маусымда өткен «[[Ауыл (партия)|Ауыл]]&lt;nowiki/&gt;» партиясының кезектен тыс съезінде [[Серік Рахметоллаұлы Егізбаев|Серік Егізбаев]] төрағалық өкілеттігін тапсыратынын мәлімдеді. Партияның жаңа төрағасы болып [[Қайрат Қапарұлы Айтуғанов|Қайрат Айтуғанов]] сайланды.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Ауыл партиясының съезінде төраға ауысты|url=https://kz.kursiv.media/kk/2026-06-23/auyl-partiyasynyng-sezinde-toeragha-auysty/|last=Төленді|first=Ақниет|website=Kursiv Media Kazakhstan|date=2026-06-23|language=|access-date=2026-06-29}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Тағы бір депутат партия төрағалығынан кетті|url=https://adyrna.kz/kk/post/1244813|website=Adyrna.kz|date=2026-06-23|language=|access-date=2026-06-29}}&lt;/ref&gt; [[Қазақстан халық партиясы]]ның (ҚХП) кезектен тыс съезі 2026 жылғы 27 маусымда өтті. Съезд барысында [[Ермұхамет Қабиденұлы Ертісбаев|Ермұхамет Ертісбаев]] партия төрағасы өкілеттігінен бас тартты, ал [[Нұрсұлтан Нұрланұлы Шоқанов|Нұрсұлтан Шоқанов]] ҚХП-ның жаңа төрағасы болып сайланды.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Нұрсұлтан Шоқанов Қазақстан Халық партиясының төрағасы болып сайланды|url=https://egemen.kz/article/415945-nursultan-shoqanov-qazaqstan-khalyq-partiyasynynh-toraghasy-bolyp-saylandy|last=Мұқаев|first=Шыңғыс|website=[[Егемен Қазақстан]]|date=2026-06-27|language=|access-date=2026-06-29}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Ермұхамет Ертісбаев қызметінен кетті|url=https://kaz.tengrinews.kz/kazakhstan_news/ermuhamet-ertsbaev-kyizmetnen-kett-376744/|last=|website=[[Tengrinews.kz]]|date=2026-06-27|language=|access-date=2026-06-29}}&lt;/ref&gt;

== Сайлау науқаны ==
=== «Әділет» ===
2026 жылғы 10 шілдеде «Әділет» партиясының III съезі өтті. Съезде партияның саяси кеңесі мүшелері сайлауалды бағдарламасын таныстырды. Олар цифрлық мемлекетті дамыту, өңірлерді дамыту, әділетті экономиканы қалыптастыру, әлеуметтік саясат, адами капиталды дамыту, мәдениет саласы және экология мәселелерін көтеріп, ұсыныстар айтты. Партия төрағасы Айбек Дәдебай партияның сайлауалды бағдарламасы ауқымды сараптамалық және қоғамдық жұмыстың нәтижесі екенін атап өтті.

Съезд соңында 186 кандидаттан тұратын ауқымды партиялық тізім ұсынылды. Оның құрамына ғылым, білім, бизнес, өнеркәсіп, цифрлық сала, мәдениет, спорт және азаматтық қоғам өкілдері енген. Тізімнің ішінде партия төрағасы [[Айбек Арқабайұлы Дәдебай|Айбек Дәдебай]], президент әкімшілігі басшысының бірінші орынбасары [[Ерлан Тынымбайұлы Қарин|Ерлан Қарин]], кәсіпкер [[Шахмұрат Мүтәліп]] пен Андрей Лаврентьев, президент [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Тоқаевтың]] жиені Дана Медеуова, парламенттің экс-депутаттары, бұрынғы «Аманат» партиясының басшылық құрамы бар.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=«Әділет» партиясы Сайлауалды бағдарламасы мен Құрылтай депутаттығына кандидаттардың партиялық тізімін бекітті|url=https://adilet-partiyasy.kz/kz/news/partiya-adilet-utverdila-predvybornuyu-programmu-i-partiynyy|last=|website=[[Әділет (партия)|«Әділет»]] партиясының ресми сайты|date=2026-07-10|language=|access-date=2026-07-17}}&lt;/ref&gt;

=== «Ақ жол» ===
2026 жыл 5 шілдеде «Ақ жол» партиясының сайлауалды съезі өтіп, онда Құрылтай сайлауына қатысу мәселелері қаралды. Партия төрағасы Дания Еспаева «Өзгерістер қажет» атты сайлауалды бағдарламасын таныстырды. Оның айтуынша, құжатта тәуелсіздік пен ұлттық мүддені қорғаудан бастап, парламентаризмді нығайту, кәсіпкерлікті қолдау, жемқорлықпен күрес, адами капиталды, заманауи технологиялар мен еркін нарықтық экономиканы дамытуға дейінгі басым бағыттар қамтылған.

Съезд Құрылтай депутаттығына кандидаттардың партиялық тізімін бекітті. Оған барлық өңірдегі отандық кәсіпкерліктің, сарапшылар қауымдастығы мен қоғамдық қызметтің түрлі салаларының өкілдерінен құралған 63 кандидат енгізілген.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=«Ақ жол» демократиялық партиясы сайлауалды бағдарламасы мен Құрылтай депутаттығына кандидаттар тізімін бекітті|url=https://akzhol.kz/kk/blog/a-zhol-demokratiial-partiias-sajlauald-badarlamas-men-rltaj-deputattna-kandidattar-tzmn-bektt|last=|website=[[Ақ жол (партия)|«Ақ жол»]] партиясының ресми сайты|date=2026-07-05|language=|access-date=2026-07-19}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

{{Қазақстан сайлаулары}}
[[Санат:Қасым-Жомарт Тоқаевтың президенттігі]]
[[Санат:Қазақстандағы парламенттік сайлау]]
[[Санат:Қазақстандағы 2026 жыл]]
[[Санат:Азиядағы 2026 жылғы сайлау]]
[[Санат:Азиядағы 2026 жылғы тамыз]]
[[Санат:23 тамыздағы оқиғалар]]
[[Санат:Қазақстан Құрылтайы]]</text>
      <sha1>5o4g7bh8qjyun99agueztxs2x0s5vd3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631651</id>
      <parentid>3631650</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T20:59:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Casserium</username>
        <id>68287</id>
      </contributor>
      <comment>/* Сайлау науқаны */</comment>
      <origin>3631651</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16524" sha1="t18iyht3a0o5gqhmk3hrpd54lie33s3" xml:space="preserve">'''І шақырылымдағы [[Қазақстан Құрылтайы|Құрылтай]] сайлауы''' 2026 жылдың 23 тамызына жоспарланған. Дауыс беру барысында бес жылдық өкілеттік мерзіміне [[Қазақстан|Қазақстан Республикасы]]ның жаңа бір палаталы заң шығарушы органы — Құрылтайдың 145 депутаты сайланады.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=5 жылға 145 депутат. Парламентте Құрылтай туралы заңды қабылдады|url=https://kaz.tengrinews.kz/kazakhstan_news/5-jyilga-145-deputat-parlamentte-kuryiltay-turalyi-zandyi-374715/|website=[[Tengrinews.kz]]|date=2026-06-20|accessdate=2026-07-13}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Құрылтай һәм 145 депутат|url=https://juzmedia.kz/news/3586-ku-ryltai-h-m-145-deputat/|website=Juzmedia.kz|date=2026-01-20|accessdate=2026-07-13}}&lt;/ref&gt;

Бұл сайлау 1991 жылдан бері Қазақстанда өтетін оныншы парламенттік сайлау әрі [[Қазақстандағы референдум (2026)|2026 жылғы конституциялық референдум]]да қабылданған Қазақстанның жаңа Конституциясына сәйкес құрылған Құрылтайға алғашқы сайлау болмақ. Конституциялық өзгерістер 2026 жылғы 1 шілдеде күшіне енгеннен кейін Құрылтай Қазақстан Республикасының екі палаталы [[Қазақстан Республикасының Парламенті|Парламентінің]] орнын басады.

== Алғышарттары ==
2025 жылғы 8 қыркүйекте [[Қазақстан]] [[Қазақстан Республикасының Президенті|президенті]] [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] халыққа жолдауында Парламент Сенаты өзінің жоғарғы палата ретіндегі миссиясын толық орындағанын мәлімдеп, [[Бір палаталы парламент|бір палаталы]] [[Бір палаталы парламент|парламент]]ке көшуді ұсынды.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Елімізде бір палаталы парламент құрылады -Тоқаев|url=https://kaz.tengrinews.kz/news/br-palatalyi-parlament-kuru-turalyi-bastama-kotergm-keled-368791/|last=Калиева|first=Айжан|website=[[Tengrinews.kz]]|date=2025-09-08|language=|access-date=2026-01-24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Бір палаталы парламент: халыққа жақындай ма, әлде Ақордаға тәуелді бола ма?|url=https://www.azattyq.org/a/bir-palataly-parlament-halyqqa-zhaqyndai-ma-alde-bilikke-taueldi-bola-ma/33525395.html|website=[[Азаттық радиосы]]|date=2025-09-09|accessdate=2026-07-13}}&lt;/ref&gt; 2026 жылғы 15 наурызда өткен [[Қазақстандағы референдум (2026)|референдум]]да бұл бастама 87,15% дауыс жинап қолдау тапты.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Дауыс бергендердің 87,15 пайызы жаңа Конституцияны қолдады|url=https://qazaqstan.tv/news/224960|author=Асылбек Данияр|website=[[Qazaqstan (телеарна)|Qazaqstan]]|date=2026-03-16|accessdate=2026-07-13}}&lt;/ref&gt; Нәтижесінде екі палаталы парламент ([[Қазақстан Парламентінің Сенаты|Сенат]] пен [[Қазақстан Парламентінің Мәжілісі|Мәжіліс]]) 2026 жылғы 1 шілдеде өз өкілеттігін тоқтатты.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясы 2026 жылғы 1 шілдеде күшіне енеді|url=https://kaz.zakon.kz/quqiq/6078362-azastan-respublikasyny-zhaa-konstitutsiyasy-2026-zhyly-1-shldede-kshne-ened.html|author=Ботагөз Ақиқат|website=[[Zakon.kz]]|date=2026-03-17|accessdate=2026-07-13}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Жаңа Конституция: 1 шілдеден бастап Қазақстанның саяси жүйесі қалай өзгереді?|url=https://qaz.ulysmedia.kz/saraptama/38179-zhana-konstitutsiia-1-shildeden-bastap-kazakstannyn-saiasi-zhuiesi-kalai-ozgeredi/|author=Ақлима Болатқызы|website=Ulysmedia.kz|date=2026-03-18|accessdate=2026-07-13}}&lt;/ref&gt; Сол жылдың 10 сәуірінде Тоқаев сайлаудың тамыз айында өтетінін жариялағанымен, нақты күнін атамады.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Құрылтай сайлауы тамыз айында өтеді – Қасым-Жомарт Тоқаев мерзімін жариялады|url=https://kaz.zakon.kz/kogam-tynysy/6079518-ryltay-saylauy-tamyz-ayynda-ted--asymzhomart-toaev-merzmn-zhariyalady.html|author=Айгерим Тарина|website=[[Zakon.kz]]|date=2026-04-10|accessdate=2026-07-13}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Құрылтай сайлауы тамызда өтеді - Президент|url=https://kaz.tengrinews.kz/kazakhstan_news/kuryiltay-saylauyi-tamyizda-oted-prezident-372964/|website=[[Tengrinews.kz]]|date=2026-04-10|accessdate=2026-07-13}}&lt;/ref&gt; 1 шілдеде жаңа Конституция күшіне енген бойда президент сайлау күнін 23 тамызға белгіледі.&lt;ref name=&quot;election-date-kursiv&quot;&gt;{{Cite web|title=Құрылтай сайлауы 23 тамызда өтетін болды – Тоқаев жарлыққа қол қойды|url=https://kz.kursiv.media/kk/2026-07-01/quryltaj-sajlauy-23-tamyzda-oetetin-boldy-toqaev-zharlyqqa-qol-qojdy/|last=Өстемір|first=Шадияр|website=Kursiv Media Kazakhstan|date=1 July 2026|language=kk|access-date=1 July 2026}}&lt;/ref&gt;

=== «Аманат» және «Әділет» партияларының бірігуі ===
2026 жылғы 12 маусымда [[Аманат (партия)|«Аманат»]] партиясының съезінде партия жаңадан құрылған [[Әділет (партия)|«Әділет»]] партиясына қосылу туралы шешім қабылдады.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Amanat пен «Әділет» партиясы бірікті|url=https://kz.kursiv.media/kk/2026-06-12/amanat-pen-aedilet-partiyasy-birikti/|last=|website=Kursiv.media|date=2026-06-12|language=|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt; 2026 жылғы 
14 маусымда «Әділет» партиясының съезінде бұл шешім мақұлданып, екі партия бір партияға айналды.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=AMANAT «Әділетке» қосылды – партия съезі «қолдап» дауыс берді|url=https://kz.kursiv.media/kk/2026-06-14/zmts-amanat-adiletke-kosyldy/|last=|website=Kursiv.media|date=2026-06-14|language=|access-date=2026-06-14}}&lt;/ref&gt;

=== «Ақ жол», «Ауыл» және ҚХП партиялары басшылығының ауысуы ===
2026 жылғы 13 маусымда «[[Ақ жол (партия)|Ақ жол]]&lt;nowiki/&gt;» партиясының съезінде [[Дәния Мәдиқызы Еспаева|Дәния Еспаева]] партия төрағасы болып сайланды. Ол осы съезде өзінің төраға өкілеттігін тоқтатқанын жариялаған және партияны 2011 жылдан бері басқарып келген [[Азат Тұрлыбекұлы Перуашев|Азат Перуашев]]тің орнына келді.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Дәния Еспаева “Ақ жол “партиясының төрағасы болып тағайындалды|url=https://massaget.kz/news/daniya-espaeva-ak-jol-partiyasyinyin-toragasyi-bolyip-136305/|last=|website=Massaget.kz|date=2026-06-13|language=|access-date=2026-06-29}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=&quot;Ақ жол&quot; партиясының төрағасы Азат Перуашев өз өкілеттігін тоқтататынын жариялады|url=https://kaz.zakon.kz/sayasat/6082570-a-zhol-partiyasyny-traasy-azat-peruashev-z-klettgn-totatatynyn-zhariyalady.html|last=Сатиева|first=Камшат|website=[[Zakon.kz]]|date=2026-06-13|language=|access-date=2026-06-29}}&lt;/ref&gt; 2026 жылғы 23 маусымда өткен «[[Ауыл (партия)|Ауыл]]&lt;nowiki/&gt;» партиясының кезектен тыс съезінде [[Серік Рахметоллаұлы Егізбаев|Серік Егізбаев]] төрағалық өкілеттігін тапсыратынын мәлімдеді. Партияның жаңа төрағасы болып [[Қайрат Қапарұлы Айтуғанов|Қайрат Айтуғанов]] сайланды.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Ауыл партиясының съезінде төраға ауысты|url=https://kz.kursiv.media/kk/2026-06-23/auyl-partiyasynyng-sezinde-toeragha-auysty/|last=Төленді|first=Ақниет|website=Kursiv Media Kazakhstan|date=2026-06-23|language=|access-date=2026-06-29}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Тағы бір депутат партия төрағалығынан кетті|url=https://adyrna.kz/kk/post/1244813|website=Adyrna.kz|date=2026-06-23|language=|access-date=2026-06-29}}&lt;/ref&gt; [[Қазақстан халық партиясы]]ның (ҚХП) кезектен тыс съезі 2026 жылғы 27 маусымда өтті. Съезд барысында [[Ермұхамет Қабиденұлы Ертісбаев|Ермұхамет Ертісбаев]] партия төрағасы өкілеттігінен бас тартты, ал [[Нұрсұлтан Нұрланұлы Шоқанов|Нұрсұлтан Шоқанов]] ҚХП-ның жаңа төрағасы болып сайланды.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Нұрсұлтан Шоқанов Қазақстан Халық партиясының төрағасы болып сайланды|url=https://egemen.kz/article/415945-nursultan-shoqanov-qazaqstan-khalyq-partiyasynynh-toraghasy-bolyp-saylandy|last=Мұқаев|first=Шыңғыс|website=[[Егемен Қазақстан]]|date=2026-06-27|language=|access-date=2026-06-29}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Ермұхамет Ертісбаев қызметінен кетті|url=https://kaz.tengrinews.kz/kazakhstan_news/ermuhamet-ertsbaev-kyizmetnen-kett-376744/|last=|website=[[Tengrinews.kz]]|date=2026-06-27|language=|access-date=2026-06-29}}&lt;/ref&gt;

== Сайлау науқаны ==
=== «Әділет» ===
2026 жылғы 10 шілдеде «Әділет» партиясының III съезі өтті. Съезде партияның саяси кеңесі мүшелері сайлауалды бағдарламасын таныстырды. Олар цифрлық мемлекетті дамыту, өңірлерді дамыту, әділетті экономиканы қалыптастыру, әлеуметтік саясат, адами капиталды дамыту, мәдениет саласы және экология мәселелерін көтеріп, ұсыныстар айтты. Партия төрағасы Айбек Дәдебай партияның сайлауалды бағдарламасы ауқымды сараптамалық және қоғамдық жұмыстың нәтижесі екенін атап өтті.

Съезд соңында 186 кандидаттан тұратын ауқымды партиялық тізім ұсынылды. Оның құрамына ғылым, білім, бизнес, өнеркәсіп, цифрлық сала, мәдениет, спорт және азаматтық қоғам өкілдері енген. Тізімнің ішінде партия төрағасы [[Айбек Арқабайұлы Дәдебай|Айбек Дәдебай]], президент әкімшілігі басшысының бірінші орынбасары [[Ерлан Тынымбайұлы Қарин|Ерлан Қарин]], кәсіпкер [[Шахмұрат Мүтәліп]] пен Андрей Лаврентьев, президент [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Тоқаевтың]] жиені Дана Медеуова, парламенттің экс-депутаттары, бұрынғы «Аманат» партиясының басшылық құрамы бар.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=«Әділет» партиясы Сайлауалды бағдарламасы мен Құрылтай депутаттығына кандидаттардың партиялық тізімін бекітті|url=https://adilet-partiyasy.kz/kz/news/partiya-adilet-utverdila-predvybornuyu-programmu-i-partiynyy|last=|website=[[Әділет (партия)|«Әділет»]] партиясының ресми сайты|date=2026-07-10|language=|access-date=2026-07-17}}&lt;/ref&gt;

=== «Ақ жол» ===
2026 жыл 5 шілдеде «Ақ жол» партиясының сайлауалды съезі өтіп, онда Құрылтай сайлауына қатысу мәселелері қаралды. Партия төрағасы [[Дәния Мәдиқызы Еспаева|Дания Еспаева]] «Өзгерістер қажет» атты сайлауалды бағдарламасын таныстырды. Оның айтуынша, құжатта тәуелсіздік пен ұлттық мүддені қорғаудан бастап, парламентаризмді нығайту, кәсіпкерлікті қолдау, жемқорлықпен күрес, адами капиталды, заманауи технологиялар мен еркін нарықтық экономиканы дамытуға дейінгі басым бағыттар қамтылған.

Съезд Құрылтай депутаттығына кандидаттардың партиялық тізімін бекітті. Оған барлық өңірдегі отандық кәсіпкерліктің, сарапшылар қауымдастығы мен қоғамдық қызметтің түрлі салаларының өкілдерінен құралған 63 кандидат енгізілген.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=«Ақ жол» демократиялық партиясы сайлауалды бағдарламасы мен Құрылтай депутаттығына кандидаттар тізімін бекітті|url=https://akzhol.kz/kk/blog/a-zhol-demokratiial-partiias-sajlauald-badarlamas-men-rltaj-deputattna-kandidattar-tzmn-bektt|last=|website=[[Ақ жол (партия)|«Ақ жол»]] партиясының ресми сайты|date=2026-07-05|language=|access-date=2026-07-19}}&lt;/ref&gt;

=== «Ауыл» ===
2026 жыл 6 шілдеде өткен «Ауыл» партиясының кезектен тыс XXVI съезінде партия Құрылтай депутаттығына ұсынылатын кандидаттардың тізімін бекітті. Партия атынан Құрылтай депутаттығына 69 кандидат ұсынылды.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=«“Ауыл”партиясы Құрылтай депутаттығына 69 кандидат ұсынды|url=https://baq.kz/auylpartiyasy-quryltay-deputattygyna-69-kandidat-usyndy-320033857/|last=|website=[[Ақ жол (партия)|«Ақ жол»]] партиясының ресми сайты|date=2026-07-06|language=|access-date=2026-07-19}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

{{Қазақстан сайлаулары}}
[[Санат:Қасым-Жомарт Тоқаевтың президенттігі]]
[[Санат:Қазақстандағы парламенттік сайлау]]
[[Санат:Қазақстандағы 2026 жыл]]
[[Санат:Азиядағы 2026 жылғы сайлау]]
[[Санат:Азиядағы 2026 жылғы тамыз]]
[[Санат:23 тамыздағы оқиғалар]]
[[Санат:Қазақстан Құрылтайы]]</text>
      <sha1>t18iyht3a0o5gqhmk3hrpd54lie33s3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631652</id>
      <parentid>3631651</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T21:10:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Casserium</username>
        <id>68287</id>
      </contributor>
      <comment>/* «Ауыл» */</comment>
      <origin>3631652</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17568" sha1="3ru3jwtv4r6f1v8irql6lt357dx5xig" xml:space="preserve">'''І шақырылымдағы [[Қазақстан Құрылтайы|Құрылтай]] сайлауы''' 2026 жылдың 23 тамызына жоспарланған. Дауыс беру барысында бес жылдық өкілеттік мерзіміне [[Қазақстан|Қазақстан Республикасы]]ның жаңа бір палаталы заң шығарушы органы — Құрылтайдың 145 депутаты сайланады.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=5 жылға 145 депутат. Парламентте Құрылтай туралы заңды қабылдады|url=https://kaz.tengrinews.kz/kazakhstan_news/5-jyilga-145-deputat-parlamentte-kuryiltay-turalyi-zandyi-374715/|website=[[Tengrinews.kz]]|date=2026-06-20|accessdate=2026-07-13}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Құрылтай һәм 145 депутат|url=https://juzmedia.kz/news/3586-ku-ryltai-h-m-145-deputat/|website=Juzmedia.kz|date=2026-01-20|accessdate=2026-07-13}}&lt;/ref&gt;

Бұл сайлау 1991 жылдан бері Қазақстанда өтетін оныншы парламенттік сайлау әрі [[Қазақстандағы референдум (2026)|2026 жылғы конституциялық референдум]]да қабылданған Қазақстанның жаңа Конституциясына сәйкес құрылған Құрылтайға алғашқы сайлау болмақ. Конституциялық өзгерістер 2026 жылғы 1 шілдеде күшіне енгеннен кейін Құрылтай Қазақстан Республикасының екі палаталы [[Қазақстан Республикасының Парламенті|Парламентінің]] орнын басады.

== Алғышарттары ==
2025 жылғы 8 қыркүйекте [[Қазақстан]] [[Қазақстан Республикасының Президенті|президенті]] [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] халыққа жолдауында Парламент Сенаты өзінің жоғарғы палата ретіндегі миссиясын толық орындағанын мәлімдеп, [[Бір палаталы парламент|бір палаталы]] [[Бір палаталы парламент|парламент]]ке көшуді ұсынды.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Елімізде бір палаталы парламент құрылады -Тоқаев|url=https://kaz.tengrinews.kz/news/br-palatalyi-parlament-kuru-turalyi-bastama-kotergm-keled-368791/|last=Калиева|first=Айжан|website=[[Tengrinews.kz]]|date=2025-09-08|language=|access-date=2026-01-24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Бір палаталы парламент: халыққа жақындай ма, әлде Ақордаға тәуелді бола ма?|url=https://www.azattyq.org/a/bir-palataly-parlament-halyqqa-zhaqyndai-ma-alde-bilikke-taueldi-bola-ma/33525395.html|website=[[Азаттық радиосы]]|date=2025-09-09|accessdate=2026-07-13}}&lt;/ref&gt; 2026 жылғы 15 наурызда өткен [[Қазақстандағы референдум (2026)|референдум]]да бұл бастама 87,15% дауыс жинап қолдау тапты.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Дауыс бергендердің 87,15 пайызы жаңа Конституцияны қолдады|url=https://qazaqstan.tv/news/224960|author=Асылбек Данияр|website=[[Qazaqstan (телеарна)|Qazaqstan]]|date=2026-03-16|accessdate=2026-07-13}}&lt;/ref&gt; Нәтижесінде екі палаталы парламент ([[Қазақстан Парламентінің Сенаты|Сенат]] пен [[Қазақстан Парламентінің Мәжілісі|Мәжіліс]]) 2026 жылғы 1 шілдеде өз өкілеттігін тоқтатты.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясы 2026 жылғы 1 шілдеде күшіне енеді|url=https://kaz.zakon.kz/quqiq/6078362-azastan-respublikasyny-zhaa-konstitutsiyasy-2026-zhyly-1-shldede-kshne-ened.html|author=Ботагөз Ақиқат|website=[[Zakon.kz]]|date=2026-03-17|accessdate=2026-07-13}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Жаңа Конституция: 1 шілдеден бастап Қазақстанның саяси жүйесі қалай өзгереді?|url=https://qaz.ulysmedia.kz/saraptama/38179-zhana-konstitutsiia-1-shildeden-bastap-kazakstannyn-saiasi-zhuiesi-kalai-ozgeredi/|author=Ақлима Болатқызы|website=Ulysmedia.kz|date=2026-03-18|accessdate=2026-07-13}}&lt;/ref&gt; Сол жылдың 10 сәуірінде Тоқаев сайлаудың тамыз айында өтетінін жариялағанымен, нақты күнін атамады.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Құрылтай сайлауы тамыз айында өтеді – Қасым-Жомарт Тоқаев мерзімін жариялады|url=https://kaz.zakon.kz/kogam-tynysy/6079518-ryltay-saylauy-tamyz-ayynda-ted--asymzhomart-toaev-merzmn-zhariyalady.html|author=Айгерим Тарина|website=[[Zakon.kz]]|date=2026-04-10|accessdate=2026-07-13}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Құрылтай сайлауы тамызда өтеді - Президент|url=https://kaz.tengrinews.kz/kazakhstan_news/kuryiltay-saylauyi-tamyizda-oted-prezident-372964/|website=[[Tengrinews.kz]]|date=2026-04-10|accessdate=2026-07-13}}&lt;/ref&gt; 1 шілдеде жаңа Конституция күшіне енген бойда президент сайлау күнін 23 тамызға белгіледі.&lt;ref name=&quot;election-date-kursiv&quot;&gt;{{Cite web|title=Құрылтай сайлауы 23 тамызда өтетін болды – Тоқаев жарлыққа қол қойды|url=https://kz.kursiv.media/kk/2026-07-01/quryltaj-sajlauy-23-tamyzda-oetetin-boldy-toqaev-zharlyqqa-qol-qojdy/|last=Өстемір|first=Шадияр|website=Kursiv Media Kazakhstan|date=1 July 2026|language=kk|access-date=1 July 2026}}&lt;/ref&gt;

=== «Аманат» және «Әділет» партияларының бірігуі ===
2026 жылғы 12 маусымда [[Аманат (партия)|«Аманат»]] партиясының съезінде партия жаңадан құрылған [[Әділет (партия)|«Әділет»]] партиясына қосылу туралы шешім қабылдады.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Amanat пен «Әділет» партиясы бірікті|url=https://kz.kursiv.media/kk/2026-06-12/amanat-pen-aedilet-partiyasy-birikti/|last=|website=Kursiv.media|date=2026-06-12|language=|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt; 2026 жылғы 
14 маусымда «Әділет» партиясының съезінде бұл шешім мақұлданып, екі партия бір партияға айналды.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=AMANAT «Әділетке» қосылды – партия съезі «қолдап» дауыс берді|url=https://kz.kursiv.media/kk/2026-06-14/zmts-amanat-adiletke-kosyldy/|last=|website=Kursiv.media|date=2026-06-14|language=|access-date=2026-06-14}}&lt;/ref&gt;

=== «Ақ жол», «Ауыл» және ҚХП партиялары басшылығының ауысуы ===
2026 жылғы 13 маусымда «[[Ақ жол (партия)|Ақ жол]]&lt;nowiki/&gt;» партиясының съезінде [[Дәния Мәдиқызы Еспаева|Дәния Еспаева]] партия төрағасы болып сайланды. Ол осы съезде өзінің төраға өкілеттігін тоқтатқанын жариялаған және партияны 2011 жылдан бері басқарып келген [[Азат Тұрлыбекұлы Перуашев|Азат Перуашев]]тің орнына келді.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Дәния Еспаева “Ақ жол “партиясының төрағасы болып тағайындалды|url=https://massaget.kz/news/daniya-espaeva-ak-jol-partiyasyinyin-toragasyi-bolyip-136305/|last=|website=Massaget.kz|date=2026-06-13|language=|access-date=2026-06-29}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=&quot;Ақ жол&quot; партиясының төрағасы Азат Перуашев өз өкілеттігін тоқтататынын жариялады|url=https://kaz.zakon.kz/sayasat/6082570-a-zhol-partiyasyny-traasy-azat-peruashev-z-klettgn-totatatynyn-zhariyalady.html|last=Сатиева|first=Камшат|website=[[Zakon.kz]]|date=2026-06-13|language=|access-date=2026-06-29}}&lt;/ref&gt; 2026 жылғы 23 маусымда өткен «[[Ауыл (партия)|Ауыл]]&lt;nowiki/&gt;» партиясының кезектен тыс съезінде [[Серік Рахметоллаұлы Егізбаев|Серік Егізбаев]] төрағалық өкілеттігін тапсыратынын мәлімдеді. Партияның жаңа төрағасы болып [[Қайрат Қапарұлы Айтуғанов|Қайрат Айтуғанов]] сайланды.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Ауыл партиясының съезінде төраға ауысты|url=https://kz.kursiv.media/kk/2026-06-23/auyl-partiyasynyng-sezinde-toeragha-auysty/|last=Төленді|first=Ақниет|website=Kursiv Media Kazakhstan|date=2026-06-23|language=|access-date=2026-06-29}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Тағы бір депутат партия төрағалығынан кетті|url=https://adyrna.kz/kk/post/1244813|website=Adyrna.kz|date=2026-06-23|language=|access-date=2026-06-29}}&lt;/ref&gt; [[Қазақстан халық партиясы]]ның (ҚХП) кезектен тыс съезі 2026 жылғы 27 маусымда өтті. Съезд барысында [[Ермұхамет Қабиденұлы Ертісбаев|Ермұхамет Ертісбаев]] партия төрағасы өкілеттігінен бас тартты, ал [[Нұрсұлтан Нұрланұлы Шоқанов|Нұрсұлтан Шоқанов]] ҚХП-ның жаңа төрағасы болып сайланды.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Нұрсұлтан Шоқанов Қазақстан Халық партиясының төрағасы болып сайланды|url=https://egemen.kz/article/415945-nursultan-shoqanov-qazaqstan-khalyq-partiyasynynh-toraghasy-bolyp-saylandy|last=Мұқаев|first=Шыңғыс|website=[[Егемен Қазақстан]]|date=2026-06-27|language=|access-date=2026-06-29}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Ермұхамет Ертісбаев қызметінен кетті|url=https://kaz.tengrinews.kz/kazakhstan_news/ermuhamet-ertsbaev-kyizmetnen-kett-376744/|last=|website=[[Tengrinews.kz]]|date=2026-06-27|language=|access-date=2026-06-29}}&lt;/ref&gt;

== Сайлау науқаны ==
=== «Әділет» ===
2026 жылғы 10 шілдеде «Әділет» партиясының III съезі өтті. Съезде партияның саяси кеңесі мүшелері сайлауалды бағдарламасын таныстырды. Олар цифрлық мемлекетті дамыту, өңірлерді дамыту, әділетті экономиканы қалыптастыру, әлеуметтік саясат, адами капиталды дамыту, мәдениет саласы және экология мәселелерін көтеріп, ұсыныстар айтты. Партия төрағасы Айбек Дәдебай партияның сайлауалды бағдарламасы ауқымды сараптамалық және қоғамдық жұмыстың нәтижесі екенін атап өтті.

Съезд соңында 186 кандидаттан тұратын ауқымды партиялық тізім ұсынылды. Оның құрамына ғылым, білім, бизнес, өнеркәсіп, цифрлық сала, мәдениет, спорт және азаматтық қоғам өкілдері енген. Тізімнің ішінде партия төрағасы [[Айбек Арқабайұлы Дәдебай|Айбек Дәдебай]], президент әкімшілігі басшысының бірінші орынбасары [[Ерлан Тынымбайұлы Қарин|Ерлан Қарин]], кәсіпкер [[Шахмұрат Мүтәліп]] пен Андрей Лаврентьев, президент [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Тоқаевтың]] жиені Дана Медеуова, парламенттің экс-депутаттары, бұрынғы «Аманат» партиясының басшылық құрамы бар.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=«Әділет» партиясы Сайлауалды бағдарламасы мен Құрылтай депутаттығына кандидаттардың партиялық тізімін бекітті|url=https://adilet-partiyasy.kz/kz/news/partiya-adilet-utverdila-predvybornuyu-programmu-i-partiynyy|last=|website=[[Әділет (партия)|«Әділет»]] партиясының ресми сайты|date=2026-07-10|language=|access-date=2026-07-17}}&lt;/ref&gt;

=== «Ақ жол» ===
2026 жыл 5 шілдеде «Ақ жол» партиясының сайлауалды съезі өтіп, онда Құрылтай сайлауына қатысу мәселелері қаралды. Партия төрағасы [[Дәния Мәдиқызы Еспаева|Дания Еспаева]] «Өзгерістер қажет» атты сайлауалды бағдарламасын таныстырды. Оның айтуынша, құжатта тәуелсіздік пен ұлттық мүддені қорғаудан бастап, парламентаризмді нығайту, кәсіпкерлікті қолдау, жемқорлықпен күрес, адами капиталды, заманауи технологиялар мен еркін нарықтық экономиканы дамытуға дейінгі басым бағыттар қамтылған.

Съезд Құрылтай депутаттығына кандидаттардың партиялық тізімін бекітті. Оған барлық өңірдегі отандық кәсіпкерліктің, сарапшылар қауымдастығы мен қоғамдық қызметтің түрлі салаларының өкілдерінен құралған 63 кандидат енгізілген.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=«Ақ жол» демократиялық партиясы сайлауалды бағдарламасы мен Құрылтай депутаттығына кандидаттар тізімін бекітті|url=https://akzhol.kz/kk/blog/a-zhol-demokratiial-partiias-sajlauald-badarlamas-men-rltaj-deputattna-kandidattar-tzmn-bektt|last=|website=[[Ақ жол (партия)|«Ақ жол»]] партиясының ресми сайты|date=2026-07-05|language=|access-date=2026-07-19}}&lt;/ref&gt;

=== «Ауыл» ===
2026 жыл 6 шілдеде өткен «Ауыл» партиясының кезектен тыс XXVI съезінде партия Құрылтай сайлауына қатысатын кандидаттар тізімін бекітті. Партия атынан үміткерлер қатарына 69 адам енген, оның 29%-ы — әйел. Партияның сайлауалды бағдарламасы 4 негізгі бөлім мен өңірлерді дамытуды көздейтін 7 бағыттан тұрады. Негізінен азық-түлік қауіпсіздігі, инфрақұрылым, әлеуметтік саясат, білім-ғылым, экология, отбасылық құндылықтарға басымдық берілген. «Ауыл» партиясы төрағасының бірінші орынбасары [[Серік Рахметоллаұлы Егізбаев|Серік Егізбаев]] әрбір үшінші қазақстандық ауылдық жерде тұратынын, сондықтан жаңа жұмыс орындарын ашу, мемлекет тарапынан ауыл шаруашылығы саласын қолдау мәселелерін сайлауалды бағдарламасында қарастыратынын, Құрылтайға өтіп жатса, партияның бағыты сол болатынын айтты.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=«Ауыл» партиясы Құрылтай сайлауына кандидаттар тізімін бекітті|url=https://qazaqstan.tv/news/229135|last=|website=[[Qazaqstan (телеарна)|«Qazaqstan»]] телеарнасының ресми сайты|date=2026-07-06|language=|access-date=2026-07-19}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

{{Қазақстан сайлаулары}}
[[Санат:Қасым-Жомарт Тоқаевтың президенттігі]]
[[Санат:Қазақстандағы парламенттік сайлау]]
[[Санат:Қазақстандағы 2026 жыл]]
[[Санат:Азиядағы 2026 жылғы сайлау]]
[[Санат:Азиядағы 2026 жылғы тамыз]]
[[Санат:23 тамыздағы оқиғалар]]
[[Санат:Қазақстан Құрылтайы]]</text>
      <sha1>3ru3jwtv4r6f1v8irql6lt357dx5xig</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Сергей Фёдорович Корецкий</title>
    <ns>0</ns>
    <id>783507</id>
    <revision>
      <id>3631517</id>
      <parentid>3630729</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T14:06:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>/* Дереккөздер */</comment>
      <origin>3631517</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5756" sha1="1oyw6x7ibddupywtschilseonz37tqx" xml:space="preserve">{{Мемлекеттік қайраткер
 | түс                  = министр
 | Қазақша есімі        = Сергей Корецкий
 | Шынайы есімі         = {{lang-uk|Сергій Корецький}}
 | Суреті               = Корецький Сергій.webp
 | Сурет ені            = 
 | Атауы                = Корецкий, 2025 жыл
 | Титулы               = 20-[[Украина премьер-министрі]]
 | Ту                   = Flag of Ukraine.svg
 | Ту2                  = Lesser Coat of Arms of Ukraine.svg
 | Басқара бастады      = 16 шілде 2026 жылдан бері
 | Басқаруын аяқтады    = 
 | Президент            = [[Владимир Александрович Зеленский|Владимир Зеленский]]
 | Ізашары              = [[Юлия Анатольевна Свириденко|Юлия Свириденко]]
 | Ізбасары             = 
 | Титулы_2             = [[Нафтогаз Украина]]ның төрағасы
 | Ту_2                 = Naftogaz Group EN.png
 | Ту2_2                = Naftogaz Group EN.png
 | Басқара бастады_2    = 14 мамыр 2025
 | Басқаруын аяқтады_2  = 16 шілде 2026
 | Туған күні         = 14.3.1978
 | Туған жері         = {{туғанжері|Луцк|Луцкіде}}, [[Волынь облысы]], [[Украин Кеңестік Социалистік Республикасы|Украин КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]
 | Қайтыс болған күні   = 
 | Қайтыс болған жері   = 
 | Жерленді             = 
 | Діні                 = 
 | Әкесі                = 
 | Анасы                = 
 | Білімі               = {{ublist
  |[[Луцк ұлттық техникалық университеті]]
  |[[Ивано-Франковск мұнай және газ ұлттық техникалық университеті]]
  |[[«Киев-Могила академиясы» ұлттық университеті]]
}}
 | Ғылыми деңгейі       = 
 | Партиясы             = 
 | Жұбайы               = 
 | Балалары             = 
 | Мамандығы            = {{hlist|Саясаткер|кәсіпкер|менеджер}}
 | Қолтаңбасы           = 
 | Сайты                = 
 | Commons              = Serhii Koretskyi
 | Марапаттары          = 
}}
'''Сергей Фёдорович Корецкий''' ({{lang-uk|Сергій Федорович Корецький}}; [[14 наурыз]] [[1978 жыл|1978]], [[Луцк]]) — [[украина]]лық мемлекеттік қайраткер және кәсіпкер, 2026 жылғы шілдеден бергі [[Украина премьер-министрі]]. Бұрын Корецкий [[Украиналық Нафтогаз]]ға басшылық еткен.

== Өмірбаяны ==
=== Білімі ===
Корецкий [[Луцк ұлттық техникалық университеті]]нде «автомобильдер және автомобиль шаруашылығы» (2001) және «кәсіпкерлік экономикасы» (2005) мамандықтары бойынша білім алды және [[Ивано-Франковск мұнай және газ ұлттық техникалық университеті]]нде «мұнай және газ өндірісін» оқыды.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://biz.nv.ua/ukr/markets/direktor-ukrnafti-koreckiy-stav-golovoyu-pravlinnya-naftogazu-nv-biznes-diznavsya-podrobici-50510017.html |title=Директор Укрнафти Корецький став головою правління Нафтогазу — NV Бізнес дізнався подробиці |publisher=NV |date=2025-04-29 |accessdate=2025-05-19 |language=uk}}&lt;/ref&gt; 2019 жылы ол [[Киев-Могила академиясы]]ның {{iw|Киев-Могила бизнес-мектебі|бизнес-мектебіндегі|uk|Києво-Могилянська бізнес-школа}} Executive MBA бағдарламасын бітірді.

=== Кәсіпкерлік мансабы ===
Корецкий 2025 жылғы 14 мамырдан 2026 жылғы 16 шілдеге дейін [[Нафтогаз Украина]]ның төрағасы болды.

=== Украина премьер-министрі ===
[[Верховна Рада]]ның 289 депутаты Корецкийді [[Украина премьер-министрі]] лауазымына тағайындады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.radiosvoboda.org/a/news-koretskyy-rada-pryznachennya-premyer/33804789.html |title=Рада підтримала призначення Корецького прем’єром |publisher=[[Азаттық радиосы]] |date=2026-07-16 |accessdate=2026-07-17}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{Украина премьер-министрлері}}
{{DEFAULTSORT:Корецкий, Сергей Фёдорович}}
[[Санат:Ивано-Франковск мұнай және газ ұлттық техникалық университеті түлектері]]
[[Санат:Киев-Могила бизнес-мектебі түлектері]]
[[Санат:Украина саясаткерлері]]
[[Санат:Украина кәсіпкерлері]]
[[Санат:Украина премьер-министрлері]]
[[Санат:XXI ғасырдағы Еуропа билеушілері]]</text>
      <sha1>1oyw6x7ibddupywtschilseonz37tqx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631518</id>
      <parentid>3631517</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T14:06:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>«[[Санат:Қазіргі мемлекет басшылары|Қазіргі мемлекет басшылары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)</comment>
      <origin>3631518</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5822" sha1="gm7gysx666f1u4klaqtgazibnry4jv8" xml:space="preserve">{{Мемлекеттік қайраткер
 | түс                  = министр
 | Қазақша есімі        = Сергей Корецкий
 | Шынайы есімі         = {{lang-uk|Сергій Корецький}}
 | Суреті               = Корецький Сергій.webp
 | Сурет ені            = 
 | Атауы                = Корецкий, 2025 жыл
 | Титулы               = 20-[[Украина премьер-министрі]]
 | Ту                   = Flag of Ukraine.svg
 | Ту2                  = Lesser Coat of Arms of Ukraine.svg
 | Басқара бастады      = 16 шілде 2026 жылдан бері
 | Басқаруын аяқтады    = 
 | Президент            = [[Владимир Александрович Зеленский|Владимир Зеленский]]
 | Ізашары              = [[Юлия Анатольевна Свириденко|Юлия Свириденко]]
 | Ізбасары             = 
 | Титулы_2             = [[Нафтогаз Украина]]ның төрағасы
 | Ту_2                 = Naftogaz Group EN.png
 | Ту2_2                = Naftogaz Group EN.png
 | Басқара бастады_2    = 14 мамыр 2025
 | Басқаруын аяқтады_2  = 16 шілде 2026
 | Туған күні         = 14.3.1978
 | Туған жері         = {{туғанжері|Луцк|Луцкіде}}, [[Волынь облысы]], [[Украин Кеңестік Социалистік Республикасы|Украин КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]
 | Қайтыс болған күні   = 
 | Қайтыс болған жері   = 
 | Жерленді             = 
 | Діні                 = 
 | Әкесі                = 
 | Анасы                = 
 | Білімі               = {{ublist
  |[[Луцк ұлттық техникалық университеті]]
  |[[Ивано-Франковск мұнай және газ ұлттық техникалық университеті]]
  |[[«Киев-Могила академиясы» ұлттық университеті]]
}}
 | Ғылыми деңгейі       = 
 | Партиясы             = 
 | Жұбайы               = 
 | Балалары             = 
 | Мамандығы            = {{hlist|Саясаткер|кәсіпкер|менеджер}}
 | Қолтаңбасы           = 
 | Сайты                = 
 | Commons              = Serhii Koretskyi
 | Марапаттары          = 
}}
'''Сергей Фёдорович Корецкий''' ({{lang-uk|Сергій Федорович Корецький}}; [[14 наурыз]] [[1978 жыл|1978]], [[Луцк]]) — [[украина]]лық мемлекеттік қайраткер және кәсіпкер, 2026 жылғы шілдеден бергі [[Украина премьер-министрі]]. Бұрын Корецкий [[Украиналық Нафтогаз]]ға басшылық еткен.

== Өмірбаяны ==
=== Білімі ===
Корецкий [[Луцк ұлттық техникалық университеті]]нде «автомобильдер және автомобиль шаруашылығы» (2001) және «кәсіпкерлік экономикасы» (2005) мамандықтары бойынша білім алды және [[Ивано-Франковск мұнай және газ ұлттық техникалық университеті]]нде «мұнай және газ өндірісін» оқыды.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://biz.nv.ua/ukr/markets/direktor-ukrnafti-koreckiy-stav-golovoyu-pravlinnya-naftogazu-nv-biznes-diznavsya-podrobici-50510017.html |title=Директор Укрнафти Корецький став головою правління Нафтогазу — NV Бізнес дізнався подробиці |publisher=NV |date=2025-04-29 |accessdate=2025-05-19 |language=uk}}&lt;/ref&gt; 2019 жылы ол [[Киев-Могила академиясы]]ның {{iw|Киев-Могила бизнес-мектебі|бизнес-мектебіндегі|uk|Києво-Могилянська бізнес-школа}} Executive MBA бағдарламасын бітірді.

=== Кәсіпкерлік мансабы ===
Корецкий 2025 жылғы 14 мамырдан 2026 жылғы 16 шілдеге дейін [[Нафтогаз Украина]]ның төрағасы болды.

=== Украина премьер-министрі ===
[[Верховна Рада]]ның 289 депутаты Корецкийді [[Украина премьер-министрі]] лауазымына тағайындады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.radiosvoboda.org/a/news-koretskyy-rada-pryznachennya-premyer/33804789.html |title=Рада підтримала призначення Корецького прем’єром |publisher=[[Азаттық радиосы]] |date=2026-07-16 |accessdate=2026-07-17}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{Украина премьер-министрлері}}
{{DEFAULTSORT:Корецкий, Сергей Фёдорович}}
[[Санат:Ивано-Франковск мұнай және газ ұлттық техникалық университеті түлектері]]
[[Санат:Киев-Могила бизнес-мектебі түлектері]]
[[Санат:Украина саясаткерлері]]
[[Санат:Украина кәсіпкерлері]]
[[Санат:Украина премьер-министрлері]]
[[Санат:XXI ғасырдағы Еуропа билеушілері]]
[[Санат:Қазіргі мемлекет басшылары]]</text>
      <sha1>gm7gysx666f1u4klaqtgazibnry4jv8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Есет Берікұлы Байкен</title>
    <ns>0</ns>
    <id>783585</id>
    <revision>
      <id>3631820</id>
      <parentid>3631285</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T09:13:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Айдос Сақбергенұлы</username>
        <id>161526</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3631820</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7303" sha1="jsprcgvldcep7cj9qcu9k1ad9v5gnct" xml:space="preserve">{{Мемлекеттік қайраткер
| Қазақша есімі        = Есет Берікұлы Байкен
| Суреті               = Eset Baiken (2026-07-17) (cropped).jpg
| Атауы                = Байкен, 2026 жыл

| Титулы               = [[Ұлытау облысы]]ның 3-[[Қазақстан облыстары әкімдерінің тізімі#Ұлытау облысы|әкімі]]
| Ту                   = Flag of Kazakhstan.svg 
| Ту2                  = Coat of arms of Ulytau Region.svg
| Басқара бастады      = 17 шілде 2026 жылдан бастап
| Басқаруын аяқтады    = 
| Президент            = [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]]
| Ізашары              = [[Дастан Адайұлы Рыспеков|Дастан Рыспеков]]
| Ізбасары             = 

| Титулы_2             = [[Астана]] қаласы әкімінің орынбасары 
| Ту_2                 = Flag of Kazakhstan.svg 
| Ту2_2                = Emblem of Astana (latin).svg
| Басқара бастады_2    = ақпан 2022
| Басқаруын аяқтады_2  = шілде 2026
| Президент_2          = [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]]
| тақырыпша1_2         = Әкімі
| мәтін1_2             = [[Алтай Сейдірұлы Көлгінов|Алтай Көлгінов]]&lt;br&gt;[[Жеңіс Махмұдұлы Қасымбек|Жеңіс Қасымбек]]

| Туған күні         = 23.10.1986
| Туған жері         = [[Баршын (ауыл)|Баршын]], {{туғанжері|Нұра ауданы (Қарағанды облысы){{!}}Нұра ауданы|Нұра ауданында}}, [[Қарағанды облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]
| Қайтыс болған күні   = 
| Қайтыс болған жері   = 
| Жерленді             = 
| Діні                 = 
| Анасы                =
| Жұбайы               = 
| Балалары             = 3&lt;ref name=&quot;prg.kz&quot; /&gt;
| Партиясы             = 
| Білімі               = [[Қазақ гуманитарлық заң университеті]] (2008)&lt;br /&gt; [[Академик Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды университеті|Е.А.Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университеті]] (2010)
| Мамандығы            = заңгер, экономист
| Қолтаңбасы           = 
| Сайты                = 
| Commons              = 
| Марапаттары          = 
}}
'''Есет Берікұлы Байкен''' ([[23 қазан]] [[1986 жыл]], [[Баршын (ауыл)|Баршын]], [[Нұра ауданы (Қарағанды облысы)|Нұра ауданы]], [[Қарағанды облысы]]) — қазақстандық саясаткер, заңгер және экономист, 2026 жылдан бастап [[Ұлытау облысы]]ның әкімі.

== Өмірбаяны ==
Есет Байкен 1986 жылы [[Қарағанды облысы]]ның [[Нұра ауданы (Қарағанды облысы)|Нұра ауданында]] дүниеге келген.

2005 жылы [[Қазақ гуманитарлық заң университеті|ҚазГЗУ]] Гуманитарлық заң колледжін, 2008 жылы [[Қазақ гуманитарлық заң университеті]]н, 2010 жылы [[Академик Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды университеті|Е.А.Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университетін]] бітірген. Мамандығы бойынша — заңгер және экономист.&lt;ref name=&quot;prg.kz&quot;&gt;[https://prg.kz/document/?doc_id=32990876 Байкен Есет Берикулы (персональная справка)]&lt;/ref&gt;

Еңбек жолын 2008 жылы [[Астана]] қаласының Экономика және бюджеттік жоспарлау басқармасының инвестициялық саясат және жоспарлау бөлімінің жетекші маманы бастаған. 2009–2010 жылдары аталған басқарманың инвестициялық саясат және жоспарлау бөлімінің бас маманы, құқықтық қамтамасыз ету және сатып алу бөлімінің бас маманы болған.

2010–2016 жылдары Астана қаласы әкімінің аппаратында жұмысын жалғастырып, әлеуметтік-мәдени сала бөлімінің бас маманы, әкімнің бас инспекторы, әкім аппаратының ұйымдастыру-инспекторлық бөлімінің басшысы болып жұмыс істеген.

2016–2019 жылдары [[Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі|Президент Әкімшілігі]] басшысы хатшылығының сарапшысы, Президент Әкімшілігінің Мемлекеттік бақылау және аумақтық-ұйымдастыру жұмысы бөлімінің мемлекеттік инспекторы болған.

2019 жылы [[Қарағанды облысы]]ның [[Нұра ауданы (Қарағанды облысы)|Нұра ауданын]] басқарды.

2019–2020 жылдары Нұр-Сұлтан қаласы әкімі аппараты басшысының орынбасары, әкім аппаратының басшысы, 2020–2022 жылдары Нұр-Сұлтан қаласы [[Сарыарқа ауданы]]ның әкімі, 2022–2026 жылдары Нұр-Сұлтан (кейін Астана) қаласы әкімінің орынбасары болып қызмет атқарды.&lt;ref&gt;[https://baq.kz/persons_directory/bayken-eset-berik-ly-/ Анықтама. Байкен Есет Берікұлы]&lt;/ref&gt;

2026 жылғы 17 шілдеден бастап ол — [[Ұлытау облысы]]ның әкімі.&lt;ref&gt;[https://www.akorda.kz/kz/eb-baykendi-tagayyndau-turaly-1765450 Е.Б. Байкенді тағайындау туралы]&lt;/ref&gt;

== Отбасылық жағдайы ==
Байкен үйленген, үш баласы бар.&lt;ref name=&quot;prg.kz&quot; /&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Қазақстан облыс әкімдері}}

{{DEFAULTSORT:Байкен, Есет Берікұлы}}
[[Санат:Қазақ гуманитарлық заң университеті түлектері]]
[[Санат:Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университеті түлектері]]
[[Санат:Ұлытау облысының әкімдері]]</text>
      <sha1>jsprcgvldcep7cj9qcu9k1ad9v5gnct</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Украина Министрлер Кабинеті</title>
    <ns>0</ns>
    <id>783588</id>
    <revision>
      <id>3631568</id>
      <parentid>3631060</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T15:30:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <origin>3631568</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12981" sha1="hbhamdqopo4flyb20igowm1qzpuvqkj" xml:space="preserve">{{Мемлекеттік орган
 |атауы                 = Украина Министрлер Кабинеті
 |қысқартылған атауы    = 
 |шынайы атауы   = {{lang|uk|Кабінет Міністрів України}}
 |шынайы атауы1  = 
 |шынайы атауы2  = 
 |мемлекет       = {{байрақ|Украина}}
 |құзыреті       = 
 |құзерет_тақырып_мәтіні = 
 |эмблема                = Cabinet of Ministers of Ukraine.svg
 |эмблеманың ені         = 
 |эмблеманың тақырыбы    = 
 |мөрі              = 
 |мөрдің ені        = 
 |мөрдің тақырыбы   = 
 |сурет             = 
 |сурет ені         = 
 |сурет тақырыбы    = 
 |құрылған жылы     = {{ublist
  |{{nowrap|28 маусым 1917 (бастапқысы)}}
  |18 сәуір 1991 (қазіргі түрі)
}}
 |ізашары1          = 
 |ізашары2          = 
 |таратылған жылы   = 
 |ізбасары          = 
 |бағынады          = [[Украина президенті|Президент]] және ''[[Верховна Рада]]''
 |тағайындайды      = ''[[Верховна Рада]]''
 |штаб-пәтері       = [[Украина үкіметінің ғимараты]], [[Михаил Грушевский көшесі|Грушевский көшесі]], [[Киев]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.kmu.gov.ua/control/en/publish/article?art_id=335366 |title=Official CMU website. Address |date=2017 |language=en}}&lt;/ref&gt;
  |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = 
  |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = 
  |region_code      = 
 |қызметкерлер      = 
 |бюджет            = 
 |министрдің есімі1     = 
 |министрдің міндеті1   = 
 |министрдің есімі2     = 
 |министрдің міндеті2   = 
 |басшылықтың есімі1    = [[Украина премьер-министрі]]
 |басшылықтың лауазымы1 = Басшысы
 |басшылықтың есімі2    = 17
 |басшылықтың лауазымы2 = Министрліктері
 |жоғарыда тұрған мекеме      = 
 |бір мекемеге қарасты орган1 = 
 |бір мекемеге қарасты орган2 = 
 |құжат1           = 
 |сайты            = {{URL|https://www.kmu.gov.ua/}}
 |түсініктемелер   = 
 |карта            = 
 |карта ені        = 
 |картаның тақырыбы   = 
}}
'''Украина Министрлер Кабинеті''' ('''МинКаб'''; {{lang-uk|Кабінет Міністрів України}}; {{lang|uk|КабМін}}), көбіне '''Украина үкіметі''' ({{lang-uk|Уряд України}}), — [[Украина]] атқарушы билігінің ең жоғарғы органы.&lt;ref name=&quot;s-116&quot;&gt;116-бап. [[Украина Конституциясы]]&lt;/ref&gt; Орган [[Украин Кеңестік Социалистік Республикасы|Украин КСР]] Министрлер Кабинеті ретінде 1991 жылғы 18 сәуірде Украин КСР №980-XII заңы арқылы құрылған болатын. Оның тұңғыш басшысы, яғни [[Украина премьер-министрі|премьер-министрі]] [[Витольд Павлович Фокин|Витольд Фокин]] еді.

Кабинет — [[Украина премьер-министрі]] құратын «президиумынан» құралған алқалы орган. Премьердің орынбасарлары және министрлер Кабинеттің сессиялары барысында дауыс беру арқылы шешім жасайды. Кабинеттің жиналыстарына Премьер-министр төрағалық етеді. Кейбір вице-премьерлер Бірінші вице-премьер болып тағайындала алады. [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|Кеңес үкіметі]]нің кезеңінен айырмашылығы, сол кезде төралқа іс жүзінде жұмыс істейтін институт болса, қазіргі үкімет төралқасы — номиналды орган ғана және вице-премьер-министрлердің басқа министрлерге қарағанда еш артықшылығы жоқ. Барлық үкімет шешімдерін тек министрлер немесе министр мәртебесі бар атқарушы биліктің орталық аппараттарының басшылары ғана дауыс беріп, қабылдай алады. {{iw|Украина Министрлер Кабинетінің хатшылығы|Министрлер Кабинетінің хатшылығы|uk|Секретаріат Кабінету Міністрів України}} кабинеттің жұмысын қамтамасыз етеді, ал {{iw|Украина Мемлекеттік қызмет жөніндегі ұлттық агенттігі|Украинаның Мемлекеттік қызмет жөніндегі ұлттық агенттігі|uk|Національне агентство України з питань державної служби}} мемлекеттік қызметкерлердің кадрлық ресурстарын қамтамасыз етеді.

Қазіргі Украина Министрлер Кабинетіне 2026 жылғы 16 шілдеден бері [[Сергей Фёдорович Корецкий|Сергей Корецкий]] басшылық етеді.

== Қазіргі құрамы ==

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! Лауазымы
! Портреті
! Аты-жөні
! colspan=2|Партиясы
! Лауазымға келгені
|-
!colspan=6| Украина премьер-министрі
|-
| '''[[Украина премьер-министрі|Премьер-министр]]'''
| [[Сурет:Корецький Сергій.webp|100px]]
| [[Сергей Фёдорович Корецкий|Сергей Корецкий]]
| style=&quot;background:var(--background-color-neutral, #eaecf0)|
| [[Партиясыз]]
| 16 шілде 2026
|-
!colspan=6| Бірінші вице-премьер-министр
|-
| '''[[Украина бірінші вице-премьер-министрі|Бірінші вице-премьер-министр]] — [[Украина Энергетика министрлігі|Энергетика министрі]]'''
| [[Сурет:Foreign Secretary David Lammy visits Ukraine (54308721969) (cropped).jpg|100px]]
| [[Денис Анатольевич Шмыгаль|Денис Шмыгаль]]
| style=&quot;background:var(--background-color-neutral, #eaecf0)|
| Партиясыз
| 14 сәуір 2026
|-
!colspan=6| Премьер-министр орынбасарлары
|-
| '''Гуманитарлық саясат жөніндегі&lt;br&gt;вице-премьер-министр — [[Украина Мәдениет министрлігі|Мәдениет министрі]]'''
| [[Сурет:Бережна Тетяна Василівна.jpg|100px]]
| [[Татьяна Васильевна Бережная|Татьяна Бережная]]
| style=&quot;background:var(--background-color-neutral, #eaecf0)|
| Партиясыз
| 21 қазан 2025
|-
| '''Еуропалық және еуроатлантикалық интеграция&lt;br&gt;жөніндегі вице-премьер-министр'''
| [[Сурет:Всеволод Ченцов, український дипломат.jpg|100px]]
| [[Всеволод Валерьевич Ченцов|Всеволод Ченцов]]
| style=&quot;background:var(--background-color-neutral, #eaecf0)|
| Партиясыз
| 16 шілде 2026
|-
!colspan=6| Министрлер
|-
| '''Қауымдастықтар, аумақтар және ішкі қоныс аудару жөніндегі министр'''
| [[Сурет:Lesser Coat of Arms of Ukraine.svg|100px]]
| Виталий Безгин
| style=&quot;background:var(--background-color-neutral, #eaecf0)|
| Партиясыз
| 16 шілде 2026
|-
| '''Жастар және спорт министрі'''
| [[Сурет:Bidnyi Matvii Viktorovych (cropped).jpg|100px]]
| Матвей Бедный
| style=&quot;background:var(--background-color-neutral, #eaecf0)|
| Партиясыз
| 5 қыркүйек 2024
|-
| '''Білім беру және ғылым министрі'''
| [[Сурет:Lesser Coat of Arms of Ukraine.svg|100px]]
| Андрей Бутенко
| style=&quot;background:var(--background-color-neutral, #eaecf0)|
| Партиясыз
| 16 шілде 2026
|-
| '''[[Украина Ішкі істер министрлігі|Ішкі істер министрі]]'''
| [[Сурет:Вигівський Іван Михайлович.jpg|100px]]
| [[Иван Михайлович Выговский|Иван Выговский]]
| style=&quot;background:var(--background-color-neutral, #eaecf0)|
| Партиясыз
| 16 шілде 2026
|-
| '''Аграрлық саясат және азық министрі'''
| [[Сурет:Lesser Coat of Arms of Ukraine.svg|100px]]
| Тарас Высоцкий
| style=&quot;background:var(--background-color-neutral, #eaecf0)|
| Партиясыз
| 16 шілде 2026
|-
| '''Жаңару, инфрақұрылым және көлік министрі'''
| [[Сурет:Mykola Kalashnyk (cropped).jpg|100px]]
| Николай Калашник
| style=&quot;background:var(--background-color-neutral, #eaecf0)|
| Партиясыз
| 16 шілде 2026
|-
| '''Ардагерлер істері министрі'''
| [[Сурет:Виталий Ким .jpg|100px]]
| Виталий Ким
| style=&quot;background:var(--background-color-neutral, #eaecf0)|
| Партиясыз
| 16 шілде 2026
|-
| '''Экономика және қоршаған ортаны қорғау министрі'''
| [[Сурет:Lesser Coat of Arms of Ukraine.svg|100px]]
| Александр Кравченко
| style=&quot;background:var(--background-color-neutral, #eaecf0)|
| Партиясыз
| 16 шілде 2026
|-
| '''Денсаулық сақтау министрі'''
| [[Сурет:Viktor Liashko (cropped).jpg|100px]]
| Виктор Ляшко
| style=&quot;background:var(--background-color-neutral, #eaecf0)|
| Партиясыз
| 20 мамыр 2021
|-
| '''[[Украина Қаржы министрлігі|Қаржы министрі]]'''
| [[Сурет:Serhiy Marchenko.jpg|100px]]
| Сергей Марченко
| style=&quot;background:var(--background-color-neutral, #eaecf0)|
| Партиясыз
| 30 науыз 2020
|-
| '''[[Украина Әділет министрілігі|Әділет министрі]]'''
| [[Сурет:Denys Maslov.jpg|100px]]
| [[Денис Вячеславович Маслов|Денис Маслов]]
| style=&quot;background:var(--background-color-neutral, #eaecf0)|
| Партиясыз
| 16 шілде 2026
|-
| '''Әлеуметтік саясат, отбасы және бірлік министрі'''
| [[Сурет:Улютін Денис Валерійович.jpeg|100px]]
| Денис Улютин
| style=&quot;background:var(--background-color-neutral, #eaecf0)|
| Партиясыз
| 17 шілде 2026
|-
| '''Цифрлық трансформация министрі'''
| [[Сурет:Lesser Coat of Arms of Ukraine.svg|100px]]
| Оксана Ферчук
| style=&quot;background:var(--background-color-neutral, #eaecf0)|
| Партиясыз
| 16 шілде 2026
|-
| '''[[Украина Сыртқы істер министрлігі|Сыртқы істер министрі]]'''
| [[Сурет:Andrii Sybiha in Kyiv, Ukraine on 11 September 2024 (cropped).jpg|100px]]
| [[Андрей Иванович Сибига|Андрей Сибига]]
| style=&quot;background:var(--background-color-neutral, #eaecf0)|
| Партиясыз
| 5 қыркүйек 2024
|-
| '''[[Украина Қорғаныс министрлігі|Қорғаныс министрі]]'''
| [[Сурет:Yevheniy Khmara (cropped 1x1).jpg|100px]]
| [[Евгений Леонидович Хмара|Евгений Хмара]]&lt;br&gt;{{м.а.}}
| style=&quot;background:var(--background-color-neutral, #eaecf0)|
| Партиясыз
| 16 шілде 2026
|-
|}

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{Украина министрліктері}}
{{Қазіргі Украина Министрлер Кабинеті}}

[[Санат:Украина үкіметі]]
[[Санат:Украина мемлекеттік құрылымы]]
[[Санат:Украина министрліктері|*]]</text>
      <sha1>hbhamdqopo4flyb20igowm1qzpuvqkj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Agricultural Bank of China</title>
    <ns>0</ns>
    <id>783608</id>
    <revision>
      <id>3631561</id>
      <parentid>3631428</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T15:23:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3631561</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19283" sha1="gmoowc0xqi52cxj2ozuoia4pbwnt7el" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = Agricultural Bank of China
 |логотипі           = 
 |суреті             = 中国农业银行 西侧.jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = 601288 (SSE), 360001 (SSE), 360008 (SSE), 1288 (HKEX)
 |қызметі            = 
 |құрылды            = [[10 шілде]] [[1951 жыл|1951]]
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Бейжің]], [[Қытай]]
 |басты адамдары     = Чжао Хуань (президент)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,063 трлн қытай юані (446,01 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 686,69 млрд қытай юані (99,97 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 731,8 млрд қытай юані (106,54 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 303,7 млрд қытай юані (44,21 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 47,20 трлн қытай юані (6,975 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 454 176 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://www.abchina.com/en/
 |Ортаққор           = 
}}
'''Agricultural Bank of China''' ({{lang-kk|Қытай Ауыл шаруашылығы Банкі}}, ABC; сондай-ақ '''AgBank''' ретінде белгілі) — штаб-пәтері Қытайдың Бейжің қаласында орналасқан, негізінен мемлекетке тиесілі қытайлық трансұлттық банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдағы «[[үлкен төрттік]]&lt;nowiki/&gt;» банктердің бірі әрі жиынтық активтері бойынша [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]]нен кейінгі әлемдегі екінші ірі банк болып табылады. Agricultural Bank of China 1951 жылғы 10 шілдеде құрылды. Оның штаб-пәтері [[Бейжің]] қаласының [[Дунчэн]] ауданында орналасқан.&lt;ref&gt;&quot;[http://www.abchina.com/en/about-us/contact-us/ Contact Us] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140226021317/http://www.abchina.com/en/about-us/contact-us/ |date=2014-02-26 }}.&quot; Agricultural Bank of China. Retrieved on 27 February 2014. &quot;Address:No.69, Jianguomen Nei Avenue, Dongcheng District, Beijing, P.R.China,100005&quot;&lt;/ref&gt; Банктің Қытайдың материктік бөлігінде, [[Гонконг]]та, [[Лондон]]да, [[Токио]]да, [[Нью-Йорк]]те, [[Франкфурт]]та, [[Сидней]]де, [[Сеул]]де және [[Сингапур]]да филиалдары бар.

Agricultural Bank of China-ның 320 миллион жеке клиенті, 2,7 миллион корпоративтік клиенті және 24 мыңға жуық филиалы бар. Ол активтері бойынша Қытайдағы үшінші ірі несие беруші банк болып табылады. Agricultural Bank of China 2010 жылдың ортасында акцияларын қор биржасына орналастырып, сол кездегі әлемдегі ең ірі бастапқы жария орналастыруды (IPO) жүзеге асырды.&lt;ref&gt;[http://www.finanznachrichten.de/nachrichten-2010-07/17406803-update-1-agbank-to-pay-dollar-248mln-in-ipo-fees-lowest-of-big-4-020.htm AgBank to pay $248mln in IPO fees, lowest of Big 4] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120310170748/http://www.finanznachrichten.de/nachrichten-2010-07/17406803-update-1-agbank-to-pay-dollar-248mln-in-ipo-fees-lowest-of-big-4-020.htm |date=10 March 2012 }}, 15 July 2010&lt;/ref&gt; Кейін бұл рекордты Сауд Арабиясының мемлекеттік мұнай компаниясы [[Saudi Aramco]] жаңартты.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Turak|first=Natasha|date=11 December 2019|title=Saudi Aramco shares surge 10% as historic IPO begins trading|url=https://www.cnbc.com/2019/12/11/saudi-aramco-ipo-shares-surge-as-trading-begins.html|access-date=25 August 2020|website=CNBC|language=en}}&lt;/ref&gt; 2011 жылы банк әлемдегі үздік 1000 банк рейтингінде сегізінші орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Top 1000 World Banks 2011 - The Banker|url=http://www.thebanker.com/Top-1000-World-Banks/Top-1000-World-Banks-2011|work=[[The Banker]]|access-date=6 June 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110702091336/http://www.thebanker.com/Top-1000-World-Banks/Top-1000-World-Banks-2011|archive-date=2 July 2011|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2015 жылы [[Forbes]] журналының жыл сайынғы 13-ші Global 2000 рейтингінде үшінші орынға көтерілді,&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.forbes.com/sites/forbespr/2014/05/07/forbes-11th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|title=Forbes' 13th Annual Global 2000: The World's Biggest Public Companies|date=6 May 2015|access-date=9 May 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140512010339/http://www.forbes.com/sites/forbespr/2014/05/07/forbes-11th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|archive-date=12 May 2014|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ал 2017 жылы бесінші орынға тұрақтады.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.forbes.com/sites/antoinegara/2017/05/24/the-worlds-largest-banks-in-2017-the-american-bull-market-returns/#feb043247d07 |title=The World's Largest Banks in 2017: The American Bull Market Strengthens |first1=Antoine|last1=Gara|date=May 2017|website=[[Forbes]] |access-date=12 May 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180513082709/https://www.forbes.com/sites/antoinegara/2017/05/24/the-worlds-largest-banks-in-2017-the-american-bull-market-returns/#feb043247d07 |archive-date=13 May 2018 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; 2023 жылы Agricultural Bank of China [[Forbes Global 2000]] (әлемдегі ең ірі жария компаниялар) рейтингінде төртінші орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{Cite web|language=en|url=https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=51d599675ac0|title=The Global 2000|website=[[Forbes]]|access-date=2024-01-29|archive-date=2024-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20240129031905/https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=51d599675ac0}}&lt;/ref&gt; Банк Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылған.

== Тарихы ==
1949 жылы Қытай Халық Республикасы құрылғаннан бері Agricultural Bank of China бірнеше рет құрылып, кейін таратылды. 1951 жылғы 10 шілдеде Қытай Республикасының екі банкі — [[Farmers Bank of China]] мен Cooperation Bank біріктіріліп, Agricultural Cooperation Bank құрылды. Agricultural Bank of China осы банкті өзінің бастау көзі ретінде қарастырады. Алайда 1952 жылы ол орталық банк — [[Қытай халық банкі]]не біріктірілді. «Agricultural Bank of China» атауындағы алғашқы банк 1955 жылы құрылды, бірақ 1957 жылы ол да Қытай халық банкіне қосылды. 1963 жылы Қытай үкіметі тағы бір ауыл шаруашылығы банкін құрды, алайда ол да екі жылдан кейін орталық банк құрамына енгізілді. Қазіргі Agricultural Bank of China 1979 жылғы ақпанда қайта құрылды. 1978 жылдан кейін Қытай халық банкі өзінің коммерциялық банктік қызметтерін біртіндеп жеке банктерге бөліп бере бастаған соң, Agricultural Bank of China-ның негізгі қызметі ауыл шаруашылығы саласы мен фермерлерге қаржылық қызмет көрсетуге бағытталды.&lt;ref name=&quot;:0232&quot;&gt;{{Cite book |last=Roach |first=Stephen S. |title=Accidental Conflict: America, China, and the Clash of False Narratives |date=2022 |publisher=[[Yale University Press]] |isbn=978-0-300-26901-7 |location=New Haven |doi=10.12987/9780300269017 |jstor=j.ctv2z0vv2v |oclc=1347023475 |author-link=Stephen S. Roach}}&lt;/ref&gt;

Agricultural Bank of China қайта құрылып, Agricultural Bank of China Limited деп аталатын [[Холдинг|холдингтік компанияға]] айналды.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.gov.cn/english/2009-01/16/content_1207501.htm |title=Agricultural Bank of China becomes shareholding company |publisher=News.xinhuanet.com |date=16 January 2009 |access-date=16 August 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181231092828/http://www.gov.cn/english/2009-01/16/content_1207501.htm |archive-date=31 December 2018 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; 2010 жылғы шілдеде оның акциялары Шанхай және Гонконг қор биржаларында листингтен өтті.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/2008/01/27/business/worldbusiness/27iht-agbank.1.9524194.html Agricultural Bank of China may offer shares to the public by 2010] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181231092722/https://www.nytimes.com/2008/01/27/business/worldbusiness/27iht-agbank.1.9524194.html |date=31 December 2018 }}. ''[[The New York Times]]'', 8 February 2008.&lt;/ref&gt;

2012 жылы Agricultural Bank of China [[Avaloq Banking System]] банктік жүйесіне көшу жобасын бастады.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Avaloq group wins first customer from China - News – Avaloq |url=http://www.avaloq.com/about-us/news/?tx_nxnews_display[news]=597&amp;tx_nxnews_display[year]=2012&amp;tx_nxnews_display[action]=show&amp;tx_nxnews_display[controller]=News&amp;cHash=97fbb53757c137762e5b0d4f7918a435 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120608033735/http://www.avaloq.com/about-us/news/?tx_nxnews_display%5Bnews%5D=597&amp;tx_nxnews_display%5Byear%5D=2012&amp;tx_nxnews_display%5Baction%5D=show&amp;tx_nxnews_display%5Bcontroller%5D=News&amp;cHash=97fbb53757c137762e5b0d4f7918a435 |archive-date=8 June 2012 |access-date=16 May 2012 |work=avaloq.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Customers – Avaloq |url=http://www.avaloq.ch/customers/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20120709031427/http://www.avaloq.ch/customers/ |archive-date=9 July 2012 |access-date=16 May 2012 |work=avaloq.ch}}&lt;/ref&gt;

Agricultural Bank of China АҚШ Пхеньянның зымыран және ядролық бағдарламаларын қаржыландырды деп айыптаған Солтүстік Корея банктерінің бірімен іскерлік байланыстарын үзді.&lt;ref&gt;{{cite web |date=11 May 2013 |title=More Chinese banks stop transactions with N.Korea - Mubasher |url=http://english.mubasher.info/portal/CASE/getDetailsStory.html?goToHomePageParam=true&amp;storyId=2316528 |url-status=live |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20171012062029/https://english.mubasher.info/news/2316528/More-Chinese-banks-stop-transactions-with-N-Korea?currentUserCountryCode=US |archive-date=12 October 2017 |access-date=18 May 2013 |publisher=English.mubasher.info}}&lt;/ref&gt;

2023 жылы Agricultural Bank of China-ның активтерді басқару бөлімшесі — ABC Wealth Management (ABC WM) мен BNP Paribas Asset Management активтерді басқару жөніндегі бірлескен кәсіпорын құрды. BNP Paribas ABC Wealth компаниясының 51%-ы BNP Paribas Asset Management-ке, ал қалған 49%-ы ABC Wealth Management-ке тиесілі. Компанияның бас атқарушы директоры болып Александр Верно тағайындалды.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=NP Paribas Asset Management partners with Agricultural Bank of China Group to form wealth management joint venture |url=https://mediaroom-en.bnpparibas-am.com/news/bnp-paribas-asset-management-partners-with-agricultural-bank-of-china-group-to-form-wealth-management-joint-venture-3cba-0fb7a.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20240129033314/https://mediaroom-en.bnpparibas-am.com/news/bnp-paribas-asset-management-partners-with-agricultural-bank-of-china-group-to-form-wealth-management-joint-venture-3cba-0fb7a.html |archive-date=2024-01-29 |access-date=2024-01-29 |website=BNP Paribas |language=en}}&lt;/ref&gt;

2024 жылғы жағдай бойынша Agricultural Bank of China Ресейдің Украинаға басып кіруінен кейін енгізілген халықаралық санкцияларға қарамастан, Ресейдегі қызметін жалғастыруда. Көптеген батыстық қаржы институттары Ресей нарығынан кеткенімен, AgBank-ті қоса алғанда қытайлық банктер өз қызметі мен ықпалын кеңейтті. 2023 жылғы наурызға қарай олардың Ресей банктері алдындағы несиелік міндеттемелері төрт есеге артты.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |date=2024-04-29 |title=China firms go 'underground' on Russia payments as banks pull back |url=https://www.cnbc.com/2024/04/29/china-firms-go-underground-on-russia-payments-as-banks-pull-back.html |access-date=2024-12-27 |website=CNBC |language=en}}&lt;/ref&gt; Agricultural Bank of China Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі (ICBC), Bank of China және [[China Construction Bank]]-пен бірге Ресейдің Украинаға қарсы басқыншылығы басталғаннан кейінгі 14 ай ішінде Ресей алдындағы бірлескен міндеттемелерін 2,2 миллиард АҚШ долларына ұлғайтып, жалпы көлемін 9,7 миллиард АҚШ долларына жеткізді.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-09-04 |title=Chinese banks are financing Russia with billions of dollars in its war in Ukraine |url=https://telegrafi.com/en/Chinese-banks-are-financing-Russia-with-billions-of-dollars-in-its-war-in-Ukraine/ |access-date=2024-12-27 |website=Telegrafi |language=en}}&lt;/ref&gt; Негізінен АҚШ доллары немесе еуроның орнына юаньмен жүзеге асырылған бұл қаржылық қолдау Бейжіңнің өз валютасын АҚШ долларына балама ретінде ілгерілетуге бағытталған кең ауқымды стратегиясына сәйкес келеді. Сыншылар мұндай әрекеттер Ресейді экономикалық тұрғыдан оқшаулауға бағытталған халықаралық күш-жігерді әлсіретіп, оның Украинаға қарсы жалғасып жатқан басқыншылығына жанама түрде мүмкіндік береді деп есептейді.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Former Kyrgyz prime minister Babanov linked to financing Russia's aggression against Ukraine |url=https://newsukraine.rbc.ua/news/former-kyrgyz-prime-minister-babanov-linked-1731505411.html |access-date=2024-12-27 |website=RBC-Ukraine |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Chinese banks extend billions in loans to Russia amid Western credit exodus |url=https://english.nv.ua/business/chinese-banks-increase-influence-on-russian-banking-sector-quadrupling-their-capital-in-a-month-50351172.html |access-date=2024-12-27 |website=New Voice |language=en}}&lt;/ref&gt;

== Оқиғалар ==
2007 жылғы сәуірде Agricultural Bank of China Қытайдың банк тарихындағы ең ірі қаражат жымқыру оқиғасының құрбаны болды. Бұл оқиға [[Хэбэй]] провинциясының [[Ханьдан]] қаласындағы филиалдың екі қойма меңгерушісі шамамен 51 миллион юаньды (7,5 миллион АҚШ доллары) жымқырған кезде орын алды.&lt;ref name=&quot;xinhua&quot;&gt;[http://www.gov.cn/english/2007-07/24/content_694458.htm Suspects of China's largest bank theft go on trial] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181231143648/http://www.gov.cn/english/2007-07/24/content_694458.htm |date=31 December 2018 }}, Lin Li, ''[[Xinhua News Agency]]'', 24 July 2007&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

[[Санат:Agricultural Bank of China]]
[[Санат:Шанхай қор биржасында листингтен өткен компаниялар]]
[[Санат:Гонконг қор биржасында листингтен өткен компаниялар]]
[[Санат:CSI 100 индексіне кіретін компаниялар]]
[[Санат:Қытай брендтері]]
[[Санат:Қытайдың орталық үкіметіне тиесілі компаниялар]]
[[Санат:1949 жылы құрылған банктер]]
[[Санат:1949 жылы құрылған Қытай компаниялары]]
[[Санат:Бейжіңде орналасқан компаниялар]]
[[Санат:H акциялары]]
[[Санат:Жүйелік маңызы бар қаржы институттары]]
[[Санат:2010 жылғы бастапқы жария орналастырулар]]
[[Санат:Қытайдың мемлекеттік банктері]]
[[Санат:FTSE China A50 индексіне кіретін компаниялар]]
[[Санат:1949 жылы Бейжіңде құрылған]]</text>
      <sha1>gmoowc0xqi52cxj2ozuoia4pbwnt7el</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631806</id>
      <parentid>3631561</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T08:42:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3631806</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19287" sha1="caftp1h97qh10bg5c88kodkyl9rqt25" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = Agricultural Bank of China
 |логотипі           = 
 |суреті             = 中国农业银行 西侧.jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = 601288 (SSE), 360001 (SSE), 360008 (SSE), 1288 (HKEX)
 |қызметі            = 
 |құрылды            = [[10 шілде]] [[1951 жыл|1951]]
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Бейжің]], [[Қытай]]
 |басты адамдары     = Чжао Хуань (президент)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,063 трлн қытай юані (446,01 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 686,69 млрд қытай юані (99,97 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 731,8 млрд қытай юані (106,54 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 303,7 млрд қытай юані (44,21 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 47,20 трлн қытай юані (6,975 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 454 176 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://www.abchina.com/en/
 |Ортаққор           = 
}}
'''Agricultural Bank of China''' ({{lang-kk|Қытай Ауыл шаруашылығы Банкі}}, ABC; сондай-ақ '''AgBank''' ретінде белгілі) — штаб-пәтері Қытайдың Бейжің қаласында орналасқан, негізінен мемлекетке тиесілі қытайлық трансұлттық банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдағы «[[үлкен төрттік]]&lt;nowiki/&gt;» банктердің бірі әрі жиынтық активтері бойынша [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]]нен кейінгі әлемдегі екінші ірі банк болып табылады. Agricultural Bank of China 1951 жылғы 10 шілдеде құрылды. Оның штаб-пәтері [[Бейжің]] қаласының [[Дунчэн]] ауданында орналасқан.&lt;ref&gt;&quot;[http://www.abchina.com/en/about-us/contact-us/ Contact Us] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140226021317/http://www.abchina.com/en/about-us/contact-us/ |date=2014-02-26 }}.&quot; Agricultural Bank of China. Retrieved on 27 February 2014. &quot;Address:No.69, Jianguomen Nei Avenue, Dongcheng District, Beijing, P.R.China,100005&quot;&lt;/ref&gt; Банктің Қытайдың материктік бөлігінде, [[Гонконг]]та, [[Лондон]]да, [[Токио]]да, [[Нью-Йорк]]те, [[Франкфурт]]та, [[Сидней]]де, [[Сеул]]де және [[Сингапур]]да филиалдары бар.

Agricultural Bank of China-ның 320 миллион жеке клиенті, 2,7 миллион корпоративтік клиенті және 24 мыңға жуық филиалы бар. Ол активтері бойынша Қытайдағы үшінші ірі несие беруші банк болып табылады. Agricultural Bank of China 2010 жылдың ортасында акцияларын қор биржасына орналастырып, сол кездегі әлемдегі ең ірі бастапқы жария орналастыруды (IPO) жүзеге асырды.&lt;ref&gt;[http://www.finanznachrichten.de/nachrichten-2010-07/17406803-update-1-agbank-to-pay-dollar-248mln-in-ipo-fees-lowest-of-big-4-020.htm AgBank to pay $248mln in IPO fees, lowest of Big 4] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120310170748/http://www.finanznachrichten.de/nachrichten-2010-07/17406803-update-1-agbank-to-pay-dollar-248mln-in-ipo-fees-lowest-of-big-4-020.htm |date=10 March 2012 }}, 15 July 2010&lt;/ref&gt; Кейін бұл рекордты Сауд Арабиясының мемлекеттік мұнай компаниясы [[Saudi Aramco]] жаңартты.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Turak|first=Natasha|date=11 December 2019|title=Saudi Aramco shares surge 10% as historic IPO begins trading|url=https://www.cnbc.com/2019/12/11/saudi-aramco-ipo-shares-surge-as-trading-begins.html|access-date=25 August 2020|website=CNBC|language=en}}&lt;/ref&gt; 2011 жылы банк әлемдегі үздік 1000 банк рейтингінде сегізінші орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Top 1000 World Banks 2011 - The Banker|url=http://www.thebanker.com/Top-1000-World-Banks/Top-1000-World-Banks-2011|work=[[The Banker]]|access-date=6 June 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110702091336/http://www.thebanker.com/Top-1000-World-Banks/Top-1000-World-Banks-2011|archive-date=2 July 2011|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2015 жылы [[Forbes]] журналының жыл сайынғы 13-ші Global 2000 рейтингінде үшінші орынға көтерілді,&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.forbes.com/sites/forbespr/2014/05/07/forbes-11th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|title=Forbes' 13th Annual Global 2000: The World's Biggest Public Companies|date=6 May 2015|access-date=9 May 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140512010339/http://www.forbes.com/sites/forbespr/2014/05/07/forbes-11th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|archive-date=12 May 2014|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ал 2017 жылы бесінші орынға тұрақтады.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.forbes.com/sites/antoinegara/2017/05/24/the-worlds-largest-banks-in-2017-the-american-bull-market-returns/#feb043247d07 |title=The World's Largest Banks in 2017: The American Bull Market Strengthens |first1=Antoine|last1=Gara|date=May 2017|website=[[Forbes]] |access-date=12 May 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180513082709/https://www.forbes.com/sites/antoinegara/2017/05/24/the-worlds-largest-banks-in-2017-the-american-bull-market-returns/#feb043247d07 |archive-date=13 May 2018 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; 2023 жылы Agricultural Bank of China [[Forbes Global 2000]] (әлемдегі ең ірі жария компаниялар) рейтингінде төртінші орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{Cite web|language=en|url=https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=51d599675ac0|title=The Global 2000|website=[[Forbes]]|access-date=2024-01-29|archive-date=2024-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20240129031905/https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=51d599675ac0}}&lt;/ref&gt; Банк Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылған.

== Тарихы ==
1949 жылы Қытай Халық Республикасы құрылғаннан бері Agricultural Bank of China бірнеше рет құрылып, кейін таратылды. 1951 жылғы 10 шілдеде Қытай Республикасының екі банкі — [[Farmers Bank of China]] мен Cooperation Bank біріктіріліп, Agricultural Cooperation Bank құрылды. Agricultural Bank of China осы банкті өзінің бастау көзі ретінде қарастырады. Алайда 1952 жылы ол орталық банк — [[Қытай халық банкі]]не біріктірілді. «Agricultural Bank of China» атауындағы алғашқы банк 1955 жылы құрылды, бірақ 1957 жылы ол да Қытай халық банкіне қосылды. 1963 жылы Қытай үкіметі тағы бір ауыл шаруашылығы банкін құрды, алайда ол да екі жылдан кейін орталық банк құрамына енгізілді. Қазіргі Agricultural Bank of China 1979 жылғы ақпанда қайта құрылды. 1978 жылдан кейін Қытай халық банкі өзінің коммерциялық банктік қызметтерін біртіндеп жеке банктерге бөліп бере бастаған соң, Agricultural Bank of China-ның негізгі қызметі ауыл шаруашылығы саласы мен фермерлерге қаржылық қызмет көрсетуге бағытталды.&lt;ref name=&quot;:0232&quot;&gt;{{Cite book |last=Roach |first=Stephen S. |title=Accidental Conflict: America, China, and the Clash of False Narratives |date=2022 |publisher=[[Yale University Press]] |isbn=978-0-300-26901-7 |location=New Haven |doi=10.12987/9780300269017 |jstor=j.ctv2z0vv2v |oclc=1347023475 |author-link=Stephen S. Roach}}&lt;/ref&gt;

Agricultural Bank of China қайта құрылып, Agricultural Bank of China Limited деп аталатын [[Холдинг|холдингтік компанияға]] айналды.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.gov.cn/english/2009-01/16/content_1207501.htm |title=Agricultural Bank of China becomes shareholding company |publisher=News.xinhuanet.com |date=16 January 2009 |access-date=16 August 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181231092828/http://www.gov.cn/english/2009-01/16/content_1207501.htm |archive-date=31 December 2018 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; 2010 жылғы шілдеде оның акциялары Шанхай және Гонконг қор биржаларында листингтен өтті.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/2008/01/27/business/worldbusiness/27iht-agbank.1.9524194.html Agricultural Bank of China may offer shares to the public by 2010] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181231092722/https://www.nytimes.com/2008/01/27/business/worldbusiness/27iht-agbank.1.9524194.html |date=31 December 2018 }}. ''[[The New York Times]]'', 8 February 2008.&lt;/ref&gt;

2012 жылы Agricultural Bank of China [[Avaloq Banking System]] банктік жүйесіне көшу жобасын бастады.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Avaloq group wins first customer from China - News – Avaloq |url=http://www.avaloq.com/about-us/news/?tx_nxnews_display[news]=597&amp;tx_nxnews_display[year]=2012&amp;tx_nxnews_display[action]=show&amp;tx_nxnews_display[controller]=News&amp;cHash=97fbb53757c137762e5b0d4f7918a435 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120608033735/http://www.avaloq.com/about-us/news/?tx_nxnews_display%5Bnews%5D=597&amp;tx_nxnews_display%5Byear%5D=2012&amp;tx_nxnews_display%5Baction%5D=show&amp;tx_nxnews_display%5Bcontroller%5D=News&amp;cHash=97fbb53757c137762e5b0d4f7918a435 |archive-date=8 June 2012 |access-date=16 May 2012 |work=avaloq.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Customers – Avaloq |url=http://www.avaloq.ch/customers/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20120709031427/http://www.avaloq.ch/customers/ |archive-date=9 July 2012 |access-date=16 May 2012 |work=avaloq.ch}}&lt;/ref&gt;

Agricultural Bank of China АҚШ Пхеньянның зымыран және ядролық бағдарламаларын қаржыландырды деп айыптаған Солтүстік Корея банктерінің бірімен іскерлік байланыстарын үзді.&lt;ref&gt;{{cite web |date=11 May 2013 |title=More Chinese banks stop transactions with N.Korea - Mubasher |url=http://english.mubasher.info/portal/CASE/getDetailsStory.html?goToHomePageParam=true&amp;storyId=2316528 |url-status=live |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20171012062029/https://english.mubasher.info/news/2316528/More-Chinese-banks-stop-transactions-with-N-Korea?currentUserCountryCode=US |archive-date=12 October 2017 |access-date=18 May 2013 |publisher=English.mubasher.info}}&lt;/ref&gt;

2023 жылы Agricultural Bank of China-ның активтерді басқару бөлімшесі — ABC Wealth Management (ABC WM) мен BNP Paribas Asset Management активтерді басқару жөніндегі бірлескен кәсіпорын құрды. BNP Paribas ABC Wealth компаниясының 51%-ы [[BNP Paribas]] Asset Management-ке, ал қалған 49%-ы ABC Wealth Management-ке тиесілі. Компанияның бас атқарушы директоры болып Александр Верно тағайындалды.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=NP Paribas Asset Management partners with Agricultural Bank of China Group to form wealth management joint venture |url=https://mediaroom-en.bnpparibas-am.com/news/bnp-paribas-asset-management-partners-with-agricultural-bank-of-china-group-to-form-wealth-management-joint-venture-3cba-0fb7a.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20240129033314/https://mediaroom-en.bnpparibas-am.com/news/bnp-paribas-asset-management-partners-with-agricultural-bank-of-china-group-to-form-wealth-management-joint-venture-3cba-0fb7a.html |archive-date=2024-01-29 |access-date=2024-01-29 |website=BNP Paribas |language=en}}&lt;/ref&gt;

2024 жылғы жағдай бойынша Agricultural Bank of China Ресейдің Украинаға басып кіруінен кейін енгізілген халықаралық санкцияларға қарамастан, Ресейдегі қызметін жалғастыруда. Көптеген батыстық қаржы институттары Ресей нарығынан кеткенімен, AgBank-ті қоса алғанда қытайлық банктер өз қызметі мен ықпалын кеңейтті. 2023 жылғы наурызға қарай олардың Ресей банктері алдындағы несиелік міндеттемелері төрт есеге артты.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |date=2024-04-29 |title=China firms go 'underground' on Russia payments as banks pull back |url=https://www.cnbc.com/2024/04/29/china-firms-go-underground-on-russia-payments-as-banks-pull-back.html |access-date=2024-12-27 |website=CNBC |language=en}}&lt;/ref&gt; Agricultural Bank of China Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі (ICBC), Bank of China және [[China Construction Bank]]-пен бірге Ресейдің Украинаға қарсы басқыншылығы басталғаннан кейінгі 14 ай ішінде Ресей алдындағы бірлескен міндеттемелерін 2,2 миллиард АҚШ долларына ұлғайтып, жалпы көлемін 9,7 миллиард АҚШ долларына жеткізді.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-09-04 |title=Chinese banks are financing Russia with billions of dollars in its war in Ukraine |url=https://telegrafi.com/en/Chinese-banks-are-financing-Russia-with-billions-of-dollars-in-its-war-in-Ukraine/ |access-date=2024-12-27 |website=Telegrafi |language=en}}&lt;/ref&gt; Негізінен АҚШ доллары немесе еуроның орнына юаньмен жүзеге асырылған бұл қаржылық қолдау Бейжіңнің өз валютасын АҚШ долларына балама ретінде ілгерілетуге бағытталған кең ауқымды стратегиясына сәйкес келеді. Сыншылар мұндай әрекеттер Ресейді экономикалық тұрғыдан оқшаулауға бағытталған халықаралық күш-жігерді әлсіретіп, оның Украинаға қарсы жалғасып жатқан басқыншылығына жанама түрде мүмкіндік береді деп есептейді.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Former Kyrgyz prime minister Babanov linked to financing Russia's aggression against Ukraine |url=https://newsukraine.rbc.ua/news/former-kyrgyz-prime-minister-babanov-linked-1731505411.html |access-date=2024-12-27 |website=RBC-Ukraine |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Chinese banks extend billions in loans to Russia amid Western credit exodus |url=https://english.nv.ua/business/chinese-banks-increase-influence-on-russian-banking-sector-quadrupling-their-capital-in-a-month-50351172.html |access-date=2024-12-27 |website=New Voice |language=en}}&lt;/ref&gt;

== Оқиғалар ==
2007 жылғы сәуірде Agricultural Bank of China Қытайдың банк тарихындағы ең ірі қаражат жымқыру оқиғасының құрбаны болды. Бұл оқиға [[Хэбэй]] провинциясының [[Ханьдан]] қаласындағы филиалдың екі қойма меңгерушісі шамамен 51 миллион юаньды (7,5 миллион АҚШ доллары) жымқырған кезде орын алды.&lt;ref name=&quot;xinhua&quot;&gt;[http://www.gov.cn/english/2007-07/24/content_694458.htm Suspects of China's largest bank theft go on trial] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181231143648/http://www.gov.cn/english/2007-07/24/content_694458.htm |date=31 December 2018 }}, Lin Li, ''[[Xinhua News Agency]]'', 24 July 2007&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

[[Санат:Agricultural Bank of China]]
[[Санат:Шанхай қор биржасында листингтен өткен компаниялар]]
[[Санат:Гонконг қор биржасында листингтен өткен компаниялар]]
[[Санат:CSI 100 индексіне кіретін компаниялар]]
[[Санат:Қытай брендтері]]
[[Санат:Қытайдың орталық үкіметіне тиесілі компаниялар]]
[[Санат:1949 жылы құрылған банктер]]
[[Санат:1949 жылы құрылған Қытай компаниялары]]
[[Санат:Бейжіңде орналасқан компаниялар]]
[[Санат:H акциялары]]
[[Санат:Жүйелік маңызы бар қаржы институттары]]
[[Санат:2010 жылғы бастапқы жария орналастырулар]]
[[Санат:Қытайдың мемлекеттік банктері]]
[[Санат:FTSE China A50 индексіне кіретін компаниялар]]
[[Санат:1949 жылы Бейжіңде құрылған]]</text>
      <sha1>caftp1h97qh10bg5c88kodkyl9rqt25</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қатысушы талқылауы:Каллибек Акимниязов</title>
    <ns>3</ns>
    <id>783612</id>
    <revision>
      <id>3631461</id>
      <timestamp>2026-07-18T12:42:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>New user message</username>
        <id>61167</id>
      </contributor>
      <comment>[[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу.</comment>
      <origin>3631461</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="256" sha1="mn0a958b80uf8r6roy3quuiw1uvplm2" xml:space="preserve">{{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Каллибек Акимниязов}}

-- [[Қатысушы:Салиха|Салиха]] ([[Қатысушы талқылауы:Салиха|талқылауы]]) 17:42, 2026 ж. шілденің 18 (+05)</text>
      <sha1>mn0a958b80uf8r6roy3quuiw1uvplm2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қатысушы:~2026-40392-09</title>
    <ns>2</ns>
    <id>783613</id>
    <revision>
      <id>3631472</id>
      <timestamp>2026-07-18T13:17:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-40392-09</username>
        <id>183599</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ k</comment>
      <origin>3631472</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6" sha1="gf58jeyhukkkpxbo8dhf6m9lkl50da8" xml:space="preserve">Almurt</text>
      <sha1>gf58jeyhukkkpxbo8dhf6m9lkl50da8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Украиналық Нафтогаз</title>
    <ns>0</ns>
    <id>783614</id>
    <revision>
      <id>3631473</id>
      <timestamp>2026-07-18T13:22:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: {{Компания  |атауы              = Нафтогаз  |логотипі           = Naftogaz Group EN.png  |суреті             = Naftogaz drilling rig.webp  |сурет атауы        =   |түрі               = [[Ұлттық акционерлік компания]]  |биржадағы листингі =   |қызметі            =   |құрылды            = 1991 (Укргазпром ретінде)&lt;br&gt;1998&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://zako...</comment>
      <origin>3631473</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6064" sha1="58vaafsfwpj97s82azkgy60nnms1ty0" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = Нафтогаз
 |логотипі           = Naftogaz Group EN.png
 |суреті             = Naftogaz drilling rig.webp
 |сурет атауы        = 
 |түрі               = [[Ұлттық акционерлік компания]]
 |биржадағы листингі = 
 |қызметі            = 
 |құрылды            = 1991 (Укргазпром ретінде)&lt;br&gt;1998&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://zakon1.rada.gov.ua/laws/show/747-98-%D0%BF |title=Про утворення Національної акціонерної компанії..., від 25.05.1998 № 747 (сторінка 1 з 2) |accessdate=2014-03-22}} {{Wayback|date=2016-04-04 |url=https://web.archive.org/web/20160404180148/http://zakon1.rada.gov.ua/laws/show/747-98-%D0%BF}}&lt;/ref&gt;
 |құрушы             = [[Украина Министрлер Кабинеті]]
 |орналасуы          = [[Киев]], [[Украина]]
 |басты адамдары     = ''Орны бос'' (басқарма төрағасы)&lt;br&gt;[[Сергей Фёдорович Корецкий|Сергей Корецкий]] (басқарма төрағасы; 2025–2026)
 |саласы             = Мұнай және табиғи газ өндірісі, тасымалдануы, қайта өңделуі
 |өнімі              = [[Мұнай]], [[табиғи газ]], [[мұнай өнімдері]], мұнай химиясы өнімдері
 |меншікті капиталы  = 
 |айналым            = 125 млрд [[Украин гривнасы|₴]] (2025)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://data.gov.ua/dataset/7436ae83-dfc1-4836-9962-8af3e831c522 |title=Фінансова звітність підприємств (річна) |language=uk |accessdate=2026-07-18}}&lt;/ref&gt;
 |операциялық кіріс  = 
 |таза табысы        = 39,3 млрд ₴ (2017)
 |активтер           = 566 млрд ₴ (2025)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = &gt;100 000 (2023)&lt;ref name=&quot;100ming&quot;&gt;{{Cite web|url=https://interfax.com.ua/news/economic/947279.html |title=Number of Naftogaz employees to double by year end due to integration of other enterprises – Chernyshov |language=en |publisher=Interfax |date=2023-11-13 |accessdate=2026-07-18}}&lt;/ref&gt;
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |ұраны             = 
 |бұрынғы атауы     = 
 |жабылды           = 
 |жабылуының себебі = 
 |ізбасары          = 
 |бөлімшелер        = 
 |статус            = 
 |тілдер            = 
 |қарызы            = 
 |жарнама           = 
 |сайты              = {{URL|https://www.naftogaz.com/}}
 |Ортаққор           = Naftogaz
}}
«'''Украиналық Нафтогаз'''» ({{lang-uk|Нафтогаз України}}) — [[мұнай]] және [[табиғи газ]] өндірісі, тасымалдануы және қайта өңделуі бойынша [[Украина]]ның мемлекеттік компаниясы.

Нафтогаз [[Украина Министрлер Кабинеті|Украина үкіметі]]не бағынады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.unian.info/economics/1535422-cabinet-gains-control-over-naftogaz.html |title=Cabinet gains control over Naftogaz |publisher=[[УНІАН]] |language=en |date=2016-09-22 |accessdate=2026-07-18}}&lt;/ref&gt; Тігінен интеграцияланған бұл компания табиғи газ бен шикі мұнайды барлау, өндіру, тасымалдау және өңдеудің, сондай-ақ тұтынушыларға табиғи және сұйытылған газ жеткізудің толық циклін жүзеге асырады.&lt;ref&gt;Украина заңы. {{Cite web|url=https://zakon.rada.gov.ua/cgi-bin/laws/main.cgi?nreg=747-98-%EF |title=Про утворення Національної акціонерної компанії &quot;Нафтогаз України&quot; |language=uk}} {{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20220123193058/https://zakon.rada.gov.ua/cgi-bin/laws/main.cgi?nreg=747-98-%EF |date=2022-01-23}}&lt;/ref&gt;

«Нафтогаз» — 100 000-нан астам қызметкері бар Украинаның ірі жұмыс беруші компаниясы (2023 жылғы жағдай ақпаратынша).&lt;ref name=&quot;100ming&quot; /&gt;

Бұл компания — Украинаның ең ірі салық төлеушілерінің бірі. Naftogaz Group компанияларының 2023 жылы шоғырландырылған таза пайдасы 23,1 миллиард [[Украин гривнасы|гривна]]ны құрады, ал бір жыл бұрын бұл көрсеткіш 79,1 миллиард гривна болған еді.

2025 жылғы 29 сәуірде Нафтогаз басқармасының төрағасы болып [[Сергей Фёдорович Корецкий|Сергей Корецкий]] сайланды. 2026 жылғы 16 шілдеде ол [[Украина премьер-министрі]] атанып, лауазымынан кетті.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://forbes.ua/company/koretskiy-noviy-premer-ministr-z-chim-vin-zalishae-naftogaz-i-yaki-yogo-upravlinski-pravila-16072026-40468 |title=Сергій Корецький – новий премʼєр-міністр. З чим він залишає «Нафтогаз» і які його управлінські правила? |work=[[forbes]].ua |language=uk |date=2026-07-16 |accessdate=2026-07-18}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

== Сыртқы сілтемелер ==
*[https://www.naftogaz.com/ Ресми сайты]
{{DEFAULTSORT:Нафтогаз, Украина}}
[[Санат:1998 жылы құрылған компаниялар]]
[[Санат:Украиналық Нафтогаз]]</text>
      <sha1>58vaafsfwpj97s82azkgy60nnms1ty0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Украиналық Нафтогаз</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783615</id>
    <revision>
      <id>3631475</id>
      <timestamp>2026-07-18T13:28:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: {{Commonscat|Naftogaz}} {{Басты мақала}}  [[Санат:Украина компаниялары санаттары]] [[Санат:Украина мұнай-газ компаниялары]] [[Санат:Украина мемлекеттік компаниялары]] [[Санат:Энергетикалық компаниялар санаттары]]</comment>
      <origin>3631475</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="361" sha1="kfmx4v4ovimktmsgcq8ecqf9ado32iy" xml:space="preserve">{{Commonscat|Naftogaz}}
{{Басты мақала}}

[[Санат:Украина компаниялары санаттары]]
[[Санат:Украина мұнай-газ компаниялары]]
[[Санат:Украина мемлекеттік компаниялары]]
[[Санат:Энергетикалық компаниялар санаттары]]</text>
      <sha1>kfmx4v4ovimktmsgcq8ecqf9ado32iy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Украина компаниялары санаттары</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783616</id>
    <revision>
      <id>3631476</id>
      <timestamp>2026-07-18T13:29:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: [[Санат:Украина компаниялары]] [[Санат:Украина ұйымдары санаттары]] [[Санат:Елдер бойынша компаниялар санаттары]]</comment>
      <origin>3631476</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="203" sha1="ktd694y99g4wlj15rd9w3gxcglu6wpk" xml:space="preserve">[[Санат:Украина компаниялары]]
[[Санат:Украина ұйымдары санаттары]]
[[Санат:Елдер бойынша компаниялар санаттары]]</text>
      <sha1>ktd694y99g4wlj15rd9w3gxcglu6wpk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Украина мұнай-газ компаниялары</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783617</id>
    <revision>
      <id>3631477</id>
      <timestamp>2026-07-18T13:30:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: [[Санат:Елдер бойынша мұнай-газ компаниялары|Украина]] [[Санат:Салалар бойынша Украина компаниялары]] [[Санат:Украина энергетикасы]]</comment>
      <origin>3631477</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="238" sha1="ixn2rgywamjnbkbrwj0zqo15ojgo063" xml:space="preserve">[[Санат:Елдер бойынша мұнай-газ компаниялары|Украина]]
[[Санат:Салалар бойынша Украина компаниялары]]
[[Санат:Украина энергетикасы]]</text>
      <sha1>ixn2rgywamjnbkbrwj0zqo15ojgo063</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Елдер бойынша мұнай-газ компаниялары</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783618</id>
    <revision>
      <id>3631478</id>
      <timestamp>2026-07-18T13:31:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: [[Санат:Мұнай-газ компаниялары|*]] [[Санат:Елдер бойынша энергетикалық компаниялар|*]]</comment>
      <origin>3631478</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="152" sha1="gxnhmnyn3wtv67xpkn6t852spj0jsoj" xml:space="preserve">[[Санат:Мұнай-газ компаниялары|*]]
[[Санат:Елдер бойынша энергетикалық компаниялар|*]]</text>
      <sha1>gxnhmnyn3wtv67xpkn6t852spj0jsoj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Мұнай-газ компаниялары</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783619</id>
    <revision>
      <id>3631479</id>
      <timestamp>2026-07-18T13:32:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: [[Санат:Мұнай-газ комплексі|Компаниялар]] [[Санат:Мұнай-газ ұйымдары|Компаниялар]] [[Санат:Энергетикалық компаниялар]]</comment>
      <origin>3631479</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="212" sha1="8rkqxcww2agghf4f4o4cxwa37d94ibx" xml:space="preserve">[[Санат:Мұнай-газ комплексі|Компаниялар]]
[[Санат:Мұнай-газ ұйымдары|Компаниялар]]
[[Санат:Энергетикалық компаниялар]]</text>
      <sha1>8rkqxcww2agghf4f4o4cxwa37d94ibx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631480</id>
      <parentid>3631479</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T13:33:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <origin>3631480</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="206" sha1="ghiqf600oub4a0tjf4aigapbzrauxwg" xml:space="preserve">[[Санат:Мұнай-газ кешені|Компаниялар]]
[[Санат:Мұнай-газ ұйымдары|Компаниялар]]
[[Санат:Энергетикалық компаниялар]]</text>
      <sha1>ghiqf600oub4a0tjf4aigapbzrauxwg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Мұнай-газ кешені</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783620</id>
    <revision>
      <id>3631481</id>
      <timestamp>2026-07-18T13:33:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: {{maincat|Мұнай-газ кешені}}  [[Санат:Мұнай және газ|Кешен]] [[Санат:Энергетика салалары]]</comment>
      <origin>3631481</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="149" sha1="30sxcze6ha7n6dglr9cebm7sgcenp21" xml:space="preserve">{{maincat|Мұнай-газ кешені}}

[[Санат:Мұнай және газ|Кешен]]
[[Санат:Энергетика салалары]]</text>
      <sha1>30sxcze6ha7n6dglr9cebm7sgcenp21</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Энергетика салалары</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783621</id>
    <revision>
      <id>3631482</id>
      <timestamp>2026-07-18T13:34:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: [[Санат:Энергетика|*]] [[Санат:Салалар бойынша экономика|+]]</comment>
      <origin>3631482</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="103" sha1="1b5s7l3qr66cqabmxs07tz66vih1klk" xml:space="preserve">[[Санат:Энергетика|*]]
[[Санат:Салалар бойынша экономика|+]]</text>
      <sha1>1b5s7l3qr66cqabmxs07tz66vih1klk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Мұнай-газ ұйымдары</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783622</id>
    <revision>
      <id>3631483</id>
      <timestamp>2026-07-18T13:35:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: [[Санат:Мұнай және газ|Бизнес]] [[Санат:Геологиялық ұйымдар|•]] [[Санат:Салалар бойынша энергетикалық ұйымдар]]</comment>
      <origin>3631483</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="198" sha1="02ypebwylziiwd40db7kqhw1q9qru70" xml:space="preserve">[[Санат:Мұнай және газ|Бизнес]]
[[Санат:Геологиялық ұйымдар|•]]
[[Санат:Салалар бойынша энергетикалық ұйымдар]]</text>
      <sha1>02ypebwylziiwd40db7kqhw1q9qru70</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Геологиялық ұйымдар</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783623</id>
    <revision>
      <id>3631484</id>
      <timestamp>2026-07-18T13:36:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: {{Commonscat|Geology societies}}  [[Санат:Ғылым салалары бойынша ғылыми ұйымдар]] [[Санат:Геологиялық қоғамдастық|ұйымдар]]</comment>
      <origin>3631484</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="195" sha1="42eu1lf2r7scfxit5let740yyp1c231" xml:space="preserve">{{Commonscat|Geology societies}}

[[Санат:Ғылым салалары бойынша ғылыми ұйымдар]]
[[Санат:Геологиялық қоғамдастық|ұйымдар]]</text>
      <sha1>42eu1lf2r7scfxit5let740yyp1c231</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Геологиялық қоғамдастық</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783624</id>
    <revision>
      <id>3631486</id>
      <timestamp>2026-07-18T13:37:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: [[Санат:Геология|Қоғамдастық]] [[Санат:Ғылым қоғамдастығы]] [[Санат:Геология тарихы]]</comment>
      <origin>3631486</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="150" sha1="0q0bta8me5qi3l4t7j3z51d5r0r2qqa" xml:space="preserve">[[Санат:Геология|Қоғамдастық]]
[[Санат:Ғылым қоғамдастығы]]
[[Санат:Геология тарихы]]</text>
      <sha1>0q0bta8me5qi3l4t7j3z51d5r0r2qqa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631488</id>
      <parentid>3631486</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T13:37:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <origin>3631488</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="150" sha1="0yr4hqvct67f0gb4gpsfwt65ehexczb" xml:space="preserve">[[Санат:Геология|Қоғамдастық]]
[[Санат:Ғылыми қауымдастық]]
[[Санат:Геология тарихы]]</text>
      <sha1>0yr4hqvct67f0gb4gpsfwt65ehexczb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Геология тарихы</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783625</id>
    <revision>
      <id>3631491</id>
      <timestamp>2026-07-18T13:39:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: {{Commonscat|History of geology}}  [[Санат:Бағыты бойынша ғылым тарихы|Геология]] [[Санат:Геология]]</comment>
      <origin>3631491</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="150" sha1="at8i2h98u5krygm7ikjc75jee8qe7ss" xml:space="preserve">{{Commonscat|History of geology}}

[[Санат:Бағыты бойынша ғылым тарихы|Геология]]
[[Санат:Геология]]</text>
      <sha1>at8i2h98u5krygm7ikjc75jee8qe7ss</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631492</id>
      <parentid>3631491</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T13:39:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <origin>3631492</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="156" sha1="imjhjdbw61ocjnp27idll68o6wqcezs" xml:space="preserve">{{Commonscat|History of geology}}

[[Санат:Бағыттары бойынша ғылым тарихы|Геология]]
[[Санат:Геология]]</text>
      <sha1>imjhjdbw61ocjnp27idll68o6wqcezs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Бағыттары бойынша ғылым тарихы</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783626</id>
    <revision>
      <id>3631493</id>
      <timestamp>2026-07-18T13:40:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: [[Санат:Ғылым тарихы| ]]</comment>
      <origin>3631493</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40" sha1="o87w2ckvb6ei9ou6be1oufbwzj16wgy" xml:space="preserve">[[Санат:Ғылым тарихы| ]]</text>
      <sha1>o87w2ckvb6ei9ou6be1oufbwzj16wgy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Ғылым салалары бойынша ғылыми ұйымдар</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783627</id>
    <revision>
      <id>3631494</id>
      <timestamp>2026-07-18T13:41:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: [[Санат:Ғылыми ұйымдар|*Сала]] [[Санат:Ғылым салалары бойынша санаттар|Ұйым]]</comment>
      <origin>3631494</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="136" sha1="4mlb7ikxcvf3y6ct7ieur5y43uh41mv" xml:space="preserve">[[Санат:Ғылыми ұйымдар|*Сала]]
[[Санат:Ғылым салалары бойынша санаттар|Ұйым]]</text>
      <sha1>4mlb7ikxcvf3y6ct7ieur5y43uh41mv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Салалар бойынша энергетикалық ұйымдар</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783628</id>
    <revision>
      <id>3631495</id>
      <timestamp>2026-07-18T13:41:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: [[Санат:Энергетикалық ұйымдар|*]] [[Санат:Энергетика салалары|*]]</comment>
      <origin>3631495</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="113" sha1="p1ntksg7n9d75usjsp3gr5uehukk8xb" xml:space="preserve">[[Санат:Энергетикалық ұйымдар|*]]
[[Санат:Энергетика салалары|*]]</text>
      <sha1>p1ntksg7n9d75usjsp3gr5uehukk8xb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Энергетикалық ұйымдар</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783629</id>
    <revision>
      <id>3631496</id>
      <timestamp>2026-07-18T13:42:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: [[Санат:Табиғи ресурс ұйымдары]] [[Санат:Энергетика|Ұйым]]</comment>
      <origin>3631496</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="102" sha1="qsty4kmimcv2yvi1frjig0hff6rcjv8" xml:space="preserve">[[Санат:Табиғи ресурс ұйымдары]]
[[Санат:Энергетика|Ұйым]]</text>
      <sha1>qsty4kmimcv2yvi1frjig0hff6rcjv8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Табиғи ресурс ұйымдары</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783630</id>
    <revision>
      <id>3631497</id>
      <timestamp>2026-07-18T13:43:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: [[Санат:Бағыты бойынша ұйымдар]] [[Санат:Табиғи ресурстар]]</comment>
      <origin>3631497</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="104" sha1="8rlu8efoluyha79mgl49jibg7cstxg2" xml:space="preserve">[[Санат:Бағыты бойынша ұйымдар]]
[[Санат:Табиғи ресурстар]]</text>
      <sha1>8rlu8efoluyha79mgl49jibg7cstxg2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631498</id>
      <parentid>3631497</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T13:44:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <origin>3631498</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="98" sha1="5ocdqc7bjxs6awm5l37k5jnidkuhwfr" xml:space="preserve">[[Санат:Бағыты бойынша ұйымдар]]
[[Санат:Табиғи қорлар]]</text>
      <sha1>5ocdqc7bjxs6awm5l37k5jnidkuhwfr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Энергетикалық компаниялар</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783631</id>
    <revision>
      <id>3631499</id>
      <timestamp>2026-07-18T13:45:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: {{Commonscat|Energy companies}}  [[Санат:Салалар бойынша компаниялар]] [[Санат:Энергетикалық ұйымдар|Компания]]</comment>
      <origin>3631499</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="174" sha1="dr733vksdwafy3tuf26ib4fmnfau6wm" xml:space="preserve">{{Commonscat|Energy companies}}

[[Санат:Салалар бойынша компаниялар]]
[[Санат:Энергетикалық ұйымдар|Компания]]</text>
      <sha1>dr733vksdwafy3tuf26ib4fmnfau6wm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Елдер бойынша энергетикалық компаниялар</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783632</id>
    <revision>
      <id>3631500</id>
      <timestamp>2026-07-18T13:46:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: {{Commonscat|Energy companies by country}}  [[Санат:Елдер бойынша энергетика|*Компаниялар]] [[Санат:Энергетикалық компаниялар|*Елдер]] [[Санат:Салалар және елдер бойынша компаниялар]]</comment>
      <origin>3631500</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="294" sha1="8whx3jgczamk7f2a1j50htcask1rp68" xml:space="preserve">{{Commonscat|Energy companies by country}}

[[Санат:Елдер бойынша энергетика|*Компаниялар]]
[[Санат:Энергетикалық компаниялар|*Елдер]]
[[Санат:Салалар және елдер бойынша компаниялар]]</text>
      <sha1>8whx3jgczamk7f2a1j50htcask1rp68</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Салалар бойынша Украина компаниялары</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783633</id>
    <revision>
      <id>3631501</id>
      <timestamp>2026-07-18T13:47:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: [[Санат:Украина компаниялары|*сала]] [[Санат:Елдер және салалар бойынша компаниялар|Украина]]</comment>
      <origin>3631501</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="167" sha1="hzb3xo34gnne4xzln8ghrpg9dv50xsd" xml:space="preserve">[[Санат:Украина компаниялары|*сала]]
[[Санат:Елдер және салалар бойынша компаниялар|Украина]]</text>
      <sha1>hzb3xo34gnne4xzln8ghrpg9dv50xsd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Украина энергетикасы</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783634</id>
    <revision>
      <id>3631502</id>
      <timestamp>2026-07-18T13:47:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: {{Басты мақала}} [[Санат:Елдер бойыша энергетика|Украина]] [[Санат:Украина экономикасы салалары]]</comment>
      <origin>3631502</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="172" sha1="dtv86fqrchtd2ups6kp9afb7exm8fil" xml:space="preserve">{{Басты мақала}}
[[Санат:Елдер бойыша энергетика|Украина]]
[[Санат:Украина экономикасы салалары]]</text>
      <sha1>dtv86fqrchtd2ups6kp9afb7exm8fil</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631503</id>
      <parentid>3631502</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T13:48:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <origin>3631503</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="174" sha1="5jwz1279j666lemcinqm7cze6gkwfk2" xml:space="preserve">{{Басты мақала}}
[[Санат:Елдер бойынша энергетика|Украина]]
[[Санат:Украина экономикасы салалары]]</text>
      <sha1>5jwz1279j666lemcinqm7cze6gkwfk2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Украина мемлекеттік компаниялары</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783635</id>
    <revision>
      <id>3631504</id>
      <timestamp>2026-07-18T13:48:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: [[Санат:Елдер бойынша мемлекеттік компаниялар|Украина]] [[Санат:Украина компаниялары]]</comment>
      <origin>3631504</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="156" sha1="bjal9jx8gmv6e99pgl900pxllvvpndg" xml:space="preserve">[[Санат:Елдер бойынша мемлекеттік компаниялар|Украина]]
[[Санат:Украина компаниялары]]</text>
      <sha1>bjal9jx8gmv6e99pgl900pxllvvpndg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Елдер бойынша мемлекеттік компаниялар</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783636</id>
    <revision>
      <id>3631505</id>
      <timestamp>2026-07-18T13:49:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: {{Commonscat|Government-owned companies by country}}  [[Санат:Мемлекеттік компаниялар|*Елдер]] [[Санат:Елдер бойынша компаниялар|^]] [[Санат:Елдер бойынша мемлекеттік ұйымдар|*]]</comment>
      <origin>3631505</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="273" sha1="m04txd2seyz85xmm6ilauxhvrj857g9" xml:space="preserve">{{Commonscat|Government-owned companies by country}}

[[Санат:Мемлекеттік компаниялар|*Елдер]]
[[Санат:Елдер бойынша компаниялар|^]]
[[Санат:Елдер бойынша мемлекеттік ұйымдар|*]]</text>
      <sha1>m04txd2seyz85xmm6ilauxhvrj857g9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қатысушы талқылауы:Абай кітапханасы</title>
    <ns>3</ns>
    <id>783637</id>
    <revision>
      <id>3631506</id>
      <timestamp>2026-07-18T13:53:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>New user message</username>
        <id>61167</id>
      </contributor>
      <comment>[[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу.</comment>
      <origin>3631506</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="256" sha1="p7c1l13rzi784cnj40o1kn65jp5gygb" xml:space="preserve">{{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Абай кітапханасы}}

-- [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 18:53, 2026 ж. шілденің 18 (+05)</text>
      <sha1>p7c1l13rzi784cnj40o1kn65jp5gygb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Мемлекеттік компаниялар</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783638</id>
    <revision>
      <id>3631507</id>
      <timestamp>2026-07-18T13:55:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: {{Commonscat|Government-owned companies}}  [[Санат:Мемлекетке қатысы бар компаниялар]] [[Санат:Мемлекеттік ұйымдар|Компани]]</comment>
      <origin>3631507</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="189" sha1="65ev3ps1bd16cbibuwif6vr68tcezpb" xml:space="preserve">{{Commonscat|Government-owned companies}}

[[Санат:Мемлекетке қатысы бар компаниялар]]
[[Санат:Мемлекеттік ұйымдар|Компани]]</text>
      <sha1>65ev3ps1bd16cbibuwif6vr68tcezpb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Мемлекетке қатысы бар компаниялар</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783639</id>
    <revision>
      <id>3631508</id>
      <timestamp>2026-07-18T13:59:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: [[Санат:Түрлер бойынша компаниялар|Мемлекет]] [[Санат:Мемлекеттік экономика]] [[Санат:Мемлекеттік есеп саясаты]]</comment>
      <origin>3631508</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="201" sha1="tt1bgc2k3oypswpqxf5rinpgvpn6qmh" xml:space="preserve">[[Санат:Түрлер бойынша компаниялар|Мемлекет]]
[[Санат:Мемлекеттік экономика]]
[[Санат:Мемлекеттік есеп саясаты]]</text>
      <sha1>tt1bgc2k3oypswpqxf5rinpgvpn6qmh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Түрлер бойынша компаниялар</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783640</id>
    <revision>
      <id>3631509</id>
      <timestamp>2026-07-18T13:59:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: [[Санат:Компаниялар|*Түр]] [[Санат:Түрлер бойынша коммерциялық ұйымдар|*]]</comment>
      <origin>3631509</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="130" sha1="jfxqj6inwyuo8qg0ok8hoxfbn3k3hzu" xml:space="preserve">[[Санат:Компаниялар|*Түр]]
[[Санат:Түрлер бойынша коммерциялық ұйымдар|*]]</text>
      <sha1>jfxqj6inwyuo8qg0ok8hoxfbn3k3hzu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Түрлер бойынша коммерциялық ұйымдар</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783641</id>
    <revision>
      <id>3631510</id>
      <timestamp>2026-07-18T14:00:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: [[Санат:Коммерциялық ұйымдар|*]] [[Санат:Түрлер бойынша ұйымдар|*]]</comment>
      <origin>3631510</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="116" sha1="s3zfcvc8djr0v4c6pcqbk1gxtv698jn" xml:space="preserve">[[Санат:Коммерциялық ұйымдар|*]]
[[Санат:Түрлер бойынша ұйымдар|*]]</text>
      <sha1>s3zfcvc8djr0v4c6pcqbk1gxtv698jn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Мемлекеттік экономика</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783642</id>
    <revision>
      <id>3631511</id>
      <timestamp>2026-07-18T14:01:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: {{Commonscat|Public finance}}  [[Санат:Мемлекет|Экономика]] [[Санат:Экономикалық теория]]</comment>
      <origin>3631511</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="134" sha1="7df9fj8r3xb08ifdxbp40ktansx60rv" xml:space="preserve">{{Commonscat|Public finance}}

[[Санат:Мемлекет|Экономика]]
[[Санат:Экономикалық теория]]</text>
      <sha1>7df9fj8r3xb08ifdxbp40ktansx60rv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Мемлекеттік есеп саясаты</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783643</id>
    <revision>
      <id>3631512</id>
      <timestamp>2026-07-18T14:01:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: {{catmain}}  [[Санат:Мемлекеттік бюджет]]</comment>
      <origin>3631512</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="63" sha1="psf9ch3v6r076phyasfrbbm8cf38rzh" xml:space="preserve">{{catmain}}

[[Санат:Мемлекеттік бюджет]]</text>
      <sha1>psf9ch3v6r076phyasfrbbm8cf38rzh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Энергетикалық компаниялар санаттары</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783644</id>
    <revision>
      <id>3631513</id>
      <timestamp>2026-07-18T14:02:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: [[Санат:Салалар бойынша компаниялар санаттары|Энергетика]]</comment>
      <origin>3631513</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="107" sha1="irl7c10acors9s7g8qv76djiam8bcbc" xml:space="preserve">[[Санат:Салалар бойынша компаниялар санаттары|Энергетика]]</text>
      <sha1>irl7c10acors9s7g8qv76djiam8bcbc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Украинаның Нафтогазы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>783645</id>
    <redirect title="Украиналық Нафтогаз" />
    <revision>
      <id>3631514</id>
      <timestamp>2026-07-18T14:03:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>«[[Украиналық Нафтогаз]]» дегенге [[Уикипедия:Айдатқыштар|бағыттады]]</comment>
      <origin>3631514</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53" sha1="mlb341p4i6xdvmv1ioqgzsh4qyttzo1" xml:space="preserve">#АЙДАУ [[Украиналық Нафтогаз]]</text>
      <sha1>mlb341p4i6xdvmv1ioqgzsh4qyttzo1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Нафтогаз</title>
    <ns>0</ns>
    <id>783646</id>
    <redirect title="Украиналық Нафтогаз" />
    <revision>
      <id>3631515</id>
      <timestamp>2026-07-18T14:03:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>«[[Украиналық Нафтогаз]]» дегенге [[Уикипедия:Айдатқыштар|бағыттады]]</comment>
      <origin>3631515</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53" sha1="mlb341p4i6xdvmv1ioqgzsh4qyttzo1" xml:space="preserve">#АЙДАУ [[Украиналық Нафтогаз]]</text>
      <sha1>mlb341p4i6xdvmv1ioqgzsh4qyttzo1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Киев-Могила бизнес-мектебі түлектері</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783648</id>
    <revision>
      <id>3631519</id>
      <timestamp>2026-07-18T14:07:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: {{CatMain|Киев-Могила бизнес-мектебі}}  [[Санат:Киев жоғарғы оқу орындары түлектері|Киев-Могила бизнес-мектебі]] [[Санат:Киев-Могила академиясы ұлттық университеті түлектері]]</comment>
      <origin>3631519</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="309" sha1="d4gpo3wpa70xc47k4rhfo8xe4f7moud" xml:space="preserve">{{CatMain|Киев-Могила бизнес-мектебі}}

[[Санат:Киев жоғарғы оқу орындары түлектері|Киев-Могила бизнес-мектебі]]
[[Санат:Киев-Могила академиясы ұлттық университеті түлектері]]</text>
      <sha1>d4gpo3wpa70xc47k4rhfo8xe4f7moud</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Киев жоғарғы оқу орындары түлектері</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783649</id>
    <revision>
      <id>3631520</id>
      <timestamp>2026-07-18T14:09:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: [[Санат:Киев жоғарғы оқу орындары бойынша тұлғалар| ]] [[Санат:Украина қалалары бойынша жоғарғы оқу орындары түлектері|Киев]] [[Санат:Киев оқу орындары түлектері|*Жоғарғы]]</comment>
      <origin>3631520</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="308" sha1="iwn7gummyqptdudcjc90wilfbqfw4iq" xml:space="preserve">[[Санат:Киев жоғарғы оқу орындары бойынша тұлғалар| ]]
[[Санат:Украина қалалары бойынша жоғарғы оқу орындары түлектері|Киев]]
[[Санат:Киев оқу орындары түлектері|*Жоғарғы]]</text>
      <sha1>iwn7gummyqptdudcjc90wilfbqfw4iq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Киев жоғарғы оқу орындары бойынша тұлғалар</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783650</id>
    <revision>
      <id>3631521</id>
      <timestamp>2026-07-18T14:09:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: [[Санат:Киев жоғарғы оқу орындары| ]] [[Санат:Киев оқу орындары бойынша тұлғалар|*жоғ]] [[Санат:Украина қалалары жоғарғы оқу орындары бойынша тұлғалар|Киев]]</comment>
      <origin>3631521</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="279" sha1="js3jeymtkhb0fl9th60hd4ee1t1xv94" xml:space="preserve">[[Санат:Киев жоғарғы оқу орындары| ]]
[[Санат:Киев оқу орындары бойынша тұлғалар|*жоғ]]
[[Санат:Украина қалалары жоғарғы оқу орындары бойынша тұлғалар|Киев]]</text>
      <sha1>js3jeymtkhb0fl9th60hd4ee1t1xv94</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Киев жоғарғы оқу орындары</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783651</id>
    <revision>
      <id>3631522</id>
      <timestamp>2026-07-18T14:11:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: {{Commonscat|Education in Kyiv}} {{catmain}}  [[Санат:Киев оқу орындары]] [[Санат:Украина қалалары бойынша жоғарғы оқу орындары|Киев]] [[Санат:Украина аймақтары бойынша жоғарғы оқу орындары|Киев]]</comment>
      <origin>3631522</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="315" sha1="ikfptpgh4sg9vc02qmwdnjt7yp1mg50" xml:space="preserve">{{Commonscat|Education in Kyiv}}
{{catmain}}

[[Санат:Киев оқу орындары]]
[[Санат:Украина қалалары бойынша жоғарғы оқу орындары|Киев]]
[[Санат:Украина аймақтары бойынша жоғарғы оқу орындары|Киев]]</text>
      <sha1>ikfptpgh4sg9vc02qmwdnjt7yp1mg50</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Киев оқу орындары</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783652</id>
    <revision>
      <id>3631523</id>
      <timestamp>2026-07-18T14:12:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: [[Санат:Киевтегі білім беру]] [[Санат:Киев ұйымдары]] [[Санат:Украина қалалары бойынша оқу орындары|Киев]] [[Санат:Украина аймақтары бойынша оқу орындары|Киев]]</comment>
      <origin>3631523</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="284" sha1="hvaby3o515yz8ie42dbua1i5mmp3of2" xml:space="preserve">[[Санат:Киевтегі білім беру]]
[[Санат:Киев ұйымдары]]
[[Санат:Украина қалалары бойынша оқу орындары|Киев]]
[[Санат:Украина аймақтары бойынша оқу орындары|Киев]]</text>
      <sha1>hvaby3o515yz8ie42dbua1i5mmp3of2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631524</id>
      <parentid>3631523</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T14:12:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <origin>3631524</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="275" sha1="mf1f73dcqqbfdvu21t8clr4rx58hnco" xml:space="preserve">[[Санат:Киевтегі білім]]
[[Санат:Киев ұйымдары]]
[[Санат:Украина қалалары бойынша оқу орындары|Киев]]
[[Санат:Украина аймақтары бойынша оқу орындары|Киев]]</text>
      <sha1>mf1f73dcqqbfdvu21t8clr4rx58hnco</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Киевтегі білім</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783653</id>
    <revision>
      <id>3631525</id>
      <timestamp>2026-07-18T14:13:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: {{Commonscat|Education in Kyiv}}  [[Санат:Украина қалалары бойынша білім|Киев]] [[Санат:Киев мәдениеті]]</comment>
      <origin>3631525</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="158" sha1="79hpytedusl8qkum78m2ifvi0wjgb8m" xml:space="preserve">{{Commonscat|Education in Kyiv}}

[[Санат:Украина қалалары бойынша білім|Киев]]
[[Санат:Киев мәдениеті]]</text>
      <sha1>79hpytedusl8qkum78m2ifvi0wjgb8m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Киев ұйымдары</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783654</id>
    <revision>
      <id>3631526</id>
      <timestamp>2026-07-18T14:13:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: [[Санат:Киев қоғамы]] [[Санат:Украина қалалары бойынша ұйымдар|Киев]] [[Санат:Украина аймақтары бойынша ұйымдар|Киев]]</comment>
      <origin>3631526</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="210" sha1="98i9wa9dzfctkaf0sjmzk7bqwnpb8zj" xml:space="preserve">[[Санат:Киев қоғамы]]
[[Санат:Украина қалалары бойынша ұйымдар|Киев]]
[[Санат:Украина аймақтары бойынша ұйымдар|Киев]]</text>
      <sha1>98i9wa9dzfctkaf0sjmzk7bqwnpb8zj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Киев қоғамы</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783655</id>
    <revision>
      <id>3631527</id>
      <timestamp>2026-07-18T14:14:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: [[Санат:Киев]] [[Санат:Украина қалалары бойынша қоғам|Киев]] [[Санат:Украина аймақтары бойынша қоғам|Киев]]</comment>
      <origin>3631527</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="189" sha1="9kyo8l65cspyxqmqi9w5rl9zefglxcp" xml:space="preserve">[[Санат:Киев]]
[[Санат:Украина қалалары бойынша қоғам|Киев]]
[[Санат:Украина аймақтары бойынша қоғам|Киев]]</text>
      <sha1>9kyo8l65cspyxqmqi9w5rl9zefglxcp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Украина аймақтары бойынша оқу орындары</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783656</id>
    <revision>
      <id>3631528</id>
      <timestamp>2026-07-18T14:15:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: [[Санат:Украина оқу орындары|*]] [[Санат:Украина аймақтары бойынша ұйымдар|*]] [[Санат:Украина аймақтары бойынша білім|*]]</comment>
      <origin>3631528</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="213" sha1="177vqyyxe61x5v3gcht8mzn2yfol93g" xml:space="preserve">[[Санат:Украина оқу орындары|*]]
[[Санат:Украина аймақтары бойынша ұйымдар|*]]
[[Санат:Украина аймақтары бойынша білім|*]]</text>
      <sha1>177vqyyxe61x5v3gcht8mzn2yfol93g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Украина аймақтары бойынша жоғарғы оқу орындары</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783657</id>
    <revision>
      <id>3631530</id>
      <timestamp>2026-07-18T14:15:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: [[Санат:Украина жоғарғы оқу орындары|*аймақ]] [[Санат:Украина аймақтары бойынша оқу орындары|*]]</comment>
      <origin>3631530</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="170" sha1="bhevetlcve7ci00oholczhx51t3g38v" xml:space="preserve">[[Санат:Украина жоғарғы оқу орындары|*аймақ]]
[[Санат:Украина аймақтары бойынша оқу орындары|*]]</text>
      <sha1>bhevetlcve7ci00oholczhx51t3g38v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Киев оқу орындары бойынша тұлғалар</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783658</id>
    <revision>
      <id>3631531</id>
      <timestamp>2026-07-18T14:16:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: [[Санат:Киев оқу орындары| ]] [[Санат:Киев ұйымдары бойынша тұлғалар|*Оқу]] [[Санат:Украина қалалары оқу орындары бойынша тұлғалар|Киев]]</comment>
      <origin>3631531</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="242" sha1="te8mf6xlfr1pghh45tdebqvd744t0ow" xml:space="preserve">[[Санат:Киев оқу орындары| ]]
[[Санат:Киев ұйымдары бойынша тұлғалар|*Оқу]]
[[Санат:Украина қалалары оқу орындары бойынша тұлғалар|Киев]]</text>
      <sha1>te8mf6xlfr1pghh45tdebqvd744t0ow</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Киев ұйымдары бойынша тұлғалар</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783659</id>
    <revision>
      <id>3631532</id>
      <timestamp>2026-07-18T14:17:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: {{seealsocat|Киев ұйымдары}} [[Санат:Киев тұлғалары|*]] [[Санат:Украина қалалары ұйымдары бойынша тұлғалар|Киев]] [[Санат:Киев облысы ұйымдары бойынша тұлғалар|*Киев]]</comment>
      <origin>3631532</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="286" sha1="qcpj41cneacl6udi4idh15gy68gpgz9" xml:space="preserve">{{seealsocat|Киев ұйымдары}}
[[Санат:Киев тұлғалары|*]]
[[Санат:Украина қалалары ұйымдары бойынша тұлғалар|Киев]]
[[Санат:Киев облысы ұйымдары бойынша тұлғалар|*Киев]]</text>
      <sha1>qcpj41cneacl6udi4idh15gy68gpgz9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Киев оқу орындары түлектері</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783660</id>
    <revision>
      <id>3631533</id>
      <timestamp>2026-07-18T14:20:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: [[Санат:Украина қалалары бойынша оқу орындары түлектері|Киев]] [[Санат:Киев оқу орындары бойынша тұлғалар| ]]</comment>
      <origin>3631533</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="195" sha1="ns000c0pck47ibnehb0e2wiq55w6t56" xml:space="preserve">[[Санат:Украина қалалары бойынша оқу орындары түлектері|Киев]]
[[Санат:Киев оқу орындары бойынша тұлғалар| ]]</text>
      <sha1>ns000c0pck47ibnehb0e2wiq55w6t56</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Киев-Могила академиясы ұлттық университеті түлектері</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783661</id>
    <revision>
      <id>3631534</id>
      <timestamp>2026-07-18T14:21:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: [[Санат:Киев-Могила академиясы ұлттық университеті]]</comment>
      <origin>3631534</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="95" sha1="t7nbajel0g5oh5bjk45ou693al972pk" xml:space="preserve">[[Санат:Киев-Могила академиясы ұлттық университеті]]</text>
      <sha1>t7nbajel0g5oh5bjk45ou693al972pk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Киев-Могила академиясы ұлттық университеті</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783662</id>
    <revision>
      <id>3631535</id>
      <timestamp>2026-07-18T14:22:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: {{Commonscat|National University of &quot;Kyiv-Mohyla Academy&quot;}} {{Басты мақала|«Киев-Могила академиясы» ұлттық университеті}}  [[Санат:Киев университеттері]] [[Санат:Украина ұлттық жоғарғы оқу орындары]]</comment>
      <origin>3631535</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="310" sha1="mfrp74csu27k5h2mpinowm7fdp3384t" xml:space="preserve">{{Commonscat|National University of &quot;Kyiv-Mohyla Academy&quot;}}
{{Басты мақала|«Киев-Могила академиясы» ұлттық университеті}}

[[Санат:Киев университеттері]]
[[Санат:Украина ұлттық жоғарғы оқу орындары]]</text>
      <sha1>mfrp74csu27k5h2mpinowm7fdp3384t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Киев университеттері</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783663</id>
    <revision>
      <id>3631536</id>
      <timestamp>2026-07-18T14:22:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: [[Санат:Украина қалалары бойынша университеттер|Киев]] [[Санат:Киев жоғарғы оқу орындары]]</comment>
      <origin>3631536</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="162" sha1="p3obpprkbi94z67bhdrhq7vwew3jg7v" xml:space="preserve">[[Санат:Украина қалалары бойынша университеттер|Киев]]
[[Санат:Киев жоғарғы оқу орындары]]</text>
      <sha1>p3obpprkbi94z67bhdrhq7vwew3jg7v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Үлгі:Украина премьер-министрлері</title>
    <ns>10</ns>
    <id>783665</id>
    <revision>
      <id>3631538</id>
      <timestamp>2026-07-18T14:40:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: {{Навигациялық кесте |сурет         = [[Сурет:Flag of Ukraine.svg|40px|border]] |аты           = Украина премьер-министрлері |state         = &lt;includeonly&gt;{{{state|collapsed}}}&lt;/includeonly&gt; |тақырып       = [[Украина үкімет басшыларының тізімі|Украина премьер-министрлері]] |класс_списков = hlist |бөлім1= {{ту|Украина}} Укр...</comment>
      <origin>3631538</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10262" sha1="n9xbjy7bxq2mb802l8ug2c0k38zl248" xml:space="preserve">{{Навигациялық кесте
|сурет         = [[Сурет:Flag of Ukraine.svg|40px|border]]
|аты           = Украина премьер-министрлері
|state         = &lt;includeonly&gt;{{{state|collapsed}}}&lt;/includeonly&gt;
|тақырып       = [[Украина үкімет басшыларының тізімі|Украина премьер-министрлері]]
|класс_списков = hlist
|бөлім1= {{ту|Украина}} [[Украин Халық Республикасы]]&lt;br&gt;[[Орталық рада бас хатшылығы]]
|тізім1 = 
* [[Владимир Кириллович Винниченко|Владимир Винниченко]] 
* [[Дмитрий Иванович Дорошенко|Дмитрий Дорошенко]] &lt;small&gt;({{м.а.}})&lt;/small&gt; 
* [[Владимир Кириллович Винниченко|Владимир Винниченко]] 
|бөлім2= {{ту|Украина}} [[Украин Халық Республикасы]]&lt;br&gt;Халық министрлері радасы
|тізім2 = 
* [[Владимир Кириллович Винниченко|Владимир Винниченко]]
* [[Всеволод Александрович Голубович|Всеволод Голубович]]
|бөлім3 = [[Сурет:Flag of Ukrainian People's Republic of the Soviets.svg|22px|border]] [[Украина халық хатшылығы]]
|тізім3 = 
* [[Евгения Богдановна Бош|Евгения Бош]] &lt;small&gt;({{м.а.}})&lt;/small&gt; 
* [[Николай Алексеевич Скрыпник|Николай Скрипник]]
|бөлім4 = {{ту|Украина}} [[Украин державасы]] Министрлер радасы
|тізім4 =
* [[Николай Николаевич Сахно-Устимович|Николай Сахно-Устимович]] &lt;small&gt;({{м.а.}})&lt;/small&gt; 
* [[Николай Прокофьевич Василенко|Николай Василенко]] &lt;small&gt;({{м.а.}})&lt;/small&gt;
* [[Фёдор Андреевич Лизогуб|Фёдор Лизогуб]]
* [[Сергей Николаевич Гербель|Сергей Гербель]]
|бөлім5 = [[Сурет:Red flag.svg|22px|border]] [[Украина уақытша жұмысшы-шаруа үкіметі]]
|тізім5 = 
* [[Христиан Георгиевич Раковский|Христиан Раковский]]
* [[Георгий Леонидович Пятаков|Юрий Пятаков]]
|бөлім6 =  {{ту|Украина}} [[Украин Халық Республикасы]]&lt;br&gt;Халық министрлер радасы
|тізім6 = 
* [[Владимир Моисеевич Чеховский|Владимир Чеховский]]
* [[Сергей Степанович Остапенко|Сергей Остапенко]]
* [[Борис Николаевич Мартос|Борис Мартос]]
* [[Исаак Прохорович Мазепа|Исаак Мазепа]]
* [[Вячеслав Константинович Прокопович|Вячеслав Прокопович]]
{{Navbox subgroup
  |group1      = [[Қуғындағы Украин Халық Республикасы үкіметі|Қуғында]]
  |list1      = 
* [[Андрей Николаевич Ливицкий|Андрей Ливицкий]] &lt;small&gt;({{м.а.}})&lt;/small&gt; 
* [[Вячеслав Константинович Прокопович|Вячеслав Прокопович]]
* [[Филип Пилипчук]]
* [[Андрей Николаевич Ливицкий|Андрей Ливицкий]]
* [[Вячеслав Константинович Прокопович|Вячеслав Прокопович]]
* [[Александр Яковлевич Шульгин|Александр Шульгин]] 
* [[Андрей Иванович Яковлев|Андрей Яковлев]] &lt;small&gt;({{м.а.}})&lt;/small&gt; 
* [[Константин Константинович Паньковский|Константин Паньковский]]
* [[Исаак Прохорович Мазепа|Исаак Мазепа]]
* [[Степан Иванович Баран|Степан Баран]]
* [[Спиридон Никитович Довгаль|Спиридон Довгаль]]
* [[Симон Васильевич Созонтив|Симон Созонтив]]
* [[Николай Андреевич Ливицкий|Николай Ливицкий]]
* [[Атанас Фиголь]]
* [[Спиридон Никитович Довгаль|Спиридон Довгаль]]
* [[Василий Лукинович Федорончук|Василий Федорончук]]
* [[Теофил Леонтий|Теофил Леонтий]]
* [[Ярослав-Богдан Антонович Рудницкий|Ярослав-Богдан Рудницкий]]
* [[Иван Степанович Самойленко|Иван Самойленко]]
}}
|бөлім7 =  {{ту|Украин КСР|1919}} [[Украин КСР халық комиссарлары кеңесі|УКСР халық комиссарлары кеңесі]]
|тізім7 = 
* [[Георгий Леонидович Пятаков|Юрий Пятаков]]
* [[Христиан Георгиевич Раковский|Христиан Раковский]]
* [[Григорий Иванович Петровский|Григорий Петровский]]
* [[Христиан Георгиевич Раковский|Христиан Раковский]]
* [[Влас Яковлевич Чубарь|Влас Чубарь]]
* [[Панас Петрович Любченко|Панас Любченко]]
* [[Михаил Ильич Бондаренко|Михаил Бондаренко]]
* [[Николай Макарович Марчак|Николай Марчак]] &lt;small&gt;({{м.а.}})&lt;/small&gt; 
* [[Демьян Сергеевич Коротченко|Демьян Коротченко]]
* [[Леонид Романович Корниец|Леонид Корниец]]
* [[Никита Сергеевич Хрущёв|Никита Хрущёв]]
|бөлім8 =  {{ту|Украина}} [[Украин мемлекеттік басқармасы]]
|тізім8 = 
* [[Ярослав Семёнович Стецько|Ярослав Стецько]]
|бөлім9 =  {{ту|Украина}} [[Украин бас азат ету кеңесі]]&lt;br&gt;Бас хатшылығы
|тізім9 = 
* [[Роман Иосифович Шухевич|Роман Шухевич]]
* [[Василий Степанович Кук|Василий Кук]]
|бөлім10 =  {{ту|Украин КСР}} [[УКСР министрлер кеңесі]]
|тізім10 = 
* [[Никита Сергеевич Хрущёв|Никита Хрущёв]]
* [[Демьян Сергеевич Коротченко|Демьян Коротченко]]
* [[Никифор Тимофеевич Кальченко|Никифор Кальченко]]
* [[Владимир Васильевич Щербицкий|Владимир Щербицкий]]
* [[Иван Павлович Казанец|Иван Казанец]]
* [[Владимир Васильевич Щербицкий|Владимир Щербицкий]]
* [[Александр Павлович Ляшко|Александр Ляшко]]
* [[Виталий Андреевич Масол|Виталий Масол]]
* [[Витольд Павлович Фокин|Витольд Фокин]]
|бөлім11 =  {{ту|Украина}} [[Украина Министрлер Кабинеті]]
|тізім11 = 
* [[Витольд Павлович Фокин|Витольд Фокин]]
* [[Валентин Константинович Симоненко|Валентин Симоненко]] &lt;small&gt;({{м.а.}})&lt;/small&gt; 
* [[Леонид Данилович Кучма|Леонид Кучма]]
* [[Ефим Леонидович Звягильский|Ефим Звягильский]] &lt;small&gt;({{м.а.}})&lt;/small&gt; 
* [[Виталий Андреевич Масол|Виталий Масол]]
* [[Евгений Кириллович Марчук|Евгений Марчук]]
* [[Павел Иванович Лазаренко|Павел Лазаренко]]
* [[Василий Васильевич Дурдинец|Василий Дурдинец]] &lt;small&gt;({{м.а.}})&lt;/small&gt; 
* [[Валерий Павлович Пустовойтенко|Валерий Пустовойтенко]]
* [[Виктор Андреевич Ющенко|Виктор Ющенко]]
* [[Анатолий Кириллович Кинах|Анатолий Кинах]]
* [[Виктор Фёдорович Янукович|Виктор Янукович]]
* [[Николай Янович Азаров|Николай Азаров]] &lt;small&gt;({{м.а.}})&lt;/small&gt; 
* [[Юлия Владимировна Тимошенко|Юлия Тимошенко]]
* [[Юрий Иванович Ехануров|Юрий Ехануров]]
* [[Виктор Фёдорович Янукович|Виктор Янукович]]
* [[Юлия Владимировна Тимошенко|Юлия Тимошенко]]
* [[Александр Валентинович Турчинов|Александр Турчинов]] &lt;small&gt;({{м.а.}})&lt;/small&gt; 
* [[Николай Янович Азаров|Николай Азаров]]
* [[Сергей Геннадьевич Арбузов|Сергей Арбузов]] &lt;small&gt;({{м.а.}})&lt;/small&gt; 
* [[Арсений Петрович Яценюк|Арсений Яценюк]]
* [[Владимир Борисович Гройсман|Владимир Гройсман]]
* [[Алексей Валерьевич Гончарук|Алексей Гончарук]]
* [[Денис Анатольевич Шмыгаль|Денис Шмыгаль]]
* [[Юлия Анатольевна Свириденко|Юлия Свириденко]]
* [[Сергей Фёдорович Корецкий|Сергей Корецкий]]
}}&lt;includeonly&gt;[[Санат:Украина премьер-министрлері]]&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
[[Санат:үлгілер:Украина саясаты]]
[[Санат:үлгілер:Үкімет басшылары|Украина]]&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>n9xbjy7bxq2mb802l8ug2c0k38zl248</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Украина қалалары бойынша ұйымдар бойынша тұлғалар</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783670</id>
    <redirect title="Санат:Украина қалалары жоғарғы оқу орындары бойынша тұлғалар" />
    <revision>
      <id>3631559</id>
      <timestamp>2026-07-18T15:02:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Casserium</username>
        <id>68287</id>
      </contributor>
      <comment>Casserium [[Санат:Украина қалалары бойынша ұйымдар бойынша тұлғалар]] бетін [[Санат:Украина қалалары жоғарғы оқу орындары бойынша тұлғалар]] бетіне жылжытты</comment>
      <origin>3631559</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="130" sha1="g8rivwxmhsyan2gthdbe13owburqddc" xml:space="preserve">#АЙДАУ [[:Санат:Украина қалалары жоғарғы оқу орындары бойынша тұлғалар]]</text>
      <sha1>g8rivwxmhsyan2gthdbe13owburqddc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>China Construction Bank</title>
    <ns>0</ns>
    <id>783671</id>
    <revision>
      <id>3631563</id>
      <timestamp>2026-07-18T15:27:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: {{Компания  |атауы              = China Construction Bank  |логотипі           = China Construction Bank.svg  |суреті             = China Construction Bank Building.jpg  |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай  |түрі               = [[Ашық акционерлік қоғам|ашық компания]]  |биржадағы листингі = 601939 (SSE), 939 (HKSE), MCOR, [[SSE 180 Index]], ...</comment>
      <origin>3631563</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4166" sha1="k3il1bfpd7a3n07r81p08nwxlw06dod" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = China Construction Bank
 |логотипі           = China Construction Bank.svg
 |суреті             = China Construction Bank Building.jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай
 |түрі               = [[Ашық акционерлік қоғам|ашық компания]]
 |биржадағы листингі = 601939 (SSE), 939 (HKSE), MCOR, [[SSE 180 Index]], [[Hang Seng Index]], CSI Midcap 200
 |қызметі            = 
 |құрылды            = 01.10.1954
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Бейжің]], Қытай
 |басты адамдары     = Ван Хунчжан (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;Чжан Цзяньго (президент)&lt;br&gt;Синь Шусэнь (вице-президент)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{ӨСІМ}} 3,437 трлн қытай юані (500,42 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{ӨСІМ}} 725,36 млрд қытай юані (105,59 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{ӨСІМ}} 745,5 млрд қытай юані (108,53 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{ӨСІМ}} 344,6 млрд қытай юані (50,17 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{ӨСІМ}} 44,14 трлн қытай юані (6,524 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 380 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''China Construction Bank (CCB)''' — штаб-пәтері Қытайдың Бейжің қаласында орналасқан, ішінара мемлекет меншігіндегі қытайлық трансұлттық банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «үлкен төрттік» банктерінің бірі болып табылады және жалпы активтері бойынша Agricultural Bank of China мен Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкінен (ICBC) кейінгі әлемдегі үшінші ірі банк саналады. Банктің Қытай аумағында шамамен 13 629 филиалы бар.[1] Бұдан бөлек, банк Лондон, Барселона, Франкфурт, Люксембург, Цюрих, Гонконг, Йоханнесбург, Нью-Йорк, Сеул, Сингапур, Токио, Мельбурн, Куала-Лумпур, Сантьяго, Брисбен, Сидней және Окленд қалаларында шетелдік филиалдарын басқарады. 2025 жылы оның жалпы активтері 42,62 триллион қытай юаніне (CN¥) жетті. Сондай-ақ банк Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылған. Оның штаб-пәтері Бейжіңнің Сичэн ауданында орналасқан.[2]</text>
      <sha1>k3il1bfpd7a3n07r81p08nwxlw06dod</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631564</id>
      <parentid>3631563</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T15:28:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3631564</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4139" sha1="8wou9vpd4w550ujjakabw4quhwj7t7a" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = China Construction Bank
 |логотипі           = 
 |суреті             = China Construction Bank Building.jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай
 |түрі               = [[Ашық акционерлік қоғам|ашық компания]]
 |биржадағы листингі = 601939 (SSE), 939 (HKSE), MCOR, [[SSE 180 Index]], [[Hang Seng Index]], CSI Midcap 200
 |қызметі            = 
 |құрылды            = 01.10.1954
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Бейжің]], Қытай
 |басты адамдары     = Ван Хунчжан (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;Чжан Цзяньго (президент)&lt;br&gt;Синь Шусэнь (вице-президент)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{ӨСІМ}} 3,437 трлн қытай юані (500,42 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{ӨСІМ}} 725,36 млрд қытай юані (105,59 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{ӨСІМ}} 745,5 млрд қытай юані (108,53 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{ӨСІМ}} 344,6 млрд қытай юані (50,17 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{ӨСІМ}} 44,14 трлн қытай юані (6,524 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 380 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''China Construction Bank (CCB)''' — штаб-пәтері Қытайдың Бейжің қаласында орналасқан, ішінара мемлекет меншігіндегі қытайлық трансұлттық банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «үлкен төрттік» банктерінің бірі болып табылады және жалпы активтері бойынша Agricultural Bank of China мен Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкінен (ICBC) кейінгі әлемдегі үшінші ірі банк саналады. Банктің Қытай аумағында шамамен 13 629 филиалы бар.[1] Бұдан бөлек, банк Лондон, Барселона, Франкфурт, Люксембург, Цюрих, Гонконг, Йоханнесбург, Нью-Йорк, Сеул, Сингапур, Токио, Мельбурн, Куала-Лумпур, Сантьяго, Брисбен, Сидней және Окленд қалаларында шетелдік филиалдарын басқарады. 2025 жылы оның жалпы активтері 42,62 триллион қытай юаніне (CN¥) жетті. Сондай-ақ банк Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылған. Оның штаб-пәтері Бейжіңнің Сичэн ауданында орналасқан.[2]</text>
      <sha1>8wou9vpd4w550ujjakabw4quhwj7t7a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631565</id>
      <parentid>3631564</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T15:29:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3631565</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4912" sha1="cgcuo1enpl4o4gl8w9cn2cllt4rqxu3" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = China Construction Bank
 |логотипі           = 
 |суреті             = China Construction Bank Building.jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай
 |түрі               = [[Ашық акционерлік қоғам|ашық компания]]
 |биржадағы листингі = 601939 (SSE), 939 (HKSE), MCOR, [[SSE 180 Index]], [[Hang Seng Index]], CSI Midcap 200
 |қызметі            = 
 |құрылды            = 01.10.1954
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Бейжің]], Қытай
 |басты адамдары     = Ван Хунчжан (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;Чжан Цзяньго (президент)&lt;br&gt;Синь Шусэнь (вице-президент)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{ӨСІМ}} 3,437 трлн қытай юані (500,42 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{ӨСІМ}} 725,36 млрд қытай юані (105,59 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{ӨСІМ}} 745,5 млрд қытай юані (108,53 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{ӨСІМ}} 344,6 млрд қытай юані (50,17 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{ӨСІМ}} 44,14 трлн қытай юані (6,524 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 380 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''China Construction Bank (CCB)''' — штаб-пәтері Қытайдың Бейжің қаласында орналасқан, ішінара мемлекет меншігіндегі қытайлық трансұлттық банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «үлкен төрттік» банктерінің бірі болып табылады және жалпы активтері бойынша Agricultural Bank of China мен Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкінен (ICBC) кейінгі әлемдегі үшінші ірі банк саналады. Банктің Қытай аумағында шамамен 13 629 филиалы бар.&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank – Official Website |url=https://en.ccb.com |access-date=2026-05-21 |publisher=China Construction Bank}}&lt;/ref&gt; Бұдан бөлек, банк Лондон, Барселона, Франкфурт, Люксембург, Цюрих, Гонконг, Йоханнесбург, Нью-Йорк, Сеул, Сингапур, Токио, Мельбурн, Куала-Лумпур, Сантьяго, Брисбен, Сидней және Окленд қалаларында шетелдік филиалдарын басқарады. 2025 жылы оның жалпы активтері 42,62 триллион қытай юаніне (CN¥) жетті. Сондай-ақ банк Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылған. Оның штаб-пәтері Бейжіңнің Сичэн ауданында орналасқан.&lt;ref&gt;&quot;[http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html Corporate Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140217065524/http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html |date=2014-02-17 }}.&quot; China Construction Bank. Retrieved on 27 February 2014. &quot;Address of headquarters:No.25, Finance Street, Xicheng District, Beijing, China, Postcode 100033&quot; - [http://www.ccb.com/cn/home/index.html Address in Chinese] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140227093737/http://www.ccb.com/cn/home/index.html |date=27 February 2014 }}: &quot;总行地址：中国北京西城区金融大街25号邮编：100033&quot;&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>cgcuo1enpl4o4gl8w9cn2cllt4rqxu3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631566</id>
      <parentid>3631565</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T15:29:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3631566</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4969" sha1="l89bzs4s97f06csgcskzz8biait2ijl" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = China Construction Bank
 |логотипі           = 
 |суреті             = China Construction Bank Building.jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай
 |түрі               = [[Ашық акционерлік қоғам|ашық компания]]
 |биржадағы листингі = 601939 (SSE), 939 (HKSE), MCOR, [[SSE 180 Index]], [[Hang Seng Index]], CSI Midcap 200
 |қызметі            = 
 |құрылды            = 01.10.1954
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Бейжің]], Қытай
 |басты адамдары     = Ван Хунчжан (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;Чжан Цзяньго (президент)&lt;br&gt;Синь Шусэнь (вице-президент)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{ӨСІМ}} 3,437 трлн қытай юані (500,42 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{ӨСІМ}} 725,36 млрд қытай юані (105,59 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{ӨСІМ}} 745,5 млрд қытай юані (108,53 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{ӨСІМ}} 344,6 млрд қытай юані (50,17 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{ӨСІМ}} 44,14 трлн қытай юані (6,524 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 380 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''China Construction Bank (CCB)''' — штаб-пәтері Қытайдың Бейжің қаласында орналасқан, ішінара мемлекет меншігіндегі қытайлық трансұлттық банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «үлкен төрттік» банктерінің бірі болып табылады және жалпы активтері бойынша Agricultural Bank of China мен Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкінен (ICBC) кейінгі әлемдегі үшінші ірі банк саналады. Банктің Қытай аумағында шамамен 13 629 филиалы бар.&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank – Official Website |url=https://en.ccb.com |access-date=2026-05-21 |publisher=China Construction Bank}}&lt;/ref&gt; Бұдан бөлек, банк Лондон, Барселона, Франкфурт, Люксембург, Цюрих, Гонконг, Йоханнесбург, Нью-Йорк, Сеул, Сингапур, Токио, Мельбурн, Куала-Лумпур, Сантьяго, Брисбен, Сидней және Окленд қалаларында шетелдік филиалдарын басқарады. 2025 жылы оның жалпы активтері 42,62 триллион қытай юаніне (CN¥) жетті. Сондай-ақ банк Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылған. Оның штаб-пәтері Бейжіңнің Сичэн ауданында орналасқан.&lt;ref&gt;&quot;[http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html Corporate Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140217065524/http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html |date=2014-02-17 }}.&quot; China Construction Bank. Retrieved on 27 February 2014. &quot;Address of headquarters:No.25, Finance Street, Xicheng District, Beijing, China, Postcode 100033&quot; - [http://www.ccb.com/cn/home/index.html Address in Chinese] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140227093737/http://www.ccb.com/cn/home/index.html |date=27 February 2014 }}: &quot;总行地址：中国北京西城区金融大街25号邮编：100033&quot;&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>l89bzs4s97f06csgcskzz8biait2ijl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631567</id>
      <parentid>3631566</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T15:30:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3631567</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4934" sha1="lsoqmtd8vpwvdt861rx6o8p7szzo7bo" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = China Construction Bank
 |логотипі           = 
 |суреті             = China Construction Bank Building.jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = 601939 (SSE), 939 (HKSE), MCOR, [[SSE 180 Index]], [[Hang Seng Index]], CSI Midcap 200
 |қызметі            = 
 |құрылды            = 01.10.1954
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Бейжің]], Қытай
 |басты адамдары     = Ван Хунчжан (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;Чжан Цзяньго (президент)&lt;br&gt;Синь Шусэнь (вице-президент)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{ӨСІМ}} 3,437 трлн қытай юані (500,42 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{ӨСІМ}} 725,36 млрд қытай юані (105,59 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{ӨСІМ}} 745,5 млрд қытай юані (108,53 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{ӨСІМ}} 344,6 млрд қытай юані (50,17 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{ӨСІМ}} 44,14 трлн қытай юані (6,524 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 380 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''China Construction Bank (CCB)''' — штаб-пәтері Қытайдың Бейжің қаласында орналасқан, ішінара мемлекет меншігіндегі қытайлық трансұлттық банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «үлкен төрттік» банктерінің бірі болып табылады және жалпы активтері бойынша Agricultural Bank of China мен Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкінен (ICBC) кейінгі әлемдегі үшінші ірі банк саналады. Банктің Қытай аумағында шамамен 13 629 филиалы бар.&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank – Official Website |url=https://en.ccb.com |access-date=2026-05-21 |publisher=China Construction Bank}}&lt;/ref&gt; Бұдан бөлек, банк Лондон, Барселона, Франкфурт, Люксембург, Цюрих, Гонконг, Йоханнесбург, Нью-Йорк, Сеул, Сингапур, Токио, Мельбурн, Куала-Лумпур, Сантьяго, Брисбен, Сидней және Окленд қалаларында шетелдік филиалдарын басқарады. 2025 жылы оның жалпы активтері 42,62 триллион қытай юаніне (CN¥) жетті. Сондай-ақ банк Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылған. Оның штаб-пәтері Бейжіңнің Сичэн ауданында орналасқан.&lt;ref&gt;&quot;[http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html Corporate Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140217065524/http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html |date=2014-02-17 }}.&quot; China Construction Bank. Retrieved on 27 February 2014. &quot;Address of headquarters:No.25, Finance Street, Xicheng District, Beijing, China, Postcode 100033&quot; - [http://www.ccb.com/cn/home/index.html Address in Chinese] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140227093737/http://www.ccb.com/cn/home/index.html |date=27 February 2014 }}: &quot;总行地址：中国北京西城区金融大街25号邮编：100033&quot;&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>lsoqmtd8vpwvdt861rx6o8p7szzo7bo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631569</id>
      <parentid>3631567</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T15:30:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3631569</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4934" sha1="avyb2w1jxkwpponj79w2ovf7jbqupk7" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = China Construction Bank
 |логотипі           = 
 |суреті             = China Construction Bank Building.jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = 601939 (SSE), 939 (HKSE), MCOR, [[SSE 180 Index]], [[Hang Seng Index]], CSI Midcap 200
 |қызметі            = 
 |құрылды            = 01.10.1954
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Бейжің]], Қытай
 |басты адамдары     = Ван Хунчжан (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;Чжан Цзяньго (президент)&lt;br&gt;Синь Шусэнь (вице-президент)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,437 трлн қытай юані (500,42 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 725,36 млрд қытай юані (105,59 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 745,5 млрд қытай юані (108,53 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 344,6 млрд қытай юані (50,17 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 44,14 трлн қытай юані (6,524 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 380 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''China Construction Bank (CCB)''' — штаб-пәтері Қытайдың Бейжің қаласында орналасқан, ішінара мемлекет меншігіндегі қытайлық трансұлттық банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «үлкен төрттік» банктерінің бірі болып табылады және жалпы активтері бойынша Agricultural Bank of China мен Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкінен (ICBC) кейінгі әлемдегі үшінші ірі банк саналады. Банктің Қытай аумағында шамамен 13 629 филиалы бар.&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank – Official Website |url=https://en.ccb.com |access-date=2026-05-21 |publisher=China Construction Bank}}&lt;/ref&gt; Бұдан бөлек, банк Лондон, Барселона, Франкфурт, Люксембург, Цюрих, Гонконг, Йоханнесбург, Нью-Йорк, Сеул, Сингапур, Токио, Мельбурн, Куала-Лумпур, Сантьяго, Брисбен, Сидней және Окленд қалаларында шетелдік филиалдарын басқарады. 2025 жылы оның жалпы активтері 42,62 триллион қытай юаніне (CN¥) жетті. Сондай-ақ банк Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылған. Оның штаб-пәтері Бейжіңнің Сичэн ауданында орналасқан.&lt;ref&gt;&quot;[http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html Corporate Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140217065524/http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html |date=2014-02-17 }}.&quot; China Construction Bank. Retrieved on 27 February 2014. &quot;Address of headquarters:No.25, Finance Street, Xicheng District, Beijing, China, Postcode 100033&quot; - [http://www.ccb.com/cn/home/index.html Address in Chinese] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140227093737/http://www.ccb.com/cn/home/index.html |date=27 February 2014 }}: &quot;总行地址：中国北京西城区金融大街25号邮编：100033&quot;&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>avyb2w1jxkwpponj79w2ovf7jbqupk7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631570</id>
      <parentid>3631569</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T15:31:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3631570</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4965" sha1="5bz568qu17s844u9xq7bgg2c0sjfev4" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = China Construction Bank
 |логотипі           = 
 |суреті             = China Construction Bank Building.jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = 601939 (SSE), 939 (HKSE), MCOR, [[SSE 180 Index]], [[Hang Seng Index]], CSI Midcap 200
 |қызметі            = 
 |құрылды            = [[1 қазан]] [[1954 жыл|1954]]
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Бейжің]], [[Қытай]]
 |басты адамдары     = Ван Хунчжан (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;Чжан Цзяньго (президент)&lt;br&gt;Синь Шусэнь (вице-президент)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,437 трлн қытай юані (500,42 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 725,36 млрд қытай юані (105,59 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 745,5 млрд қытай юані (108,53 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 344,6 млрд қытай юані (50,17 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 44,14 трлн қытай юані (6,524 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 380 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''China Construction Bank (CCB)''' — штаб-пәтері Қытайдың Бейжің қаласында орналасқан, ішінара мемлекет меншігіндегі қытайлық трансұлттық банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «үлкен төрттік» банктерінің бірі болып табылады және жалпы активтері бойынша Agricultural Bank of China мен Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкінен (ICBC) кейінгі әлемдегі үшінші ірі банк саналады. Банктің Қытай аумағында шамамен 13 629 филиалы бар.&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank – Official Website |url=https://en.ccb.com |access-date=2026-05-21 |publisher=China Construction Bank}}&lt;/ref&gt; Бұдан бөлек, банк Лондон, Барселона, Франкфурт, Люксембург, Цюрих, Гонконг, Йоханнесбург, Нью-Йорк, Сеул, Сингапур, Токио, Мельбурн, Куала-Лумпур, Сантьяго, Брисбен, Сидней және Окленд қалаларында шетелдік филиалдарын басқарады. 2025 жылы оның жалпы активтері 42,62 триллион қытай юаніне (CN¥) жетті. Сондай-ақ банк Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылған. Оның штаб-пәтері Бейжіңнің Сичэн ауданында орналасқан.&lt;ref&gt;&quot;[http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html Corporate Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140217065524/http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html |date=2014-02-17 }}.&quot; China Construction Bank. Retrieved on 27 February 2014. &quot;Address of headquarters:No.25, Finance Street, Xicheng District, Beijing, China, Postcode 100033&quot; - [http://www.ccb.com/cn/home/index.html Address in Chinese] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140227093737/http://www.ccb.com/cn/home/index.html |date=27 February 2014 }}: &quot;总行地址：中国北京西城区金融大街25号邮编：100033&quot;&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>5bz568qu17s844u9xq7bgg2c0sjfev4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631571</id>
      <parentid>3631570</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T15:33:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3631571</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5041" sha1="27ugbmp9fb7mqc4cxzg487i8q1rsvfv" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = China Construction Bank
 |логотипі           = 
 |суреті             = China Construction Bank Building.jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = 601939 (SSE), 939 (HKSE), MCOR, [[SSE 180 Index]], [[Hang Seng Index]], CSI Midcap 200
 |қызметі            = 
 |құрылды            = [[1 қазан]] [[1954 жыл|1954]]
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Бейжің]], [[Қытай]]
 |басты адамдары     = Ван Хунчжан (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;Чжан Цзяньго (президент)&lt;br&gt;Синь Шусэнь (вице-президент)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,437 трлн қытай юані (500,42 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 725,36 млрд қытай юані (105,59 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 745,5 млрд қытай юані (108,53 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 344,6 млрд қытай юані (50,17 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 44,14 трлн қытай юані (6,524 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 380 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''China Construction Bank (CCB)''' — штаб-пәтері Қытайдың Бейжің қаласында орналасқан, ішінара мемлекет меншігіндегі қытайлық трансұлттық банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «үлкен төрттік» банктерінің бірі болып табылады және жалпы активтері бойынша [[Agricultural Bank of China]] мен [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]]нен (ICBC) кейінгі әлемдегі үшінші ірі банк саналады. Банктің Қытай аумағында шамамен 13 629 филиалы бар.&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank – Official Website |url=https://en.ccb.com |access-date=2026-05-21 |publisher=China Construction Bank}}&lt;/ref&gt; Бұдан бөлек, банк [[Лондон]], [[Барселона]], [[Франкфурт]], [[Люксембург]], [[Цюрих]], [[Гонконг]], [[Йоханнесбург]], [[Нью-Йорк]], [[Сеул]], [[Сингапур]], [[Токио]], [[Мельбурн]], [[Куала-Лумпур]], [[Сантьяго]], [[Брисбен]], [[Сидней]] және [[Окленд]] қалаларында шетелдік филиалдарын басқарады. 2025 жылы оның жалпы активтері 42,62 триллион қытай юаніне (CN¥) жетті. Сондай-ақ банк Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылған. Оның штаб-пәтері Бейжіңнің Сичэн ауданында орналасқан.&lt;ref&gt;&quot;[http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html Corporate Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140217065524/http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html |date=2014-02-17 }}.&quot; China Construction Bank. Retrieved on 27 February 2014. &quot;Address of headquarters:No.25, Finance Street, Xicheng District, Beijing, China, Postcode 100033&quot; - [http://www.ccb.com/cn/home/index.html Address in Chinese] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140227093737/http://www.ccb.com/cn/home/index.html |date=27 February 2014 }}: &quot;总行地址：中国北京西城区金融大街25号邮编：100033&quot;&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>27ugbmp9fb7mqc4cxzg487i8q1rsvfv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631572</id>
      <parentid>3631571</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T15:33:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3631572</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5066" sha1="qcjd77o0y4eoelb10ue4zcxjkc0yy37" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = China Construction Bank
 |логотипі           = 
 |суреті             = China Construction Bank Building.jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = 601939 (SSE), 939 (HKSE), MCOR, [[SSE 180 Index]], [[Hang Seng Index]], CSI Midcap 200
 |қызметі            = 
 |құрылды            = [[1 қазан]] [[1954 жыл|1954]]
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Бейжің]], [[Қытай]]
 |басты адамдары     = Ван Хунчжан (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;Чжан Цзяньго (президент)&lt;br&gt;Синь Шусэнь (вице-президент)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,437 трлн қытай юані (500,42 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 725,36 млрд қытай юані (105,59 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 745,5 млрд қытай юані (108,53 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 344,6 млрд қытай юані (50,17 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 44,14 трлн қытай юані (6,524 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 380 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''China Construction Bank (CCB)''' — штаб-пәтері Қытайдың [[Бейжің]] қаласында орналасқан, ішінара мемлекет меншігіндегі қытайлық трансұлттық банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «[[үлкен төрттік]]&lt;nowiki/&gt;» банктерінің бірі болып табылады және жалпы активтері бойынша [[Agricultural Bank of China]] мен [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]]нен (ICBC) кейінгі әлемдегі үшінші ірі банк саналады. Банктің Қытай аумағында шамамен 13 629 филиалы бар.&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank – Official Website |url=https://en.ccb.com |access-date=2026-05-21 |publisher=China Construction Bank}}&lt;/ref&gt; Бұдан бөлек, банк [[Лондон]], [[Барселона]], [[Франкфурт]], [[Люксембург]], [[Цюрих]], [[Гонконг]], [[Йоханнесбург]], [[Нью-Йорк]], [[Сеул]], [[Сингапур]], [[Токио]], [[Мельбурн]], [[Куала-Лумпур]], [[Сантьяго]], [[Брисбен]], [[Сидней]] және [[Окленд]] қалаларында шетелдік филиалдарын басқарады. 2025 жылы оның жалпы активтері 42,62 триллион қытай юаніне (CN¥) жетті. Сондай-ақ банк Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылған. Оның штаб-пәтері [[Бейжің]]нің [[Сичэн]] ауданында орналасқан.&lt;ref&gt;&quot;[http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html Corporate Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140217065524/http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html |date=2014-02-17 }}.&quot; China Construction Bank. Retrieved on 27 February 2014. &quot;Address of headquarters:No.25, Finance Street, Xicheng District, Beijing, China, Postcode 100033&quot; - [http://www.ccb.com/cn/home/index.html Address in Chinese] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140227093737/http://www.ccb.com/cn/home/index.html |date=27 February 2014 }}: &quot;总行地址：中国北京西城区金融大街25号邮编：100033&quot;&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>qcjd77o0y4eoelb10ue4zcxjkc0yy37</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631574</id>
      <parentid>3631572</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T15:34:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3631574</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5086" sha1="7zvcb65t9uv58nkclzc6xu8l04jqwyu" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = China Construction Bank
 |логотипі           = 
 |суреті             = China Construction Bank Building.jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = 601939 (SSE), 939 (HKSE), MCOR, [[SSE 180 Index]], [[Hang Seng Index]], CSI Midcap 200
 |қызметі            = 
 |құрылды            = [[1 қазан]] [[1954 жыл|1954]]
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Бейжің]], [[Қытай]]
 |басты адамдары     = Ван Хунчжан (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;Чжан Цзяньго (президент)&lt;br&gt;Синь Шусэнь (вице-президент)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,437 трлн қытай юані (500,42 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 725,36 млрд қытай юані (105,59 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 745,5 млрд қытай юані (108,53 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 344,6 млрд қытай юані (50,17 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 44,14 трлн қытай юані (6,524 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 380 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''China Construction Bank (CCB)''' — штаб-пәтері Қытайдың [[Бейжің]] қаласында орналасқан, ішінара мемлекет меншігіндегі қытайлық трансұлттық банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «[[үлкен төрттік]]&lt;nowiki/&gt;» банктерінің бірі болып табылады және жалпы активтері бойынша [[Agricultural Bank of China]] мен [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]]нен (ICBC) кейінгі әлемдегі үшінші ірі банк саналады. Банктің Қытай аумағында шамамен 13 629 филиалы бар.&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank – Official Website |url=https://en.ccb.com |access-date=2026-05-21 |publisher=China Construction Bank}}&lt;/ref&gt; Бұдан бөлек, банк [[Лондон]], [[Барселона]], [[Франкфурт]], [[Люксембург]], [[Цюрих]], [[Гонконг]], [[Йоханнесбург]], [[Нью-Йорк]], [[Сеул]], [[Сингапур]], [[Токио]], [[Мельбурн]], [[Куала-Лумпур]], [[Сантьяго]], [[Брисбен]], [[Сидней]] және [[Окленд]] қалаларында шетелдік филиалдарын басқарады. 2025 жылы оның жалпы активтері 42,62 триллион қытай юаніне (CN¥) жетті. Сондай-ақ банк Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылған. Оның штаб-пәтері [[Бейжің]]нің [[Сичэн]] ауданында орналасқан.&lt;ref&gt;&quot;[http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html Corporate Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140217065524/http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html |date=2014-02-17 }}.&quot; China Construction Bank. Retrieved on 27 February 2014. &quot;Address of headquarters:No.25, Finance Street, Xicheng District, Beijing, China, Postcode 100033&quot; - [http://www.ccb.com/cn/home/index.html Address in Chinese] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140227093737/http://www.ccb.com/cn/home/index.html |date=27 February 2014 }}: &quot;总行地址：中国北京西城区金融大街25号邮编：100033&quot;&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>7zvcb65t9uv58nkclzc6xu8l04jqwyu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631575</id>
      <parentid>3631574</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T15:35:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тарихы */</comment>
      <origin>3631575</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5263" sha1="5t82yzlt69fqdfy3az10lxlkrc19scs" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = China Construction Bank
 |логотипі           = 
 |суреті             = China Construction Bank Building.jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = 601939 (SSE), 939 (HKSE), MCOR, [[SSE 180 Index]], [[Hang Seng Index]], CSI Midcap 200
 |қызметі            = 
 |құрылды            = [[1 қазан]] [[1954 жыл|1954]]
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Бейжің]], [[Қытай]]
 |басты адамдары     = Ван Хунчжан (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;Чжан Цзяньго (президент)&lt;br&gt;Синь Шусэнь (вице-президент)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,437 трлн қытай юані (500,42 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 725,36 млрд қытай юані (105,59 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 745,5 млрд қытай юані (108,53 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 344,6 млрд қытай юані (50,17 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 44,14 трлн қытай юані (6,524 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 380 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''China Construction Bank (CCB)''' — штаб-пәтері Қытайдың [[Бейжің]] қаласында орналасқан, ішінара мемлекет меншігіндегі қытайлық трансұлттық банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «[[үлкен төрттік]]&lt;nowiki/&gt;» банктерінің бірі болып табылады және жалпы активтері бойынша [[Agricultural Bank of China]] мен [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]]нен (ICBC) кейінгі әлемдегі үшінші ірі банк саналады. Банктің Қытай аумағында шамамен 13 629 филиалы бар.&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank – Official Website |url=https://en.ccb.com |access-date=2026-05-21 |publisher=China Construction Bank}}&lt;/ref&gt; Бұдан бөлек, банк [[Лондон]], [[Барселона]], [[Франкфурт]], [[Люксембург]], [[Цюрих]], [[Гонконг]], [[Йоханнесбург]], [[Нью-Йорк]], [[Сеул]], [[Сингапур]], [[Токио]], [[Мельбурн]], [[Куала-Лумпур]], [[Сантьяго]], [[Брисбен]], [[Сидней]] және [[Окленд]] қалаларында шетелдік филиалдарын басқарады. 2025 жылы оның жалпы активтері 42,62 триллион қытай юаніне (CN¥) жетті. Сондай-ақ банк Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылған. Оның штаб-пәтері [[Бейжің]]нің [[Сичэн]] ауданында орналасқан.&lt;ref&gt;&quot;[http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html Corporate Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140217065524/http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html |date=2014-02-17 }}.&quot; China Construction Bank. Retrieved on 27 February 2014. &quot;Address of headquarters:No.25, Finance Street, Xicheng District, Beijing, China, Postcode 100033&quot; - [http://www.ccb.com/cn/home/index.html Address in Chinese] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140227093737/http://www.ccb.com/cn/home/index.html |date=27 February 2014 }}: &quot;总行地址：中国北京西城区金融大街25号邮编：100033&quot;&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
[[Сурет:People Construction Bank of China logo.svg|left|thumb|140px|1996 жылға дейінгі Қытай Халық Құрылыс Банкінің логотипі]]

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>5t82yzlt69fqdfy3az10lxlkrc19scs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631576</id>
      <parentid>3631575</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T15:37:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тарихы */</comment>
      <origin>3631576</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6265" sha1="md1qw8zfvksp5l4383eszo4o417ml7a" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = China Construction Bank
 |логотипі           = 
 |суреті             = China Construction Bank Building.jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = 601939 (SSE), 939 (HKSE), MCOR, [[SSE 180 Index]], [[Hang Seng Index]], CSI Midcap 200
 |қызметі            = 
 |құрылды            = [[1 қазан]] [[1954 жыл|1954]]
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Бейжің]], [[Қытай]]
 |басты адамдары     = Ван Хунчжан (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;Чжан Цзяньго (президент)&lt;br&gt;Синь Шусэнь (вице-президент)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,437 трлн қытай юані (500,42 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 725,36 млрд қытай юані (105,59 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 745,5 млрд қытай юані (108,53 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 344,6 млрд қытай юані (50,17 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 44,14 трлн қытай юані (6,524 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 380 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''China Construction Bank (CCB)''' — штаб-пәтері Қытайдың [[Бейжің]] қаласында орналасқан, ішінара мемлекет меншігіндегі қытайлық трансұлттық банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «[[үлкен төрттік]]&lt;nowiki/&gt;» банктерінің бірі болып табылады және жалпы активтері бойынша [[Agricultural Bank of China]] мен [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]]нен (ICBC) кейінгі әлемдегі үшінші ірі банк саналады. Банктің Қытай аумағында шамамен 13 629 филиалы бар.&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank – Official Website |url=https://en.ccb.com |access-date=2026-05-21 |publisher=China Construction Bank}}&lt;/ref&gt; Бұдан бөлек, банк [[Лондон]], [[Барселона]], [[Франкфурт]], [[Люксембург]], [[Цюрих]], [[Гонконг]], [[Йоханнесбург]], [[Нью-Йорк]], [[Сеул]], [[Сингапур]], [[Токио]], [[Мельбурн]], [[Куала-Лумпур]], [[Сантьяго]], [[Брисбен]], [[Сидней]] және [[Окленд]] қалаларында шетелдік филиалдарын басқарады. 2025 жылы оның жалпы активтері 42,62 триллион қытай юаніне (CN¥) жетті. Сондай-ақ банк Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылған. Оның штаб-пәтері [[Бейжің]]нің [[Сичэн]] ауданында орналасқан.&lt;ref&gt;&quot;[http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html Corporate Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140217065524/http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html |date=2014-02-17 }}.&quot; China Construction Bank. Retrieved on 27 February 2014. &quot;Address of headquarters:No.25, Finance Street, Xicheng District, Beijing, China, Postcode 100033&quot; - [http://www.ccb.com/cn/home/index.html Address in Chinese] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140227093737/http://www.ccb.com/cn/home/index.html |date=27 February 2014 }}: &quot;总行地址：中国北京西城区金融大街25号邮编：100033&quot;&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
[[Сурет:People Construction Bank of China logo.svg|left|thumb|140px|1996 жылға дейінгі Қытай Халық Құрылыс Банкінің логотипі]]
CCB 1954 жылғы 1 қазанда ''Қытай Халық Құрылыс Банкі'' ({{lang-zh|中国人民建设银行}}; пиньинь: Zhōngguó Rénmín Jiànshè Yínháng) деген атаумен құрылды. Кейін 1996 жылғы 26 наурызда атауы ''China Construction Bank'' болып өзгертілді. Банк Қытай Халық Банкі өзінің коммерциялық банктік қызметтерін бөліп шығара бастаған кезеңде инвестицияларды қаржыландыруға маманданған қаржы институты ретінде құрылды.&lt;ref name=&quot;:0232&quot;&gt;{{Cite book |last=Roach |first=Stephen S. |url= |title=Accidental Conflict: America, China, and the Clash of False Narratives |date=2022 |publisher=[[Yale University Press]] |isbn=978-0-300-26901-7 |location=New Haven |doi=10.12987/9780300269017 |jstor=j.ctv2z0vv2v |oclc=1347023475 |author-link=Stephen S. Roach}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>md1qw8zfvksp5l4383eszo4o417ml7a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631577</id>
      <parentid>3631576</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T15:38:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тарихы */</comment>
      <origin>3631577</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6273" sha1="hiydf0i69an0n3ammh7fxdw2ey570sh" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = China Construction Bank
 |логотипі           = 
 |суреті             = China Construction Bank Building.jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = 601939 (SSE), 939 (HKSE), MCOR, [[SSE 180 Index]], [[Hang Seng Index]], CSI Midcap 200
 |қызметі            = 
 |құрылды            = [[1 қазан]] [[1954 жыл|1954]]
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Бейжің]], [[Қытай]]
 |басты адамдары     = Ван Хунчжан (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;Чжан Цзяньго (президент)&lt;br&gt;Синь Шусэнь (вице-президент)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,437 трлн қытай юані (500,42 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 725,36 млрд қытай юані (105,59 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 745,5 млрд қытай юані (108,53 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 344,6 млрд қытай юані (50,17 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 44,14 трлн қытай юані (6,524 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 380 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''China Construction Bank (CCB)''' — штаб-пәтері Қытайдың [[Бейжің]] қаласында орналасқан, ішінара мемлекет меншігіндегі қытайлық трансұлттық банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «[[үлкен төрттік]]&lt;nowiki/&gt;» банктерінің бірі болып табылады және жалпы активтері бойынша [[Agricultural Bank of China]] мен [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]]нен (ICBC) кейінгі әлемдегі үшінші ірі банк саналады. Банктің Қытай аумағында шамамен 13 629 филиалы бар.&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank – Official Website |url=https://en.ccb.com |access-date=2026-05-21 |publisher=China Construction Bank}}&lt;/ref&gt; Бұдан бөлек, банк [[Лондон]], [[Барселона]], [[Франкфурт]], [[Люксембург]], [[Цюрих]], [[Гонконг]], [[Йоханнесбург]], [[Нью-Йорк]], [[Сеул]], [[Сингапур]], [[Токио]], [[Мельбурн]], [[Куала-Лумпур]], [[Сантьяго]], [[Брисбен]], [[Сидней]] және [[Окленд]] қалаларында шетелдік филиалдарын басқарады. 2025 жылы оның жалпы активтері 42,62 триллион қытай юаніне (CN¥) жетті. Сондай-ақ банк Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылған. Оның штаб-пәтері [[Бейжің]]нің [[Сичэн]] ауданында орналасқан.&lt;ref&gt;&quot;[http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html Corporate Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140217065524/http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html |date=2014-02-17 }}.&quot; China Construction Bank. Retrieved on 27 February 2014. &quot;Address of headquarters:No.25, Finance Street, Xicheng District, Beijing, China, Postcode 100033&quot; - [http://www.ccb.com/cn/home/index.html Address in Chinese] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140227093737/http://www.ccb.com/cn/home/index.html |date=27 February 2014 }}: &quot;总行地址：中国北京西城区金融大街25号邮编：100033&quot;&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
[[Сурет:People Construction Bank of China logo.svg|left|thumb|140px|1996 жылға дейінгі Қытай Халық Құрылыс Банкінің логотипі]]
CCB 1954 жылғы 1 қазанда ''Қытай Халық Құрылыс Банкі'' ({{lang-zh|中国人民建设银行}}; [[пиньинь]]: Zhōngguó Rénmín Jiànshè Yínháng) деген атаумен құрылды. Кейін 1996 жылғы 26 наурызда атауы ''China Construction Bank'' болып өзгертілді. Банк [[Қытай Халық Банкі]] өзінің коммерциялық банктік қызметтерін бөліп шығара бастаған кезеңде инвестицияларды қаржыландыруға маманданған қаржы институты ретінде құрылды.&lt;ref name=&quot;:0232&quot;&gt;{{Cite book |last=Roach |first=Stephen S. |url= |title=Accidental Conflict: America, China, and the Clash of False Narratives |date=2022 |publisher=[[Yale University Press]] |isbn=978-0-300-26901-7 |location=New Haven |doi=10.12987/9780300269017 |jstor=j.ctv2z0vv2v |oclc=1347023475 |author-link=Stephen S. Roach}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>hiydf0i69an0n3ammh7fxdw2ey570sh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631578</id>
      <parentid>3631577</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T15:41:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тарихы */</comment>
      <origin>3631578</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7975" sha1="3bp45c7altodumnth7zti3ig0ip0z7y" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = China Construction Bank
 |логотипі           = 
 |суреті             = China Construction Bank Building.jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = 601939 (SSE), 939 (HKSE), MCOR, [[SSE 180 Index]], [[Hang Seng Index]], CSI Midcap 200
 |қызметі            = 
 |құрылды            = [[1 қазан]] [[1954 жыл|1954]]
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Бейжің]], [[Қытай]]
 |басты адамдары     = Ван Хунчжан (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;Чжан Цзяньго (президент)&lt;br&gt;Синь Шусэнь (вице-президент)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,437 трлн қытай юані (500,42 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 725,36 млрд қытай юані (105,59 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 745,5 млрд қытай юані (108,53 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 344,6 млрд қытай юані (50,17 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 44,14 трлн қытай юані (6,524 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 380 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''China Construction Bank (CCB)''' — штаб-пәтері Қытайдың [[Бейжің]] қаласында орналасқан, ішінара мемлекет меншігіндегі қытайлық трансұлттық банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «[[үлкен төрттік]]&lt;nowiki/&gt;» банктерінің бірі болып табылады және жалпы активтері бойынша [[Agricultural Bank of China]] мен [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]]нен (ICBC) кейінгі әлемдегі үшінші ірі банк саналады. Банктің Қытай аумағында шамамен 13 629 филиалы бар.&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank – Official Website |url=https://en.ccb.com |access-date=2026-05-21 |publisher=China Construction Bank}}&lt;/ref&gt; Бұдан бөлек, банк [[Лондон]], [[Барселона]], [[Франкфурт]], [[Люксембург]], [[Цюрих]], [[Гонконг]], [[Йоханнесбург]], [[Нью-Йорк]], [[Сеул]], [[Сингапур]], [[Токио]], [[Мельбурн]], [[Куала-Лумпур]], [[Сантьяго]], [[Брисбен]], [[Сидней]] және [[Окленд]] қалаларында шетелдік филиалдарын басқарады. 2025 жылы оның жалпы активтері 42,62 триллион қытай юаніне (CN¥) жетті. Сондай-ақ банк Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылған. Оның штаб-пәтері [[Бейжің]]нің [[Сичэн]] ауданында орналасқан.&lt;ref&gt;&quot;[http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html Corporate Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140217065524/http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html |date=2014-02-17 }}.&quot; China Construction Bank. Retrieved on 27 February 2014. &quot;Address of headquarters:No.25, Finance Street, Xicheng District, Beijing, China, Postcode 100033&quot; - [http://www.ccb.com/cn/home/index.html Address in Chinese] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140227093737/http://www.ccb.com/cn/home/index.html |date=27 February 2014 }}: &quot;总行地址：中国北京西城区金融大街25号邮编：100033&quot;&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
[[Сурет:People Construction Bank of China logo.svg|left|thumb|140px|1996 жылға дейінгі Қытай Халық Құрылыс Банкінің логотипі]]
CCB 1954 жылғы 1 қазанда ''Қытай Халық Құрылыс Банкі'' ({{lang-zh|中国人民建设银行}}; [[пиньинь]]: Zhōngguó Rénmín Jiànshè Yínháng) деген атаумен құрылды. Кейін 1996 жылғы 26 наурызда атауы ''China Construction Bank'' болып өзгертілді. Банк [[Қытай Халық Банкі]] өзінің коммерциялық банктік қызметтерін бөліп шығара бастаған кезеңде инвестицияларды қаржыландыруға маманданған қаржы институты ретінде құрылды.&lt;ref name=&quot;:0232&quot;&gt;{{Cite book |last=Roach |first=Stephen S. |url= |title=Accidental Conflict: America, China, and the Clash of False Narratives |date=2022 |publisher=[[Yale University Press]] |isbn=978-0-300-26901-7 |location=New Haven |doi=10.12987/9780300269017 |jstor=j.ctv2z0vv2v |oclc=1347023475 |author-link=Stephen S. Roach}}&lt;/ref&gt;

2002 жылғы қаңтарда CCB директорлар кеңесінің төрағасы Ван Сюэбин [[Қытай Банкі]]ндегі қызметі кезінде пара алды деген айып тағылғаннан кейін қызметінен кетті. Кейін ол 12 жылға бас бостандығынан айырылды. 2005 жылғы наурызда оның ізбасары Чжан Эньчжао «жеке себептерге байланысты» қызметінен кетті. Алайда отставкаға шығардың алдында оған 1 миллион АҚШ доллары көлемінде пара алды деген айыппен азаматтық талап-арыз берілген болатын. Кейін осы іске байланысты ол 15 жылға бас бостандығынан айырылды.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.nytimes.com/2005/03/22/business/worldbusiness/22bribe.html | work=The New York Times | first=David | last=Barboza | title=Lawsuit Involving Bribery Preceded Bank Resignation | date=22 March 2005 | access-date=18 February 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140313074006/http://www.nytimes.com/2005/03/22/business/worldbusiness/22bribe.html | archive-date=13 March 2014 | url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.chinadaily.com.cn/china/2006-11/03/content_724071.htm|title=Former CCB head jailed for 15 years|website=Chinadaily.com.cn|access-date=4 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304064640/http://www.chinadaily.com.cn/china/2006-11/03/content_724071.htm|archive-date=4 March 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>3bp45c7altodumnth7zti3ig0ip0z7y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631580</id>
      <parentid>3631578</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T15:44:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тарихы */</comment>
      <origin>3631580</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8793" sha1="nmhqtyr6upwaql0v318w79zc5kz55s5" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = China Construction Bank
 |логотипі           = 
 |суреті             = China Construction Bank Building.jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = 601939 (SSE), 939 (HKSE), MCOR, [[SSE 180 Index]], [[Hang Seng Index]], CSI Midcap 200
 |қызметі            = 
 |құрылды            = [[1 қазан]] [[1954 жыл|1954]]
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Бейжің]], [[Қытай]]
 |басты адамдары     = Ван Хунчжан (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;Чжан Цзяньго (президент)&lt;br&gt;Синь Шусэнь (вице-президент)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,437 трлн қытай юані (500,42 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 725,36 млрд қытай юані (105,59 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 745,5 млрд қытай юані (108,53 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 344,6 млрд қытай юані (50,17 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 44,14 трлн қытай юані (6,524 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 380 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''China Construction Bank (CCB)''' — штаб-пәтері Қытайдың [[Бейжің]] қаласында орналасқан, ішінара мемлекет меншігіндегі қытайлық трансұлттық банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «[[үлкен төрттік]]&lt;nowiki/&gt;» банктерінің бірі болып табылады және жалпы активтері бойынша [[Agricultural Bank of China]] мен [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]]нен (ICBC) кейінгі әлемдегі үшінші ірі банк саналады. Банктің Қытай аумағында шамамен 13 629 филиалы бар.&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank – Official Website |url=https://en.ccb.com |access-date=2026-05-21 |publisher=China Construction Bank}}&lt;/ref&gt; Бұдан бөлек, банк [[Лондон]], [[Барселона]], [[Франкфурт]], [[Люксембург]], [[Цюрих]], [[Гонконг]], [[Йоханнесбург]], [[Нью-Йорк]], [[Сеул]], [[Сингапур]], [[Токио]], [[Мельбурн]], [[Куала-Лумпур]], [[Сантьяго]], [[Брисбен]], [[Сидней]] және [[Окленд]] қалаларында шетелдік филиалдарын басқарады. 2025 жылы оның жалпы активтері 42,62 триллион қытай юаніне (CN¥) жетті. Сондай-ақ банк Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылған. Оның штаб-пәтері [[Бейжің]]нің [[Сичэн]] ауданында орналасқан.&lt;ref&gt;&quot;[http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html Corporate Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140217065524/http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html |date=2014-02-17 }}.&quot; China Construction Bank. Retrieved on 27 February 2014. &quot;Address of headquarters:No.25, Finance Street, Xicheng District, Beijing, China, Postcode 100033&quot; - [http://www.ccb.com/cn/home/index.html Address in Chinese] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140227093737/http://www.ccb.com/cn/home/index.html |date=27 February 2014 }}: &quot;总行地址：中国北京西城区金融大街25号邮编：100033&quot;&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
[[Сурет:People Construction Bank of China logo.svg|left|thumb|140px|1996 жылға дейінгі Қытай Халық Құрылыс Банкінің логотипі]]
CCB 1954 жылғы 1 қазанда ''Қытай Халық Құрылыс Банкі'' ({{lang-zh|中国人民建设银行}}; [[пиньинь]]: Zhōngguó Rénmín Jiànshè Yínháng) деген атаумен құрылды. Кейін 1996 жылғы 26 наурызда атауы ''China Construction Bank'' болып өзгертілді. Банк [[Қытай Халық Банкі]] өзінің коммерциялық банктік қызметтерін бөліп шығара бастаған кезеңде инвестицияларды қаржыландыруға маманданған қаржы институты ретінде құрылды.&lt;ref name=&quot;:0232&quot;&gt;{{Cite book |last=Roach |first=Stephen S. |url= |title=Accidental Conflict: America, China, and the Clash of False Narratives |date=2022 |publisher=[[Yale University Press]] |isbn=978-0-300-26901-7 |location=New Haven |doi=10.12987/9780300269017 |jstor=j.ctv2z0vv2v |oclc=1347023475 |author-link=Stephen S. Roach}}&lt;/ref&gt;

2002 жылғы қаңтарда CCB директорлар кеңесінің төрағасы Ван Сюэбин [[Қытай Банкі]]ндегі қызметі кезінде пара алды деген айып тағылғаннан кейін қызметінен кетті. Кейін ол 12 жылға бас бостандығынан айырылды. 2005 жылғы наурызда оның ізбасары Чжан Эньчжао «жеке себептерге байланысты» қызметінен кетті. Алайда отставкаға шығардың алдында оған 1 миллион АҚШ доллары көлемінде пара алды деген айыппен азаматтық талап-арыз берілген болатын. Кейін осы іске байланысты ол 15 жылға бас бостандығынан айырылды.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.nytimes.com/2005/03/22/business/worldbusiness/22bribe.html | work=The New York Times | first=David | last=Barboza | title=Lawsuit Involving Bribery Preceded Bank Resignation | date=22 March 2005 | access-date=18 February 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140313074006/http://www.nytimes.com/2005/03/22/business/worldbusiness/22bribe.html | archive-date=13 March 2014 | url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.chinadaily.com.cn/china/2006-11/03/content_724071.htm|title=Former CCB head jailed for 15 years|website=Chinadaily.com.cn|access-date=4 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304064640/http://www.chinadaily.com.cn/china/2006-11/03/content_724071.htm|archive-date=4 March 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

China Construction Bank Corporation 2004 жылғы қыркүйекте Қытай Халық Республикасының «Компаниялар туралы» заңына сәйкес өзінің ізашары — China Construction Bank-ті қайта ұйымдастыру нәтижесінде акционерлік коммерциялық банк ретінде құрылды. Қытайдың Банктік реттеуді қадағалау комитеті 2004 жылғы 14 қыркүйекте мақұлдағаннан кейін, келесі күні банк ([[Jianyin]]) Қытай үкіметінің [[Central Huijin Investment Company]] (қысқаша Huijin) холдингтік компаниясына тиесілі дербес заңды тұлғаға айналды.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>nmhqtyr6upwaql0v318w79zc5kz55s5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631581</id>
      <parentid>3631580</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T15:46:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тарихы */</comment>
      <origin>3631581</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9663" sha1="3uj9eews6ihe7bvyxix21jlikcpqo2o" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = China Construction Bank
 |логотипі           = 
 |суреті             = China Construction Bank Building.jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = 601939 (SSE), 939 (HKSE), MCOR, [[SSE 180 Index]], [[Hang Seng Index]], CSI Midcap 200
 |қызметі            = 
 |құрылды            = [[1 қазан]] [[1954 жыл|1954]]
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Бейжің]], [[Қытай]]
 |басты адамдары     = Ван Хунчжан (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;Чжан Цзяньго (президент)&lt;br&gt;Синь Шусэнь (вице-президент)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,437 трлн қытай юані (500,42 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 725,36 млрд қытай юані (105,59 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 745,5 млрд қытай юані (108,53 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 344,6 млрд қытай юані (50,17 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 44,14 трлн қытай юані (6,524 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 380 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''China Construction Bank (CCB)''' — штаб-пәтері Қытайдың [[Бейжің]] қаласында орналасқан, ішінара мемлекет меншігіндегі қытайлық трансұлттық банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «[[үлкен төрттік]]&lt;nowiki/&gt;» банктерінің бірі болып табылады және жалпы активтері бойынша [[Agricultural Bank of China]] мен [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]]нен (ICBC) кейінгі әлемдегі үшінші ірі банк саналады. Банктің Қытай аумағында шамамен 13 629 филиалы бар.&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank – Official Website |url=https://en.ccb.com |access-date=2026-05-21 |publisher=China Construction Bank}}&lt;/ref&gt; Бұдан бөлек, банк [[Лондон]], [[Барселона]], [[Франкфурт]], [[Люксембург]], [[Цюрих]], [[Гонконг]], [[Йоханнесбург]], [[Нью-Йорк]], [[Сеул]], [[Сингапур]], [[Токио]], [[Мельбурн]], [[Куала-Лумпур]], [[Сантьяго]], [[Брисбен]], [[Сидней]] және [[Окленд]] қалаларында шетелдік филиалдарын басқарады. 2025 жылы оның жалпы активтері 42,62 триллион қытай юаніне (CN¥) жетті. Сондай-ақ банк Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылған. Оның штаб-пәтері [[Бейжің]]нің [[Сичэн]] ауданында орналасқан.&lt;ref&gt;&quot;[http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html Corporate Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140217065524/http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html |date=2014-02-17 }}.&quot; China Construction Bank. Retrieved on 27 February 2014. &quot;Address of headquarters:No.25, Finance Street, Xicheng District, Beijing, China, Postcode 100033&quot; - [http://www.ccb.com/cn/home/index.html Address in Chinese] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140227093737/http://www.ccb.com/cn/home/index.html |date=27 February 2014 }}: &quot;总行地址：中国北京西城区金融大街25号邮编：100033&quot;&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
[[Сурет:People Construction Bank of China logo.svg|left|thumb|140px|1996 жылға дейінгі Қытай Халық Құрылыс Банкінің логотипі]]
CCB 1954 жылғы 1 қазанда ''Қытай Халық Құрылыс Банкі'' ({{lang-zh|中国人民建设银行}}; [[пиньинь]]: Zhōngguó Rénmín Jiànshè Yínháng) деген атаумен құрылды. Кейін 1996 жылғы 26 наурызда атауы ''China Construction Bank'' болып өзгертілді. Банк [[Қытай Халық Банкі]] өзінің коммерциялық банктік қызметтерін бөліп шығара бастаған кезеңде инвестицияларды қаржыландыруға маманданған қаржы институты ретінде құрылды.&lt;ref name=&quot;:0232&quot;&gt;{{Cite book |last=Roach |first=Stephen S. |url= |title=Accidental Conflict: America, China, and the Clash of False Narratives |date=2022 |publisher=[[Yale University Press]] |isbn=978-0-300-26901-7 |location=New Haven |doi=10.12987/9780300269017 |jstor=j.ctv2z0vv2v |oclc=1347023475 |author-link=Stephen S. Roach}}&lt;/ref&gt;

2002 жылғы қаңтарда CCB директорлар кеңесінің төрағасы Ван Сюэбин [[Қытай Банкі]]ндегі қызметі кезінде пара алды деген айып тағылғаннан кейін қызметінен кетті. Кейін ол 12 жылға бас бостандығынан айырылды. 2005 жылғы наурызда оның ізбасары Чжан Эньчжао «жеке себептерге байланысты» қызметінен кетті. Алайда отставкаға шығардың алдында оған 1 миллион АҚШ доллары көлемінде пара алды деген айыппен азаматтық талап-арыз берілген болатын. Кейін осы іске байланысты ол 15 жылға бас бостандығынан айырылды.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.nytimes.com/2005/03/22/business/worldbusiness/22bribe.html | work=The New York Times | first=David | last=Barboza | title=Lawsuit Involving Bribery Preceded Bank Resignation | date=22 March 2005 | access-date=18 February 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140313074006/http://www.nytimes.com/2005/03/22/business/worldbusiness/22bribe.html | archive-date=13 March 2014 | url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.chinadaily.com.cn/china/2006-11/03/content_724071.htm|title=Former CCB head jailed for 15 years|website=Chinadaily.com.cn|access-date=4 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304064640/http://www.chinadaily.com.cn/china/2006-11/03/content_724071.htm|archive-date=4 March 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

China Construction Bank Corporation 2004 жылғы қыркүйекте Қытай Халық Республикасының «Компаниялар туралы» заңына сәйкес өзінің ізашары — China Construction Bank-ті қайта ұйымдастыру нәтижесінде акционерлік коммерциялық банк ретінде құрылды. Қытайдың Банктік реттеуді қадағалау комитеті 2004 жылғы 14 қыркүйекте мақұлдағаннан кейін, келесі күні банк ([[Jianyin]]) Қытай үкіметінің [[Central Huijin Investment Company]] (қысқаша Huijin) холдингтік компаниясына тиесілі дербес заңды тұлғаға айналды.

2013 жылғы Корея дағдарысы кезінде China Construction Bank АҚШ Пхеньянның зымыран және ядролық бағдарламаларын қаржыландырды деп айыптаған Солтүстік Корея банктерінің бірімен іскерлік байланыстарын тоқтатты.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://english.mubasher.info/portal/CASE/getDetailsStory.html?goToHomePageParam=true&amp;storyId=2316528 |title=More Chinese banks stop transactions with N.Korea - Mubasher |publisher=English.mubasher.info |date=11 May 2013 |access-date=18 May 2013 |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20171012062029/https://english.mubasher.info/news/2316528/More-Chinese-banks-stop-transactions-with-N-Korea?currentUserCountryCode=US |archive-date=12 October 2017 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>3uj9eews6ihe7bvyxix21jlikcpqo2o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631584</id>
      <parentid>3631581</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T15:50:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тарихы */</comment>
      <origin>3631584</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10628" sha1="qszkvme5ldqtkg0h76jy3131m4jrc0t" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = China Construction Bank
 |логотипі           = 
 |суреті             = China Construction Bank Building.jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = 601939 (SSE), 939 (HKSE), MCOR, [[SSE 180 Index]], [[Hang Seng Index]], CSI Midcap 200
 |қызметі            = 
 |құрылды            = [[1 қазан]] [[1954 жыл|1954]]
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Бейжің]], [[Қытай]]
 |басты адамдары     = Ван Хунчжан (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;Чжан Цзяньго (президент)&lt;br&gt;Синь Шусэнь (вице-президент)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,437 трлн қытай юані (500,42 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 725,36 млрд қытай юані (105,59 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 745,5 млрд қытай юані (108,53 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 344,6 млрд қытай юані (50,17 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 44,14 трлн қытай юані (6,524 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 380 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''China Construction Bank (CCB)''' — штаб-пәтері Қытайдың [[Бейжің]] қаласында орналасқан, ішінара мемлекет меншігіндегі қытайлық трансұлттық банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «[[үлкен төрттік]]&lt;nowiki/&gt;» банктерінің бірі болып табылады және жалпы активтері бойынша [[Agricultural Bank of China]] мен [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]]нен (ICBC) кейінгі әлемдегі үшінші ірі банк саналады. Банктің Қытай аумағында шамамен 13 629 филиалы бар.&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank – Official Website |url=https://en.ccb.com |access-date=2026-05-21 |publisher=China Construction Bank}}&lt;/ref&gt; Бұдан бөлек, банк [[Лондон]], [[Барселона]], [[Франкфурт]], [[Люксембург]], [[Цюрих]], [[Гонконг]], [[Йоханнесбург]], [[Нью-Йорк]], [[Сеул]], [[Сингапур]], [[Токио]], [[Мельбурн]], [[Куала-Лумпур]], [[Сантьяго]], [[Брисбен]], [[Сидней]] және [[Окленд]] қалаларында шетелдік филиалдарын басқарады. 2025 жылы оның жалпы активтері 42,62 триллион қытай юаніне (CN¥) жетті. Сондай-ақ банк Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылған. Оның штаб-пәтері [[Бейжің]]нің [[Сичэн]] ауданында орналасқан.&lt;ref&gt;&quot;[http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html Corporate Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140217065524/http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html |date=2014-02-17 }}.&quot; China Construction Bank. Retrieved on 27 February 2014. &quot;Address of headquarters:No.25, Finance Street, Xicheng District, Beijing, China, Postcode 100033&quot; - [http://www.ccb.com/cn/home/index.html Address in Chinese] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140227093737/http://www.ccb.com/cn/home/index.html |date=27 February 2014 }}: &quot;总行地址：中国北京西城区金融大街25号邮编：100033&quot;&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
[[Сурет:People Construction Bank of China logo.svg|left|thumb|140px|1996 жылға дейінгі Қытай Халық Құрылыс Банкінің логотипі]]
CCB 1954 жылғы 1 қазанда ''Қытай Халық Құрылыс Банкі'' ({{lang-zh|中国人民建设银行}}; [[пиньинь]]: Zhōngguó Rénmín Jiànshè Yínháng) деген атаумен құрылды. Кейін 1996 жылғы 26 наурызда атауы ''China Construction Bank'' болып өзгертілді. Банк [[Қытай Халық Банкі]] өзінің коммерциялық банктік қызметтерін бөліп шығара бастаған кезеңде инвестицияларды қаржыландыруға маманданған қаржы институты ретінде құрылды.&lt;ref name=&quot;:0232&quot;&gt;{{Cite book |last=Roach |first=Stephen S. |url= |title=Accidental Conflict: America, China, and the Clash of False Narratives |date=2022 |publisher=[[Yale University Press]] |isbn=978-0-300-26901-7 |location=New Haven |doi=10.12987/9780300269017 |jstor=j.ctv2z0vv2v |oclc=1347023475 |author-link=Stephen S. Roach}}&lt;/ref&gt;

2002 жылғы қаңтарда CCB директорлар кеңесінің төрағасы Ван Сюэбин [[Қытай Банкі]]ндегі қызметі кезінде пара алды деген айып тағылғаннан кейін қызметінен кетті. Кейін ол 12 жылға бас бостандығынан айырылды. 2005 жылғы наурызда оның ізбасары Чжан Эньчжао «жеке себептерге байланысты» қызметінен кетті. Алайда отставкаға шығардың алдында оған 1 миллион АҚШ доллары көлемінде пара алды деген айыппен азаматтық талап-арыз берілген болатын. Кейін осы іске байланысты ол 15 жылға бас бостандығынан айырылды.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.nytimes.com/2005/03/22/business/worldbusiness/22bribe.html | work=The New York Times | first=David | last=Barboza | title=Lawsuit Involving Bribery Preceded Bank Resignation | date=22 March 2005 | access-date=18 February 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140313074006/http://www.nytimes.com/2005/03/22/business/worldbusiness/22bribe.html | archive-date=13 March 2014 | url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.chinadaily.com.cn/china/2006-11/03/content_724071.htm|title=Former CCB head jailed for 15 years|website=Chinadaily.com.cn|access-date=4 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304064640/http://www.chinadaily.com.cn/china/2006-11/03/content_724071.htm|archive-date=4 March 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

China Construction Bank Corporation 2004 жылғы қыркүйекте Қытай Халық Республикасының «Компаниялар туралы» заңына сәйкес өзінің ізашары — China Construction Bank-ті қайта ұйымдастыру нәтижесінде акционерлік коммерциялық банк ретінде құрылды. Қытайдың Банктік реттеуді қадағалау комитеті 2004 жылғы 14 қыркүйекте мақұлдағаннан кейін, келесі күні банк ([[Jianyin]]) Қытай үкіметінің [[Central Huijin Investment Company]] (қысқаша Huijin) холдингтік компаниясына тиесілі дербес заңды тұлғаға айналды.

2013 жылғы Корея дағдарысы кезінде China Construction Bank АҚШ Пхеньянның зымыран және ядролық бағдарламаларын қаржыландырды деп айыптаған Солтүстік Корея банктерінің бірімен іскерлік байланыстарын тоқтатты.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://english.mubasher.info/portal/CASE/getDetailsStory.html?goToHomePageParam=true&amp;storyId=2316528 |title=More Chinese banks stop transactions with N.Korea - Mubasher |publisher=English.mubasher.info |date=11 May 2013 |access-date=18 May 2013 |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20171012062029/https://english.mubasher.info/news/2316528/More-Chinese-banks-stop-transactions-with-N-Korea?currentUserCountryCode=US |archive-date=12 October 2017 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2015 жылы China Construction Bank ''[[Forbes]]'' журналы жариялаған әлемдегі ең ірі,&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank |url=https://www.forbes.com/companies/china-construction-bank/ |access-date=2026-05-21 |publisher=Forbes}}&lt;/ref&gt; ең ықпалды және ең құнды компаниялардың ''Global 2000'' рейтингінің 13-ші шығарылымында 2-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{cite news|url = https://www.forbes.com/sites/forbespr/2015/05/06/forbes-13th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|title = Forbes' 13th Annual Global 2000: The World's Biggest Public Companies|date = 7 May 2015|website = Forbes.com|access-date = 9 May 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20150509112937/http://www.forbes.com/sites/forbespr/2015/05/06/forbes-13th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|archive-date = 9 May 2015|url-status = live}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>qszkvme5ldqtkg0h76jy3131m4jrc0t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631585</id>
      <parentid>3631584</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T15:52:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тарихы */</comment>
      <origin>3631585</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11210" sha1="6u576ea15jro8d6g2ovyiv4g763f0b5" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = China Construction Bank
 |логотипі           = 
 |суреті             = China Construction Bank Building.jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = 601939 (SSE), 939 (HKSE), MCOR, [[SSE 180 Index]], [[Hang Seng Index]], CSI Midcap 200
 |қызметі            = 
 |құрылды            = [[1 қазан]] [[1954 жыл|1954]]
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Бейжің]], [[Қытай]]
 |басты адамдары     = Ван Хунчжан (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;Чжан Цзяньго (президент)&lt;br&gt;Синь Шусэнь (вице-президент)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,437 трлн қытай юані (500,42 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 725,36 млрд қытай юані (105,59 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 745,5 млрд қытай юані (108,53 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 344,6 млрд қытай юані (50,17 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 44,14 трлн қытай юані (6,524 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 380 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''China Construction Bank (CCB)''' — штаб-пәтері Қытайдың [[Бейжің]] қаласында орналасқан, ішінара мемлекет меншігіндегі қытайлық трансұлттық банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «[[үлкен төрттік]]&lt;nowiki/&gt;» банктерінің бірі болып табылады және жалпы активтері бойынша [[Agricultural Bank of China]] мен [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]]нен (ICBC) кейінгі әлемдегі үшінші ірі банк саналады. Банктің Қытай аумағында шамамен 13 629 филиалы бар.&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank – Official Website |url=https://en.ccb.com |access-date=2026-05-21 |publisher=China Construction Bank}}&lt;/ref&gt; Бұдан бөлек, банк [[Лондон]], [[Барселона]], [[Франкфурт]], [[Люксембург]], [[Цюрих]], [[Гонконг]], [[Йоханнесбург]], [[Нью-Йорк]], [[Сеул]], [[Сингапур]], [[Токио]], [[Мельбурн]], [[Куала-Лумпур]], [[Сантьяго]], [[Брисбен]], [[Сидней]] және [[Окленд]] қалаларында шетелдік филиалдарын басқарады. 2025 жылы оның жалпы активтері 42,62 триллион қытай юаніне (CN¥) жетті. Сондай-ақ банк Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылған. Оның штаб-пәтері [[Бейжің]]нің [[Сичэн]] ауданында орналасқан.&lt;ref&gt;&quot;[http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html Corporate Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140217065524/http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html |date=2014-02-17 }}.&quot; China Construction Bank. Retrieved on 27 February 2014. &quot;Address of headquarters:No.25, Finance Street, Xicheng District, Beijing, China, Postcode 100033&quot; - [http://www.ccb.com/cn/home/index.html Address in Chinese] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140227093737/http://www.ccb.com/cn/home/index.html |date=27 February 2014 }}: &quot;总行地址：中国北京西城区金融大街25号邮编：100033&quot;&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
[[Сурет:People Construction Bank of China logo.svg|left|thumb|140px|1996 жылға дейінгі Қытай Халық Құрылыс Банкінің логотипі]]
CCB 1954 жылғы 1 қазанда ''Қытай Халық Құрылыс Банкі'' ({{lang-zh|中国人民建设银行}}; [[пиньинь]]: Zhōngguó Rénmín Jiànshè Yínháng) деген атаумен құрылды. Кейін 1996 жылғы 26 наурызда атауы ''China Construction Bank'' болып өзгертілді. Банк [[Қытай Халық Банкі]] өзінің коммерциялық банктік қызметтерін бөліп шығара бастаған кезеңде инвестицияларды қаржыландыруға маманданған қаржы институты ретінде құрылды.&lt;ref name=&quot;:0232&quot;&gt;{{Cite book |last=Roach |first=Stephen S. |url= |title=Accidental Conflict: America, China, and the Clash of False Narratives |date=2022 |publisher=[[Yale University Press]] |isbn=978-0-300-26901-7 |location=New Haven |doi=10.12987/9780300269017 |jstor=j.ctv2z0vv2v |oclc=1347023475 |author-link=Stephen S. Roach}}&lt;/ref&gt;

2002 жылғы қаңтарда CCB директорлар кеңесінің төрағасы Ван Сюэбин [[Қытай Банкі]]ндегі қызметі кезінде пара алды деген айып тағылғаннан кейін қызметінен кетті. Кейін ол 12 жылға бас бостандығынан айырылды. 2005 жылғы наурызда оның ізбасары Чжан Эньчжао «жеке себептерге байланысты» қызметінен кетті. Алайда отставкаға шығардың алдында оған 1 миллион АҚШ доллары көлемінде пара алды деген айыппен азаматтық талап-арыз берілген болатын. Кейін осы іске байланысты ол 15 жылға бас бостандығынан айырылды.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.nytimes.com/2005/03/22/business/worldbusiness/22bribe.html | work=The New York Times | first=David | last=Barboza | title=Lawsuit Involving Bribery Preceded Bank Resignation | date=22 March 2005 | access-date=18 February 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140313074006/http://www.nytimes.com/2005/03/22/business/worldbusiness/22bribe.html | archive-date=13 March 2014 | url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.chinadaily.com.cn/china/2006-11/03/content_724071.htm|title=Former CCB head jailed for 15 years|website=Chinadaily.com.cn|access-date=4 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304064640/http://www.chinadaily.com.cn/china/2006-11/03/content_724071.htm|archive-date=4 March 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

China Construction Bank Corporation 2004 жылғы қыркүйекте Қытай Халық Республикасының «Компаниялар туралы» заңына сәйкес өзінің ізашары — China Construction Bank-ті қайта ұйымдастыру нәтижесінде акционерлік коммерциялық банк ретінде құрылды. Қытайдың Банктік реттеуді қадағалау комитеті 2004 жылғы 14 қыркүйекте мақұлдағаннан кейін, келесі күні банк ([[Jianyin]]) Қытай үкіметінің [[Central Huijin Investment Company]] (қысқаша Huijin) холдингтік компаниясына тиесілі дербес заңды тұлғаға айналды.

2013 жылғы Корея дағдарысы кезінде China Construction Bank АҚШ Пхеньянның зымыран және ядролық бағдарламаларын қаржыландырды деп айыптаған Солтүстік Корея банктерінің бірімен іскерлік байланыстарын тоқтатты.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://english.mubasher.info/portal/CASE/getDetailsStory.html?goToHomePageParam=true&amp;storyId=2316528 |title=More Chinese banks stop transactions with N.Korea - Mubasher |publisher=English.mubasher.info |date=11 May 2013 |access-date=18 May 2013 |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20171012062029/https://english.mubasher.info/news/2316528/More-Chinese-banks-stop-transactions-with-N-Korea?currentUserCountryCode=US |archive-date=12 October 2017 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2015 жылы China Construction Bank ''[[Forbes]]'' журналы жариялаған әлемдегі ең ірі,&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank |url=https://www.forbes.com/companies/china-construction-bank/ |access-date=2026-05-21 |publisher=Forbes}}&lt;/ref&gt; ең ықпалды және ең құнды компаниялардың ''Global 2000'' рейтингінің 13-ші шығарылымында 2-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{cite news|url = https://www.forbes.com/sites/forbespr/2015/05/06/forbes-13th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|title = Forbes' 13th Annual Global 2000: The World's Biggest Public Companies|date = 7 May 2015|website = Forbes.com|access-date = 9 May 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20150509112937/http://www.forbes.com/sites/forbespr/2015/05/06/forbes-13th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|archive-date = 9 May 2015|url-status = live}}&lt;/ref&gt;

2021 жылы ''Forbes'' журналының ''Global 2000'' тізімінде China Construction Bank әлемдегі ең ірі банктер арасында 3-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=The Global 2000 2021|url=https://www.forbes.com/lists/global2000/|access-date=3 December 2021|website=Forbes|language=en|archive-date=13 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210513204015/https://www.forbes.com/lists/global2000/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2022 жылғы ''Forbes Global 2000'' тізімінде ол 5-орынға жайғасты.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>6u576ea15jro8d6g2ovyiv4g763f0b5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631587</id>
      <parentid>3631585</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T15:56:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тарихы */</comment>
      <origin>3631587</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12621" sha1="jddxh6mg4x63h70xalfxrwny66ajlkz" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = China Construction Bank
 |логотипі           = 
 |суреті             = China Construction Bank Building.jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = 601939 (SSE), 939 (HKSE), MCOR, [[SSE 180 Index]], [[Hang Seng Index]], CSI Midcap 200
 |қызметі            = 
 |құрылды            = [[1 қазан]] [[1954 жыл|1954]]
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Бейжің]], [[Қытай]]
 |басты адамдары     = Ван Хунчжан (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;Чжан Цзяньго (президент)&lt;br&gt;Синь Шусэнь (вице-президент)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,437 трлн қытай юані (500,42 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 725,36 млрд қытай юані (105,59 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 745,5 млрд қытай юані (108,53 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 344,6 млрд қытай юані (50,17 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 44,14 трлн қытай юані (6,524 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 380 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''China Construction Bank (CCB)''' — штаб-пәтері Қытайдың [[Бейжің]] қаласында орналасқан, ішінара мемлекет меншігіндегі қытайлық трансұлттық банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «[[үлкен төрттік]]&lt;nowiki/&gt;» банктерінің бірі болып табылады және жалпы активтері бойынша [[Agricultural Bank of China]] мен [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]]нен (ICBC) кейінгі әлемдегі үшінші ірі банк саналады. Банктің Қытай аумағында шамамен 13 629 филиалы бар.&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank – Official Website |url=https://en.ccb.com |access-date=2026-05-21 |publisher=China Construction Bank}}&lt;/ref&gt; Бұдан бөлек, банк [[Лондон]], [[Барселона]], [[Франкфурт]], [[Люксембург]], [[Цюрих]], [[Гонконг]], [[Йоханнесбург]], [[Нью-Йорк]], [[Сеул]], [[Сингапур]], [[Токио]], [[Мельбурн]], [[Куала-Лумпур]], [[Сантьяго]], [[Брисбен]], [[Сидней]] және [[Окленд]] қалаларында шетелдік филиалдарын басқарады. 2025 жылы оның жалпы активтері 42,62 триллион қытай юаніне (CN¥) жетті. Сондай-ақ банк Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылған. Оның штаб-пәтері [[Бейжің]]нің [[Сичэн]] ауданында орналасқан.&lt;ref&gt;&quot;[http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html Corporate Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140217065524/http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html |date=2014-02-17 }}.&quot; China Construction Bank. Retrieved on 27 February 2014. &quot;Address of headquarters:No.25, Finance Street, Xicheng District, Beijing, China, Postcode 100033&quot; - [http://www.ccb.com/cn/home/index.html Address in Chinese] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140227093737/http://www.ccb.com/cn/home/index.html |date=27 February 2014 }}: &quot;总行地址：中国北京西城区金融大街25号邮编：100033&quot;&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
[[Сурет:People Construction Bank of China logo.svg|left|thumb|140px|1996 жылға дейінгі Қытай Халық Құрылыс Банкінің логотипі]]
CCB 1954 жылғы 1 қазанда ''Қытай Халық Құрылыс Банкі'' ({{lang-zh|中国人民建设银行}}; [[пиньинь]]: Zhōngguó Rénmín Jiànshè Yínháng) деген атаумен құрылды. Кейін 1996 жылғы 26 наурызда атауы ''China Construction Bank'' болып өзгертілді. Банк [[Қытай Халық Банкі]] өзінің коммерциялық банктік қызметтерін бөліп шығара бастаған кезеңде инвестицияларды қаржыландыруға маманданған қаржы институты ретінде құрылды.&lt;ref name=&quot;:0232&quot;&gt;{{Cite book |last=Roach |first=Stephen S. |url= |title=Accidental Conflict: America, China, and the Clash of False Narratives |date=2022 |publisher=[[Yale University Press]] |isbn=978-0-300-26901-7 |location=New Haven |doi=10.12987/9780300269017 |jstor=j.ctv2z0vv2v |oclc=1347023475 |author-link=Stephen S. Roach}}&lt;/ref&gt;

2002 жылғы қаңтарда CCB директорлар кеңесінің төрағасы Ван Сюэбин [[Қытай Банкі]]ндегі қызметі кезінде пара алды деген айып тағылғаннан кейін қызметінен кетті. Кейін ол 12 жылға бас бостандығынан айырылды. 2005 жылғы наурызда оның ізбасары Чжан Эньчжао «жеке себептерге байланысты» қызметінен кетті. Алайда отставкаға шығардың алдында оған 1 миллион АҚШ доллары көлемінде пара алды деген айыппен азаматтық талап-арыз берілген болатын. Кейін осы іске байланысты ол 15 жылға бас бостандығынан айырылды.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.nytimes.com/2005/03/22/business/worldbusiness/22bribe.html | work=The New York Times | first=David | last=Barboza | title=Lawsuit Involving Bribery Preceded Bank Resignation | date=22 March 2005 | access-date=18 February 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140313074006/http://www.nytimes.com/2005/03/22/business/worldbusiness/22bribe.html | archive-date=13 March 2014 | url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.chinadaily.com.cn/china/2006-11/03/content_724071.htm|title=Former CCB head jailed for 15 years|website=Chinadaily.com.cn|access-date=4 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304064640/http://www.chinadaily.com.cn/china/2006-11/03/content_724071.htm|archive-date=4 March 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

China Construction Bank Corporation 2004 жылғы қыркүйекте Қытай Халық Республикасының «Компаниялар туралы» заңына сәйкес өзінің ізашары — China Construction Bank-ті қайта ұйымдастыру нәтижесінде акционерлік коммерциялық банк ретінде құрылды. Қытайдың Банктік реттеуді қадағалау комитеті 2004 жылғы 14 қыркүйекте мақұлдағаннан кейін, келесі күні банк ([[Jianyin]]) Қытай үкіметінің [[Central Huijin Investment Company]] (қысқаша Huijin) холдингтік компаниясына тиесілі дербес заңды тұлғаға айналды.

2013 жылғы Корея дағдарысы кезінде China Construction Bank АҚШ Пхеньянның зымыран және ядролық бағдарламаларын қаржыландырды деп айыптаған Солтүстік Корея банктерінің бірімен іскерлік байланыстарын тоқтатты.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://english.mubasher.info/portal/CASE/getDetailsStory.html?goToHomePageParam=true&amp;storyId=2316528 |title=More Chinese banks stop transactions with N.Korea - Mubasher |publisher=English.mubasher.info |date=11 May 2013 |access-date=18 May 2013 |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20171012062029/https://english.mubasher.info/news/2316528/More-Chinese-banks-stop-transactions-with-N-Korea?currentUserCountryCode=US |archive-date=12 October 2017 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2015 жылы China Construction Bank ''[[Forbes]]'' журналы жариялаған әлемдегі ең ірі,&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank |url=https://www.forbes.com/companies/china-construction-bank/ |access-date=2026-05-21 |publisher=Forbes}}&lt;/ref&gt; ең ықпалды және ең құнды компаниялардың ''Global 2000'' рейтингінің 13-ші шығарылымында 2-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{cite news|url = https://www.forbes.com/sites/forbespr/2015/05/06/forbes-13th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|title = Forbes' 13th Annual Global 2000: The World's Biggest Public Companies|date = 7 May 2015|website = Forbes.com|access-date = 9 May 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20150509112937/http://www.forbes.com/sites/forbespr/2015/05/06/forbes-13th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|archive-date = 9 May 2015|url-status = live}}&lt;/ref&gt;

2021 жылы ''Forbes'' журналының ''Global 2000'' тізімінде China Construction Bank әлемдегі ең ірі банктер арасында 3-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=The Global 2000 2021|url=https://www.forbes.com/lists/global2000/|access-date=3 December 2021|website=Forbes|language=en|archive-date=13 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210513204015/https://www.forbes.com/lists/global2000/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2022 жылғы ''Forbes Global 2000'' тізімінде ол 5-орынға жайғасты.

2022 жылы CCB жылжымайтын мүлік жобаларына инвестиция салып, оларды қолжетімді жалға берілетін тұрғын үйлерге айналдыру үшін 30 миллиард юань (4,2 миллиард АҚШ доллары) көлеміндегі қордың құрылғанын жариялады. Бұл Қытайдың жылжымайтын мүлік секторын қолдау жөніндегі бастамасының бір бөлігі болды. Сол жылы іске қосылған тағы бір бастама — жылжымайтын мүлік салушыларын қолдауға арналған 80 миллиард юань (11,4 миллиард АҚШ доллары) көлеміндегі қор болды. Оның ішінде China Construction Bank 50 миллиард юань (7 миллиард АҚШ доллары) бөлді.&lt;ref&gt;{{Cite web|language=en|url=https://www.businesstimes.com.sg/property/china-construction-bank-set-30b-yuan-rental-housing-fund|title=China Construction Bank to set up 30b yuan rental housing fund|website=Businesstimes|date=26 September 2022 |access-date=2024-01-29|archive-date=2024-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20240129032345/https://www.businesstimes.com.sg/property/china-construction-bank-set-30b-yuan-rental-housing-fund}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>jddxh6mg4x63h70xalfxrwny66ajlkz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631588</id>
      <parentid>3631587</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T15:58:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тарихы */</comment>
      <origin>3631588</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13817" sha1="s8fsbkitjzebbs90eihu4a7tn8k643g" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = China Construction Bank
 |логотипі           = 
 |суреті             = China Construction Bank Building.jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = 601939 (SSE), 939 (HKSE), MCOR, [[SSE 180 Index]], [[Hang Seng Index]], CSI Midcap 200
 |қызметі            = 
 |құрылды            = [[1 қазан]] [[1954 жыл|1954]]
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Бейжің]], [[Қытай]]
 |басты адамдары     = Ван Хунчжан (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;Чжан Цзяньго (президент)&lt;br&gt;Синь Шусэнь (вице-президент)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,437 трлн қытай юані (500,42 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 725,36 млрд қытай юані (105,59 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 745,5 млрд қытай юані (108,53 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 344,6 млрд қытай юані (50,17 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 44,14 трлн қытай юані (6,524 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 380 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''China Construction Bank (CCB)''' — штаб-пәтері Қытайдың [[Бейжің]] қаласында орналасқан, ішінара мемлекет меншігіндегі қытайлық трансұлттық банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «[[үлкен төрттік]]&lt;nowiki/&gt;» банктерінің бірі болып табылады және жалпы активтері бойынша [[Agricultural Bank of China]] мен [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]]нен (ICBC) кейінгі әлемдегі үшінші ірі банк саналады. Банктің Қытай аумағында шамамен 13 629 филиалы бар.&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank – Official Website |url=https://en.ccb.com |access-date=2026-05-21 |publisher=China Construction Bank}}&lt;/ref&gt; Бұдан бөлек, банк [[Лондон]], [[Барселона]], [[Франкфурт]], [[Люксембург]], [[Цюрих]], [[Гонконг]], [[Йоханнесбург]], [[Нью-Йорк]], [[Сеул]], [[Сингапур]], [[Токио]], [[Мельбурн]], [[Куала-Лумпур]], [[Сантьяго]], [[Брисбен]], [[Сидней]] және [[Окленд]] қалаларында шетелдік филиалдарын басқарады. 2025 жылы оның жалпы активтері 42,62 триллион қытай юаніне (CN¥) жетті. Сондай-ақ банк Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылған. Оның штаб-пәтері [[Бейжің]]нің [[Сичэн]] ауданында орналасқан.&lt;ref&gt;&quot;[http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html Corporate Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140217065524/http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html |date=2014-02-17 }}.&quot; China Construction Bank. Retrieved on 27 February 2014. &quot;Address of headquarters:No.25, Finance Street, Xicheng District, Beijing, China, Postcode 100033&quot; - [http://www.ccb.com/cn/home/index.html Address in Chinese] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140227093737/http://www.ccb.com/cn/home/index.html |date=27 February 2014 }}: &quot;总行地址：中国北京西城区金融大街25号邮编：100033&quot;&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
[[Сурет:People Construction Bank of China logo.svg|left|thumb|140px|1996 жылға дейінгі Қытай Халық Құрылыс Банкінің логотипі]]
CCB 1954 жылғы 1 қазанда ''Қытай Халық Құрылыс Банкі'' ({{lang-zh|中国人民建设银行}}; [[пиньинь]]: Zhōngguó Rénmín Jiànshè Yínháng) деген атаумен құрылды. Кейін 1996 жылғы 26 наурызда атауы ''China Construction Bank'' болып өзгертілді. Банк [[Қытай Халық Банкі]] өзінің коммерциялық банктік қызметтерін бөліп шығара бастаған кезеңде инвестицияларды қаржыландыруға маманданған қаржы институты ретінде құрылды.&lt;ref name=&quot;:0232&quot;&gt;{{Cite book |last=Roach |first=Stephen S. |url= |title=Accidental Conflict: America, China, and the Clash of False Narratives |date=2022 |publisher=[[Yale University Press]] |isbn=978-0-300-26901-7 |location=New Haven |doi=10.12987/9780300269017 |jstor=j.ctv2z0vv2v |oclc=1347023475 |author-link=Stephen S. Roach}}&lt;/ref&gt;

2002 жылғы қаңтарда CCB директорлар кеңесінің төрағасы Ван Сюэбин [[Қытай Банкі]]ндегі қызметі кезінде пара алды деген айып тағылғаннан кейін қызметінен кетті. Кейін ол 12 жылға бас бостандығынан айырылды. 2005 жылғы наурызда оның ізбасары Чжан Эньчжао «жеке себептерге байланысты» қызметінен кетті. Алайда отставкаға шығардың алдында оған 1 миллион АҚШ доллары көлемінде пара алды деген айыппен азаматтық талап-арыз берілген болатын. Кейін осы іске байланысты ол 15 жылға бас бостандығынан айырылды.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.nytimes.com/2005/03/22/business/worldbusiness/22bribe.html | work=The New York Times | first=David | last=Barboza | title=Lawsuit Involving Bribery Preceded Bank Resignation | date=22 March 2005 | access-date=18 February 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140313074006/http://www.nytimes.com/2005/03/22/business/worldbusiness/22bribe.html | archive-date=13 March 2014 | url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.chinadaily.com.cn/china/2006-11/03/content_724071.htm|title=Former CCB head jailed for 15 years|website=Chinadaily.com.cn|access-date=4 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304064640/http://www.chinadaily.com.cn/china/2006-11/03/content_724071.htm|archive-date=4 March 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

China Construction Bank Corporation 2004 жылғы қыркүйекте Қытай Халық Республикасының «Компаниялар туралы» заңына сәйкес өзінің ізашары — China Construction Bank-ті қайта ұйымдастыру нәтижесінде акционерлік коммерциялық банк ретінде құрылды. Қытайдың Банктік реттеуді қадағалау комитеті 2004 жылғы 14 қыркүйекте мақұлдағаннан кейін, келесі күні банк ([[Jianyin]]) Қытай үкіметінің [[Central Huijin Investment Company]] (қысқаша Huijin) холдингтік компаниясына тиесілі дербес заңды тұлғаға айналды.

2013 жылғы Корея дағдарысы кезінде China Construction Bank АҚШ Пхеньянның зымыран және ядролық бағдарламаларын қаржыландырды деп айыптаған Солтүстік Корея банктерінің бірімен іскерлік байланыстарын тоқтатты.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://english.mubasher.info/portal/CASE/getDetailsStory.html?goToHomePageParam=true&amp;storyId=2316528 |title=More Chinese banks stop transactions with N.Korea - Mubasher |publisher=English.mubasher.info |date=11 May 2013 |access-date=18 May 2013 |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20171012062029/https://english.mubasher.info/news/2316528/More-Chinese-banks-stop-transactions-with-N-Korea?currentUserCountryCode=US |archive-date=12 October 2017 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2015 жылы China Construction Bank ''[[Forbes]]'' журналы жариялаған әлемдегі ең ірі,&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank |url=https://www.forbes.com/companies/china-construction-bank/ |access-date=2026-05-21 |publisher=Forbes}}&lt;/ref&gt; ең ықпалды және ең құнды компаниялардың ''Global 2000'' рейтингінің 13-ші шығарылымында 2-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{cite news|url = https://www.forbes.com/sites/forbespr/2015/05/06/forbes-13th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|title = Forbes' 13th Annual Global 2000: The World's Biggest Public Companies|date = 7 May 2015|website = Forbes.com|access-date = 9 May 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20150509112937/http://www.forbes.com/sites/forbespr/2015/05/06/forbes-13th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|archive-date = 9 May 2015|url-status = live}}&lt;/ref&gt;

2021 жылы ''Forbes'' журналының ''Global 2000'' тізімінде China Construction Bank әлемдегі ең ірі банктер арасында 3-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=The Global 2000 2021|url=https://www.forbes.com/lists/global2000/|access-date=3 December 2021|website=Forbes|language=en|archive-date=13 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210513204015/https://www.forbes.com/lists/global2000/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2022 жылғы ''Forbes Global 2000'' тізімінде ол 5-орынға жайғасты.

2022 жылы CCB жылжымайтын мүлік жобаларына инвестиция салып, оларды қолжетімді жалға берілетін тұрғын үйлерге айналдыру үшін 30 миллиард юань (4,2 миллиард АҚШ доллары) көлеміндегі қордың құрылғанын жариялады. Бұл Қытайдың жылжымайтын мүлік секторын қолдау жөніндегі бастамасының бір бөлігі болды. Сол жылы іске қосылған тағы бір бастама — жылжымайтын мүлік салушыларын қолдауға арналған 80 миллиард юань (11,4 миллиард АҚШ доллары) көлеміндегі қор болды. Оның ішінде China Construction Bank 50 миллиард юань (7 миллиард АҚШ доллары) бөлді.&lt;ref&gt;{{Cite web|language=en|url=https://www.businesstimes.com.sg/property/china-construction-bank-set-30b-yuan-rental-housing-fund|title=China Construction Bank to set up 30b yuan rental housing fund|website=Businesstimes|date=26 September 2022 |access-date=2024-01-29|archive-date=2024-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20240129032345/https://www.businesstimes.com.sg/property/china-construction-bank-set-30b-yuan-rental-housing-fund}}&lt;/ref&gt;

2022 жылы [[Ресейдің Украинаға басып кіруі]]нен кейін Ресейге қарсы енгізілген санкцияларға байланысты Қытай банктерінің басым бөлігі Ресейдегі қызметін қысқартқан кезде, China Construction Bank, керісінше, Ресейдегі қызметін кеңейтті.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Reporter |first=Brendan Cole Senior News |date=2024-09-07 |title=Chinese state banks off-load Russia assets in blow to Putin: Report |url=https://www.newsweek.com/russia-china-yuan-ruble-banks-1950254 |access-date=2024-12-27 |website=Newsweek |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Exclusive: China firms go 'underground' on Russia payments as banks pull back |url=https://www.reuters.com/business/finance/china-firms-go-underground-russia-payments-banks-pull-back-2024-04-28/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240921192935/https://www.reuters.com/business/finance/china-firms-go-underground-russia-payments-banks-pull-back-2024-04-28/ |archive-date=21 September 2024 |access-date=2024-12-27 |work=Reuters |language=en-US |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>s8fsbkitjzebbs90eihu4a7tn8k643g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631603</id>
      <parentid>3631588</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T16:32:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тарихы */</comment>
      <origin>3631603</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14640" sha1="ax2dzg2u4h9pt2clctomash6i9pjfo3" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = China Construction Bank
 |логотипі           = 
 |суреті             = China Construction Bank Building.jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = 601939 (SSE), 939 (HKSE), MCOR, [[SSE 180 Index]], [[Hang Seng Index]], CSI Midcap 200
 |қызметі            = 
 |құрылды            = [[1 қазан]] [[1954 жыл|1954]]
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Бейжің]], [[Қытай]]
 |басты адамдары     = Ван Хунчжан (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;Чжан Цзяньго (президент)&lt;br&gt;Синь Шусэнь (вице-президент)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,437 трлн қытай юані (500,42 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 725,36 млрд қытай юані (105,59 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 745,5 млрд қытай юані (108,53 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 344,6 млрд қытай юані (50,17 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 44,14 трлн қытай юані (6,524 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 380 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''China Construction Bank (CCB)''' — штаб-пәтері Қытайдың [[Бейжің]] қаласында орналасқан, ішінара мемлекет меншігіндегі қытайлық трансұлттық банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «[[үлкен төрттік]]&lt;nowiki/&gt;» банктерінің бірі болып табылады және жалпы активтері бойынша [[Agricultural Bank of China]] мен [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]]нен (ICBC) кейінгі әлемдегі үшінші ірі банк саналады. Банктің Қытай аумағында шамамен 13 629 филиалы бар.&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank – Official Website |url=https://en.ccb.com |access-date=2026-05-21 |publisher=China Construction Bank}}&lt;/ref&gt; Бұдан бөлек, банк [[Лондон]], [[Барселона]], [[Франкфурт]], [[Люксембург]], [[Цюрих]], [[Гонконг]], [[Йоханнесбург]], [[Нью-Йорк]], [[Сеул]], [[Сингапур]], [[Токио]], [[Мельбурн]], [[Куала-Лумпур]], [[Сантьяго]], [[Брисбен]], [[Сидней]] және [[Окленд]] қалаларында шетелдік филиалдарын басқарады. 2025 жылы оның жалпы активтері 42,62 триллион қытай юаніне (CN¥) жетті. Сондай-ақ банк Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылған. Оның штаб-пәтері [[Бейжің]]нің [[Сичэн]] ауданында орналасқан.&lt;ref&gt;&quot;[http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html Corporate Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140217065524/http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html |date=2014-02-17 }}.&quot; China Construction Bank. Retrieved on 27 February 2014. &quot;Address of headquarters:No.25, Finance Street, Xicheng District, Beijing, China, Postcode 100033&quot; - [http://www.ccb.com/cn/home/index.html Address in Chinese] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140227093737/http://www.ccb.com/cn/home/index.html |date=27 February 2014 }}: &quot;总行地址：中国北京西城区金融大街25号邮编：100033&quot;&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
[[Сурет:People Construction Bank of China logo.svg|left|thumb|140px|1996 жылға дейінгі Қытай Халық Құрылыс Банкінің логотипі]]
CCB 1954 жылғы 1 қазанда ''Қытай Халық Құрылыс Банкі'' ({{lang-zh|中国人民建设银行}}; [[пиньинь]]: Zhōngguó Rénmín Jiànshè Yínháng) деген атаумен құрылды. Кейін 1996 жылғы 26 наурызда атауы ''China Construction Bank'' болып өзгертілді. Банк [[Қытай Халық Банкі]] өзінің коммерциялық банктік қызметтерін бөліп шығара бастаған кезеңде инвестицияларды қаржыландыруға маманданған қаржы институты ретінде құрылды.&lt;ref name=&quot;:0232&quot;&gt;{{Cite book |last=Roach |first=Stephen S. |url= |title=Accidental Conflict: America, China, and the Clash of False Narratives |date=2022 |publisher=[[Yale University Press]] |isbn=978-0-300-26901-7 |location=New Haven |doi=10.12987/9780300269017 |jstor=j.ctv2z0vv2v |oclc=1347023475 |author-link=Stephen S. Roach}}&lt;/ref&gt;

2002 жылғы қаңтарда CCB директорлар кеңесінің төрағасы Ван Сюэбин [[Қытай Банкі]]ндегі қызметі кезінде пара алды деген айып тағылғаннан кейін қызметінен кетті. Кейін ол 12 жылға бас бостандығынан айырылды. 2005 жылғы наурызда оның ізбасары Чжан Эньчжао «жеке себептерге байланысты» қызметінен кетті. Алайда отставкаға шығардың алдында оған 1 миллион АҚШ доллары көлемінде пара алды деген айыппен азаматтық талап-арыз берілген болатын. Кейін осы іске байланысты ол 15 жылға бас бостандығынан айырылды.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.nytimes.com/2005/03/22/business/worldbusiness/22bribe.html | work=The New York Times | first=David | last=Barboza | title=Lawsuit Involving Bribery Preceded Bank Resignation | date=22 March 2005 | access-date=18 February 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140313074006/http://www.nytimes.com/2005/03/22/business/worldbusiness/22bribe.html | archive-date=13 March 2014 | url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.chinadaily.com.cn/china/2006-11/03/content_724071.htm|title=Former CCB head jailed for 15 years|website=Chinadaily.com.cn|access-date=4 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304064640/http://www.chinadaily.com.cn/china/2006-11/03/content_724071.htm|archive-date=4 March 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

China Construction Bank Corporation 2004 жылғы қыркүйекте Қытай Халық Республикасының «Компаниялар туралы» заңына сәйкес өзінің ізашары — China Construction Bank-ті қайта ұйымдастыру нәтижесінде акционерлік коммерциялық банк ретінде құрылды. Қытайдың Банктік реттеуді қадағалау комитеті 2004 жылғы 14 қыркүйекте мақұлдағаннан кейін, келесі күні банк ([[Jianyin]]) Қытай үкіметінің [[Central Huijin Investment Company]] (қысқаша Huijin) холдингтік компаниясына тиесілі дербес заңды тұлғаға айналды.

2013 жылғы Корея дағдарысы кезінде China Construction Bank АҚШ Пхеньянның зымыран және ядролық бағдарламаларын қаржыландырды деп айыптаған Солтүстік Корея банктерінің бірімен іскерлік байланыстарын тоқтатты.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://english.mubasher.info/portal/CASE/getDetailsStory.html?goToHomePageParam=true&amp;storyId=2316528 |title=More Chinese banks stop transactions with N.Korea - Mubasher |publisher=English.mubasher.info |date=11 May 2013 |access-date=18 May 2013 |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20171012062029/https://english.mubasher.info/news/2316528/More-Chinese-banks-stop-transactions-with-N-Korea?currentUserCountryCode=US |archive-date=12 October 2017 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2015 жылы China Construction Bank ''[[Forbes]]'' журналы жариялаған әлемдегі ең ірі,&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank |url=https://www.forbes.com/companies/china-construction-bank/ |access-date=2026-05-21 |publisher=Forbes}}&lt;/ref&gt; ең ықпалды және ең құнды компаниялардың ''Global 2000'' рейтингінің 13-ші шығарылымында 2-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{cite news|url = https://www.forbes.com/sites/forbespr/2015/05/06/forbes-13th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|title = Forbes' 13th Annual Global 2000: The World's Biggest Public Companies|date = 7 May 2015|website = Forbes.com|access-date = 9 May 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20150509112937/http://www.forbes.com/sites/forbespr/2015/05/06/forbes-13th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|archive-date = 9 May 2015|url-status = live}}&lt;/ref&gt;

2021 жылы ''Forbes'' журналының ''Global 2000'' тізімінде China Construction Bank әлемдегі ең ірі банктер арасында 3-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=The Global 2000 2021|url=https://www.forbes.com/lists/global2000/|access-date=3 December 2021|website=Forbes|language=en|archive-date=13 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210513204015/https://www.forbes.com/lists/global2000/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2022 жылғы ''Forbes Global 2000'' тізімінде ол 5-орынға жайғасты.

2022 жылы CCB жылжымайтын мүлік жобаларына инвестиция салып, оларды қолжетімді жалға берілетін тұрғын үйлерге айналдыру үшін 30 миллиард юань (4,2 миллиард АҚШ доллары) көлеміндегі қордың құрылғанын жариялады. Бұл Қытайдың жылжымайтын мүлік секторын қолдау жөніндегі бастамасының бір бөлігі болды. Сол жылы іске қосылған тағы бір бастама — жылжымайтын мүлік салушыларын қолдауға арналған 80 миллиард юань (11,4 миллиард АҚШ доллары) көлеміндегі қор болды. Оның ішінде China Construction Bank 50 миллиард юань (7 миллиард АҚШ доллары) бөлді.&lt;ref&gt;{{Cite web|language=en|url=https://www.businesstimes.com.sg/property/china-construction-bank-set-30b-yuan-rental-housing-fund|title=China Construction Bank to set up 30b yuan rental housing fund|website=Businesstimes|date=26 September 2022 |access-date=2024-01-29|archive-date=2024-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20240129032345/https://www.businesstimes.com.sg/property/china-construction-bank-set-30b-yuan-rental-housing-fund}}&lt;/ref&gt;

2022 жылы [[Ресейдің Украинаға басып кіруі]]нен кейін Ресейге қарсы енгізілген санкцияларға байланысты Қытай банктерінің басым бөлігі Ресейдегі қызметін қысқартқан кезде, China Construction Bank, керісінше, Ресейдегі қызметін кеңейтті.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Reporter |first=Brendan Cole Senior News |date=2024-09-07 |title=Chinese state banks off-load Russia assets in blow to Putin: Report |url=https://www.newsweek.com/russia-china-yuan-ruble-banks-1950254 |access-date=2024-12-27 |website=Newsweek |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Exclusive: China firms go 'underground' on Russia payments as banks pull back |url=https://www.reuters.com/business/finance/china-firms-go-underground-russia-payments-banks-pull-back-2024-04-28/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240921192935/https://www.reuters.com/business/finance/china-firms-go-underground-russia-payments-banks-pull-back-2024-04-28/ |archive-date=21 September 2024 |access-date=2024-12-27 |work=Reuters |language=en-US |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2024 жылғы шілдеде ''[[Reuters]]'' агенттігі China Construction Bank Қытай көшбасшысы [[Си Цзиньпин]] ілгерілетіп отырған «ортақ әл-ауқат» күн тәртібіне сәйкес бас кеңседегі қызметкерлерінің жалақысын 10%-ға қысқартатынын, ал жоғары лауазымды қызметкерлердің жалақысы бұдан да көбірек қысқартылатынын хабарлады.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1 July 2024 |title=China's CCB cuts pay of headquarters staff by at least 10%, sources say |url=https://www.reuters.com/world/china/chinas-ccb-cuts-pay-headquarters-staff-by-least-10-sources-say-2024-07-01/ |access-date=1 February 2025 |work=[[Reuters]]}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>ax2dzg2u4h9pt2clctomash6i9pjfo3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631604</id>
      <parentid>3631603</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T16:33:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тарихы */</comment>
      <origin>3631604</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15021" sha1="l30qsmn2nzcg0q62bg7csxxlw7ye6mb" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = China Construction Bank
 |логотипі           = 
 |суреті             = China Construction Bank Building.jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = 601939 (SSE), 939 (HKSE), MCOR, [[SSE 180 Index]], [[Hang Seng Index]], CSI Midcap 200
 |қызметі            = 
 |құрылды            = [[1 қазан]] [[1954 жыл|1954]]
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Бейжің]], [[Қытай]]
 |басты адамдары     = Ван Хунчжан (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;Чжан Цзяньго (президент)&lt;br&gt;Синь Шусэнь (вице-президент)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,437 трлн қытай юані (500,42 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 725,36 млрд қытай юані (105,59 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 745,5 млрд қытай юані (108,53 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 344,6 млрд қытай юані (50,17 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 44,14 трлн қытай юані (6,524 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 380 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''China Construction Bank (CCB)''' — штаб-пәтері Қытайдың [[Бейжің]] қаласында орналасқан, ішінара мемлекет меншігіндегі қытайлық трансұлттық банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «[[үлкен төрттік]]&lt;nowiki/&gt;» банктерінің бірі болып табылады және жалпы активтері бойынша [[Agricultural Bank of China]] мен [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]]нен (ICBC) кейінгі әлемдегі үшінші ірі банк саналады. Банктің Қытай аумағында шамамен 13 629 филиалы бар.&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank – Official Website |url=https://en.ccb.com |access-date=2026-05-21 |publisher=China Construction Bank}}&lt;/ref&gt; Бұдан бөлек, банк [[Лондон]], [[Барселона]], [[Франкфурт]], [[Люксембург]], [[Цюрих]], [[Гонконг]], [[Йоханнесбург]], [[Нью-Йорк]], [[Сеул]], [[Сингапур]], [[Токио]], [[Мельбурн]], [[Куала-Лумпур]], [[Сантьяго]], [[Брисбен]], [[Сидней]] және [[Окленд]] қалаларында шетелдік филиалдарын басқарады. 2025 жылы оның жалпы активтері 42,62 триллион қытай юаніне (CN¥) жетті. Сондай-ақ банк Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылған. Оның штаб-пәтері [[Бейжің]]нің [[Сичэн]] ауданында орналасқан.&lt;ref&gt;&quot;[http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html Corporate Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140217065524/http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html |date=2014-02-17 }}.&quot; China Construction Bank. Retrieved on 27 February 2014. &quot;Address of headquarters:No.25, Finance Street, Xicheng District, Beijing, China, Postcode 100033&quot; - [http://www.ccb.com/cn/home/index.html Address in Chinese] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140227093737/http://www.ccb.com/cn/home/index.html |date=27 February 2014 }}: &quot;总行地址：中国北京西城区金融大街25号邮编：100033&quot;&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
[[Сурет:People Construction Bank of China logo.svg|left|thumb|140px|1996 жылға дейінгі Қытай Халық Құрылыс Банкінің логотипі]]
CCB 1954 жылғы 1 қазанда ''Қытай Халық Құрылыс Банкі'' ({{lang-zh|中国人民建设银行}}; [[пиньинь]]: Zhōngguó Rénmín Jiànshè Yínháng) деген атаумен құрылды. Кейін 1996 жылғы 26 наурызда атауы ''China Construction Bank'' болып өзгертілді. Банк [[Қытай Халық Банкі]] өзінің коммерциялық банктік қызметтерін бөліп шығара бастаған кезеңде инвестицияларды қаржыландыруға маманданған қаржы институты ретінде құрылды.&lt;ref name=&quot;:0232&quot;&gt;{{Cite book |last=Roach |first=Stephen S. |url= |title=Accidental Conflict: America, China, and the Clash of False Narratives |date=2022 |publisher=[[Yale University Press]] |isbn=978-0-300-26901-7 |location=New Haven |doi=10.12987/9780300269017 |jstor=j.ctv2z0vv2v |oclc=1347023475 |author-link=Stephen S. Roach}}&lt;/ref&gt;

2002 жылғы қаңтарда CCB директорлар кеңесінің төрағасы Ван Сюэбин [[Қытай Банкі]]ндегі қызметі кезінде пара алды деген айып тағылғаннан кейін қызметінен кетті. Кейін ол 12 жылға бас бостандығынан айырылды. 2005 жылғы наурызда оның ізбасары Чжан Эньчжао «жеке себептерге байланысты» қызметінен кетті. Алайда отставкаға шығардың алдында оған 1 миллион АҚШ доллары көлемінде пара алды деген айыппен азаматтық талап-арыз берілген болатын. Кейін осы іске байланысты ол 15 жылға бас бостандығынан айырылды.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.nytimes.com/2005/03/22/business/worldbusiness/22bribe.html | work=The New York Times | first=David | last=Barboza | title=Lawsuit Involving Bribery Preceded Bank Resignation | date=22 March 2005 | access-date=18 February 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140313074006/http://www.nytimes.com/2005/03/22/business/worldbusiness/22bribe.html | archive-date=13 March 2014 | url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.chinadaily.com.cn/china/2006-11/03/content_724071.htm|title=Former CCB head jailed for 15 years|website=Chinadaily.com.cn|access-date=4 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304064640/http://www.chinadaily.com.cn/china/2006-11/03/content_724071.htm|archive-date=4 March 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

China Construction Bank Corporation 2004 жылғы қыркүйекте Қытай Халық Республикасының «Компаниялар туралы» заңына сәйкес өзінің ізашары — China Construction Bank-ті қайта ұйымдастыру нәтижесінде акционерлік коммерциялық банк ретінде құрылды. Қытайдың Банктік реттеуді қадағалау комитеті 2004 жылғы 14 қыркүйекте мақұлдағаннан кейін, келесі күні банк ([[Jianyin]]) Қытай үкіметінің [[Central Huijin Investment Company]] (қысқаша Huijin) холдингтік компаниясына тиесілі дербес заңды тұлғаға айналды.

2013 жылғы Корея дағдарысы кезінде China Construction Bank АҚШ Пхеньянның зымыран және ядролық бағдарламаларын қаржыландырды деп айыптаған Солтүстік Корея банктерінің бірімен іскерлік байланыстарын тоқтатты.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://english.mubasher.info/portal/CASE/getDetailsStory.html?goToHomePageParam=true&amp;storyId=2316528 |title=More Chinese banks stop transactions with N.Korea - Mubasher |publisher=English.mubasher.info |date=11 May 2013 |access-date=18 May 2013 |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20171012062029/https://english.mubasher.info/news/2316528/More-Chinese-banks-stop-transactions-with-N-Korea?currentUserCountryCode=US |archive-date=12 October 2017 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2015 жылы China Construction Bank ''[[Forbes]]'' журналы жариялаған әлемдегі ең ірі,&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank |url=https://www.forbes.com/companies/china-construction-bank/ |access-date=2026-05-21 |publisher=Forbes}}&lt;/ref&gt; ең ықпалды және ең құнды компаниялардың ''Global 2000'' рейтингінің 13-ші шығарылымында 2-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{cite news|url = https://www.forbes.com/sites/forbespr/2015/05/06/forbes-13th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|title = Forbes' 13th Annual Global 2000: The World's Biggest Public Companies|date = 7 May 2015|website = Forbes.com|access-date = 9 May 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20150509112937/http://www.forbes.com/sites/forbespr/2015/05/06/forbes-13th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|archive-date = 9 May 2015|url-status = live}}&lt;/ref&gt;

2021 жылы ''Forbes'' журналының ''Global 2000'' тізімінде China Construction Bank әлемдегі ең ірі банктер арасында 3-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=The Global 2000 2021|url=https://www.forbes.com/lists/global2000/|access-date=3 December 2021|website=Forbes|language=en|archive-date=13 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210513204015/https://www.forbes.com/lists/global2000/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2022 жылғы ''Forbes Global 2000'' тізімінде ол 5-орынға жайғасты.

2022 жылы CCB жылжымайтын мүлік жобаларына инвестиция салып, оларды қолжетімді жалға берілетін тұрғын үйлерге айналдыру үшін 30 миллиард юань (4,2 миллиард АҚШ доллары) көлеміндегі қордың құрылғанын жариялады. Бұл Қытайдың жылжымайтын мүлік секторын қолдау жөніндегі бастамасының бір бөлігі болды. Сол жылы іске қосылған тағы бір бастама — жылжымайтын мүлік салушыларын қолдауға арналған 80 миллиард юань (11,4 миллиард АҚШ доллары) көлеміндегі қор болды. Оның ішінде China Construction Bank 50 миллиард юань (7 миллиард АҚШ доллары) бөлді.&lt;ref&gt;{{Cite web|language=en|url=https://www.businesstimes.com.sg/property/china-construction-bank-set-30b-yuan-rental-housing-fund|title=China Construction Bank to set up 30b yuan rental housing fund|website=Businesstimes|date=26 September 2022 |access-date=2024-01-29|archive-date=2024-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20240129032345/https://www.businesstimes.com.sg/property/china-construction-bank-set-30b-yuan-rental-housing-fund}}&lt;/ref&gt;

2022 жылы [[Ресейдің Украинаға басып кіруі]]нен кейін Ресейге қарсы енгізілген санкцияларға байланысты Қытай банктерінің басым бөлігі Ресейдегі қызметін қысқартқан кезде, China Construction Bank, керісінше, Ресейдегі қызметін кеңейтті.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Reporter |first=Brendan Cole Senior News |date=2024-09-07 |title=Chinese state banks off-load Russia assets in blow to Putin: Report |url=https://www.newsweek.com/russia-china-yuan-ruble-banks-1950254 |access-date=2024-12-27 |website=Newsweek |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Exclusive: China firms go 'underground' on Russia payments as banks pull back |url=https://www.reuters.com/business/finance/china-firms-go-underground-russia-payments-banks-pull-back-2024-04-28/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240921192935/https://www.reuters.com/business/finance/china-firms-go-underground-russia-payments-banks-pull-back-2024-04-28/ |archive-date=21 September 2024 |access-date=2024-12-27 |work=Reuters |language=en-US |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2024 жылғы шілдеде ''[[Reuters]]'' агенттігі China Construction Bank Қытай көшбасшысы [[Си Цзиньпин]] ілгерілетіп отырған «ортақ әл-ауқат» күн тәртібіне сәйкес бас кеңседегі қызметкерлерінің жалақысын 10%-ға қысқартатынын, ал жоғары лауазымды қызметкерлердің жалақысы бұдан да көбірек қысқартылатынын хабарлады.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1 July 2024 |title=China's CCB cuts pay of headquarters staff by at least 10%, sources say |url=https://www.reuters.com/world/china/chinas-ccb-cuts-pay-headquarters-staff-by-least-10-sources-say-2024-07-01/ |access-date=1 February 2025 |work=[[Reuters]]}}&lt;/ref&gt;

&lt;gallery&gt;
File:Shanghai - CCB, ABC and more - 0001.jpg|[[Шанхай]] қаласындағы China Construction Bank мұнарасы (сол жақта)
File:20210901 Henan Branch of China Construction Bank.jpg|[[Чжэнчжоу]] қаласындағы CCB мұнарасы
File:Xiamen CCB Building.JPG|[[Сямэнь]] қаласындағы CCB мұнарасы
&lt;/gallery&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>l30qsmn2nzcg0q62bg7csxxlw7ye6mb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631630</id>
      <parentid>3631604</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T18:51:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тарихы */</comment>
      <origin>3631630</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15085" sha1="0lgbno8vqqcqigdrwgwnl4xkbt602l7" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = China Construction Bank
 |логотипі           = 
 |суреті             = China Construction Bank Building.jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = 601939 (SSE), 939 (HKSE), MCOR, [[SSE 180 Index]], [[Hang Seng Index]], CSI Midcap 200
 |қызметі            = 
 |құрылды            = [[1 қазан]] [[1954 жыл|1954]]
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Бейжің]], [[Қытай]]
 |басты адамдары     = Ван Хунчжан (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;Чжан Цзяньго (президент)&lt;br&gt;Синь Шусэнь (вице-президент)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,437 трлн қытай юані (500,42 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 725,36 млрд қытай юані (105,59 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 745,5 млрд қытай юані (108,53 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 344,6 млрд қытай юані (50,17 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 44,14 трлн қытай юані (6,524 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 380 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''China Construction Bank (CCB)''' — штаб-пәтері Қытайдың [[Бейжің]] қаласында орналасқан, ішінара мемлекет меншігіндегі қытайлық трансұлттық банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «[[үлкен төрттік]]&lt;nowiki/&gt;» банктерінің бірі болып табылады және жалпы активтері бойынша [[Agricultural Bank of China]] мен [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]]нен (ICBC) кейінгі әлемдегі үшінші ірі банк саналады. Банктің Қытай аумағында шамамен 13 629 филиалы бар.&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank – Official Website |url=https://en.ccb.com |access-date=2026-05-21 |publisher=China Construction Bank}}&lt;/ref&gt; Бұдан бөлек, банк [[Лондон]], [[Барселона]], [[Франкфурт]], [[Люксембург]], [[Цюрих]], [[Гонконг]], [[Йоханнесбург]], [[Нью-Йорк]], [[Сеул]], [[Сингапур]], [[Токио]], [[Мельбурн]], [[Куала-Лумпур]], [[Сантьяго]], [[Брисбен]], [[Сидней]] және [[Окленд]] қалаларында шетелдік филиалдарын басқарады. 2025 жылы оның жалпы активтері 42,62 триллион қытай юаніне (CN¥) жетті. Сондай-ақ банк Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылған. Оның штаб-пәтері [[Бейжің]]нің [[Сичэн]] ауданында орналасқан.&lt;ref&gt;&quot;[http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html Corporate Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140217065524/http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html |date=2014-02-17 }}.&quot; China Construction Bank. Retrieved on 27 February 2014. &quot;Address of headquarters:No.25, Finance Street, Xicheng District, Beijing, China, Postcode 100033&quot; - [http://www.ccb.com/cn/home/index.html Address in Chinese] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140227093737/http://www.ccb.com/cn/home/index.html |date=27 February 2014 }}: &quot;总行地址：中国北京西城区金融大街25号邮编：100033&quot;&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
[[Сурет:People Construction Bank of China logo.svg|left|thumb|140px|1996 жылға дейінгі Қытай Халық Құрылыс Банкінің логотипі]]
CCB 1954 жылғы 1 қазанда ''Қытай Халық Құрылыс Банкі'' ({{lang-zh|中国人民建设银行}}; [[пиньинь]]: Zhōngguó Rénmín Jiànshè Yínháng) деген атаумен құрылды. Кейін 1996 жылғы 26 наурызда атауы ''China Construction Bank'' болып өзгертілді. Банк [[Қытай Халық Банкі]] өзінің коммерциялық банктік қызметтерін бөліп шығара бастаған кезеңде инвестицияларды қаржыландыруға маманданған қаржы институты ретінде құрылды.&lt;ref name=&quot;:0232&quot;&gt;{{Cite book |last=Roach |first=Stephen S. |url= |title=Accidental Conflict: America, China, and the Clash of False Narratives |date=2022 |publisher=[[Yale University Press]] |isbn=978-0-300-26901-7 |location=New Haven |doi=10.12987/9780300269017 |jstor=j.ctv2z0vv2v |oclc=1347023475 |author-link=Stephen S. Roach}}&lt;/ref&gt;

2002 жылғы қаңтарда CCB директорлар кеңесінің төрағасы Ван Сюэбин [[Қытай Банкі]]ндегі қызметі кезінде пара алды деген айып тағылғаннан кейін қызметінен кетті. Кейін ол 12 жылға бас бостандығынан айырылды. 2005 жылғы наурызда оның ізбасары Чжан Эньчжао «жеке себептерге байланысты» қызметінен кетті. Алайда отставкаға шығардың алдында оған 1 миллион АҚШ доллары көлемінде пара алды деген айыппен азаматтық талап-арыз берілген болатын. Кейін осы іске байланысты ол 15 жылға бас бостандығынан айырылды.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.nytimes.com/2005/03/22/business/worldbusiness/22bribe.html | work=The New York Times | first=David | last=Barboza | title=Lawsuit Involving Bribery Preceded Bank Resignation | date=22 March 2005 | access-date=18 February 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140313074006/http://www.nytimes.com/2005/03/22/business/worldbusiness/22bribe.html | archive-date=13 March 2014 | url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.chinadaily.com.cn/china/2006-11/03/content_724071.htm|title=Former CCB head jailed for 15 years|website=Chinadaily.com.cn|access-date=4 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304064640/http://www.chinadaily.com.cn/china/2006-11/03/content_724071.htm|archive-date=4 March 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

China Construction Bank Corporation 2004 жылғы қыркүйекте Қытай Халық Республикасының «Компаниялар туралы» заңына сәйкес өзінің ізашары — China Construction Bank-ті қайта ұйымдастыру нәтижесінде акционерлік коммерциялық банк ретінде құрылды. Қытайдың Банктік реттеуді қадағалау комитеті 2004 жылғы 14 қыркүйекте мақұлдағаннан кейін, келесі күні банк ([[Jianyin]]) Қытай үкіметінің [[Central Huijin Investment Company]] (қысқаша Huijin) холдингтік компаниясына тиесілі дербес заңды тұлғаға айналды.

2013 жылғы Корея дағдарысы кезінде China Construction Bank АҚШ Пхеньянның зымыран және ядролық бағдарламаларын қаржыландырды деп айыптаған Солтүстік Корея банктерінің бірімен іскерлік байланыстарын тоқтатты.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://english.mubasher.info/portal/CASE/getDetailsStory.html?goToHomePageParam=true&amp;storyId=2316528 |title=More Chinese banks stop transactions with N.Korea - Mubasher |publisher=English.mubasher.info |date=11 May 2013 |access-date=18 May 2013 |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20171012062029/https://english.mubasher.info/news/2316528/More-Chinese-banks-stop-transactions-with-N-Korea?currentUserCountryCode=US |archive-date=12 October 2017 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2015 жылы China Construction Bank ''[[Forbes]]'' журналы жариялаған әлемдегі ең ірі,&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank |url=https://www.forbes.com/companies/china-construction-bank/ |access-date=2026-05-21 |publisher=Forbes}}&lt;/ref&gt; ең ықпалды және ең құнды компаниялардың ''Global 2000'' рейтингінің 13-ші шығарылымында 2-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{cite news|url = https://www.forbes.com/sites/forbespr/2015/05/06/forbes-13th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|title = Forbes' 13th Annual Global 2000: The World's Biggest Public Companies|date = 7 May 2015|website = Forbes.com|access-date = 9 May 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20150509112937/http://www.forbes.com/sites/forbespr/2015/05/06/forbes-13th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|archive-date = 9 May 2015|url-status = live}}&lt;/ref&gt;

2021 жылы ''Forbes'' журналының ''Global 2000'' тізімінде China Construction Bank әлемдегі ең ірі банктер арасында 3-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=The Global 2000 2021|url=https://www.forbes.com/lists/global2000/|access-date=3 December 2021|website=Forbes|language=en|archive-date=13 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210513204015/https://www.forbes.com/lists/global2000/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2022 жылғы ''Forbes Global 2000'' тізімінде ол 5-орынға жайғасты.

2022 жылы CCB жылжымайтын мүлік жобаларына инвестиция салып, оларды қолжетімді жалға берілетін тұрғын үйлерге айналдыру үшін 30 миллиард юань (4,2 миллиард АҚШ доллары) көлеміндегі қордың құрылғанын жариялады. Бұл Қытайдың жылжымайтын мүлік секторын қолдау жөніндегі бастамасының бір бөлігі болды. Сол жылы іске қосылған тағы бір бастама — жылжымайтын мүлік салушыларын қолдауға арналған 80 миллиард юань (11,4 миллиард АҚШ доллары) көлеміндегі қор болды. Оның ішінде China Construction Bank 50 миллиард юань (7 миллиард АҚШ доллары) бөлді.&lt;ref&gt;{{Cite web|language=en|url=https://www.businesstimes.com.sg/property/china-construction-bank-set-30b-yuan-rental-housing-fund|title=China Construction Bank to set up 30b yuan rental housing fund|website=Businesstimes|date=26 September 2022 |access-date=2024-01-29|archive-date=2024-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20240129032345/https://www.businesstimes.com.sg/property/china-construction-bank-set-30b-yuan-rental-housing-fund}}&lt;/ref&gt;

2022 жылы [[Ресейдің Украинаға басып кіруі]]нен кейін Ресейге қарсы енгізілген санкцияларға байланысты Қытай банктерінің басым бөлігі Ресейдегі қызметін қысқартқан кезде, China Construction Bank, керісінше, Ресейдегі қызметін кеңейтті.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Reporter |first=Brendan Cole Senior News |date=2024-09-07 |title=Chinese state banks off-load Russia assets in blow to Putin: Report |url=https://www.newsweek.com/russia-china-yuan-ruble-banks-1950254 |access-date=2024-12-27 |website=Newsweek |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Exclusive: China firms go 'underground' on Russia payments as banks pull back |url=https://www.reuters.com/business/finance/china-firms-go-underground-russia-payments-banks-pull-back-2024-04-28/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240921192935/https://www.reuters.com/business/finance/china-firms-go-underground-russia-payments-banks-pull-back-2024-04-28/ |archive-date=21 September 2024 |access-date=2024-12-27 |work=Reuters |language=en-US |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2024 жылғы шілдеде ''[[Reuters]]'' агенттігі China Construction Bank Қытай көшбасшысы [[Си Цзиньпин]] ілгерілетіп отырған «ортақ әл-ауқат» күн тәртібіне сәйкес бас кеңседегі қызметкерлерінің жалақысын 10%-ға қысқартатынын, ал жоғары лауазымды қызметкерлердің жалақысы бұдан да көбірек қысқартылатынын хабарлады.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1 July 2024 |title=China's CCB cuts pay of headquarters staff by at least 10%, sources say |url=https://www.reuters.com/world/china/chinas-ccb-cuts-pay-headquarters-staff-by-least-10-sources-say-2024-07-01/ |access-date=1 February 2025 |work=[[Reuters]]}}&lt;/ref&gt;

&lt;gallery&gt;
File:Shanghai - CCB, ABC and more - 0001.jpg|[[Шанхай]] қаласындағы China Construction Bank мұнарасы (сол жақта)
File:20210901 Henan Branch of China Construction Bank.jpg|[[Чжэнчжоу]] қаласындағы CCB мұнарасы
File:Xiamen CCB Building.JPG|[[Сямэнь]] қаласындағы CCB мұнарасы
&lt;/gallery&gt;

=== Bank of America инвестициясы (2005–2013) ===

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>0lgbno8vqqcqigdrwgwnl4xkbt602l7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631631</id>
      <parentid>3631630</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T18:52:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Bank of America инвестициясы (2005–2013) */</comment>
      <origin>3631631</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15083" sha1="3b35hd1wvunl68fv4jne7p1nfacsy31" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = China Construction Bank
 |логотипі           = 
 |суреті             = China Construction Bank Building.jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = 601939 (SSE), 939 (HKSE), MCOR, [[SSE 180 Index]], [[Hang Seng Index]], CSI Midcap 200
 |қызметі            = 
 |құрылды            = [[1 қазан]] [[1954 жыл|1954]]
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Бейжің]], [[Қытай]]
 |басты адамдары     = Ван Хунчжан (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;Чжан Цзяньго (президент)&lt;br&gt;Синь Шусэнь (вице-президент)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,437 трлн қытай юані (500,42 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 725,36 млрд қытай юані (105,59 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 745,5 млрд қытай юані (108,53 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 344,6 млрд қытай юані (50,17 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 44,14 трлн қытай юані (6,524 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 380 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''China Construction Bank (CCB)''' — штаб-пәтері Қытайдың [[Бейжің]] қаласында орналасқан, ішінара мемлекет меншігіндегі қытайлық трансұлттық банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «[[үлкен төрттік]]&lt;nowiki/&gt;» банктерінің бірі болып табылады және жалпы активтері бойынша [[Agricultural Bank of China]] мен [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]]нен (ICBC) кейінгі әлемдегі үшінші ірі банк саналады. Банктің Қытай аумағында шамамен 13 629 филиалы бар.&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank – Official Website |url=https://en.ccb.com |access-date=2026-05-21 |publisher=China Construction Bank}}&lt;/ref&gt; Бұдан бөлек, банк [[Лондон]], [[Барселона]], [[Франкфурт]], [[Люксембург]], [[Цюрих]], [[Гонконг]], [[Йоханнесбург]], [[Нью-Йорк]], [[Сеул]], [[Сингапур]], [[Токио]], [[Мельбурн]], [[Куала-Лумпур]], [[Сантьяго]], [[Брисбен]], [[Сидней]] және [[Окленд]] қалаларында шетелдік филиалдарын басқарады. 2025 жылы оның жалпы активтері 42,62 триллион қытай юаніне (CN¥) жетті. Сондай-ақ банк Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылған. Оның штаб-пәтері [[Бейжің]]нің [[Сичэн]] ауданында орналасқан.&lt;ref&gt;&quot;[http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html Corporate Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140217065524/http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html |date=2014-02-17 }}.&quot; China Construction Bank. Retrieved on 27 February 2014. &quot;Address of headquarters:No.25, Finance Street, Xicheng District, Beijing, China, Postcode 100033&quot; - [http://www.ccb.com/cn/home/index.html Address in Chinese] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140227093737/http://www.ccb.com/cn/home/index.html |date=27 February 2014 }}: &quot;总行地址：中国北京西城区金融大街25号邮编：100033&quot;&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
[[Сурет:People Construction Bank of China logo.svg|left|thumb|140px|1996 жылға дейінгі Қытай Халық Құрылыс Банкінің логотипі]]
CCB 1954 жылғы 1 қазанда ''Қытай Халық Құрылыс Банкі'' ({{lang-zh|中国人民建设银行}}; [[пиньинь]]: Zhōngguó Rénmín Jiànshè Yínháng) деген атаумен құрылды. Кейін 1996 жылғы 26 наурызда атауы ''China Construction Bank'' болып өзгертілді. Банк [[Қытай Халық Банкі]] өзінің коммерциялық банктік қызметтерін бөліп шығара бастаған кезеңде инвестицияларды қаржыландыруға маманданған қаржы институты ретінде құрылды.&lt;ref name=&quot;:0232&quot;&gt;{{Cite book |last=Roach |first=Stephen S. |url= |title=Accidental Conflict: America, China, and the Clash of False Narratives |date=2022 |publisher=[[Yale University Press]] |isbn=978-0-300-26901-7 |location=New Haven |doi=10.12987/9780300269017 |jstor=j.ctv2z0vv2v |oclc=1347023475 |author-link=Stephen S. Roach}}&lt;/ref&gt;

2002 жылғы қаңтарда CCB директорлар кеңесінің төрағасы Ван Сюэбин [[Қытай Банкі]]ндегі қызметі кезінде пара алды деген айып тағылғаннан кейін қызметінен кетті. Кейін ол 12 жылға бас бостандығынан айырылды. 2005 жылғы наурызда оның ізбасары Чжан Эньчжао «жеке себептерге байланысты» қызметінен кетті. Алайда отставкаға шығардың алдында оған 1 миллион АҚШ доллары көлемінде пара алды деген айыппен азаматтық талап-арыз берілген болатын. Кейін осы іске байланысты ол 15 жылға бас бостандығынан айырылды.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.nytimes.com/2005/03/22/business/worldbusiness/22bribe.html | work=The New York Times | first=David | last=Barboza | title=Lawsuit Involving Bribery Preceded Bank Resignation | date=22 March 2005 | access-date=18 February 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140313074006/http://www.nytimes.com/2005/03/22/business/worldbusiness/22bribe.html | archive-date=13 March 2014 | url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.chinadaily.com.cn/china/2006-11/03/content_724071.htm|title=Former CCB head jailed for 15 years|website=Chinadaily.com.cn|access-date=4 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304064640/http://www.chinadaily.com.cn/china/2006-11/03/content_724071.htm|archive-date=4 March 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

China Construction Bank Corporation 2004 жылғы қыркүйекте Қытай Халық Республикасының «Компаниялар туралы» заңына сәйкес өзінің ізашары — China Construction Bank-ті қайта ұйымдастыру нәтижесінде акционерлік коммерциялық банк ретінде құрылды. Қытайдың Банктік реттеуді қадағалау комитеті 2004 жылғы 14 қыркүйекте мақұлдағаннан кейін, келесі күні банк ([[Jianyin]]) Қытай үкіметінің [[Central Huijin Investment Company]] (қысқаша Huijin) холдингтік компаниясына тиесілі дербес заңды тұлғаға айналды.

2013 жылғы Корея дағдарысы кезінде China Construction Bank АҚШ Пхеньянның зымыран және ядролық бағдарламаларын қаржыландырды деп айыптаған Солтүстік Корея банктерінің бірімен іскерлік байланыстарын тоқтатты.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://english.mubasher.info/portal/CASE/getDetailsStory.html?goToHomePageParam=true&amp;storyId=2316528 |title=More Chinese banks stop transactions with N.Korea - Mubasher |publisher=English.mubasher.info |date=11 May 2013 |access-date=18 May 2013 |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20171012062029/https://english.mubasher.info/news/2316528/More-Chinese-banks-stop-transactions-with-N-Korea?currentUserCountryCode=US |archive-date=12 October 2017 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2015 жылы China Construction Bank ''[[Forbes]]'' журналы жариялаған әлемдегі ең ірі,&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank |url=https://www.forbes.com/companies/china-construction-bank/ |access-date=2026-05-21 |publisher=Forbes}}&lt;/ref&gt; ең ықпалды және ең құнды компаниялардың ''Global 2000'' рейтингінің 13-ші шығарылымында 2-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{cite news|url = https://www.forbes.com/sites/forbespr/2015/05/06/forbes-13th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|title = Forbes' 13th Annual Global 2000: The World's Biggest Public Companies|date = 7 May 2015|website = Forbes.com|access-date = 9 May 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20150509112937/http://www.forbes.com/sites/forbespr/2015/05/06/forbes-13th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|archive-date = 9 May 2015|url-status = live}}&lt;/ref&gt;

2021 жылы ''Forbes'' журналының ''Global 2000'' тізімінде China Construction Bank әлемдегі ең ірі банктер арасында 3-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=The Global 2000 2021|url=https://www.forbes.com/lists/global2000/|access-date=3 December 2021|website=Forbes|language=en|archive-date=13 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210513204015/https://www.forbes.com/lists/global2000/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2022 жылғы ''Forbes Global 2000'' тізімінде ол 5-орынға жайғасты.

2022 жылы CCB жылжымайтын мүлік жобаларына инвестиция салып, оларды қолжетімді жалға берілетін тұрғын үйлерге айналдыру үшін 30 миллиард юань (4,2 миллиард АҚШ доллары) көлеміндегі қордың құрылғанын жариялады. Бұл Қытайдың жылжымайтын мүлік секторын қолдау жөніндегі бастамасының бір бөлігі болды. Сол жылы іске қосылған тағы бір бастама — жылжымайтын мүлік салушыларын қолдауға арналған 80 миллиард юань (11,4 миллиард АҚШ доллары) көлеміндегі қор болды. Оның ішінде China Construction Bank 50 миллиард юань (7 миллиард АҚШ доллары) бөлді.&lt;ref&gt;{{Cite web|language=en|url=https://www.businesstimes.com.sg/property/china-construction-bank-set-30b-yuan-rental-housing-fund|title=China Construction Bank to set up 30b yuan rental housing fund|website=Businesstimes|date=26 September 2022 |access-date=2024-01-29|archive-date=2024-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20240129032345/https://www.businesstimes.com.sg/property/china-construction-bank-set-30b-yuan-rental-housing-fund}}&lt;/ref&gt;

2022 жылы [[Ресейдің Украинаға басып кіруі]]нен кейін Ресейге қарсы енгізілген санкцияларға байланысты Қытай банктерінің басым бөлігі Ресейдегі қызметін қысқартқан кезде, China Construction Bank, керісінше, Ресейдегі қызметін кеңейтті.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Reporter |first=Brendan Cole Senior News |date=2024-09-07 |title=Chinese state banks off-load Russia assets in blow to Putin: Report |url=https://www.newsweek.com/russia-china-yuan-ruble-banks-1950254 |access-date=2024-12-27 |website=Newsweek |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Exclusive: China firms go 'underground' on Russia payments as banks pull back |url=https://www.reuters.com/business/finance/china-firms-go-underground-russia-payments-banks-pull-back-2024-04-28/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240921192935/https://www.reuters.com/business/finance/china-firms-go-underground-russia-payments-banks-pull-back-2024-04-28/ |archive-date=21 September 2024 |access-date=2024-12-27 |work=Reuters |language=en-US |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2024 жылғы шілдеде ''[[Reuters]]'' агенттігі China Construction Bank Қытай көшбасшысы [[Си Цзиньпин]] ілгерілетіп отырған «ортақ әл-ауқат» күн тәртібіне сәйкес бас кеңседегі қызметкерлерінің жалақысын 10%-ға қысқартатынын, ал жоғары лауазымды қызметкерлердің жалақысы бұдан да көбірек қысқартылатынын хабарлады.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1 July 2024 |title=China's CCB cuts pay of headquarters staff by at least 10%, sources say |url=https://www.reuters.com/world/china/chinas-ccb-cuts-pay-headquarters-staff-by-least-10-sources-say-2024-07-01/ |access-date=1 February 2025 |work=[[Reuters]]}}&lt;/ref&gt;

&lt;gallery&gt;
File:Shanghai - CCB, ABC and more - 0001.jpg|[[Шанхай]] қаласындағы China Construction Bank мұнарасы (сол жақта)
File:20210901 Henan Branch of China Construction Bank.jpg|[[Чжэнчжоу]] қаласындағы CCB мұнарасы
File:Xiamen CCB Building.JPG|[[Сямэнь]] қаласындағы CCB мұнарасы
&lt;/gallery&gt;

== Bank of America инвестициясы (2005–2013) ==

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>3b35hd1wvunl68fv4jne7p1nfacsy31</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631632</id>
      <parentid>3631631</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T18:53:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Bank of America инвестициясы (2005–2013) */</comment>
      <origin>3631632</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15865" sha1="0cd2gzmsflf18u2nupcg9leba2yms9i" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = China Construction Bank
 |логотипі           = 
 |суреті             = China Construction Bank Building.jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = 601939 (SSE), 939 (HKSE), MCOR, [[SSE 180 Index]], [[Hang Seng Index]], CSI Midcap 200
 |қызметі            = 
 |құрылды            = [[1 қазан]] [[1954 жыл|1954]]
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Бейжің]], [[Қытай]]
 |басты адамдары     = Ван Хунчжан (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;Чжан Цзяньго (президент)&lt;br&gt;Синь Шусэнь (вице-президент)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,437 трлн қытай юані (500,42 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 725,36 млрд қытай юані (105,59 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 745,5 млрд қытай юані (108,53 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 344,6 млрд қытай юані (50,17 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 44,14 трлн қытай юані (6,524 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 380 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''China Construction Bank (CCB)''' — штаб-пәтері Қытайдың [[Бейжің]] қаласында орналасқан, ішінара мемлекет меншігіндегі қытайлық трансұлттық банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «[[үлкен төрттік]]&lt;nowiki/&gt;» банктерінің бірі болып табылады және жалпы активтері бойынша [[Agricultural Bank of China]] мен [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]]нен (ICBC) кейінгі әлемдегі үшінші ірі банк саналады. Банктің Қытай аумағында шамамен 13 629 филиалы бар.&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank – Official Website |url=https://en.ccb.com |access-date=2026-05-21 |publisher=China Construction Bank}}&lt;/ref&gt; Бұдан бөлек, банк [[Лондон]], [[Барселона]], [[Франкфурт]], [[Люксембург]], [[Цюрих]], [[Гонконг]], [[Йоханнесбург]], [[Нью-Йорк]], [[Сеул]], [[Сингапур]], [[Токио]], [[Мельбурн]], [[Куала-Лумпур]], [[Сантьяго]], [[Брисбен]], [[Сидней]] және [[Окленд]] қалаларында шетелдік филиалдарын басқарады. 2025 жылы оның жалпы активтері 42,62 триллион қытай юаніне (CN¥) жетті. Сондай-ақ банк Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылған. Оның штаб-пәтері [[Бейжің]]нің [[Сичэн]] ауданында орналасқан.&lt;ref&gt;&quot;[http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html Corporate Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140217065524/http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html |date=2014-02-17 }}.&quot; China Construction Bank. Retrieved on 27 February 2014. &quot;Address of headquarters:No.25, Finance Street, Xicheng District, Beijing, China, Postcode 100033&quot; - [http://www.ccb.com/cn/home/index.html Address in Chinese] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140227093737/http://www.ccb.com/cn/home/index.html |date=27 February 2014 }}: &quot;总行地址：中国北京西城区金融大街25号邮编：100033&quot;&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
[[Сурет:People Construction Bank of China logo.svg|left|thumb|140px|1996 жылға дейінгі Қытай Халық Құрылыс Банкінің логотипі]]
CCB 1954 жылғы 1 қазанда ''Қытай Халық Құрылыс Банкі'' ({{lang-zh|中国人民建设银行}}; [[пиньинь]]: Zhōngguó Rénmín Jiànshè Yínháng) деген атаумен құрылды. Кейін 1996 жылғы 26 наурызда атауы ''China Construction Bank'' болып өзгертілді. Банк [[Қытай Халық Банкі]] өзінің коммерциялық банктік қызметтерін бөліп шығара бастаған кезеңде инвестицияларды қаржыландыруға маманданған қаржы институты ретінде құрылды.&lt;ref name=&quot;:0232&quot;&gt;{{Cite book |last=Roach |first=Stephen S. |url= |title=Accidental Conflict: America, China, and the Clash of False Narratives |date=2022 |publisher=[[Yale University Press]] |isbn=978-0-300-26901-7 |location=New Haven |doi=10.12987/9780300269017 |jstor=j.ctv2z0vv2v |oclc=1347023475 |author-link=Stephen S. Roach}}&lt;/ref&gt;

2002 жылғы қаңтарда CCB директорлар кеңесінің төрағасы Ван Сюэбин [[Қытай Банкі]]ндегі қызметі кезінде пара алды деген айып тағылғаннан кейін қызметінен кетті. Кейін ол 12 жылға бас бостандығынан айырылды. 2005 жылғы наурызда оның ізбасары Чжан Эньчжао «жеке себептерге байланысты» қызметінен кетті. Алайда отставкаға шығардың алдында оған 1 миллион АҚШ доллары көлемінде пара алды деген айыппен азаматтық талап-арыз берілген болатын. Кейін осы іске байланысты ол 15 жылға бас бостандығынан айырылды.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.nytimes.com/2005/03/22/business/worldbusiness/22bribe.html | work=The New York Times | first=David | last=Barboza | title=Lawsuit Involving Bribery Preceded Bank Resignation | date=22 March 2005 | access-date=18 February 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140313074006/http://www.nytimes.com/2005/03/22/business/worldbusiness/22bribe.html | archive-date=13 March 2014 | url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.chinadaily.com.cn/china/2006-11/03/content_724071.htm|title=Former CCB head jailed for 15 years|website=Chinadaily.com.cn|access-date=4 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304064640/http://www.chinadaily.com.cn/china/2006-11/03/content_724071.htm|archive-date=4 March 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

China Construction Bank Corporation 2004 жылғы қыркүйекте Қытай Халық Республикасының «Компаниялар туралы» заңына сәйкес өзінің ізашары — China Construction Bank-ті қайта ұйымдастыру нәтижесінде акционерлік коммерциялық банк ретінде құрылды. Қытайдың Банктік реттеуді қадағалау комитеті 2004 жылғы 14 қыркүйекте мақұлдағаннан кейін, келесі күні банк ([[Jianyin]]) Қытай үкіметінің [[Central Huijin Investment Company]] (қысқаша Huijin) холдингтік компаниясына тиесілі дербес заңды тұлғаға айналды.

2013 жылғы Корея дағдарысы кезінде China Construction Bank АҚШ Пхеньянның зымыран және ядролық бағдарламаларын қаржыландырды деп айыптаған Солтүстік Корея банктерінің бірімен іскерлік байланыстарын тоқтатты.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://english.mubasher.info/portal/CASE/getDetailsStory.html?goToHomePageParam=true&amp;storyId=2316528 |title=More Chinese banks stop transactions with N.Korea - Mubasher |publisher=English.mubasher.info |date=11 May 2013 |access-date=18 May 2013 |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20171012062029/https://english.mubasher.info/news/2316528/More-Chinese-banks-stop-transactions-with-N-Korea?currentUserCountryCode=US |archive-date=12 October 2017 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2015 жылы China Construction Bank ''[[Forbes]]'' журналы жариялаған әлемдегі ең ірі,&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank |url=https://www.forbes.com/companies/china-construction-bank/ |access-date=2026-05-21 |publisher=Forbes}}&lt;/ref&gt; ең ықпалды және ең құнды компаниялардың ''Global 2000'' рейтингінің 13-ші шығарылымында 2-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{cite news|url = https://www.forbes.com/sites/forbespr/2015/05/06/forbes-13th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|title = Forbes' 13th Annual Global 2000: The World's Biggest Public Companies|date = 7 May 2015|website = Forbes.com|access-date = 9 May 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20150509112937/http://www.forbes.com/sites/forbespr/2015/05/06/forbes-13th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|archive-date = 9 May 2015|url-status = live}}&lt;/ref&gt;

2021 жылы ''Forbes'' журналының ''Global 2000'' тізімінде China Construction Bank әлемдегі ең ірі банктер арасында 3-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=The Global 2000 2021|url=https://www.forbes.com/lists/global2000/|access-date=3 December 2021|website=Forbes|language=en|archive-date=13 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210513204015/https://www.forbes.com/lists/global2000/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2022 жылғы ''Forbes Global 2000'' тізімінде ол 5-орынға жайғасты.

2022 жылы CCB жылжымайтын мүлік жобаларына инвестиция салып, оларды қолжетімді жалға берілетін тұрғын үйлерге айналдыру үшін 30 миллиард юань (4,2 миллиард АҚШ доллары) көлеміндегі қордың құрылғанын жариялады. Бұл Қытайдың жылжымайтын мүлік секторын қолдау жөніндегі бастамасының бір бөлігі болды. Сол жылы іске қосылған тағы бір бастама — жылжымайтын мүлік салушыларын қолдауға арналған 80 миллиард юань (11,4 миллиард АҚШ доллары) көлеміндегі қор болды. Оның ішінде China Construction Bank 50 миллиард юань (7 миллиард АҚШ доллары) бөлді.&lt;ref&gt;{{Cite web|language=en|url=https://www.businesstimes.com.sg/property/china-construction-bank-set-30b-yuan-rental-housing-fund|title=China Construction Bank to set up 30b yuan rental housing fund|website=Businesstimes|date=26 September 2022 |access-date=2024-01-29|archive-date=2024-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20240129032345/https://www.businesstimes.com.sg/property/china-construction-bank-set-30b-yuan-rental-housing-fund}}&lt;/ref&gt;

2022 жылы [[Ресейдің Украинаға басып кіруі]]нен кейін Ресейге қарсы енгізілген санкцияларға байланысты Қытай банктерінің басым бөлігі Ресейдегі қызметін қысқартқан кезде, China Construction Bank, керісінше, Ресейдегі қызметін кеңейтті.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Reporter |first=Brendan Cole Senior News |date=2024-09-07 |title=Chinese state banks off-load Russia assets in blow to Putin: Report |url=https://www.newsweek.com/russia-china-yuan-ruble-banks-1950254 |access-date=2024-12-27 |website=Newsweek |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Exclusive: China firms go 'underground' on Russia payments as banks pull back |url=https://www.reuters.com/business/finance/china-firms-go-underground-russia-payments-banks-pull-back-2024-04-28/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240921192935/https://www.reuters.com/business/finance/china-firms-go-underground-russia-payments-banks-pull-back-2024-04-28/ |archive-date=21 September 2024 |access-date=2024-12-27 |work=Reuters |language=en-US |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2024 жылғы шілдеде ''[[Reuters]]'' агенттігі China Construction Bank Қытай көшбасшысы [[Си Цзиньпин]] ілгерілетіп отырған «ортақ әл-ауқат» күн тәртібіне сәйкес бас кеңседегі қызметкерлерінің жалақысын 10%-ға қысқартатынын, ал жоғары лауазымды қызметкерлердің жалақысы бұдан да көбірек қысқартылатынын хабарлады.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1 July 2024 |title=China's CCB cuts pay of headquarters staff by at least 10%, sources say |url=https://www.reuters.com/world/china/chinas-ccb-cuts-pay-headquarters-staff-by-least-10-sources-say-2024-07-01/ |access-date=1 February 2025 |work=[[Reuters]]}}&lt;/ref&gt;

&lt;gallery&gt;
File:Shanghai - CCB, ABC and more - 0001.jpg|[[Шанхай]] қаласындағы China Construction Bank мұнарасы (сол жақта)
File:20210901 Henan Branch of China Construction Bank.jpg|[[Чжэнчжоу]] қаласындағы CCB мұнарасы
File:Xiamen CCB Building.JPG|[[Сямэнь]] қаласындағы CCB мұнарасы
&lt;/gallery&gt;

== Bank of America инвестициясы (2005–2013) ==
2005 жылы [[Bank of America]] China Construction Bank-тің 9% үлесін 3 миллиард АҚШ долларына сатып алды.&lt;ref&gt;{{cite news |date=2005 |title=Bank of America Buys 9% Stake in China Construction Bank |url=https://www.wsj.com |access-date=2026-05-21 |publisher=The Wall Street Journal}}&lt;/ref&gt; Бұл компанияның Қытайдың қарқынды дамып келе жатқан банк секторына жасаған ең ірі инвестициясы болды. Сол кезде Bank of America-ның [[Гонконг]]та, [[Шанхай]]да және [[Гуанчжоу]]да кеңселері болды және осы мәміле арқылы Қытайдағы бизнесін кеңейтуді көздеді.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>0cd2gzmsflf18u2nupcg9leba2yms9i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631683</id>
      <parentid>3631632</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T04:54:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Bank of America инвестициясы (2005–2013) */</comment>
      <origin>3631683</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17154" sha1="lk2mrt5tdlbjduj6216dnsgrjo91zva" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = China Construction Bank
 |логотипі           = 
 |суреті             = China Construction Bank Building.jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = 601939 (SSE), 939 (HKSE), MCOR, [[SSE 180 Index]], [[Hang Seng Index]], CSI Midcap 200
 |қызметі            = 
 |құрылды            = [[1 қазан]] [[1954 жыл|1954]]
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Бейжің]], [[Қытай]]
 |басты адамдары     = Ван Хунчжан (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;Чжан Цзяньго (президент)&lt;br&gt;Синь Шусэнь (вице-президент)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,437 трлн қытай юані (500,42 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 725,36 млрд қытай юані (105,59 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 745,5 млрд қытай юані (108,53 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 344,6 млрд қытай юані (50,17 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 44,14 трлн қытай юані (6,524 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 380 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''China Construction Bank (CCB)''' — штаб-пәтері Қытайдың [[Бейжің]] қаласында орналасқан, ішінара мемлекет меншігіндегі қытайлық трансұлттық банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «[[үлкен төрттік]]&lt;nowiki/&gt;» банктерінің бірі болып табылады және жалпы активтері бойынша [[Agricultural Bank of China]] мен [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]]нен (ICBC) кейінгі әлемдегі үшінші ірі банк саналады. Банктің Қытай аумағында шамамен 13 629 филиалы бар.&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank – Official Website |url=https://en.ccb.com |access-date=2026-05-21 |publisher=China Construction Bank}}&lt;/ref&gt; Бұдан бөлек, банк [[Лондон]], [[Барселона]], [[Франкфурт]], [[Люксембург]], [[Цюрих]], [[Гонконг]], [[Йоханнесбург]], [[Нью-Йорк]], [[Сеул]], [[Сингапур]], [[Токио]], [[Мельбурн]], [[Куала-Лумпур]], [[Сантьяго]], [[Брисбен]], [[Сидней]] және [[Окленд]] қалаларында шетелдік филиалдарын басқарады. 2025 жылы оның жалпы активтері 42,62 триллион қытай юаніне (CN¥) жетті. Сондай-ақ банк Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылған. Оның штаб-пәтері [[Бейжің]]нің [[Сичэн]] ауданында орналасқан.&lt;ref&gt;&quot;[http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html Corporate Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140217065524/http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html |date=2014-02-17 }}.&quot; China Construction Bank. Retrieved on 27 February 2014. &quot;Address of headquarters:No.25, Finance Street, Xicheng District, Beijing, China, Postcode 100033&quot; - [http://www.ccb.com/cn/home/index.html Address in Chinese] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140227093737/http://www.ccb.com/cn/home/index.html |date=27 February 2014 }}: &quot;总行地址：中国北京西城区金融大街25号邮编：100033&quot;&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
[[Сурет:People Construction Bank of China logo.svg|left|thumb|140px|1996 жылға дейінгі Қытай Халық Құрылыс Банкінің логотипі]]
CCB 1954 жылғы 1 қазанда ''Қытай Халық Құрылыс Банкі'' ({{lang-zh|中国人民建设银行}}; [[пиньинь]]: Zhōngguó Rénmín Jiànshè Yínháng) деген атаумен құрылды. Кейін 1996 жылғы 26 наурызда атауы ''China Construction Bank'' болып өзгертілді. Банк [[Қытай Халық Банкі]] өзінің коммерциялық банктік қызметтерін бөліп шығара бастаған кезеңде инвестицияларды қаржыландыруға маманданған қаржы институты ретінде құрылды.&lt;ref name=&quot;:0232&quot;&gt;{{Cite book |last=Roach |first=Stephen S. |url= |title=Accidental Conflict: America, China, and the Clash of False Narratives |date=2022 |publisher=[[Yale University Press]] |isbn=978-0-300-26901-7 |location=New Haven |doi=10.12987/9780300269017 |jstor=j.ctv2z0vv2v |oclc=1347023475 |author-link=Stephen S. Roach}}&lt;/ref&gt;

2002 жылғы қаңтарда CCB директорлар кеңесінің төрағасы Ван Сюэбин [[Қытай Банкі]]ндегі қызметі кезінде пара алды деген айып тағылғаннан кейін қызметінен кетті. Кейін ол 12 жылға бас бостандығынан айырылды. 2005 жылғы наурызда оның ізбасары Чжан Эньчжао «жеке себептерге байланысты» қызметінен кетті. Алайда отставкаға шығардың алдында оған 1 миллион АҚШ доллары көлемінде пара алды деген айыппен азаматтық талап-арыз берілген болатын. Кейін осы іске байланысты ол 15 жылға бас бостандығынан айырылды.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.nytimes.com/2005/03/22/business/worldbusiness/22bribe.html | work=The New York Times | first=David | last=Barboza | title=Lawsuit Involving Bribery Preceded Bank Resignation | date=22 March 2005 | access-date=18 February 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140313074006/http://www.nytimes.com/2005/03/22/business/worldbusiness/22bribe.html | archive-date=13 March 2014 | url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.chinadaily.com.cn/china/2006-11/03/content_724071.htm|title=Former CCB head jailed for 15 years|website=Chinadaily.com.cn|access-date=4 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304064640/http://www.chinadaily.com.cn/china/2006-11/03/content_724071.htm|archive-date=4 March 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

China Construction Bank Corporation 2004 жылғы қыркүйекте Қытай Халық Республикасының «Компаниялар туралы» заңына сәйкес өзінің ізашары — China Construction Bank-ті қайта ұйымдастыру нәтижесінде акционерлік коммерциялық банк ретінде құрылды. Қытайдың Банктік реттеуді қадағалау комитеті 2004 жылғы 14 қыркүйекте мақұлдағаннан кейін, келесі күні банк ([[Jianyin]]) Қытай үкіметінің [[Central Huijin Investment Company]] (қысқаша Huijin) холдингтік компаниясына тиесілі дербес заңды тұлғаға айналды.

2013 жылғы Корея дағдарысы кезінде China Construction Bank АҚШ Пхеньянның зымыран және ядролық бағдарламаларын қаржыландырды деп айыптаған Солтүстік Корея банктерінің бірімен іскерлік байланыстарын тоқтатты.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://english.mubasher.info/portal/CASE/getDetailsStory.html?goToHomePageParam=true&amp;storyId=2316528 |title=More Chinese banks stop transactions with N.Korea - Mubasher |publisher=English.mubasher.info |date=11 May 2013 |access-date=18 May 2013 |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20171012062029/https://english.mubasher.info/news/2316528/More-Chinese-banks-stop-transactions-with-N-Korea?currentUserCountryCode=US |archive-date=12 October 2017 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2015 жылы China Construction Bank ''[[Forbes]]'' журналы жариялаған әлемдегі ең ірі,&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank |url=https://www.forbes.com/companies/china-construction-bank/ |access-date=2026-05-21 |publisher=Forbes}}&lt;/ref&gt; ең ықпалды және ең құнды компаниялардың ''Global 2000'' рейтингінің 13-ші шығарылымында 2-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{cite news|url = https://www.forbes.com/sites/forbespr/2015/05/06/forbes-13th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|title = Forbes' 13th Annual Global 2000: The World's Biggest Public Companies|date = 7 May 2015|website = Forbes.com|access-date = 9 May 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20150509112937/http://www.forbes.com/sites/forbespr/2015/05/06/forbes-13th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|archive-date = 9 May 2015|url-status = live}}&lt;/ref&gt;

2021 жылы ''Forbes'' журналының ''Global 2000'' тізімінде China Construction Bank әлемдегі ең ірі банктер арасында 3-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=The Global 2000 2021|url=https://www.forbes.com/lists/global2000/|access-date=3 December 2021|website=Forbes|language=en|archive-date=13 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210513204015/https://www.forbes.com/lists/global2000/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2022 жылғы ''Forbes Global 2000'' тізімінде ол 5-орынға жайғасты.

2022 жылы CCB жылжымайтын мүлік жобаларына инвестиция салып, оларды қолжетімді жалға берілетін тұрғын үйлерге айналдыру үшін 30 миллиард юань (4,2 миллиард АҚШ доллары) көлеміндегі қордың құрылғанын жариялады. Бұл Қытайдың жылжымайтын мүлік секторын қолдау жөніндегі бастамасының бір бөлігі болды. Сол жылы іске қосылған тағы бір бастама — жылжымайтын мүлік салушыларын қолдауға арналған 80 миллиард юань (11,4 миллиард АҚШ доллары) көлеміндегі қор болды. Оның ішінде China Construction Bank 50 миллиард юань (7 миллиард АҚШ доллары) бөлді.&lt;ref&gt;{{Cite web|language=en|url=https://www.businesstimes.com.sg/property/china-construction-bank-set-30b-yuan-rental-housing-fund|title=China Construction Bank to set up 30b yuan rental housing fund|website=Businesstimes|date=26 September 2022 |access-date=2024-01-29|archive-date=2024-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20240129032345/https://www.businesstimes.com.sg/property/china-construction-bank-set-30b-yuan-rental-housing-fund}}&lt;/ref&gt;

2022 жылы [[Ресейдің Украинаға басып кіруі]]нен кейін Ресейге қарсы енгізілген санкцияларға байланысты Қытай банктерінің басым бөлігі Ресейдегі қызметін қысқартқан кезде, China Construction Bank, керісінше, Ресейдегі қызметін кеңейтті.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Reporter |first=Brendan Cole Senior News |date=2024-09-07 |title=Chinese state banks off-load Russia assets in blow to Putin: Report |url=https://www.newsweek.com/russia-china-yuan-ruble-banks-1950254 |access-date=2024-12-27 |website=Newsweek |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Exclusive: China firms go 'underground' on Russia payments as banks pull back |url=https://www.reuters.com/business/finance/china-firms-go-underground-russia-payments-banks-pull-back-2024-04-28/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240921192935/https://www.reuters.com/business/finance/china-firms-go-underground-russia-payments-banks-pull-back-2024-04-28/ |archive-date=21 September 2024 |access-date=2024-12-27 |work=Reuters |language=en-US |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2024 жылғы шілдеде ''[[Reuters]]'' агенттігі China Construction Bank Қытай көшбасшысы [[Си Цзиньпин]] ілгерілетіп отырған «ортақ әл-ауқат» күн тәртібіне сәйкес бас кеңседегі қызметкерлерінің жалақысын 10%-ға қысқартатынын, ал жоғары лауазымды қызметкерлердің жалақысы бұдан да көбірек қысқартылатынын хабарлады.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1 July 2024 |title=China's CCB cuts pay of headquarters staff by at least 10%, sources say |url=https://www.reuters.com/world/china/chinas-ccb-cuts-pay-headquarters-staff-by-least-10-sources-say-2024-07-01/ |access-date=1 February 2025 |work=[[Reuters]]}}&lt;/ref&gt;

&lt;gallery&gt;
File:Shanghai - CCB, ABC and more - 0001.jpg|[[Шанхай]] қаласындағы China Construction Bank мұнарасы (сол жақта)
File:20210901 Henan Branch of China Construction Bank.jpg|[[Чжэнчжоу]] қаласындағы CCB мұнарасы
File:Xiamen CCB Building.JPG|[[Сямэнь]] қаласындағы CCB мұнарасы
&lt;/gallery&gt;

== Bank of America инвестициясы (2005–2013) ==
2005 жылы [[Bank of America]] China Construction Bank-тің 9% үлесін 3 миллиард АҚШ долларына сатып алды.&lt;ref&gt;{{cite news |date=2005 |title=Bank of America Buys 9% Stake in China Construction Bank |url=https://www.wsj.com |access-date=2026-05-21 |publisher=The Wall Street Journal}}&lt;/ref&gt; Бұл компанияның Қытайдың қарқынды дамып келе жатқан банк секторына жасаған ең ірі инвестициясы болды. Сол кезде Bank of America-ның [[Гонконг]]та, [[Шанхай]]да және [[Гуанчжоу]]да кеңселері болды және осы мәміле арқылы Қытайдағы бизнесін кеңейтуді көздеді.

2008 жылғы 5 маусымда немесе шамамен осы күні Bank of America бастапқы сатып алу туралы келісімде көзделген формулаға сәйкес колл-опциондарды пайдалана отырып, әр акциясын шамамен 2,42 гонконг долларынан бағалап, 6 миллиард H акциясын сатып алды. Осыдан кейін Bank of America CCB-нің айналымдағы акцияларының шамамен 10,75%-ына тең 25,1 миллиард H акциясына иелік етті. Сонымен қатар, CCB-нің алдын ала келісімінсіз Huijin-нен колл-опцион арқылы сатып алынған 6 миллиард H акциясын 2011 жылғы 29 тамызға дейін сатпау міндеттемесін қабылдады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://newsroom.bankofamerica.com/index.php?s=press_releases&amp;item=8178|title=Bank of America Newsroom|website=Newsroom.bankofamerica.com|access-date=4 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20080601195107/http://newsroom.bankofamerica.com/index.php?s=press_releases&amp;item=8178|archive-date=1 June 2008|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>lk2mrt5tdlbjduj6216dnsgrjo91zva</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631684</id>
      <parentid>3631683</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T04:56:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Bank of America инвестициясы (2005–2013) */</comment>
      <origin>3631684</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18100" sha1="f18hiazjh7rw8ym9kxhum1wflyec7oc" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = China Construction Bank
 |логотипі           = 
 |суреті             = China Construction Bank Building.jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = 601939 (SSE), 939 (HKSE), MCOR, [[SSE 180 Index]], [[Hang Seng Index]], CSI Midcap 200
 |қызметі            = 
 |құрылды            = [[1 қазан]] [[1954 жыл|1954]]
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Бейжің]], [[Қытай]]
 |басты адамдары     = Ван Хунчжан (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;Чжан Цзяньго (президент)&lt;br&gt;Синь Шусэнь (вице-президент)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,437 трлн қытай юані (500,42 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 725,36 млрд қытай юані (105,59 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 745,5 млрд қытай юані (108,53 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 344,6 млрд қытай юані (50,17 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 44,14 трлн қытай юані (6,524 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 380 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''China Construction Bank (CCB)''' — штаб-пәтері Қытайдың [[Бейжің]] қаласында орналасқан, ішінара мемлекет меншігіндегі қытайлық трансұлттық банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «[[үлкен төрттік]]&lt;nowiki/&gt;» банктерінің бірі болып табылады және жалпы активтері бойынша [[Agricultural Bank of China]] мен [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]]нен (ICBC) кейінгі әлемдегі үшінші ірі банк саналады. Банктің Қытай аумағында шамамен 13 629 филиалы бар.&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank – Official Website |url=https://en.ccb.com |access-date=2026-05-21 |publisher=China Construction Bank}}&lt;/ref&gt; Бұдан бөлек, банк [[Лондон]], [[Барселона]], [[Франкфурт]], [[Люксембург]], [[Цюрих]], [[Гонконг]], [[Йоханнесбург]], [[Нью-Йорк]], [[Сеул]], [[Сингапур]], [[Токио]], [[Мельбурн]], [[Куала-Лумпур]], [[Сантьяго]], [[Брисбен]], [[Сидней]] және [[Окленд]] қалаларында шетелдік филиалдарын басқарады. 2025 жылы оның жалпы активтері 42,62 триллион қытай юаніне (CN¥) жетті. Сондай-ақ банк Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылған. Оның штаб-пәтері [[Бейжің]]нің [[Сичэн]] ауданында орналасқан.&lt;ref&gt;&quot;[http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html Corporate Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140217065524/http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html |date=2014-02-17 }}.&quot; China Construction Bank. Retrieved on 27 February 2014. &quot;Address of headquarters:No.25, Finance Street, Xicheng District, Beijing, China, Postcode 100033&quot; - [http://www.ccb.com/cn/home/index.html Address in Chinese] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140227093737/http://www.ccb.com/cn/home/index.html |date=27 February 2014 }}: &quot;总行地址：中国北京西城区金融大街25号邮编：100033&quot;&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
[[Сурет:People Construction Bank of China logo.svg|left|thumb|140px|1996 жылға дейінгі Қытай Халық Құрылыс Банкінің логотипі]]
CCB 1954 жылғы 1 қазанда ''Қытай Халық Құрылыс Банкі'' ({{lang-zh|中国人民建设银行}}; [[пиньинь]]: Zhōngguó Rénmín Jiànshè Yínháng) деген атаумен құрылды. Кейін 1996 жылғы 26 наурызда атауы ''China Construction Bank'' болып өзгертілді. Банк [[Қытай Халық Банкі]] өзінің коммерциялық банктік қызметтерін бөліп шығара бастаған кезеңде инвестицияларды қаржыландыруға маманданған қаржы институты ретінде құрылды.&lt;ref name=&quot;:0232&quot;&gt;{{Cite book |last=Roach |first=Stephen S. |url= |title=Accidental Conflict: America, China, and the Clash of False Narratives |date=2022 |publisher=[[Yale University Press]] |isbn=978-0-300-26901-7 |location=New Haven |doi=10.12987/9780300269017 |jstor=j.ctv2z0vv2v |oclc=1347023475 |author-link=Stephen S. Roach}}&lt;/ref&gt;

2002 жылғы қаңтарда CCB директорлар кеңесінің төрағасы Ван Сюэбин [[Қытай Банкі]]ндегі қызметі кезінде пара алды деген айып тағылғаннан кейін қызметінен кетті. Кейін ол 12 жылға бас бостандығынан айырылды. 2005 жылғы наурызда оның ізбасары Чжан Эньчжао «жеке себептерге байланысты» қызметінен кетті. Алайда отставкаға шығардың алдында оған 1 миллион АҚШ доллары көлемінде пара алды деген айыппен азаматтық талап-арыз берілген болатын. Кейін осы іске байланысты ол 15 жылға бас бостандығынан айырылды.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.nytimes.com/2005/03/22/business/worldbusiness/22bribe.html | work=The New York Times | first=David | last=Barboza | title=Lawsuit Involving Bribery Preceded Bank Resignation | date=22 March 2005 | access-date=18 February 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140313074006/http://www.nytimes.com/2005/03/22/business/worldbusiness/22bribe.html | archive-date=13 March 2014 | url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.chinadaily.com.cn/china/2006-11/03/content_724071.htm|title=Former CCB head jailed for 15 years|website=Chinadaily.com.cn|access-date=4 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304064640/http://www.chinadaily.com.cn/china/2006-11/03/content_724071.htm|archive-date=4 March 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

China Construction Bank Corporation 2004 жылғы қыркүйекте Қытай Халық Республикасының «Компаниялар туралы» заңына сәйкес өзінің ізашары — China Construction Bank-ті қайта ұйымдастыру нәтижесінде акционерлік коммерциялық банк ретінде құрылды. Қытайдың Банктік реттеуді қадағалау комитеті 2004 жылғы 14 қыркүйекте мақұлдағаннан кейін, келесі күні банк ([[Jianyin]]) Қытай үкіметінің [[Central Huijin Investment Company]] (қысқаша Huijin) холдингтік компаниясына тиесілі дербес заңды тұлғаға айналды.

2013 жылғы Корея дағдарысы кезінде China Construction Bank АҚШ Пхеньянның зымыран және ядролық бағдарламаларын қаржыландырды деп айыптаған Солтүстік Корея банктерінің бірімен іскерлік байланыстарын тоқтатты.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://english.mubasher.info/portal/CASE/getDetailsStory.html?goToHomePageParam=true&amp;storyId=2316528 |title=More Chinese banks stop transactions with N.Korea - Mubasher |publisher=English.mubasher.info |date=11 May 2013 |access-date=18 May 2013 |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20171012062029/https://english.mubasher.info/news/2316528/More-Chinese-banks-stop-transactions-with-N-Korea?currentUserCountryCode=US |archive-date=12 October 2017 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2015 жылы China Construction Bank ''[[Forbes]]'' журналы жариялаған әлемдегі ең ірі,&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank |url=https://www.forbes.com/companies/china-construction-bank/ |access-date=2026-05-21 |publisher=Forbes}}&lt;/ref&gt; ең ықпалды және ең құнды компаниялардың ''Global 2000'' рейтингінің 13-ші шығарылымында 2-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{cite news|url = https://www.forbes.com/sites/forbespr/2015/05/06/forbes-13th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|title = Forbes' 13th Annual Global 2000: The World's Biggest Public Companies|date = 7 May 2015|website = Forbes.com|access-date = 9 May 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20150509112937/http://www.forbes.com/sites/forbespr/2015/05/06/forbes-13th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|archive-date = 9 May 2015|url-status = live}}&lt;/ref&gt;

2021 жылы ''Forbes'' журналының ''Global 2000'' тізімінде China Construction Bank әлемдегі ең ірі банктер арасында 3-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=The Global 2000 2021|url=https://www.forbes.com/lists/global2000/|access-date=3 December 2021|website=Forbes|language=en|archive-date=13 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210513204015/https://www.forbes.com/lists/global2000/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2022 жылғы ''Forbes Global 2000'' тізімінде ол 5-орынға жайғасты.

2022 жылы CCB жылжымайтын мүлік жобаларына инвестиция салып, оларды қолжетімді жалға берілетін тұрғын үйлерге айналдыру үшін 30 миллиард юань (4,2 миллиард АҚШ доллары) көлеміндегі қордың құрылғанын жариялады. Бұл Қытайдың жылжымайтын мүлік секторын қолдау жөніндегі бастамасының бір бөлігі болды. Сол жылы іске қосылған тағы бір бастама — жылжымайтын мүлік салушыларын қолдауға арналған 80 миллиард юань (11,4 миллиард АҚШ доллары) көлеміндегі қор болды. Оның ішінде China Construction Bank 50 миллиард юань (7 миллиард АҚШ доллары) бөлді.&lt;ref&gt;{{Cite web|language=en|url=https://www.businesstimes.com.sg/property/china-construction-bank-set-30b-yuan-rental-housing-fund|title=China Construction Bank to set up 30b yuan rental housing fund|website=Businesstimes|date=26 September 2022 |access-date=2024-01-29|archive-date=2024-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20240129032345/https://www.businesstimes.com.sg/property/china-construction-bank-set-30b-yuan-rental-housing-fund}}&lt;/ref&gt;

2022 жылы [[Ресейдің Украинаға басып кіруі]]нен кейін Ресейге қарсы енгізілген санкцияларға байланысты Қытай банктерінің басым бөлігі Ресейдегі қызметін қысқартқан кезде, China Construction Bank, керісінше, Ресейдегі қызметін кеңейтті.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Reporter |first=Brendan Cole Senior News |date=2024-09-07 |title=Chinese state banks off-load Russia assets in blow to Putin: Report |url=https://www.newsweek.com/russia-china-yuan-ruble-banks-1950254 |access-date=2024-12-27 |website=Newsweek |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Exclusive: China firms go 'underground' on Russia payments as banks pull back |url=https://www.reuters.com/business/finance/china-firms-go-underground-russia-payments-banks-pull-back-2024-04-28/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240921192935/https://www.reuters.com/business/finance/china-firms-go-underground-russia-payments-banks-pull-back-2024-04-28/ |archive-date=21 September 2024 |access-date=2024-12-27 |work=Reuters |language=en-US |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2024 жылғы шілдеде ''[[Reuters]]'' агенттігі China Construction Bank Қытай көшбасшысы [[Си Цзиньпин]] ілгерілетіп отырған «ортақ әл-ауқат» күн тәртібіне сәйкес бас кеңседегі қызметкерлерінің жалақысын 10%-ға қысқартатынын, ал жоғары лауазымды қызметкерлердің жалақысы бұдан да көбірек қысқартылатынын хабарлады.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1 July 2024 |title=China's CCB cuts pay of headquarters staff by at least 10%, sources say |url=https://www.reuters.com/world/china/chinas-ccb-cuts-pay-headquarters-staff-by-least-10-sources-say-2024-07-01/ |access-date=1 February 2025 |work=[[Reuters]]}}&lt;/ref&gt;

&lt;gallery&gt;
File:Shanghai - CCB, ABC and more - 0001.jpg|[[Шанхай]] қаласындағы China Construction Bank мұнарасы (сол жақта)
File:20210901 Henan Branch of China Construction Bank.jpg|[[Чжэнчжоу]] қаласындағы CCB мұнарасы
File:Xiamen CCB Building.JPG|[[Сямэнь]] қаласындағы CCB мұнарасы
&lt;/gallery&gt;

== Bank of America инвестициясы (2005–2013) ==
2005 жылы [[Bank of America]] China Construction Bank-тің 9% үлесін 3 миллиард АҚШ долларына сатып алды.&lt;ref&gt;{{cite news |date=2005 |title=Bank of America Buys 9% Stake in China Construction Bank |url=https://www.wsj.com |access-date=2026-05-21 |publisher=The Wall Street Journal}}&lt;/ref&gt; Бұл компанияның Қытайдың қарқынды дамып келе жатқан банк секторына жасаған ең ірі инвестициясы болды. Сол кезде Bank of America-ның [[Гонконг]]та, [[Шанхай]]да және [[Гуанчжоу]]да кеңселері болды және осы мәміле арқылы Қытайдағы бизнесін кеңейтуді көздеді.

2008 жылғы 5 маусымда немесе шамамен осы күні Bank of America бастапқы сатып алу туралы келісімде көзделген формулаға сәйкес колл-опциондарды пайдалана отырып, әр акциясын шамамен 2,42 гонконг долларынан бағалап, 6 миллиард H акциясын сатып алды. Осыдан кейін Bank of America CCB-нің айналымдағы акцияларының шамамен 10,75%-ына тең 25,1 миллиард H акциясына иелік етті. Сонымен қатар, CCB-нің алдын ала келісімінсіз Huijin-нен колл-опцион арқылы сатып алынған 6 миллиард H акциясын 2011 жылғы 29 тамызға дейін сатпау міндеттемесін қабылдады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://newsroom.bankofamerica.com/index.php?s=press_releases&amp;item=8178|title=Bank of America Newsroom|website=Newsroom.bankofamerica.com|access-date=4 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20080601195107/http://newsroom.bankofamerica.com/index.php?s=press_releases&amp;item=8178|archive-date=1 June 2008|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2009 жылғы мамырда Dodd–Frank заңы аясындағы жыл сайынғы стресс-тест нәтижелерінен кейін қосымша капитал тарту туралы талап қойылған соң, Bank of America China Construction Bank-тегі 7,3 миллиард АҚШ доллары көлеміндегі акцияларын сатқан деген болжамдар пайда болды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.reuters.com/article/us-bofa-ccb-shares/bank-of-america-sells-7-3-billion-ccb-stake-report-idUSTRE54B0WU20090512|title=Bank of America sells $7.3 billion CCB stake: source|date=12 May 2009|access-date=4 December 2017|website=Reuters.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20171205093008/https://www.reuters.com/article/us-bofa-ccb-shares/bank-of-america-sells-7-3-billion-ccb-stake-report-idUSTRE54B0WU20090512|archive-date=5 December 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>f18hiazjh7rw8ym9kxhum1wflyec7oc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631687</id>
      <parentid>3631684</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T05:05:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Bank of America инвестициясы (2005–2013) */</comment>
      <origin>3631687</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18890" sha1="10s4ug0b0cwbhkg3ropolcxz6hl0ghg" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = China Construction Bank
 |логотипі           = 
 |суреті             = China Construction Bank Building.jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = 601939 (SSE), 939 (HKSE), MCOR, [[SSE 180 Index]], [[Hang Seng Index]], CSI Midcap 200
 |қызметі            = 
 |құрылды            = [[1 қазан]] [[1954 жыл|1954]]
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Бейжің]], [[Қытай]]
 |басты адамдары     = Ван Хунчжан (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;Чжан Цзяньго (президент)&lt;br&gt;Синь Шусэнь (вице-президент)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,437 трлн қытай юані (500,42 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 725,36 млрд қытай юані (105,59 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 745,5 млрд қытай юані (108,53 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 344,6 млрд қытай юані (50,17 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 44,14 трлн қытай юані (6,524 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 380 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''China Construction Bank (CCB)''' — штаб-пәтері Қытайдың [[Бейжің]] қаласында орналасқан, ішінара мемлекет меншігіндегі қытайлық трансұлттық банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «[[үлкен төрттік]]&lt;nowiki/&gt;» банктерінің бірі болып табылады және жалпы активтері бойынша [[Agricultural Bank of China]] мен [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]]нен (ICBC) кейінгі әлемдегі үшінші ірі банк саналады. Банктің Қытай аумағында шамамен 13 629 филиалы бар.&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank – Official Website |url=https://en.ccb.com |access-date=2026-05-21 |publisher=China Construction Bank}}&lt;/ref&gt; Бұдан бөлек, банк [[Лондон]], [[Барселона]], [[Франкфурт]], [[Люксембург]], [[Цюрих]], [[Гонконг]], [[Йоханнесбург]], [[Нью-Йорк]], [[Сеул]], [[Сингапур]], [[Токио]], [[Мельбурн]], [[Куала-Лумпур]], [[Сантьяго]], [[Брисбен]], [[Сидней]] және [[Окленд]] қалаларында шетелдік филиалдарын басқарады. 2025 жылы оның жалпы активтері 42,62 триллион қытай юаніне (CN¥) жетті. Сондай-ақ банк Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылған. Оның штаб-пәтері [[Бейжің]]нің [[Сичэн]] ауданында орналасқан.&lt;ref&gt;&quot;[http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html Corporate Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140217065524/http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html |date=2014-02-17 }}.&quot; China Construction Bank. Retrieved on 27 February 2014. &quot;Address of headquarters:No.25, Finance Street, Xicheng District, Beijing, China, Postcode 100033&quot; - [http://www.ccb.com/cn/home/index.html Address in Chinese] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140227093737/http://www.ccb.com/cn/home/index.html |date=27 February 2014 }}: &quot;总行地址：中国北京西城区金融大街25号邮编：100033&quot;&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
[[Сурет:People Construction Bank of China logo.svg|left|thumb|140px|1996 жылға дейінгі Қытай Халық Құрылыс Банкінің логотипі]]
CCB 1954 жылғы 1 қазанда ''Қытай Халық Құрылыс Банкі'' ({{lang-zh|中国人民建设银行}}; [[пиньинь]]: Zhōngguó Rénmín Jiànshè Yínháng) деген атаумен құрылды. Кейін 1996 жылғы 26 наурызда атауы ''China Construction Bank'' болып өзгертілді. Банк [[Қытай Халық Банкі]] өзінің коммерциялық банктік қызметтерін бөліп шығара бастаған кезеңде инвестицияларды қаржыландыруға маманданған қаржы институты ретінде құрылды.&lt;ref name=&quot;:0232&quot;&gt;{{Cite book |last=Roach |first=Stephen S. |url= |title=Accidental Conflict: America, China, and the Clash of False Narratives |date=2022 |publisher=[[Yale University Press]] |isbn=978-0-300-26901-7 |location=New Haven |doi=10.12987/9780300269017 |jstor=j.ctv2z0vv2v |oclc=1347023475 |author-link=Stephen S. Roach}}&lt;/ref&gt;

2002 жылғы қаңтарда CCB директорлар кеңесінің төрағасы Ван Сюэбин [[Қытай Банкі]]ндегі қызметі кезінде пара алды деген айып тағылғаннан кейін қызметінен кетті. Кейін ол 12 жылға бас бостандығынан айырылды. 2005 жылғы наурызда оның ізбасары Чжан Эньчжао «жеке себептерге байланысты» қызметінен кетті. Алайда отставкаға шығардың алдында оған 1 миллион АҚШ доллары көлемінде пара алды деген айыппен азаматтық талап-арыз берілген болатын. Кейін осы іске байланысты ол 15 жылға бас бостандығынан айырылды.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.nytimes.com/2005/03/22/business/worldbusiness/22bribe.html | work=The New York Times | first=David | last=Barboza | title=Lawsuit Involving Bribery Preceded Bank Resignation | date=22 March 2005 | access-date=18 February 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140313074006/http://www.nytimes.com/2005/03/22/business/worldbusiness/22bribe.html | archive-date=13 March 2014 | url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.chinadaily.com.cn/china/2006-11/03/content_724071.htm|title=Former CCB head jailed for 15 years|website=Chinadaily.com.cn|access-date=4 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304064640/http://www.chinadaily.com.cn/china/2006-11/03/content_724071.htm|archive-date=4 March 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

China Construction Bank Corporation 2004 жылғы қыркүйекте Қытай Халық Республикасының «Компаниялар туралы» заңына сәйкес өзінің ізашары — China Construction Bank-ті қайта ұйымдастыру нәтижесінде акционерлік коммерциялық банк ретінде құрылды. Қытайдың Банктік реттеуді қадағалау комитеті 2004 жылғы 14 қыркүйекте мақұлдағаннан кейін, келесі күні банк ([[Jianyin]]) Қытай үкіметінің [[Central Huijin Investment Company]] (қысқаша Huijin) холдингтік компаниясына тиесілі дербес заңды тұлғаға айналды.

2013 жылғы Корея дағдарысы кезінде China Construction Bank АҚШ Пхеньянның зымыран және ядролық бағдарламаларын қаржыландырды деп айыптаған Солтүстік Корея банктерінің бірімен іскерлік байланыстарын тоқтатты.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://english.mubasher.info/portal/CASE/getDetailsStory.html?goToHomePageParam=true&amp;storyId=2316528 |title=More Chinese banks stop transactions with N.Korea - Mubasher |publisher=English.mubasher.info |date=11 May 2013 |access-date=18 May 2013 |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20171012062029/https://english.mubasher.info/news/2316528/More-Chinese-banks-stop-transactions-with-N-Korea?currentUserCountryCode=US |archive-date=12 October 2017 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2015 жылы China Construction Bank ''[[Forbes]]'' журналы жариялаған әлемдегі ең ірі,&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank |url=https://www.forbes.com/companies/china-construction-bank/ |access-date=2026-05-21 |publisher=Forbes}}&lt;/ref&gt; ең ықпалды және ең құнды компаниялардың ''Global 2000'' рейтингінің 13-ші шығарылымында 2-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{cite news|url = https://www.forbes.com/sites/forbespr/2015/05/06/forbes-13th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|title = Forbes' 13th Annual Global 2000: The World's Biggest Public Companies|date = 7 May 2015|website = Forbes.com|access-date = 9 May 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20150509112937/http://www.forbes.com/sites/forbespr/2015/05/06/forbes-13th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|archive-date = 9 May 2015|url-status = live}}&lt;/ref&gt;

2021 жылы ''Forbes'' журналының ''Global 2000'' тізімінде China Construction Bank әлемдегі ең ірі банктер арасында 3-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=The Global 2000 2021|url=https://www.forbes.com/lists/global2000/|access-date=3 December 2021|website=Forbes|language=en|archive-date=13 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210513204015/https://www.forbes.com/lists/global2000/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2022 жылғы ''Forbes Global 2000'' тізімінде ол 5-орынға жайғасты.

2022 жылы CCB жылжымайтын мүлік жобаларына инвестиция салып, оларды қолжетімді жалға берілетін тұрғын үйлерге айналдыру үшін 30 миллиард юань (4,2 миллиард АҚШ доллары) көлеміндегі қордың құрылғанын жариялады. Бұл Қытайдың жылжымайтын мүлік секторын қолдау жөніндегі бастамасының бір бөлігі болды. Сол жылы іске қосылған тағы бір бастама — жылжымайтын мүлік салушыларын қолдауға арналған 80 миллиард юань (11,4 миллиард АҚШ доллары) көлеміндегі қор болды. Оның ішінде China Construction Bank 50 миллиард юань (7 миллиард АҚШ доллары) бөлді.&lt;ref&gt;{{Cite web|language=en|url=https://www.businesstimes.com.sg/property/china-construction-bank-set-30b-yuan-rental-housing-fund|title=China Construction Bank to set up 30b yuan rental housing fund|website=Businesstimes|date=26 September 2022 |access-date=2024-01-29|archive-date=2024-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20240129032345/https://www.businesstimes.com.sg/property/china-construction-bank-set-30b-yuan-rental-housing-fund}}&lt;/ref&gt;

2022 жылы [[Ресейдің Украинаға басып кіруі]]нен кейін Ресейге қарсы енгізілген санкцияларға байланысты Қытай банктерінің басым бөлігі Ресейдегі қызметін қысқартқан кезде, China Construction Bank, керісінше, Ресейдегі қызметін кеңейтті.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Reporter |first=Brendan Cole Senior News |date=2024-09-07 |title=Chinese state banks off-load Russia assets in blow to Putin: Report |url=https://www.newsweek.com/russia-china-yuan-ruble-banks-1950254 |access-date=2024-12-27 |website=Newsweek |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Exclusive: China firms go 'underground' on Russia payments as banks pull back |url=https://www.reuters.com/business/finance/china-firms-go-underground-russia-payments-banks-pull-back-2024-04-28/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240921192935/https://www.reuters.com/business/finance/china-firms-go-underground-russia-payments-banks-pull-back-2024-04-28/ |archive-date=21 September 2024 |access-date=2024-12-27 |work=Reuters |language=en-US |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2024 жылғы шілдеде ''[[Reuters]]'' агенттігі China Construction Bank Қытай көшбасшысы [[Си Цзиньпин]] ілгерілетіп отырған «ортақ әл-ауқат» күн тәртібіне сәйкес бас кеңседегі қызметкерлерінің жалақысын 10%-ға қысқартатынын, ал жоғары лауазымды қызметкерлердің жалақысы бұдан да көбірек қысқартылатынын хабарлады.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1 July 2024 |title=China's CCB cuts pay of headquarters staff by at least 10%, sources say |url=https://www.reuters.com/world/china/chinas-ccb-cuts-pay-headquarters-staff-by-least-10-sources-say-2024-07-01/ |access-date=1 February 2025 |work=[[Reuters]]}}&lt;/ref&gt;

&lt;gallery&gt;
File:Shanghai - CCB, ABC and more - 0001.jpg|[[Шанхай]] қаласындағы China Construction Bank мұнарасы (сол жақта)
File:20210901 Henan Branch of China Construction Bank.jpg|[[Чжэнчжоу]] қаласындағы CCB мұнарасы
File:Xiamen CCB Building.JPG|[[Сямэнь]] қаласындағы CCB мұнарасы
&lt;/gallery&gt;

== Bank of America инвестициясы (2005–2013) ==
2005 жылы [[Bank of America]] China Construction Bank-тің 9% үлесін 3 миллиард АҚШ долларына сатып алды.&lt;ref&gt;{{cite news |date=2005 |title=Bank of America Buys 9% Stake in China Construction Bank |url=https://www.wsj.com |access-date=2026-05-21 |publisher=The Wall Street Journal}}&lt;/ref&gt; Бұл компанияның Қытайдың қарқынды дамып келе жатқан банк секторына жасаған ең ірі инвестициясы болды. Сол кезде Bank of America-ның [[Гонконг]]та, [[Шанхай]]да және [[Гуанчжоу]]да кеңселері болды және осы мәміле арқылы Қытайдағы бизнесін кеңейтуді көздеді.

2008 жылғы 5 маусымда немесе шамамен осы күні Bank of America бастапқы сатып алу туралы келісімде көзделген формулаға сәйкес колл-опциондарды пайдалана отырып, әр акциясын шамамен 2,42 гонконг долларынан бағалап, 6 миллиард H акциясын сатып алды. Осыдан кейін Bank of America CCB-нің айналымдағы акцияларының шамамен 10,75%-ына тең 25,1 миллиард H акциясына иелік етті. Сонымен қатар, CCB-нің алдын ала келісімінсіз Huijin-нен колл-опцион арқылы сатып алынған 6 миллиард H акциясын 2011 жылғы 29 тамызға дейін сатпау міндеттемесін қабылдады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://newsroom.bankofamerica.com/index.php?s=press_releases&amp;item=8178|title=Bank of America Newsroom|website=Newsroom.bankofamerica.com|access-date=4 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20080601195107/http://newsroom.bankofamerica.com/index.php?s=press_releases&amp;item=8178|archive-date=1 June 2008|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2009 жылғы мамырда Dodd–Frank заңы аясындағы жыл сайынғы стресс-тест нәтижелерінен кейін қосымша капитал тарту туралы талап қойылған соң, Bank of America China Construction Bank-тегі 7,3 миллиард АҚШ доллары көлеміндегі акцияларын сатқан деген болжамдар пайда болды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.reuters.com/article/us-bofa-ccb-shares/bank-of-america-sells-7-3-billion-ccb-stake-report-idUSTRE54B0WU20090512|title=Bank of America sells $7.3 billion CCB stake: source|date=12 May 2009|access-date=4 December 2017|website=Reuters.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20171205093008/https://www.reuters.com/article/us-bofa-ccb-shares/bank-of-america-sells-7-3-billion-ccb-stake-report-idUSTRE54B0WU20090512|archive-date=5 December 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2011 жылғы 29 тамызда Bank of America CCB-дегі өз үлесінің шамамен жартысын (құны шамамен 8,3 миллиард АҚШ долларын құрайтын 13,1 миллиард акцияны) аты-жөні жарияланбаған инвесторлар тобына сататынын мәлімдеді.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.reuters.com/article/us-bankofamerica-ccb-idUSTRE77S2MO20110829 | work=Reuters | title=Bank of America to sell China bank stake for $8.3 billion | date=29 August 2011 | access-date=30 June 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20150924154920/http://www.reuters.com/article/2011/08/29/us-bankofamerica-ccb-idUSTRE77S2MO20110829 | archive-date=24 September 2015 | url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>10s4ug0b0cwbhkg3ropolcxz6hl0ghg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631689</id>
      <parentid>3631687</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T05:07:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Bank of America инвестициясы (2005–2013) */</comment>
      <origin>3631689</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19627" sha1="rfx63dygn1m3swpltd6xp9ilpreqvqf" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = China Construction Bank
 |логотипі           = 
 |суреті             = China Construction Bank Building.jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = 601939 (SSE), 939 (HKSE), MCOR, [[SSE 180 Index]], [[Hang Seng Index]], CSI Midcap 200
 |қызметі            = 
 |құрылды            = [[1 қазан]] [[1954 жыл|1954]]
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Бейжің]], [[Қытай]]
 |басты адамдары     = Ван Хунчжан (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;Чжан Цзяньго (президент)&lt;br&gt;Синь Шусэнь (вице-президент)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,437 трлн қытай юані (500,42 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 725,36 млрд қытай юані (105,59 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 745,5 млрд қытай юані (108,53 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 344,6 млрд қытай юані (50,17 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 44,14 трлн қытай юані (6,524 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 380 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''China Construction Bank (CCB)''' — штаб-пәтері Қытайдың [[Бейжің]] қаласында орналасқан, ішінара мемлекет меншігіндегі қытайлық трансұлттық банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «[[үлкен төрттік]]&lt;nowiki/&gt;» банктерінің бірі болып табылады және жалпы активтері бойынша [[Agricultural Bank of China]] мен [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]]нен (ICBC) кейінгі әлемдегі үшінші ірі банк саналады. Банктің Қытай аумағында шамамен 13 629 филиалы бар.&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank – Official Website |url=https://en.ccb.com |access-date=2026-05-21 |publisher=China Construction Bank}}&lt;/ref&gt; Бұдан бөлек, банк [[Лондон]], [[Барселона]], [[Франкфурт]], [[Люксембург]], [[Цюрих]], [[Гонконг]], [[Йоханнесбург]], [[Нью-Йорк]], [[Сеул]], [[Сингапур]], [[Токио]], [[Мельбурн]], [[Куала-Лумпур]], [[Сантьяго]], [[Брисбен]], [[Сидней]] және [[Окленд]] қалаларында шетелдік филиалдарын басқарады. 2025 жылы оның жалпы активтері 42,62 триллион қытай юаніне (CN¥) жетті. Сондай-ақ банк Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылған. Оның штаб-пәтері [[Бейжің]]нің [[Сичэн]] ауданында орналасқан.&lt;ref&gt;&quot;[http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html Corporate Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140217065524/http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html |date=2014-02-17 }}.&quot; China Construction Bank. Retrieved on 27 February 2014. &quot;Address of headquarters:No.25, Finance Street, Xicheng District, Beijing, China, Postcode 100033&quot; - [http://www.ccb.com/cn/home/index.html Address in Chinese] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140227093737/http://www.ccb.com/cn/home/index.html |date=27 February 2014 }}: &quot;总行地址：中国北京西城区金融大街25号邮编：100033&quot;&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
[[Сурет:People Construction Bank of China logo.svg|left|thumb|140px|1996 жылға дейінгі Қытай Халық Құрылыс Банкінің логотипі]]
CCB 1954 жылғы 1 қазанда ''Қытай Халық Құрылыс Банкі'' ({{lang-zh|中国人民建设银行}}; [[пиньинь]]: Zhōngguó Rénmín Jiànshè Yínháng) деген атаумен құрылды. Кейін 1996 жылғы 26 наурызда атауы ''China Construction Bank'' болып өзгертілді. Банк [[Қытай Халық Банкі]] өзінің коммерциялық банктік қызметтерін бөліп шығара бастаған кезеңде инвестицияларды қаржыландыруға маманданған қаржы институты ретінде құрылды.&lt;ref name=&quot;:0232&quot;&gt;{{Cite book |last=Roach |first=Stephen S. |url= |title=Accidental Conflict: America, China, and the Clash of False Narratives |date=2022 |publisher=[[Yale University Press]] |isbn=978-0-300-26901-7 |location=New Haven |doi=10.12987/9780300269017 |jstor=j.ctv2z0vv2v |oclc=1347023475 |author-link=Stephen S. Roach}}&lt;/ref&gt;

2002 жылғы қаңтарда CCB директорлар кеңесінің төрағасы Ван Сюэбин [[Қытай Банкі]]ндегі қызметі кезінде пара алды деген айып тағылғаннан кейін қызметінен кетті. Кейін ол 12 жылға бас бостандығынан айырылды. 2005 жылғы наурызда оның ізбасары Чжан Эньчжао «жеке себептерге байланысты» қызметінен кетті. Алайда отставкаға шығардың алдында оған 1 миллион АҚШ доллары көлемінде пара алды деген айыппен азаматтық талап-арыз берілген болатын. Кейін осы іске байланысты ол 15 жылға бас бостандығынан айырылды.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.nytimes.com/2005/03/22/business/worldbusiness/22bribe.html | work=The New York Times | first=David | last=Barboza | title=Lawsuit Involving Bribery Preceded Bank Resignation | date=22 March 2005 | access-date=18 February 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140313074006/http://www.nytimes.com/2005/03/22/business/worldbusiness/22bribe.html | archive-date=13 March 2014 | url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.chinadaily.com.cn/china/2006-11/03/content_724071.htm|title=Former CCB head jailed for 15 years|website=Chinadaily.com.cn|access-date=4 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304064640/http://www.chinadaily.com.cn/china/2006-11/03/content_724071.htm|archive-date=4 March 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

China Construction Bank Corporation 2004 жылғы қыркүйекте Қытай Халық Республикасының «Компаниялар туралы» заңына сәйкес өзінің ізашары — China Construction Bank-ті қайта ұйымдастыру нәтижесінде акционерлік коммерциялық банк ретінде құрылды. Қытайдың Банктік реттеуді қадағалау комитеті 2004 жылғы 14 қыркүйекте мақұлдағаннан кейін, келесі күні банк ([[Jianyin]]) Қытай үкіметінің [[Central Huijin Investment Company]] (қысқаша Huijin) холдингтік компаниясына тиесілі дербес заңды тұлғаға айналды.

2013 жылғы Корея дағдарысы кезінде China Construction Bank АҚШ Пхеньянның зымыран және ядролық бағдарламаларын қаржыландырды деп айыптаған Солтүстік Корея банктерінің бірімен іскерлік байланыстарын тоқтатты.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://english.mubasher.info/portal/CASE/getDetailsStory.html?goToHomePageParam=true&amp;storyId=2316528 |title=More Chinese banks stop transactions with N.Korea - Mubasher |publisher=English.mubasher.info |date=11 May 2013 |access-date=18 May 2013 |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20171012062029/https://english.mubasher.info/news/2316528/More-Chinese-banks-stop-transactions-with-N-Korea?currentUserCountryCode=US |archive-date=12 October 2017 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2015 жылы China Construction Bank ''[[Forbes]]'' журналы жариялаған әлемдегі ең ірі,&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank |url=https://www.forbes.com/companies/china-construction-bank/ |access-date=2026-05-21 |publisher=Forbes}}&lt;/ref&gt; ең ықпалды және ең құнды компаниялардың ''Global 2000'' рейтингінің 13-ші шығарылымында 2-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{cite news|url = https://www.forbes.com/sites/forbespr/2015/05/06/forbes-13th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|title = Forbes' 13th Annual Global 2000: The World's Biggest Public Companies|date = 7 May 2015|website = Forbes.com|access-date = 9 May 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20150509112937/http://www.forbes.com/sites/forbespr/2015/05/06/forbes-13th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|archive-date = 9 May 2015|url-status = live}}&lt;/ref&gt;

2021 жылы ''Forbes'' журналының ''Global 2000'' тізімінде China Construction Bank әлемдегі ең ірі банктер арасында 3-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=The Global 2000 2021|url=https://www.forbes.com/lists/global2000/|access-date=3 December 2021|website=Forbes|language=en|archive-date=13 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210513204015/https://www.forbes.com/lists/global2000/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2022 жылғы ''Forbes Global 2000'' тізімінде ол 5-орынға жайғасты.

2022 жылы CCB жылжымайтын мүлік жобаларына инвестиция салып, оларды қолжетімді жалға берілетін тұрғын үйлерге айналдыру үшін 30 миллиард юань (4,2 миллиард АҚШ доллары) көлеміндегі қордың құрылғанын жариялады. Бұл Қытайдың жылжымайтын мүлік секторын қолдау жөніндегі бастамасының бір бөлігі болды. Сол жылы іске қосылған тағы бір бастама — жылжымайтын мүлік салушыларын қолдауға арналған 80 миллиард юань (11,4 миллиард АҚШ доллары) көлеміндегі қор болды. Оның ішінде China Construction Bank 50 миллиард юань (7 миллиард АҚШ доллары) бөлді.&lt;ref&gt;{{Cite web|language=en|url=https://www.businesstimes.com.sg/property/china-construction-bank-set-30b-yuan-rental-housing-fund|title=China Construction Bank to set up 30b yuan rental housing fund|website=Businesstimes|date=26 September 2022 |access-date=2024-01-29|archive-date=2024-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20240129032345/https://www.businesstimes.com.sg/property/china-construction-bank-set-30b-yuan-rental-housing-fund}}&lt;/ref&gt;

2022 жылы [[Ресейдің Украинаға басып кіруі]]нен кейін Ресейге қарсы енгізілген санкцияларға байланысты Қытай банктерінің басым бөлігі Ресейдегі қызметін қысқартқан кезде, China Construction Bank, керісінше, Ресейдегі қызметін кеңейтті.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Reporter |first=Brendan Cole Senior News |date=2024-09-07 |title=Chinese state banks off-load Russia assets in blow to Putin: Report |url=https://www.newsweek.com/russia-china-yuan-ruble-banks-1950254 |access-date=2024-12-27 |website=Newsweek |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Exclusive: China firms go 'underground' on Russia payments as banks pull back |url=https://www.reuters.com/business/finance/china-firms-go-underground-russia-payments-banks-pull-back-2024-04-28/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240921192935/https://www.reuters.com/business/finance/china-firms-go-underground-russia-payments-banks-pull-back-2024-04-28/ |archive-date=21 September 2024 |access-date=2024-12-27 |work=Reuters |language=en-US |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2024 жылғы шілдеде ''[[Reuters]]'' агенттігі China Construction Bank Қытай көшбасшысы [[Си Цзиньпин]] ілгерілетіп отырған «ортақ әл-ауқат» күн тәртібіне сәйкес бас кеңседегі қызметкерлерінің жалақысын 10%-ға қысқартатынын, ал жоғары лауазымды қызметкерлердің жалақысы бұдан да көбірек қысқартылатынын хабарлады.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1 July 2024 |title=China's CCB cuts pay of headquarters staff by at least 10%, sources say |url=https://www.reuters.com/world/china/chinas-ccb-cuts-pay-headquarters-staff-by-least-10-sources-say-2024-07-01/ |access-date=1 February 2025 |work=[[Reuters]]}}&lt;/ref&gt;

&lt;gallery&gt;
File:Shanghai - CCB, ABC and more - 0001.jpg|[[Шанхай]] қаласындағы China Construction Bank мұнарасы (сол жақта)
File:20210901 Henan Branch of China Construction Bank.jpg|[[Чжэнчжоу]] қаласындағы CCB мұнарасы
File:Xiamen CCB Building.JPG|[[Сямэнь]] қаласындағы CCB мұнарасы
&lt;/gallery&gt;

== Bank of America инвестициясы (2005–2013) ==
2005 жылы [[Bank of America]] China Construction Bank-тің 9% үлесін 3 миллиард АҚШ долларына сатып алды.&lt;ref&gt;{{cite news |date=2005 |title=Bank of America Buys 9% Stake in China Construction Bank |url=https://www.wsj.com |access-date=2026-05-21 |publisher=The Wall Street Journal}}&lt;/ref&gt; Бұл компанияның Қытайдың қарқынды дамып келе жатқан банк секторына жасаған ең ірі инвестициясы болды. Сол кезде Bank of America-ның [[Гонконг]]та, [[Шанхай]]да және [[Гуанчжоу]]да кеңселері болды және осы мәміле арқылы Қытайдағы бизнесін кеңейтуді көздеді.

2008 жылғы 5 маусымда немесе шамамен осы күні Bank of America бастапқы сатып алу туралы келісімде көзделген формулаға сәйкес колл-опциондарды пайдалана отырып, әр акциясын шамамен 2,42 гонконг долларынан бағалап, 6 миллиард H акциясын сатып алды. Осыдан кейін Bank of America CCB-нің айналымдағы акцияларының шамамен 10,75%-ына тең 25,1 миллиард H акциясына иелік етті. Сонымен қатар, CCB-нің алдын ала келісімінсіз Huijin-нен колл-опцион арқылы сатып алынған 6 миллиард H акциясын 2011 жылғы 29 тамызға дейін сатпау міндеттемесін қабылдады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://newsroom.bankofamerica.com/index.php?s=press_releases&amp;item=8178|title=Bank of America Newsroom|website=Newsroom.bankofamerica.com|access-date=4 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20080601195107/http://newsroom.bankofamerica.com/index.php?s=press_releases&amp;item=8178|archive-date=1 June 2008|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2009 жылғы мамырда Dodd–Frank заңы аясындағы жыл сайынғы стресс-тест нәтижелерінен кейін қосымша капитал тарту туралы талап қойылған соң, Bank of America China Construction Bank-тегі 7,3 миллиард АҚШ доллары көлеміндегі акцияларын сатқан деген болжамдар пайда болды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.reuters.com/article/us-bofa-ccb-shares/bank-of-america-sells-7-3-billion-ccb-stake-report-idUSTRE54B0WU20090512|title=Bank of America sells $7.3 billion CCB stake: source|date=12 May 2009|access-date=4 December 2017|website=Reuters.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20171205093008/https://www.reuters.com/article/us-bofa-ccb-shares/bank-of-america-sells-7-3-billion-ccb-stake-report-idUSTRE54B0WU20090512|archive-date=5 December 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2011 жылғы 29 тамызда Bank of America CCB-дегі өз үлесінің шамамен жартысын (құны шамамен 8,3 миллиард АҚШ долларын құрайтын 13,1 миллиард акцияны) аты-жөні жарияланбаған инвесторлар тобына сататынын мәлімдеді.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.reuters.com/article/us-bankofamerica-ccb-idUSTRE77S2MO20110829 | work=Reuters | title=Bank of America to sell China bank stake for $8.3 billion | date=29 August 2011 | access-date=30 June 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20150924154920/http://www.reuters.com/article/2011/08/29/us-bankofamerica-ccb-idUSTRE77S2MO20110829 | archive-date=24 September 2015 | url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2013 жылғы қыркүйекте [[Bank of America]] China Construction Bank-тегі өзіне тиесілі қалған барлық үлесін 1,5 миллиард АҚШ долларына дейінгі сомаға сатты.&lt;ref&gt;{{cite news| url= https://www.reuters.com/article/us-bankofamerica-china-idUSBRE98209P20130903| title= Bank of America selling remaining stake in Chinese bank| author= Elzio Barreto, Denny Thomas and Peter Rudegeair| publisher= Reuters| date= 3 September 2013| access-date= 30 June 2017| archive-url= https://web.archive.org/web/20150924184215/http://www.reuters.com/article/2013/09/03/us-bankofamerica-china-idUSBRE98209P20130903| archive-date= 24 September 2015| url-status= live}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>rfx63dygn1m3swpltd6xp9ilpreqvqf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631690</id>
      <parentid>3631689</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T05:08:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Bank of America инвестициясы (2005–2013) */</comment>
      <origin>3631690</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19670" sha1="h2f3mo8lcqkd2zp1go5esskm6cm2fuv" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = China Construction Bank
 |логотипі           = 
 |суреті             = China Construction Bank Building.jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = 601939 (SSE), 939 (HKSE), MCOR, [[SSE 180 Index]], [[Hang Seng Index]], CSI Midcap 200
 |қызметі            = 
 |құрылды            = [[1 қазан]] [[1954 жыл|1954]]
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Бейжің]], [[Қытай]]
 |басты адамдары     = Ван Хунчжан (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;Чжан Цзяньго (президент)&lt;br&gt;Синь Шусэнь (вице-президент)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,437 трлн қытай юані (500,42 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 725,36 млрд қытай юані (105,59 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 745,5 млрд қытай юані (108,53 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 344,6 млрд қытай юані (50,17 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 44,14 трлн қытай юані (6,524 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 380 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''China Construction Bank (CCB)''' — штаб-пәтері Қытайдың [[Бейжің]] қаласында орналасқан, ішінара мемлекет меншігіндегі қытайлық трансұлттық банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «[[үлкен төрттік]]&lt;nowiki/&gt;» банктерінің бірі болып табылады және жалпы активтері бойынша [[Agricultural Bank of China]] мен [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]]нен (ICBC) кейінгі әлемдегі үшінші ірі банк саналады. Банктің Қытай аумағында шамамен 13 629 филиалы бар.&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank – Official Website |url=https://en.ccb.com |access-date=2026-05-21 |publisher=China Construction Bank}}&lt;/ref&gt; Бұдан бөлек, банк [[Лондон]], [[Барселона]], [[Франкфурт]], [[Люксембург]], [[Цюрих]], [[Гонконг]], [[Йоханнесбург]], [[Нью-Йорк]], [[Сеул]], [[Сингапур]], [[Токио]], [[Мельбурн]], [[Куала-Лумпур]], [[Сантьяго]], [[Брисбен]], [[Сидней]] және [[Окленд]] қалаларында шетелдік филиалдарын басқарады. 2025 жылы оның жалпы активтері 42,62 триллион қытай юаніне (CN¥) жетті. Сондай-ақ банк Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылған. Оның штаб-пәтері [[Бейжің]]нің [[Сичэн]] ауданында орналасқан.&lt;ref&gt;&quot;[http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html Corporate Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140217065524/http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html |date=2014-02-17 }}.&quot; China Construction Bank. Retrieved on 27 February 2014. &quot;Address of headquarters:No.25, Finance Street, Xicheng District, Beijing, China, Postcode 100033&quot; - [http://www.ccb.com/cn/home/index.html Address in Chinese] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140227093737/http://www.ccb.com/cn/home/index.html |date=27 February 2014 }}: &quot;总行地址：中国北京西城区金融大街25号邮编：100033&quot;&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
[[Сурет:People Construction Bank of China logo.svg|left|thumb|140px|1996 жылға дейінгі Қытай Халық Құрылыс Банкінің логотипі]]
CCB 1954 жылғы 1 қазанда ''Қытай Халық Құрылыс Банкі'' ({{lang-zh|中国人民建设银行}}; [[пиньинь]]: Zhōngguó Rénmín Jiànshè Yínháng) деген атаумен құрылды. Кейін 1996 жылғы 26 наурызда атауы ''China Construction Bank'' болып өзгертілді. Банк [[Қытай Халық Банкі]] өзінің коммерциялық банктік қызметтерін бөліп шығара бастаған кезеңде инвестицияларды қаржыландыруға маманданған қаржы институты ретінде құрылды.&lt;ref name=&quot;:0232&quot;&gt;{{Cite book |last=Roach |first=Stephen S. |url= |title=Accidental Conflict: America, China, and the Clash of False Narratives |date=2022 |publisher=[[Yale University Press]] |isbn=978-0-300-26901-7 |location=New Haven |doi=10.12987/9780300269017 |jstor=j.ctv2z0vv2v |oclc=1347023475 |author-link=Stephen S. Roach}}&lt;/ref&gt;

2002 жылғы қаңтарда CCB директорлар кеңесінің төрағасы Ван Сюэбин [[Қытай Банкі]]ндегі қызметі кезінде пара алды деген айып тағылғаннан кейін қызметінен кетті. Кейін ол 12 жылға бас бостандығынан айырылды. 2005 жылғы наурызда оның ізбасары Чжан Эньчжао «жеке себептерге байланысты» қызметінен кетті. Алайда отставкаға шығардың алдында оған 1 миллион АҚШ доллары көлемінде пара алды деген айыппен азаматтық талап-арыз берілген болатын. Кейін осы іске байланысты ол 15 жылға бас бостандығынан айырылды.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.nytimes.com/2005/03/22/business/worldbusiness/22bribe.html | work=The New York Times | first=David | last=Barboza | title=Lawsuit Involving Bribery Preceded Bank Resignation | date=22 March 2005 | access-date=18 February 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140313074006/http://www.nytimes.com/2005/03/22/business/worldbusiness/22bribe.html | archive-date=13 March 2014 | url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.chinadaily.com.cn/china/2006-11/03/content_724071.htm|title=Former CCB head jailed for 15 years|website=Chinadaily.com.cn|access-date=4 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304064640/http://www.chinadaily.com.cn/china/2006-11/03/content_724071.htm|archive-date=4 March 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

China Construction Bank Corporation 2004 жылғы қыркүйекте Қытай Халық Республикасының «Компаниялар туралы» заңына сәйкес өзінің ізашары — China Construction Bank-ті қайта ұйымдастыру нәтижесінде акционерлік коммерциялық банк ретінде құрылды. Қытайдың Банктік реттеуді қадағалау комитеті 2004 жылғы 14 қыркүйекте мақұлдағаннан кейін, келесі күні банк ([[Jianyin]]) Қытай үкіметінің [[Central Huijin Investment Company]] (қысқаша Huijin) холдингтік компаниясына тиесілі дербес заңды тұлғаға айналды.

2013 жылғы Корея дағдарысы кезінде China Construction Bank АҚШ Пхеньянның зымыран және ядролық бағдарламаларын қаржыландырды деп айыптаған Солтүстік Корея банктерінің бірімен іскерлік байланыстарын тоқтатты.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://english.mubasher.info/portal/CASE/getDetailsStory.html?goToHomePageParam=true&amp;storyId=2316528 |title=More Chinese banks stop transactions with N.Korea - Mubasher |publisher=English.mubasher.info |date=11 May 2013 |access-date=18 May 2013 |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20171012062029/https://english.mubasher.info/news/2316528/More-Chinese-banks-stop-transactions-with-N-Korea?currentUserCountryCode=US |archive-date=12 October 2017 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2015 жылы China Construction Bank ''[[Forbes]]'' журналы жариялаған әлемдегі ең ірі,&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank |url=https://www.forbes.com/companies/china-construction-bank/ |access-date=2026-05-21 |publisher=Forbes}}&lt;/ref&gt; ең ықпалды және ең құнды компаниялардың ''Global 2000'' рейтингінің 13-ші шығарылымында 2-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{cite news|url = https://www.forbes.com/sites/forbespr/2015/05/06/forbes-13th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|title = Forbes' 13th Annual Global 2000: The World's Biggest Public Companies|date = 7 May 2015|website = Forbes.com|access-date = 9 May 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20150509112937/http://www.forbes.com/sites/forbespr/2015/05/06/forbes-13th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|archive-date = 9 May 2015|url-status = live}}&lt;/ref&gt;

2021 жылы ''Forbes'' журналының ''Global 2000'' тізімінде China Construction Bank әлемдегі ең ірі банктер арасында 3-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=The Global 2000 2021|url=https://www.forbes.com/lists/global2000/|access-date=3 December 2021|website=Forbes|language=en|archive-date=13 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210513204015/https://www.forbes.com/lists/global2000/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2022 жылғы ''Forbes Global 2000'' тізімінде ол 5-орынға жайғасты.

2022 жылы CCB жылжымайтын мүлік жобаларына инвестиция салып, оларды қолжетімді жалға берілетін тұрғын үйлерге айналдыру үшін 30 миллиард юань (4,2 миллиард АҚШ доллары) көлеміндегі қордың құрылғанын жариялады. Бұл Қытайдың жылжымайтын мүлік секторын қолдау жөніндегі бастамасының бір бөлігі болды. Сол жылы іске қосылған тағы бір бастама — жылжымайтын мүлік салушыларын қолдауға арналған 80 миллиард юань (11,4 миллиард АҚШ доллары) көлеміндегі қор болды. Оның ішінде China Construction Bank 50 миллиард юань (7 миллиард АҚШ доллары) бөлді.&lt;ref&gt;{{Cite web|language=en|url=https://www.businesstimes.com.sg/property/china-construction-bank-set-30b-yuan-rental-housing-fund|title=China Construction Bank to set up 30b yuan rental housing fund|website=Businesstimes|date=26 September 2022 |access-date=2024-01-29|archive-date=2024-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20240129032345/https://www.businesstimes.com.sg/property/china-construction-bank-set-30b-yuan-rental-housing-fund}}&lt;/ref&gt;

2022 жылы [[Ресейдің Украинаға басып кіруі]]нен кейін Ресейге қарсы енгізілген санкцияларға байланысты Қытай банктерінің басым бөлігі Ресейдегі қызметін қысқартқан кезде, China Construction Bank, керісінше, Ресейдегі қызметін кеңейтті.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Reporter |first=Brendan Cole Senior News |date=2024-09-07 |title=Chinese state banks off-load Russia assets in blow to Putin: Report |url=https://www.newsweek.com/russia-china-yuan-ruble-banks-1950254 |access-date=2024-12-27 |website=Newsweek |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Exclusive: China firms go 'underground' on Russia payments as banks pull back |url=https://www.reuters.com/business/finance/china-firms-go-underground-russia-payments-banks-pull-back-2024-04-28/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240921192935/https://www.reuters.com/business/finance/china-firms-go-underground-russia-payments-banks-pull-back-2024-04-28/ |archive-date=21 September 2024 |access-date=2024-12-27 |work=Reuters |language=en-US |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2024 жылғы шілдеде ''[[Reuters]]'' агенттігі China Construction Bank Қытай көшбасшысы [[Си Цзиньпин]] ілгерілетіп отырған «ортақ әл-ауқат» күн тәртібіне сәйкес бас кеңседегі қызметкерлерінің жалақысын 10%-ға қысқартатынын, ал жоғары лауазымды қызметкерлердің жалақысы бұдан да көбірек қысқартылатынын хабарлады.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1 July 2024 |title=China's CCB cuts pay of headquarters staff by at least 10%, sources say |url=https://www.reuters.com/world/china/chinas-ccb-cuts-pay-headquarters-staff-by-least-10-sources-say-2024-07-01/ |access-date=1 February 2025 |work=[[Reuters]]}}&lt;/ref&gt;

&lt;gallery&gt;
File:Shanghai - CCB, ABC and more - 0001.jpg|[[Шанхай]] қаласындағы China Construction Bank мұнарасы (сол жақта)
File:20210901 Henan Branch of China Construction Bank.jpg|[[Чжэнчжоу]] қаласындағы CCB мұнарасы
File:Xiamen CCB Building.JPG|[[Сямэнь]] қаласындағы CCB мұнарасы
&lt;/gallery&gt;

== Bank of America инвестициясы (2005–2013) ==
2005 жылы [[Bank of America]] China Construction Bank-тің 9% үлесін 3 миллиард АҚШ долларына сатып алды.&lt;ref&gt;{{cite news |date=2005 |title=Bank of America Buys 9% Stake in China Construction Bank |url=https://www.wsj.com |access-date=2026-05-21 |publisher=The Wall Street Journal}}&lt;/ref&gt; Бұл компанияның Қытайдың қарқынды дамып келе жатқан банк секторына жасаған ең ірі инвестициясы болды. Сол кезде Bank of America-ның [[Гонконг]]та, [[Шанхай]]да және [[Гуанчжоу]]да кеңселері болды және осы мәміле арқылы Қытайдағы бизнесін кеңейтуді көздеді.

2008 жылғы 5 маусымда немесе шамамен осы күні Bank of America бастапқы сатып алу туралы келісімде көзделген формулаға сәйкес колл-опциондарды пайдалана отырып, әр акциясын шамамен 2,42 гонконг долларынан бағалап, 6 миллиард H акциясын сатып алды. Осыдан кейін Bank of America CCB-нің айналымдағы акцияларының шамамен 10,75%-ына тең 25,1 миллиард H акциясына иелік етті. Сонымен қатар, CCB-нің алдын ала келісімінсіз Huijin-нен колл-опцион арқылы сатып алынған 6 миллиард H акциясын 2011 жылғы 29 тамызға дейін сатпау міндеттемесін қабылдады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://newsroom.bankofamerica.com/index.php?s=press_releases&amp;item=8178|title=Bank of America Newsroom|website=Newsroom.bankofamerica.com|access-date=4 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20080601195107/http://newsroom.bankofamerica.com/index.php?s=press_releases&amp;item=8178|archive-date=1 June 2008|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2009 жылғы мамырда Dodd–Frank заңы аясындағы жыл сайынғы стресс-тест нәтижелерінен кейін қосымша капитал тарту туралы талап қойылған соң, Bank of America China Construction Bank-тегі 7,3 миллиард АҚШ доллары көлеміндегі акцияларын сатқан деген болжамдар пайда болды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.reuters.com/article/us-bofa-ccb-shares/bank-of-america-sells-7-3-billion-ccb-stake-report-idUSTRE54B0WU20090512|title=Bank of America sells $7.3 billion CCB stake: source|date=12 May 2009|access-date=4 December 2017|website=Reuters.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20171205093008/https://www.reuters.com/article/us-bofa-ccb-shares/bank-of-america-sells-7-3-billion-ccb-stake-report-idUSTRE54B0WU20090512|archive-date=5 December 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2011 жылғы 29 тамызда Bank of America CCB-дегі өз үлесінің шамамен жартысын (құны шамамен 8,3 миллиард АҚШ долларын құрайтын 13,1 миллиард акцияны) аты-жөні жарияланбаған инвесторлар тобына сататынын мәлімдеді.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.reuters.com/article/us-bankofamerica-ccb-idUSTRE77S2MO20110829 | work=Reuters | title=Bank of America to sell China bank stake for $8.3 billion | date=29 August 2011 | access-date=30 June 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20150924154920/http://www.reuters.com/article/2011/08/29/us-bankofamerica-ccb-idUSTRE77S2MO20110829 | archive-date=24 September 2015 | url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2013 жылғы қыркүйекте [[Bank of America]] China Construction Bank-тегі өзіне тиесілі қалған барлық үлесін 1,5 миллиард АҚШ долларына дейінгі сомаға сатты.&lt;ref&gt;{{cite news| url= https://www.reuters.com/article/us-bankofamerica-china-idUSBRE98209P20130903| title= Bank of America selling remaining stake in Chinese bank| author= Elzio Barreto, Denny Thomas and Peter Rudegeair| publisher= Reuters| date= 3 September 2013| access-date= 30 June 2017| archive-url= https://web.archive.org/web/20150924184215/http://www.reuters.com/article/2013/09/03/us-bankofamerica-china-idUSBRE98209P20130903| archive-date= 24 September 2015| url-status= live}}&lt;/ref&gt;

== Халықаралық кеңеюі ==

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>h2f3mo8lcqkd2zp1go5esskm6cm2fuv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631691</id>
      <parentid>3631690</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T05:10:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Халықаралық кеңеюі */</comment>
      <origin>3631691</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19766" sha1="73h4q52bv48pdxy2ehhzkthnymefsm4" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = China Construction Bank
 |логотипі           = 
 |суреті             = China Construction Bank Building.jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = 601939 (SSE), 939 (HKSE), MCOR, [[SSE 180 Index]], [[Hang Seng Index]], CSI Midcap 200
 |қызметі            = 
 |құрылды            = [[1 қазан]] [[1954 жыл|1954]]
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Бейжің]], [[Қытай]]
 |басты адамдары     = Ван Хунчжан (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;Чжан Цзяньго (президент)&lt;br&gt;Синь Шусэнь (вице-президент)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,437 трлн қытай юані (500,42 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 725,36 млрд қытай юані (105,59 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 745,5 млрд қытай юані (108,53 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 344,6 млрд қытай юані (50,17 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 44,14 трлн қытай юані (6,524 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 380 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''China Construction Bank (CCB)''' — штаб-пәтері Қытайдың [[Бейжің]] қаласында орналасқан, ішінара мемлекет меншігіндегі қытайлық трансұлттық банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «[[үлкен төрттік]]&lt;nowiki/&gt;» банктерінің бірі болып табылады және жалпы активтері бойынша [[Agricultural Bank of China]] мен [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]]нен (ICBC) кейінгі әлемдегі үшінші ірі банк саналады. Банктің Қытай аумағында шамамен 13 629 филиалы бар.&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank – Official Website |url=https://en.ccb.com |access-date=2026-05-21 |publisher=China Construction Bank}}&lt;/ref&gt; Бұдан бөлек, банк [[Лондон]], [[Барселона]], [[Франкфурт]], [[Люксембург]], [[Цюрих]], [[Гонконг]], [[Йоханнесбург]], [[Нью-Йорк]], [[Сеул]], [[Сингапур]], [[Токио]], [[Мельбурн]], [[Куала-Лумпур]], [[Сантьяго]], [[Брисбен]], [[Сидней]] және [[Окленд]] қалаларында шетелдік филиалдарын басқарады. 2025 жылы оның жалпы активтері 42,62 триллион қытай юаніне (CN¥) жетті. Сондай-ақ банк Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылған. Оның штаб-пәтері [[Бейжің]]нің [[Сичэн]] ауданында орналасқан.&lt;ref&gt;&quot;[http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html Corporate Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140217065524/http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html |date=2014-02-17 }}.&quot; China Construction Bank. Retrieved on 27 February 2014. &quot;Address of headquarters:No.25, Finance Street, Xicheng District, Beijing, China, Postcode 100033&quot; - [http://www.ccb.com/cn/home/index.html Address in Chinese] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140227093737/http://www.ccb.com/cn/home/index.html |date=27 February 2014 }}: &quot;总行地址：中国北京西城区金融大街25号邮编：100033&quot;&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
[[Сурет:People Construction Bank of China logo.svg|left|thumb|140px|1996 жылға дейінгі Қытай Халық Құрылыс Банкінің логотипі]]
CCB 1954 жылғы 1 қазанда ''Қытай Халық Құрылыс Банкі'' ({{lang-zh|中国人民建设银行}}; [[пиньинь]]: Zhōngguó Rénmín Jiànshè Yínháng) деген атаумен құрылды. Кейін 1996 жылғы 26 наурызда атауы ''China Construction Bank'' болып өзгертілді. Банк [[Қытай Халық Банкі]] өзінің коммерциялық банктік қызметтерін бөліп шығара бастаған кезеңде инвестицияларды қаржыландыруға маманданған қаржы институты ретінде құрылды.&lt;ref name=&quot;:0232&quot;&gt;{{Cite book |last=Roach |first=Stephen S. |url= |title=Accidental Conflict: America, China, and the Clash of False Narratives |date=2022 |publisher=[[Yale University Press]] |isbn=978-0-300-26901-7 |location=New Haven |doi=10.12987/9780300269017 |jstor=j.ctv2z0vv2v |oclc=1347023475 |author-link=Stephen S. Roach}}&lt;/ref&gt;

2002 жылғы қаңтарда CCB директорлар кеңесінің төрағасы Ван Сюэбин [[Қытай Банкі]]ндегі қызметі кезінде пара алды деген айып тағылғаннан кейін қызметінен кетті. Кейін ол 12 жылға бас бостандығынан айырылды. 2005 жылғы наурызда оның ізбасары Чжан Эньчжао «жеке себептерге байланысты» қызметінен кетті. Алайда отставкаға шығардың алдында оған 1 миллион АҚШ доллары көлемінде пара алды деген айыппен азаматтық талап-арыз берілген болатын. Кейін осы іске байланысты ол 15 жылға бас бостандығынан айырылды.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.nytimes.com/2005/03/22/business/worldbusiness/22bribe.html | work=The New York Times | first=David | last=Barboza | title=Lawsuit Involving Bribery Preceded Bank Resignation | date=22 March 2005 | access-date=18 February 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140313074006/http://www.nytimes.com/2005/03/22/business/worldbusiness/22bribe.html | archive-date=13 March 2014 | url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.chinadaily.com.cn/china/2006-11/03/content_724071.htm|title=Former CCB head jailed for 15 years|website=Chinadaily.com.cn|access-date=4 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304064640/http://www.chinadaily.com.cn/china/2006-11/03/content_724071.htm|archive-date=4 March 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

China Construction Bank Corporation 2004 жылғы қыркүйекте Қытай Халық Республикасының «Компаниялар туралы» заңына сәйкес өзінің ізашары — China Construction Bank-ті қайта ұйымдастыру нәтижесінде акционерлік коммерциялық банк ретінде құрылды. Қытайдың Банктік реттеуді қадағалау комитеті 2004 жылғы 14 қыркүйекте мақұлдағаннан кейін, келесі күні банк ([[Jianyin]]) Қытай үкіметінің [[Central Huijin Investment Company]] (қысқаша Huijin) холдингтік компаниясына тиесілі дербес заңды тұлғаға айналды.

2013 жылғы Корея дағдарысы кезінде China Construction Bank АҚШ Пхеньянның зымыран және ядролық бағдарламаларын қаржыландырды деп айыптаған Солтүстік Корея банктерінің бірімен іскерлік байланыстарын тоқтатты.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://english.mubasher.info/portal/CASE/getDetailsStory.html?goToHomePageParam=true&amp;storyId=2316528 |title=More Chinese banks stop transactions with N.Korea - Mubasher |publisher=English.mubasher.info |date=11 May 2013 |access-date=18 May 2013 |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20171012062029/https://english.mubasher.info/news/2316528/More-Chinese-banks-stop-transactions-with-N-Korea?currentUserCountryCode=US |archive-date=12 October 2017 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2015 жылы China Construction Bank ''[[Forbes]]'' журналы жариялаған әлемдегі ең ірі,&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank |url=https://www.forbes.com/companies/china-construction-bank/ |access-date=2026-05-21 |publisher=Forbes}}&lt;/ref&gt; ең ықпалды және ең құнды компаниялардың ''Global 2000'' рейтингінің 13-ші шығарылымында 2-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{cite news|url = https://www.forbes.com/sites/forbespr/2015/05/06/forbes-13th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|title = Forbes' 13th Annual Global 2000: The World's Biggest Public Companies|date = 7 May 2015|website = Forbes.com|access-date = 9 May 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20150509112937/http://www.forbes.com/sites/forbespr/2015/05/06/forbes-13th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|archive-date = 9 May 2015|url-status = live}}&lt;/ref&gt;

2021 жылы ''Forbes'' журналының ''Global 2000'' тізімінде China Construction Bank әлемдегі ең ірі банктер арасында 3-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=The Global 2000 2021|url=https://www.forbes.com/lists/global2000/|access-date=3 December 2021|website=Forbes|language=en|archive-date=13 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210513204015/https://www.forbes.com/lists/global2000/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2022 жылғы ''Forbes Global 2000'' тізімінде ол 5-орынға жайғасты.

2022 жылы CCB жылжымайтын мүлік жобаларына инвестиция салып, оларды қолжетімді жалға берілетін тұрғын үйлерге айналдыру үшін 30 миллиард юань (4,2 миллиард АҚШ доллары) көлеміндегі қордың құрылғанын жариялады. Бұл Қытайдың жылжымайтын мүлік секторын қолдау жөніндегі бастамасының бір бөлігі болды. Сол жылы іске қосылған тағы бір бастама — жылжымайтын мүлік салушыларын қолдауға арналған 80 миллиард юань (11,4 миллиард АҚШ доллары) көлеміндегі қор болды. Оның ішінде China Construction Bank 50 миллиард юань (7 миллиард АҚШ доллары) бөлді.&lt;ref&gt;{{Cite web|language=en|url=https://www.businesstimes.com.sg/property/china-construction-bank-set-30b-yuan-rental-housing-fund|title=China Construction Bank to set up 30b yuan rental housing fund|website=Businesstimes|date=26 September 2022 |access-date=2024-01-29|archive-date=2024-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20240129032345/https://www.businesstimes.com.sg/property/china-construction-bank-set-30b-yuan-rental-housing-fund}}&lt;/ref&gt;

2022 жылы [[Ресейдің Украинаға басып кіруі]]нен кейін Ресейге қарсы енгізілген санкцияларға байланысты Қытай банктерінің басым бөлігі Ресейдегі қызметін қысқартқан кезде, China Construction Bank, керісінше, Ресейдегі қызметін кеңейтті.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Reporter |first=Brendan Cole Senior News |date=2024-09-07 |title=Chinese state banks off-load Russia assets in blow to Putin: Report |url=https://www.newsweek.com/russia-china-yuan-ruble-banks-1950254 |access-date=2024-12-27 |website=Newsweek |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Exclusive: China firms go 'underground' on Russia payments as banks pull back |url=https://www.reuters.com/business/finance/china-firms-go-underground-russia-payments-banks-pull-back-2024-04-28/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240921192935/https://www.reuters.com/business/finance/china-firms-go-underground-russia-payments-banks-pull-back-2024-04-28/ |archive-date=21 September 2024 |access-date=2024-12-27 |work=Reuters |language=en-US |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2024 жылғы шілдеде ''[[Reuters]]'' агенттігі China Construction Bank Қытай көшбасшысы [[Си Цзиньпин]] ілгерілетіп отырған «ортақ әл-ауқат» күн тәртібіне сәйкес бас кеңседегі қызметкерлерінің жалақысын 10%-ға қысқартатынын, ал жоғары лауазымды қызметкерлердің жалақысы бұдан да көбірек қысқартылатынын хабарлады.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1 July 2024 |title=China's CCB cuts pay of headquarters staff by at least 10%, sources say |url=https://www.reuters.com/world/china/chinas-ccb-cuts-pay-headquarters-staff-by-least-10-sources-say-2024-07-01/ |access-date=1 February 2025 |work=[[Reuters]]}}&lt;/ref&gt;

&lt;gallery&gt;
File:Shanghai - CCB, ABC and more - 0001.jpg|[[Шанхай]] қаласындағы China Construction Bank мұнарасы (сол жақта)
File:20210901 Henan Branch of China Construction Bank.jpg|[[Чжэнчжоу]] қаласындағы CCB мұнарасы
File:Xiamen CCB Building.JPG|[[Сямэнь]] қаласындағы CCB мұнарасы
&lt;/gallery&gt;

== Bank of America инвестициясы (2005–2013) ==
2005 жылы [[Bank of America]] China Construction Bank-тің 9% үлесін 3 миллиард АҚШ долларына сатып алды.&lt;ref&gt;{{cite news |date=2005 |title=Bank of America Buys 9% Stake in China Construction Bank |url=https://www.wsj.com |access-date=2026-05-21 |publisher=The Wall Street Journal}}&lt;/ref&gt; Бұл компанияның Қытайдың қарқынды дамып келе жатқан банк секторына жасаған ең ірі инвестициясы болды. Сол кезде Bank of America-ның [[Гонконг]]та, [[Шанхай]]да және [[Гуанчжоу]]да кеңселері болды және осы мәміле арқылы Қытайдағы бизнесін кеңейтуді көздеді.

2008 жылғы 5 маусымда немесе шамамен осы күні Bank of America бастапқы сатып алу туралы келісімде көзделген формулаға сәйкес колл-опциондарды пайдалана отырып, әр акциясын шамамен 2,42 гонконг долларынан бағалап, 6 миллиард H акциясын сатып алды. Осыдан кейін Bank of America CCB-нің айналымдағы акцияларының шамамен 10,75%-ына тең 25,1 миллиард H акциясына иелік етті. Сонымен қатар, CCB-нің алдын ала келісімінсіз Huijin-нен колл-опцион арқылы сатып алынған 6 миллиард H акциясын 2011 жылғы 29 тамызға дейін сатпау міндеттемесін қабылдады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://newsroom.bankofamerica.com/index.php?s=press_releases&amp;item=8178|title=Bank of America Newsroom|website=Newsroom.bankofamerica.com|access-date=4 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20080601195107/http://newsroom.bankofamerica.com/index.php?s=press_releases&amp;item=8178|archive-date=1 June 2008|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2009 жылғы мамырда Dodd–Frank заңы аясындағы жыл сайынғы стресс-тест нәтижелерінен кейін қосымша капитал тарту туралы талап қойылған соң, Bank of America China Construction Bank-тегі 7,3 миллиард АҚШ доллары көлеміндегі акцияларын сатқан деген болжамдар пайда болды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.reuters.com/article/us-bofa-ccb-shares/bank-of-america-sells-7-3-billion-ccb-stake-report-idUSTRE54B0WU20090512|title=Bank of America sells $7.3 billion CCB stake: source|date=12 May 2009|access-date=4 December 2017|website=Reuters.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20171205093008/https://www.reuters.com/article/us-bofa-ccb-shares/bank-of-america-sells-7-3-billion-ccb-stake-report-idUSTRE54B0WU20090512|archive-date=5 December 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2011 жылғы 29 тамызда Bank of America CCB-дегі өз үлесінің шамамен жартысын (құны шамамен 8,3 миллиард АҚШ долларын құрайтын 13,1 миллиард акцияны) аты-жөні жарияланбаған инвесторлар тобына сататынын мәлімдеді.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.reuters.com/article/us-bankofamerica-ccb-idUSTRE77S2MO20110829 | work=Reuters | title=Bank of America to sell China bank stake for $8.3 billion | date=29 August 2011 | access-date=30 June 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20150924154920/http://www.reuters.com/article/2011/08/29/us-bankofamerica-ccb-idUSTRE77S2MO20110829 | archive-date=24 September 2015 | url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2013 жылғы қыркүйекте [[Bank of America]] China Construction Bank-тегі өзіне тиесілі қалған барлық үлесін 1,5 миллиард АҚШ долларына дейінгі сомаға сатты.&lt;ref&gt;{{cite news| url= https://www.reuters.com/article/us-bankofamerica-china-idUSBRE98209P20130903| title= Bank of America selling remaining stake in Chinese bank| author= Elzio Barreto, Denny Thomas and Peter Rudegeair| publisher= Reuters| date= 3 September 2013| access-date= 30 June 2017| archive-url= https://web.archive.org/web/20150924184215/http://www.reuters.com/article/2013/09/03/us-bankofamerica-china-idUSBRE98209P20130903| archive-date= 24 September 2015| url-status= live}}&lt;/ref&gt;

== Халықаралық кеңеюі ==
[[File:AIA Tower 2013.jpg|thumb|Гонконгтағы CCB мұнарасы (оң жақта)]]

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>73h4q52bv48pdxy2ehhzkthnymefsm4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631692</id>
      <parentid>3631691</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T05:10:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3631692</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19772" sha1="cysabmkm2n4s1qc3qapvbfg5wjbwzr4" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = China Construction Bank
 |логотипі           = 
 |суреті             = China Construction Bank Building.jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = 601939 (SSE), 939 (HKSE), MCOR, [[SSE 180 Index]], [[Hang Seng Index]], CSI Midcap 200
 |қызметі            = 
 |құрылды            = [[1 қазан]] [[1954 жыл|1954]]
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Бейжің]], [[Қытай]]
 |басты адамдары     = Ван Хунчжан (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;Чжан Цзяньго (президент)&lt;br&gt;Синь Шусэнь (вице-президент)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,437 трлн қытай юані (500,42 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 725,36 млрд қытай юані (105,59 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 745,5 млрд қытай юані (108,53 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 344,6 млрд қытай юані (50,17 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 44,14 трлн қытай юані (6,524 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 380 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''China Construction Bank (CCB)''' — штаб-пәтері Қытайдың [[Бейжің]] қаласында орналасқан, ішінара мемлекет меншігіндегі қытайлық трансұлттық банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «[[үлкен төрттік]]&lt;nowiki/&gt;» банктерінің бірі болып табылады және жалпы активтері бойынша [[Agricultural Bank of China]] мен [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]]нен (ICBC) кейінгі әлемдегі үшінші ірі банк саналады. Банктің Қытай аумағында шамамен 13 629 филиалы бар.&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank – Official Website |url=https://en.ccb.com |access-date=2026-05-21 |publisher=China Construction Bank}}&lt;/ref&gt; Бұдан бөлек, банк [[Лондон]], [[Барселона]], [[Франкфурт]], [[Люксембург]], [[Цюрих]], [[Гонконг]], [[Йоханнесбург]], [[Нью-Йорк]], [[Сеул]], [[Сингапур]], [[Токио]], [[Мельбурн]], [[Куала-Лумпур]], [[Сантьяго]], [[Брисбен]], [[Сидней]] және [[Окленд]] қалаларында шетелдік филиалдарын басқарады. 2025 жылы оның жалпы активтері 42,62 триллион қытай юаніне (CN¥) жетті. Сондай-ақ банк Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылған. Оның штаб-пәтері [[Бейжің]]нің [[Сичэн]] ауданында орналасқан.&lt;ref&gt;&quot;[http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html Corporate Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140217065524/http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html |date=2014-02-17 }}.&quot; China Construction Bank. Retrieved on 27 February 2014. &quot;Address of headquarters:No.25, Finance Street, Xicheng District, Beijing, China, Postcode 100033&quot; - [http://www.ccb.com/cn/home/index.html Address in Chinese] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140227093737/http://www.ccb.com/cn/home/index.html |date=27 February 2014 }}: &quot;总行地址：中国北京西城区金融大街25号邮编：100033&quot;&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
[[Сурет:People Construction Bank of China logo.svg|left|thumb|140px|1996 жылға дейінгі Қытай Халық Құрылыс Банкінің логотипі]]
CCB 1954 жылғы 1 қазанда ''Қытай Халық Құрылыс Банкі'' ({{lang-zh|中国人民建设银行}}; [[пиньинь]]: Zhōngguó Rénmín Jiànshè Yínháng) деген атаумен құрылды. Кейін 1996 жылғы 26 наурызда атауы ''China Construction Bank'' болып өзгертілді. Банк [[Қытай Халық Банкі]] өзінің коммерциялық банктік қызметтерін бөліп шығара бастаған кезеңде инвестицияларды қаржыландыруға маманданған қаржы институты ретінде құрылды.&lt;ref name=&quot;:0232&quot;&gt;{{Cite book |last=Roach |first=Stephen S. |url= |title=Accidental Conflict: America, China, and the Clash of False Narratives |date=2022 |publisher=[[Yale University Press]] |isbn=978-0-300-26901-7 |location=New Haven |doi=10.12987/9780300269017 |jstor=j.ctv2z0vv2v |oclc=1347023475 |author-link=Stephen S. Roach}}&lt;/ref&gt;

2002 жылғы қаңтарда CCB директорлар кеңесінің төрағасы Ван Сюэбин [[Қытай Банкі]]ндегі қызметі кезінде пара алды деген айып тағылғаннан кейін қызметінен кетті. Кейін ол 12 жылға бас бостандығынан айырылды. 2005 жылғы наурызда оның ізбасары Чжан Эньчжао «жеке себептерге байланысты» қызметінен кетті. Алайда отставкаға шығардың алдында оған 1 миллион АҚШ доллары көлемінде пара алды деген айыппен азаматтық талап-арыз берілген болатын. Кейін осы іске байланысты ол 15 жылға бас бостандығынан айырылды.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.nytimes.com/2005/03/22/business/worldbusiness/22bribe.html | work=The New York Times | first=David | last=Barboza | title=Lawsuit Involving Bribery Preceded Bank Resignation | date=22 March 2005 | access-date=18 February 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140313074006/http://www.nytimes.com/2005/03/22/business/worldbusiness/22bribe.html | archive-date=13 March 2014 | url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.chinadaily.com.cn/china/2006-11/03/content_724071.htm|title=Former CCB head jailed for 15 years|website=Chinadaily.com.cn|access-date=4 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304064640/http://www.chinadaily.com.cn/china/2006-11/03/content_724071.htm|archive-date=4 March 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

China Construction Bank Corporation 2004 жылғы қыркүйекте Қытай Халық Республикасының «Компаниялар туралы» заңына сәйкес өзінің ізашары — China Construction Bank-ті қайта ұйымдастыру нәтижесінде акционерлік коммерциялық банк ретінде құрылды. Қытайдың Банктік реттеуді қадағалау комитеті 2004 жылғы 14 қыркүйекте мақұлдағаннан кейін, келесі күні банк ([[Jianyin]]) Қытай үкіметінің [[Central Huijin Investment Company]] (қысқаша Huijin) холдингтік компаниясына тиесілі дербес заңды тұлғаға айналды.

2013 жылғы Корея дағдарысы кезінде China Construction Bank АҚШ Пхеньянның зымыран және ядролық бағдарламаларын қаржыландырды деп айыптаған Солтүстік Корея банктерінің бірімен іскерлік байланыстарын тоқтатты.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://english.mubasher.info/portal/CASE/getDetailsStory.html?goToHomePageParam=true&amp;storyId=2316528 |title=More Chinese banks stop transactions with N.Korea - Mubasher |publisher=English.mubasher.info |date=11 May 2013 |access-date=18 May 2013 |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20171012062029/https://english.mubasher.info/news/2316528/More-Chinese-banks-stop-transactions-with-N-Korea?currentUserCountryCode=US |archive-date=12 October 2017 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2015 жылы China Construction Bank ''[[Forbes]]'' журналы жариялаған әлемдегі ең ірі,&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank |url=https://www.forbes.com/companies/china-construction-bank/ |access-date=2026-05-21 |publisher=Forbes}}&lt;/ref&gt; ең ықпалды және ең құнды компаниялардың ''Global 2000'' рейтингінің 13-ші шығарылымында 2-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{cite news|url = https://www.forbes.com/sites/forbespr/2015/05/06/forbes-13th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|title = Forbes' 13th Annual Global 2000: The World's Biggest Public Companies|date = 7 May 2015|website = Forbes.com|access-date = 9 May 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20150509112937/http://www.forbes.com/sites/forbespr/2015/05/06/forbes-13th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|archive-date = 9 May 2015|url-status = live}}&lt;/ref&gt;

2021 жылы ''Forbes'' журналының ''Global 2000'' тізімінде China Construction Bank әлемдегі ең ірі банктер арасында 3-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=The Global 2000 2021|url=https://www.forbes.com/lists/global2000/|access-date=3 December 2021|website=Forbes|language=en|archive-date=13 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210513204015/https://www.forbes.com/lists/global2000/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2022 жылғы ''Forbes Global 2000'' тізімінде ол 5-орынға жайғасты.

2022 жылы CCB жылжымайтын мүлік жобаларына инвестиция салып, оларды қолжетімді жалға берілетін тұрғын үйлерге айналдыру үшін 30 миллиард юань (4,2 миллиард АҚШ доллары) көлеміндегі қордың құрылғанын жариялады. Бұл Қытайдың жылжымайтын мүлік секторын қолдау жөніндегі бастамасының бір бөлігі болды. Сол жылы іске қосылған тағы бір бастама — жылжымайтын мүлік салушыларын қолдауға арналған 80 миллиард юань (11,4 миллиард АҚШ доллары) көлеміндегі қор болды. Оның ішінде China Construction Bank 50 миллиард юань (7 миллиард АҚШ доллары) бөлді.&lt;ref&gt;{{Cite web|language=en|url=https://www.businesstimes.com.sg/property/china-construction-bank-set-30b-yuan-rental-housing-fund|title=China Construction Bank to set up 30b yuan rental housing fund|website=Businesstimes|date=26 September 2022 |access-date=2024-01-29|archive-date=2024-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20240129032345/https://www.businesstimes.com.sg/property/china-construction-bank-set-30b-yuan-rental-housing-fund}}&lt;/ref&gt;

2022 жылы [[Ресейдің Украинаға басып кіруі]]нен кейін Ресейге қарсы енгізілген санкцияларға байланысты Қытай банктерінің басым бөлігі Ресейдегі қызметін қысқартқан кезде, China Construction Bank, керісінше, Ресейдегі қызметін кеңейтті.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Reporter |first=Brendan Cole Senior News |date=2024-09-07 |title=Chinese state banks off-load Russia assets in blow to Putin: Report |url=https://www.newsweek.com/russia-china-yuan-ruble-banks-1950254 |access-date=2024-12-27 |website=Newsweek |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Exclusive: China firms go 'underground' on Russia payments as banks pull back |url=https://www.reuters.com/business/finance/china-firms-go-underground-russia-payments-banks-pull-back-2024-04-28/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240921192935/https://www.reuters.com/business/finance/china-firms-go-underground-russia-payments-banks-pull-back-2024-04-28/ |archive-date=21 September 2024 |access-date=2024-12-27 |work=Reuters |language=en-US |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2024 жылғы шілдеде ''[[Reuters]]'' агенттігі China Construction Bank Қытай көшбасшысы [[Си Цзиньпин]] ілгерілетіп отырған «ортақ әл-ауқат» күн тәртібіне сәйкес бас кеңседегі қызметкерлерінің жалақысын 10%-ға қысқартатынын, ал жоғары лауазымды қызметкерлердің жалақысы бұдан да көбірек қысқартылатынын хабарлады.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1 July 2024 |title=China's CCB cuts pay of headquarters staff by at least 10%, sources say |url=https://www.reuters.com/world/china/chinas-ccb-cuts-pay-headquarters-staff-by-least-10-sources-say-2024-07-01/ |access-date=1 February 2025 |work=[[Reuters]]}}&lt;/ref&gt;

&lt;gallery&gt;
File:Shanghai - CCB, ABC and more - 0001.jpg|[[Шанхай]] қаласындағы China Construction Bank мұнарасы (сол жақта)
File:20210901 Henan Branch of China Construction Bank.jpg|[[Чжэнчжоу]] қаласындағы CCB мұнарасы
File:Xiamen CCB Building.JPG|[[Сямэнь]] қаласындағы CCB мұнарасы
&lt;/gallery&gt;

== Bank of America инвестициясы (2005–2013) ==
2005 жылы [[Bank of America]] China Construction Bank-тің 9% үлесін 3 миллиард АҚШ долларына сатып алды.&lt;ref&gt;{{cite news |date=2005 |title=Bank of America Buys 9% Stake in China Construction Bank |url=https://www.wsj.com |access-date=2026-05-21 |publisher=The Wall Street Journal}}&lt;/ref&gt; Бұл компанияның Қытайдың қарқынды дамып келе жатқан банк секторына жасаған ең ірі инвестициясы болды. Сол кезде Bank of America-ның [[Гонконг]]та, [[Шанхай]]да және [[Гуанчжоу]]да кеңселері болды және осы мәміле арқылы Қытайдағы бизнесін кеңейтуді көздеді.

2008 жылғы 5 маусымда немесе шамамен осы күні Bank of America бастапқы сатып алу туралы келісімде көзделген формулаға сәйкес колл-опциондарды пайдалана отырып, әр акциясын шамамен 2,42 гонконг долларынан бағалап, 6 миллиард H акциясын сатып алды. Осыдан кейін Bank of America CCB-нің айналымдағы акцияларының шамамен 10,75%-ына тең 25,1 миллиард H акциясына иелік етті. Сонымен қатар, CCB-нің алдын ала келісімінсіз Huijin-нен колл-опцион арқылы сатып алынған 6 миллиард H акциясын 2011 жылғы 29 тамызға дейін сатпау міндеттемесін қабылдады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://newsroom.bankofamerica.com/index.php?s=press_releases&amp;item=8178|title=Bank of America Newsroom|website=Newsroom.bankofamerica.com|access-date=4 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20080601195107/http://newsroom.bankofamerica.com/index.php?s=press_releases&amp;item=8178|archive-date=1 June 2008|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2009 жылғы мамырда Dodd–Frank заңы аясындағы жыл сайынғы стресс-тест нәтижелерінен кейін қосымша капитал тарту туралы талап қойылған соң, Bank of America China Construction Bank-тегі 7,3 миллиард АҚШ доллары көлеміндегі акцияларын сатқан деген болжамдар пайда болды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.reuters.com/article/us-bofa-ccb-shares/bank-of-america-sells-7-3-billion-ccb-stake-report-idUSTRE54B0WU20090512|title=Bank of America sells $7.3 billion CCB stake: source|date=12 May 2009|access-date=4 December 2017|website=Reuters.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20171205093008/https://www.reuters.com/article/us-bofa-ccb-shares/bank-of-america-sells-7-3-billion-ccb-stake-report-idUSTRE54B0WU20090512|archive-date=5 December 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2011 жылғы 29 тамызда Bank of America CCB-дегі өз үлесінің шамамен жартысын (құны шамамен 8,3 миллиард АҚШ долларын құрайтын 13,1 миллиард акцияны) аты-жөні жарияланбаған инвесторлар тобына сататынын мәлімдеді.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.reuters.com/article/us-bankofamerica-ccb-idUSTRE77S2MO20110829 | work=Reuters | title=Bank of America to sell China bank stake for $8.3 billion | date=29 August 2011 | access-date=30 June 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20150924154920/http://www.reuters.com/article/2011/08/29/us-bankofamerica-ccb-idUSTRE77S2MO20110829 | archive-date=24 September 2015 | url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2013 жылғы қыркүйекте [[Bank of America]] China Construction Bank-тегі өзіне тиесілі қалған барлық үлесін 1,5 миллиард АҚШ долларына дейінгі сомаға сатты.&lt;ref&gt;{{cite news| url= https://www.reuters.com/article/us-bankofamerica-china-idUSBRE98209P20130903| title= Bank of America selling remaining stake in Chinese bank| author= Elzio Barreto, Denny Thomas and Peter Rudegeair| publisher= Reuters| date= 3 September 2013| access-date= 30 June 2017| archive-url= https://web.archive.org/web/20150924184215/http://www.reuters.com/article/2013/09/03/us-bankofamerica-china-idUSBRE98209P20130903| archive-date= 24 September 2015| url-status= live}}&lt;/ref&gt;

== Халықаралық кеңеюі ==
[[Сурет:AIA Tower 2013.jpg|thumb|Гонконгтағы CCB мұнарасы (оң жақта)]]

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>cysabmkm2n4s1qc3qapvbfg5wjbwzr4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631693</id>
      <parentid>3631692</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T05:12:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Халықаралық кеңеюі */</comment>
      <origin>3631693</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19992" sha1="2jrc2w58f3vng80s0fctwwaq3k4ieul" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = China Construction Bank
 |логотипі           = 
 |суреті             = China Construction Bank Building.jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = 601939 (SSE), 939 (HKSE), MCOR, [[SSE 180 Index]], [[Hang Seng Index]], CSI Midcap 200
 |қызметі            = 
 |құрылды            = [[1 қазан]] [[1954 жыл|1954]]
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Бейжің]], [[Қытай]]
 |басты адамдары     = Ван Хунчжан (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;Чжан Цзяньго (президент)&lt;br&gt;Синь Шусэнь (вице-президент)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,437 трлн қытай юані (500,42 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 725,36 млрд қытай юані (105,59 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 745,5 млрд қытай юані (108,53 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 344,6 млрд қытай юані (50,17 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 44,14 трлн қытай юані (6,524 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 380 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''China Construction Bank (CCB)''' — штаб-пәтері Қытайдың [[Бейжің]] қаласында орналасқан, ішінара мемлекет меншігіндегі қытайлық трансұлттық банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «[[үлкен төрттік]]&lt;nowiki/&gt;» банктерінің бірі болып табылады және жалпы активтері бойынша [[Agricultural Bank of China]] мен [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]]нен (ICBC) кейінгі әлемдегі үшінші ірі банк саналады. Банктің Қытай аумағында шамамен 13 629 филиалы бар.&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank – Official Website |url=https://en.ccb.com |access-date=2026-05-21 |publisher=China Construction Bank}}&lt;/ref&gt; Бұдан бөлек, банк [[Лондон]], [[Барселона]], [[Франкфурт]], [[Люксембург]], [[Цюрих]], [[Гонконг]], [[Йоханнесбург]], [[Нью-Йорк]], [[Сеул]], [[Сингапур]], [[Токио]], [[Мельбурн]], [[Куала-Лумпур]], [[Сантьяго]], [[Брисбен]], [[Сидней]] және [[Окленд]] қалаларында шетелдік филиалдарын басқарады. 2025 жылы оның жалпы активтері 42,62 триллион қытай юаніне (CN¥) жетті. Сондай-ақ банк Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылған. Оның штаб-пәтері [[Бейжің]]нің [[Сичэн]] ауданында орналасқан.&lt;ref&gt;&quot;[http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html Corporate Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140217065524/http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html |date=2014-02-17 }}.&quot; China Construction Bank. Retrieved on 27 February 2014. &quot;Address of headquarters:No.25, Finance Street, Xicheng District, Beijing, China, Postcode 100033&quot; - [http://www.ccb.com/cn/home/index.html Address in Chinese] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140227093737/http://www.ccb.com/cn/home/index.html |date=27 February 2014 }}: &quot;总行地址：中国北京西城区金融大街25号邮编：100033&quot;&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
[[Сурет:People Construction Bank of China logo.svg|left|thumb|140px|1996 жылға дейінгі Қытай Халық Құрылыс Банкінің логотипі]]
CCB 1954 жылғы 1 қазанда ''Қытай Халық Құрылыс Банкі'' ({{lang-zh|中国人民建设银行}}; [[пиньинь]]: Zhōngguó Rénmín Jiànshè Yínháng) деген атаумен құрылды. Кейін 1996 жылғы 26 наурызда атауы ''China Construction Bank'' болып өзгертілді. Банк [[Қытай Халық Банкі]] өзінің коммерциялық банктік қызметтерін бөліп шығара бастаған кезеңде инвестицияларды қаржыландыруға маманданған қаржы институты ретінде құрылды.&lt;ref name=&quot;:0232&quot;&gt;{{Cite book |last=Roach |first=Stephen S. |url= |title=Accidental Conflict: America, China, and the Clash of False Narratives |date=2022 |publisher=[[Yale University Press]] |isbn=978-0-300-26901-7 |location=New Haven |doi=10.12987/9780300269017 |jstor=j.ctv2z0vv2v |oclc=1347023475 |author-link=Stephen S. Roach}}&lt;/ref&gt;

2002 жылғы қаңтарда CCB директорлар кеңесінің төрағасы Ван Сюэбин [[Қытай Банкі]]ндегі қызметі кезінде пара алды деген айып тағылғаннан кейін қызметінен кетті. Кейін ол 12 жылға бас бостандығынан айырылды. 2005 жылғы наурызда оның ізбасары Чжан Эньчжао «жеке себептерге байланысты» қызметінен кетті. Алайда отставкаға шығардың алдында оған 1 миллион АҚШ доллары көлемінде пара алды деген айыппен азаматтық талап-арыз берілген болатын. Кейін осы іске байланысты ол 15 жылға бас бостандығынан айырылды.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.nytimes.com/2005/03/22/business/worldbusiness/22bribe.html | work=The New York Times | first=David | last=Barboza | title=Lawsuit Involving Bribery Preceded Bank Resignation | date=22 March 2005 | access-date=18 February 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140313074006/http://www.nytimes.com/2005/03/22/business/worldbusiness/22bribe.html | archive-date=13 March 2014 | url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.chinadaily.com.cn/china/2006-11/03/content_724071.htm|title=Former CCB head jailed for 15 years|website=Chinadaily.com.cn|access-date=4 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304064640/http://www.chinadaily.com.cn/china/2006-11/03/content_724071.htm|archive-date=4 March 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

China Construction Bank Corporation 2004 жылғы қыркүйекте Қытай Халық Республикасының «Компаниялар туралы» заңына сәйкес өзінің ізашары — China Construction Bank-ті қайта ұйымдастыру нәтижесінде акционерлік коммерциялық банк ретінде құрылды. Қытайдың Банктік реттеуді қадағалау комитеті 2004 жылғы 14 қыркүйекте мақұлдағаннан кейін, келесі күні банк ([[Jianyin]]) Қытай үкіметінің [[Central Huijin Investment Company]] (қысқаша Huijin) холдингтік компаниясына тиесілі дербес заңды тұлғаға айналды.

2013 жылғы Корея дағдарысы кезінде China Construction Bank АҚШ Пхеньянның зымыран және ядролық бағдарламаларын қаржыландырды деп айыптаған Солтүстік Корея банктерінің бірімен іскерлік байланыстарын тоқтатты.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://english.mubasher.info/portal/CASE/getDetailsStory.html?goToHomePageParam=true&amp;storyId=2316528 |title=More Chinese banks stop transactions with N.Korea - Mubasher |publisher=English.mubasher.info |date=11 May 2013 |access-date=18 May 2013 |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20171012062029/https://english.mubasher.info/news/2316528/More-Chinese-banks-stop-transactions-with-N-Korea?currentUserCountryCode=US |archive-date=12 October 2017 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2015 жылы China Construction Bank ''[[Forbes]]'' журналы жариялаған әлемдегі ең ірі,&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank |url=https://www.forbes.com/companies/china-construction-bank/ |access-date=2026-05-21 |publisher=Forbes}}&lt;/ref&gt; ең ықпалды және ең құнды компаниялардың ''Global 2000'' рейтингінің 13-ші шығарылымында 2-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{cite news|url = https://www.forbes.com/sites/forbespr/2015/05/06/forbes-13th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|title = Forbes' 13th Annual Global 2000: The World's Biggest Public Companies|date = 7 May 2015|website = Forbes.com|access-date = 9 May 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20150509112937/http://www.forbes.com/sites/forbespr/2015/05/06/forbes-13th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|archive-date = 9 May 2015|url-status = live}}&lt;/ref&gt;

2021 жылы ''Forbes'' журналының ''Global 2000'' тізімінде China Construction Bank әлемдегі ең ірі банктер арасында 3-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=The Global 2000 2021|url=https://www.forbes.com/lists/global2000/|access-date=3 December 2021|website=Forbes|language=en|archive-date=13 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210513204015/https://www.forbes.com/lists/global2000/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2022 жылғы ''Forbes Global 2000'' тізімінде ол 5-орынға жайғасты.

2022 жылы CCB жылжымайтын мүлік жобаларына инвестиция салып, оларды қолжетімді жалға берілетін тұрғын үйлерге айналдыру үшін 30 миллиард юань (4,2 миллиард АҚШ доллары) көлеміндегі қордың құрылғанын жариялады. Бұл Қытайдың жылжымайтын мүлік секторын қолдау жөніндегі бастамасының бір бөлігі болды. Сол жылы іске қосылған тағы бір бастама — жылжымайтын мүлік салушыларын қолдауға арналған 80 миллиард юань (11,4 миллиард АҚШ доллары) көлеміндегі қор болды. Оның ішінде China Construction Bank 50 миллиард юань (7 миллиард АҚШ доллары) бөлді.&lt;ref&gt;{{Cite web|language=en|url=https://www.businesstimes.com.sg/property/china-construction-bank-set-30b-yuan-rental-housing-fund|title=China Construction Bank to set up 30b yuan rental housing fund|website=Businesstimes|date=26 September 2022 |access-date=2024-01-29|archive-date=2024-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20240129032345/https://www.businesstimes.com.sg/property/china-construction-bank-set-30b-yuan-rental-housing-fund}}&lt;/ref&gt;

2022 жылы [[Ресейдің Украинаға басып кіруі]]нен кейін Ресейге қарсы енгізілген санкцияларға байланысты Қытай банктерінің басым бөлігі Ресейдегі қызметін қысқартқан кезде, China Construction Bank, керісінше, Ресейдегі қызметін кеңейтті.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Reporter |first=Brendan Cole Senior News |date=2024-09-07 |title=Chinese state banks off-load Russia assets in blow to Putin: Report |url=https://www.newsweek.com/russia-china-yuan-ruble-banks-1950254 |access-date=2024-12-27 |website=Newsweek |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Exclusive: China firms go 'underground' on Russia payments as banks pull back |url=https://www.reuters.com/business/finance/china-firms-go-underground-russia-payments-banks-pull-back-2024-04-28/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240921192935/https://www.reuters.com/business/finance/china-firms-go-underground-russia-payments-banks-pull-back-2024-04-28/ |archive-date=21 September 2024 |access-date=2024-12-27 |work=Reuters |language=en-US |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2024 жылғы шілдеде ''[[Reuters]]'' агенттігі China Construction Bank Қытай көшбасшысы [[Си Цзиньпин]] ілгерілетіп отырған «ортақ әл-ауқат» күн тәртібіне сәйкес бас кеңседегі қызметкерлерінің жалақысын 10%-ға қысқартатынын, ал жоғары лауазымды қызметкерлердің жалақысы бұдан да көбірек қысқартылатынын хабарлады.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1 July 2024 |title=China's CCB cuts pay of headquarters staff by at least 10%, sources say |url=https://www.reuters.com/world/china/chinas-ccb-cuts-pay-headquarters-staff-by-least-10-sources-say-2024-07-01/ |access-date=1 February 2025 |work=[[Reuters]]}}&lt;/ref&gt;

&lt;gallery&gt;
File:Shanghai - CCB, ABC and more - 0001.jpg|[[Шанхай]] қаласындағы China Construction Bank мұнарасы (сол жақта)
File:20210901 Henan Branch of China Construction Bank.jpg|[[Чжэнчжоу]] қаласындағы CCB мұнарасы
File:Xiamen CCB Building.JPG|[[Сямэнь]] қаласындағы CCB мұнарасы
&lt;/gallery&gt;

== Bank of America инвестициясы (2005–2013) ==
2005 жылы [[Bank of America]] China Construction Bank-тің 9% үлесін 3 миллиард АҚШ долларына сатып алды.&lt;ref&gt;{{cite news |date=2005 |title=Bank of America Buys 9% Stake in China Construction Bank |url=https://www.wsj.com |access-date=2026-05-21 |publisher=The Wall Street Journal}}&lt;/ref&gt; Бұл компанияның Қытайдың қарқынды дамып келе жатқан банк секторына жасаған ең ірі инвестициясы болды. Сол кезде Bank of America-ның [[Гонконг]]та, [[Шанхай]]да және [[Гуанчжоу]]да кеңселері болды және осы мәміле арқылы Қытайдағы бизнесін кеңейтуді көздеді.

2008 жылғы 5 маусымда немесе шамамен осы күні Bank of America бастапқы сатып алу туралы келісімде көзделген формулаға сәйкес колл-опциондарды пайдалана отырып, әр акциясын шамамен 2,42 гонконг долларынан бағалап, 6 миллиард H акциясын сатып алды. Осыдан кейін Bank of America CCB-нің айналымдағы акцияларының шамамен 10,75%-ына тең 25,1 миллиард H акциясына иелік етті. Сонымен қатар, CCB-нің алдын ала келісімінсіз Huijin-нен колл-опцион арқылы сатып алынған 6 миллиард H акциясын 2011 жылғы 29 тамызға дейін сатпау міндеттемесін қабылдады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://newsroom.bankofamerica.com/index.php?s=press_releases&amp;item=8178|title=Bank of America Newsroom|website=Newsroom.bankofamerica.com|access-date=4 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20080601195107/http://newsroom.bankofamerica.com/index.php?s=press_releases&amp;item=8178|archive-date=1 June 2008|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2009 жылғы мамырда Dodd–Frank заңы аясындағы жыл сайынғы стресс-тест нәтижелерінен кейін қосымша капитал тарту туралы талап қойылған соң, Bank of America China Construction Bank-тегі 7,3 миллиард АҚШ доллары көлеміндегі акцияларын сатқан деген болжамдар пайда болды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.reuters.com/article/us-bofa-ccb-shares/bank-of-america-sells-7-3-billion-ccb-stake-report-idUSTRE54B0WU20090512|title=Bank of America sells $7.3 billion CCB stake: source|date=12 May 2009|access-date=4 December 2017|website=Reuters.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20171205093008/https://www.reuters.com/article/us-bofa-ccb-shares/bank-of-america-sells-7-3-billion-ccb-stake-report-idUSTRE54B0WU20090512|archive-date=5 December 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2011 жылғы 29 тамызда Bank of America CCB-дегі өз үлесінің шамамен жартысын (құны шамамен 8,3 миллиард АҚШ долларын құрайтын 13,1 миллиард акцияны) аты-жөні жарияланбаған инвесторлар тобына сататынын мәлімдеді.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.reuters.com/article/us-bankofamerica-ccb-idUSTRE77S2MO20110829 | work=Reuters | title=Bank of America to sell China bank stake for $8.3 billion | date=29 August 2011 | access-date=30 June 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20150924154920/http://www.reuters.com/article/2011/08/29/us-bankofamerica-ccb-idUSTRE77S2MO20110829 | archive-date=24 September 2015 | url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2013 жылғы қыркүйекте [[Bank of America]] China Construction Bank-тегі өзіне тиесілі қалған барлық үлесін 1,5 миллиард АҚШ долларына дейінгі сомаға сатты.&lt;ref&gt;{{cite news| url= https://www.reuters.com/article/us-bankofamerica-china-idUSBRE98209P20130903| title= Bank of America selling remaining stake in Chinese bank| author= Elzio Barreto, Denny Thomas and Peter Rudegeair| publisher= Reuters| date= 3 September 2013| access-date= 30 June 2017| archive-url= https://web.archive.org/web/20150924184215/http://www.reuters.com/article/2013/09/03/us-bankofamerica-china-idUSBRE98209P20130903| archive-date= 24 September 2015| url-status= live}}&lt;/ref&gt;

== Халықаралық кеңеюі ==
[[Сурет:AIA Tower 2013.jpg|thumb|Гонконгтағы CCB мұнарасы (оң жақта)]]
2006 жылы CCB 1912 жылы Гонконгта [[Bank of Canton]] ретінде құрылған әрі [[Макао]]да еншілес банкі болған [[Bank of America (Asia)]]-ны сатып алды.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>2jrc2w58f3vng80s0fctwwaq3k4ieul</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631694</id>
      <parentid>3631693</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T05:12:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Халықаралық кеңеюі */</comment>
      <origin>3631694</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20076" sha1="l0knoxg9bdnwaur78inxzr71fskgtt5" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = China Construction Bank
 |логотипі           = 
 |суреті             = China Construction Bank Building.jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = 601939 (SSE), 939 (HKSE), MCOR, [[SSE 180 Index]], [[Hang Seng Index]], CSI Midcap 200
 |қызметі            = 
 |құрылды            = [[1 қазан]] [[1954 жыл|1954]]
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Бейжің]], [[Қытай]]
 |басты адамдары     = Ван Хунчжан (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;Чжан Цзяньго (президент)&lt;br&gt;Синь Шусэнь (вице-президент)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,437 трлн қытай юані (500,42 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 725,36 млрд қытай юані (105,59 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 745,5 млрд қытай юані (108,53 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 344,6 млрд қытай юані (50,17 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 44,14 трлн қытай юані (6,524 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 380 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''China Construction Bank (CCB)''' — штаб-пәтері Қытайдың [[Бейжің]] қаласында орналасқан, ішінара мемлекет меншігіндегі қытайлық трансұлттық банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «[[үлкен төрттік]]&lt;nowiki/&gt;» банктерінің бірі болып табылады және жалпы активтері бойынша [[Agricultural Bank of China]] мен [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]]нен (ICBC) кейінгі әлемдегі үшінші ірі банк саналады. Банктің Қытай аумағында шамамен 13 629 филиалы бар.&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank – Official Website |url=https://en.ccb.com |access-date=2026-05-21 |publisher=China Construction Bank}}&lt;/ref&gt; Бұдан бөлек, банк [[Лондон]], [[Барселона]], [[Франкфурт]], [[Люксембург]], [[Цюрих]], [[Гонконг]], [[Йоханнесбург]], [[Нью-Йорк]], [[Сеул]], [[Сингапур]], [[Токио]], [[Мельбурн]], [[Куала-Лумпур]], [[Сантьяго]], [[Брисбен]], [[Сидней]] және [[Окленд]] қалаларында шетелдік филиалдарын басқарады. 2025 жылы оның жалпы активтері 42,62 триллион қытай юаніне (CN¥) жетті. Сондай-ақ банк Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылған. Оның штаб-пәтері [[Бейжің]]нің [[Сичэн]] ауданында орналасқан.&lt;ref&gt;&quot;[http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html Corporate Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140217065524/http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html |date=2014-02-17 }}.&quot; China Construction Bank. Retrieved on 27 February 2014. &quot;Address of headquarters:No.25, Finance Street, Xicheng District, Beijing, China, Postcode 100033&quot; - [http://www.ccb.com/cn/home/index.html Address in Chinese] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140227093737/http://www.ccb.com/cn/home/index.html |date=27 February 2014 }}: &quot;总行地址：中国北京西城区金融大街25号邮编：100033&quot;&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
[[Сурет:People Construction Bank of China logo.svg|left|thumb|140px|1996 жылға дейінгі Қытай Халық Құрылыс Банкінің логотипі]]
CCB 1954 жылғы 1 қазанда ''Қытай Халық Құрылыс Банкі'' ({{lang-zh|中国人民建设银行}}; [[пиньинь]]: Zhōngguó Rénmín Jiànshè Yínháng) деген атаумен құрылды. Кейін 1996 жылғы 26 наурызда атауы ''China Construction Bank'' болып өзгертілді. Банк [[Қытай Халық Банкі]] өзінің коммерциялық банктік қызметтерін бөліп шығара бастаған кезеңде инвестицияларды қаржыландыруға маманданған қаржы институты ретінде құрылды.&lt;ref name=&quot;:0232&quot;&gt;{{Cite book |last=Roach |first=Stephen S. |url= |title=Accidental Conflict: America, China, and the Clash of False Narratives |date=2022 |publisher=[[Yale University Press]] |isbn=978-0-300-26901-7 |location=New Haven |doi=10.12987/9780300269017 |jstor=j.ctv2z0vv2v |oclc=1347023475 |author-link=Stephen S. Roach}}&lt;/ref&gt;

2002 жылғы қаңтарда CCB директорлар кеңесінің төрағасы Ван Сюэбин [[Қытай Банкі]]ндегі қызметі кезінде пара алды деген айып тағылғаннан кейін қызметінен кетті. Кейін ол 12 жылға бас бостандығынан айырылды. 2005 жылғы наурызда оның ізбасары Чжан Эньчжао «жеке себептерге байланысты» қызметінен кетті. Алайда отставкаға шығардың алдында оған 1 миллион АҚШ доллары көлемінде пара алды деген айыппен азаматтық талап-арыз берілген болатын. Кейін осы іске байланысты ол 15 жылға бас бостандығынан айырылды.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.nytimes.com/2005/03/22/business/worldbusiness/22bribe.html | work=The New York Times | first=David | last=Barboza | title=Lawsuit Involving Bribery Preceded Bank Resignation | date=22 March 2005 | access-date=18 February 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140313074006/http://www.nytimes.com/2005/03/22/business/worldbusiness/22bribe.html | archive-date=13 March 2014 | url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.chinadaily.com.cn/china/2006-11/03/content_724071.htm|title=Former CCB head jailed for 15 years|website=Chinadaily.com.cn|access-date=4 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304064640/http://www.chinadaily.com.cn/china/2006-11/03/content_724071.htm|archive-date=4 March 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

China Construction Bank Corporation 2004 жылғы қыркүйекте Қытай Халық Республикасының «Компаниялар туралы» заңына сәйкес өзінің ізашары — China Construction Bank-ті қайта ұйымдастыру нәтижесінде акционерлік коммерциялық банк ретінде құрылды. Қытайдың Банктік реттеуді қадағалау комитеті 2004 жылғы 14 қыркүйекте мақұлдағаннан кейін, келесі күні банк ([[Jianyin]]) Қытай үкіметінің [[Central Huijin Investment Company]] (қысқаша Huijin) холдингтік компаниясына тиесілі дербес заңды тұлғаға айналды.

2013 жылғы Корея дағдарысы кезінде China Construction Bank АҚШ Пхеньянның зымыран және ядролық бағдарламаларын қаржыландырды деп айыптаған Солтүстік Корея банктерінің бірімен іскерлік байланыстарын тоқтатты.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://english.mubasher.info/portal/CASE/getDetailsStory.html?goToHomePageParam=true&amp;storyId=2316528 |title=More Chinese banks stop transactions with N.Korea - Mubasher |publisher=English.mubasher.info |date=11 May 2013 |access-date=18 May 2013 |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20171012062029/https://english.mubasher.info/news/2316528/More-Chinese-banks-stop-transactions-with-N-Korea?currentUserCountryCode=US |archive-date=12 October 2017 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2015 жылы China Construction Bank ''[[Forbes]]'' журналы жариялаған әлемдегі ең ірі,&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank |url=https://www.forbes.com/companies/china-construction-bank/ |access-date=2026-05-21 |publisher=Forbes}}&lt;/ref&gt; ең ықпалды және ең құнды компаниялардың ''Global 2000'' рейтингінің 13-ші шығарылымында 2-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{cite news|url = https://www.forbes.com/sites/forbespr/2015/05/06/forbes-13th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|title = Forbes' 13th Annual Global 2000: The World's Biggest Public Companies|date = 7 May 2015|website = Forbes.com|access-date = 9 May 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20150509112937/http://www.forbes.com/sites/forbespr/2015/05/06/forbes-13th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|archive-date = 9 May 2015|url-status = live}}&lt;/ref&gt;

2021 жылы ''Forbes'' журналының ''Global 2000'' тізімінде China Construction Bank әлемдегі ең ірі банктер арасында 3-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=The Global 2000 2021|url=https://www.forbes.com/lists/global2000/|access-date=3 December 2021|website=Forbes|language=en|archive-date=13 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210513204015/https://www.forbes.com/lists/global2000/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2022 жылғы ''Forbes Global 2000'' тізімінде ол 5-орынға жайғасты.

2022 жылы CCB жылжымайтын мүлік жобаларына инвестиция салып, оларды қолжетімді жалға берілетін тұрғын үйлерге айналдыру үшін 30 миллиард юань (4,2 миллиард АҚШ доллары) көлеміндегі қордың құрылғанын жариялады. Бұл Қытайдың жылжымайтын мүлік секторын қолдау жөніндегі бастамасының бір бөлігі болды. Сол жылы іске қосылған тағы бір бастама — жылжымайтын мүлік салушыларын қолдауға арналған 80 миллиард юань (11,4 миллиард АҚШ доллары) көлеміндегі қор болды. Оның ішінде China Construction Bank 50 миллиард юань (7 миллиард АҚШ доллары) бөлді.&lt;ref&gt;{{Cite web|language=en|url=https://www.businesstimes.com.sg/property/china-construction-bank-set-30b-yuan-rental-housing-fund|title=China Construction Bank to set up 30b yuan rental housing fund|website=Businesstimes|date=26 September 2022 |access-date=2024-01-29|archive-date=2024-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20240129032345/https://www.businesstimes.com.sg/property/china-construction-bank-set-30b-yuan-rental-housing-fund}}&lt;/ref&gt;

2022 жылы [[Ресейдің Украинаға басып кіруі]]нен кейін Ресейге қарсы енгізілген санкцияларға байланысты Қытай банктерінің басым бөлігі Ресейдегі қызметін қысқартқан кезде, China Construction Bank, керісінше, Ресейдегі қызметін кеңейтті.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Reporter |first=Brendan Cole Senior News |date=2024-09-07 |title=Chinese state banks off-load Russia assets in blow to Putin: Report |url=https://www.newsweek.com/russia-china-yuan-ruble-banks-1950254 |access-date=2024-12-27 |website=Newsweek |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Exclusive: China firms go 'underground' on Russia payments as banks pull back |url=https://www.reuters.com/business/finance/china-firms-go-underground-russia-payments-banks-pull-back-2024-04-28/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240921192935/https://www.reuters.com/business/finance/china-firms-go-underground-russia-payments-banks-pull-back-2024-04-28/ |archive-date=21 September 2024 |access-date=2024-12-27 |work=Reuters |language=en-US |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2024 жылғы шілдеде ''[[Reuters]]'' агенттігі China Construction Bank Қытай көшбасшысы [[Си Цзиньпин]] ілгерілетіп отырған «ортақ әл-ауқат» күн тәртібіне сәйкес бас кеңседегі қызметкерлерінің жалақысын 10%-ға қысқартатынын, ал жоғары лауазымды қызметкерлердің жалақысы бұдан да көбірек қысқартылатынын хабарлады.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1 July 2024 |title=China's CCB cuts pay of headquarters staff by at least 10%, sources say |url=https://www.reuters.com/world/china/chinas-ccb-cuts-pay-headquarters-staff-by-least-10-sources-say-2024-07-01/ |access-date=1 February 2025 |work=[[Reuters]]}}&lt;/ref&gt;

&lt;gallery&gt;
File:Shanghai - CCB, ABC and more - 0001.jpg|[[Шанхай]] қаласындағы China Construction Bank мұнарасы (сол жақта)
File:20210901 Henan Branch of China Construction Bank.jpg|[[Чжэнчжоу]] қаласындағы CCB мұнарасы
File:Xiamen CCB Building.JPG|[[Сямэнь]] қаласындағы CCB мұнарасы
&lt;/gallery&gt;

== Bank of America инвестициясы (2005–2013) ==
2005 жылы [[Bank of America]] China Construction Bank-тің 9% үлесін 3 миллиард АҚШ долларына сатып алды.&lt;ref&gt;{{cite news |date=2005 |title=Bank of America Buys 9% Stake in China Construction Bank |url=https://www.wsj.com |access-date=2026-05-21 |publisher=The Wall Street Journal}}&lt;/ref&gt; Бұл компанияның Қытайдың қарқынды дамып келе жатқан банк секторына жасаған ең ірі инвестициясы болды. Сол кезде Bank of America-ның [[Гонконг]]та, [[Шанхай]]да және [[Гуанчжоу]]да кеңселері болды және осы мәміле арқылы Қытайдағы бизнесін кеңейтуді көздеді.

2008 жылғы 5 маусымда немесе шамамен осы күні Bank of America бастапқы сатып алу туралы келісімде көзделген формулаға сәйкес колл-опциондарды пайдалана отырып, әр акциясын шамамен 2,42 гонконг долларынан бағалап, 6 миллиард H акциясын сатып алды. Осыдан кейін Bank of America CCB-нің айналымдағы акцияларының шамамен 10,75%-ына тең 25,1 миллиард H акциясына иелік етті. Сонымен қатар, CCB-нің алдын ала келісімінсіз Huijin-нен колл-опцион арқылы сатып алынған 6 миллиард H акциясын 2011 жылғы 29 тамызға дейін сатпау міндеттемесін қабылдады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://newsroom.bankofamerica.com/index.php?s=press_releases&amp;item=8178|title=Bank of America Newsroom|website=Newsroom.bankofamerica.com|access-date=4 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20080601195107/http://newsroom.bankofamerica.com/index.php?s=press_releases&amp;item=8178|archive-date=1 June 2008|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2009 жылғы мамырда Dodd–Frank заңы аясындағы жыл сайынғы стресс-тест нәтижелерінен кейін қосымша капитал тарту туралы талап қойылған соң, Bank of America China Construction Bank-тегі 7,3 миллиард АҚШ доллары көлеміндегі акцияларын сатқан деген болжамдар пайда болды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.reuters.com/article/us-bofa-ccb-shares/bank-of-america-sells-7-3-billion-ccb-stake-report-idUSTRE54B0WU20090512|title=Bank of America sells $7.3 billion CCB stake: source|date=12 May 2009|access-date=4 December 2017|website=Reuters.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20171205093008/https://www.reuters.com/article/us-bofa-ccb-shares/bank-of-america-sells-7-3-billion-ccb-stake-report-idUSTRE54B0WU20090512|archive-date=5 December 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2011 жылғы 29 тамызда Bank of America CCB-дегі өз үлесінің шамамен жартысын (құны шамамен 8,3 миллиард АҚШ долларын құрайтын 13,1 миллиард акцияны) аты-жөні жарияланбаған инвесторлар тобына сататынын мәлімдеді.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.reuters.com/article/us-bankofamerica-ccb-idUSTRE77S2MO20110829 | work=Reuters | title=Bank of America to sell China bank stake for $8.3 billion | date=29 August 2011 | access-date=30 June 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20150924154920/http://www.reuters.com/article/2011/08/29/us-bankofamerica-ccb-idUSTRE77S2MO20110829 | archive-date=24 September 2015 | url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2013 жылғы қыркүйекте [[Bank of America]] China Construction Bank-тегі өзіне тиесілі қалған барлық үлесін 1,5 миллиард АҚШ долларына дейінгі сомаға сатты.&lt;ref&gt;{{cite news| url= https://www.reuters.com/article/us-bankofamerica-china-idUSBRE98209P20130903| title= Bank of America selling remaining stake in Chinese bank| author= Elzio Barreto, Denny Thomas and Peter Rudegeair| publisher= Reuters| date= 3 September 2013| access-date= 30 June 2017| archive-url= https://web.archive.org/web/20150924184215/http://www.reuters.com/article/2013/09/03/us-bankofamerica-china-idUSBRE98209P20130903| archive-date= 24 September 2015| url-status= live}}&lt;/ref&gt;

== Халықаралық кеңеюі ==
[[Сурет:AIA Tower 2013.jpg|thumb|Гонконгтағы CCB мұнарасы (оң жақта)]]
2006 жылы CCB 1912 жылы Гонконгта [[Bank of Canton]] ретінде құрылған әрі [[Макао]]да еншілес банкі болған [[Bank of America (Asia)]]-ны сатып алды.

CCB 2009 жылғы 2 маусымда Лондонда кеңсесін ашты.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>l0knoxg9bdnwaur78inxzr71fskgtt5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631696</id>
      <parentid>3631694</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T05:14:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Халықаралық кеңеюі */</comment>
      <origin>3631696</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21193" sha1="53m9gmfby28l4f0mi1whtsk4fqpoqqd" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = China Construction Bank
 |логотипі           = 
 |суреті             = China Construction Bank Building.jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = 601939 (SSE), 939 (HKSE), MCOR, [[SSE 180 Index]], [[Hang Seng Index]], CSI Midcap 200
 |қызметі            = 
 |құрылды            = [[1 қазан]] [[1954 жыл|1954]]
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Бейжің]], [[Қытай]]
 |басты адамдары     = Ван Хунчжан (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;Чжан Цзяньго (президент)&lt;br&gt;Синь Шусэнь (вице-президент)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,437 трлн қытай юані (500,42 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 725,36 млрд қытай юані (105,59 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 745,5 млрд қытай юані (108,53 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 344,6 млрд қытай юані (50,17 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 44,14 трлн қытай юані (6,524 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 380 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''China Construction Bank (CCB)''' — штаб-пәтері Қытайдың [[Бейжің]] қаласында орналасқан, ішінара мемлекет меншігіндегі қытайлық трансұлттық банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «[[үлкен төрттік]]&lt;nowiki/&gt;» банктерінің бірі болып табылады және жалпы активтері бойынша [[Agricultural Bank of China]] мен [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]]нен (ICBC) кейінгі әлемдегі үшінші ірі банк саналады. Банктің Қытай аумағында шамамен 13 629 филиалы бар.&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank – Official Website |url=https://en.ccb.com |access-date=2026-05-21 |publisher=China Construction Bank}}&lt;/ref&gt; Бұдан бөлек, банк [[Лондон]], [[Барселона]], [[Франкфурт]], [[Люксембург]], [[Цюрих]], [[Гонконг]], [[Йоханнесбург]], [[Нью-Йорк]], [[Сеул]], [[Сингапур]], [[Токио]], [[Мельбурн]], [[Куала-Лумпур]], [[Сантьяго]], [[Брисбен]], [[Сидней]] және [[Окленд]] қалаларында шетелдік филиалдарын басқарады. 2025 жылы оның жалпы активтері 42,62 триллион қытай юаніне (CN¥) жетті. Сондай-ақ банк Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылған. Оның штаб-пәтері [[Бейжің]]нің [[Сичэн]] ауданында орналасқан.&lt;ref&gt;&quot;[http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html Corporate Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140217065524/http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html |date=2014-02-17 }}.&quot; China Construction Bank. Retrieved on 27 February 2014. &quot;Address of headquarters:No.25, Finance Street, Xicheng District, Beijing, China, Postcode 100033&quot; - [http://www.ccb.com/cn/home/index.html Address in Chinese] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140227093737/http://www.ccb.com/cn/home/index.html |date=27 February 2014 }}: &quot;总行地址：中国北京西城区金融大街25号邮编：100033&quot;&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
[[Сурет:People Construction Bank of China logo.svg|left|thumb|140px|1996 жылға дейінгі Қытай Халық Құрылыс Банкінің логотипі]]
CCB 1954 жылғы 1 қазанда ''Қытай Халық Құрылыс Банкі'' ({{lang-zh|中国人民建设银行}}; [[пиньинь]]: Zhōngguó Rénmín Jiànshè Yínháng) деген атаумен құрылды. Кейін 1996 жылғы 26 наурызда атауы ''China Construction Bank'' болып өзгертілді. Банк [[Қытай Халық Банкі]] өзінің коммерциялық банктік қызметтерін бөліп шығара бастаған кезеңде инвестицияларды қаржыландыруға маманданған қаржы институты ретінде құрылды.&lt;ref name=&quot;:0232&quot;&gt;{{Cite book |last=Roach |first=Stephen S. |url= |title=Accidental Conflict: America, China, and the Clash of False Narratives |date=2022 |publisher=[[Yale University Press]] |isbn=978-0-300-26901-7 |location=New Haven |doi=10.12987/9780300269017 |jstor=j.ctv2z0vv2v |oclc=1347023475 |author-link=Stephen S. Roach}}&lt;/ref&gt;

2002 жылғы қаңтарда CCB директорлар кеңесінің төрағасы Ван Сюэбин [[Қытай Банкі]]ндегі қызметі кезінде пара алды деген айып тағылғаннан кейін қызметінен кетті. Кейін ол 12 жылға бас бостандығынан айырылды. 2005 жылғы наурызда оның ізбасары Чжан Эньчжао «жеке себептерге байланысты» қызметінен кетті. Алайда отставкаға шығардың алдында оған 1 миллион АҚШ доллары көлемінде пара алды деген айыппен азаматтық талап-арыз берілген болатын. Кейін осы іске байланысты ол 15 жылға бас бостандығынан айырылды.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.nytimes.com/2005/03/22/business/worldbusiness/22bribe.html | work=The New York Times | first=David | last=Barboza | title=Lawsuit Involving Bribery Preceded Bank Resignation | date=22 March 2005 | access-date=18 February 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140313074006/http://www.nytimes.com/2005/03/22/business/worldbusiness/22bribe.html | archive-date=13 March 2014 | url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.chinadaily.com.cn/china/2006-11/03/content_724071.htm|title=Former CCB head jailed for 15 years|website=Chinadaily.com.cn|access-date=4 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304064640/http://www.chinadaily.com.cn/china/2006-11/03/content_724071.htm|archive-date=4 March 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

China Construction Bank Corporation 2004 жылғы қыркүйекте Қытай Халық Республикасының «Компаниялар туралы» заңына сәйкес өзінің ізашары — China Construction Bank-ті қайта ұйымдастыру нәтижесінде акционерлік коммерциялық банк ретінде құрылды. Қытайдың Банктік реттеуді қадағалау комитеті 2004 жылғы 14 қыркүйекте мақұлдағаннан кейін, келесі күні банк ([[Jianyin]]) Қытай үкіметінің [[Central Huijin Investment Company]] (қысқаша Huijin) холдингтік компаниясына тиесілі дербес заңды тұлғаға айналды.

2013 жылғы Корея дағдарысы кезінде China Construction Bank АҚШ Пхеньянның зымыран және ядролық бағдарламаларын қаржыландырды деп айыптаған Солтүстік Корея банктерінің бірімен іскерлік байланыстарын тоқтатты.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://english.mubasher.info/portal/CASE/getDetailsStory.html?goToHomePageParam=true&amp;storyId=2316528 |title=More Chinese banks stop transactions with N.Korea - Mubasher |publisher=English.mubasher.info |date=11 May 2013 |access-date=18 May 2013 |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20171012062029/https://english.mubasher.info/news/2316528/More-Chinese-banks-stop-transactions-with-N-Korea?currentUserCountryCode=US |archive-date=12 October 2017 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2015 жылы China Construction Bank ''[[Forbes]]'' журналы жариялаған әлемдегі ең ірі,&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank |url=https://www.forbes.com/companies/china-construction-bank/ |access-date=2026-05-21 |publisher=Forbes}}&lt;/ref&gt; ең ықпалды және ең құнды компаниялардың ''Global 2000'' рейтингінің 13-ші шығарылымында 2-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{cite news|url = https://www.forbes.com/sites/forbespr/2015/05/06/forbes-13th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|title = Forbes' 13th Annual Global 2000: The World's Biggest Public Companies|date = 7 May 2015|website = Forbes.com|access-date = 9 May 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20150509112937/http://www.forbes.com/sites/forbespr/2015/05/06/forbes-13th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|archive-date = 9 May 2015|url-status = live}}&lt;/ref&gt;

2021 жылы ''Forbes'' журналының ''Global 2000'' тізімінде China Construction Bank әлемдегі ең ірі банктер арасында 3-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=The Global 2000 2021|url=https://www.forbes.com/lists/global2000/|access-date=3 December 2021|website=Forbes|language=en|archive-date=13 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210513204015/https://www.forbes.com/lists/global2000/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2022 жылғы ''Forbes Global 2000'' тізімінде ол 5-орынға жайғасты.

2022 жылы CCB жылжымайтын мүлік жобаларына инвестиция салып, оларды қолжетімді жалға берілетін тұрғын үйлерге айналдыру үшін 30 миллиард юань (4,2 миллиард АҚШ доллары) көлеміндегі қордың құрылғанын жариялады. Бұл Қытайдың жылжымайтын мүлік секторын қолдау жөніндегі бастамасының бір бөлігі болды. Сол жылы іске қосылған тағы бір бастама — жылжымайтын мүлік салушыларын қолдауға арналған 80 миллиард юань (11,4 миллиард АҚШ доллары) көлеміндегі қор болды. Оның ішінде China Construction Bank 50 миллиард юань (7 миллиард АҚШ доллары) бөлді.&lt;ref&gt;{{Cite web|language=en|url=https://www.businesstimes.com.sg/property/china-construction-bank-set-30b-yuan-rental-housing-fund|title=China Construction Bank to set up 30b yuan rental housing fund|website=Businesstimes|date=26 September 2022 |access-date=2024-01-29|archive-date=2024-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20240129032345/https://www.businesstimes.com.sg/property/china-construction-bank-set-30b-yuan-rental-housing-fund}}&lt;/ref&gt;

2022 жылы [[Ресейдің Украинаға басып кіруі]]нен кейін Ресейге қарсы енгізілген санкцияларға байланысты Қытай банктерінің басым бөлігі Ресейдегі қызметін қысқартқан кезде, China Construction Bank, керісінше, Ресейдегі қызметін кеңейтті.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Reporter |first=Brendan Cole Senior News |date=2024-09-07 |title=Chinese state banks off-load Russia assets in blow to Putin: Report |url=https://www.newsweek.com/russia-china-yuan-ruble-banks-1950254 |access-date=2024-12-27 |website=Newsweek |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Exclusive: China firms go 'underground' on Russia payments as banks pull back |url=https://www.reuters.com/business/finance/china-firms-go-underground-russia-payments-banks-pull-back-2024-04-28/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240921192935/https://www.reuters.com/business/finance/china-firms-go-underground-russia-payments-banks-pull-back-2024-04-28/ |archive-date=21 September 2024 |access-date=2024-12-27 |work=Reuters |language=en-US |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2024 жылғы шілдеде ''[[Reuters]]'' агенттігі China Construction Bank Қытай көшбасшысы [[Си Цзиньпин]] ілгерілетіп отырған «ортақ әл-ауқат» күн тәртібіне сәйкес бас кеңседегі қызметкерлерінің жалақысын 10%-ға қысқартатынын, ал жоғары лауазымды қызметкерлердің жалақысы бұдан да көбірек қысқартылатынын хабарлады.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1 July 2024 |title=China's CCB cuts pay of headquarters staff by at least 10%, sources say |url=https://www.reuters.com/world/china/chinas-ccb-cuts-pay-headquarters-staff-by-least-10-sources-say-2024-07-01/ |access-date=1 February 2025 |work=[[Reuters]]}}&lt;/ref&gt;

&lt;gallery&gt;
File:Shanghai - CCB, ABC and more - 0001.jpg|[[Шанхай]] қаласындағы China Construction Bank мұнарасы (сол жақта)
File:20210901 Henan Branch of China Construction Bank.jpg|[[Чжэнчжоу]] қаласындағы CCB мұнарасы
File:Xiamen CCB Building.JPG|[[Сямэнь]] қаласындағы CCB мұнарасы
&lt;/gallery&gt;

== Bank of America инвестициясы (2005–2013) ==
2005 жылы [[Bank of America]] China Construction Bank-тің 9% үлесін 3 миллиард АҚШ долларына сатып алды.&lt;ref&gt;{{cite news |date=2005 |title=Bank of America Buys 9% Stake in China Construction Bank |url=https://www.wsj.com |access-date=2026-05-21 |publisher=The Wall Street Journal}}&lt;/ref&gt; Бұл компанияның Қытайдың қарқынды дамып келе жатқан банк секторына жасаған ең ірі инвестициясы болды. Сол кезде Bank of America-ның [[Гонконг]]та, [[Шанхай]]да және [[Гуанчжоу]]да кеңселері болды және осы мәміле арқылы Қытайдағы бизнесін кеңейтуді көздеді.

2008 жылғы 5 маусымда немесе шамамен осы күні Bank of America бастапқы сатып алу туралы келісімде көзделген формулаға сәйкес колл-опциондарды пайдалана отырып, әр акциясын шамамен 2,42 гонконг долларынан бағалап, 6 миллиард H акциясын сатып алды. Осыдан кейін Bank of America CCB-нің айналымдағы акцияларының шамамен 10,75%-ына тең 25,1 миллиард H акциясына иелік етті. Сонымен қатар, CCB-нің алдын ала келісімінсіз Huijin-нен колл-опцион арқылы сатып алынған 6 миллиард H акциясын 2011 жылғы 29 тамызға дейін сатпау міндеттемесін қабылдады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://newsroom.bankofamerica.com/index.php?s=press_releases&amp;item=8178|title=Bank of America Newsroom|website=Newsroom.bankofamerica.com|access-date=4 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20080601195107/http://newsroom.bankofamerica.com/index.php?s=press_releases&amp;item=8178|archive-date=1 June 2008|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2009 жылғы мамырда Dodd–Frank заңы аясындағы жыл сайынғы стресс-тест нәтижелерінен кейін қосымша капитал тарту туралы талап қойылған соң, Bank of America China Construction Bank-тегі 7,3 миллиард АҚШ доллары көлеміндегі акцияларын сатқан деген болжамдар пайда болды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.reuters.com/article/us-bofa-ccb-shares/bank-of-america-sells-7-3-billion-ccb-stake-report-idUSTRE54B0WU20090512|title=Bank of America sells $7.3 billion CCB stake: source|date=12 May 2009|access-date=4 December 2017|website=Reuters.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20171205093008/https://www.reuters.com/article/us-bofa-ccb-shares/bank-of-america-sells-7-3-billion-ccb-stake-report-idUSTRE54B0WU20090512|archive-date=5 December 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2011 жылғы 29 тамызда Bank of America CCB-дегі өз үлесінің шамамен жартысын (құны шамамен 8,3 миллиард АҚШ долларын құрайтын 13,1 миллиард акцияны) аты-жөні жарияланбаған инвесторлар тобына сататынын мәлімдеді.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.reuters.com/article/us-bankofamerica-ccb-idUSTRE77S2MO20110829 | work=Reuters | title=Bank of America to sell China bank stake for $8.3 billion | date=29 August 2011 | access-date=30 June 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20150924154920/http://www.reuters.com/article/2011/08/29/us-bankofamerica-ccb-idUSTRE77S2MO20110829 | archive-date=24 September 2015 | url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2013 жылғы қыркүйекте [[Bank of America]] China Construction Bank-тегі өзіне тиесілі қалған барлық үлесін 1,5 миллиард АҚШ долларына дейінгі сомаға сатты.&lt;ref&gt;{{cite news| url= https://www.reuters.com/article/us-bankofamerica-china-idUSBRE98209P20130903| title= Bank of America selling remaining stake in Chinese bank| author= Elzio Barreto, Denny Thomas and Peter Rudegeair| publisher= Reuters| date= 3 September 2013| access-date= 30 June 2017| archive-url= https://web.archive.org/web/20150924184215/http://www.reuters.com/article/2013/09/03/us-bankofamerica-china-idUSBRE98209P20130903| archive-date= 24 September 2015| url-status= live}}&lt;/ref&gt;

== Халықаралық кеңеюі ==
[[Сурет:AIA Tower 2013.jpg|thumb|Гонконгтағы CCB мұнарасы (оң жақта)]]
2006 жылы CCB 1912 жылы Гонконгта [[Bank of Canton]] ретінде құрылған әрі [[Макао]]да еншілес банкі болған [[Bank of America (Asia)]]-ны сатып алды.

CCB 2009 жылғы 2 маусымда Лондонда кеңсесін ашты.

2008 жылы CCB Нью-Йорк қаласында филиал ашуға рұқсат алу үшін Нью-Йорк штатының Банк департаменті мен [[АҚШ Федералдық резерв жүйесі]]нің Басқарушылар кеңесіне өтінім берді.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.banking.state.ny.us/wb081003.htm |title=NYSBD Weekly Bulletin 10/3/08 |access-date=25 November 2008 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091114092913/http://www.banking.state.ny.us/wb081003.htm |archive-date=14 November 2009 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.federalreserve.gov/releases/h2/20080308/h2.pdf|title=Actions of the Board, Its Staff, and the Federal Reserve Banks; Applications and Reports Received|website=Federalreserve.gov|access-date=4 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170801234410/https://www.federalreserve.gov/releases/h2/20080308/h2.pdf|archive-date=1 August 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt; CCB [[Нью-Йорк]]тегі филиалын ресми түрде 2009 жылғы 6 маусымда ашты.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>53m9gmfby28l4f0mi1whtsk4fqpoqqd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631698</id>
      <parentid>3631696</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T05:15:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Халықаралық кеңеюі */</comment>
      <origin>3631698</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21836" sha1="qvm8o3p0c4h4yvvmhuslvf3jbhepv3i" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = China Construction Bank
 |логотипі           = 
 |суреті             = China Construction Bank Building.jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = 601939 (SSE), 939 (HKSE), MCOR, [[SSE 180 Index]], [[Hang Seng Index]], CSI Midcap 200
 |қызметі            = 
 |құрылды            = [[1 қазан]] [[1954 жыл|1954]]
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Бейжің]], [[Қытай]]
 |басты адамдары     = Ван Хунчжан (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;Чжан Цзяньго (президент)&lt;br&gt;Синь Шусэнь (вице-президент)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,437 трлн қытай юані (500,42 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 725,36 млрд қытай юані (105,59 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 745,5 млрд қытай юані (108,53 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 344,6 млрд қытай юані (50,17 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 44,14 трлн қытай юані (6,524 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 380 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''China Construction Bank (CCB)''' — штаб-пәтері Қытайдың [[Бейжің]] қаласында орналасқан, ішінара мемлекет меншігіндегі қытайлық трансұлттық банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «[[үлкен төрттік]]&lt;nowiki/&gt;» банктерінің бірі болып табылады және жалпы активтері бойынша [[Agricultural Bank of China]] мен [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]]нен (ICBC) кейінгі әлемдегі үшінші ірі банк саналады. Банктің Қытай аумағында шамамен 13 629 филиалы бар.&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank – Official Website |url=https://en.ccb.com |access-date=2026-05-21 |publisher=China Construction Bank}}&lt;/ref&gt; Бұдан бөлек, банк [[Лондон]], [[Барселона]], [[Франкфурт]], [[Люксембург]], [[Цюрих]], [[Гонконг]], [[Йоханнесбург]], [[Нью-Йорк]], [[Сеул]], [[Сингапур]], [[Токио]], [[Мельбурн]], [[Куала-Лумпур]], [[Сантьяго]], [[Брисбен]], [[Сидней]] және [[Окленд]] қалаларында шетелдік филиалдарын басқарады. 2025 жылы оның жалпы активтері 42,62 триллион қытай юаніне (CN¥) жетті. Сондай-ақ банк Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылған. Оның штаб-пәтері [[Бейжің]]нің [[Сичэн]] ауданында орналасқан.&lt;ref&gt;&quot;[http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html Corporate Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140217065524/http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html |date=2014-02-17 }}.&quot; China Construction Bank. Retrieved on 27 February 2014. &quot;Address of headquarters:No.25, Finance Street, Xicheng District, Beijing, China, Postcode 100033&quot; - [http://www.ccb.com/cn/home/index.html Address in Chinese] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140227093737/http://www.ccb.com/cn/home/index.html |date=27 February 2014 }}: &quot;总行地址：中国北京西城区金融大街25号邮编：100033&quot;&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
[[Сурет:People Construction Bank of China logo.svg|left|thumb|140px|1996 жылға дейінгі Қытай Халық Құрылыс Банкінің логотипі]]
CCB 1954 жылғы 1 қазанда ''Қытай Халық Құрылыс Банкі'' ({{lang-zh|中国人民建设银行}}; [[пиньинь]]: Zhōngguó Rénmín Jiànshè Yínháng) деген атаумен құрылды. Кейін 1996 жылғы 26 наурызда атауы ''China Construction Bank'' болып өзгертілді. Банк [[Қытай Халық Банкі]] өзінің коммерциялық банктік қызметтерін бөліп шығара бастаған кезеңде инвестицияларды қаржыландыруға маманданған қаржы институты ретінде құрылды.&lt;ref name=&quot;:0232&quot;&gt;{{Cite book |last=Roach |first=Stephen S. |url= |title=Accidental Conflict: America, China, and the Clash of False Narratives |date=2022 |publisher=[[Yale University Press]] |isbn=978-0-300-26901-7 |location=New Haven |doi=10.12987/9780300269017 |jstor=j.ctv2z0vv2v |oclc=1347023475 |author-link=Stephen S. Roach}}&lt;/ref&gt;

2002 жылғы қаңтарда CCB директорлар кеңесінің төрағасы Ван Сюэбин [[Қытай Банкі]]ндегі қызметі кезінде пара алды деген айып тағылғаннан кейін қызметінен кетті. Кейін ол 12 жылға бас бостандығынан айырылды. 2005 жылғы наурызда оның ізбасары Чжан Эньчжао «жеке себептерге байланысты» қызметінен кетті. Алайда отставкаға шығардың алдында оған 1 миллион АҚШ доллары көлемінде пара алды деген айыппен азаматтық талап-арыз берілген болатын. Кейін осы іске байланысты ол 15 жылға бас бостандығынан айырылды.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.nytimes.com/2005/03/22/business/worldbusiness/22bribe.html | work=The New York Times | first=David | last=Barboza | title=Lawsuit Involving Bribery Preceded Bank Resignation | date=22 March 2005 | access-date=18 February 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140313074006/http://www.nytimes.com/2005/03/22/business/worldbusiness/22bribe.html | archive-date=13 March 2014 | url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.chinadaily.com.cn/china/2006-11/03/content_724071.htm|title=Former CCB head jailed for 15 years|website=Chinadaily.com.cn|access-date=4 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304064640/http://www.chinadaily.com.cn/china/2006-11/03/content_724071.htm|archive-date=4 March 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

China Construction Bank Corporation 2004 жылғы қыркүйекте Қытай Халық Республикасының «Компаниялар туралы» заңына сәйкес өзінің ізашары — China Construction Bank-ті қайта ұйымдастыру нәтижесінде акционерлік коммерциялық банк ретінде құрылды. Қытайдың Банктік реттеуді қадағалау комитеті 2004 жылғы 14 қыркүйекте мақұлдағаннан кейін, келесі күні банк ([[Jianyin]]) Қытай үкіметінің [[Central Huijin Investment Company]] (қысқаша Huijin) холдингтік компаниясына тиесілі дербес заңды тұлғаға айналды.

2013 жылғы Корея дағдарысы кезінде China Construction Bank АҚШ Пхеньянның зымыран және ядролық бағдарламаларын қаржыландырды деп айыптаған Солтүстік Корея банктерінің бірімен іскерлік байланыстарын тоқтатты.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://english.mubasher.info/portal/CASE/getDetailsStory.html?goToHomePageParam=true&amp;storyId=2316528 |title=More Chinese banks stop transactions with N.Korea - Mubasher |publisher=English.mubasher.info |date=11 May 2013 |access-date=18 May 2013 |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20171012062029/https://english.mubasher.info/news/2316528/More-Chinese-banks-stop-transactions-with-N-Korea?currentUserCountryCode=US |archive-date=12 October 2017 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2015 жылы China Construction Bank ''[[Forbes]]'' журналы жариялаған әлемдегі ең ірі,&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank |url=https://www.forbes.com/companies/china-construction-bank/ |access-date=2026-05-21 |publisher=Forbes}}&lt;/ref&gt; ең ықпалды және ең құнды компаниялардың ''Global 2000'' рейтингінің 13-ші шығарылымында 2-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{cite news|url = https://www.forbes.com/sites/forbespr/2015/05/06/forbes-13th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|title = Forbes' 13th Annual Global 2000: The World's Biggest Public Companies|date = 7 May 2015|website = Forbes.com|access-date = 9 May 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20150509112937/http://www.forbes.com/sites/forbespr/2015/05/06/forbes-13th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|archive-date = 9 May 2015|url-status = live}}&lt;/ref&gt;

2021 жылы ''Forbes'' журналының ''Global 2000'' тізімінде China Construction Bank әлемдегі ең ірі банктер арасында 3-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=The Global 2000 2021|url=https://www.forbes.com/lists/global2000/|access-date=3 December 2021|website=Forbes|language=en|archive-date=13 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210513204015/https://www.forbes.com/lists/global2000/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2022 жылғы ''Forbes Global 2000'' тізімінде ол 5-орынға жайғасты.

2022 жылы CCB жылжымайтын мүлік жобаларына инвестиция салып, оларды қолжетімді жалға берілетін тұрғын үйлерге айналдыру үшін 30 миллиард юань (4,2 миллиард АҚШ доллары) көлеміндегі қордың құрылғанын жариялады. Бұл Қытайдың жылжымайтын мүлік секторын қолдау жөніндегі бастамасының бір бөлігі болды. Сол жылы іске қосылған тағы бір бастама — жылжымайтын мүлік салушыларын қолдауға арналған 80 миллиард юань (11,4 миллиард АҚШ доллары) көлеміндегі қор болды. Оның ішінде China Construction Bank 50 миллиард юань (7 миллиард АҚШ доллары) бөлді.&lt;ref&gt;{{Cite web|language=en|url=https://www.businesstimes.com.sg/property/china-construction-bank-set-30b-yuan-rental-housing-fund|title=China Construction Bank to set up 30b yuan rental housing fund|website=Businesstimes|date=26 September 2022 |access-date=2024-01-29|archive-date=2024-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20240129032345/https://www.businesstimes.com.sg/property/china-construction-bank-set-30b-yuan-rental-housing-fund}}&lt;/ref&gt;

2022 жылы [[Ресейдің Украинаға басып кіруі]]нен кейін Ресейге қарсы енгізілген санкцияларға байланысты Қытай банктерінің басым бөлігі Ресейдегі қызметін қысқартқан кезде, China Construction Bank, керісінше, Ресейдегі қызметін кеңейтті.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Reporter |first=Brendan Cole Senior News |date=2024-09-07 |title=Chinese state banks off-load Russia assets in blow to Putin: Report |url=https://www.newsweek.com/russia-china-yuan-ruble-banks-1950254 |access-date=2024-12-27 |website=Newsweek |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Exclusive: China firms go 'underground' on Russia payments as banks pull back |url=https://www.reuters.com/business/finance/china-firms-go-underground-russia-payments-banks-pull-back-2024-04-28/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240921192935/https://www.reuters.com/business/finance/china-firms-go-underground-russia-payments-banks-pull-back-2024-04-28/ |archive-date=21 September 2024 |access-date=2024-12-27 |work=Reuters |language=en-US |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2024 жылғы шілдеде ''[[Reuters]]'' агенттігі China Construction Bank Қытай көшбасшысы [[Си Цзиньпин]] ілгерілетіп отырған «ортақ әл-ауқат» күн тәртібіне сәйкес бас кеңседегі қызметкерлерінің жалақысын 10%-ға қысқартатынын, ал жоғары лауазымды қызметкерлердің жалақысы бұдан да көбірек қысқартылатынын хабарлады.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1 July 2024 |title=China's CCB cuts pay of headquarters staff by at least 10%, sources say |url=https://www.reuters.com/world/china/chinas-ccb-cuts-pay-headquarters-staff-by-least-10-sources-say-2024-07-01/ |access-date=1 February 2025 |work=[[Reuters]]}}&lt;/ref&gt;

&lt;gallery&gt;
File:Shanghai - CCB, ABC and more - 0001.jpg|[[Шанхай]] қаласындағы China Construction Bank мұнарасы (сол жақта)
File:20210901 Henan Branch of China Construction Bank.jpg|[[Чжэнчжоу]] қаласындағы CCB мұнарасы
File:Xiamen CCB Building.JPG|[[Сямэнь]] қаласындағы CCB мұнарасы
&lt;/gallery&gt;

== Bank of America инвестициясы (2005–2013) ==
2005 жылы [[Bank of America]] China Construction Bank-тің 9% үлесін 3 миллиард АҚШ долларына сатып алды.&lt;ref&gt;{{cite news |date=2005 |title=Bank of America Buys 9% Stake in China Construction Bank |url=https://www.wsj.com |access-date=2026-05-21 |publisher=The Wall Street Journal}}&lt;/ref&gt; Бұл компанияның Қытайдың қарқынды дамып келе жатқан банк секторына жасаған ең ірі инвестициясы болды. Сол кезде Bank of America-ның [[Гонконг]]та, [[Шанхай]]да және [[Гуанчжоу]]да кеңселері болды және осы мәміле арқылы Қытайдағы бизнесін кеңейтуді көздеді.

2008 жылғы 5 маусымда немесе шамамен осы күні Bank of America бастапқы сатып алу туралы келісімде көзделген формулаға сәйкес колл-опциондарды пайдалана отырып, әр акциясын шамамен 2,42 гонконг долларынан бағалап, 6 миллиард H акциясын сатып алды. Осыдан кейін Bank of America CCB-нің айналымдағы акцияларының шамамен 10,75%-ына тең 25,1 миллиард H акциясына иелік етті. Сонымен қатар, CCB-нің алдын ала келісімінсіз Huijin-нен колл-опцион арқылы сатып алынған 6 миллиард H акциясын 2011 жылғы 29 тамызға дейін сатпау міндеттемесін қабылдады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://newsroom.bankofamerica.com/index.php?s=press_releases&amp;item=8178|title=Bank of America Newsroom|website=Newsroom.bankofamerica.com|access-date=4 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20080601195107/http://newsroom.bankofamerica.com/index.php?s=press_releases&amp;item=8178|archive-date=1 June 2008|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2009 жылғы мамырда Dodd–Frank заңы аясындағы жыл сайынғы стресс-тест нәтижелерінен кейін қосымша капитал тарту туралы талап қойылған соң, Bank of America China Construction Bank-тегі 7,3 миллиард АҚШ доллары көлеміндегі акцияларын сатқан деген болжамдар пайда болды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.reuters.com/article/us-bofa-ccb-shares/bank-of-america-sells-7-3-billion-ccb-stake-report-idUSTRE54B0WU20090512|title=Bank of America sells $7.3 billion CCB stake: source|date=12 May 2009|access-date=4 December 2017|website=Reuters.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20171205093008/https://www.reuters.com/article/us-bofa-ccb-shares/bank-of-america-sells-7-3-billion-ccb-stake-report-idUSTRE54B0WU20090512|archive-date=5 December 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2011 жылғы 29 тамызда Bank of America CCB-дегі өз үлесінің шамамен жартысын (құны шамамен 8,3 миллиард АҚШ долларын құрайтын 13,1 миллиард акцияны) аты-жөні жарияланбаған инвесторлар тобына сататынын мәлімдеді.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.reuters.com/article/us-bankofamerica-ccb-idUSTRE77S2MO20110829 | work=Reuters | title=Bank of America to sell China bank stake for $8.3 billion | date=29 August 2011 | access-date=30 June 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20150924154920/http://www.reuters.com/article/2011/08/29/us-bankofamerica-ccb-idUSTRE77S2MO20110829 | archive-date=24 September 2015 | url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2013 жылғы қыркүйекте [[Bank of America]] China Construction Bank-тегі өзіне тиесілі қалған барлық үлесін 1,5 миллиард АҚШ долларына дейінгі сомаға сатты.&lt;ref&gt;{{cite news| url= https://www.reuters.com/article/us-bankofamerica-china-idUSBRE98209P20130903| title= Bank of America selling remaining stake in Chinese bank| author= Elzio Barreto, Denny Thomas and Peter Rudegeair| publisher= Reuters| date= 3 September 2013| access-date= 30 June 2017| archive-url= https://web.archive.org/web/20150924184215/http://www.reuters.com/article/2013/09/03/us-bankofamerica-china-idUSBRE98209P20130903| archive-date= 24 September 2015| url-status= live}}&lt;/ref&gt;

== Халықаралық кеңеюі ==
[[Сурет:AIA Tower 2013.jpg|thumb|Гонконгтағы CCB мұнарасы (оң жақта)]]
2006 жылы CCB 1912 жылы Гонконгта [[Bank of Canton]] ретінде құрылған әрі [[Макао]]да еншілес банкі болған [[Bank of America (Asia)]]-ны сатып алды.

CCB 2009 жылғы 2 маусымда Лондонда кеңсесін ашты.

2008 жылы CCB Нью-Йорк қаласында филиал ашуға рұқсат алу үшін Нью-Йорк штатының Банк департаменті мен [[АҚШ Федералдық резерв жүйесі]]нің Басқарушылар кеңесіне өтінім берді.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.banking.state.ny.us/wb081003.htm |title=NYSBD Weekly Bulletin 10/3/08 |access-date=25 November 2008 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091114092913/http://www.banking.state.ny.us/wb081003.htm |archive-date=14 November 2009 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.federalreserve.gov/releases/h2/20080308/h2.pdf|title=Actions of the Board, Its Staff, and the Federal Reserve Banks; Applications and Reports Received|website=Federalreserve.gov|access-date=4 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170801234410/https://www.federalreserve.gov/releases/h2/20080308/h2.pdf|archive-date=1 August 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt; CCB [[Нью-Йорк]]тегі филиалын ресми түрде 2009 жылғы 6 маусымда ашты.

2013 жылы CCB [[Люксембург]]те өзінің Еуропадағы бас кеңсесін ашты.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.reuters.com/article/luxembourg-china/luxembourg-lauds-china-bank-opening-in-battle-for-yuan-trade-idUSL5N0IJ20B20131029|title=Luxembourg lauds China bank opening in battle for yuan trade|date=29 October 2013|access-date=4 December 2017|website=Reuters.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20171205093130/https://www.reuters.com/article/luxembourg-china/luxembourg-lauds-china-bank-opening-in-battle-for-yuan-trade-idUSL5N0IJ20B20131029|archive-date=5 December 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>qvm8o3p0c4h4yvvmhuslvf3jbhepv3i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631699</id>
      <parentid>3631698</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T05:15:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Халықаралық кеңеюі */</comment>
      <origin>3631699</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21979" sha1="ss5lgtmfxcntmxkno6jomirs6iccrxj" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = China Construction Bank
 |логотипі           = 
 |суреті             = China Construction Bank Building.jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = 601939 (SSE), 939 (HKSE), MCOR, [[SSE 180 Index]], [[Hang Seng Index]], CSI Midcap 200
 |қызметі            = 
 |құрылды            = [[1 қазан]] [[1954 жыл|1954]]
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Бейжің]], [[Қытай]]
 |басты адамдары     = Ван Хунчжан (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;Чжан Цзяньго (президент)&lt;br&gt;Синь Шусэнь (вице-президент)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,437 трлн қытай юані (500,42 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 725,36 млрд қытай юані (105,59 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 745,5 млрд қытай юані (108,53 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 344,6 млрд қытай юані (50,17 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 44,14 трлн қытай юані (6,524 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 380 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''China Construction Bank (CCB)''' — штаб-пәтері Қытайдың [[Бейжің]] қаласында орналасқан, ішінара мемлекет меншігіндегі қытайлық трансұлттық банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «[[үлкен төрттік]]&lt;nowiki/&gt;» банктерінің бірі болып табылады және жалпы активтері бойынша [[Agricultural Bank of China]] мен [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]]нен (ICBC) кейінгі әлемдегі үшінші ірі банк саналады. Банктің Қытай аумағында шамамен 13 629 филиалы бар.&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank – Official Website |url=https://en.ccb.com |access-date=2026-05-21 |publisher=China Construction Bank}}&lt;/ref&gt; Бұдан бөлек, банк [[Лондон]], [[Барселона]], [[Франкфурт]], [[Люксембург]], [[Цюрих]], [[Гонконг]], [[Йоханнесбург]], [[Нью-Йорк]], [[Сеул]], [[Сингапур]], [[Токио]], [[Мельбурн]], [[Куала-Лумпур]], [[Сантьяго]], [[Брисбен]], [[Сидней]] және [[Окленд]] қалаларында шетелдік филиалдарын басқарады. 2025 жылы оның жалпы активтері 42,62 триллион қытай юаніне (CN¥) жетті. Сондай-ақ банк Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылған. Оның штаб-пәтері [[Бейжің]]нің [[Сичэн]] ауданында орналасқан.&lt;ref&gt;&quot;[http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html Corporate Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140217065524/http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html |date=2014-02-17 }}.&quot; China Construction Bank. Retrieved on 27 February 2014. &quot;Address of headquarters:No.25, Finance Street, Xicheng District, Beijing, China, Postcode 100033&quot; - [http://www.ccb.com/cn/home/index.html Address in Chinese] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140227093737/http://www.ccb.com/cn/home/index.html |date=27 February 2014 }}: &quot;总行地址：中国北京西城区金融大街25号邮编：100033&quot;&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
[[Сурет:People Construction Bank of China logo.svg|left|thumb|140px|1996 жылға дейінгі Қытай Халық Құрылыс Банкінің логотипі]]
CCB 1954 жылғы 1 қазанда ''Қытай Халық Құрылыс Банкі'' ({{lang-zh|中国人民建设银行}}; [[пиньинь]]: Zhōngguó Rénmín Jiànshè Yínháng) деген атаумен құрылды. Кейін 1996 жылғы 26 наурызда атауы ''China Construction Bank'' болып өзгертілді. Банк [[Қытай Халық Банкі]] өзінің коммерциялық банктік қызметтерін бөліп шығара бастаған кезеңде инвестицияларды қаржыландыруға маманданған қаржы институты ретінде құрылды.&lt;ref name=&quot;:0232&quot;&gt;{{Cite book |last=Roach |first=Stephen S. |url= |title=Accidental Conflict: America, China, and the Clash of False Narratives |date=2022 |publisher=[[Yale University Press]] |isbn=978-0-300-26901-7 |location=New Haven |doi=10.12987/9780300269017 |jstor=j.ctv2z0vv2v |oclc=1347023475 |author-link=Stephen S. Roach}}&lt;/ref&gt;

2002 жылғы қаңтарда CCB директорлар кеңесінің төрағасы Ван Сюэбин [[Қытай Банкі]]ндегі қызметі кезінде пара алды деген айып тағылғаннан кейін қызметінен кетті. Кейін ол 12 жылға бас бостандығынан айырылды. 2005 жылғы наурызда оның ізбасары Чжан Эньчжао «жеке себептерге байланысты» қызметінен кетті. Алайда отставкаға шығардың алдында оған 1 миллион АҚШ доллары көлемінде пара алды деген айыппен азаматтық талап-арыз берілген болатын. Кейін осы іске байланысты ол 15 жылға бас бостандығынан айырылды.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.nytimes.com/2005/03/22/business/worldbusiness/22bribe.html | work=The New York Times | first=David | last=Barboza | title=Lawsuit Involving Bribery Preceded Bank Resignation | date=22 March 2005 | access-date=18 February 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140313074006/http://www.nytimes.com/2005/03/22/business/worldbusiness/22bribe.html | archive-date=13 March 2014 | url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.chinadaily.com.cn/china/2006-11/03/content_724071.htm|title=Former CCB head jailed for 15 years|website=Chinadaily.com.cn|access-date=4 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304064640/http://www.chinadaily.com.cn/china/2006-11/03/content_724071.htm|archive-date=4 March 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

China Construction Bank Corporation 2004 жылғы қыркүйекте Қытай Халық Республикасының «Компаниялар туралы» заңына сәйкес өзінің ізашары — China Construction Bank-ті қайта ұйымдастыру нәтижесінде акционерлік коммерциялық банк ретінде құрылды. Қытайдың Банктік реттеуді қадағалау комитеті 2004 жылғы 14 қыркүйекте мақұлдағаннан кейін, келесі күні банк ([[Jianyin]]) Қытай үкіметінің [[Central Huijin Investment Company]] (қысқаша Huijin) холдингтік компаниясына тиесілі дербес заңды тұлғаға айналды.

2013 жылғы Корея дағдарысы кезінде China Construction Bank АҚШ Пхеньянның зымыран және ядролық бағдарламаларын қаржыландырды деп айыптаған Солтүстік Корея банктерінің бірімен іскерлік байланыстарын тоқтатты.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://english.mubasher.info/portal/CASE/getDetailsStory.html?goToHomePageParam=true&amp;storyId=2316528 |title=More Chinese banks stop transactions with N.Korea - Mubasher |publisher=English.mubasher.info |date=11 May 2013 |access-date=18 May 2013 |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20171012062029/https://english.mubasher.info/news/2316528/More-Chinese-banks-stop-transactions-with-N-Korea?currentUserCountryCode=US |archive-date=12 October 2017 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2015 жылы China Construction Bank ''[[Forbes]]'' журналы жариялаған әлемдегі ең ірі,&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank |url=https://www.forbes.com/companies/china-construction-bank/ |access-date=2026-05-21 |publisher=Forbes}}&lt;/ref&gt; ең ықпалды және ең құнды компаниялардың ''Global 2000'' рейтингінің 13-ші шығарылымында 2-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{cite news|url = https://www.forbes.com/sites/forbespr/2015/05/06/forbes-13th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|title = Forbes' 13th Annual Global 2000: The World's Biggest Public Companies|date = 7 May 2015|website = Forbes.com|access-date = 9 May 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20150509112937/http://www.forbes.com/sites/forbespr/2015/05/06/forbes-13th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|archive-date = 9 May 2015|url-status = live}}&lt;/ref&gt;

2021 жылы ''Forbes'' журналының ''Global 2000'' тізімінде China Construction Bank әлемдегі ең ірі банктер арасында 3-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=The Global 2000 2021|url=https://www.forbes.com/lists/global2000/|access-date=3 December 2021|website=Forbes|language=en|archive-date=13 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210513204015/https://www.forbes.com/lists/global2000/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2022 жылғы ''Forbes Global 2000'' тізімінде ол 5-орынға жайғасты.

2022 жылы CCB жылжымайтын мүлік жобаларына инвестиция салып, оларды қолжетімді жалға берілетін тұрғын үйлерге айналдыру үшін 30 миллиард юань (4,2 миллиард АҚШ доллары) көлеміндегі қордың құрылғанын жариялады. Бұл Қытайдың жылжымайтын мүлік секторын қолдау жөніндегі бастамасының бір бөлігі болды. Сол жылы іске қосылған тағы бір бастама — жылжымайтын мүлік салушыларын қолдауға арналған 80 миллиард юань (11,4 миллиард АҚШ доллары) көлеміндегі қор болды. Оның ішінде China Construction Bank 50 миллиард юань (7 миллиард АҚШ доллары) бөлді.&lt;ref&gt;{{Cite web|language=en|url=https://www.businesstimes.com.sg/property/china-construction-bank-set-30b-yuan-rental-housing-fund|title=China Construction Bank to set up 30b yuan rental housing fund|website=Businesstimes|date=26 September 2022 |access-date=2024-01-29|archive-date=2024-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20240129032345/https://www.businesstimes.com.sg/property/china-construction-bank-set-30b-yuan-rental-housing-fund}}&lt;/ref&gt;

2022 жылы [[Ресейдің Украинаға басып кіруі]]нен кейін Ресейге қарсы енгізілген санкцияларға байланысты Қытай банктерінің басым бөлігі Ресейдегі қызметін қысқартқан кезде, China Construction Bank, керісінше, Ресейдегі қызметін кеңейтті.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Reporter |first=Brendan Cole Senior News |date=2024-09-07 |title=Chinese state banks off-load Russia assets in blow to Putin: Report |url=https://www.newsweek.com/russia-china-yuan-ruble-banks-1950254 |access-date=2024-12-27 |website=Newsweek |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Exclusive: China firms go 'underground' on Russia payments as banks pull back |url=https://www.reuters.com/business/finance/china-firms-go-underground-russia-payments-banks-pull-back-2024-04-28/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240921192935/https://www.reuters.com/business/finance/china-firms-go-underground-russia-payments-banks-pull-back-2024-04-28/ |archive-date=21 September 2024 |access-date=2024-12-27 |work=Reuters |language=en-US |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2024 жылғы шілдеде ''[[Reuters]]'' агенттігі China Construction Bank Қытай көшбасшысы [[Си Цзиньпин]] ілгерілетіп отырған «ортақ әл-ауқат» күн тәртібіне сәйкес бас кеңседегі қызметкерлерінің жалақысын 10%-ға қысқартатынын, ал жоғары лауазымды қызметкерлердің жалақысы бұдан да көбірек қысқартылатынын хабарлады.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1 July 2024 |title=China's CCB cuts pay of headquarters staff by at least 10%, sources say |url=https://www.reuters.com/world/china/chinas-ccb-cuts-pay-headquarters-staff-by-least-10-sources-say-2024-07-01/ |access-date=1 February 2025 |work=[[Reuters]]}}&lt;/ref&gt;

&lt;gallery&gt;
File:Shanghai - CCB, ABC and more - 0001.jpg|[[Шанхай]] қаласындағы China Construction Bank мұнарасы (сол жақта)
File:20210901 Henan Branch of China Construction Bank.jpg|[[Чжэнчжоу]] қаласындағы CCB мұнарасы
File:Xiamen CCB Building.JPG|[[Сямэнь]] қаласындағы CCB мұнарасы
&lt;/gallery&gt;

== Bank of America инвестициясы (2005–2013) ==
2005 жылы [[Bank of America]] China Construction Bank-тің 9% үлесін 3 миллиард АҚШ долларына сатып алды.&lt;ref&gt;{{cite news |date=2005 |title=Bank of America Buys 9% Stake in China Construction Bank |url=https://www.wsj.com |access-date=2026-05-21 |publisher=The Wall Street Journal}}&lt;/ref&gt; Бұл компанияның Қытайдың қарқынды дамып келе жатқан банк секторына жасаған ең ірі инвестициясы болды. Сол кезде Bank of America-ның [[Гонконг]]та, [[Шанхай]]да және [[Гуанчжоу]]да кеңселері болды және осы мәміле арқылы Қытайдағы бизнесін кеңейтуді көздеді.

2008 жылғы 5 маусымда немесе шамамен осы күні Bank of America бастапқы сатып алу туралы келісімде көзделген формулаға сәйкес колл-опциондарды пайдалана отырып, әр акциясын шамамен 2,42 гонконг долларынан бағалап, 6 миллиард H акциясын сатып алды. Осыдан кейін Bank of America CCB-нің айналымдағы акцияларының шамамен 10,75%-ына тең 25,1 миллиард H акциясына иелік етті. Сонымен қатар, CCB-нің алдын ала келісімінсіз Huijin-нен колл-опцион арқылы сатып алынған 6 миллиард H акциясын 2011 жылғы 29 тамызға дейін сатпау міндеттемесін қабылдады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://newsroom.bankofamerica.com/index.php?s=press_releases&amp;item=8178|title=Bank of America Newsroom|website=Newsroom.bankofamerica.com|access-date=4 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20080601195107/http://newsroom.bankofamerica.com/index.php?s=press_releases&amp;item=8178|archive-date=1 June 2008|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2009 жылғы мамырда Dodd–Frank заңы аясындағы жыл сайынғы стресс-тест нәтижелерінен кейін қосымша капитал тарту туралы талап қойылған соң, Bank of America China Construction Bank-тегі 7,3 миллиард АҚШ доллары көлеміндегі акцияларын сатқан деген болжамдар пайда болды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.reuters.com/article/us-bofa-ccb-shares/bank-of-america-sells-7-3-billion-ccb-stake-report-idUSTRE54B0WU20090512|title=Bank of America sells $7.3 billion CCB stake: source|date=12 May 2009|access-date=4 December 2017|website=Reuters.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20171205093008/https://www.reuters.com/article/us-bofa-ccb-shares/bank-of-america-sells-7-3-billion-ccb-stake-report-idUSTRE54B0WU20090512|archive-date=5 December 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2011 жылғы 29 тамызда Bank of America CCB-дегі өз үлесінің шамамен жартысын (құны шамамен 8,3 миллиард АҚШ долларын құрайтын 13,1 миллиард акцияны) аты-жөні жарияланбаған инвесторлар тобына сататынын мәлімдеді.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.reuters.com/article/us-bankofamerica-ccb-idUSTRE77S2MO20110829 | work=Reuters | title=Bank of America to sell China bank stake for $8.3 billion | date=29 August 2011 | access-date=30 June 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20150924154920/http://www.reuters.com/article/2011/08/29/us-bankofamerica-ccb-idUSTRE77S2MO20110829 | archive-date=24 September 2015 | url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2013 жылғы қыркүйекте [[Bank of America]] China Construction Bank-тегі өзіне тиесілі қалған барлық үлесін 1,5 миллиард АҚШ долларына дейінгі сомаға сатты.&lt;ref&gt;{{cite news| url= https://www.reuters.com/article/us-bankofamerica-china-idUSBRE98209P20130903| title= Bank of America selling remaining stake in Chinese bank| author= Elzio Barreto, Denny Thomas and Peter Rudegeair| publisher= Reuters| date= 3 September 2013| access-date= 30 June 2017| archive-url= https://web.archive.org/web/20150924184215/http://www.reuters.com/article/2013/09/03/us-bankofamerica-china-idUSBRE98209P20130903| archive-date= 24 September 2015| url-status= live}}&lt;/ref&gt;

== Халықаралық кеңеюі ==
[[Сурет:AIA Tower 2013.jpg|thumb|Гонконгтағы CCB мұнарасы (оң жақта)]]
2006 жылы CCB 1912 жылы Гонконгта [[Bank of Canton]] ретінде құрылған әрі [[Макао]]да еншілес банкі болған [[Bank of America (Asia)]]-ны сатып алды.

CCB 2009 жылғы 2 маусымда Лондонда кеңсесін ашты.

2008 жылы CCB Нью-Йорк қаласында филиал ашуға рұқсат алу үшін Нью-Йорк штатының Банк департаменті мен [[АҚШ Федералдық резерв жүйесі]]нің Басқарушылар кеңесіне өтінім берді.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.banking.state.ny.us/wb081003.htm |title=NYSBD Weekly Bulletin 10/3/08 |access-date=25 November 2008 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091114092913/http://www.banking.state.ny.us/wb081003.htm |archive-date=14 November 2009 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.federalreserve.gov/releases/h2/20080308/h2.pdf|title=Actions of the Board, Its Staff, and the Federal Reserve Banks; Applications and Reports Received|website=Federalreserve.gov|access-date=4 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170801234410/https://www.federalreserve.gov/releases/h2/20080308/h2.pdf|archive-date=1 August 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt; CCB [[Нью-Йорк]]тегі филиалын ресми түрде 2009 жылғы 6 маусымда ашты.

2013 жылы CCB [[Люксембург]]те өзінің Еуропадағы бас кеңсесін ашты.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.reuters.com/article/luxembourg-china/luxembourg-lauds-china-bank-opening-in-battle-for-yuan-trade-idUSL5N0IJ20B20131029|title=Luxembourg lauds China bank opening in battle for yuan trade|date=29 October 2013|access-date=4 December 2017|website=Reuters.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20171205093130/https://www.reuters.com/article/luxembourg-china/luxembourg-lauds-china-bank-opening-in-battle-for-yuan-trade-idUSL5N0IJ20B20131029|archive-date=5 December 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2016 жылы CCB Indonesia Bank Windu Kentjana мен Bank Anda банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>ss5lgtmfxcntmxkno6jomirs6iccrxj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631700</id>
      <parentid>3631699</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T05:16:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Халықаралық кеңеюі */</comment>
      <origin>3631700</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22027" sha1="pj25t7me3qpo9qa45qar2coorg4r6wx" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = China Construction Bank
 |логотипі           = 
 |суреті             = China Construction Bank Building.jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = 601939 (SSE), 939 (HKSE), MCOR, [[SSE 180 Index]], [[Hang Seng Index]], CSI Midcap 200
 |қызметі            = 
 |құрылды            = [[1 қазан]] [[1954 жыл|1954]]
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Бейжің]], [[Қытай]]
 |басты адамдары     = Ван Хунчжан (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;Чжан Цзяньго (президент)&lt;br&gt;Синь Шусэнь (вице-президент)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,437 трлн қытай юані (500,42 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 725,36 млрд қытай юані (105,59 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 745,5 млрд қытай юані (108,53 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 344,6 млрд қытай юані (50,17 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 44,14 трлн қытай юані (6,524 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 380 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''China Construction Bank (CCB)''' — штаб-пәтері Қытайдың [[Бейжің]] қаласында орналасқан, ішінара мемлекет меншігіндегі қытайлық трансұлттық банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «[[үлкен төрттік]]&lt;nowiki/&gt;» банктерінің бірі болып табылады және жалпы активтері бойынша [[Agricultural Bank of China]] мен [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]]нен (ICBC) кейінгі әлемдегі үшінші ірі банк саналады. Банктің Қытай аумағында шамамен 13 629 филиалы бар.&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank – Official Website |url=https://en.ccb.com |access-date=2026-05-21 |publisher=China Construction Bank}}&lt;/ref&gt; Бұдан бөлек, банк [[Лондон]], [[Барселона]], [[Франкфурт]], [[Люксембург]], [[Цюрих]], [[Гонконг]], [[Йоханнесбург]], [[Нью-Йорк]], [[Сеул]], [[Сингапур]], [[Токио]], [[Мельбурн]], [[Куала-Лумпур]], [[Сантьяго]], [[Брисбен]], [[Сидней]] және [[Окленд]] қалаларында шетелдік филиалдарын басқарады. 2025 жылы оның жалпы активтері 42,62 триллион қытай юаніне (CN¥) жетті. Сондай-ақ банк Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылған. Оның штаб-пәтері [[Бейжің]]нің [[Сичэн]] ауданында орналасқан.&lt;ref&gt;&quot;[http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html Corporate Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140217065524/http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html |date=2014-02-17 }}.&quot; China Construction Bank. Retrieved on 27 February 2014. &quot;Address of headquarters:No.25, Finance Street, Xicheng District, Beijing, China, Postcode 100033&quot; - [http://www.ccb.com/cn/home/index.html Address in Chinese] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140227093737/http://www.ccb.com/cn/home/index.html |date=27 February 2014 }}: &quot;总行地址：中国北京西城区金融大街25号邮编：100033&quot;&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
[[Сурет:People Construction Bank of China logo.svg|left|thumb|140px|1996 жылға дейінгі Қытай Халық Құрылыс Банкінің логотипі]]
CCB 1954 жылғы 1 қазанда ''Қытай Халық Құрылыс Банкі'' ({{lang-zh|中国人民建设银行}}; [[пиньинь]]: Zhōngguó Rénmín Jiànshè Yínháng) деген атаумен құрылды. Кейін 1996 жылғы 26 наурызда атауы ''China Construction Bank'' болып өзгертілді. Банк [[Қытай Халық Банкі]] өзінің коммерциялық банктік қызметтерін бөліп шығара бастаған кезеңде инвестицияларды қаржыландыруға маманданған қаржы институты ретінде құрылды.&lt;ref name=&quot;:0232&quot;&gt;{{Cite book |last=Roach |first=Stephen S. |url= |title=Accidental Conflict: America, China, and the Clash of False Narratives |date=2022 |publisher=[[Yale University Press]] |isbn=978-0-300-26901-7 |location=New Haven |doi=10.12987/9780300269017 |jstor=j.ctv2z0vv2v |oclc=1347023475 |author-link=Stephen S. Roach}}&lt;/ref&gt;

2002 жылғы қаңтарда CCB директорлар кеңесінің төрағасы Ван Сюэбин [[Қытай Банкі]]ндегі қызметі кезінде пара алды деген айып тағылғаннан кейін қызметінен кетті. Кейін ол 12 жылға бас бостандығынан айырылды. 2005 жылғы наурызда оның ізбасары Чжан Эньчжао «жеке себептерге байланысты» қызметінен кетті. Алайда отставкаға шығардың алдында оған 1 миллион АҚШ доллары көлемінде пара алды деген айыппен азаматтық талап-арыз берілген болатын. Кейін осы іске байланысты ол 15 жылға бас бостандығынан айырылды.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.nytimes.com/2005/03/22/business/worldbusiness/22bribe.html | work=The New York Times | first=David | last=Barboza | title=Lawsuit Involving Bribery Preceded Bank Resignation | date=22 March 2005 | access-date=18 February 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140313074006/http://www.nytimes.com/2005/03/22/business/worldbusiness/22bribe.html | archive-date=13 March 2014 | url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.chinadaily.com.cn/china/2006-11/03/content_724071.htm|title=Former CCB head jailed for 15 years|website=Chinadaily.com.cn|access-date=4 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304064640/http://www.chinadaily.com.cn/china/2006-11/03/content_724071.htm|archive-date=4 March 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

China Construction Bank Corporation 2004 жылғы қыркүйекте Қытай Халық Республикасының «Компаниялар туралы» заңына сәйкес өзінің ізашары — China Construction Bank-ті қайта ұйымдастыру нәтижесінде акционерлік коммерциялық банк ретінде құрылды. Қытайдың Банктік реттеуді қадағалау комитеті 2004 жылғы 14 қыркүйекте мақұлдағаннан кейін, келесі күні банк ([[Jianyin]]) Қытай үкіметінің [[Central Huijin Investment Company]] (қысқаша Huijin) холдингтік компаниясына тиесілі дербес заңды тұлғаға айналды.

2013 жылғы Корея дағдарысы кезінде China Construction Bank АҚШ Пхеньянның зымыран және ядролық бағдарламаларын қаржыландырды деп айыптаған Солтүстік Корея банктерінің бірімен іскерлік байланыстарын тоқтатты.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://english.mubasher.info/portal/CASE/getDetailsStory.html?goToHomePageParam=true&amp;storyId=2316528 |title=More Chinese banks stop transactions with N.Korea - Mubasher |publisher=English.mubasher.info |date=11 May 2013 |access-date=18 May 2013 |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20171012062029/https://english.mubasher.info/news/2316528/More-Chinese-banks-stop-transactions-with-N-Korea?currentUserCountryCode=US |archive-date=12 October 2017 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2015 жылы China Construction Bank ''[[Forbes]]'' журналы жариялаған әлемдегі ең ірі,&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank |url=https://www.forbes.com/companies/china-construction-bank/ |access-date=2026-05-21 |publisher=Forbes}}&lt;/ref&gt; ең ықпалды және ең құнды компаниялардың ''Global 2000'' рейтингінің 13-ші шығарылымында 2-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{cite news|url = https://www.forbes.com/sites/forbespr/2015/05/06/forbes-13th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|title = Forbes' 13th Annual Global 2000: The World's Biggest Public Companies|date = 7 May 2015|website = Forbes.com|access-date = 9 May 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20150509112937/http://www.forbes.com/sites/forbespr/2015/05/06/forbes-13th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|archive-date = 9 May 2015|url-status = live}}&lt;/ref&gt;

2021 жылы ''Forbes'' журналының ''Global 2000'' тізімінде China Construction Bank әлемдегі ең ірі банктер арасында 3-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=The Global 2000 2021|url=https://www.forbes.com/lists/global2000/|access-date=3 December 2021|website=Forbes|language=en|archive-date=13 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210513204015/https://www.forbes.com/lists/global2000/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2022 жылғы ''Forbes Global 2000'' тізімінде ол 5-орынға жайғасты.

2022 жылы CCB жылжымайтын мүлік жобаларына инвестиция салып, оларды қолжетімді жалға берілетін тұрғын үйлерге айналдыру үшін 30 миллиард юань (4,2 миллиард АҚШ доллары) көлеміндегі қордың құрылғанын жариялады. Бұл Қытайдың жылжымайтын мүлік секторын қолдау жөніндегі бастамасының бір бөлігі болды. Сол жылы іске қосылған тағы бір бастама — жылжымайтын мүлік салушыларын қолдауға арналған 80 миллиард юань (11,4 миллиард АҚШ доллары) көлеміндегі қор болды. Оның ішінде China Construction Bank 50 миллиард юань (7 миллиард АҚШ доллары) бөлді.&lt;ref&gt;{{Cite web|language=en|url=https://www.businesstimes.com.sg/property/china-construction-bank-set-30b-yuan-rental-housing-fund|title=China Construction Bank to set up 30b yuan rental housing fund|website=Businesstimes|date=26 September 2022 |access-date=2024-01-29|archive-date=2024-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20240129032345/https://www.businesstimes.com.sg/property/china-construction-bank-set-30b-yuan-rental-housing-fund}}&lt;/ref&gt;

2022 жылы [[Ресейдің Украинаға басып кіруі]]нен кейін Ресейге қарсы енгізілген санкцияларға байланысты Қытай банктерінің басым бөлігі Ресейдегі қызметін қысқартқан кезде, China Construction Bank, керісінше, Ресейдегі қызметін кеңейтті.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Reporter |first=Brendan Cole Senior News |date=2024-09-07 |title=Chinese state banks off-load Russia assets in blow to Putin: Report |url=https://www.newsweek.com/russia-china-yuan-ruble-banks-1950254 |access-date=2024-12-27 |website=Newsweek |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Exclusive: China firms go 'underground' on Russia payments as banks pull back |url=https://www.reuters.com/business/finance/china-firms-go-underground-russia-payments-banks-pull-back-2024-04-28/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240921192935/https://www.reuters.com/business/finance/china-firms-go-underground-russia-payments-banks-pull-back-2024-04-28/ |archive-date=21 September 2024 |access-date=2024-12-27 |work=Reuters |language=en-US |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2024 жылғы шілдеде ''[[Reuters]]'' агенттігі China Construction Bank Қытай көшбасшысы [[Си Цзиньпин]] ілгерілетіп отырған «ортақ әл-ауқат» күн тәртібіне сәйкес бас кеңседегі қызметкерлерінің жалақысын 10%-ға қысқартатынын, ал жоғары лауазымды қызметкерлердің жалақысы бұдан да көбірек қысқартылатынын хабарлады.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1 July 2024 |title=China's CCB cuts pay of headquarters staff by at least 10%, sources say |url=https://www.reuters.com/world/china/chinas-ccb-cuts-pay-headquarters-staff-by-least-10-sources-say-2024-07-01/ |access-date=1 February 2025 |work=[[Reuters]]}}&lt;/ref&gt;

&lt;gallery&gt;
File:Shanghai - CCB, ABC and more - 0001.jpg|[[Шанхай]] қаласындағы China Construction Bank мұнарасы (сол жақта)
File:20210901 Henan Branch of China Construction Bank.jpg|[[Чжэнчжоу]] қаласындағы CCB мұнарасы
File:Xiamen CCB Building.JPG|[[Сямэнь]] қаласындағы CCB мұнарасы
&lt;/gallery&gt;

== Bank of America инвестициясы (2005–2013) ==
2005 жылы [[Bank of America]] China Construction Bank-тің 9% үлесін 3 миллиард АҚШ долларына сатып алды.&lt;ref&gt;{{cite news |date=2005 |title=Bank of America Buys 9% Stake in China Construction Bank |url=https://www.wsj.com |access-date=2026-05-21 |publisher=The Wall Street Journal}}&lt;/ref&gt; Бұл компанияның Қытайдың қарқынды дамып келе жатқан банк секторына жасаған ең ірі инвестициясы болды. Сол кезде Bank of America-ның [[Гонконг]]та, [[Шанхай]]да және [[Гуанчжоу]]да кеңселері болды және осы мәміле арқылы Қытайдағы бизнесін кеңейтуді көздеді.

2008 жылғы 5 маусымда немесе шамамен осы күні Bank of America бастапқы сатып алу туралы келісімде көзделген формулаға сәйкес колл-опциондарды пайдалана отырып, әр акциясын шамамен 2,42 гонконг долларынан бағалап, 6 миллиард H акциясын сатып алды. Осыдан кейін Bank of America CCB-нің айналымдағы акцияларының шамамен 10,75%-ына тең 25,1 миллиард H акциясына иелік етті. Сонымен қатар, CCB-нің алдын ала келісімінсіз Huijin-нен колл-опцион арқылы сатып алынған 6 миллиард H акциясын 2011 жылғы 29 тамызға дейін сатпау міндеттемесін қабылдады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://newsroom.bankofamerica.com/index.php?s=press_releases&amp;item=8178|title=Bank of America Newsroom|website=Newsroom.bankofamerica.com|access-date=4 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20080601195107/http://newsroom.bankofamerica.com/index.php?s=press_releases&amp;item=8178|archive-date=1 June 2008|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2009 жылғы мамырда Dodd–Frank заңы аясындағы жыл сайынғы стресс-тест нәтижелерінен кейін қосымша капитал тарту туралы талап қойылған соң, Bank of America China Construction Bank-тегі 7,3 миллиард АҚШ доллары көлеміндегі акцияларын сатқан деген болжамдар пайда болды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.reuters.com/article/us-bofa-ccb-shares/bank-of-america-sells-7-3-billion-ccb-stake-report-idUSTRE54B0WU20090512|title=Bank of America sells $7.3 billion CCB stake: source|date=12 May 2009|access-date=4 December 2017|website=Reuters.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20171205093008/https://www.reuters.com/article/us-bofa-ccb-shares/bank-of-america-sells-7-3-billion-ccb-stake-report-idUSTRE54B0WU20090512|archive-date=5 December 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2011 жылғы 29 тамызда Bank of America CCB-дегі өз үлесінің шамамен жартысын (құны шамамен 8,3 миллиард АҚШ долларын құрайтын 13,1 миллиард акцияны) аты-жөні жарияланбаған инвесторлар тобына сататынын мәлімдеді.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.reuters.com/article/us-bankofamerica-ccb-idUSTRE77S2MO20110829 | work=Reuters | title=Bank of America to sell China bank stake for $8.3 billion | date=29 August 2011 | access-date=30 June 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20150924154920/http://www.reuters.com/article/2011/08/29/us-bankofamerica-ccb-idUSTRE77S2MO20110829 | archive-date=24 September 2015 | url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2013 жылғы қыркүйекте [[Bank of America]] China Construction Bank-тегі өзіне тиесілі қалған барлық үлесін 1,5 миллиард АҚШ долларына дейінгі сомаға сатты.&lt;ref&gt;{{cite news| url= https://www.reuters.com/article/us-bankofamerica-china-idUSBRE98209P20130903| title= Bank of America selling remaining stake in Chinese bank| author= Elzio Barreto, Denny Thomas and Peter Rudegeair| publisher= Reuters| date= 3 September 2013| access-date= 30 June 2017| archive-url= https://web.archive.org/web/20150924184215/http://www.reuters.com/article/2013/09/03/us-bankofamerica-china-idUSBRE98209P20130903| archive-date= 24 September 2015| url-status= live}}&lt;/ref&gt;

== Халықаралық кеңеюі ==
[[Сурет:AIA Tower 2013.jpg|thumb|Гонконгтағы CCB мұнарасы (оң жақта)]]
2006 жылы CCB 1912 жылы Гонконгта [[Bank of Canton]] ретінде құрылған әрі [[Макао]]да еншілес банкі болған [[Bank of America (Asia)]]-ны сатып алды.

CCB 2009 жылғы 2 маусымда Лондонда кеңсесін ашты.

2008 жылы CCB Нью-Йорк қаласында филиал ашуға рұқсат алу үшін Нью-Йорк штатының Банк департаменті мен [[АҚШ Федералдық резерв жүйесі]]нің Басқарушылар кеңесіне өтінім берді.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.banking.state.ny.us/wb081003.htm |title=NYSBD Weekly Bulletin 10/3/08 |access-date=25 November 2008 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091114092913/http://www.banking.state.ny.us/wb081003.htm |archive-date=14 November 2009 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.federalreserve.gov/releases/h2/20080308/h2.pdf|title=Actions of the Board, Its Staff, and the Federal Reserve Banks; Applications and Reports Received|website=Federalreserve.gov|access-date=4 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170801234410/https://www.federalreserve.gov/releases/h2/20080308/h2.pdf|archive-date=1 August 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt; CCB [[Нью-Йорк]]тегі филиалын ресми түрде 2009 жылғы 6 маусымда ашты.

2013 жылы CCB [[Люксембург]]те өзінің Еуропадағы бас кеңсесін ашты.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.reuters.com/article/luxembourg-china/luxembourg-lauds-china-bank-opening-in-battle-for-yuan-trade-idUSL5N0IJ20B20131029|title=Luxembourg lauds China bank opening in battle for yuan trade|date=29 October 2013|access-date=4 December 2017|website=Reuters.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20171205093130/https://www.reuters.com/article/luxembourg-china/luxembourg-lauds-china-bank-opening-in-battle-for-yuan-trade-idUSL5N0IJ20B20131029|archive-date=5 December 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2016 жылы CCB Indonesia Bank Windu Kentjana мен Bank Anda банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды.

== Денсаулық сақтау қоры ==

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>pj25t7me3qpo9qa45qar2coorg4r6wx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631703</id>
      <parentid>3631700</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T05:17:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Денсаулық сақтау қоры */</comment>
      <origin>3631703</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23332" sha1="tmeh94r65e2nrig0yjv3gyjq0op2dk7" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = China Construction Bank
 |логотипі           = 
 |суреті             = China Construction Bank Building.jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = 601939 (SSE), 939 (HKSE), MCOR, [[SSE 180 Index]], [[Hang Seng Index]], CSI Midcap 200
 |қызметі            = 
 |құрылды            = [[1 қазан]] [[1954 жыл|1954]]
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Бейжің]], [[Қытай]]
 |басты адамдары     = Ван Хунчжан (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;Чжан Цзяньго (президент)&lt;br&gt;Синь Шусэнь (вице-президент)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,437 трлн қытай юані (500,42 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 725,36 млрд қытай юані (105,59 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 745,5 млрд қытай юані (108,53 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 344,6 млрд қытай юані (50,17 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 44,14 трлн қытай юані (6,524 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 380 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''China Construction Bank (CCB)''' — штаб-пәтері Қытайдың [[Бейжің]] қаласында орналасқан, ішінара мемлекет меншігіндегі қытайлық трансұлттық банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «[[үлкен төрттік]]&lt;nowiki/&gt;» банктерінің бірі болып табылады және жалпы активтері бойынша [[Agricultural Bank of China]] мен [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]]нен (ICBC) кейінгі әлемдегі үшінші ірі банк саналады. Банктің Қытай аумағында шамамен 13 629 филиалы бар.&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank – Official Website |url=https://en.ccb.com |access-date=2026-05-21 |publisher=China Construction Bank}}&lt;/ref&gt; Бұдан бөлек, банк [[Лондон]], [[Барселона]], [[Франкфурт]], [[Люксембург]], [[Цюрих]], [[Гонконг]], [[Йоханнесбург]], [[Нью-Йорк]], [[Сеул]], [[Сингапур]], [[Токио]], [[Мельбурн]], [[Куала-Лумпур]], [[Сантьяго]], [[Брисбен]], [[Сидней]] және [[Окленд]] қалаларында шетелдік филиалдарын басқарады. 2025 жылы оның жалпы активтері 42,62 триллион қытай юаніне (CN¥) жетті. Сондай-ақ банк Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылған. Оның штаб-пәтері [[Бейжің]]нің [[Сичэн]] ауданында орналасқан.&lt;ref&gt;&quot;[http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html Corporate Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140217065524/http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html |date=2014-02-17 }}.&quot; China Construction Bank. Retrieved on 27 February 2014. &quot;Address of headquarters:No.25, Finance Street, Xicheng District, Beijing, China, Postcode 100033&quot; - [http://www.ccb.com/cn/home/index.html Address in Chinese] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140227093737/http://www.ccb.com/cn/home/index.html |date=27 February 2014 }}: &quot;总行地址：中国北京西城区金融大街25号邮编：100033&quot;&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
[[Сурет:People Construction Bank of China logo.svg|left|thumb|140px|1996 жылға дейінгі Қытай Халық Құрылыс Банкінің логотипі]]
CCB 1954 жылғы 1 қазанда ''Қытай Халық Құрылыс Банкі'' ({{lang-zh|中国人民建设银行}}; [[пиньинь]]: Zhōngguó Rénmín Jiànshè Yínháng) деген атаумен құрылды. Кейін 1996 жылғы 26 наурызда атауы ''China Construction Bank'' болып өзгертілді. Банк [[Қытай Халық Банкі]] өзінің коммерциялық банктік қызметтерін бөліп шығара бастаған кезеңде инвестицияларды қаржыландыруға маманданған қаржы институты ретінде құрылды.&lt;ref name=&quot;:0232&quot;&gt;{{Cite book |last=Roach |first=Stephen S. |url= |title=Accidental Conflict: America, China, and the Clash of False Narratives |date=2022 |publisher=[[Yale University Press]] |isbn=978-0-300-26901-7 |location=New Haven |doi=10.12987/9780300269017 |jstor=j.ctv2z0vv2v |oclc=1347023475 |author-link=Stephen S. Roach}}&lt;/ref&gt;

2002 жылғы қаңтарда CCB директорлар кеңесінің төрағасы Ван Сюэбин [[Қытай Банкі]]ндегі қызметі кезінде пара алды деген айып тағылғаннан кейін қызметінен кетті. Кейін ол 12 жылға бас бостандығынан айырылды. 2005 жылғы наурызда оның ізбасары Чжан Эньчжао «жеке себептерге байланысты» қызметінен кетті. Алайда отставкаға шығардың алдында оған 1 миллион АҚШ доллары көлемінде пара алды деген айыппен азаматтық талап-арыз берілген болатын. Кейін осы іске байланысты ол 15 жылға бас бостандығынан айырылды.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.nytimes.com/2005/03/22/business/worldbusiness/22bribe.html | work=The New York Times | first=David | last=Barboza | title=Lawsuit Involving Bribery Preceded Bank Resignation | date=22 March 2005 | access-date=18 February 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140313074006/http://www.nytimes.com/2005/03/22/business/worldbusiness/22bribe.html | archive-date=13 March 2014 | url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.chinadaily.com.cn/china/2006-11/03/content_724071.htm|title=Former CCB head jailed for 15 years|website=Chinadaily.com.cn|access-date=4 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304064640/http://www.chinadaily.com.cn/china/2006-11/03/content_724071.htm|archive-date=4 March 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

China Construction Bank Corporation 2004 жылғы қыркүйекте Қытай Халық Республикасының «Компаниялар туралы» заңына сәйкес өзінің ізашары — China Construction Bank-ті қайта ұйымдастыру нәтижесінде акционерлік коммерциялық банк ретінде құрылды. Қытайдың Банктік реттеуді қадағалау комитеті 2004 жылғы 14 қыркүйекте мақұлдағаннан кейін, келесі күні банк ([[Jianyin]]) Қытай үкіметінің [[Central Huijin Investment Company]] (қысқаша Huijin) холдингтік компаниясына тиесілі дербес заңды тұлғаға айналды.

2013 жылғы Корея дағдарысы кезінде China Construction Bank АҚШ Пхеньянның зымыран және ядролық бағдарламаларын қаржыландырды деп айыптаған Солтүстік Корея банктерінің бірімен іскерлік байланыстарын тоқтатты.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://english.mubasher.info/portal/CASE/getDetailsStory.html?goToHomePageParam=true&amp;storyId=2316528 |title=More Chinese banks stop transactions with N.Korea - Mubasher |publisher=English.mubasher.info |date=11 May 2013 |access-date=18 May 2013 |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20171012062029/https://english.mubasher.info/news/2316528/More-Chinese-banks-stop-transactions-with-N-Korea?currentUserCountryCode=US |archive-date=12 October 2017 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2015 жылы China Construction Bank ''[[Forbes]]'' журналы жариялаған әлемдегі ең ірі,&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank |url=https://www.forbes.com/companies/china-construction-bank/ |access-date=2026-05-21 |publisher=Forbes}}&lt;/ref&gt; ең ықпалды және ең құнды компаниялардың ''Global 2000'' рейтингінің 13-ші шығарылымында 2-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{cite news|url = https://www.forbes.com/sites/forbespr/2015/05/06/forbes-13th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|title = Forbes' 13th Annual Global 2000: The World's Biggest Public Companies|date = 7 May 2015|website = Forbes.com|access-date = 9 May 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20150509112937/http://www.forbes.com/sites/forbespr/2015/05/06/forbes-13th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|archive-date = 9 May 2015|url-status = live}}&lt;/ref&gt;

2021 жылы ''Forbes'' журналының ''Global 2000'' тізімінде China Construction Bank әлемдегі ең ірі банктер арасында 3-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=The Global 2000 2021|url=https://www.forbes.com/lists/global2000/|access-date=3 December 2021|website=Forbes|language=en|archive-date=13 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210513204015/https://www.forbes.com/lists/global2000/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2022 жылғы ''Forbes Global 2000'' тізімінде ол 5-орынға жайғасты.

2022 жылы CCB жылжымайтын мүлік жобаларына инвестиция салып, оларды қолжетімді жалға берілетін тұрғын үйлерге айналдыру үшін 30 миллиард юань (4,2 миллиард АҚШ доллары) көлеміндегі қордың құрылғанын жариялады. Бұл Қытайдың жылжымайтын мүлік секторын қолдау жөніндегі бастамасының бір бөлігі болды. Сол жылы іске қосылған тағы бір бастама — жылжымайтын мүлік салушыларын қолдауға арналған 80 миллиард юань (11,4 миллиард АҚШ доллары) көлеміндегі қор болды. Оның ішінде China Construction Bank 50 миллиард юань (7 миллиард АҚШ доллары) бөлді.&lt;ref&gt;{{Cite web|language=en|url=https://www.businesstimes.com.sg/property/china-construction-bank-set-30b-yuan-rental-housing-fund|title=China Construction Bank to set up 30b yuan rental housing fund|website=Businesstimes|date=26 September 2022 |access-date=2024-01-29|archive-date=2024-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20240129032345/https://www.businesstimes.com.sg/property/china-construction-bank-set-30b-yuan-rental-housing-fund}}&lt;/ref&gt;

2022 жылы [[Ресейдің Украинаға басып кіруі]]нен кейін Ресейге қарсы енгізілген санкцияларға байланысты Қытай банктерінің басым бөлігі Ресейдегі қызметін қысқартқан кезде, China Construction Bank, керісінше, Ресейдегі қызметін кеңейтті.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Reporter |first=Brendan Cole Senior News |date=2024-09-07 |title=Chinese state banks off-load Russia assets in blow to Putin: Report |url=https://www.newsweek.com/russia-china-yuan-ruble-banks-1950254 |access-date=2024-12-27 |website=Newsweek |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Exclusive: China firms go 'underground' on Russia payments as banks pull back |url=https://www.reuters.com/business/finance/china-firms-go-underground-russia-payments-banks-pull-back-2024-04-28/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240921192935/https://www.reuters.com/business/finance/china-firms-go-underground-russia-payments-banks-pull-back-2024-04-28/ |archive-date=21 September 2024 |access-date=2024-12-27 |work=Reuters |language=en-US |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2024 жылғы шілдеде ''[[Reuters]]'' агенттігі China Construction Bank Қытай көшбасшысы [[Си Цзиньпин]] ілгерілетіп отырған «ортақ әл-ауқат» күн тәртібіне сәйкес бас кеңседегі қызметкерлерінің жалақысын 10%-ға қысқартатынын, ал жоғары лауазымды қызметкерлердің жалақысы бұдан да көбірек қысқартылатынын хабарлады.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1 July 2024 |title=China's CCB cuts pay of headquarters staff by at least 10%, sources say |url=https://www.reuters.com/world/china/chinas-ccb-cuts-pay-headquarters-staff-by-least-10-sources-say-2024-07-01/ |access-date=1 February 2025 |work=[[Reuters]]}}&lt;/ref&gt;

&lt;gallery&gt;
File:Shanghai - CCB, ABC and more - 0001.jpg|[[Шанхай]] қаласындағы China Construction Bank мұнарасы (сол жақта)
File:20210901 Henan Branch of China Construction Bank.jpg|[[Чжэнчжоу]] қаласындағы CCB мұнарасы
File:Xiamen CCB Building.JPG|[[Сямэнь]] қаласындағы CCB мұнарасы
&lt;/gallery&gt;

== Bank of America инвестициясы (2005–2013) ==
2005 жылы [[Bank of America]] China Construction Bank-тің 9% үлесін 3 миллиард АҚШ долларына сатып алды.&lt;ref&gt;{{cite news |date=2005 |title=Bank of America Buys 9% Stake in China Construction Bank |url=https://www.wsj.com |access-date=2026-05-21 |publisher=The Wall Street Journal}}&lt;/ref&gt; Бұл компанияның Қытайдың қарқынды дамып келе жатқан банк секторына жасаған ең ірі инвестициясы болды. Сол кезде Bank of America-ның [[Гонконг]]та, [[Шанхай]]да және [[Гуанчжоу]]да кеңселері болды және осы мәміле арқылы Қытайдағы бизнесін кеңейтуді көздеді.

2008 жылғы 5 маусымда немесе шамамен осы күні Bank of America бастапқы сатып алу туралы келісімде көзделген формулаға сәйкес колл-опциондарды пайдалана отырып, әр акциясын шамамен 2,42 гонконг долларынан бағалап, 6 миллиард H акциясын сатып алды. Осыдан кейін Bank of America CCB-нің айналымдағы акцияларының шамамен 10,75%-ына тең 25,1 миллиард H акциясына иелік етті. Сонымен қатар, CCB-нің алдын ала келісімінсіз Huijin-нен колл-опцион арқылы сатып алынған 6 миллиард H акциясын 2011 жылғы 29 тамызға дейін сатпау міндеттемесін қабылдады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://newsroom.bankofamerica.com/index.php?s=press_releases&amp;item=8178|title=Bank of America Newsroom|website=Newsroom.bankofamerica.com|access-date=4 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20080601195107/http://newsroom.bankofamerica.com/index.php?s=press_releases&amp;item=8178|archive-date=1 June 2008|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2009 жылғы мамырда Dodd–Frank заңы аясындағы жыл сайынғы стресс-тест нәтижелерінен кейін қосымша капитал тарту туралы талап қойылған соң, Bank of America China Construction Bank-тегі 7,3 миллиард АҚШ доллары көлеміндегі акцияларын сатқан деген болжамдар пайда болды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.reuters.com/article/us-bofa-ccb-shares/bank-of-america-sells-7-3-billion-ccb-stake-report-idUSTRE54B0WU20090512|title=Bank of America sells $7.3 billion CCB stake: source|date=12 May 2009|access-date=4 December 2017|website=Reuters.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20171205093008/https://www.reuters.com/article/us-bofa-ccb-shares/bank-of-america-sells-7-3-billion-ccb-stake-report-idUSTRE54B0WU20090512|archive-date=5 December 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2011 жылғы 29 тамызда Bank of America CCB-дегі өз үлесінің шамамен жартысын (құны шамамен 8,3 миллиард АҚШ долларын құрайтын 13,1 миллиард акцияны) аты-жөні жарияланбаған инвесторлар тобына сататынын мәлімдеді.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.reuters.com/article/us-bankofamerica-ccb-idUSTRE77S2MO20110829 | work=Reuters | title=Bank of America to sell China bank stake for $8.3 billion | date=29 August 2011 | access-date=30 June 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20150924154920/http://www.reuters.com/article/2011/08/29/us-bankofamerica-ccb-idUSTRE77S2MO20110829 | archive-date=24 September 2015 | url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2013 жылғы қыркүйекте [[Bank of America]] China Construction Bank-тегі өзіне тиесілі қалған барлық үлесін 1,5 миллиард АҚШ долларына дейінгі сомаға сатты.&lt;ref&gt;{{cite news| url= https://www.reuters.com/article/us-bankofamerica-china-idUSBRE98209P20130903| title= Bank of America selling remaining stake in Chinese bank| author= Elzio Barreto, Denny Thomas and Peter Rudegeair| publisher= Reuters| date= 3 September 2013| access-date= 30 June 2017| archive-url= https://web.archive.org/web/20150924184215/http://www.reuters.com/article/2013/09/03/us-bankofamerica-china-idUSBRE98209P20130903| archive-date= 24 September 2015| url-status= live}}&lt;/ref&gt;

== Халықаралық кеңеюі ==
[[Сурет:AIA Tower 2013.jpg|thumb|Гонконгтағы CCB мұнарасы (оң жақта)]]
2006 жылы CCB 1912 жылы Гонконгта [[Bank of Canton]] ретінде құрылған әрі [[Макао]]да еншілес банкі болған [[Bank of America (Asia)]]-ны сатып алды.

CCB 2009 жылғы 2 маусымда Лондонда кеңсесін ашты.

2008 жылы CCB Нью-Йорк қаласында филиал ашуға рұқсат алу үшін Нью-Йорк штатының Банк департаменті мен [[АҚШ Федералдық резерв жүйесі]]нің Басқарушылар кеңесіне өтінім берді.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.banking.state.ny.us/wb081003.htm |title=NYSBD Weekly Bulletin 10/3/08 |access-date=25 November 2008 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091114092913/http://www.banking.state.ny.us/wb081003.htm |archive-date=14 November 2009 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.federalreserve.gov/releases/h2/20080308/h2.pdf|title=Actions of the Board, Its Staff, and the Federal Reserve Banks; Applications and Reports Received|website=Federalreserve.gov|access-date=4 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170801234410/https://www.federalreserve.gov/releases/h2/20080308/h2.pdf|archive-date=1 August 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt; CCB [[Нью-Йорк]]тегі филиалын ресми түрде 2009 жылғы 6 маусымда ашты.

2013 жылы CCB [[Люксембург]]те өзінің Еуропадағы бас кеңсесін ашты.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.reuters.com/article/luxembourg-china/luxembourg-lauds-china-bank-opening-in-battle-for-yuan-trade-idUSL5N0IJ20B20131029|title=Luxembourg lauds China bank opening in battle for yuan trade|date=29 October 2013|access-date=4 December 2017|website=Reuters.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20171205093130/https://www.reuters.com/article/luxembourg-china/luxembourg-lauds-china-bank-opening-in-battle-for-yuan-trade-idUSL5N0IJ20B20131029|archive-date=5 December 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2016 жылы CCB Indonesia Bank Windu Kentjana мен Bank Anda банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды.

== Денсаулық сақтау қоры ==
China Construction Bank-тің инвестициялық бөлімшесі Қытайдың қарқынды дамып келе жатқан денсаулық сақтау секторына инвестиция салуға бағытталған көлемі 5 миллиард қытай юанін (731,3 миллион АҚШ доллары) құрайтын '''China Healthcare Investment Fund''' қорын іске қосты. Қор фармацевтика, медициналық жабдықтар өндірісі, медициналық мекемелер мен қызметтер сияқты денсаулық сақтау салаларына инвестиция салуға бағытталған. Бұл Қытайдың денсаулық сақтау индустриясына инвестиция салуға маманданған алғашқы отандық инвестициялық қор болды.&lt;ref&gt;[http://news.alibaba.com/article/detail/china/100020218-1-china-construction-bank-set-up.html China Construction Bank to set up RMB 5 bln health fund] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110707110659/http://news.alibaba.com/article/detail/china/100020218-1-china-construction-bank-set-up.html |date=7 July 2011 }}, Alibaba.com, 5 November 2008&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>tmeh94r65e2nrig0yjv3gyjq0op2dk7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631705</id>
      <parentid>3631703</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T05:23:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Дереккөздер */</comment>
      <origin>3631705</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24351" sha1="lu256xkdiqn9l6ao2utpukb908plglw" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = China Construction Bank
 |логотипі           = 
 |суреті             = China Construction Bank Building.jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = 601939 (SSE), 939 (HKSE), MCOR, [[SSE 180 Index]], [[Hang Seng Index]], CSI Midcap 200
 |қызметі            = 
 |құрылды            = [[1 қазан]] [[1954 жыл|1954]]
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Бейжің]], [[Қытай]]
 |басты адамдары     = Ван Хунчжан (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;Чжан Цзяньго (президент)&lt;br&gt;Синь Шусэнь (вице-президент)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,437 трлн қытай юані (500,42 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 725,36 млрд қытай юані (105,59 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 745,5 млрд қытай юані (108,53 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 344,6 млрд қытай юані (50,17 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 44,14 трлн қытай юані (6,524 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 380 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''China Construction Bank (CCB)''' — штаб-пәтері Қытайдың [[Бейжің]] қаласында орналасқан, ішінара мемлекет меншігіндегі қытайлық трансұлттық банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «[[үлкен төрттік]]&lt;nowiki/&gt;» банктерінің бірі болып табылады және жалпы активтері бойынша [[Agricultural Bank of China]] мен [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]]нен (ICBC) кейінгі әлемдегі үшінші ірі банк саналады. Банктің Қытай аумағында шамамен 13 629 филиалы бар.&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank – Official Website |url=https://en.ccb.com |access-date=2026-05-21 |publisher=China Construction Bank}}&lt;/ref&gt; Бұдан бөлек, банк [[Лондон]], [[Барселона]], [[Франкфурт]], [[Люксембург]], [[Цюрих]], [[Гонконг]], [[Йоханнесбург]], [[Нью-Йорк]], [[Сеул]], [[Сингапур]], [[Токио]], [[Мельбурн]], [[Куала-Лумпур]], [[Сантьяго]], [[Брисбен]], [[Сидней]] және [[Окленд]] қалаларында шетелдік филиалдарын басқарады. 2025 жылы оның жалпы активтері 42,62 триллион қытай юаніне (CN¥) жетті. Сондай-ақ банк Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылған. Оның штаб-пәтері [[Бейжің]]нің [[Сичэн]] ауданында орналасқан.&lt;ref&gt;&quot;[http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html Corporate Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140217065524/http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html |date=2014-02-17 }}.&quot; China Construction Bank. Retrieved on 27 February 2014. &quot;Address of headquarters:No.25, Finance Street, Xicheng District, Beijing, China, Postcode 100033&quot; - [http://www.ccb.com/cn/home/index.html Address in Chinese] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140227093737/http://www.ccb.com/cn/home/index.html |date=27 February 2014 }}: &quot;总行地址：中国北京西城区金融大街25号邮编：100033&quot;&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
[[Сурет:People Construction Bank of China logo.svg|left|thumb|140px|1996 жылға дейінгі Қытай Халық Құрылыс Банкінің логотипі]]
CCB 1954 жылғы 1 қазанда ''Қытай Халық Құрылыс Банкі'' ({{lang-zh|中国人民建设银行}}; [[пиньинь]]: Zhōngguó Rénmín Jiànshè Yínháng) деген атаумен құрылды. Кейін 1996 жылғы 26 наурызда атауы ''China Construction Bank'' болып өзгертілді. Банк [[Қытай Халық Банкі]] өзінің коммерциялық банктік қызметтерін бөліп шығара бастаған кезеңде инвестицияларды қаржыландыруға маманданған қаржы институты ретінде құрылды.&lt;ref name=&quot;:0232&quot;&gt;{{Cite book |last=Roach |first=Stephen S. |url= |title=Accidental Conflict: America, China, and the Clash of False Narratives |date=2022 |publisher=[[Yale University Press]] |isbn=978-0-300-26901-7 |location=New Haven |doi=10.12987/9780300269017 |jstor=j.ctv2z0vv2v |oclc=1347023475 |author-link=Stephen S. Roach}}&lt;/ref&gt;

2002 жылғы қаңтарда CCB директорлар кеңесінің төрағасы Ван Сюэбин [[Қытай Банкі]]ндегі қызметі кезінде пара алды деген айып тағылғаннан кейін қызметінен кетті. Кейін ол 12 жылға бас бостандығынан айырылды. 2005 жылғы наурызда оның ізбасары Чжан Эньчжао «жеке себептерге байланысты» қызметінен кетті. Алайда отставкаға шығардың алдында оған 1 миллион АҚШ доллары көлемінде пара алды деген айыппен азаматтық талап-арыз берілген болатын. Кейін осы іске байланысты ол 15 жылға бас бостандығынан айырылды.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.nytimes.com/2005/03/22/business/worldbusiness/22bribe.html | work=The New York Times | first=David | last=Barboza | title=Lawsuit Involving Bribery Preceded Bank Resignation | date=22 March 2005 | access-date=18 February 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140313074006/http://www.nytimes.com/2005/03/22/business/worldbusiness/22bribe.html | archive-date=13 March 2014 | url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.chinadaily.com.cn/china/2006-11/03/content_724071.htm|title=Former CCB head jailed for 15 years|website=Chinadaily.com.cn|access-date=4 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304064640/http://www.chinadaily.com.cn/china/2006-11/03/content_724071.htm|archive-date=4 March 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

China Construction Bank Corporation 2004 жылғы қыркүйекте Қытай Халық Республикасының «Компаниялар туралы» заңына сәйкес өзінің ізашары — China Construction Bank-ті қайта ұйымдастыру нәтижесінде акционерлік коммерциялық банк ретінде құрылды. Қытайдың Банктік реттеуді қадағалау комитеті 2004 жылғы 14 қыркүйекте мақұлдағаннан кейін, келесі күні банк ([[Jianyin]]) Қытай үкіметінің [[Central Huijin Investment Company]] (қысқаша Huijin) холдингтік компаниясына тиесілі дербес заңды тұлғаға айналды.

2013 жылғы Корея дағдарысы кезінде China Construction Bank АҚШ Пхеньянның зымыран және ядролық бағдарламаларын қаржыландырды деп айыптаған Солтүстік Корея банктерінің бірімен іскерлік байланыстарын тоқтатты.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://english.mubasher.info/portal/CASE/getDetailsStory.html?goToHomePageParam=true&amp;storyId=2316528 |title=More Chinese banks stop transactions with N.Korea - Mubasher |publisher=English.mubasher.info |date=11 May 2013 |access-date=18 May 2013 |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20171012062029/https://english.mubasher.info/news/2316528/More-Chinese-banks-stop-transactions-with-N-Korea?currentUserCountryCode=US |archive-date=12 October 2017 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2015 жылы China Construction Bank ''[[Forbes]]'' журналы жариялаған әлемдегі ең ірі,&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank |url=https://www.forbes.com/companies/china-construction-bank/ |access-date=2026-05-21 |publisher=Forbes}}&lt;/ref&gt; ең ықпалды және ең құнды компаниялардың ''Global 2000'' рейтингінің 13-ші шығарылымында 2-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{cite news|url = https://www.forbes.com/sites/forbespr/2015/05/06/forbes-13th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|title = Forbes' 13th Annual Global 2000: The World's Biggest Public Companies|date = 7 May 2015|website = Forbes.com|access-date = 9 May 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20150509112937/http://www.forbes.com/sites/forbespr/2015/05/06/forbes-13th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|archive-date = 9 May 2015|url-status = live}}&lt;/ref&gt;

2021 жылы ''Forbes'' журналының ''Global 2000'' тізімінде China Construction Bank әлемдегі ең ірі банктер арасында 3-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=The Global 2000 2021|url=https://www.forbes.com/lists/global2000/|access-date=3 December 2021|website=Forbes|language=en|archive-date=13 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210513204015/https://www.forbes.com/lists/global2000/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2022 жылғы ''Forbes Global 2000'' тізімінде ол 5-орынға жайғасты.

2022 жылы CCB жылжымайтын мүлік жобаларына инвестиция салып, оларды қолжетімді жалға берілетін тұрғын үйлерге айналдыру үшін 30 миллиард юань (4,2 миллиард АҚШ доллары) көлеміндегі қордың құрылғанын жариялады. Бұл Қытайдың жылжымайтын мүлік секторын қолдау жөніндегі бастамасының бір бөлігі болды. Сол жылы іске қосылған тағы бір бастама — жылжымайтын мүлік салушыларын қолдауға арналған 80 миллиард юань (11,4 миллиард АҚШ доллары) көлеміндегі қор болды. Оның ішінде China Construction Bank 50 миллиард юань (7 миллиард АҚШ доллары) бөлді.&lt;ref&gt;{{Cite web|language=en|url=https://www.businesstimes.com.sg/property/china-construction-bank-set-30b-yuan-rental-housing-fund|title=China Construction Bank to set up 30b yuan rental housing fund|website=Businesstimes|date=26 September 2022 |access-date=2024-01-29|archive-date=2024-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20240129032345/https://www.businesstimes.com.sg/property/china-construction-bank-set-30b-yuan-rental-housing-fund}}&lt;/ref&gt;

2022 жылы [[Ресейдің Украинаға басып кіруі]]нен кейін Ресейге қарсы енгізілген санкцияларға байланысты Қытай банктерінің басым бөлігі Ресейдегі қызметін қысқартқан кезде, China Construction Bank, керісінше, Ресейдегі қызметін кеңейтті.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Reporter |first=Brendan Cole Senior News |date=2024-09-07 |title=Chinese state banks off-load Russia assets in blow to Putin: Report |url=https://www.newsweek.com/russia-china-yuan-ruble-banks-1950254 |access-date=2024-12-27 |website=Newsweek |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Exclusive: China firms go 'underground' on Russia payments as banks pull back |url=https://www.reuters.com/business/finance/china-firms-go-underground-russia-payments-banks-pull-back-2024-04-28/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240921192935/https://www.reuters.com/business/finance/china-firms-go-underground-russia-payments-banks-pull-back-2024-04-28/ |archive-date=21 September 2024 |access-date=2024-12-27 |work=Reuters |language=en-US |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2024 жылғы шілдеде ''[[Reuters]]'' агенттігі China Construction Bank Қытай көшбасшысы [[Си Цзиньпин]] ілгерілетіп отырған «ортақ әл-ауқат» күн тәртібіне сәйкес бас кеңседегі қызметкерлерінің жалақысын 10%-ға қысқартатынын, ал жоғары лауазымды қызметкерлердің жалақысы бұдан да көбірек қысқартылатынын хабарлады.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1 July 2024 |title=China's CCB cuts pay of headquarters staff by at least 10%, sources say |url=https://www.reuters.com/world/china/chinas-ccb-cuts-pay-headquarters-staff-by-least-10-sources-say-2024-07-01/ |access-date=1 February 2025 |work=[[Reuters]]}}&lt;/ref&gt;

&lt;gallery&gt;
File:Shanghai - CCB, ABC and more - 0001.jpg|[[Шанхай]] қаласындағы China Construction Bank мұнарасы (сол жақта)
File:20210901 Henan Branch of China Construction Bank.jpg|[[Чжэнчжоу]] қаласындағы CCB мұнарасы
File:Xiamen CCB Building.JPG|[[Сямэнь]] қаласындағы CCB мұнарасы
&lt;/gallery&gt;

== Bank of America инвестициясы (2005–2013) ==
2005 жылы [[Bank of America]] China Construction Bank-тің 9% үлесін 3 миллиард АҚШ долларына сатып алды.&lt;ref&gt;{{cite news |date=2005 |title=Bank of America Buys 9% Stake in China Construction Bank |url=https://www.wsj.com |access-date=2026-05-21 |publisher=The Wall Street Journal}}&lt;/ref&gt; Бұл компанияның Қытайдың қарқынды дамып келе жатқан банк секторына жасаған ең ірі инвестициясы болды. Сол кезде Bank of America-ның [[Гонконг]]та, [[Шанхай]]да және [[Гуанчжоу]]да кеңселері болды және осы мәміле арқылы Қытайдағы бизнесін кеңейтуді көздеді.

2008 жылғы 5 маусымда немесе шамамен осы күні Bank of America бастапқы сатып алу туралы келісімде көзделген формулаға сәйкес колл-опциондарды пайдалана отырып, әр акциясын шамамен 2,42 гонконг долларынан бағалап, 6 миллиард H акциясын сатып алды. Осыдан кейін Bank of America CCB-нің айналымдағы акцияларының шамамен 10,75%-ына тең 25,1 миллиард H акциясына иелік етті. Сонымен қатар, CCB-нің алдын ала келісімінсіз Huijin-нен колл-опцион арқылы сатып алынған 6 миллиард H акциясын 2011 жылғы 29 тамызға дейін сатпау міндеттемесін қабылдады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://newsroom.bankofamerica.com/index.php?s=press_releases&amp;item=8178|title=Bank of America Newsroom|website=Newsroom.bankofamerica.com|access-date=4 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20080601195107/http://newsroom.bankofamerica.com/index.php?s=press_releases&amp;item=8178|archive-date=1 June 2008|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2009 жылғы мамырда Dodd–Frank заңы аясындағы жыл сайынғы стресс-тест нәтижелерінен кейін қосымша капитал тарту туралы талап қойылған соң, Bank of America China Construction Bank-тегі 7,3 миллиард АҚШ доллары көлеміндегі акцияларын сатқан деген болжамдар пайда болды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.reuters.com/article/us-bofa-ccb-shares/bank-of-america-sells-7-3-billion-ccb-stake-report-idUSTRE54B0WU20090512|title=Bank of America sells $7.3 billion CCB stake: source|date=12 May 2009|access-date=4 December 2017|website=Reuters.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20171205093008/https://www.reuters.com/article/us-bofa-ccb-shares/bank-of-america-sells-7-3-billion-ccb-stake-report-idUSTRE54B0WU20090512|archive-date=5 December 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2011 жылғы 29 тамызда Bank of America CCB-дегі өз үлесінің шамамен жартысын (құны шамамен 8,3 миллиард АҚШ долларын құрайтын 13,1 миллиард акцияны) аты-жөні жарияланбаған инвесторлар тобына сататынын мәлімдеді.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.reuters.com/article/us-bankofamerica-ccb-idUSTRE77S2MO20110829 | work=Reuters | title=Bank of America to sell China bank stake for $8.3 billion | date=29 August 2011 | access-date=30 June 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20150924154920/http://www.reuters.com/article/2011/08/29/us-bankofamerica-ccb-idUSTRE77S2MO20110829 | archive-date=24 September 2015 | url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2013 жылғы қыркүйекте [[Bank of America]] China Construction Bank-тегі өзіне тиесілі қалған барлық үлесін 1,5 миллиард АҚШ долларына дейінгі сомаға сатты.&lt;ref&gt;{{cite news| url= https://www.reuters.com/article/us-bankofamerica-china-idUSBRE98209P20130903| title= Bank of America selling remaining stake in Chinese bank| author= Elzio Barreto, Denny Thomas and Peter Rudegeair| publisher= Reuters| date= 3 September 2013| access-date= 30 June 2017| archive-url= https://web.archive.org/web/20150924184215/http://www.reuters.com/article/2013/09/03/us-bankofamerica-china-idUSBRE98209P20130903| archive-date= 24 September 2015| url-status= live}}&lt;/ref&gt;

== Халықаралық кеңеюі ==
[[Сурет:AIA Tower 2013.jpg|thumb|Гонконгтағы CCB мұнарасы (оң жақта)]]
2006 жылы CCB 1912 жылы Гонконгта [[Bank of Canton]] ретінде құрылған әрі [[Макао]]да еншілес банкі болған [[Bank of America (Asia)]]-ны сатып алды.

CCB 2009 жылғы 2 маусымда Лондонда кеңсесін ашты.

2008 жылы CCB Нью-Йорк қаласында филиал ашуға рұқсат алу үшін Нью-Йорк штатының Банк департаменті мен [[АҚШ Федералдық резерв жүйесі]]нің Басқарушылар кеңесіне өтінім берді.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.banking.state.ny.us/wb081003.htm |title=NYSBD Weekly Bulletin 10/3/08 |access-date=25 November 2008 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091114092913/http://www.banking.state.ny.us/wb081003.htm |archive-date=14 November 2009 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.federalreserve.gov/releases/h2/20080308/h2.pdf|title=Actions of the Board, Its Staff, and the Federal Reserve Banks; Applications and Reports Received|website=Federalreserve.gov|access-date=4 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170801234410/https://www.federalreserve.gov/releases/h2/20080308/h2.pdf|archive-date=1 August 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt; CCB [[Нью-Йорк]]тегі филиалын ресми түрде 2009 жылғы 6 маусымда ашты.

2013 жылы CCB [[Люксембург]]те өзінің Еуропадағы бас кеңсесін ашты.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.reuters.com/article/luxembourg-china/luxembourg-lauds-china-bank-opening-in-battle-for-yuan-trade-idUSL5N0IJ20B20131029|title=Luxembourg lauds China bank opening in battle for yuan trade|date=29 October 2013|access-date=4 December 2017|website=Reuters.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20171205093130/https://www.reuters.com/article/luxembourg-china/luxembourg-lauds-china-bank-opening-in-battle-for-yuan-trade-idUSL5N0IJ20B20131029|archive-date=5 December 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2016 жылы CCB Indonesia Bank Windu Kentjana мен Bank Anda банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды.

== Денсаулық сақтау қоры ==
China Construction Bank-тің инвестициялық бөлімшесі Қытайдың қарқынды дамып келе жатқан денсаулық сақтау секторына инвестиция салуға бағытталған көлемі 5 миллиард қытай юанін (731,3 миллион АҚШ доллары) құрайтын '''China Healthcare Investment Fund''' қорын іске қосты. Қор фармацевтика, медициналық жабдықтар өндірісі, медициналық мекемелер мен қызметтер сияқты денсаулық сақтау салаларына инвестиция салуға бағытталған. Бұл Қытайдың денсаулық сақтау индустриясына инвестиция салуға маманданған алғашқы отандық инвестициялық қор болды.&lt;ref&gt;[http://news.alibaba.com/article/detail/china/100020218-1-china-construction-bank-set-up.html China Construction Bank to set up RMB 5 bln health fund] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110707110659/http://news.alibaba.com/article/detail/china/100020218-1-china-construction-bank-set-up.html |date=7 July 2011 }}, Alibaba.com, 5 November 2008&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

[[Санат:China Construction Bank]]
[[Санат:Бейжіңде орналасқан компаниялар]]
[[Санат:Гонконг қор биржасында листингтен өткен компаниялар]]
[[Санат:Шанхай қор биржасында листингтен өткен компаниялар]]
[[Санат:1954 жылы құрылған банктер]]
[[Санат:Қытай брендтері]]
[[Санат:Hang Seng индексіне кіретін компаниялар]]
[[Санат:FTSE China A50 индексіне кіретін компаниялар]]
[[Санат:S&amp;P Asia 50 индексіне кіретін компаниялар]]
[[Санат:H акциялары]]
[[Санат:Жүйелік маңызы бар қаржы институттары]]
[[Санат:1954 жылы құрылған Қытай компаниялары]]
[[Санат:Қытайдың мемлекеттік банктері]]
[[Санат:1954 жыл Бейжіңде]]</text>
      <sha1>lu256xkdiqn9l6ao2utpukb908plglw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631713</id>
      <parentid>3631705</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T05:34:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3631713</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24351" sha1="jaom99udpmf19tcrba3v1x0g5v9382s" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = China Construction Bank
 |логотипі           = 
 |суреті             = China Construction Bank Building.jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = 601939 (SSE), 939 (HKSE), MCOR, [[SSE 180 Index]], [[Hang Seng Index]], CSI Midcap 200
 |қызметі            = 
 |құрылды            = [[1 қазан]] [[1954 жыл|1954]]
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Бейжің]], [[Қытай]]
 |басты адамдары     = Ван Хунчжан (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;Чжан Цзяньго (президент)&lt;br&gt;Синь Шусэнь (вице-президент)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,437 трлн қытай юані (500,42 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 725,36 млрд қытай юані (105,59 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 745,5 млрд қытай юані (108,53 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 344,6 млрд қытай юані (50,17 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 44,14 трлн қытай юані (6,524 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 380 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''China Construction Bank (CCB)''' — штаб-пәтері Қытайдың [[Бейжің]] қаласында орналасқан, ішінара мемлекет меншігіндегі қытайлық трансұлттық банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «[[үлкен төрттік]]&lt;nowiki/&gt;» банктерінің бірі болып табылады және жалпы активтері бойынша [[Agricultural Bank of China]] мен [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]]нен (ICBC) кейінгі әлемдегі үшінші ірі банк саналады. Банктің Қытай аумағында шамамен 13 629 филиалы бар.&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank – Official Website |url=https://en.ccb.com |access-date=2026-05-21 |publisher=China Construction Bank}}&lt;/ref&gt; Бұдан бөлек, банк [[Лондон]], [[Барселона]], [[Франкфурт]], [[Люксембург]], [[Цюрих]], [[Гонконг]], [[Йоханнесбург]], [[Нью-Йорк]], [[Сеул]], [[Сингапур]], [[Токио]], [[Мельбурн]], [[Куала-Лумпур]], [[Сантьяго]], [[Брисбен]], [[Сидней]] және [[Окленд]] қалаларында шетелдік филиалдарын басқарады. 2025 жылы оның жалпы активтері 42,62 триллион қытай юаніне (CN¥) жетті. Сондай-ақ банк Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылған. Оның штаб-пәтері [[Бейжің]]нің [[Сичэн]] ауданында орналасқан.&lt;ref&gt;&quot;[http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html Corporate Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140217065524/http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html |date=2014-02-17 }}.&quot; China Construction Bank. Retrieved on 27 February 2014. &quot;Address of headquarters:No.25, Finance Street, Xicheng District, Beijing, China, Postcode 100033&quot; - [http://www.ccb.com/cn/home/index.html Address in Chinese] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140227093737/http://www.ccb.com/cn/home/index.html |date=27 February 2014 }}: &quot;总行地址：中国北京西城区金融大街25号邮编：100033&quot;&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
[[Сурет:People Construction Bank of China logo.svg|left|thumb|140px|1996 жылға дейінгі Қытай Халық Құрылыс Банкінің логотипі]]
CCB 1954 жылғы 1 қазанда ''Қытай Халық Құрылыс Банкі'' ({{lang-zh|中国人民建设银行}}; [[пиньинь]]: Zhōngguó Rénmín Jiànshè Yínháng) деген атаумен құрылды. Кейін 1996 жылғы 26 наурызда атауы ''China Construction Bank'' болып өзгертілді. Банк [[Қытай Халық Банкі]] өзінің коммерциялық банктік қызметтерін бөліп шығара бастаған кезеңде инвестицияларды қаржыландыруға маманданған қаржы институты ретінде құрылды.&lt;ref name=&quot;:0232&quot;&gt;{{Cite book |last=Roach |first=Stephen S. |url= |title=Accidental Conflict: America, China, and the Clash of False Narratives |date=2022 |publisher=[[Yale University Press]] |isbn=978-0-300-26901-7 |location=New Haven |doi=10.12987/9780300269017 |jstor=j.ctv2z0vv2v |oclc=1347023475 |author-link=Stephen S. Roach}}&lt;/ref&gt;

2002 жылғы қаңтарда CCB директорлар кеңесінің төрағасы Ван Сюэбин [[Қытай Банкі]]ндегі қызметі кезінде пара алды деген айып тағылғаннан кейін қызметінен кетті. Кейін ол 12 жылға бас бостандығынан айырылды. 2005 жылғы наурызда оның ізбасары Чжан Эньчжао «жеке себептерге байланысты» қызметінен кетті. Алайда отставкаға шығардың алдында оған 1 миллион АҚШ доллары көлемінде пара алды деген айыппен азаматтық талап-арыз берілген болатын. Кейін осы іске байланысты ол 15 жылға бас бостандығынан айырылды.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.nytimes.com/2005/03/22/business/worldbusiness/22bribe.html | work=The New York Times | first=David | last=Barboza | title=Lawsuit Involving Bribery Preceded Bank Resignation | date=22 March 2005 | access-date=18 February 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140313074006/http://www.nytimes.com/2005/03/22/business/worldbusiness/22bribe.html | archive-date=13 March 2014 | url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.chinadaily.com.cn/china/2006-11/03/content_724071.htm|title=Former CCB head jailed for 15 years|website=Chinadaily.com.cn|access-date=4 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304064640/http://www.chinadaily.com.cn/china/2006-11/03/content_724071.htm|archive-date=4 March 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

China Construction Bank Corporation 2004 жылғы қыркүйекте Қытай Халық Республикасының «Компаниялар туралы» заңына сәйкес өзінің ізашары — China Construction Bank-ті қайта ұйымдастыру нәтижесінде акционерлік коммерциялық банк ретінде құрылды. Қытайдың Банктік реттеуді қадағалау комитеті 2004 жылғы 14 қыркүйекте мақұлдағаннан кейін, келесі күні банк ([[Jianyin]]) Қытай үкіметінің [[Central Huijin Investment Company]] (қысқаша Huijin) холдингтік компаниясына тиесілі дербес заңды тұлғаға айналды.

2013 жылғы Корея дағдарысы кезінде China Construction Bank АҚШ Пхеньянның зымыран және ядролық бағдарламаларын қаржыландырды деп айыптаған Солтүстік Корея банктерінің бірімен іскерлік байланыстарын тоқтатты.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://english.mubasher.info/portal/CASE/getDetailsStory.html?goToHomePageParam=true&amp;storyId=2316528 |title=More Chinese banks stop transactions with N.Korea - Mubasher |publisher=English.mubasher.info |date=11 May 2013 |access-date=18 May 2013 |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20171012062029/https://english.mubasher.info/news/2316528/More-Chinese-banks-stop-transactions-with-N-Korea?currentUserCountryCode=US |archive-date=12 October 2017 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2015 жылы China Construction Bank ''[[Forbes]]'' журналы жариялаған әлемдегі ең ірі,&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank |url=https://www.forbes.com/companies/china-construction-bank/ |access-date=2026-05-21 |publisher=Forbes}}&lt;/ref&gt; ең ықпалды және ең құнды компаниялардың ''Global 2000'' рейтингінің 13-ші шығарылымында 2-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{cite news|url = https://www.forbes.com/sites/forbespr/2015/05/06/forbes-13th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|title = Forbes' 13th Annual Global 2000: The World's Biggest Public Companies|date = 7 May 2015|website = Forbes.com|access-date = 9 May 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20150509112937/http://www.forbes.com/sites/forbespr/2015/05/06/forbes-13th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|archive-date = 9 May 2015|url-status = live}}&lt;/ref&gt;

2021 жылы ''Forbes'' журналының ''Global 2000'' тізімінде China Construction Bank әлемдегі ең ірі банктер арасында 3-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=The Global 2000 2021|url=https://www.forbes.com/lists/global2000/|access-date=3 December 2021|website=Forbes|language=en|archive-date=13 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210513204015/https://www.forbes.com/lists/global2000/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2022 жылғы ''Forbes Global 2000'' тізімінде ол 5-орынға жайғасты.

2022 жылы CCB жылжымайтын мүлік жобаларына инвестиция салып, оларды қолжетімді жалға берілетін тұрғын үйлерге айналдыру үшін 30 миллиард юань (4,2 миллиард АҚШ доллары) көлеміндегі қордың құрылғанын жариялады. Бұл Қытайдың жылжымайтын мүлік секторын қолдау жөніндегі бастамасының бір бөлігі болды. Сол жылы іске қосылған тағы бір бастама — жылжымайтын мүлік салушыларын қолдауға арналған 80 миллиард юань (11,4 миллиард АҚШ доллары) көлеміндегі қор болды. Оның ішінде China Construction Bank 50 миллиард юань (7 миллиард АҚШ доллары) бөлді.&lt;ref&gt;{{Cite web|language=en|url=https://www.businesstimes.com.sg/property/china-construction-bank-set-30b-yuan-rental-housing-fund|title=China Construction Bank to set up 30b yuan rental housing fund|website=Businesstimes|date=26 September 2022 |access-date=2024-01-29|archive-date=2024-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20240129032345/https://www.businesstimes.com.sg/property/china-construction-bank-set-30b-yuan-rental-housing-fund}}&lt;/ref&gt;

2022 жылы [[Ресейдің Украинаға басып кіруі]]нен кейін Ресейге қарсы енгізілген санкцияларға байланысты Қытай банктерінің басым бөлігі Ресейдегі қызметін қысқартқан кезде, China Construction Bank, керісінше, Ресейдегі қызметін кеңейтті.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Reporter |first=Brendan Cole Senior News |date=2024-09-07 |title=Chinese state banks off-load Russia assets in blow to Putin: Report |url=https://www.newsweek.com/russia-china-yuan-ruble-banks-1950254 |access-date=2024-12-27 |website=Newsweek |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Exclusive: China firms go 'underground' on Russia payments as banks pull back |url=https://www.reuters.com/business/finance/china-firms-go-underground-russia-payments-banks-pull-back-2024-04-28/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240921192935/https://www.reuters.com/business/finance/china-firms-go-underground-russia-payments-banks-pull-back-2024-04-28/ |archive-date=21 September 2024 |access-date=2024-12-27 |work=Reuters |language=en-US |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2024 жылғы шілдеде ''[[Reuters]]'' агенттігі China Construction Bank Қытай көшбасшысы [[Си Цзиньпин]] ілгерілетіп отырған «ортақ әл-ауқат» күн тәртібіне сәйкес бас кеңседегі қызметкерлерінің жалақысын 10%-ға қысқартатынын, ал жоғары лауазымды қызметкерлердің жалақысы бұдан да көбірек қысқартылатынын хабарлады.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1 July 2024 |title=China's CCB cuts pay of headquarters staff by at least 10%, sources say |url=https://www.reuters.com/world/china/chinas-ccb-cuts-pay-headquarters-staff-by-least-10-sources-say-2024-07-01/ |access-date=1 February 2025 |work=[[Reuters]]}}&lt;/ref&gt;

&lt;gallery&gt;
File:Shanghai - CCB, ABC and more - 0001.jpg|[[Шанхай]] қаласындағы China Construction Bank мұнарасы (сол жақта)
File:20210901 Henan Branch of China Construction Bank.jpg|[[Чжэнчжоу]] қаласындағы CCB мұнарасы
File:Xiamen CCB Building.JPG|[[Сямэнь]] қаласындағы CCB мұнарасы
&lt;/gallery&gt;

== Bank of America инвестициясы (2005–2013) ==
2005 жылы [[Bank of America]] China Construction Bank-тің 9% үлесін 3 миллиард АҚШ долларына сатып алды.&lt;ref&gt;{{cite news |date=2005 |title=Bank of America Buys 9% Stake in China Construction Bank |url=https://www.wsj.com |access-date=2026-05-21 |publisher=The Wall Street Journal}}&lt;/ref&gt; Бұл компанияның Қытайдың қарқынды дамып келе жатқан банк секторына жасаған ең ірі инвестициясы болды. Сол кезде Bank of America-ның [[Гонконг]]та, [[Шанхай]]да және [[Гуанчжоу]]да кеңселері болды және осы мәміле арқылы Қытайдағы бизнесін кеңейтуді көздеді.

2008 жылғы 5 маусымда немесе шамамен осы күні Bank of America бастапқы сатып алу туралы келісімде көзделген формулаға сәйкес колл-опциондарды пайдалана отырып, әр акциясын шамамен 2,42 гонконг долларынан бағалап, 6 миллиард H акциясын сатып алды. Осыдан кейін Bank of America CCB-нің айналымдағы акцияларының шамамен 10,75%-ына тең 25,1 миллиард H акциясына иелік етті. Сонымен қатар, CCB-нің алдын ала келісімінсіз Huijin-нен колл-опцион арқылы сатып алынған 6 миллиард H акциясын 2011 жылғы 29 тамызға дейін сатпау міндеттемесін қабылдады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://newsroom.bankofamerica.com/index.php?s=press_releases&amp;item=8178|title=Bank of America Newsroom|website=Newsroom.bankofamerica.com|access-date=4 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20080601195107/http://newsroom.bankofamerica.com/index.php?s=press_releases&amp;item=8178|archive-date=1 June 2008|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2009 жылғы мамырда Dodd–Frank заңы аясындағы жыл сайынғы стресс-тест нәтижелерінен кейін қосымша капитал тарту туралы талап қойылған соң, Bank of America China Construction Bank-тегі 7,3 миллиард АҚШ доллары көлеміндегі акцияларын сатқан деген болжамдар пайда болды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.reuters.com/article/us-bofa-ccb-shares/bank-of-america-sells-7-3-billion-ccb-stake-report-idUSTRE54B0WU20090512|title=Bank of America sells $7.3 billion CCB stake: source|date=12 May 2009|access-date=4 December 2017|website=Reuters.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20171205093008/https://www.reuters.com/article/us-bofa-ccb-shares/bank-of-america-sells-7-3-billion-ccb-stake-report-idUSTRE54B0WU20090512|archive-date=5 December 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2011 жылғы 29 тамызда Bank of America CCB-дегі өз үлесінің шамамен жартысын (құны шамамен 8,3 миллиард АҚШ долларын құрайтын 13,1 миллиард акцияны) аты-жөні жарияланбаған инвесторлар тобына сататынын мәлімдеді.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.reuters.com/article/us-bankofamerica-ccb-idUSTRE77S2MO20110829 | work=Reuters | title=Bank of America to sell China bank stake for $8.3 billion | date=29 August 2011 | access-date=30 June 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20150924154920/http://www.reuters.com/article/2011/08/29/us-bankofamerica-ccb-idUSTRE77S2MO20110829 | archive-date=24 September 2015 | url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2013 жылғы қыркүйекте [[Bank of America]] China Construction Bank-тегі өзіне тиесілі қалған барлық үлесін 1,5 миллиард АҚШ долларына дейінгі сомаға сатты.&lt;ref&gt;{{cite news| url= https://www.reuters.com/article/us-bankofamerica-china-idUSBRE98209P20130903| title= Bank of America selling remaining stake in Chinese bank| author= Elzio Barreto, Denny Thomas and Peter Rudegeair| publisher= Reuters| date= 3 September 2013| access-date= 30 June 2017| archive-url= https://web.archive.org/web/20150924184215/http://www.reuters.com/article/2013/09/03/us-bankofamerica-china-idUSBRE98209P20130903| archive-date= 24 September 2015| url-status= live}}&lt;/ref&gt;

== Халықаралық кеңеюі ==
[[Сурет:AIA Tower 2013.jpg|thumb|Гонконгтағы CCB мұнарасы (оң жақта)]]
2006 жылы CCB 1912 жылы Гонконгта [[Bank of Canton]] ретінде құрылған әрі [[Макао]]да еншілес банкі болған [[Bank of America (Asia)]]-ны сатып алды.

CCB 2009 жылғы 2 маусымда Лондонда кеңсесін ашты.

2008 жылы CCB Нью-Йорк қаласында филиал ашуға рұқсат алу үшін Нью-Йорк штатының Банк департаменті мен [[АҚШ Федералдық резерв жүйесі]]нің Басқарушылар кеңесіне өтінім берді.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.banking.state.ny.us/wb081003.htm |title=NYSBD Weekly Bulletin 10/3/08 |access-date=25 November 2008 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091114092913/http://www.banking.state.ny.us/wb081003.htm |archive-date=14 November 2009 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.federalreserve.gov/releases/h2/20080308/h2.pdf|title=Actions of the Board, Its Staff, and the Federal Reserve Banks; Applications and Reports Received|website=Federalreserve.gov|access-date=4 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170801234410/https://www.federalreserve.gov/releases/h2/20080308/h2.pdf|archive-date=1 August 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt; CCB [[Нью-Йорк]]тегі филиалын ресми түрде 2009 жылғы 6 маусымда ашты.

2013 жылы CCB [[Люксембург]]те өзінің Еуропадағы бас кеңсесін ашты.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.reuters.com/article/luxembourg-china/luxembourg-lauds-china-bank-opening-in-battle-for-yuan-trade-idUSL5N0IJ20B20131029|title=Luxembourg lauds China bank opening in battle for yuan trade|date=29 October 2013|access-date=4 December 2017|website=Reuters.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20171205093130/https://www.reuters.com/article/luxembourg-china/luxembourg-lauds-china-bank-opening-in-battle-for-yuan-trade-idUSL5N0IJ20B20131029|archive-date=5 December 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2016 жылы CCB Indonesia Bank Windu Kentjana мен Bank Anda банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды.

== Денсаулық сақтау қоры ==
China Construction Bank-тің инвестициялық бөлімшесі Қытайдың қарқынды дамып келе жатқан денсаулық сақтау секторына инвестиция салуға бағытталған көлемі 5 миллиард қытай юанін (731,3 миллион АҚШ доллары) құрайтын '''China Healthcare Investment Fund''' қорын іске қосты. Қор фармацевтика, медициналық жабдықтар өндірісі, медициналық мекемелер мен қызметтер сияқты денсаулық сақтау салаларына инвестиция салуға бағытталған. Бұл Қытайдың денсаулық сақтау индустриясына инвестиция салуға маманданған алғашқы отандық инвестициялық қор болды.&lt;ref&gt;[http://news.alibaba.com/article/detail/china/100020218-1-china-construction-bank-set-up.html China Construction Bank to set up RMB 5 bln health fund] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110707110659/http://news.alibaba.com/article/detail/china/100020218-1-china-construction-bank-set-up.html |date=7 July 2011 }}, Alibaba.com, 5 November 2008&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

[[Санат:China Construction Bank]]
[[Санат:Бейжіңде орналасқан компаниялар]]
[[Санат:Гонконг қор биржасында листингтен өткен компаниялар]]
[[Санат:Шанхай қор биржасында листингтен өткен компаниялар]]
[[Санат:1954 жылы құрылған банктер]]
[[Санат:Қытай брендтері]]
[[Санат:Hang Seng индексіне кіретін компаниялар]]
[[Санат:FTSE China A50 индексіне кіретін компаниялар]]
[[Санат:S&amp;P Asia 50 индексіне кіретін компаниялар]]
[[Санат:H акциялары]]
[[Санат:Жүйелік маңызы бар қаржы институттары]]
[[Санат:1954 жылы құрылған Қытай компаниялары]]
[[Санат:Қытайдың мемлекеттік банктері]]
[[Санат:1954 жылғы Бейжің]]</text>
      <sha1>jaom99udpmf19tcrba3v1x0g5v9382s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631716</id>
      <parentid>3631713</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T05:39:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тарихы */</comment>
      <origin>3631716</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24365" sha1="pc4omnnhr7aoxzf5i5ohy4vx6be4e38" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = China Construction Bank
 |логотипі           = 
 |суреті             = China Construction Bank Building.jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = 601939 (SSE), 939 (HKSE), MCOR, [[SSE 180 Index]], [[Hang Seng Index]], CSI Midcap 200
 |қызметі            = 
 |құрылды            = [[1 қазан]] [[1954 жыл|1954]]
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Бейжің]], [[Қытай]]
 |басты адамдары     = Ван Хунчжан (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;Чжан Цзяньго (президент)&lt;br&gt;Синь Шусэнь (вице-президент)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,437 трлн қытай юані (500,42 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 725,36 млрд қытай юані (105,59 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 745,5 млрд қытай юані (108,53 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 344,6 млрд қытай юані (50,17 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 44,14 трлн қытай юані (6,524 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 380 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''China Construction Bank (CCB)''' — штаб-пәтері Қытайдың [[Бейжің]] қаласында орналасқан, ішінара мемлекет меншігіндегі қытайлық трансұлттық банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «[[үлкен төрттік]]&lt;nowiki/&gt;» банктерінің бірі болып табылады және жалпы активтері бойынша [[Agricultural Bank of China]] мен [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]]нен (ICBC) кейінгі әлемдегі үшінші ірі банк саналады. Банктің Қытай аумағында шамамен 13 629 филиалы бар.&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank – Official Website |url=https://en.ccb.com |access-date=2026-05-21 |publisher=China Construction Bank}}&lt;/ref&gt; Бұдан бөлек, банк [[Лондон]], [[Барселона]], [[Франкфурт]], [[Люксембург]], [[Цюрих]], [[Гонконг]], [[Йоханнесбург]], [[Нью-Йорк]], [[Сеул]], [[Сингапур]], [[Токио]], [[Мельбурн]], [[Куала-Лумпур]], [[Сантьяго]], [[Брисбен]], [[Сидней]] және [[Окленд]] қалаларында шетелдік филиалдарын басқарады. 2025 жылы оның жалпы активтері 42,62 триллион қытай юаніне (CN¥) жетті. Сондай-ақ банк Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылған. Оның штаб-пәтері [[Бейжің]]нің [[Сичэн]] ауданында орналасқан.&lt;ref&gt;&quot;[http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html Corporate Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140217065524/http://www.ccb.com/en/newinvestor/overview.html |date=2014-02-17 }}.&quot; China Construction Bank. Retrieved on 27 February 2014. &quot;Address of headquarters:No.25, Finance Street, Xicheng District, Beijing, China, Postcode 100033&quot; - [http://www.ccb.com/cn/home/index.html Address in Chinese] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140227093737/http://www.ccb.com/cn/home/index.html |date=27 February 2014 }}: &quot;总行地址：中国北京西城区金融大街25号邮编：100033&quot;&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
[[Сурет:People Construction Bank of China logo.svg|left|thumb|140px|1996 жылға дейінгі Қытай Халық Құрылыс Банкінің логотипі]]
CCB 1954 жылғы 1 қазанда ''Қытай Халық Құрылыс Банкі'' ({{lang-zh|中国人民建设银行}}; [[пиньинь]]: Zhōngguó Rénmín Jiànshè Yínháng) деген атаумен құрылды. Кейін 1996 жылғы 26 наурызда атауы ''China Construction Bank'' болып өзгертілді. Банк [[Қытай Халық Банкі]] өзінің коммерциялық банктік қызметтерін бөліп шығара бастаған кезеңде инвестицияларды қаржыландыруға маманданған қаржы институты ретінде құрылды.&lt;ref name=&quot;:0232&quot;&gt;{{Cite book |last=Roach |first=Stephen S. |url= |title=Accidental Conflict: America, China, and the Clash of False Narratives |date=2022 |publisher=[[Yale University Press]] |isbn=978-0-300-26901-7 |location=New Haven |doi=10.12987/9780300269017 |jstor=j.ctv2z0vv2v |oclc=1347023475 |author-link=Stephen S. Roach}}&lt;/ref&gt;

2002 жылғы қаңтарда CCB директорлар кеңесінің төрағасы Ван Сюэбин [[Bank of China|Қытай Банкіндегі]] қызметі кезінде пара алды деген айып тағылғаннан кейін қызметінен кетті. Кейін ол 12 жылға бас бостандығынан айырылды. 2005 жылғы наурызда оның ізбасары Чжан Эньчжао «жеке себептерге байланысты» қызметінен кетті. Алайда отставкаға шығардың алдында оған 1 миллион АҚШ доллары көлемінде пара алды деген айыппен азаматтық талап-арыз берілген болатын. Кейін осы іске байланысты ол 15 жылға бас бостандығынан айырылды.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.nytimes.com/2005/03/22/business/worldbusiness/22bribe.html | work=The New York Times | first=David | last=Barboza | title=Lawsuit Involving Bribery Preceded Bank Resignation | date=22 March 2005 | access-date=18 February 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140313074006/http://www.nytimes.com/2005/03/22/business/worldbusiness/22bribe.html | archive-date=13 March 2014 | url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.chinadaily.com.cn/china/2006-11/03/content_724071.htm|title=Former CCB head jailed for 15 years|website=Chinadaily.com.cn|access-date=4 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304064640/http://www.chinadaily.com.cn/china/2006-11/03/content_724071.htm|archive-date=4 March 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

China Construction Bank Corporation 2004 жылғы қыркүйекте Қытай Халық Республикасының «Компаниялар туралы» заңына сәйкес өзінің ізашары — China Construction Bank-ті қайта ұйымдастыру нәтижесінде акционерлік коммерциялық банк ретінде құрылды. Қытайдың Банктік реттеуді қадағалау комитеті 2004 жылғы 14 қыркүйекте мақұлдағаннан кейін, келесі күні банк ([[Jianyin]]) Қытай үкіметінің [[Central Huijin Investment Company]] (қысқаша Huijin) холдингтік компаниясына тиесілі дербес заңды тұлғаға айналды.

2013 жылғы Корея дағдарысы кезінде China Construction Bank АҚШ Пхеньянның зымыран және ядролық бағдарламаларын қаржыландырды деп айыптаған Солтүстік Корея банктерінің бірімен іскерлік байланыстарын тоқтатты.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://english.mubasher.info/portal/CASE/getDetailsStory.html?goToHomePageParam=true&amp;storyId=2316528 |title=More Chinese banks stop transactions with N.Korea - Mubasher |publisher=English.mubasher.info |date=11 May 2013 |access-date=18 May 2013 |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20171012062029/https://english.mubasher.info/news/2316528/More-Chinese-banks-stop-transactions-with-N-Korea?currentUserCountryCode=US |archive-date=12 October 2017 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2015 жылы China Construction Bank ''[[Forbes]]'' журналы жариялаған әлемдегі ең ірі,&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Construction Bank |url=https://www.forbes.com/companies/china-construction-bank/ |access-date=2026-05-21 |publisher=Forbes}}&lt;/ref&gt; ең ықпалды және ең құнды компаниялардың ''Global 2000'' рейтингінің 13-ші шығарылымында 2-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{cite news|url = https://www.forbes.com/sites/forbespr/2015/05/06/forbes-13th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|title = Forbes' 13th Annual Global 2000: The World's Biggest Public Companies|date = 7 May 2015|website = Forbes.com|access-date = 9 May 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20150509112937/http://www.forbes.com/sites/forbespr/2015/05/06/forbes-13th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|archive-date = 9 May 2015|url-status = live}}&lt;/ref&gt;

2021 жылы ''Forbes'' журналының ''Global 2000'' тізімінде China Construction Bank әлемдегі ең ірі банктер арасында 3-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=The Global 2000 2021|url=https://www.forbes.com/lists/global2000/|access-date=3 December 2021|website=Forbes|language=en|archive-date=13 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210513204015/https://www.forbes.com/lists/global2000/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2022 жылғы ''Forbes Global 2000'' тізімінде ол 5-орынға жайғасты.

2022 жылы CCB жылжымайтын мүлік жобаларына инвестиция салып, оларды қолжетімді жалға берілетін тұрғын үйлерге айналдыру үшін 30 миллиард юань (4,2 миллиард АҚШ доллары) көлеміндегі қордың құрылғанын жариялады. Бұл Қытайдың жылжымайтын мүлік секторын қолдау жөніндегі бастамасының бір бөлігі болды. Сол жылы іске қосылған тағы бір бастама — жылжымайтын мүлік салушыларын қолдауға арналған 80 миллиард юань (11,4 миллиард АҚШ доллары) көлеміндегі қор болды. Оның ішінде China Construction Bank 50 миллиард юань (7 миллиард АҚШ доллары) бөлді.&lt;ref&gt;{{Cite web|language=en|url=https://www.businesstimes.com.sg/property/china-construction-bank-set-30b-yuan-rental-housing-fund|title=China Construction Bank to set up 30b yuan rental housing fund|website=Businesstimes|date=26 September 2022 |access-date=2024-01-29|archive-date=2024-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20240129032345/https://www.businesstimes.com.sg/property/china-construction-bank-set-30b-yuan-rental-housing-fund}}&lt;/ref&gt;

2022 жылы [[Ресейдің Украинаға басып кіруі]]нен кейін Ресейге қарсы енгізілген санкцияларға байланысты Қытай банктерінің басым бөлігі Ресейдегі қызметін қысқартқан кезде, China Construction Bank, керісінше, Ресейдегі қызметін кеңейтті.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Reporter |first=Brendan Cole Senior News |date=2024-09-07 |title=Chinese state banks off-load Russia assets in blow to Putin: Report |url=https://www.newsweek.com/russia-china-yuan-ruble-banks-1950254 |access-date=2024-12-27 |website=Newsweek |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Exclusive: China firms go 'underground' on Russia payments as banks pull back |url=https://www.reuters.com/business/finance/china-firms-go-underground-russia-payments-banks-pull-back-2024-04-28/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240921192935/https://www.reuters.com/business/finance/china-firms-go-underground-russia-payments-banks-pull-back-2024-04-28/ |archive-date=21 September 2024 |access-date=2024-12-27 |work=Reuters |language=en-US |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2024 жылғы шілдеде ''[[Reuters]]'' агенттігі China Construction Bank Қытай көшбасшысы [[Си Цзиньпин]] ілгерілетіп отырған «ортақ әл-ауқат» күн тәртібіне сәйкес бас кеңседегі қызметкерлерінің жалақысын 10%-ға қысқартатынын, ал жоғары лауазымды қызметкерлердің жалақысы бұдан да көбірек қысқартылатынын хабарлады.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1 July 2024 |title=China's CCB cuts pay of headquarters staff by at least 10%, sources say |url=https://www.reuters.com/world/china/chinas-ccb-cuts-pay-headquarters-staff-by-least-10-sources-say-2024-07-01/ |access-date=1 February 2025 |work=[[Reuters]]}}&lt;/ref&gt;

&lt;gallery&gt;
File:Shanghai - CCB, ABC and more - 0001.jpg|[[Шанхай]] қаласындағы China Construction Bank мұнарасы (сол жақта)
File:20210901 Henan Branch of China Construction Bank.jpg|[[Чжэнчжоу]] қаласындағы CCB мұнарасы
File:Xiamen CCB Building.JPG|[[Сямэнь]] қаласындағы CCB мұнарасы
&lt;/gallery&gt;

== Bank of America инвестициясы (2005–2013) ==
2005 жылы [[Bank of America]] China Construction Bank-тің 9% үлесін 3 миллиард АҚШ долларына сатып алды.&lt;ref&gt;{{cite news |date=2005 |title=Bank of America Buys 9% Stake in China Construction Bank |url=https://www.wsj.com |access-date=2026-05-21 |publisher=The Wall Street Journal}}&lt;/ref&gt; Бұл компанияның Қытайдың қарқынды дамып келе жатқан банк секторына жасаған ең ірі инвестициясы болды. Сол кезде Bank of America-ның [[Гонконг]]та, [[Шанхай]]да және [[Гуанчжоу]]да кеңселері болды және осы мәміле арқылы Қытайдағы бизнесін кеңейтуді көздеді.

2008 жылғы 5 маусымда немесе шамамен осы күні Bank of America бастапқы сатып алу туралы келісімде көзделген формулаға сәйкес колл-опциондарды пайдалана отырып, әр акциясын шамамен 2,42 гонконг долларынан бағалап, 6 миллиард H акциясын сатып алды. Осыдан кейін Bank of America CCB-нің айналымдағы акцияларының шамамен 10,75%-ына тең 25,1 миллиард H акциясына иелік етті. Сонымен қатар, CCB-нің алдын ала келісімінсіз Huijin-нен колл-опцион арқылы сатып алынған 6 миллиард H акциясын 2011 жылғы 29 тамызға дейін сатпау міндеттемесін қабылдады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://newsroom.bankofamerica.com/index.php?s=press_releases&amp;item=8178|title=Bank of America Newsroom|website=Newsroom.bankofamerica.com|access-date=4 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20080601195107/http://newsroom.bankofamerica.com/index.php?s=press_releases&amp;item=8178|archive-date=1 June 2008|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2009 жылғы мамырда Dodd–Frank заңы аясындағы жыл сайынғы стресс-тест нәтижелерінен кейін қосымша капитал тарту туралы талап қойылған соң, Bank of America China Construction Bank-тегі 7,3 миллиард АҚШ доллары көлеміндегі акцияларын сатқан деген болжамдар пайда болды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.reuters.com/article/us-bofa-ccb-shares/bank-of-america-sells-7-3-billion-ccb-stake-report-idUSTRE54B0WU20090512|title=Bank of America sells $7.3 billion CCB stake: source|date=12 May 2009|access-date=4 December 2017|website=Reuters.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20171205093008/https://www.reuters.com/article/us-bofa-ccb-shares/bank-of-america-sells-7-3-billion-ccb-stake-report-idUSTRE54B0WU20090512|archive-date=5 December 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2011 жылғы 29 тамызда Bank of America CCB-дегі өз үлесінің шамамен жартысын (құны шамамен 8,3 миллиард АҚШ долларын құрайтын 13,1 миллиард акцияны) аты-жөні жарияланбаған инвесторлар тобына сататынын мәлімдеді.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.reuters.com/article/us-bankofamerica-ccb-idUSTRE77S2MO20110829 | work=Reuters | title=Bank of America to sell China bank stake for $8.3 billion | date=29 August 2011 | access-date=30 June 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20150924154920/http://www.reuters.com/article/2011/08/29/us-bankofamerica-ccb-idUSTRE77S2MO20110829 | archive-date=24 September 2015 | url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2013 жылғы қыркүйекте [[Bank of America]] China Construction Bank-тегі өзіне тиесілі қалған барлық үлесін 1,5 миллиард АҚШ долларына дейінгі сомаға сатты.&lt;ref&gt;{{cite news| url= https://www.reuters.com/article/us-bankofamerica-china-idUSBRE98209P20130903| title= Bank of America selling remaining stake in Chinese bank| author= Elzio Barreto, Denny Thomas and Peter Rudegeair| publisher= Reuters| date= 3 September 2013| access-date= 30 June 2017| archive-url= https://web.archive.org/web/20150924184215/http://www.reuters.com/article/2013/09/03/us-bankofamerica-china-idUSBRE98209P20130903| archive-date= 24 September 2015| url-status= live}}&lt;/ref&gt;

== Халықаралық кеңеюі ==
[[Сурет:AIA Tower 2013.jpg|thumb|Гонконгтағы CCB мұнарасы (оң жақта)]]
2006 жылы CCB 1912 жылы Гонконгта [[Bank of Canton]] ретінде құрылған әрі [[Макао]]да еншілес банкі болған [[Bank of America (Asia)]]-ны сатып алды.

CCB 2009 жылғы 2 маусымда Лондонда кеңсесін ашты.

2008 жылы CCB Нью-Йорк қаласында филиал ашуға рұқсат алу үшін Нью-Йорк штатының Банк департаменті мен [[АҚШ Федералдық резерв жүйесі]]нің Басқарушылар кеңесіне өтінім берді.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.banking.state.ny.us/wb081003.htm |title=NYSBD Weekly Bulletin 10/3/08 |access-date=25 November 2008 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091114092913/http://www.banking.state.ny.us/wb081003.htm |archive-date=14 November 2009 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.federalreserve.gov/releases/h2/20080308/h2.pdf|title=Actions of the Board, Its Staff, and the Federal Reserve Banks; Applications and Reports Received|website=Federalreserve.gov|access-date=4 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170801234410/https://www.federalreserve.gov/releases/h2/20080308/h2.pdf|archive-date=1 August 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt; CCB [[Нью-Йорк]]тегі филиалын ресми түрде 2009 жылғы 6 маусымда ашты.

2013 жылы CCB [[Люксембург]]те өзінің Еуропадағы бас кеңсесін ашты.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.reuters.com/article/luxembourg-china/luxembourg-lauds-china-bank-opening-in-battle-for-yuan-trade-idUSL5N0IJ20B20131029|title=Luxembourg lauds China bank opening in battle for yuan trade|date=29 October 2013|access-date=4 December 2017|website=Reuters.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20171205093130/https://www.reuters.com/article/luxembourg-china/luxembourg-lauds-china-bank-opening-in-battle-for-yuan-trade-idUSL5N0IJ20B20131029|archive-date=5 December 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2016 жылы CCB Indonesia Bank Windu Kentjana мен Bank Anda банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды.

== Денсаулық сақтау қоры ==
China Construction Bank-тің инвестициялық бөлімшесі Қытайдың қарқынды дамып келе жатқан денсаулық сақтау секторына инвестиция салуға бағытталған көлемі 5 миллиард қытай юанін (731,3 миллион АҚШ доллары) құрайтын '''China Healthcare Investment Fund''' қорын іске қосты. Қор фармацевтика, медициналық жабдықтар өндірісі, медициналық мекемелер мен қызметтер сияқты денсаулық сақтау салаларына инвестиция салуға бағытталған. Бұл Қытайдың денсаулық сақтау индустриясына инвестиция салуға маманданған алғашқы отандық инвестициялық қор болды.&lt;ref&gt;[http://news.alibaba.com/article/detail/china/100020218-1-china-construction-bank-set-up.html China Construction Bank to set up RMB 5 bln health fund] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110707110659/http://news.alibaba.com/article/detail/china/100020218-1-china-construction-bank-set-up.html |date=7 July 2011 }}, Alibaba.com, 5 November 2008&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

[[Санат:China Construction Bank]]
[[Санат:Бейжіңде орналасқан компаниялар]]
[[Санат:Гонконг қор биржасында листингтен өткен компаниялар]]
[[Санат:Шанхай қор биржасында листингтен өткен компаниялар]]
[[Санат:1954 жылы құрылған банктер]]
[[Санат:Қытай брендтері]]
[[Санат:Hang Seng индексіне кіретін компаниялар]]
[[Санат:FTSE China A50 индексіне кіретін компаниялар]]
[[Санат:S&amp;P Asia 50 индексіне кіретін компаниялар]]
[[Санат:H акциялары]]
[[Санат:Жүйелік маңызы бар қаржы институттары]]
[[Санат:1954 жылы құрылған Қытай компаниялары]]
[[Санат:Қытайдың мемлекеттік банктері]]
[[Санат:1954 жылғы Бейжің]]</text>
      <sha1>pc4omnnhr7aoxzf5i5ohy4vx6be4e38</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Украина үкіметі</title>
    <ns>0</ns>
    <id>783672</id>
    <redirect title="Украина Министрлер Кабинеті" />
    <revision>
      <id>3631579</id>
      <timestamp>2026-07-18T15:41:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>«[[Украина Министрлер Кабинеті]]» дегенге [[Уикипедия:Айдатқыштар|бағыттады]]</comment>
      <origin>3631579</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="68" sha1="4fytodvm8jvtsd7i4gxdsb4amqvd7y9" xml:space="preserve">#АЙДАУ [[Украина Министрлер Кабинеті]]</text>
      <sha1>4fytodvm8jvtsd7i4gxdsb4amqvd7y9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Украина Жоғарғы Кеңесі ғимараты</title>
    <ns>0</ns>
    <id>783673</id>
    <redirect title="Верховна Рада ғимараты" />
    <revision>
      <id>3631583</id>
      <timestamp>2026-07-18T15:48:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Nurken [[Украина Жоғарғы Кеңесі ғимараты]] бетін [[Верховна Рада ғимараты]] бетіне жылжытты</comment>
      <origin>3631583</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="58" sha1="i1yzkk874kq7vlmerfks52qzlwvrf74" xml:space="preserve">#АЙДАУ [[Верховна Рада ғимараты]]</text>
      <sha1>i1yzkk874kq7vlmerfks52qzlwvrf74</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Украина үкіметінің ғимараты</title>
    <ns>0</ns>
    <id>783674</id>
    <revision>
      <id>3631589</id>
      <timestamp>2026-07-18T16:07:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: {{Ғимарат | ғимараттың аты     = Үкімет ғимараты | шынайы аты         = {{lang|uk|Будинок Уряду}} | бұрынғы атауы      =  | балама аты         =  | статусы            =  | суреті             = Кабінет Міністрів України 02.jpg | ені                =  | сурет атауы        = Ғимараттың бас [[фасад]]ы | позициялық карт...</comment>
      <origin>3631589</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8503" sha1="lpav2sxwk1xodvfajsw5zo8b2sa3jek" xml:space="preserve">{{Ғимарат
| ғимараттың аты     = Үкімет ғимараты
| шынайы аты         = {{lang|uk|Будинок Уряду}}
| бұрынғы атауы      = 
| балама аты         = 
| статусы            = 
| суреті             = Кабінет Міністрів України 02.jpg
| ені                = 
| сурет атауы        = Ғимараттың бас [[фасад]]ы
| позициялық карта   = Украина
 |lat_dir = N|lat_deg = 50|lat_min = 26|lat_sec = 52.0
 |lon_dir = E|lon_deg = 30|lon_min = 32|lon_sec = 1.4
| карта атауы        = 
| карта ені          = 
| ғимараттың үлкен жетістігі  =
| ізашары            = 
| ізбасары           = 
| ғимарат түрі       = 
| сәулет стилі       = 
| қолданылуы         = 
| орналасуы          = 
| мекен жайы         = [[Липки (Киев)|Липки]] көршілестігі, 12/2,&lt;br&gt;[[Михаил Грушевский көшесі (Киев)|Грушевский көшесі]], [[Киев]]
| қала               = [[Киев]]
| мемлекет           = [[Украина]]
| қазіргі жалдаушы   = [[Украина Министрлер Кабинеті|Украина үкіметі]]
| ғимараттың маңыздылығы  = 
| құрылысы басталды  = 1936
| құрылысы аяқталды  = 1938
| ашылған уақыты     = 
| жөнделген уақыты   = 2007
| жабылған уақыты    = 
| бұзылған уақыты    = 
| құны               = 
| жөндеу құны        = 
| биіктігі           = 35 метр&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.develop.com.ua/index.php?lang_id=1&amp;content_id=1591&amp;lp=149 |title=Столица Украины превращается в город небоскребов |accessdate=2011-02-03 |language=ru}} {{Wayback|date=2012-03-19 |url=https://web.archive.org/web/20120319195228/http://www.develop.com.ua/index.php?lang_id=1&amp;content_id=1591&amp;lp=149}}&lt;/ref&gt;
| төбесі             = 
| антеннаның төбесі  = 
| шатыры             = 
| ең соңғы қабат     = 
| обсерватория       = 
| құрылыс материалы  = 
| көлемі             = 
| диаметрі           = 
| басқа да өлшемдері = 
| қабаттар саны      = 10 (бастысы)&lt;br&gt;7, не 8 (бүйірлері)
| ғимараттың ішкі ауданы    = 
| лифтілер           = 
| тапсырыс беруші    = 
| иемденуші          = Мемлекет, үкімет
| басқарушы орган    = 
| сәулетшісі         = [[Иван Александрович Фомин|Иван Фомин]] (Павел Абросимов)
| сәулет фирмасы     = 
| салушы             = 
| инженері           = 
| инженер-құрылысшы     = 
| басқа да дизайнерлер  = 
| сметашы            = 
| бас мердігер       = 
| марапаттары        = 
| дүкендер саны      = 
| бөлмелер саны      = 
| көлік тұрағы       = 
| сайты              = [https://www.kmu.gov.ua/ Ресми сайты]
}}
'''Украина үкіметінің ғимараты''' ({{lang-uk|Будинок Уряду}}) [[Киев]] орталығындағы [[Михаил Грушевский көшесі (Киев)|Грушевский көшесі]]нде, [[Верховна Рада ғимараты]]на жақын орналасқан ғимарат. [[Украина Министрлер Кабинеті]] осы ғимаратта жиналады. 1941 жылдан 1954 жылға дейін ол қаладағы ең биік ғимарат еді.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2011-09-03 |title=Граніт Головина |url=http://www.granitgolovina.com.ua/ |accessdate=2023-04-09 |language=uk}} {{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20110903144712/http://www.granitgolovina.com.ua/ |date=2011-09-03 }}&lt;/ref&gt; [[Ресейдің Украинаға басып кіруі]] барысында 2025 жылғы 7 қыркүйекте Үкімет ғимаратына орыс [[Ұшқышсыз ұшу аппараты|дрон]]ы соғылды.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Diakonov |first=Ivan |date=2025-09-07 |title=У Києві внаслідок атаки БпЛА горить будівля Кабміну |url=https://www.pravda.com.ua/news/2025/09/7/7529689/ |accessdate=2025-09-07 |publisher=[[Українська правда]] |language=uk}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-09-07 |title=Russia Launches Record 818-Missile Strike on Ukraine, Hits Cabinet of Ministers |url=https://united24media.com/war-in-ukraine/818-drones-and-missiles-russia-launches-largest-ever-assault-on-ukraine-strikes-cabinet-of-ministers-building-11440 |accessdate=2025-09-07 |publisher=UNITED24 Media |language=en}}&lt;/ref&gt;

== Сипаттамасы ==
Ғимарат 1936–1938 жылдары сәулетші [[Иван Александрович Фомин|Иван Фомин]] дизайнының және Павел Абросимов дизайны бір бөлігінің негізінде құрылған.&lt;ref&gt;''Мойсеєнко В.'' Будинок Ради Народних Комісарів УРСР, 1936—38 // Звід пам'яток історії та культури України: Енцикл. вид.: У 28 т. / Редкол.: В. А. Смолій (голова) та ін. — К. : Голов. ред. Зводу пам'яток історії та культури при вид-ві «Українська Енциклопедія» ім. М. П. Бажана, 1999. — Кн. 1. — Ч. 1. — Київ. — А — Л. — С. 336.&lt;/ref&gt; Ғимараттың негізгі жартылай шеңбер тәрізді қасбеті [[Михаил Грушевский көшесі|Грушевский көшесі]]не қарай ашылған. Ол биік бағаналармен тең бөлінген, олардың шойыннан жасалған [[капител]]дері мен негіздерінің биіктігі — 2,5 метр. Қорытпа металл ту бағаналары мен әшекейленген қақпалар 1947 жылы жасалған.

== Қазіргі орналасуы ==
Ғимарат алғаш рет [[КСРО ішкі істер халық комиссариаты|Ішкі істер халық комиссариаты]]ның (НКВД) өтініші бойынша жобаланған, ал үкімет бүгінде [[Украина Сыртқы істер министрлігі]] орналасқан [[Әулие Михаил алаңы (Киев)|Әулие Михаил алаңы]]ндағы ғимаратта орналасуы тиіс еді. Алайда, құрылыс жоспарлары өзгертіліп, ғимараттың Жоғарғы қала ауданында ([[Ескі Киев]]) орналасуынан бас тартылды. Орналасқан жерін өзгерту туралы шешім Үкімет ғимараты [[Украина Ұлттық банкі]]мен және Министрлер Кабинетінің клубының штаб-пәтерімен бірлесіп, Әуе қорғанысы қауіпсіздік бункеріне кіру мүмкіндігі бар ортақ алаң құрғандықтан қабылданды. Сондай-ақ, Үкімет ғимаратынан [[Верховна Рада ғимараты]] мен Президент хатшылығы ғимаратына шығатын туннельдер бар деген болжамдар бар. Сондықтан, бұл мекемелердің бірге [[Липки (Киев)|Липки]] ауданында көшірілгені кездейсоқ болмады.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

== Сыртқы сілтемелер ==
*[https://www.kmu.gov.ua/ Ресми сайты]
[[Санат:Киев ғимараттары және құрылыстары]]
[[Санат:Украина үкіметі]]
[[Санат:Орыс-украин соғысы нәтижесінде қираған ғимараттар және құрылыстар]]</text>
      <sha1>lpav2sxwk1xodvfajsw5zo8b2sa3jek</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Киев ғимараттары және құрылыстары</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783675</id>
    <revision>
      <id>3631590</id>
      <timestamp>2026-07-18T16:10:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: {{Commonscat|Buildings in Kyiv}}  [[Санат:Киев сәулеті]] [[Санат:Киев көрікті жерлері]] [[Санат:Украина қалалары бойынша ғимараттар және құрылыстар|Киев]] [[Санат:Украина аймақтары бойынша ғимараттар және құрылыстар|Киев]]</comment>
      <origin>3631590</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="372" sha1="599y44nixb7smt8zy0htn1trt3523l6" xml:space="preserve">{{Commonscat|Buildings in Kyiv}}

[[Санат:Киев сәулеті]]
[[Санат:Киев көрікті жерлері]]
[[Санат:Украина қалалары бойынша ғимараттар және құрылыстар|Киев]]
[[Санат:Украина аймақтары бойынша ғимараттар және құрылыстар|Киев]]</text>
      <sha1>599y44nixb7smt8zy0htn1trt3523l6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631646</id>
      <parentid>3631590</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T19:23:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <origin>3631646</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="370" sha1="ck6jh4owcz3osu1lbkw1pyu1o5i1u0i" xml:space="preserve">{{Commonscat|Buildings in Kyiv}}

[[Санат:Киев сәулеті]]
[[Санат:Киев көрікті жерлері]]
[[Санат:Украина қалалары бойынша ғимараттар және құрылыстар|Киев]]
[[Санат:Украина аймақтары бойынша ғимараттар мен құрылыстар|Киев]]</text>
      <sha1>ck6jh4owcz3osu1lbkw1pyu1o5i1u0i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Киев сәулеті</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783676</id>
    <revision>
      <id>3631591</id>
      <timestamp>2026-07-18T16:11:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: {{Commonscat|Architecture of Kyiv}} {{catmain}}  [[Санат:Киев өнері]] [[Санат:Украина қалалары сәулеті|Киев]]</comment>
      <origin>3631591</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="154" sha1="evdp45jids9s24vpqd8xkhcjo5v6ynp" xml:space="preserve">{{Commonscat|Architecture of Kyiv}}
{{catmain}}

[[Санат:Киев өнері]]
[[Санат:Украина қалалары сәулеті|Киев]]</text>
      <sha1>evdp45jids9s24vpqd8xkhcjo5v6ynp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Киев өнері</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783677</id>
    <revision>
      <id>3631592</id>
      <timestamp>2026-07-18T16:12:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: [[Санат:Киев мәдениеті]] [[Санат:Украина қалалары бойынша өнер|Киев]] [[Санат:Украина аймақтары бойынша өнер|Киев]]</comment>
      <origin>3631592</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="204" sha1="0p9v769ljivh3r4oywhzqgvy2g38jsk" xml:space="preserve">[[Санат:Киев мәдениеті]]
[[Санат:Украина қалалары бойынша өнер|Киев]]
[[Санат:Украина аймақтары бойынша өнер|Киев]]</text>
      <sha1>0p9v769ljivh3r4oywhzqgvy2g38jsk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Украина қалалары бойынша өнер</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783678</id>
    <revision>
      <id>3631593</id>
      <timestamp>2026-07-18T16:13:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: {{Commonscat|Art in Ukraine by city}} [[Санат:Украина өнері| қалалар]] [[Санат:Украина қалалары бойынша мәдениет|өнер]] [[Санат:Қалалар бойынша өнер|Украина]] [[Санат:Еуропа қалалары бойынша өнер|Украина]]</comment>
      <origin>3631593</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="335" sha1="ci7u398xr746vkqf2qorfia8mgo25lj" xml:space="preserve">{{Commonscat|Art in Ukraine by city}}
[[Санат:Украина өнері| қалалар]]
[[Санат:Украина қалалары бойынша мәдениет|өнер]]
[[Санат:Қалалар бойынша өнер|Украина]]
[[Санат:Еуропа қалалары бойынша өнер|Украина]]</text>
      <sha1>ci7u398xr746vkqf2qorfia8mgo25lj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Украина аймақтары бойынша өнер</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783679</id>
    <revision>
      <id>3631594</id>
      <timestamp>2026-07-18T16:14:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: {{Commonscat|Art of Ukraine by region}} [[Санат:Украина өнері|*]] [[Санат:Украина аймақтары бойынша мәдениет|*]]</comment>
      <origin>3631594</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="165" sha1="3quj842ujiqqgdtl1zb4hckyeb7hhvv" xml:space="preserve">{{Commonscat|Art of Ukraine by region}}
[[Санат:Украина өнері|*]]
[[Санат:Украина аймақтары бойынша мәдениет|*]]</text>
      <sha1>3quj842ujiqqgdtl1zb4hckyeb7hhvv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Украина қалалары сәулеті</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783680</id>
    <revision>
      <id>3631595</id>
      <timestamp>2026-07-18T16:15:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: {{Commonscat|Architecture of Ukraine by city}} [[Санат:Украина сәулеті| қалалар]] [[Санат:Украина қалалары бойынша өнер|сәулет]] [[Санат:Қалалар бойынша сәулет өнері|Украина]]</comment>
      <origin>3631595</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="275" sha1="st2w081lz66bpghwpz7gsxsa6rrmsfj" xml:space="preserve">{{Commonscat|Architecture of Ukraine by city}}
[[Санат:Украина сәулеті| қалалар]]
[[Санат:Украина қалалары бойынша өнер|сәулет]]
[[Санат:Қалалар бойынша сәулет өнері|Украина]]</text>
      <sha1>st2w081lz66bpghwpz7gsxsa6rrmsfj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Украина сәулеті</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783681</id>
    <revision>
      <id>3631596</id>
      <timestamp>2026-07-18T16:16:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: {{main}} {{Commonscat|Architecture of Ukraine}} [[Санат:Клдер бойынша сәулет|Украина]] [[Санат:Украина өнері]]</comment>
      <origin>3631596</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="157" sha1="pcuh74muauxskrlndtbuxn678ia5cbu" xml:space="preserve">{{main}}
{{Commonscat|Architecture of Ukraine}}
[[Санат:Клдер бойынша сәулет|Украина]]
[[Санат:Украина өнері]]</text>
      <sha1>pcuh74muauxskrlndtbuxn678ia5cbu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631597</id>
      <parentid>3631596</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T16:16:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <origin>3631597</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="160" sha1="lsw3rpe726cr6wsig6fksdbly5lzoij" xml:space="preserve">{{catmain}}
{{Commonscat|Architecture of Ukraine}}
[[Санат:Клдер бойынша сәулет|Украина]]
[[Санат:Украина өнері]]</text>
      <sha1>lsw3rpe726cr6wsig6fksdbly5lzoij</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631598</id>
      <parentid>3631597</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T16:16:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <origin>3631598</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="160" sha1="1pwdtsaob1abai1x9ikkeox9ccdoufp" xml:space="preserve">{{catmain}}
{{Commonscat|Architecture of Ukraine}}
[[Санат:Елдер бойынша сәулет|Украина]]
[[Санат:Украина өнері]]</text>
      <sha1>1pwdtsaob1abai1x9ikkeox9ccdoufp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Киев көрікті жерлері</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783682</id>
    <revision>
      <id>3631599</id>
      <timestamp>2026-07-18T16:17:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: [[Санат:Киев]] [[Санат:Украина қалалары бойынша көрікті жерлер|Киев]] [[Санат:Украина аймақтары бойынша көрікті жерлер|Киев]]</comment>
      <origin>3631599</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="223" sha1="nnkf5407qt3muog7z6yw6cazbql8bii" xml:space="preserve">[[Санат:Киев]]
[[Санат:Украина қалалары бойынша көрікті жерлер|Киев]]
[[Санат:Украина аймақтары бойынша көрікті жерлер|Киев]]</text>
      <sha1>nnkf5407qt3muog7z6yw6cazbql8bii</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631634</id>
      <parentid>3631599</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T19:08:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <origin>3631634</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="225" sha1="bf2s3t6knxy0eo9hgj57vdmigqiw0z5" xml:space="preserve">[[Санат:Киев]]
[[Санат:Украина қалалары бойынша көрікті жерлер|Киев]]
[[Санат:Украина аймақтары бойынша көрікті орындар|Киев]]</text>
      <sha1>bf2s3t6knxy0eo9hgj57vdmigqiw0z5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Украина қалалары бойынша көрікті жерлер</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783683</id>
    <revision>
      <id>3631600</id>
      <timestamp>2026-07-18T16:19:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: [[Санат:Украина көрікті жерлері|Киев]] [[Санат:Украина қалалары бойынша санаттар|көрікті]] [[Санат:Украина қалалары бойынша туризм|көрікті]] [[Санат:Қалалар бойынша көрікті орындар|Украина]]</comment>
      <origin>3631600</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="342" sha1="1zx07ify5llu78newuc0391rnh932qn" xml:space="preserve">[[Санат:Украина көрікті жерлері|Киев]]
[[Санат:Украина қалалары бойынша санаттар|көрікті]]
[[Санат:Украина қалалары бойынша туризм|көрікті]]
[[Санат:Қалалар бойынша көрікті орындар|Украина]]</text>
      <sha1>1zx07ify5llu78newuc0391rnh932qn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631601</id>
      <parentid>3631600</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T16:19:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <origin>3631601</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="344" sha1="ntdye3okbhy5j0m1yseezb4umrpxzm5" xml:space="preserve">[[Санат:Украина көрікті орындары|Киев]]
[[Санат:Украина қалалары бойынша санаттар|көрікті]]
[[Санат:Украина қалалары бойынша туризм|көрікті]]
[[Санат:Қалалар бойынша көрікті орындар|Украина]]</text>
      <sha1>ntdye3okbhy5j0m1yseezb4umrpxzm5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Have You Ever Seen the Rain?</title>
    <ns>0</ns>
    <id>783684</id>
    <revision>
      <id>3631605</id>
      <timestamp>2026-07-18T16:35:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ShadZ01</username>
        <id>56180</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: {{Сингл  |Атауы                 = Have You Ever Seen the Rain?  |Тыс                   =   |Орындаушы             = [[Creedence Clearwater Revival]]  |Альбом                = [[Pendulum (альбом)|Pendulum]]  |Шығарылған            = қаңтар 1971  |Формат                = 7 дюймдік сингл (45 айн/мин)  |Б жағы                = «Hey Tonight»  |Жазылған              = 1970  |Жанр...</comment>
      <origin>3631605</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10480" sha1="lxafuqslfqkse87mbei1f5v857y8o31" xml:space="preserve">{{Сингл
 |Атауы                 = Have You Ever Seen the Rain?
 |Тыс                   = 
 |Орындаушы             = [[Creedence Clearwater Revival]]
 |Альбом                = [[Pendulum (альбом)|Pendulum]]
 |Шығарылған            = қаңтар 1971
 |Формат                = 7 дюймдік сингл (45 айн/мин)
 |Б жағы                = «Hey Tonight»
 |Жазылған              = 1970
 |Жанр                  = [[Рок-музыка|рок]], [[рутс-рок]]
 |Композиторы           = 
 |Өлең авторы           = [[Джон Фогерти]]
 |Ұзақтығы              = 2:39
 |Лейблі                = [[Fantasy Records|Fantasy]]
 |Продюсері             = Джон Фогерти
 |Чарттар               = 
 |Шолулар               = {{Unbulleted list
| [[AllMusic]] ► бағалаусыз&lt;ref name=&quot;AMGReview&quot;&gt;{{Cite web|author=[[Марк Деминг|Mark Deming]]|url=http://www.allmusic.com/song/have-you-ever-seen-the-rain-mt0010701516|title=Song Review: Creedence Clearwater Revival — «Have You Ever Seen the Rain?»|lang=en|website=[[AllMusic]]|publisher=Netaktion LLC|access-date=2016-02-24|archive-date=2016-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160314225233/http://www.allmusic.com/song/have-you-ever-seen-the-rain-mt0010701516|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| ''[[New Musical Express]]'' ► бағалаусыз&lt;ref name=&quot;NMEReview&quot;&gt;{{мақала|авторы=Derek Johnson|сілтеме=https://worldradiohistory.com|тақырыбы=Singles: Creedence Clearwater Revival — «Have You Ever Seen the Rain?»|тілі=en|басылым=''[[New Musical Express]]''|түрі=newspaper|жыл=1971|нөмірі=1255|беттері=6|орны=L.|баспасы={{iw|TI Media|IPC Magazines Limited|en|TI Media}}|issn=0144-5804}}
&lt;/ref&gt;
}}
 |Алдыңғы               = [[Lookin’ Out My Back Door]]
 |Жыл                   = 1971
 |Келесі                = [[Sweet Hitch-Hiker]]
 |Басқа                 = {{External music video|{{YouTube|g4flAZEgtjs|logo=1|«Have You Ever Seen the Rain?»}}&lt;br&gt;(Lyric Video)}}
}}
'''«Have You Ever Seen the Rain?»''' ({{Tr-en|Сіз ешқашан жаңбырды көрдіңіз бе?}}) — [[Джон Фогерти]] жазған ән. Ол оның [[Creedence Clearwater Revival]] тобының [[Pendulum (альбом)|''Pendulum'']] (1970) альбомына енгізіліп, 1971 жылы [[сингл]] ретінде жарық көрді. Ән [[хит-парад]]тардағы ең жоғары сатысына Канадада жетті, онда 1971 жылдың наурызында [[RPM (журнал)|RPM]] журналы басып шығаратын ''RPM''100 ұлттық синглдер чартында бірінші орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.bac-lac.gc.ca/eng/discover/films-videos-sound-recordings/rpm/Pages/item.aspx?IdNumber=2736&amp;|title=Item: 2736 — Library and Archives Canada|lang=en|access-date=2016-03-03|archive-date=2016-10-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20161006175218/http://www.bac-lac.gc.ca/eng/discover/films-videos-sound-recordings/rpm/Pages/item.aspx?IdNumber=2736&amp;|url-status=live}}

{{Cite web|url=http://www.bac-lac.gc.ca/eng/discover/films-videos-sound-recordings/rpm/Pages/item.aspx?IdNumber=2795&amp;|title=Item: 2795 — Library and Archives Canada|lang=en|access-date=2016-03-03|archive-date=2016-10-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20161006173704/http://www.bac-lac.gc.ca/eng/discover/films-videos-sound-recordings/rpm/Pages/item.aspx?IdNumber=2795&amp;|url-status=live}}&lt;/ref&gt; АҚШ-та дәл сол жылы бұл сингл [[Billboard Hot 100|«Billboard» журналының «Hot 100»]] чартында 8-орыннан көрінді (тізімде ол «Have You Ever Seen the Rain?» / «Hey Tonight», яғни [[«А» жағы және «Б» жағы|«Б» жағы]]ндағы «Hey Tonight» әнімен бірге көрсетілген)&lt;ref name=&quot;Hot-100&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.billboard.com/artist/299753/creedence-clearwater-revival/chart|title=Creedence Clearwater Revival — Chart history|lang=en|publisher=[[Billboard]]|access-date=2016-03-04|archive-date=2016-02-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20160229140723/http://www.billboard.com/artist/299753/creedence-clearwater-revival/chart|url-status=live}}&lt;/ref&gt;, ал «[[Cashbox|Cash Box]]&lt;nowiki/&gt;» журналының поп-чартында 3-орынға тұрақтады. Ұлыбританияда сингл 36-орынға дейін көтерілді. Бұл Creedence Clearwater Revival тобының [[Музыкалық шығармаларды сертификаттау|сатылым бойынша «алтын» мәртебе]]ге ие болған сегізінші синглы еді.

Кейбіреулер бұл әнде [[Вьетнам соғысы]] туралы сөз болады, ал «жаңбыр» — аспаннан жауған бомбалардың [[метафора]]сы деп топшылады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.songmeanings.net/lyric.php?lid=45521&amp;offset=0&amp;page=1#comments|title=Creedence Clearwater Revival — «Have You Ever Seen the Rain?» Lyrics|lang=en|publisher=SongMeanings|access-date=2014-08-21|archive-date=2023-08-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20230817082908/https://songmeanings.com/songs/view/45521/#comments|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ал [[Марк Деминг]] [[AllMusic]] сайтына жасаған шолуында бұл әннің 1960-жылдардағы идеализм және оның «[[Альтамонт (фестиваль)|Альтамонт]]&lt;nowiki/&gt;» фестивалі (1969) мен [[Кент университетіндегі атыс|Кент университетіндегі наразылыққа шыққан студенттерді ату]] (1970) сияқты оқиғалардан кейін қалай өшкені туралы екенін алға тартады. Оның пайымдауынша, Фогерти 1960-жылдардағы мәселелер мен сол кезде күрескен идеялардың 1970-жылдары да өзекті болып қалғанына қарамастан, бұл уақытта ешкімнің ештеңе үшін күреспегенін айтып шырқайды.&lt;ref name=&quot;AMGReview&quot; /&gt; Алайда Фогертидің өзі сұхбаттарында және концерттерде бұл әнді орындар алдында оның Creedence Clearwater Revival тобының ішіндегі барған сайын шиеленісіп бара жатқан қарым-қатынастар мен оның ағасы Томның топтан сөзсіз кетуі туралы екенін айтатын.{{sfn|Songfacts}} Бір сұхбатында Фогерти бұл әннің өздері чарттардың шыңында тұрған кездегі жағдай туралы жазылғанын және шындық олардың атақ пен байлық туралы ең асқақ армандарынан да асып түскенін жеткізді. Олар бай әрі танымал болды, бірақ қандай да бір себептермен сол уақытта топтың барлық мүшелері күйзеліске түсіп, өздерін бақытсыз сезінген. Ал «Have you ever seen the rain, coming down on a sunny day» («Күн шуақты күні жауған жаңбырды көрдіңіз бе?») деген жолдар дәл осы жағдайды сипаттайды. Топ келесі жылдың қазан айында, яғни 1972 жылы ''[[Mardi Gras]]'' альбомы жарық көргеннен кейін тарап кетті.

== Кавер-нұсқалары ==
Ән бірнеше рет қайта шырқалды. Оны [[Smokie]] тобы, [[Бонни Тайлер]], [[Род Стюарт]], [[Джоан Джетт]], [[Белинда Карлайл]], [[Boney M.]], [[Ramones]], [[The Ventures]], [[Alpha Blondy]] және басқа да танымал орындаушылар мен топтар таспаға жазды. [[Spin Doctors]] тобының орындауындағы нұсқа «[[Филадельфия (фильм)|Филадельфия]]&lt;nowiki/&gt;» фильмінің саундтрегіне енді.

КСРО-да бұл ән 1974 жылы [[Георгий Арамович Гаранян|Георгий Гаранян]]ның жетекшілігіндегі «[[Мелодия (ансамбль)|Мелодия]]&lt;nowiki/&gt;» аспаптық ансамблі «Стены» (С62 04887 88) шағын альбомын жарыққа шығарған кезде танымал болды. Бұл күйтабаққа ансамбльдің күйсандықшысы [[Борис Михайлович Фрумкин|Борис Фрумкин]] өңдеген Фогерти әнінің аспаптық нұсқасы да кірді (альбомның тысқабында композицияның атауы орыс тілінде жай ғана «Дождь» деп көрсетілген). Кейінірек [[Гарик Сукачёв]] пен «[[Кипелов (топ)|Кипелов]]&lt;nowiki/&gt;» рок тобы да бұл әнге өз кавер-нұсқаларын жазып шықты.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

== Сыртқы сілтемелер ==
* {{Cite web|url=http://www.songfacts.com/detail.php?id=1920|title=«Have You Ever Seen the Rain?» by Creedence Clearwater Revival: Facts|lang=en|website={{iw|Songfacts|Songfacts database|en|Songfacts}}|publisher=Songfacts LLC|access-date=2014-08-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20141020234108/http://www.songfacts.com/detail.php?id=1920|archive-date=2014-10-20|ref=Songfacts}}

{{Сыртқы сілтемелер|Сингл}}

[[Санат:Creedence Clearwater Revival әндері]]
[[Санат:1970 жылғы әндер]]
[[Санат:Джоан Джетт әндері]]
[[Санат:Ramones әндері]]
[[Санат:Бонни Тайлер әндері]]
[[Санат:Рок-балладалар]]
[[Санат:Fantasy Records синглдері]]</text>
      <sha1>lxafuqslfqkse87mbei1f5v857y8o31</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631615</id>
      <parentid>3631605</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T17:17:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ShadZ01</username>
        <id>56180</id>
      </contributor>
      <origin>3631615</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10554" sha1="koonk8fs61vu4sjfqmeg4vlifudag3z" xml:space="preserve">{{Сингл
 |Атауы                 = Have You Ever Seen the Rain?
 |Тыс                   = 
 |Орындаушы             = [[Creedence Clearwater Revival]]
 |Альбом                = [[Pendulum (альбом)|Pendulum]]
 |Шығарылған            = қаңтар 1971
 |Формат                = 7 дюймдік сингл (45 айн/мин)
 |Б жағы                = «Hey Tonight»
 |Жазылған              = 1970
 |Жанр                  = [[Рок-музыка|рок]], [[рутс-рок]]
 |Композиторы           = 
 |Өлең авторы           = [[Джон Фогерти]]
 |Ұзақтығы              = 2:39
 |Лейблі                = [[Fantasy Records|Fantasy]]
 |Продюсері             = Джон Фогерти
 |Чарттар               = 
 |Шолулар               = {{Unbulleted list
| [[AllMusic]] ► бағалаусыз&lt;ref name=&quot;AMGReview&quot;&gt;{{Cite web|author=[[Марк Деминг|Mark Deming]]|url=http://www.allmusic.com/song/have-you-ever-seen-the-rain-mt0010701516|title=Song Review: Creedence Clearwater Revival — «Have You Ever Seen the Rain?»|lang=en|website=[[AllMusic]]|publisher=Netaktion LLC|access-date=2016-02-24|archive-date=2016-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160314225233/http://www.allmusic.com/song/have-you-ever-seen-the-rain-mt0010701516|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| ''[[New Musical Express]]'' ► бағалаусыз&lt;ref name=&quot;NMEReview&quot;&gt;{{мақала|авторы=Derek Johnson|сілтеме=https://worldradiohistory.com|тақырыбы=Singles: Creedence Clearwater Revival — «Have You Ever Seen the Rain?»|тілі=en|басылым=''[[New Musical Express]]''|түрі=newspaper|жыл=1971|нөмірі=1255|беттері=6|орны=L.|баспасы={{iw|TI Media|IPC Magazines Limited|en|TI Media}}|issn=0144-5804}}
&lt;/ref&gt;
}}
 |Алдыңғы               = [[Lookin’ Out My Back Door]]
 |Алд_жыл               = 1970
 |Жыл                   = 1971
 |Келесі                = [[Sweet Hitch-Hiker]]
 |Кел_жыл               = 1971
 |Басқа                 = {{External music video|{{YouTube|g4flAZEgtjs|logo=1|«Have You Ever Seen the Rain?»}}&lt;br&gt;(Lyric Video)}}
}}
'''«Have You Ever Seen the Rain?»''' ({{Tr-en|Сіз ешқашан жаңбырды көрдіңіз бе?}}) — [[Джон Фогерти]] жазған ән. Ол оның [[Creedence Clearwater Revival]] тобының [[Pendulum (альбом)|''Pendulum'']] (1970) альбомына енгізіліп, 1971 жылы [[сингл]] ретінде жарық көрді. Ән [[хит-парад]]тардағы ең жоғары сатысына Канадада жетті, онда 1971 жылдың наурызында [[RPM (журнал)|RPM]] журналы басып шығаратын ''RPM''100 ұлттық синглдер чартында бірінші орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.bac-lac.gc.ca/eng/discover/films-videos-sound-recordings/rpm/Pages/item.aspx?IdNumber=2736&amp;|title=Item: 2736 — Library and Archives Canada|lang=en|access-date=2016-03-03|archive-date=2016-10-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20161006175218/http://www.bac-lac.gc.ca/eng/discover/films-videos-sound-recordings/rpm/Pages/item.aspx?IdNumber=2736&amp;|url-status=live}}

{{Cite web|url=http://www.bac-lac.gc.ca/eng/discover/films-videos-sound-recordings/rpm/Pages/item.aspx?IdNumber=2795&amp;|title=Item: 2795 — Library and Archives Canada|lang=en|access-date=2016-03-03|archive-date=2016-10-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20161006173704/http://www.bac-lac.gc.ca/eng/discover/films-videos-sound-recordings/rpm/Pages/item.aspx?IdNumber=2795&amp;|url-status=live}}&lt;/ref&gt; АҚШ-та дәл сол жылы бұл сингл [[Billboard Hot 100|«Billboard» журналының «Hot 100»]] чартында 8-орыннан көрінді (тізімде ол «Have You Ever Seen the Rain?» / «Hey Tonight», яғни [[«А» жағы және «Б» жағы|«Б» жағы]]ндағы «Hey Tonight» әнімен бірге көрсетілген)&lt;ref name=&quot;Hot-100&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.billboard.com/artist/299753/creedence-clearwater-revival/chart|title=Creedence Clearwater Revival — Chart history|lang=en|publisher=[[Billboard]]|access-date=2016-03-04|archive-date=2016-02-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20160229140723/http://www.billboard.com/artist/299753/creedence-clearwater-revival/chart|url-status=live}}&lt;/ref&gt;, ал «[[Cashbox|Cash Box]]&lt;nowiki/&gt;» журналының поп-чартында 3-орынға тұрақтады. Ұлыбританияда сингл 36-орынға дейін көтерілді. Бұл Creedence Clearwater Revival тобының [[Музыкалық шығармаларды сертификаттау|сатылым бойынша «алтын» мәртебе]]ге ие болған сегізінші синглы еді.

Кейбіреулер бұл әнде [[Вьетнам соғысы]] туралы сөз болады, ал «жаңбыр» — аспаннан жауған бомбалардың [[метафора]]сы деп топшылады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.songmeanings.net/lyric.php?lid=45521&amp;offset=0&amp;page=1#comments|title=Creedence Clearwater Revival — «Have You Ever Seen the Rain?» Lyrics|lang=en|publisher=SongMeanings|access-date=2014-08-21|archive-date=2023-08-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20230817082908/https://songmeanings.com/songs/view/45521/#comments|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ал [[Марк Деминг]] [[AllMusic]] сайтына жасаған шолуында бұл әннің 1960-жылдардағы идеализм және оның «[[Альтамонт (фестиваль)|Альтамонт]]&lt;nowiki/&gt;» фестивалі (1969) мен [[Кент университетіндегі атыс|Кент университетіндегі наразылыққа шыққан студенттерді ату]] (1970) сияқты оқиғалардан кейін қалай өшкені туралы екенін алға тартады. Оның пайымдауынша, Фогерти 1960-жылдардағы мәселелер мен сол кезде күрескен идеялардың 1970-жылдары да өзекті болып қалғанына қарамастан, бұл уақытта ешкімнің ештеңе үшін күреспегенін айтып шырқайды.&lt;ref name=&quot;AMGReview&quot; /&gt; Алайда Фогертидің өзі сұхбаттарында және концерттерде бұл әнді орындар алдында оның Creedence Clearwater Revival тобының ішіндегі барған сайын шиеленісіп бара жатқан қарым-қатынастар мен оның ағасы Томның топтан сөзсіз кетуі туралы екенін айтатын.{{sfn|Songfacts}} Бір сұхбатында Фогерти бұл әннің өздері чарттардың шыңында тұрған кездегі жағдай туралы жазылғанын және шындық олардың атақ пен байлық туралы ең асқақ армандарынан да асып түскенін жеткізді. Олар бай әрі танымал болды, бірақ қандай да бір себептермен сол уақытта топтың барлық мүшелері күйзеліске түсіп, өздерін бақытсыз сезінген. Ал «Have you ever seen the rain, coming down on a sunny day» («Күн шуақты күні жауған жаңбырды көрдіңіз бе?») деген жолдар дәл осы жағдайды сипаттайды. Топ келесі жылдың қазан айында, яғни 1972 жылы ''[[Mardi Gras]]'' альбомы жарық көргеннен кейін тарап кетті.

== Кавер-нұсқалары ==
Ән бірнеше рет қайта шырқалды. Оны [[Smokie]] тобы, [[Бонни Тайлер]], [[Род Стюарт]], [[Джоан Джетт]], [[Белинда Карлайл]], [[Boney M.]], [[Ramones]], [[The Ventures]], [[Alpha Blondy]] және басқа да танымал орындаушылар мен топтар таспаға жазды. [[Spin Doctors]] тобының орындауындағы нұсқа «[[Филадельфия (фильм)|Филадельфия]]&lt;nowiki/&gt;» фильмінің саундтрегіне енді.

КСРО-да бұл ән 1974 жылы [[Георгий Арамович Гаранян|Георгий Гаранян]]ның жетекшілігіндегі «[[Мелодия (ансамбль)|Мелодия]]&lt;nowiki/&gt;» аспаптық ансамблі «Стены» (С62 04887 88) шағын альбомын жарыққа шығарған кезде танымал болды. Бұл күйтабаққа ансамбльдің күйсандықшысы [[Борис Михайлович Фрумкин|Борис Фрумкин]] өңдеген Фогерти әнінің аспаптық нұсқасы да кірді (альбомның тысқабында композицияның атауы орыс тілінде жай ғана «Дождь» деп көрсетілген). Кейінірек [[Гарик Сукачёв]] пен «[[Кипелов (топ)|Кипелов]]&lt;nowiki/&gt;» рок тобы да бұл әнге өз кавер-нұсқаларын жазып шықты.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

== Сыртқы сілтемелер ==
* {{Cite web|url=http://www.songfacts.com/detail.php?id=1920|title=«Have You Ever Seen the Rain?» by Creedence Clearwater Revival: Facts|lang=en|website={{iw|Songfacts|Songfacts database|en|Songfacts}}|publisher=Songfacts LLC|access-date=2014-08-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20141020234108/http://www.songfacts.com/detail.php?id=1920|archive-date=2014-10-20|ref=Songfacts}}

{{Сыртқы сілтемелер|Сингл}}

[[Санат:Creedence Clearwater Revival әндері]]
[[Санат:1970 жылғы әндер]]
[[Санат:Джоан Джетт әндері]]
[[Санат:Ramones әндері]]
[[Санат:Бонни Тайлер әндері]]
[[Санат:Рок-балладалар]]
[[Санат:Fantasy Records синглдері]]</text>
      <sha1>koonk8fs61vu4sjfqmeg4vlifudag3z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631617</id>
      <parentid>3631615</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T17:23:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ShadZ01</username>
        <id>56180</id>
      </contributor>
      <origin>3631617</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10550" sha1="1h2umid8moz6y4vmfg6y1o2aozyf0t6" xml:space="preserve">{{Сингл
 |Атауы                 = Have You Ever Seen the Rain?
 |Тыс                   = 
 |Орындаушы             = [[Creedence Clearwater Revival]]
 |Альбом                = [[Pendulum (альбом)|Pendulum]]
 |Шығарылған            = қаңтар 1971
 |Формат                = 7 дюймдік сингл (45 айн/мин)
 |Б жағы                = «Hey Tonight»
 |Жазылған              = 1970
 |Жанр                  = [[Рок-музыка|рок]], [[рутс-рок]]
 |Композиторы           = 
 |Өлең авторы           = [[Джон Фогерти]]
 |Ұзақтығы              = 2:39
 |Лейблі                = [[Fantasy Records|Fantasy]]
 |Продюсері             = Джон Фогерти
 |Чарттар               = 
 |Шолулар               = {{Unbulleted list
| [[AllMusic]] ► бағалаусыз&lt;ref name=&quot;AMGReview&quot;&gt;{{Cite web|author=[[Марк Деминг|Mark Deming]]|url=http://www.allmusic.com/song/have-you-ever-seen-the-rain-mt0010701516|title=Song Review: Creedence Clearwater Revival — «Have You Ever Seen the Rain?»|lang=en|website=[[AllMusic]]|publisher=Netaktion LLC|access-date=2016-02-24|archive-date=2016-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160314225233/http://www.allmusic.com/song/have-you-ever-seen-the-rain-mt0010701516|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| ''[[New Musical Express]]'' ► бағалаусыз&lt;ref name=&quot;NMEReview&quot;&gt;{{мақала|авторы=Derek Johnson|сілтеме=https://worldradiohistory.com|тақырыбы=Singles: Creedence Clearwater Revival — «Have You Ever Seen the Rain?»|тілі=en|басылым=''[[New Musical Express]]''|түрі=newspaper|жыл=1971|нөмірі=1255|беттері=6|орны=L.|баспасы={{iw|TI Media|IPC Magazines Limited|en|TI Media}}|issn=0144-5804}}
&lt;/ref&gt;
}}
 |Алдыңғы               = [[Lookin’ Out My Back Door]]
 |Алд_жыл               = 1970
 |Жыл                   = 1971
 |Келесі                = [[Sweet Hitch-Hiker]]
 |Кел_жыл               = 1971
 |Басқа                 = {{External music video|{{YouTube|g4flAZEgtjs|logo=1|«Have You Ever Seen the Rain?»}}&lt;br&gt;(Lyric Video)}}
}}
'''«Have You Ever Seen the Rain?»''' ({{Tr-en|Сен ешқашан жаңбырды көрдің бе?}}) — [[Джон Фогерти]] жазған ән. Ол оның [[Creedence Clearwater Revival]] тобының [[Pendulum (альбом)|''Pendulum'']] (1970) альбомына енгізіліп, 1971 жылы [[сингл]] ретінде жарық көрді. Ән [[хит-парад]]тардағы ең жоғары сатысына Канадада жетті, онда 1971 жылдың наурызында [[RPM (журнал)|RPM]] журналы басып шығаратын ''RPM''100 ұлттық синглдер чартында бірінші орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.bac-lac.gc.ca/eng/discover/films-videos-sound-recordings/rpm/Pages/item.aspx?IdNumber=2736&amp;|title=Item: 2736 — Library and Archives Canada|lang=en|access-date=2016-03-03|archive-date=2016-10-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20161006175218/http://www.bac-lac.gc.ca/eng/discover/films-videos-sound-recordings/rpm/Pages/item.aspx?IdNumber=2736&amp;|url-status=live}}

{{Cite web|url=http://www.bac-lac.gc.ca/eng/discover/films-videos-sound-recordings/rpm/Pages/item.aspx?IdNumber=2795&amp;|title=Item: 2795 — Library and Archives Canada|lang=en|access-date=2016-03-03|archive-date=2016-10-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20161006173704/http://www.bac-lac.gc.ca/eng/discover/films-videos-sound-recordings/rpm/Pages/item.aspx?IdNumber=2795&amp;|url-status=live}}&lt;/ref&gt; АҚШ-та дәл сол жылы бұл сингл [[Billboard Hot 100|«Billboard» журналының «Hot 100»]] чартында 8-орыннан көрінді (тізімде ол «Have You Ever Seen the Rain?» / «Hey Tonight», яғни [[«А» жағы және «Б» жағы|«Б» жағы]]ндағы «Hey Tonight» әнімен бірге көрсетілген)&lt;ref name=&quot;Hot-100&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.billboard.com/artist/299753/creedence-clearwater-revival/chart|title=Creedence Clearwater Revival — Chart history|lang=en|publisher=[[Billboard]]|access-date=2016-03-04|archive-date=2016-02-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20160229140723/http://www.billboard.com/artist/299753/creedence-clearwater-revival/chart|url-status=live}}&lt;/ref&gt;, ал «[[Cashbox|Cash Box]]&lt;nowiki/&gt;» журналының поп-чартында 3-орынға тұрақтады. Ұлыбританияда сингл 36-орынға дейін көтерілді. Бұл Creedence Clearwater Revival тобының [[Музыкалық шығармаларды сертификаттау|сатылым бойынша «алтын» мәртебе]]ге ие болған сегізінші синглы еді.

Кейбіреулер бұл әнде [[Вьетнам соғысы]] туралы сөз болады, ал «жаңбыр» — аспаннан жауған бомбалардың [[метафора]]сы деп топшылады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.songmeanings.net/lyric.php?lid=45521&amp;offset=0&amp;page=1#comments|title=Creedence Clearwater Revival — «Have You Ever Seen the Rain?» Lyrics|lang=en|publisher=SongMeanings|access-date=2014-08-21|archive-date=2023-08-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20230817082908/https://songmeanings.com/songs/view/45521/#comments|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ал [[Марк Деминг]] [[AllMusic]] сайтына жасаған шолуында бұл әннің 1960-жылдардағы идеализм және оның «[[Альтамонт (фестиваль)|Альтамонт]]&lt;nowiki/&gt;» фестивалі (1969) мен [[Кент университетіндегі атыс|Кент университетіндегі наразылыққа шыққан студенттерді ату]] (1970) сияқты оқиғалардан кейін қалай өшкені туралы екенін алға тартады. Оның пайымдауынша, Фогерти 1960-жылдардағы мәселелер мен сол кезде күрескен идеялардың 1970-жылдары да өзекті болып қалғанына қарамастан, бұл уақытта ешкімнің ештеңе үшін күреспегенін айтып шырқайды.&lt;ref name=&quot;AMGReview&quot; /&gt; Алайда Фогертидің өзі сұхбаттарында және концерттерде бұл әнді орындар алдында оның Creedence Clearwater Revival тобының ішіндегі барған сайын шиеленісіп бара жатқан қарым-қатынастар мен оның ағасы Томның топтан сөзсіз кетуі туралы екенін айтатын.{{sfn|Songfacts}} Бір сұхбатында Фогерти бұл әннің өздері чарттардың шыңында тұрған кездегі жағдай туралы жазылғанын және шындық олардың атақ пен байлық туралы ең асқақ армандарынан да асып түскенін жеткізді. Олар бай әрі танымал болды, бірақ қандай да бір себептермен сол уақытта топтың барлық мүшелері күйзеліске түсіп, өздерін бақытсыз сезінген. Ал «Have you ever seen the rain, coming down on a sunny day» («Күн шуақты күні жауған жаңбырды көрдіңіз бе?») деген жолдар дәл осы жағдайды сипаттайды. Топ келесі жылдың қазан айында, яғни 1972 жылы ''[[Mardi Gras]]'' альбомы жарық көргеннен кейін тарап кетті.

== Кавер-нұсқалары ==
Ән бірнеше рет қайта шырқалды. Оны [[Smokie]] тобы, [[Бонни Тайлер]], [[Род Стюарт]], [[Джоан Джетт]], [[Белинда Карлайл]], [[Boney M.]], [[Ramones]], [[The Ventures]], [[Alpha Blondy]] және басқа да танымал орындаушылар мен топтар таспаға жазды. [[Spin Doctors]] тобының орындауындағы нұсқа «[[Филадельфия (фильм)|Филадельфия]]&lt;nowiki/&gt;» фильмінің саундтрегіне енді.

КСРО-да бұл ән 1974 жылы [[Георгий Арамович Гаранян|Георгий Гаранян]]ның жетекшілігіндегі «[[Мелодия (ансамбль)|Мелодия]]&lt;nowiki/&gt;» аспаптық ансамблі «Стены» (С62 04887 88) шағын альбомын жарыққа шығарған кезде танымал болды. Бұл күйтабаққа ансамбльдің күйсандықшысы [[Борис Михайлович Фрумкин|Борис Фрумкин]] өңдеген Фогерти әнінің аспаптық нұсқасы да кірді (альбомның тысқабында композицияның атауы орыс тілінде жай ғана «Дождь» деп көрсетілген). Кейінірек [[Гарик Сукачёв]] пен «[[Кипелов (топ)|Кипелов]]&lt;nowiki/&gt;» рок тобы да бұл әнге өз кавер-нұсқаларын жазып шықты.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

== Сыртқы сілтемелер ==
* {{Cite web|url=http://www.songfacts.com/detail.php?id=1920|title=«Have You Ever Seen the Rain?» by Creedence Clearwater Revival: Facts|lang=en|website={{iw|Songfacts|Songfacts database|en|Songfacts}}|publisher=Songfacts LLC|access-date=2014-08-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20141020234108/http://www.songfacts.com/detail.php?id=1920|archive-date=2014-10-20|ref=Songfacts}}

{{Сыртқы сілтемелер|Сингл}}

[[Санат:Creedence Clearwater Revival әндері]]
[[Санат:1970 жылғы әндер]]
[[Санат:Джоан Джетт әндері]]
[[Санат:Ramones әндері]]
[[Санат:Бонни Тайлер әндері]]
[[Санат:Рок-балладалар]]
[[Санат:Fantasy Records синглдері]]</text>
      <sha1>1h2umid8moz6y4vmfg6y1o2aozyf0t6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Үлгі:Potd/2026-07-19</title>
    <ns>10</ns>
    <id>783685</id>
    <revision>
      <id>3631620</id>
      <timestamp>2026-07-18T18:00:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ArystanbekBot</username>
        <id>33174</id>
      </contributor>
      <comment>[[commons:Template:Potd/2026-07-19|POTD 2026-07-19]]: filename only</comment>
      <origin>3631620</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="141" sha1="f5je2r5kbnaadqhhx4mibqi0hf7q039" xml:space="preserve">Purple Sunbird in Bhigwan August 2025 by Tisha Mukherjee 01.jpg&lt;noinclude&gt;[[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]]&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>f5je2r5kbnaadqhhx4mibqi0hf7q039</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Украина қалалары бойынша туризм</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783686</id>
    <revision>
      <id>3631635</id>
      <timestamp>2026-07-18T19:11:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: [[Санат:Украина қалалары бойынша экономика|*]] [[Санат:Украина қалалары бойынша мәдениет|*]] [[Санат:Украинадағы туризм|*]]</comment>
      <origin>3631635</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="216" sha1="a57gebt5qyxqkmkbre1ewfnmcy2tlbe" xml:space="preserve">[[Санат:Украина қалалары бойынша экономика|*]]
[[Санат:Украина қалалары бойынша мәдениет|*]]
[[Санат:Украинадағы туризм|*]]</text>
      <sha1>a57gebt5qyxqkmkbre1ewfnmcy2tlbe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Украина қалалары бойынша экономика</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783687</id>
    <revision>
      <id>3631636</id>
      <timestamp>2026-07-18T19:12:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: {{Commonscat|Economy of Ukraine by city}} [[Санат:Украина экономикасы| Қала]] [[Санат:Украина қалалары бойынша қоғам| Эконом]] [[Санат:Қалалар бойынша экономика|Украина]]</comment>
      <origin>3631636</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="270" sha1="ozzl66hg8zeee59x3wxjqf8a5ljuy5n" xml:space="preserve">{{Commonscat|Economy of Ukraine by city}}
[[Санат:Украина экономикасы| Қала]]
[[Санат:Украина қалалары бойынша қоғам| Эконом]]
[[Санат:Қалалар бойынша экономика|Украина]]</text>
      <sha1>ozzl66hg8zeee59x3wxjqf8a5ljuy5n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Украинадағы туризм</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783688</id>
    <revision>
      <id>3631637</id>
      <timestamp>2026-07-18T19:13:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: {{Commonscat|Tourism in Ukraine}} {{Басты мақала}}  [[Санат:Елдер бойынша туризм|Украина]] [[Санат:Украинадағы ойын-сауық]] [[Санат:Украина экономикасы салалары]]</comment>
      <origin>3631637</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="259" sha1="ape8mnwebitn9sox7pd3sv4rb1xoaef" xml:space="preserve">{{Commonscat|Tourism in Ukraine}}
{{Басты мақала}}

[[Санат:Елдер бойынша туризм|Украина]]
[[Санат:Украинадағы ойын-сауық]]
[[Санат:Украина экономикасы салалары]]</text>
      <sha1>ape8mnwebitn9sox7pd3sv4rb1xoaef</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Украинадағы ойын-сауық</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783689</id>
    <revision>
      <id>3631638</id>
      <timestamp>2026-07-18T19:14:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: [[Санат:Украина мәдениеті]] [[Санат:Елдер бойынша ойын-сауық|Украина]]</comment>
      <origin>3631638</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="124" sha1="tig6wlt87ulng6mzjs94d7zt5tfgx14" xml:space="preserve">[[Санат:Украина мәдениеті]]
[[Санат:Елдер бойынша ойын-сауық|Украина]]</text>
      <sha1>tig6wlt87ulng6mzjs94d7zt5tfgx14</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Украина аймақтары бойынша көрікті орындар</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783690</id>
    <revision>
      <id>3631639</id>
      <timestamp>2026-07-18T19:15:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: {{Метасанат}} [[Санат:Украина көрікті орындары|*]] [[Санат:Украина аймақтары бойынша санаттар]]</comment>
      <origin>3631639</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="167" sha1="3oicnfzf86pr26s39x1vqk4m60eum3h" xml:space="preserve">{{Метасанат}}
[[Санат:Украина көрікті орындары|*]]
[[Санат:Украина аймақтары бойынша санаттар]]</text>
      <sha1>3oicnfzf86pr26s39x1vqk4m60eum3h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Украина көрікті орындары</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783691</id>
    <revision>
      <id>3631640</id>
      <timestamp>2026-07-18T19:16:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: {{Commonscat|Visitor attractions in Ukraine}}  [[Санат:Елдер бойынша көрікті орындар|Украина]] [[Санат:Украинадағы туризм]]</comment>
      <origin>3631640</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="183" sha1="j6z5vm4jb3655wsmltbmpboymo6vazg" xml:space="preserve">{{Commonscat|Visitor attractions in Ukraine}}

[[Санат:Елдер бойынша көрікті орындар|Украина]]
[[Санат:Украинадағы туризм]]</text>
      <sha1>j6z5vm4jb3655wsmltbmpboymo6vazg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Украина қалалары бойынша ғимараттар және құрылыстар</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783692</id>
    <revision>
      <id>3631641</id>
      <timestamp>2026-07-18T19:19:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: {{Commonscat|Buildings in Ukraine by city}}  [[Санат:Қалалар бойынша ғимараттар және құрылыстар|Украина]] [[Санат:Географиялық орны бойынша Украина ғимараттар және құрылыстар| ]] [[Санат:Украина қалалары сәулеті|*]] [[Санат:Украина қалалары бойынша көрікті орындар|*]]</comment>
      <origin>3631641</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="445" sha1="ryjd2clxpn55sz09jqo0n6zglgdu03p" xml:space="preserve">{{Commonscat|Buildings in Ukraine by city}}

[[Санат:Қалалар бойынша ғимараттар және құрылыстар|Украина]]
[[Санат:Географиялық орны бойынша Украина ғимараттар және құрылыстар| ]]
[[Санат:Украина қалалары сәулеті|*]]
[[Санат:Украина қалалары бойынша көрікті орындар|*]]</text>
      <sha1>ryjd2clxpn55sz09jqo0n6zglgdu03p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631642</id>
      <parentid>3631641</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T19:19:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <origin>3631642</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="441" sha1="eziuwk7ks7e91nfgj9ysocxvmkji320" xml:space="preserve">{{Commonscat|Buildings in Ukraine by city}}

[[Санат:Қалалар бойынша ғимараттар мен құрылыстар|Украина]]
[[Санат:Географиялық орны бойынша Украина ғимараттар мен құрылыстар| ]]
[[Санат:Украина қалалары сәулеті|*]]
[[Санат:Украина қалалары бойынша көрікті орындар|*]]</text>
      <sha1>eziuwk7ks7e91nfgj9ysocxvmkji320</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Географиялық орны бойынша Украина ғимараттар мен құрылыстар</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783693</id>
    <revision>
      <id>3631643</id>
      <timestamp>2026-07-18T19:20:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: {{Commonscat|Buildings in Ukraine by location}} [[Санат:Украина ғимараттары мен құрылыстары|*Географи]] [[Санат:Географиялық орны бойынша ғимараттар мен құрылыстар|Украина]]</comment>
      <origin>3631643</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="276" sha1="3x8odmoc2zkh43b2l4ih2sq6fmqjp8v" xml:space="preserve">{{Commonscat|Buildings in Ukraine by location}}
[[Санат:Украина ғимараттары мен құрылыстары|*Географи]]
[[Санат:Географиялық орны бойынша ғимараттар мен құрылыстар|Украина]]</text>
      <sha1>3x8odmoc2zkh43b2l4ih2sq6fmqjp8v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631645</id>
      <parentid>3631643</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T19:22:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <origin>3631645</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="284" sha1="apx9ghhgp48b33u76fy47nttll9pgze" xml:space="preserve">{{Commonscat|Buildings in Ukraine by location}}
[[Санат:Украина ғимараттары мен құрылыстары|*Географи]]
[[Санат:Географиялық орналасу бойынша ғимараттар мен құрылыстар|Украина]]</text>
      <sha1>apx9ghhgp48b33u76fy47nttll9pgze</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Украина ғимараттары мен құрылыстары</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783694</id>
    <revision>
      <id>3631644</id>
      <timestamp>2026-07-18T19:22:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: {{Commonscat|Structures in Ukraine}} [[Санат:Украина сәулеті|ғимарат]] [[Санат:Украина көрікті орындары| Ғимарат]] [[Санат:Елдер бойынша ғимараттар мен құрылыстар|Украина]] [[Санат:Еуропа елдері бойынша ғимараттар мен құрылыстар|Украина]]</comment>
      <origin>3631644</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="399" sha1="7u34ytmfzz3i21bae75wnaiks15ixkl" xml:space="preserve">{{Commonscat|Structures in Ukraine}}
[[Санат:Украина сәулеті|ғимарат]]
[[Санат:Украина көрікті орындары| Ғимарат]]
[[Санат:Елдер бойынша ғимараттар мен құрылыстар|Украина]]
[[Санат:Еуропа елдері бойынша ғимараттар мен құрылыстар|Украина]]</text>
      <sha1>7u34ytmfzz3i21bae75wnaiks15ixkl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қатысушы талқылауы:Synthwv1</title>
    <ns>3</ns>
    <id>783695</id>
    <revision>
      <id>3631654</id>
      <timestamp>2026-07-18T22:57:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>New user message</username>
        <id>61167</id>
      </contributor>
      <comment>[[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу.</comment>
      <origin>3631654</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="206" sha1="ip08swbd3jfjvryjleidaj6lwdblb2q" xml:space="preserve">{{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Synthwv1}}

-- [[Қатысушы:Sibom|Sibom]] ([[Қатысушы талқылауы:Sibom|талқылауы]]) 03:57, 2026 ж. шілденің 19 (+05)</text>
      <sha1>ip08swbd3jfjvryjleidaj6lwdblb2q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Blinding Lights</title>
    <ns>0</ns>
    <id>783696</id>
    <revision>
      <id>3631659</id>
      <timestamp>2026-07-18T23:59:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ShadZ01</username>
        <id>56180</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: '''«Blinding Lights»''' ({{Tr-en|Көзді шағылыстыратын шамдар}}) — канадалық әнші [[The Weeknd]]-тің өзінің төртінші ''[[After Hours]]'' студиялық альбомы үшін жазған әні.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/columns/hip-hop/8544830/the-weeknd-new-music-mercedes-benz-commercial|title=Hear New Music From The Weeknd in Mercedes-Benz Commercial: Watch|last=Saponara|first...</comment>
      <origin>3631659</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="87478" sha1="dwyq7m6zsauknpk63iya85vq4man181" xml:space="preserve">'''«Blinding Lights»''' ({{Tr-en|Көзді шағылыстыратын шамдар}}) — канадалық әнші [[The Weeknd]]-тің өзінің төртінші ''[[After Hours]]'' студиялық альбомы үшін жазған әні.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/columns/hip-hop/8544830/the-weeknd-new-music-mercedes-benz-commercial|title=Hear New Music From The Weeknd in Mercedes-Benz Commercial: Watch|last=Saponara|first=Michael|website=[[Billboard]]|date=2019-11-26|accessdate=2019-11-26|archive-date=2019-11-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20191128014414/https://www.billboard.com/articles/columns/hip-hop/8544830/the-weeknd-new-music-mercedes-benz-commercial|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ол «[[Heartless (The Weeknd әні)|Heartless]]&lt;nowiki/&gt;» басты синглі шыққаннан кейін екі күннен соң, 2019 жылдың 29 қарашасында альбомның екінші синглі ретінде жарық көрді.&lt;ref name=&quot;rap-up&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.rap-up.com/2019/11/24/the-weeknd-new-single-blinding-lights/|title=The Weeknd to Release New Single &quot;Blinding Lights&quot; on Black Friday|website=[[Rap-Up]]|date=2019-11-26|accessdate=2019-11-26|archive-date=2019-11-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20191128132032/https://www.rap-up.com/2019/11/24/the-weeknd-new-single-blinding-lights/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Әнді The Weeknd Макс Мартин және Оскар Холтермен бірлесіп жазып, продюсерлік еткен, сонымен қатар рэпер {{Iw|Belly (рэпер)|Belly|en|Belly (rapper)}} мен {{Iw|Джейсон Куинвилл||en|DaHeala}} әннің тең авторлары болып табылады.&lt;ref name=&quot;Website&quot;&gt;{{cite web|url=https://shop.theweeknd.com/collections/all|title=ALL {{!}} T H E W E E K N D S H O P|website=The Weeknd Shop|accessdate=2019-12-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191203033816/https://shop.theweeknd.com/collections/all/products/collectors-7-vinyl-001-digital-single|archivedate=2019-12-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Tidal&quot;&gt;{{cite web|url=https://listen.tidal.com/album/123764753/track/123764754|title=Blinding Lights / The Weeknd – Tidal|website=[[Tidal (сервис)|Tidal]]|accessdate=2019-11-29|archive-date=2019-12-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20191217201707/https://listen.tidal.com/album/123764753/track/123764754|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

«Blinding Lights» АҚШ пен Канаданы қоса алғанда, әлемнің отыздан астам елінің чарттарында бірінші орынға жетті, бұл елдерде ол [[Billboard Hot 100|''Billboard'' Hot 100]] және [[Canadian Hot 100]] чарттарында тиісінше төрт және жеті апта бойы көш бастап, әншінің бесінші чарттоппері атанды. Ол сонымен қатар әншінің Германия хит-парадының шыңына шыққан алғашқы синглі болып, онда 10 апта, Ұлыбританияда сегіз апта, ал Австралияда он бір апта бойы бірінші орында тұрды. Бұл — орындаушының бүгінгі күнге дейінгі әлемдегі ең сәтті синглі.&lt;ref name=&quot;автоссылка1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9366635/the-weeknd-blinding-lights-number-one-fourth-week-hot-100|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Leads Hot 100 for 4th Week, DaBaby &amp; Roddy Ricch's 'Rockstar' Launches in Top 10|work=[[Billboard]]|last=Trust|first=Gary|date=2020-04-27|accessdate=2020-04-27|archive-date=2020-04-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200428055259/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9366635/the-weeknd-blinding-lights-number-one-fourth-week-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ariacharts.com.au/news/2020/the-weeknd-returns-to-1-with-blinding-lights|title=The Weeknd Returns To #1 with Blinding Lights|publisher=ARIA Charts|date=2020-04-18|access-date=2020-08-12|archive-date=2020-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20200517144723/https://www.ariacharts.com.au/news/2020/the-weeknd-returns-to-1-with-blinding-lights|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/the-weeknds-blinding-lights-scores-eighth-week-at-number-1-on-the-official-singles-chart__29484|title=The Weekend's Blinding Lights Scores Eighth Week At Number 1 On The Official Singles Chart|publisher=Official Charts|date=2020-04-17|accessdate=2020-04-19|first=Rob|last=Copsey|archive-date=2020-04-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200428015211/https://www.officialcharts.com/chart-news/the-weeknds-blinding-lights-scores-eighth-week-at-number-1-on-the-official-singles-chart__29484/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Осы әннің арқасында The Weeknd 30 наурыздағы шығарылымда бір уақытта ''Billboard''-тың бес негізгі чартында көш бастаған тарихтағы алғашқы музыкант атанды, ол кезде әнші Hot 100, Billboard 200, Artist 100, Hot 100 Songwriters және Hot 100 Producers чарттарында бірінші орында тұрған еді.

АҚШ-та бұл ән [[АҚШ 2020 жылғы қорытынды әндер тізімі (Billboard)|2020 жылдың қорытындысы бойынша ең үздік]] атанды.&lt;ref name=&quot;BBNo1OfYear&quot;&gt;{{Cite magazine|title=The Year in Charts 2020: The Weeknd's 'Blinding Lights' Is the No. 1 Hot 100 Song of the Year|first=Gary|last=Trust|date=2020-12-03|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9493054/the-weeknd-blinding-lights-hot-100-song-2020-year-in-charts/|access-date=2020-12-04|magazine=[[Billboard]]|archive-date=2020-12-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20201205033302/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9493054/the-weeknd-blinding-lights-hot-100-song-2020-year-in-charts/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Сингл Hot 100 чартының үздік ондығында рекордтық 90 апта бойы тұрды.&lt;ref name=&quot;cbc082021&quot;&gt;{{cite news|title=The Weeknd's Blinding Lights becomes longest charting Billboard Hot 100 song|url=https://www.cbc.ca/news/entertainment/the-weeknd-billboard-record-1.6143490|agency=The Canadian Press|publisher=CBC News|date=2021-08-17|archivedate=2022-11-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221106132228/https://www.cbc.ca/news/entertainment/the-weeknd-billboard-record-1.6143490|access-date=2022-11-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;weeks&quot;&gt;{{cite magazine|url=http://www.billboard.com/articles/news/9615371/the-weeknd-blinding-lights-hot-100-record-88-weeks|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Spends Record-Breaking 88th Week on Billboard Hot 100|date=2021-08-16|accessdate=2021-08-16|last=Trust|first=Gary|magazine=[[Billboard]]|archive-date=2021-10-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20211029034121/https://www.billboard.com/articles/news/9615371/the-weeknd-blinding-lights-hot-100-record-88-weeks/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2021 жылдың 23 қарашасында сингл ''Billboard'' журналының барлық уақыттағы ең үздік хиттерінің ''Greatest Hot 100 Hit of All Time'' тізімін бастады.&lt;ref name=&quot;BBNo1AllTime&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/music/features/the-weeknd-blinding-lights-billboard-cover-story-2021-interview-1235001282/|title=The Greatest Hit: The New No. 1 Song of All Time|last=Mamo|first=Heran|magazine=[[Billboard]]|date=2021-11-23|access-date=2021-11-26|archive-date=2021-12-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20211202115058/https://www.billboard.com/music/features/the-weeknd-blinding-lights-billboard-cover-story-2021-interview-1235001282/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
Әлеуметтік желілерде бес ай бойы болмағаннан кейін, әнші 2019 жылдың 20 қарашасында [[Instagram]]-ға оралып, алты күннен соң, 2019 жылдың 26 қарашасында жазба жариялады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.hotnewhiphop.com/the-weeknd-returns-to-instagram-and-fans-are-convinced-chapter-vi-is-coming-news.96171.html|title=The Weeknd Returns To Instagram &amp; Fans Are Convinced &quot;Chapter VI&quot; Is Coming|website=HotNewHipHop|last=A.|first=Aron|date=2019-11-20|accessdate=2019-11-26|archive-date=2020-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20200322125741/https://www.hotnewhiphop.com/the-weeknd-returns-to-instagram-and-fans-are-convinced-chapter-vi-is-coming-news.96171.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.eonline.com/news/1095452/the-weeknd-returns-to-instagram-with-a-loading-message|title=The Weeknd Returns to Instagram With a &quot;Loading&quot; Message|website=[[E!#E! Online|E! Online]]|last=Schnurr|first=Samantha|date=2019-11-20|accessdate=2019-11-26|archive-date=2019-11-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20191122014115/https://www.eonline.com/news/1095452/the-weeknd-returns-to-instagram-with-a-loading-message|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ол 2019 жылдың маусым айында-ақ ''Chapter VI'' деп аталатын жоба туралы хабарлаған болатын.&lt;ref name=&quot;nme&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.nme.com/news/music/the-weekend-teases-new-album-chapter-6-2536077|title=Is The Weeknd's new album finally on its way?|website=[[NME]]|last=Skinner|first=Tom|date=2019-08-07|accessdate=2019-11-26|archive-date=2019-12-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20191218064601/https://www.nme.com/news/music/the-weekend-teases-new-album-chapter-6-2536077|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2019 жылдың 24 қарашасында неміс теледидарында алғаш рет «Blinding Lights» клипі пайдаланылған [[Mercedes-Benz]] жарнамалық ролигі көрсетілді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.stereogum.com/2066221/the-weeknd-previews-new-song-blinding-lights-in-mercedes-benz-commercial/video/|title=The Weeknd Previews New Song &quot;Blinding Lights&quot; In Mercedes-Benz Commercial|website=[[Stereogum]]|last=Breihan|first=Tom|date=2019-11-26|accessdate=2019-11-26|archive-date=2020-03-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20200319141924/https://www.stereogum.com/2066221/the-weeknd-previews-new-song-blinding-lights-in-mercedes-benz-commercial/video/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Онда The Weeknd-тің Mercedes-AMG GT C Roadster спорткарын басқарып отырып, аудиожүйеден өзінің жаңа әнін қосуды сұрағаны көрсетілген.&lt;ref name=&quot;rap-up2&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.rap-up.com/2019/11/24/the-weeknd-new-single-blinding-lights/|title=The Weeknd to Release New Single &quot;Blinding Lights&quot; on Black Friday|website=[[Rap-Up]]|date=2019-11-26|accessdate=2019-11-26|archive-date=2019-11-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20191128132032/https://www.rap-up.com/2019/11/24/the-weeknd-new-single-blinding-lights/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Толық метражды жарнамалық роликтің премьерасы 29 қарашада синглмен бірге өтт.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://pitchfork.com/news/the-weeknd-previews-new-song-blinding-lights-in-mercedes-benz-ad-watch/|title=The Weeknd Previews New Song &quot;Blinding Lights&quot; in Mercedes-Benz Ad: Watch|last=Strauss|first=Matthew|website=[[Pitchfork]]|date=2019-11-26|accessdate=2019-11-26|archive-date=2020-01-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20200119141744/https://pitchfork.com/news/the-weeknd-previews-new-song-blinding-lights-in-mercedes-benz-ad-watch/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Келесі күндері ол әлеуметтік желілерде музыкаға қайта оралғанын хабарлап, «бастау ертең кешке болады» және «Бүгін кешке біз миды балқытатын жаңа „психотикалық тарауды“ бастаймыз! Кеттік!» деген жазбалар қалдырды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://hiphop-n-more.com/2019/11/the-weeknd-to-release-2-new-singles-blinding-lights-heartless-this-week/|title=The Weeknd to Release 2 New Singles &quot;Blinding Lights&quot; &amp; &quot;Heartless&quot; This Week|author=Akaash|website=HipHop-n-More|date=2019-11-26|accessdate=2019-11-26|archive-date=2020-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20200322125751/https://hiphop-n-more.com/2019/11/the-weeknd-to-release-2-new-singles-blinding-lights-heartless-this-week/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Ресми [[лирик-бейне]] 6 желтоқсанда жарық көрді.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://umusic.digital/hdpoxg/|title=The Weeknd - Listening Experience|website=Universal Digital|accessdate=2019-12-05|archive-date=2019-12-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20191206042021/https://umusic.digital/hdpoxg/|url-status=unfit}}&lt;/ref&gt; Ресми музыкалық бейне клип [[Лас-Вегас]]тағы [[Фримонт-стрит]]те түсірілген.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.tmz.com/2019/11/25/the-weeknd-shooting-new-music-video-las-vegas/|title=The Weeknd Shooting New Music Video in Las Vegas|website=TMZ|accessdate=2019-11-25|archive-date=2020-02-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20200224232402/https://www.tmz.com/2019/11/25/the-weeknd-shooting-new-music-video-las-vegas/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2019 жылдың 6 желтоқсанында әнші бұл әнді алғаш рет «[[Стивен Кольбермен бірге кешкі шоу]]&lt;nowiki/&gt;» бағдарламасында жанды дауыста орындады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://variety.com/2019/music/news/the-weeknd-another-new-song-blinding-lights-colbert-next-week-1203419644/|title=The Weeknd Drops Another New Song, ‘Blinding Lights,’ Appears on Colbert Next Week|website=Variety|accessdate=2019-12-01|archive-date=2019-12-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20191224060556/https://variety.com/2019/music/news/the-weeknd-another-new-song-blinding-lights-colbert-next-week-1203419644/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2020 жылдың сәуірінде «Blinding Lights» Ұлыбритания чартының шыңында тұрған кезде, [[The Weeknd]] Twitter арқылы британдықтарды өзінің бәсекелесі — 99 жастағы ардагер [[Том Мур]]дың «[[You’ll Never Walk Alone]]&lt;nowiki/&gt;» қайырымдылық синглін қолдауға және 30 сәуірдегі оның 100 жасқа толған туған күніне орай «оны бірінші орынға шығаруға» шақырды,&lt;ref name=&quot;Jones&quot;&gt;{{cite news|last1=Jones|first1=Damian|title=The Weeknd wants Captain Moore to knock him off the Number One spot|url=https://www.nme.com/news/music/the-weeknd-urges-fans-to-knock-blinding-lights-off-number-one-in-favour-of-captain-moores-youll-never-walk-alone-2652651|accessdate=2020-04-26|work=[[NME]]|date=2020-04-23|archivedate=2020-04-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200427211447/https://www.nme.com/news/music/the-weeknd-urges-fans-to-knock-blinding-lights-off-number-one-in-favour-of-captain-moores-youll-never-walk-alone-2652651}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite tweet|user=theweeknd|number=1253361060393836544|date=2020-04-23|title=everyone in the UK please support @captaintommoore / @mrmichaelball single so this incredible 99 yr old war veteran, walking for the British National Health Service @NHSuk &amp; now raised $35 Million can have a No 1 for his 100th birthday in the UK! We’re routing for you. XO!}}&lt;/ref&gt; нәтижесінде солай болды да.&lt;ref name=&quot;OC1&quot;&gt;{{cite web|title=Captain Tom Moore claims victory on the Official Chart with You'll Never Walk Alone, becomes the oldest artist to reach Number 1|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/captain-tom-moore-claims-victory-on-the-official-chart-with-youll-never-walk-alone-becomes-the-oldest-artist-to-reach-number-1__29563/|publisher=[[Official Charts Company]]|accessdate=2020-04-24|archive-date=2020-04-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20200425002258/https://www.officialcharts.com/chart-news/captain-tom-moore-claims-victory-on-the-official-chart-with-youll-never-walk-alone-becomes-the-oldest-artist-to-reach-number-1__29563/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Пікірлері ==
«Blinding Lights» оң пікірлерге ие болып, сыншылардың жаппай мойындауына ие болды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://wordpress.com/log-in?redirect_to=https%3A%2F%2Fsoundigestdotcom.wordpress.com%2Fwp-admin%2F/|title=The Weeknd Takes Us Back to the '80s With &quot;Blinding Lights&quot;|website=Sound Digest|access-date=2020-05-10|archive-date=2021-07-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210724205403/https://soundigest.com/2019/12/04/the-weeknd-blinding-lights-review/amp/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;guardian&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/music/2020/nov/30/the-20-best-songs-of-2020|title=The 20 Best Songs of 2020|first=Ben|last=Beaumont-Thomas|date=2020-11-30|website=The Guardian|access-date=2020-12-01|archive-date=2020-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20201130060503/https://www.theguardian.com/music/2020/nov/30/the-20-best-songs-of-2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;nytimes&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.nytimes.com/2020/04/01/arts/music/the-weeknd-after-hours-review.html|title=The Weeknd's Gleamy, Seamy Pop Returns|first=Jon|last=Caramanica|date=2020-04-01|website=The New York Times|access-date=2020-04-23|archive-date=2020-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20200401194004/https://www.nytimes.com/2020/04/01/arts/music/the-weeknd-after-hours-review.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;billboard&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/columns/pop/9338020/the-weeknd-after-hours-career-analysis|title=Don't Forget How Unlikely The Weeknd Once Seemed as a Reliable Pop Superstar|first=Andrew|last=Unterberger|date=2020-03-03|website=Billboard|access-date=2020-05-02|archive-date=2021-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20210304115227/https://www.billboard.com/articles/columns/pop/9338020/the-weeknd-after-hours-career-analysis|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ''[[Billboard]]'' журналы оны 2020 жылдың ең үздік әндерінің бірі деп атаса, ''[[Consequence of Sound]]'' 2020 жылдың ең үздік әні деп таныды; біріншісі оның ностальгиялық тартымдылығын атап өтсе,&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/media/lists/best-songs-2020-top-100-9494940|title=The 100 Best Songs of 2020: Staff List|first=Josh|last=Glicksman|date=2020-12-08|access-date=2020-12-09|archive-date=2020-12-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20201208222908/https://www.billboard.com/amp/articles/news/list/9494940/best-songs-2020-top-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; екіншісі «блокбастер [[Рифф (музыка)|рифф]]інің үстіне құрылған әуезді романтиканы» жоғары бағалады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://consequenceofsound.net/2020/12/top-50-songs-of-2020/6/|title=Top 50 Songs of 2020|first=Michael|last=Roffman|website=Consequence of Sound|date=2020-12-03|access-date=2021-06-17|archive-date=2021-02-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210228234359/https://consequenceofsound.net/2020/12/top-50-songs-of-2020/6/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ''[[Variety]]'' журналы «Blinding Lights» туындысын жылдың ең үздік жазбасы деп атап: «Бұл — сөзсіз 2020 жылдың айтулы әндерінің бірі. Шығармада тура 1985 жылдан келгендей тап-таза синтезаторлық [[Хук (музыка)|хук]] бар. Бұл жазба күш-қуат пен қиындықтарды жеңудің символына айналды», — деп сипаттады.&lt;ref name=&quot;variety&quot;&gt;{{cite web|url=https://variety.com/2020/music/news/weeknd-blinding-lights-hitmakers-record-of-the-year-1234846143/|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Is Variety's Hitmakers Record of the Year|first=Jem|last=Aswad|website=Variety|date=2020-12-03|access-date=2020-12-04|archive-date=2021-01-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20210122234657/https://variety.com/2020/music/news/weeknd-blinding-lights-hitmakers-record-of-the-year-1234846143/amp/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; «Blinding Lights» ''[[Stereogum]]'' басылымы тарапынан 2019 жылдың ең үздік әндерінің бірі болып аталды, ал редактор Крис ДеВиль 80-жылдардың эстетикасы мен атмосферасын мақтап: «80-жылдар ешқашан өлмейді — немесе, ең құрығанда, біздің ұжымдық қиялымыздағы 80-жылдардың гламурлы неоны ешқашан сөнбейді», — деп атап өтті.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.stereogum.com/2067368/best-pop-songs-2019/franchises/2019-in-review/|title=The Best Pop Songs of 2019|website=Stereogum|access-date=2020-01-22|archive-date=2021-07-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210724205405/https://www.stereogum.com/2067368/the-top-40-pop-songs-of-2019/columns/the-week-in-pop/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== Қорытынды тізімдер ===
Ескерту: * — тізімге орны көрсетілмей енгізілгенін білдіреді
{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot;
|+
!Басылым
!Тізім
!Ранг
!Сілтеме
|-
| scope=&quot;row&quot;|[[Amazon Music]]
|Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|3
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://music.amazon.co.uk/playlists/B08C1LN518|title=Best Songs of 2020|publisher=Amazon|accessdate=2020-12-21|archive-date=2021-04-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20210426084018/https://music.amazon.co.uk/playlists/B08C1LN518|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|[[Apple Music]]
|The 100 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;| *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://music.apple.com/us/playlist/the-100-best-songs-of-2020/pl.078970e433ee4c19a03b67a1106b9526|title=The 100 Best Songs of 2020|work=Apple Music|accessdate=2020-12-21|archive-date=2020-12-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20201211071605/https://music.apple.com/us/playlist/the-100-best-songs-of-2020/pl.078970e433ee4c19a03b67a1106b9526|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''{{iw|Atwood Magazine|Atwood|en|Atwood Magazine}}'' 
|Anthony Kozlowski’s Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|8
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://atwoodmagazine.com/bs2020-the-best-songs-of-2020-according-to-anthony/|title=The Best Songs of 2020 (According to Anthony)|first=Anthony|last=Kozlowski|website=Atwood|date=2020-12-31|accessdate=2021-05-02|archive-date=2021-01-04|archive-url=https://archivetoday.com/20210104215144/https://atwoodmagazine.com/bs2020-the-best-songs-of-2020-according-to-anthony/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[BBC News]]''
| The 7 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/culture/article/20201119-the-best-albums-and-songs-of-2020|title=The Best Songs of 2020|website=BBC|date=2020-11-19|accessdate=2020-12-22|archive-date=2020-11-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20201120000740/https://www.bbc.com/culture/article/20201119-the-best-albums-and-songs-of-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot; rowspan=&quot;2&quot;|''[[Billboard]]''
|The 100 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|2
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/news/list/9494940/best-songs-2020-top-100|title=The 100 Best Songs of 2020: Staff List|first=Josh|last=Glicksman|work=Billboard|date=2020-12-08|accessdate=2020-12-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20201211173512/https://www.billboard.com/articles/news/list/9494940/best-songs-2020-top-100|archive-date=2020-12-11|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|The 30 Best Pop Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/news/list/9497730/best-pop-songs-2020/|title=The 30 Best Pop Songs of 2020: Staff List|first=Andrew|last=Unterberger|work=Billboard|date=2020-12-11|accessdate=2020-12-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20201211173043/https://www.billboard.com/articles/news/list/9497730/best-pop-songs-2020/|archive-date=2020-12-11|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[BuzzFeed]]''
|The Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.buzzfeed.com/natashajokic1/best-songs-2020|title=Here Are the Best Songs of 2020|first=Natasha|last=Jokic|work=BuzzFeed|date=2020-12-13|accessdate=2020-12-21|archive-date=2021-02-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20210227230853/https://www.buzzfeed.com/natashajokic1/best-songs-2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''{{iw|The Citizen (South African newspaper)|The Citizen|en|The Citizen (South African newspaper)}}'' 
|The Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://citizen.co.za/lifestyle/your-life-entertainment-your-life/entertainment-music/2407360/are-these-the-best-songs-of-2020/|title=Are these the best songs of 2020?|first=Gilda|last=Narsimdas|work=The Citizen|date=2020-12-15|accessdate=2020-12-21|archive-date=2021-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302200921/https://citizen.co.za/lifestyle/your-life-entertainment-your-life/entertainment-music/2407360/are-these-the-best-songs-of-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Consequence of Sound]]''
|The Top 50 Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|1
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://consequenceofsound.net/2020/12/top-50-songs-of-2020/|title=Top 50 Songs of 2020|first=Michael|last=Roffman|work=Consequence of Sound|date=2020-12-03|accessdate=2020-12-21|archive-date=2021-01-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20210123081858/https://consequenceofsound.net/2020/12/top-50-songs-of-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[The Diamondback]]''
|20 Favorite Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|5
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://dbknews.com/2020/12/14/the-diamondback-top-songs-2020-wap-watermelon-sugar-blinding-lights/|title=The Diamondback's 20 Favorite Songs of 2020|work=The Diamondback|date=2020-12-14|access-date=2021-01-22|archive-date=2021-01-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20210110093030/https://dbknews.com/2020/12/14/the-diamondback-top-songs-2020-wap-watermelon-sugar-blinding-lights/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Entertainment.ie]]''
|The 10 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|7
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://entertainment.ie/music/the-10-best-songs-of-2020-470039/|title=The Ten Best Songs of 2020|first=Lauren|last=Murphy|work=Entertainment.ie|access-date=2021-01-15|archive-date=2021-05-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20210503091218/https://entertainment.ie/music/the-10-best-songs-of-2020-470039/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[The Fader]]''
|The 100 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|26
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.thefader.com/2020/12/17/100-best-songs-2020-list-haim-bad-bunny-bladee-rank|title=The 100 best songs of 2020|first=Salvatore|last=Maicki|work=The Fader|date=2020-12-17|accessdate=2020-12-21|archive-date=2020-12-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20201220082330/https://www.thefader.com/2020/12/17/100-best-songs-2020-list-haim-bad-bunny-bladee-rank|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''Flood''
|The Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|1
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://floodmagazine.com/83334/the-best-songs-of-2020/|title=The Best Songs of 2020|first=Scott|last=Sterling|work=Flood Magazine|date=2020-12-09|access-date=2021-01-14|archive-date=2021-01-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20210127212206/https://floodmagazine.com/83334/the-best-songs-of-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''The Forty-Five''
|The 45 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|6
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://thefortyfive.com/opinion/best-songs-of-2020/|title=The 45 Best Songs of 2020|first=Emma|last=Holbrook|work=The Forty-Five|date=2020-12-10|access-date=2021-01-14|archive-date=2020-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20201130161121/https://thefortyfive.com/opinion/best-songs-of-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''{{iw|Gaffa (magazine)|Gaffa|en|Gaffa (magazine)}}''
| The 20 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|1
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://gaffa.dk/artikel/146694/redaktionen-her-er-arets-bedste-udenlandske-sange/|title=The 20 Best Songs of 2020|first=Simone|last=Nowack|work=Gaffa|date=2020-12-12|access-date=2021-01-19|archive-date=2020-12-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20201213113610/https://gaffa.dk/artikel/146694/redaktionen-her-er-arets-bedste-udenlandske-sange/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Glamour]]''
| The 63 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.glamour.com/story/best-songs-of-2020|title=The 63 Best Songs of 2020 That Made Our Lives a Little Easier|first=Christopher|last=Rosa|work=[[Glamour]]|date=2020-12-17|access-date=2021-06-17|archive-date=2020-12-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20201218023526/https://www.glamour.com/story/best-songs-of-2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[The Guardian]]''
|The 20 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|6
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.theguardian.com/music/2020/nov/30/the-20-best-songs-of-2020|title=The 20 best sogns of 2020|first=Ben|last=Beaumont-Thomas|work=The Guardian|date=2020-11-30|accessdate=2020-12-21|archive-date=2021-06-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20210618115129/https://www.theguardian.com/music/2020/nov/30/the-20-best-songs-of-2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[The Houston Press]]''
| The Top 20 Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|3
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.houstonpress.com/music/20-most-2020-songs-of-2020-11522888|title=Top 20 &quot;Most 2020&quot; Songs of 2020|first=Jesse|last=Sendejas Jr.|website=Houston Press|date=2020-12-31|access-date=2021-06-17|archive-date=2021-02-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20210215081604/https://www.houstonpress.com/music/20-most-2020-songs-of-2020-11522888|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[IZM]]''
|The 10 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.izm.co.kr/contentRead.asp?idx=30428&amp;bigcateidx=19&amp;subcateidx=20&amp;view_tp=1&amp;view_sort=1|title=Best Songs of 2020|first=Lee|last=Honghyun|website=IZM|access-date=2021-01-14|archive-date=2020-12-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20201210083209/http://www.izm.co.kr/contentRead.asp?idx=30428&amp;bigcateidx=19&amp;subcateidx=20&amp;view_tp=1&amp;view_sort=1|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Los Angeles Times]]''
|The 50 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2020-12-09|title=The 50 best songs of 2020|url=https://www.latimes.com/entertainment-arts/music/story/2020-12-09/the-50-best-songs-of-2020|access-date=2020-12-21|website=Los Angeles Times|language=en-us|archive-date=2020-12-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20201209220036/https://www.latimes.com/entertainment-arts/music/story/2020-12-09/the-50-best-songs-of-2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[New Straits Times]]''
| The 4 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nst.com.my/news/nation/2020/12/653353/2020s-most-memorable-folks|title=2020's Most Memorable Folks|first=Ahmad|last=Othman|website=New Straits Times|date=2020-12-31|access-date=2021-01-15|archive-date=2021-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210501232902/https://www.nst.com.my/news/nation/2020/12/653353/2020s-most-memorable-folks|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[The New York Times]]''
| Lindsay Zoladz’s Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|7
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2020/12/07/arts/music/best-songs.html|title=Best Songs of 2020|website=[[The New York Times]]|last1=Pareles|first1=Jon|last2=Caramanica|first2=Jon|last3=Zoladz|first3=Lindsay|date=2020-12-07|access-date=2020-12-21|archive-date=2021-03-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20210319164356/https://www.nytimes.com/2020/12/07/arts/music/best-songs.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Our Culture Mag]]''
|The 25 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|3
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://ourculturemag.com/2021/01/02/the-25-best-songs-of-2020/|title=The 25 Best Songs of 2020|first=Konstantinos|last=Pappis|access-date=2021-01-02|archive-date=2021-01-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20210102235003/https://ourculturemag.com/2021/01/02/the-25-best-songs-of-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Pinkvilla]]''
|The 10 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/hollywood/bye-bye-2020-10-songs-taylor-swift-justin-bieber-harry-styles-more-saved-year-586889?amp|title=Bye Bye 2020: 10 songs from Taylor Swift, Justin Bieber, Harry Styles &amp; more that saved the year|first=Pinkvilla|last=Desk|website=Pinkvilla|date=2020-12-29|access-date=2021-01-15|archive-date=2021-01-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20210122093829/https://www.pinkvilla.com/entertainment/hollywood/bye-bye-2020-10-songs-taylor-swift-justin-bieber-harry-styles-more-saved-year-586889?amp|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Pitchfork]]''
|The 100 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|23
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Pitchfork|title=The 100 Best Songs of 2020|url=https://pitchfork.com/features/lists-and-guides/best-songs-2020/|access-date=2020-12-23|website=Pitchfork|language=en-us|archive-date=2021-02-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20210210145510/https://pitchfork.com/features/lists-and-guides/best-songs-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Refinery29]]''
|The 29 Best Songs of the Year
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.refinery29.com/en-us/2020/12/10216132/best-songs-artists-2020-taylor-swift-chloe-halle-twice|title=The 29 Best Songs of The Year|first=Natalie|last=Morin|date=2020-12-21|access-date=2020-12-22|archive-date=2021-07-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20210702125409/https://www.refinery29.com/amp/en-us/2020/12/10216132/best-songs-artists-2020-taylor-swift-chloe-halle-twice|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Rolling Stone]]''
|The 50 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|4
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;RS&quot;&gt;{{Cite web|last=Blake, Jonathan Bernstein,Jon Blistein,Jon Dolan,Brenna Ehrlich,Jon Freeman,Kory Grow,Christian Hoard,Elias Leight,Angie Martoccio,Claire Shaffer,Rob Sheffield,Emily; Bernstein, Jonathan; Blistein, Jon; Dolan, Jon; Ehrlich, Brenna; Freeman, Jon; Grow, Kory; Hoard, Christian; Leight, Elias.|date=2020-12-07|title=Year in Review: The 50 Best Songs of 2020|url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-songs-2020-1097442/|access-date=2020-12-21|website=Rolling Stone|language=en-us|archive-date=2021-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20210322094511/https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-songs-2020-1097442/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Slate]]''
|Chris Molanphy’s Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|6
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Molanphy|first=Chris|date=2020-12-19|title=America Spent 2020 Retreating Into the Sounds of the Past|url=https://slate.com/culture/2020/12/best-songs-2020-weeknd-disco-nostalgia-billboard-charts.html|access-date=2020-12-21|website=Slate Magazine|language=en|archive-date=2020-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20201219130227/https://slate.com/culture/2020/12/best-songs-2020-weeknd-disco-nostalgia-billboard-charts.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Spin (журнал)|Spin]]''
| The 30 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|6
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.spin.com/featured/30-best-songs-2020/|title=The 30 Best Songs of 2020|website=Spin|access-date=2020-12-22|archive-date=2020-12-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20201217174210/https://www.spin.com/featured/30-best-songs-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|[[Spotify]]
|The Best Pop Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|1
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Today's Top Hits Presents... Best Pop Songs of 2020, a playlist by Spotify|url=https://open.spotify.com/playlist/37i9dQZF1DX5QPo288x03n|access-date=2020-12-21|website=Spotify|language=en|archive-date=2020-12-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20201212125220/https://open.spotify.com/playlist/37i9dQZF1DX5QPo288x03n|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Stereogum]]''
| The Top 40 Pop Songs of 2019
| style=&quot;text-align:center;&quot;|32
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.stereogum.com/2067368/the-top-40-pop-songs-of-2019/columns/the-week-in-pop/|title=The Top 40 Pop Songs of 2019|first=Chris|last=DeVille|work=Stereogum|date=2019-12-12|accessdate=2021-05-02|archive-date=2021-07-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210724205405/https://www.stereogum.com/2067368/the-top-40-pop-songs-of-2019/columns/the-week-in-pop/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot; rowspan=&quot;2&quot;|''[[Uproxx]]''
|The 50 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|37
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2020-12-02|title=The 50 Best Songs Of 2020|url=https://uproxx.com/music/best-songs-2020-list/|access-date=2020-12-21|website=UPROXX|archive-date=2020-12-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20201207161831/https://uproxx.com/music/best-songs-2020-list/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|Music Critics Poll: The Best Songs of The Year
| style=&quot;text-align:center;&quot;|3
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://uproxx.com/music/uproxx-music-critics-poll-best-songs-2020/|title=The 2020 Uproxx Music Critics Poll: The Best Songs Of The Year|work=Uproxx|date=2020-12-15|accessdate=2020-12-21|archive-date=2021-07-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210724205404/https://uproxx.com/music/uproxx-music-critics-poll-best-songs-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[USA Today]]''
|The 10 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|5
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.usatoday.com/story/entertainment/music/2020/12/16/best-songs-2020-billie-eilish-bob-dylan-cardi-b-megan-thee-stallion-the-weeknd-taylor-swift-dua-lipa/3875986001/|title=The 10 Best Songs of 2020|website=USA Today|date=2020-12-16|access-date=2020-12-22|archive-date=2021-04-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20210429175053/https://www.usatoday.com/story/entertainment/music/2020/12/16/best-songs-2020-billie-eilish-bob-dylan-cardi-b-megan-thee-stallion-the-weeknd-taylor-swift-dua-lipa/3875986001/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot; rowspan=&quot;2&quot;|[[Tidal (сервис)|Tidal]]
|Songs of the Year 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|6
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|title=Songs of the Year 2020|url=https://tidal.com/browse/playlist/65e2481b-f921-4c35-aa8c-c07077d40260|access-date=2020-12-21|website=Tidal|archive-date=2020-12-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20201211130658/https://tidal.com/browse/playlist/65e2481b-f921-4c35-aa8c-c07077d40260|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|Best Pop Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|2
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|title=Best of Pop 2020|url=https://tidal.com/browse/playlist/0d68e058-fe9c-444d-adf7-76d6e2138885|access-date=2020-12-21|website=Tidal|archive-date=2020-12-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20201211131203/https://tidal.com/browse/playlist/0d68e058-fe9c-444d-adf7-76d6e2138885|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[WatchMojo]]''
| The Top 10 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|1
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://watchmojo.com/video/id/35982|title=Top 10 Best Songs of 2020|website=WatchMojo|access-date=2020-12-22|archive-date=2020-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20201216203823/https://watchmojo.com/video/id/35982|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

== Марапаттар мен номинациялар ==
2020 жылы «Blinding Lights» хиті мен оның негізгі альбомының орасан зор жетістігіне қарамастан, Weeknd 2020 жылдың 24 қарашасында өткен [[Грэмми (2020)|63-ші жыл сайынғы Грэмми сыйлығы]]нда нөл номинацияға ие болды. Бұл қимыл көптеген қайшылықтар тудырды және сыншылар мен жанкүйерлерді, сондай-ақ Тесфаенің өзін таң қалдырды. Ол әлеуметтік желілер арқылы жауап беріп, Грэммиді «жемқор» деп атады.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Aniftos|first=Rania|url=https://www.billboard.com/articles/news/awards/9489770/the-weeknd-lashes-out-recording-academy|title=The Weeknd Calls Out Recording Academy After Nominations Snub: 'The Grammys Remain Corrupt'|work=[[Billboard]]|date=2020-11-24|archivedate=2021-01-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210108022707/https://www.billboard.com/articles/news/awards/9489770/the-weeknd-lashes-out-recording-academy|access-date=2021-06-17}}&lt;/ref&gt; Оның 2021 жылдың 7 ақпанында [[Супербоул|Ұлттық футбол лигасының Суперкубогы]]нда өнер көрсететіні туралы хабарландыру, сондай-ақ оны поп немесе R&amp;B ретінде ұсыну керек пе деген шатасулар ол ұсынылған барлық санаттардағы немқұрайлылыққа ықпал етті деген болжамдар болды.&lt;ref&gt;{{cite web|title=The Weeknd Received Zero Grammy Nominations, Responds on Twitter|url=https://www.vulture.com/2020/11/the-weeknd-snub-2021-grammy-nominations.html|access-date=2020-11-25|archive-date=2021-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20210107223940/https://www.vulture.com/2020/11/the-weeknd-snub-2021-grammy-nominations.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; [[Харви Мейсон (кіші)|Харви Мейсон]], [[Дыбыс жазу өнері мен ғылымдарының ұлттық академиясы]]ның уақытша президенті, реакцияға жауап берді:
&lt;blockquote&gt;Біз The Weeknd-тің номинацияға ие болмағанына көңілі қалғанын түсінеміз. Мен таңғалдым және оның сезіміне ортақтаса аламын. Оның биылғы музыкасы керемет болды, ал оның музыкалық қауымдастық пен жалпы әлемге қосқан үлесі жалпының таңданысына лайық. Біз оның алдағы Суперкубокта өнер көрсететінін білгенде қатты толқыдық, сондай-ақ оның алдыңғы демалыс күндері «Грэмми» сахнасында да өнер көрсеткенін қалар едік. Өкінішке орай, жыл сайын номинациялар саны лайықты әртістердің санынан аз болып жатады. Бірақ әріптестер дауыс беретін жалғыз музыкалық марапат ретінде біз жаһандық қауымдастығымызды құрайтын көптеген тамаша әртістерге жарық түсіре отырып, музыкадағы үздіктікті мойындауды және атап өтуді жалғастырамыз. Нақты айта кететін жайт, барлық санаттар бойынша дауыс беру The Weeknd-тің Суперкубоктағы өнер көрсетуі жарияланғанға дейін баяғыда-ақ аяқталған болатын, сондықтан бұл жағдай номинация процесіне ешқандай әсер ете алмас еді. Барлық «Грэмми» номинанттары дауыс берушілермен өздерінің көрнекті жетістіктері үшін танылды және біз олардың барлығын құттықтаймыз.&lt;ref&gt;{{cite web|title=The Weeknd Lashes Out at Recording Academy: &quot;The Grammys Remain Corrupt&quot;|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/the-weeknd-lashes-out-at-recording-academy-the-grammys-remain-corrupt|access-date=2020-11-25|archive-date=2021-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20210107223936/https://www.hollywoodreporter.com/news/the-weeknd-lashes-out-at-recording-academy-the-grammys-remain-corrupt|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;

Кейінірек Weeknd 2021 жылдың қаңтарындағы немқұрайлылыққа қатысты мәлімдеме жасап, онда ол бұл «шабуыл» сияқты болғанын айтты: «Тыңдаңызшы, маған жеке өзіме бәрібір. Менде қазір мен үшін ештеңе білдірмейтін үш ГРЭММИ бар, әлбетте… Бұл «О, мен ГРЭММИДІ қалаймын!» деген сияқты емес. Қалай болғанда да, мен сөз сөйлей алмаймын. Марапаттар туралы ұмытыңыз».&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.etonline.com/the-weeknd-says-his-3-grammy-wins-mean-nothing-to-him-now-159715|title=The Weeknd Says His 3 GRAMMY Wins Mean Nothing to Him Now|work=[[Entertainment Tonight]]|last=Gawley|first=Paige|date=2021-01-28|access-date=2021-02-07|archive-date=2021-02-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20210208215148/https://www.etonline.com/the-weeknd-says-his-3-grammy-wins-mean-nothing-to-him-now-159715|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! Жылы
! Марапаты
! Санаты
! Натижесі
! Сілтемесі
|-
!scope=&quot;row&quot; rowspan=&quot;27&quot;| 2020
| rowspan=&quot;2&quot; | {{iw|American Music Awards||en|American Music Awards of 2020}}
| {{iw|American Music Award for Video of the Year|Favorite Music Video|en|American Music Award for Video of the Year}}
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;2&quot;|&lt;ref&gt;{{cite journal|url=https://www.billboard.com/articles/news/awards/9472722/2020-amas-nominations|title=The Weeknd, Roddy Ricch Top 2020 AMAs Nominations|journal=Billboard|last=Warner|first=Denise|date=2020-10-26|access-date=2020-10-26|archive-date=2020-10-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20201026141334/https://www.billboard.com/articles/news/awards/9472722/2020-amas-nominations|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|- 
| {{iw|American Music Award for Favorite Pop/Rock Song|Favorite Song — Pop/Rock|en|American Music Award for Favorite Pop/Rock Song}}
| {{Nom}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[Camerimage|Camerimage International Film Festival]]
| Best Music Video
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;2&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://camerimage.pl/en/laureaci-energacamerimage-2020/|title=EnergaCamerimage 2020 Winners!|publisher=Camerimage International Film Festival|date=2020-11-21|access-date=2020-11-21|archive-date=2020-11-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121210359/https://camerimage.pl/en/laureaci-energacamerimage-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| Best Cinematography in Music Video
| {{nom}}
|-
| [[Danish Music Awards]]
| International Hit of the Year
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|language=da|url=http://gaffa.dk/nyhed/146492/danish-music-awards-og-vinderne-er|title=Danish Music Awards: Og vinderne er...|work=Gaffa|date=2020-11-29|accessdate=2021-05-28|archive-date=2021-06-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210628121633/https://gaffa.dk/nyhed/146492/danish-music-awards-og-vinderne-er|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| 
| {{iw|Premios 40 Principales for Best International Song|Best International Song|en|Best International Song}}
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;2&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|language=es|url=https://www.explica.co/complete-list-of-2020-los40-music-awards-winners/|title=Complete list of 2020 LOS40 Music Awards winners|website=Explica|date=2020-12-06|access-date=2020-12-06|archive-date=2021-01-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20210119173634/https://www.explica.co/complete-list-of-2020-los40-music-awards-winners/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|- 
| {{iw|Los Premios 40 Principales for Best International Video|Best International Video|en|Los Premios 40 Principales for Best International Video}}
| {{won}}
|- 
|rowspan=&quot;2&quot;| {{iw|2020 MTV Europe Music Awards|MTV Europe Music Awards|en|2020 MTV Europe Music Awards}}
| [[MTV Europe Music Award for Best Song|Best Song]]
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;2&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Heller|first=Corinne|date=2020-11-08|title=BTS Wins Big at 2020 MTV EMA: See the Full List of Winners|url=https://www.eonline.com/news/1206318/bts-wins-big-at-2020-mtv-ema-see-the-full-list-of-winners|access-date=2020-11-09|website=E-Online|archive-date=2020-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20201130063312/https://www.eonline.com/ap/amp/news/1206349/bts-wins-big-at-2020-mtv-ema-see-the-full-list-of-winners|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[MTV Europe Music Award for Best Video|Best Video]]
| {{nom}}
|- 
| {{iw|2020 MTV Millennial Awards Brazil|MTV Millennial Awards Brasil|en|2020 MTV Millennial Awards Brazil}}
| Global Hit
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.uol.com.br/splash/noticias/2020/09/24/mtv-miaw-2020-vencedores.htm|title=MTV Miaw 2020: Confira os vencedores da premiação|author=Splash|work=[[Universo Online]]|date=2020-09-24|access-date=2021-02-12|language=pt|archive-date=2020-09-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200928034313/https://www.uol.com.br/splash/noticias/2020/09/24/mtv-miaw-2020-vencedores.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;6&quot;| [[MTV Video Music Awards салтанаты 2020|MTV Video Music Awards]]
| [[Жылдың үздік бейнесі үшін MTV Video Music Award|Video of the Year]]
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;6&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://variety.com/2020/music/news/2020-mtv-vma-winners-list-1234750218/|title=MTV Video Music Awards: The Complete Winners List|publisher=[[Variety]]|access-date=2020-09-30|archive-date=2021-02-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210224213427/https://variety.com/2020/music/news/2020-mtv-vma-winners-list-1234750218/amp/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{iw|MTV Video Music Award for Best Cinematography|Best Cinematography|en|MTV Video Music Award for Best Cinematography}}
| {{nom}} 
|- 
| {{iw|MTV Video Music Award for Best Direction|Best Direction|en|MTV Video Music Award for Best Direction}}
| {{nom}}
|- 
| {{iw|MTV Video Music Award for Best Editing|Best Editing|en|MTV Video Music Award for Best Editing}}
| {{nom}}
|- 
| {{iw|MTV Video Music Award for Best R&amp;B Video|Best R&amp;B|en|MTV Video Music Award for Best R&amp;B Video}}
| {{won}}
|-
| Song of Summer
| {{nom}}
|-
| [[MTV Video Music Awards Japan]]
| Best Male Video — International
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|language=ja|url=http://www2.mtvjapan.com/vmaj/2020/winners.html|title=VMAJ 2020 Winners|publisher=MTV|access-date=2020-11-08|archive-date=2020-10-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20201030031026/http://www2.mtvjapan.com/vmaj/2020/winners.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Nickelodeon Mexico Kids' Choice Awards]]
| Global Hit
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.trendybynick.com/kca/los-kids-choice-awards-mexico-2020-ya-tienen-ganadores/|title=¡Los Kids´ Choice Awards México 2020 ya tienen ganadores!|publisher=Nickelodeon|date=2020-11-04|access-date=2020-11-06|archive-date=2021-05-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20210512155202/https://www.trendybynick.com/kca/los-kids-choice-awards-mexico-2020-ya-tienen-ganadores/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[NRJ Music Award]]
| International Song of the Year
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;2&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|title=NRJ Music Awards 2020 : le tapis rouge et les lauréats|work=[[Paris Match]]|url=https://www.parismatch.com/People/NRJ-Music-Awards-2020-toutes-les-photos-du-tapis-rouge-1715273|language=fr|date=2020-12-05|access-date=2020-12-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20201206010313/https://www.parismatch.com/People/NRJ-Music-Awards-2020-toutes-les-photos-du-tapis-rouge-1715273|archive-date=2020-12-06}}&lt;/ref&gt;
|-
| Video of the Year
| {{nom}}
|- 
| {{iw|46th People's Choice Awards|E! People’s Choice Awards|en|46th People's Choice Awards}}
| Music Video of the Year
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://pca.eonline.com/music/the-music-video-of-2020|title=The Music Video 2020|publisher=E|date=2020-10-01|access-date=2021-06-17|archive-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624195615/https://pca.eonline.com/music/the-music-video-of-2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Rockbjörnen]]
| International Song of the Year
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|language=sv|url=http://aftonbladet.se/nojesbladet/musik/rockbjornen/a/op4awm/rockbjornen-2020--allt-du-behover-veta|title=Rockbjörnen 2020 – allt du behöver veta|work=[[Aftonbladet]]|date=2020-07-06|accessdate=2021-05-28|archive-date=2021-06-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210628011623/https://www.aftonbladet.se/nojesbladet/musik/rockbjornen/a/op4awm/rockbjornen-2020--allt-du-behover-veta|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|- 
|rowspan=&quot;4&quot;| {{iw|2020 UK Music Video Awards|UK Music Video Awards|en|2020 UK Music Video Awards}}{{efn|Режиссер [[Anton Tammi]] және Somesuch продюсерлік компаниясы да ''After Hours'' видеосы бойынша атқарған жұмыстары үшін тиісінше Best Director және Best Production Company номинацияларында марапаттарға ие болды.&lt;ref name=&quot;OfficialVideo&quot;/&gt;}}
| Best Pop Video — International
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;4&quot;|&lt;ref name=&quot;OfficialVideo&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.musicweek.com/talent/read/uk-music-video-awards-2020-winners-revealed/081818|title=UK Music Video Awards 2020 winners revealed|last=Paine|first=Andre|website=[[Music Week]]|date=2020-11-06|access-date=2020-11-06|archive-date=2020-11-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20201106122305/https://www.musicweek.com/talent/read/uk-music-video-awards-2020-winners-revealed/081818|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| Best Cinematography in a Video
| {{nom}}
|-
| Best Colour Grading in a Video
| {{nom}}
|-
| Best Live Video
| {{nom}}
|-
| [[Variety]]'s Hitmakers
| Record of the Year
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://variety.com/2020/music/news/weeknd-blinding-lights-hitmakers-record-of-the-year-1234846143/|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Is Variety's Hitmakers Record of the Year|first=Jem|last=Aswad|website=Variety|date=2020-12-03|access-date=2020-12-06|archive-date=2021-01-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20210122234657/https://variety.com/2020/music/news/weeknd-blinding-lights-hitmakers-record-of-the-year-1234846143/amp/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; rowspan=&quot;21&quot;| 2021
| [[Композиторлар, авторлар және баспагерлердің америкалық қоғамы|ASCAP Pop Music Awards]]
| Award Winning Songs
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ascap.com/popawards21|title=Winning Songwriters &amp; Publishers|work=ASCAP|access-date=2021-04-18|archive-date=2021-04-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20210416213629/https://www.ascap.com/popawards21|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|- 
| rowspan=&quot;5&quot; |{{iw|2021 Billboard Music Awards|''Billboard'' Music Awards|en|2021 Billboard Music Awards}}
| {{iw|Billboard Music Award for Top Hot 100 Song|Top Hot 100 Song|en|Billboard Music Award for Top Hot 100 Song}}
| {{won}}
| rowspan=&quot;5&quot;  style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/music/awards/billboard-music-awards-2021-finalists-full-list-9565011|title=The Weeknd Leads All Finalists for the 2021 Billboard Music Awards: See the Full List|first=Denise|last=Warner|website=Billboard|date=2021-04-29|accessdate=2021-05-01|archive-date=2021-05-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20210525010559/https://www.billboard.com/amp/articles/news/awards/9565011/billboard-music-awards-2021-finalists-full-list|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|- 
| {{iw|Billboard Music Award for Top Radio Song|Top Radio Song|en|Billboard Music Award for Top Radio Song}}
| {{won}}
|- 
| {{iw|Billboard Music Award for Top R&amp;B Song|Top R&amp;B Song|en|Billboard Music Award for Top R&amp;B Song}}
| {{won}}
|-
| {{iw|Billboard Music Award for Top Selling Song|Top Selling Song|en|Billboard Music Award for Top Selling Song}}
| {{nom}}
|-
| [[Billboard Music Award for Top Streaming Song (Audio)|Top Streaming Song]]
| {{nom}}
|- 
| {{iw|Gaffa (magazine)|''GAFFA'' Awards (Denmark)|en|Gaffa (magazine)}}
| International Hit of the Year
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|language=da|url=http://gaffa.dk/nyhed/147632/gaffa-prisen-2021-og-de-nominerede-er/|title=GAFFA-PRISEN 2021: Og de nominerede er...|work=Gaffa|date=2021-02-15|accessdate=2021-05-28|archive-date=2021-06-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210628032731/https://gaffa.dk/nyhed/147632/gaffa-prisen-2021-og-de-nominerede-er/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|- 
| {{iw|Gaffa (magazine)|''GAFFA'' Awards Sweden)|en|Gaffa (magazine)}}
| International Song of the Year
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|language=sv|url=http://gaffa.se/nyhet/148857/gaffa-priset-2021-och-vinnarna-aer|title=GAFFA-Priset 2021 – och vinnarna är ...|work=Gaffa|date=2021-04-26|accessdate=2021-05-28|archive-date=2021-06-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210605153106/https://gaffa.se/nyhet/148857/gaffa-priset-2021-och-vinnarna-aer/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|- 
| rowspan=&quot;5&quot; |{{iw|2021 iHeartRadio Music Awards|iHeartRadio Music Awards|en|2021 iHeartRadio Music Awards}}
| Song of the Year
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;5&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iheart.com/content/2021-04-07-2021-iheartradio-music-awards-see-the-full-list-of-nominees/|title=2021 iHeartRadio Music Awards: See The Full List of Nominees|first=Taylor|last=Fields|website=IHeart|date=2021-04-07|access-date=2021-06-17|archive-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624201053/https://www.iheart.com/alternate/amp/2021-04-07-2021-iheartradio-music-awards-see-the-full-list-of-nominees/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| Titanium Song of the Year
| {{won}}
|- 
| {{iw|IHeartRadio Music Award for Best Music Video|Best Music Video|en|IHeartRadio Music Award for Best Music Video}}
| {{nom}}
|-
| Best Lyrics
| {{nom}}
|-
| TikTok Bop of the Year
| {{won}}
|- 
| {{iw|Juno Awards of 2021|Juno Awards|en|Juno Awards of 2021}}
| [[Жылдың синглы үшін Джуно сыйлығы|Single of the Year]]
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.cbc.ca/news/entertainment/junos-2021-opening-night-1.6054470|title=Juno Awards 2021: The Weeknd wins three awards at virtual opening night|publisher=Juno Awards|accessdate=2021-06-06|archive-date=2021-06-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20210614112514/https://www.cbc.ca/amp/1.6054470|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|- 
| {{iw|2021 Kids' Choice Awards|Kids' Choice Awards|en|2021 Kids' Choice Awards}}
| Best Song
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Grein|first1=Paul|url=https://www.billboard.com/articles/news/awards/9519632/2021-kids-choice-awards-nominations-music/|title=Justin Bieber Is Top Music Nominee at 2021 Nickelodeon Kids' Choice Awards|work=Billboard|access-date=2021-02-02|date=2021-02-02|archive-date=2021-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210205014131/https://www.billboard.com/articles/news/awards/9519632/2021-kids-choice-awards-nominations-music/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| [[Канада композиторлар, авторлар және музыкалық баспагерлер қоғамы|SOCAN Awards]]
| Pop Music Award
| {{won}}
| rowspan=&quot;2&quot;  style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.socanmagazine.ca/news/the-weeknd-keeps-winning-hitting-a-record-in-our-2021-socan-awards/|title=The Weeknd Keeps Winning, Hitting a Record in our 2021 SOCAN Awards|website=SOCAN|date=2021-05-27|access-date=2021-06-17|archive-date=2021-05-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20210527154751/https://www.socanmagazine.ca/news/the-weeknd-keeps-winning-hitting-a-record-in-our-2021-socan-awards/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| International Song Award
| {{won}}
|-
| [[Swiss Music Awards]]
| Best International Hit
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://swissmusicawards.ch/voting|title=Swiss Music Awards Nominees|publisher=Swiss Music Awards|access-date=2021-03-03|archive-date=2021-06-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210628065459/https://swissmusicawards.ch/voting/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[TEC Awards]]
| Outstanding Creative Achievement — Record Production/Single or Track
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.tecawards.org/winners-2021|title=Winners TEC Awards|publisher=[[TEC Awards]]|access-date=2020-01-26|archive-date=2021-01-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20210123143535/https://www.tecawards.org/winners-2021|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

== Коммерциялық жетістік ==
«Blinding Lights» 2019 жылдың 14 желтоқсанындағы шығарылымда [[Billboard Hot 100|''Billboard'' Hot 100]] чартында 11-орында дебют жасады, бірақ екінші аптасында-ақ 41 сатыға төмендеп, 52-орынға түсті.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.billboard.com/charts/hot-100|title=Top 100 Songs {{!}} Billboard Hot 100 Chart|website=Billboard|access-date=2019-12-16|archive-date=2020-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20200321134655/https://www.billboard.com/charts/hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Шығарылымның 12-аптасында бұл ән әншінің алғаш рет үздік ондыққа енген топ-10-дағы оныншы хиті болды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/charts/hot-100/2020-02-29|title=The Hot 100|date=2020-02-29|work=[[Billboard]]|accessdate=2020-03-24|archive-date=2020-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20200322124550/https://www.billboard.com/charts/hot-100/2020-02-29|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2020 жылдың 28 наурызында ән чартта екінші орынға көтерілді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9340653/roddy-ricch-the-box-harry-styles-adore-you-hot-100|title=Roddy Ricch's 'The Box' Leads Hot 100 for 11th Week, Harry Styles' 'Adore You' Hits Top 10|last=Trust|first=Gary|date=2020-03-23|work=[[Billboard]]|accessdate=2020-03-23|archive-date=2020-03-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20200323194713/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9340653/roddy-ricch-the-box-harry-styles-adore-you-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ол сондай-ақ 2020 жылдың 7 наурызында [[R&amp;B Songs]] чартында бірінші орынға жетті, бұл әншінің осы чарттағы жетінші чарттоппері болып рекорд орнатты, сонымен қатар онда рекордтық 21 апта бойы бірінші орында тұрды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/charts/r-and-b-songs/2020-03-14|title=Hot R&amp;B Songs Chart (August 10, 2020)|accessdate=2020-08-10|archive-date=2020-03-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20200320213545/https://www.billboard.com/charts/r-and-b-songs/2020-03-14|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last=Anderson|first=Trevor|url=https://www.billboard.com/articles/columns/hip-hop/9431949/weeknd-blinding-lights-breaks-rb-songs-chart-record|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Breaks No. 1 Record on Hot R&amp;B Songs Chart|work=Billboard|date=2020-08-10|accessdate=2020-08-10|archive-date=2020-09-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20200902114214/https://www.billboard.com/articles/columns/hip-hop/9431949/weeknd-blinding-lights-breaks-rb-songs-chart-record|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2020 жылдың 30 наурызында ән 2020 жылдың 4 сәуіріндегі шығарылымда рэпер [[Родди Рич]]тің «[[The Box]]&lt;nowiki/&gt;» синглін шыңнан ысырып, негізгі америкалық ''Billboard'' Hot 100 хит-парадында бірінші орынға көтерілді.&lt;ref name=&quot;BH100 Peak&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9346375/weeknd-blinding-lights-number-one-hot-100|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Hits No. 1 on Billboard Hot 100, Doja Cat's 'Say So' Enters Top 10|last=Trust|first=Gary|date=2020-03-30|work=Billboard|access-date=2020-03-31|archive-date=2020-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20200331195920/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9346375/weeknd-blinding-lights-number-one-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Сингл келесі аптада да бірінші позицияны сақтап қалды және «[[The Hills (ән)|The Hills]]&lt;nowiki/&gt;» әнінен кейін Weeknd үшін чартта бірнеше апта бойы көш бастаған үшінші туындысы болды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9352114/the-weeknd-blinding-lights-number-one-second-week-hot-100|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Shines at No. 1 on Billboard Hot 100 For Second Week|publisher=Billboard|date=2020-04-06|accessdate=2020-04-12|first=Gary|last=Trust|archive-date=2020-04-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20200406171845/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9352114/the-weeknd-blinding-lights-number-one-second-week-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; «Blinding Lights» Hot 100 чартының шыңында төрт апта бойы тұрды&lt;ref name=&quot;автоссылка12&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9366635/the-weeknd-blinding-lights-number-one-fourth-week-hot-100|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Leads Hot 100 for 4th Week, DaBaby &amp; Roddy Ricch's 'Rockstar' Launches in Top 10|work=[[Billboard]]|last=Trust|first=Gary|date=2020-04-27|accessdate=2020-04-27|archive-date=2020-04-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200428055259/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9366635/the-weeknd-blinding-lights-number-one-fourth-week-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; және жыл қорытындысы бойынша [[АҚШ 2020 жылғы қорытынды әндер тізімі (Billboard)|АҚШ 2020 жылғы ең үздік әндері тізімі]]нде бірінші орынды иеленді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/pro/the-weeknd-blinding-lights-hot-100-song-2020-year-in-charts|title=The Year in Charts 2020: The Weeknd's 'Blinding Lights' Is the No. 1 Hot 100 Song of the Year|website=Billboard|access-date=2020-12-03|archive-date=2021-04-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20210423103843/https://www.billboard.com/amp/articles/business/chart-beat/9493054/the-weeknd-blinding-lights-hot-100-song-2020-year-in-charts|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

«Blinding Lights» ''Billboard'' Hot 100 чартының үздік ондығында 57 апта және үздік бестігінде 43 апта өткізіп, осы негізгі америкалық хит-парадтың 62 жылдық тарихында абсолютті рекордтар орнатты.&lt;ref name=&quot;billboard21&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/news/9536569/olivia-rodrigo-drivers-license-number-one-eighth-week-hot-100|title=Olivia Rodrigo's 'Drivers License' Leads Hot 100 for 8th Week, The Weeknd's 'Blinding Lights' Marks a Year in Top 10|first=Gary|last=Trust|website=Billboard|access-date=2021-03-08|archive-date=2021-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20210311034032/https://www.billboard.com/articles/news/9536569/olivia-rodrigo-drivers-license-number-one-eighth-week-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ол сондай-ақ 2021 жылдың бірінші жартысында, 24 маусымға қарай топ-20 және топ-40 тізімдерінде болу апталарының саны бойынша жаңа рекордтар (тиісінше 71 және 76)&lt;!--және топ-100 тізімінде 80--&gt; орнатты.&lt;ref name=&quot;Weeknd80&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9591799/olivia-rodrigo-bts-history-made-on-billboard-charts-2021-first-half/|title=Here's the History Made on Billboard's Charts in the First Half of 2021: Olivia Rodrigo, BTS &amp; More|work=Billboard|last=Xander Zellner.|date=2021-06-24|access-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624170729/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9591799/olivia-rodrigo-bts-history-made-on-billboard-charts-2021-first-half/|archive-date=2021-06-24}}&lt;/ref&gt; Сонымен қатар, «Blinding Lights» үздік үштік Топ-3 тізімінде 21 апта бойы тұрып, апта саны бойынша рекордты қайталады, бұл «[[Closer (The Chainsmokers әні)|Closer]]&lt;nowiki/&gt;» ([[The Chainsmokers|Chainsmokers]]) және «[[Uptown Funk!]]&lt;nowiki/&gt;» ([[Марк Уотсон|Марк Ронсон]]) синглдерінің көрсеткіштерімен тең.&lt;ref name=&quot;billboard21&quot; /&gt; «Blinding Lights» чарттың 2021 жылғы 17 шілдедегі шығарылымы сәтінде чартта жалпы саны 83 апта бойы тұрып, ұзақтығы бойынша екінші ән болып табылады (рекорд [[Imagine Dragons]] тобының «[[Radioactive (Imagine Dragons әні)|Radioactive]]&lt;nowiki/&gt;» әніне тиесілі, 87 апта, 2012—14). Ән сонымен қатар Billboard тарихындағы барлық Hot 100 [[чарттоппер]]лерінің арасында чартта ең ұзақ тұру көрсеткішіне қол жеткізіп, «[[Party Rock Anthem]]&lt;nowiki/&gt;» ([[LMFAO]], 2011—12) әнінің 68 апталық нәтижесінен асып түсті.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/pro/lil-nas-x-montero-number-one-hot-100|title=Lil Nas X's 'Montero (Call Me by Your Name)' Debuts at No. 1 on Billboard Hot 100|first=Gary|last=Trust|website=Billboard|date=2021-04-05|accessdate=2021-04-06|archive-date=2021-07-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20210710205836/https://www.billboard.com/amp/articles/columns/hip-hop/9551483/lil-nas-x-montero-number-one-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2021 жылдың тамызында трек Billboard Hot 100 чартында ұзақ уақыт бойы тұру рекордын жаңартып, оны 88 аптаға жеткізді және Imagine Dragons тобының «Radioactive» әнінен асып түсті.&lt;ref name=&quot;soyuz90&quot;&gt;[https://www.soyuz.ru/news/18814 Хит The Weeknd «Blinding Lights» побил рекорд «Radioactive» Imagine Dragons в Billboard Hot 100] {{Wayback|url=https://www.soyuz.ru/news/18814|date=20211113224930}}. soyuz.ru 17.08.2021&lt;/ref&gt; Қыркүйек айында бұл рекорд 90 аптаға дейін жеткізілді.&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=en-us|url=https://www.billboard.com/charts/hot-100/2021-09-04/|title=The Hot 100|website=Billboard|date=2021-09-04|access-date=2022-02-04|archive-date=2022-02-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20220204184403/https://www.billboard.com/charts/hot-100/2021-09-04/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Сандық чарт [[Digital Song Sales]]-те ән 2020 жылдың 23 наурызында бірінші орынға шықты және Weeknd үшін оның бесінші чарттоппері болды. Сондай-ақ 30 наурызда бұл сингл бес жыл бұрын жарық көрген «The Hills» хитінен кейін алғаш рет ағындық чарт [[Streaming Songs]]-та көш бастады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9347609/the-weeknd-streaming-songs-number-one-blinding-lights|title=The Weeknd Scores First Streaming Songs No. 1 in 5 Years With 'Blinding Lights'|publisher=Billboard|date=2020-03-31|accessdate=2020-04-12|first=Gary|last=Trust|archive-date=2020-08-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20200819112220/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9347609/the-weeknd-streaming-songs-number-one-blinding-lights|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 13 сәуірде ән [[Pop Songs]] чартында бірінші орынға шығып, онда қатарынан емес алты апта бойы бірінші орында тұрды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9357012/drake-toosie-slide-number-one-hot-100-debut|title=Drake Makes Historic Debut at No. 1 on Billboard Hot 100 With 'Toosie Slide'|work=Billboard|last=Trust|first=Gary|date=2020-04-13|accessdate=2020-04-13|archive-date=2020-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20200413213538/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9357012/drake-toosie-slide-number-one-hot-100-debut|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ол сонымен қатар [[Goo Goo Dolls]] тобының «[[Iris (ән)|Iris]]&lt;nowiki/&gt;» синглімен рекордты бөлісіп, [[Radio Songs]] чартында қатарынан 18 апта бойы бірінші орында тұрды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9431815/harry-styles-watermelon-sugar-hot-100|title=Harry Styles' 'Watermelon Sugar' Surges to Top of Billboard Hot 100, Becoming His First No. 1|first=Gary|last=Trust|website=Billboard|date=2020-08-10|access-date=2020-08-12|archive-date=2020-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20200815155715/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9431815/harry-styles-watermelon-sugar-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9411108/dababy-rockstar-number-one-hot-100-third-week|title=DaBaby &amp; Roddy Ricch's 'Rockstar' Returns to No. 1 on Hot 100, Jack Harlow &amp; Lil Mosey Earn Their First Top 10s|website=Billboard|date=2020-06-29|access-date=2020-08-12|archive-date=2020-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200704053829/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9411108/dababy-rockstar-number-one-hot-100-third-week|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Кейінірек ол келесі екі апта бойы тағы да бірінші орынға оралды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9361802/weeknd-blinding-lights-three-weeks-number-one-hot-100|title=The Weeknd Returns to No. 1 on Billboard Hot 100, Doja Cat Hits Top 5, Post Malone Ties Top 10 Record|last=Trust|first=Gary|work=Billboard|date=2020-04-20|accessdate=2020-04-20|archive-date=2020-04-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20200422162358/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9361802/weeknd-blinding-lights-three-weeks-number-one-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9366635/the-weeknd-blinding-lights-number-one-fourth-week-hot-100|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Leads Hot 100 for 4th Week, DaBaby &amp; Roddy Ricch's 'Rockstar' Launches in Top 10|last=Trust|first=Gary|work=Billboard|date=2020-04-27|accessdate=2020-04-27|archive-date=2020-04-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200428055259/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9366635/the-weeknd-blinding-lights-number-one-fourth-week-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9402603/dababy-rockstar-number-one-second-week-hot-100|title=DaBaby &amp; Roddy Ricch's 'Rockstar' Rules Hot 100 for 2nd Week, Justin Bieber &amp; Quavo's 'Intentions' Hits Top 5|first=Gary|last=Trust|website=Billboard|date=2020-06-15|access-date=2020-08-12|archive-date=2021-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20210114060200/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9402603/dababy-rockstar-number-one-second-week-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 18 мамырда бұл ән оның [[Adult Pop Songs]] чартындағы алғашқы бірінші нөмірлі туындысы болып, оны қатарынан 12 апта бойы басқарды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://headlineplanet.com/home/2020/08/02/the-weeknds-blinding-lights-spends-12th-week-at-1-on-hot-adult-contemporary-radio-chart/|title=The Weeknd’s “Blinding Lights” Spends 12th Week At #1 On Hot Adult Contemporary Radio Chart|publisher=Headline Planet|date=2020-08-02|accessdate=2020-08-02|first=Brian|last=Cantor|archive-date=2020-08-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20200817074505/https://headlineplanet.com/home/2020/08/02/the-weeknds-blinding-lights-spends-12th-week-at-1-on-hot-adult-contemporary-radio-chart/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; «Blinding Lights» сонымен қатар [[Adult Contemporary (чарт)|Adult Contemporary]] чартында жетінші орынға жетті.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/music/The-Weeknd/chart-history/ASI|title=The Weeknd Adult Contemporary History|website=Billboard.com|date=2020-08-09|access-date=2020-08-12|archive-date=2020-10-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20201019185415/https://www.billboard.com/music/the-weeknd/chart-history/ASI|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2021 жылдың наурыз айында «Blinding Lights» әні соул чартының рекордын жаңартты (Hot R&amp;B Songs чартында 48 апта бойы № 1; [[Hot R&amp;B/Hip-Hop Songs]] чартында 11 апта бойы № 1).&lt;ref name=&quot;Olivia8&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.billboard.com/articles/news/9536569/olivia-rodrigo-drivers-license-number-one-eighth-week-hot-100/|title=Olivia Rodrigo's 'Drivers License' Leads Hot 100 for 8th Week, The Weeknd's 'Blinding Lights' Marks a Year in Top 10|work=Billboard|last=Trust|first=Gary|date=2021-03-08|access-date=2021-03-09|archive-date=2021-03-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308210836/https://www.billboard.com/articles/news/9536569/olivia-rodrigo-drivers-license-number-one-eighth-week-hot-100/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/charts/hot-100/2021-03-13|work=Billboard Hot 100|title=March 13, 2021|access-date=2021-07-05|archive-date=2021-03-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210309183302/https://www.billboard.com/charts/hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2020 жылдың қарашасында ән сонымен қатар үздік ондық Top-10 Hot 100 тізімінде болу апталарының саны (40 апта) бойынша рекорд орнатты (бұрынғы көшбасшы [[Post Malone]]-ның «[[Circles (Post Malone әні)|Circles]]&lt;nowiki/&gt;» әнінде 39 апта болған, 2019-20) және Radio Songs радио чартының рекордын (№ 1 орында 25 апта) жасады.&lt;ref name=&quot;Mood5&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9488596/billie-eilish-therefore-i-am-hot-100-number-two|title=24kGoldn &amp; Iann Dior's 'Mood' Tops Hot 100 for Fifth Week, Billie Eilish's 'Therefore I Am' No. 2|work=Billboard|last=Trust|first=Gary|date=2020-11-23|accessdate=2020-11-24|archive-date=2020-12-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20201210023351/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9488596/billie-eilish-therefore-i-am-hot-100-number-two|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

«Blinding Lights» сонымен қатар автор ретінде [[Пол Маккартни]] (32) мен [[Джон Леннон]]нан (26) кейін үшінші орында, ал продюсер ретінде [[Джордж Мартин]]нен (23) кейін екінші орында тұрған продюсер [[Макс Мартин]] үшін Hot 100 чартында автор ретінде 23-ші, ал продюсер ретінде 21-ші бірінші нөмірлі синглі болды және оның екі санатта да «[[Can’t Stop the Feeling!]]&lt;nowiki/&gt;» ([[Джастин Тимберлейк]], 2016) әнінен кейінгі алғашқы табысы атанды.&lt;ref name=&quot;BH100 Peak&quot; /&gt; The Weeknd тарихта  ''Billboard'' журналының бес негізгі чартында бір уақытта көш бастаған алғашқы музыкант болды. 2020 жылғы 30 наурыздағы шығарылымда ол Hot 100, Billboard 200, Artist 100, Hot 100 Songwriters және Hot 100 Producers чарттарында бірінші орында тұрды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9347538/the-weeknd-rules-3-charts-simultaneously|title=The Weeknd Rules Artist 100, Hot 100 &amp; Billboard 200 Charts Simultaneously|work=Billboard|date=2020-03-31|accessdate=2020-04-12|first=Xander|last=Zellner|archive-date=2020-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20200616160203/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9347538/the-weeknd-rules-3-charts-simultaneously|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9348979/the-weeknd-interview-historic-chart-domination-exclusive|title=The Weeknd on Being the First Artist to Top These 5 Charts At Once: 'It Feels Like a Huge Blessing' (Exclusive)|work=Billboard|date=2020-04-01|accessdate=2020-04-12|first=Gary|last=Trust|archive-date=2021-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20210107223939/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9348979/the-weeknd-interview-historic-chart-domination-exclusive|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Келесі аптада ол олардың үшеуін (Hot 100, Billboard 200, Artist 100) бір уақытта басқарды, бұл оның мансабында төртінші рет болды (алғашқы екі рет бұл жағдай 2015 жылы орын алған). 2014 жылы іске қосылған Artist 100 чарты мен тағы екі негізгі чартта (альбомдық және синглдік) бір уақытта тек жеті басқа музыкант қана көш бастай алды. [[Drake|Дрейк]] мұны рекордтық 14 рет жасады (соңғы рет бұл көрсеткіш 2018 жылдың 11 тамызында «In My Feelings» әнімен тіркелді), [[Тейлор Свифт]] (жеті рет), [[Адель]] (алты рет), [[Ариана Гранде]] және [[Эд Ширан]] (әрқайсысы екі реттен), [[Камила Кабельо]] және [[Кендрик Ламар]] (бір-бір реттен). The Weeknd чарт көшбасшылары: Тейлор Свифт (37 апта&lt;!--2020 жылдың тамызында 39 +2--&gt;) және Дрейктен (31 апта) кейін Billboard Artist 100 чартының шыңында тұру апталарының саны бойынша үшінші орынға шықты (№ 1 орында 17 апта).&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9353292/the-weeknd-atop-billboard-200-hot-100-artist-100-charts|title=The Weeknd Repeats Reign Atop Billboard 200, Hot 100 &amp; Artist 100 Charts|work=Billboard|date=2020-04-07|accessdate=2020-04-12|first=Xander|last=Zellner|archive-date=2020-06-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20200612152702/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9353292/the-weeknd-atop-billboard-200-hot-100-artist-100-charts|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Түсініктемелер == 
{{Notelist}}

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

== Сыртқы сілтемелер ==
* {{YouTube|fHI8X4OXluQ|logo=1|The Weeknd — Blinding Lights (Audio)}}
* {{YouTube|o6ytLPKscrU|logo=1|The Weeknd — Blinding Lights (Official Lyric Video)}}
* {{YouTube|sveiX_mA9A4|logo=1|The Weeknd: «Blinding Lights» (Live at The Late Show with Stephen Colbert)}}
* {{YouTube|FRDIZgPajdQ|logo=1|Enjoy electric. With the all-new EQC x The Weeknd «Blinding Lights»}}

{{Сыртқы сілтемелер|Сингл}}

[[Санат:2019 жылғы әндер]]
[[Санат:The Weeknd әндері]]
[[Санат:Макс Мартин продюсерлік еткен әндер]]
[[Санат:Макс Мартин жазған әндер]]
[[Санат:Billboard Hot 100 чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:Billboard Canadian Hot 100 чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:Норвегия чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:UK Singles Chart-та көш бастаған әндер]]
[[Санат:Republic Records синглдері]]
[[Санат:The Weeknd продюсерлік еткен әндер]]
[[Санат:The Weeknd жазған әндер]]
[[Санат:Латвия чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:Португалия чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:Аустралия чартында көш бастаған әндер]]</text>
      <sha1>dwyq7m6zsauknpk63iya85vq4man181</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631661</id>
      <parentid>3631659</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T00:04:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ShadZ01</username>
        <id>56180</id>
      </contributor>
      <origin>3631661</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="90157" sha1="1draoq32vpa3hbs1p1lq4rscfqhrw7i" xml:space="preserve">{{Сингл
| Атауы                 = Blinding Lights
| Тыс                   = Blinding Lights.jpg
| Орындаушы             = [[The Weeknd]]
| Альбом                = [[After Hours (The Weeknd альбомы)|After Hours]]
| Шығарылған            = 29 қараша 2019
| Формат                = 
| Б жағы                = 
| Жазылған              = 2019&lt;br /&gt;[[Wolf Cousins|MXM]], [[Лос-Анджелес]], [[Калифорния]]; Jungle City, [[Нью-Йорк]], [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]]
| Жанр                  = [[синти-поп]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://udiscovermusic.com|title=The Weeknd Reveals Title Of His Upcoming Album, After Hours|first=Tim|last=Peacock|date=2020-02-15|publisher=uDiscover Music|access-date=2022-11-06|archive-date=2020-02-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215212944/https://udiscovermusic.com|url-status=live}}&lt;/ref&gt;, [[электропоп]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://nme.com|title=The Weeknd sets sights on dominating 2020 with swaggering 'Heartless' and 'Blinding Lights'|date=2019-11-29|website=NME Music News, Reviews, Videos, Galleries, Tickets and Blogs {{!}} NME.COM|accessdate=2019-12-09|archive-date=2020-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20200311052759/https://nme.com|url-status=live}}&lt;/ref&gt;, [[Новая волна (музыка)|жаңа толқын]]&lt;ref name=&quot;RS&quot;/&gt;, [[синтвейв]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://uproxx.com|title=The Weeknd Goes Full Synthwave On The Yearning New Single 'Blinding Lights'|last=Rossignol|first=Derrick|website=[[Uproxx]]|date=2019-11-29|accessdate=2019-12-01|archive-date=2019-12-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20191203061034/https://uproxx.com|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| Композиторы           = 
| Өлең авторы           = [[The Weeknd|Эйбел Тесфайе]], Ахмад Бальше, Джейсон Куинвилль, [[Макс Мартин]], Оскар Холтер
| Ұзақтығы              = 3:22
| Лейблі                = [[XO (лейбл)|XO]], [[Republic Records]]
| Продюсері             = [[Макс Мартин]], Оскар Холтер, [[The Weeknd]]
| Чарттар               = 
| Шолулар               = 
| Алдыңғы               = [[Heartless (The Weeknd)|Heartless]]
| Алд_жыл               = 2019
| Жыл                   = 2019
| Келесі                = [[In Your Eyes (The Weeknd әні)|In Your Eyes]]
| Кел_жыл               = 2020
| Басқа                 = {{Внешний видеоклип|{{YouTube|4NRXx6U8ABQ|logo=1|«Blinding Lights»}}}}
}}
'''«Blinding Lights»''' ({{Tr-en|Көзді шағылыстыратын шамдар}}) — канадалық әнші [[The Weeknd]]-тің өзінің төртінші ''[[After Hours]]'' студиялық альбомы үшін жазған әні.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/columns/hip-hop/8544830/the-weeknd-new-music-mercedes-benz-commercial|title=Hear New Music From The Weeknd in Mercedes-Benz Commercial: Watch|last=Saponara|first=Michael|website=[[Billboard]]|date=2019-11-26|accessdate=2019-11-26|archive-date=2019-11-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20191128014414/https://www.billboard.com/articles/columns/hip-hop/8544830/the-weeknd-new-music-mercedes-benz-commercial|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ол «[[Heartless (The Weeknd әні)|Heartless]]&lt;nowiki/&gt;» басты синглі шыққаннан кейін екі күннен соң, 2019 жылдың 29 қарашасында альбомның екінші синглі ретінде жарық көрді.&lt;ref name=&quot;rap-up&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.rap-up.com/2019/11/24/the-weeknd-new-single-blinding-lights/|title=The Weeknd to Release New Single &quot;Blinding Lights&quot; on Black Friday|website=[[Rap-Up]]|date=2019-11-26|accessdate=2019-11-26|archive-date=2019-11-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20191128132032/https://www.rap-up.com/2019/11/24/the-weeknd-new-single-blinding-lights/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Әнді The Weeknd Макс Мартин және Оскар Холтермен бірлесіп жазып, продюсерлік еткен, сонымен қатар рэпер {{Iw|Belly (рэпер)|Belly|en|Belly (rapper)}} мен {{Iw|Джейсон Куинвилл||en|DaHeala}} әннің тең авторлары болып табылады.&lt;ref name=&quot;Website&quot;&gt;{{cite web|url=https://shop.theweeknd.com/collections/all|title=ALL {{!}} T H E W E E K N D S H O P|website=The Weeknd Shop|accessdate=2019-12-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191203033816/https://shop.theweeknd.com/collections/all/products/collectors-7-vinyl-001-digital-single|archivedate=2019-12-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Tidal&quot;&gt;{{cite web|url=https://listen.tidal.com/album/123764753/track/123764754|title=Blinding Lights / The Weeknd – Tidal|website=[[Tidal (сервис)|Tidal]]|accessdate=2019-11-29|archive-date=2019-12-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20191217201707/https://listen.tidal.com/album/123764753/track/123764754|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

«Blinding Lights» АҚШ пен Канаданы қоса алғанда, әлемнің отыздан астам елінің чарттарында бірінші орынға жетті, бұл елдерде ол [[Billboard Hot 100|''Billboard'' Hot 100]] және [[Canadian Hot 100]] чарттарында тиісінше төрт және жеті апта бойы көш бастап, әншінің бесінші чарттоппері атанды. Ол сонымен қатар әншінің Германия хит-парадының шыңына шыққан алғашқы синглі болып, онда 10 апта, Ұлыбританияда сегіз апта, ал Австралияда он бір апта бойы бірінші орында тұрды. Бұл — орындаушының бүгінгі күнге дейінгі әлемдегі ең сәтті синглі.&lt;ref name=&quot;автоссылка1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9366635/the-weeknd-blinding-lights-number-one-fourth-week-hot-100|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Leads Hot 100 for 4th Week, DaBaby &amp; Roddy Ricch's 'Rockstar' Launches in Top 10|work=[[Billboard]]|last=Trust|first=Gary|date=2020-04-27|accessdate=2020-04-27|archive-date=2020-04-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200428055259/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9366635/the-weeknd-blinding-lights-number-one-fourth-week-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ariacharts.com.au/news/2020/the-weeknd-returns-to-1-with-blinding-lights|title=The Weeknd Returns To #1 with Blinding Lights|publisher=ARIA Charts|date=2020-04-18|access-date=2020-08-12|archive-date=2020-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20200517144723/https://www.ariacharts.com.au/news/2020/the-weeknd-returns-to-1-with-blinding-lights|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/the-weeknds-blinding-lights-scores-eighth-week-at-number-1-on-the-official-singles-chart__29484|title=The Weekend's Blinding Lights Scores Eighth Week At Number 1 On The Official Singles Chart|publisher=Official Charts|date=2020-04-17|accessdate=2020-04-19|first=Rob|last=Copsey|archive-date=2020-04-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200428015211/https://www.officialcharts.com/chart-news/the-weeknds-blinding-lights-scores-eighth-week-at-number-1-on-the-official-singles-chart__29484/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Осы әннің арқасында The Weeknd 30 наурыздағы шығарылымда бір уақытта ''Billboard''-тың бес негізгі чартында көш бастаған тарихтағы алғашқы музыкант атанды, ол кезде әнші Hot 100, Billboard 200, Artist 100, Hot 100 Songwriters және Hot 100 Producers чарттарында бірінші орында тұрған еді.

АҚШ-та бұл ән [[АҚШ 2020 жылғы қорытынды әндер тізімі (Billboard)|2020 жылдың қорытындысы бойынша ең үздік]] атанды.&lt;ref name=&quot;BBNo1OfYear&quot;&gt;{{Cite magazine|title=The Year in Charts 2020: The Weeknd's 'Blinding Lights' Is the No. 1 Hot 100 Song of the Year|first=Gary|last=Trust|date=2020-12-03|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9493054/the-weeknd-blinding-lights-hot-100-song-2020-year-in-charts/|access-date=2020-12-04|magazine=[[Billboard]]|archive-date=2020-12-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20201205033302/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9493054/the-weeknd-blinding-lights-hot-100-song-2020-year-in-charts/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Сингл Hot 100 чартының үздік ондығында рекордтық 90 апта бойы тұрды.&lt;ref name=&quot;cbc082021&quot;&gt;{{cite news|title=The Weeknd's Blinding Lights becomes longest charting Billboard Hot 100 song|url=https://www.cbc.ca/news/entertainment/the-weeknd-billboard-record-1.6143490|agency=The Canadian Press|publisher=CBC News|date=2021-08-17|archivedate=2022-11-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221106132228/https://www.cbc.ca/news/entertainment/the-weeknd-billboard-record-1.6143490|access-date=2022-11-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;weeks&quot;&gt;{{cite magazine|url=http://www.billboard.com/articles/news/9615371/the-weeknd-blinding-lights-hot-100-record-88-weeks|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Spends Record-Breaking 88th Week on Billboard Hot 100|date=2021-08-16|accessdate=2021-08-16|last=Trust|first=Gary|magazine=[[Billboard]]|archive-date=2021-10-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20211029034121/https://www.billboard.com/articles/news/9615371/the-weeknd-blinding-lights-hot-100-record-88-weeks/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2021 жылдың 23 қарашасында сингл ''Billboard'' журналының барлық уақыттағы ең үздік хиттерінің ''Greatest Hot 100 Hit of All Time'' тізімін бастады.&lt;ref name=&quot;BBNo1AllTime&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/music/features/the-weeknd-blinding-lights-billboard-cover-story-2021-interview-1235001282/|title=The Greatest Hit: The New No. 1 Song of All Time|last=Mamo|first=Heran|magazine=[[Billboard]]|date=2021-11-23|access-date=2021-11-26|archive-date=2021-12-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20211202115058/https://www.billboard.com/music/features/the-weeknd-blinding-lights-billboard-cover-story-2021-interview-1235001282/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
Әлеуметтік желілерде бес ай бойы болмағаннан кейін, әнші 2019 жылдың 20 қарашасында [[Instagram]]-ға оралып, алты күннен соң, 2019 жылдың 26 қарашасында жазба жариялады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.hotnewhiphop.com/the-weeknd-returns-to-instagram-and-fans-are-convinced-chapter-vi-is-coming-news.96171.html|title=The Weeknd Returns To Instagram &amp; Fans Are Convinced &quot;Chapter VI&quot; Is Coming|website=HotNewHipHop|last=A.|first=Aron|date=2019-11-20|accessdate=2019-11-26|archive-date=2020-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20200322125741/https://www.hotnewhiphop.com/the-weeknd-returns-to-instagram-and-fans-are-convinced-chapter-vi-is-coming-news.96171.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.eonline.com/news/1095452/the-weeknd-returns-to-instagram-with-a-loading-message|title=The Weeknd Returns to Instagram With a &quot;Loading&quot; Message|website=[[E!#E! Online|E! Online]]|last=Schnurr|first=Samantha|date=2019-11-20|accessdate=2019-11-26|archive-date=2019-11-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20191122014115/https://www.eonline.com/news/1095452/the-weeknd-returns-to-instagram-with-a-loading-message|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ол 2019 жылдың маусым айында-ақ ''Chapter VI'' деп аталатын жоба туралы хабарлаған болатын.&lt;ref name=&quot;nme&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.nme.com/news/music/the-weekend-teases-new-album-chapter-6-2536077|title=Is The Weeknd's new album finally on its way?|website=[[NME]]|last=Skinner|first=Tom|date=2019-08-07|accessdate=2019-11-26|archive-date=2019-12-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20191218064601/https://www.nme.com/news/music/the-weekend-teases-new-album-chapter-6-2536077|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2019 жылдың 24 қарашасында неміс теледидарында алғаш рет «Blinding Lights» клипі пайдаланылған [[Mercedes-Benz]] жарнамалық ролигі көрсетілді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.stereogum.com/2066221/the-weeknd-previews-new-song-blinding-lights-in-mercedes-benz-commercial/video/|title=The Weeknd Previews New Song &quot;Blinding Lights&quot; In Mercedes-Benz Commercial|website=[[Stereogum]]|last=Breihan|first=Tom|date=2019-11-26|accessdate=2019-11-26|archive-date=2020-03-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20200319141924/https://www.stereogum.com/2066221/the-weeknd-previews-new-song-blinding-lights-in-mercedes-benz-commercial/video/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Онда The Weeknd-тің Mercedes-AMG GT C Roadster спорткарын басқарып отырып, аудиожүйеден өзінің жаңа әнін қосуды сұрағаны көрсетілген.&lt;ref name=&quot;rap-up2&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.rap-up.com/2019/11/24/the-weeknd-new-single-blinding-lights/|title=The Weeknd to Release New Single &quot;Blinding Lights&quot; on Black Friday|website=[[Rap-Up]]|date=2019-11-26|accessdate=2019-11-26|archive-date=2019-11-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20191128132032/https://www.rap-up.com/2019/11/24/the-weeknd-new-single-blinding-lights/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Толық метражды жарнамалық роликтің премьерасы 29 қарашада синглмен бірге өтт.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://pitchfork.com/news/the-weeknd-previews-new-song-blinding-lights-in-mercedes-benz-ad-watch/|title=The Weeknd Previews New Song &quot;Blinding Lights&quot; in Mercedes-Benz Ad: Watch|last=Strauss|first=Matthew|website=[[Pitchfork]]|date=2019-11-26|accessdate=2019-11-26|archive-date=2020-01-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20200119141744/https://pitchfork.com/news/the-weeknd-previews-new-song-blinding-lights-in-mercedes-benz-ad-watch/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Келесі күндері ол әлеуметтік желілерде музыкаға қайта оралғанын хабарлап, «бастау ертең кешке болады» және «Бүгін кешке біз миды балқытатын жаңа „психотикалық тарауды“ бастаймыз! Кеттік!» деген жазбалар қалдырды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://hiphop-n-more.com/2019/11/the-weeknd-to-release-2-new-singles-blinding-lights-heartless-this-week/|title=The Weeknd to Release 2 New Singles &quot;Blinding Lights&quot; &amp; &quot;Heartless&quot; This Week|author=Akaash|website=HipHop-n-More|date=2019-11-26|accessdate=2019-11-26|archive-date=2020-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20200322125751/https://hiphop-n-more.com/2019/11/the-weeknd-to-release-2-new-singles-blinding-lights-heartless-this-week/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Ресми [[лирик-бейне]] 6 желтоқсанда жарық көрді.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://umusic.digital/hdpoxg/|title=The Weeknd - Listening Experience|website=Universal Digital|accessdate=2019-12-05|archive-date=2019-12-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20191206042021/https://umusic.digital/hdpoxg/|url-status=unfit}}&lt;/ref&gt; Ресми музыкалық бейне клип [[Лас-Вегас]]тағы [[Фримонт-стрит]]те түсірілген.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.tmz.com/2019/11/25/the-weeknd-shooting-new-music-video-las-vegas/|title=The Weeknd Shooting New Music Video in Las Vegas|website=TMZ|accessdate=2019-11-25|archive-date=2020-02-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20200224232402/https://www.tmz.com/2019/11/25/the-weeknd-shooting-new-music-video-las-vegas/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2019 жылдың 6 желтоқсанында әнші бұл әнді алғаш рет «[[Стивен Кольбермен бірге кешкі шоу]]&lt;nowiki/&gt;» бағдарламасында жанды дауыста орындады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://variety.com/2019/music/news/the-weeknd-another-new-song-blinding-lights-colbert-next-week-1203419644/|title=The Weeknd Drops Another New Song, ‘Blinding Lights,’ Appears on Colbert Next Week|website=Variety|accessdate=2019-12-01|archive-date=2019-12-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20191224060556/https://variety.com/2019/music/news/the-weeknd-another-new-song-blinding-lights-colbert-next-week-1203419644/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2020 жылдың сәуірінде «Blinding Lights» Ұлыбритания чартының шыңында тұрған кезде, [[The Weeknd]] Twitter арқылы британдықтарды өзінің бәсекелесі — 99 жастағы ардагер [[Том Мур]]дың «[[You’ll Never Walk Alone]]&lt;nowiki/&gt;» қайырымдылық синглін қолдауға және 30 сәуірдегі оның 100 жасқа толған туған күніне орай «оны бірінші орынға шығаруға» шақырды,&lt;ref name=&quot;Jones&quot;&gt;{{cite news|last1=Jones|first1=Damian|title=The Weeknd wants Captain Moore to knock him off the Number One spot|url=https://www.nme.com/news/music/the-weeknd-urges-fans-to-knock-blinding-lights-off-number-one-in-favour-of-captain-moores-youll-never-walk-alone-2652651|accessdate=2020-04-26|work=[[NME]]|date=2020-04-23|archivedate=2020-04-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200427211447/https://www.nme.com/news/music/the-weeknd-urges-fans-to-knock-blinding-lights-off-number-one-in-favour-of-captain-moores-youll-never-walk-alone-2652651}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite tweet|user=theweeknd|number=1253361060393836544|date=2020-04-23|title=everyone in the UK please support @captaintommoore / @mrmichaelball single so this incredible 99 yr old war veteran, walking for the British National Health Service @NHSuk &amp; now raised $35 Million can have a No 1 for his 100th birthday in the UK! We’re routing for you. XO!}}&lt;/ref&gt; нәтижесінде солай болды да.&lt;ref name=&quot;OC1&quot;&gt;{{cite web|title=Captain Tom Moore claims victory on the Official Chart with You'll Never Walk Alone, becomes the oldest artist to reach Number 1|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/captain-tom-moore-claims-victory-on-the-official-chart-with-youll-never-walk-alone-becomes-the-oldest-artist-to-reach-number-1__29563/|publisher=[[Official Charts Company]]|accessdate=2020-04-24|archive-date=2020-04-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20200425002258/https://www.officialcharts.com/chart-news/captain-tom-moore-claims-victory-on-the-official-chart-with-youll-never-walk-alone-becomes-the-oldest-artist-to-reach-number-1__29563/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Пікірлері ==
«Blinding Lights» оң пікірлерге ие болып, сыншылардың жаппай мойындауына ие болды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://wordpress.com/log-in?redirect_to=https%3A%2F%2Fsoundigestdotcom.wordpress.com%2Fwp-admin%2F/|title=The Weeknd Takes Us Back to the '80s With &quot;Blinding Lights&quot;|website=Sound Digest|access-date=2020-05-10|archive-date=2021-07-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210724205403/https://soundigest.com/2019/12/04/the-weeknd-blinding-lights-review/amp/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;guardian&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/music/2020/nov/30/the-20-best-songs-of-2020|title=The 20 Best Songs of 2020|first=Ben|last=Beaumont-Thomas|date=2020-11-30|website=The Guardian|access-date=2020-12-01|archive-date=2020-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20201130060503/https://www.theguardian.com/music/2020/nov/30/the-20-best-songs-of-2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;nytimes&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.nytimes.com/2020/04/01/arts/music/the-weeknd-after-hours-review.html|title=The Weeknd's Gleamy, Seamy Pop Returns|first=Jon|last=Caramanica|date=2020-04-01|website=The New York Times|access-date=2020-04-23|archive-date=2020-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20200401194004/https://www.nytimes.com/2020/04/01/arts/music/the-weeknd-after-hours-review.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;billboard&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/columns/pop/9338020/the-weeknd-after-hours-career-analysis|title=Don't Forget How Unlikely The Weeknd Once Seemed as a Reliable Pop Superstar|first=Andrew|last=Unterberger|date=2020-03-03|website=Billboard|access-date=2020-05-02|archive-date=2021-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20210304115227/https://www.billboard.com/articles/columns/pop/9338020/the-weeknd-after-hours-career-analysis|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ''[[Billboard]]'' журналы оны 2020 жылдың ең үздік әндерінің бірі деп атаса, ''[[Consequence of Sound]]'' 2020 жылдың ең үздік әні деп таныды; біріншісі оның ностальгиялық тартымдылығын атап өтсе,&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/media/lists/best-songs-2020-top-100-9494940|title=The 100 Best Songs of 2020: Staff List|first=Josh|last=Glicksman|date=2020-12-08|access-date=2020-12-09|archive-date=2020-12-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20201208222908/https://www.billboard.com/amp/articles/news/list/9494940/best-songs-2020-top-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; екіншісі «блокбастер [[Рифф (музыка)|рифф]]інің үстіне құрылған әуезді романтиканы» жоғары бағалады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://consequenceofsound.net/2020/12/top-50-songs-of-2020/6/|title=Top 50 Songs of 2020|first=Michael|last=Roffman|website=Consequence of Sound|date=2020-12-03|access-date=2021-06-17|archive-date=2021-02-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210228234359/https://consequenceofsound.net/2020/12/top-50-songs-of-2020/6/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ''[[Variety]]'' журналы «Blinding Lights» туындысын жылдың ең үздік жазбасы деп атап: «Бұл — сөзсіз 2020 жылдың айтулы әндерінің бірі. Шығармада тура 1985 жылдан келгендей тап-таза синтезаторлық [[Хук (музыка)|хук]] бар. Бұл жазба күш-қуат пен қиындықтарды жеңудің символына айналды», — деп сипаттады.&lt;ref name=&quot;variety&quot;&gt;{{cite web|url=https://variety.com/2020/music/news/weeknd-blinding-lights-hitmakers-record-of-the-year-1234846143/|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Is Variety's Hitmakers Record of the Year|first=Jem|last=Aswad|website=Variety|date=2020-12-03|access-date=2020-12-04|archive-date=2021-01-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20210122234657/https://variety.com/2020/music/news/weeknd-blinding-lights-hitmakers-record-of-the-year-1234846143/amp/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; «Blinding Lights» ''[[Stereogum]]'' басылымы тарапынан 2019 жылдың ең үздік әндерінің бірі болып аталды, ал редактор Крис ДеВиль 80-жылдардың эстетикасы мен атмосферасын мақтап: «80-жылдар ешқашан өлмейді — немесе, ең құрығанда, біздің ұжымдық қиялымыздағы 80-жылдардың гламурлы неоны ешқашан сөнбейді», — деп атап өтті.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.stereogum.com/2067368/best-pop-songs-2019/franchises/2019-in-review/|title=The Best Pop Songs of 2019|website=Stereogum|access-date=2020-01-22|archive-date=2021-07-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210724205405/https://www.stereogum.com/2067368/the-top-40-pop-songs-of-2019/columns/the-week-in-pop/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== Қорытынды тізімдер ===
Ескерту: * — тізімге орны көрсетілмей енгізілгенін білдіреді
{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot;
|+
!Басылым
!Тізім
!Ранг
!Сілтеме
|-
| scope=&quot;row&quot;|[[Amazon Music]]
|Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|3
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://music.amazon.co.uk/playlists/B08C1LN518|title=Best Songs of 2020|publisher=Amazon|accessdate=2020-12-21|archive-date=2021-04-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20210426084018/https://music.amazon.co.uk/playlists/B08C1LN518|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|[[Apple Music]]
|The 100 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;| *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://music.apple.com/us/playlist/the-100-best-songs-of-2020/pl.078970e433ee4c19a03b67a1106b9526|title=The 100 Best Songs of 2020|work=Apple Music|accessdate=2020-12-21|archive-date=2020-12-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20201211071605/https://music.apple.com/us/playlist/the-100-best-songs-of-2020/pl.078970e433ee4c19a03b67a1106b9526|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''{{iw|Atwood Magazine|Atwood|en|Atwood Magazine}}'' 
|Anthony Kozlowski’s Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|8
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://atwoodmagazine.com/bs2020-the-best-songs-of-2020-according-to-anthony/|title=The Best Songs of 2020 (According to Anthony)|first=Anthony|last=Kozlowski|website=Atwood|date=2020-12-31|accessdate=2021-05-02|archive-date=2021-01-04|archive-url=https://archivetoday.com/20210104215144/https://atwoodmagazine.com/bs2020-the-best-songs-of-2020-according-to-anthony/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[BBC News]]''
| The 7 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/culture/article/20201119-the-best-albums-and-songs-of-2020|title=The Best Songs of 2020|website=BBC|date=2020-11-19|accessdate=2020-12-22|archive-date=2020-11-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20201120000740/https://www.bbc.com/culture/article/20201119-the-best-albums-and-songs-of-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot; rowspan=&quot;2&quot;|''[[Billboard]]''
|The 100 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|2
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/news/list/9494940/best-songs-2020-top-100|title=The 100 Best Songs of 2020: Staff List|first=Josh|last=Glicksman|work=Billboard|date=2020-12-08|accessdate=2020-12-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20201211173512/https://www.billboard.com/articles/news/list/9494940/best-songs-2020-top-100|archive-date=2020-12-11|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|The 30 Best Pop Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/news/list/9497730/best-pop-songs-2020/|title=The 30 Best Pop Songs of 2020: Staff List|first=Andrew|last=Unterberger|work=Billboard|date=2020-12-11|accessdate=2020-12-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20201211173043/https://www.billboard.com/articles/news/list/9497730/best-pop-songs-2020/|archive-date=2020-12-11|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[BuzzFeed]]''
|The Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.buzzfeed.com/natashajokic1/best-songs-2020|title=Here Are the Best Songs of 2020|first=Natasha|last=Jokic|work=BuzzFeed|date=2020-12-13|accessdate=2020-12-21|archive-date=2021-02-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20210227230853/https://www.buzzfeed.com/natashajokic1/best-songs-2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''{{iw|The Citizen (South African newspaper)|The Citizen|en|The Citizen (South African newspaper)}}'' 
|The Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://citizen.co.za/lifestyle/your-life-entertainment-your-life/entertainment-music/2407360/are-these-the-best-songs-of-2020/|title=Are these the best songs of 2020?|first=Gilda|last=Narsimdas|work=The Citizen|date=2020-12-15|accessdate=2020-12-21|archive-date=2021-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302200921/https://citizen.co.za/lifestyle/your-life-entertainment-your-life/entertainment-music/2407360/are-these-the-best-songs-of-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Consequence of Sound]]''
|The Top 50 Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|1
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://consequenceofsound.net/2020/12/top-50-songs-of-2020/|title=Top 50 Songs of 2020|first=Michael|last=Roffman|work=Consequence of Sound|date=2020-12-03|accessdate=2020-12-21|archive-date=2021-01-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20210123081858/https://consequenceofsound.net/2020/12/top-50-songs-of-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[The Diamondback]]''
|20 Favorite Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|5
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://dbknews.com/2020/12/14/the-diamondback-top-songs-2020-wap-watermelon-sugar-blinding-lights/|title=The Diamondback's 20 Favorite Songs of 2020|work=The Diamondback|date=2020-12-14|access-date=2021-01-22|archive-date=2021-01-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20210110093030/https://dbknews.com/2020/12/14/the-diamondback-top-songs-2020-wap-watermelon-sugar-blinding-lights/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Entertainment.ie]]''
|The 10 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|7
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://entertainment.ie/music/the-10-best-songs-of-2020-470039/|title=The Ten Best Songs of 2020|first=Lauren|last=Murphy|work=Entertainment.ie|access-date=2021-01-15|archive-date=2021-05-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20210503091218/https://entertainment.ie/music/the-10-best-songs-of-2020-470039/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[The Fader]]''
|The 100 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|26
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.thefader.com/2020/12/17/100-best-songs-2020-list-haim-bad-bunny-bladee-rank|title=The 100 best songs of 2020|first=Salvatore|last=Maicki|work=The Fader|date=2020-12-17|accessdate=2020-12-21|archive-date=2020-12-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20201220082330/https://www.thefader.com/2020/12/17/100-best-songs-2020-list-haim-bad-bunny-bladee-rank|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''Flood''
|The Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|1
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://floodmagazine.com/83334/the-best-songs-of-2020/|title=The Best Songs of 2020|first=Scott|last=Sterling|work=Flood Magazine|date=2020-12-09|access-date=2021-01-14|archive-date=2021-01-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20210127212206/https://floodmagazine.com/83334/the-best-songs-of-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''The Forty-Five''
|The 45 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|6
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://thefortyfive.com/opinion/best-songs-of-2020/|title=The 45 Best Songs of 2020|first=Emma|last=Holbrook|work=The Forty-Five|date=2020-12-10|access-date=2021-01-14|archive-date=2020-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20201130161121/https://thefortyfive.com/opinion/best-songs-of-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''{{iw|Gaffa (magazine)|Gaffa|en|Gaffa (magazine)}}''
| The 20 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|1
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://gaffa.dk/artikel/146694/redaktionen-her-er-arets-bedste-udenlandske-sange/|title=The 20 Best Songs of 2020|first=Simone|last=Nowack|work=Gaffa|date=2020-12-12|access-date=2021-01-19|archive-date=2020-12-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20201213113610/https://gaffa.dk/artikel/146694/redaktionen-her-er-arets-bedste-udenlandske-sange/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Glamour]]''
| The 63 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.glamour.com/story/best-songs-of-2020|title=The 63 Best Songs of 2020 That Made Our Lives a Little Easier|first=Christopher|last=Rosa|work=[[Glamour]]|date=2020-12-17|access-date=2021-06-17|archive-date=2020-12-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20201218023526/https://www.glamour.com/story/best-songs-of-2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[The Guardian]]''
|The 20 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|6
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.theguardian.com/music/2020/nov/30/the-20-best-songs-of-2020|title=The 20 best sogns of 2020|first=Ben|last=Beaumont-Thomas|work=The Guardian|date=2020-11-30|accessdate=2020-12-21|archive-date=2021-06-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20210618115129/https://www.theguardian.com/music/2020/nov/30/the-20-best-songs-of-2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[The Houston Press]]''
| The Top 20 Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|3
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.houstonpress.com/music/20-most-2020-songs-of-2020-11522888|title=Top 20 &quot;Most 2020&quot; Songs of 2020|first=Jesse|last=Sendejas Jr.|website=Houston Press|date=2020-12-31|access-date=2021-06-17|archive-date=2021-02-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20210215081604/https://www.houstonpress.com/music/20-most-2020-songs-of-2020-11522888|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[IZM]]''
|The 10 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.izm.co.kr/contentRead.asp?idx=30428&amp;bigcateidx=19&amp;subcateidx=20&amp;view_tp=1&amp;view_sort=1|title=Best Songs of 2020|first=Lee|last=Honghyun|website=IZM|access-date=2021-01-14|archive-date=2020-12-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20201210083209/http://www.izm.co.kr/contentRead.asp?idx=30428&amp;bigcateidx=19&amp;subcateidx=20&amp;view_tp=1&amp;view_sort=1|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Los Angeles Times]]''
|The 50 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2020-12-09|title=The 50 best songs of 2020|url=https://www.latimes.com/entertainment-arts/music/story/2020-12-09/the-50-best-songs-of-2020|access-date=2020-12-21|website=Los Angeles Times|language=en-us|archive-date=2020-12-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20201209220036/https://www.latimes.com/entertainment-arts/music/story/2020-12-09/the-50-best-songs-of-2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[New Straits Times]]''
| The 4 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nst.com.my/news/nation/2020/12/653353/2020s-most-memorable-folks|title=2020's Most Memorable Folks|first=Ahmad|last=Othman|website=New Straits Times|date=2020-12-31|access-date=2021-01-15|archive-date=2021-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210501232902/https://www.nst.com.my/news/nation/2020/12/653353/2020s-most-memorable-folks|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[The New York Times]]''
| Lindsay Zoladz’s Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|7
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2020/12/07/arts/music/best-songs.html|title=Best Songs of 2020|website=[[The New York Times]]|last1=Pareles|first1=Jon|last2=Caramanica|first2=Jon|last3=Zoladz|first3=Lindsay|date=2020-12-07|access-date=2020-12-21|archive-date=2021-03-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20210319164356/https://www.nytimes.com/2020/12/07/arts/music/best-songs.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Our Culture Mag]]''
|The 25 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|3
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://ourculturemag.com/2021/01/02/the-25-best-songs-of-2020/|title=The 25 Best Songs of 2020|first=Konstantinos|last=Pappis|access-date=2021-01-02|archive-date=2021-01-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20210102235003/https://ourculturemag.com/2021/01/02/the-25-best-songs-of-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Pinkvilla]]''
|The 10 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/hollywood/bye-bye-2020-10-songs-taylor-swift-justin-bieber-harry-styles-more-saved-year-586889?amp|title=Bye Bye 2020: 10 songs from Taylor Swift, Justin Bieber, Harry Styles &amp; more that saved the year|first=Pinkvilla|last=Desk|website=Pinkvilla|date=2020-12-29|access-date=2021-01-15|archive-date=2021-01-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20210122093829/https://www.pinkvilla.com/entertainment/hollywood/bye-bye-2020-10-songs-taylor-swift-justin-bieber-harry-styles-more-saved-year-586889?amp|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Pitchfork]]''
|The 100 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|23
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Pitchfork|title=The 100 Best Songs of 2020|url=https://pitchfork.com/features/lists-and-guides/best-songs-2020/|access-date=2020-12-23|website=Pitchfork|language=en-us|archive-date=2021-02-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20210210145510/https://pitchfork.com/features/lists-and-guides/best-songs-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Refinery29]]''
|The 29 Best Songs of the Year
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.refinery29.com/en-us/2020/12/10216132/best-songs-artists-2020-taylor-swift-chloe-halle-twice|title=The 29 Best Songs of The Year|first=Natalie|last=Morin|date=2020-12-21|access-date=2020-12-22|archive-date=2021-07-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20210702125409/https://www.refinery29.com/amp/en-us/2020/12/10216132/best-songs-artists-2020-taylor-swift-chloe-halle-twice|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Rolling Stone]]''
|The 50 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|4
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;RS&quot;&gt;{{Cite web|last=Blake, Jonathan Bernstein,Jon Blistein,Jon Dolan,Brenna Ehrlich,Jon Freeman,Kory Grow,Christian Hoard,Elias Leight,Angie Martoccio,Claire Shaffer,Rob Sheffield,Emily; Bernstein, Jonathan; Blistein, Jon; Dolan, Jon; Ehrlich, Brenna; Freeman, Jon; Grow, Kory; Hoard, Christian; Leight, Elias.|date=2020-12-07|title=Year in Review: The 50 Best Songs of 2020|url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-songs-2020-1097442/|access-date=2020-12-21|website=Rolling Stone|language=en-us|archive-date=2021-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20210322094511/https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-songs-2020-1097442/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Slate]]''
|Chris Molanphy’s Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|6
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Molanphy|first=Chris|date=2020-12-19|title=America Spent 2020 Retreating Into the Sounds of the Past|url=https://slate.com/culture/2020/12/best-songs-2020-weeknd-disco-nostalgia-billboard-charts.html|access-date=2020-12-21|website=Slate Magazine|language=en|archive-date=2020-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20201219130227/https://slate.com/culture/2020/12/best-songs-2020-weeknd-disco-nostalgia-billboard-charts.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Spin (журнал)|Spin]]''
| The 30 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|6
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.spin.com/featured/30-best-songs-2020/|title=The 30 Best Songs of 2020|website=Spin|access-date=2020-12-22|archive-date=2020-12-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20201217174210/https://www.spin.com/featured/30-best-songs-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|[[Spotify]]
|The Best Pop Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|1
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Today's Top Hits Presents... Best Pop Songs of 2020, a playlist by Spotify|url=https://open.spotify.com/playlist/37i9dQZF1DX5QPo288x03n|access-date=2020-12-21|website=Spotify|language=en|archive-date=2020-12-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20201212125220/https://open.spotify.com/playlist/37i9dQZF1DX5QPo288x03n|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Stereogum]]''
| The Top 40 Pop Songs of 2019
| style=&quot;text-align:center;&quot;|32
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.stereogum.com/2067368/the-top-40-pop-songs-of-2019/columns/the-week-in-pop/|title=The Top 40 Pop Songs of 2019|first=Chris|last=DeVille|work=Stereogum|date=2019-12-12|accessdate=2021-05-02|archive-date=2021-07-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210724205405/https://www.stereogum.com/2067368/the-top-40-pop-songs-of-2019/columns/the-week-in-pop/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot; rowspan=&quot;2&quot;|''[[Uproxx]]''
|The 50 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|37
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2020-12-02|title=The 50 Best Songs Of 2020|url=https://uproxx.com/music/best-songs-2020-list/|access-date=2020-12-21|website=UPROXX|archive-date=2020-12-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20201207161831/https://uproxx.com/music/best-songs-2020-list/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|Music Critics Poll: The Best Songs of The Year
| style=&quot;text-align:center;&quot;|3
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://uproxx.com/music/uproxx-music-critics-poll-best-songs-2020/|title=The 2020 Uproxx Music Critics Poll: The Best Songs Of The Year|work=Uproxx|date=2020-12-15|accessdate=2020-12-21|archive-date=2021-07-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210724205404/https://uproxx.com/music/uproxx-music-critics-poll-best-songs-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[USA Today]]''
|The 10 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|5
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.usatoday.com/story/entertainment/music/2020/12/16/best-songs-2020-billie-eilish-bob-dylan-cardi-b-megan-thee-stallion-the-weeknd-taylor-swift-dua-lipa/3875986001/|title=The 10 Best Songs of 2020|website=USA Today|date=2020-12-16|access-date=2020-12-22|archive-date=2021-04-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20210429175053/https://www.usatoday.com/story/entertainment/music/2020/12/16/best-songs-2020-billie-eilish-bob-dylan-cardi-b-megan-thee-stallion-the-weeknd-taylor-swift-dua-lipa/3875986001/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot; rowspan=&quot;2&quot;|[[Tidal (сервис)|Tidal]]
|Songs of the Year 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|6
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|title=Songs of the Year 2020|url=https://tidal.com/browse/playlist/65e2481b-f921-4c35-aa8c-c07077d40260|access-date=2020-12-21|website=Tidal|archive-date=2020-12-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20201211130658/https://tidal.com/browse/playlist/65e2481b-f921-4c35-aa8c-c07077d40260|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|Best Pop Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|2
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|title=Best of Pop 2020|url=https://tidal.com/browse/playlist/0d68e058-fe9c-444d-adf7-76d6e2138885|access-date=2020-12-21|website=Tidal|archive-date=2020-12-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20201211131203/https://tidal.com/browse/playlist/0d68e058-fe9c-444d-adf7-76d6e2138885|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[WatchMojo]]''
| The Top 10 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|1
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://watchmojo.com/video/id/35982|title=Top 10 Best Songs of 2020|website=WatchMojo|access-date=2020-12-22|archive-date=2020-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20201216203823/https://watchmojo.com/video/id/35982|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

== Марапаттар мен номинациялар ==
2020 жылы «Blinding Lights» хиті мен оның негізгі альбомының орасан зор жетістігіне қарамастан, Weeknd 2020 жылдың 24 қарашасында өткен [[Грэмми (2020)|63-ші жыл сайынғы Грэмми сыйлығы]]нда нөл номинацияға ие болды. Бұл қимыл көптеген қайшылықтар тудырды және сыншылар мен жанкүйерлерді, сондай-ақ Тесфаенің өзін таң қалдырды. Ол әлеуметтік желілер арқылы жауап беріп, Грэммиді «жемқор» деп атады.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Aniftos|first=Rania|url=https://www.billboard.com/articles/news/awards/9489770/the-weeknd-lashes-out-recording-academy|title=The Weeknd Calls Out Recording Academy After Nominations Snub: 'The Grammys Remain Corrupt'|work=[[Billboard]]|date=2020-11-24|archivedate=2021-01-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210108022707/https://www.billboard.com/articles/news/awards/9489770/the-weeknd-lashes-out-recording-academy|access-date=2021-06-17}}&lt;/ref&gt; Оның 2021 жылдың 7 ақпанында [[Супербоул|Ұлттық футбол лигасының Суперкубогы]]нда өнер көрсететіні туралы хабарландыру, сондай-ақ оны поп немесе R&amp;B ретінде ұсыну керек пе деген шатасулар ол ұсынылған барлық санаттардағы немқұрайлылыққа ықпал етті деген болжамдар болды.&lt;ref&gt;{{cite web|title=The Weeknd Received Zero Grammy Nominations, Responds on Twitter|url=https://www.vulture.com/2020/11/the-weeknd-snub-2021-grammy-nominations.html|access-date=2020-11-25|archive-date=2021-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20210107223940/https://www.vulture.com/2020/11/the-weeknd-snub-2021-grammy-nominations.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; [[Харви Мейсон (кіші)|Харви Мейсон]], [[Дыбыс жазу өнері мен ғылымдарының ұлттық академиясы]]ның уақытша президенті, реакцияға жауап берді:
&lt;blockquote&gt;Біз The Weeknd-тің номинацияға ие болмағанына көңілі қалғанын түсінеміз. Мен таңғалдым және оның сезіміне ортақтаса аламын. Оның биылғы музыкасы керемет болды, ал оның музыкалық қауымдастық пен жалпы әлемге қосқан үлесі жалпының таңданысына лайық. Біз оның алдағы Суперкубокта өнер көрсететінін білгенде қатты толқыдық, сондай-ақ оның алдыңғы демалыс күндері «Грэмми» сахнасында да өнер көрсеткенін қалар едік. Өкінішке орай, жыл сайын номинациялар саны лайықты әртістердің санынан аз болып жатады. Бірақ әріптестер дауыс беретін жалғыз музыкалық марапат ретінде біз жаһандық қауымдастығымызды құрайтын көптеген тамаша әртістерге жарық түсіре отырып, музыкадағы үздіктікті мойындауды және атап өтуді жалғастырамыз. Нақты айта кететін жайт, барлық санаттар бойынша дауыс беру The Weeknd-тің Суперкубоктағы өнер көрсетуі жарияланғанға дейін баяғыда-ақ аяқталған болатын, сондықтан бұл жағдай номинация процесіне ешқандай әсер ете алмас еді. Барлық «Грэмми» номинанттары дауыс берушілермен өздерінің көрнекті жетістіктері үшін танылды және біз олардың барлығын құттықтаймыз.&lt;ref&gt;{{cite web|title=The Weeknd Lashes Out at Recording Academy: &quot;The Grammys Remain Corrupt&quot;|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/the-weeknd-lashes-out-at-recording-academy-the-grammys-remain-corrupt|access-date=2020-11-25|archive-date=2021-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20210107223936/https://www.hollywoodreporter.com/news/the-weeknd-lashes-out-at-recording-academy-the-grammys-remain-corrupt|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;

Кейінірек Weeknd 2021 жылдың қаңтарындағы немқұрайлылыққа қатысты мәлімдеме жасап, онда ол бұл «шабуыл» сияқты болғанын айтты: «Тыңдаңызшы, маған жеке өзіме бәрібір. Менде қазір мен үшін ештеңе білдірмейтін үш ГРЭММИ бар, әлбетте… Бұл «О, мен ГРЭММИДІ қалаймын!» деген сияқты емес. Қалай болғанда да, мен сөз сөйлей алмаймын. Марапаттар туралы ұмытыңыз».&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.etonline.com/the-weeknd-says-his-3-grammy-wins-mean-nothing-to-him-now-159715|title=The Weeknd Says His 3 GRAMMY Wins Mean Nothing to Him Now|work=[[Entertainment Tonight]]|last=Gawley|first=Paige|date=2021-01-28|access-date=2021-02-07|archive-date=2021-02-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20210208215148/https://www.etonline.com/the-weeknd-says-his-3-grammy-wins-mean-nothing-to-him-now-159715|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! Жылы
! Марапаты
! Санаты
! Натижесі
! Сілтемесі
|-
!scope=&quot;row&quot; rowspan=&quot;27&quot;| 2020
| rowspan=&quot;2&quot; | {{iw|American Music Awards||en|American Music Awards of 2020}}
| {{iw|American Music Award for Video of the Year|Favorite Music Video|en|American Music Award for Video of the Year}}
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;2&quot;|&lt;ref&gt;{{cite journal|url=https://www.billboard.com/articles/news/awards/9472722/2020-amas-nominations|title=The Weeknd, Roddy Ricch Top 2020 AMAs Nominations|journal=Billboard|last=Warner|first=Denise|date=2020-10-26|access-date=2020-10-26|archive-date=2020-10-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20201026141334/https://www.billboard.com/articles/news/awards/9472722/2020-amas-nominations|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|- 
| {{iw|American Music Award for Favorite Pop/Rock Song|Favorite Song — Pop/Rock|en|American Music Award for Favorite Pop/Rock Song}}
| {{Nom}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[Camerimage|Camerimage International Film Festival]]
| Best Music Video
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;2&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://camerimage.pl/en/laureaci-energacamerimage-2020/|title=EnergaCamerimage 2020 Winners!|publisher=Camerimage International Film Festival|date=2020-11-21|access-date=2020-11-21|archive-date=2020-11-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121210359/https://camerimage.pl/en/laureaci-energacamerimage-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| Best Cinematography in Music Video
| {{nom}}
|-
| [[Danish Music Awards]]
| International Hit of the Year
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|language=da|url=http://gaffa.dk/nyhed/146492/danish-music-awards-og-vinderne-er|title=Danish Music Awards: Og vinderne er...|work=Gaffa|date=2020-11-29|accessdate=2021-05-28|archive-date=2021-06-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210628121633/https://gaffa.dk/nyhed/146492/danish-music-awards-og-vinderne-er|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| 
| {{iw|Premios 40 Principales for Best International Song|Best International Song|en|Best International Song}}
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;2&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|language=es|url=https://www.explica.co/complete-list-of-2020-los40-music-awards-winners/|title=Complete list of 2020 LOS40 Music Awards winners|website=Explica|date=2020-12-06|access-date=2020-12-06|archive-date=2021-01-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20210119173634/https://www.explica.co/complete-list-of-2020-los40-music-awards-winners/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|- 
| {{iw|Los Premios 40 Principales for Best International Video|Best International Video|en|Los Premios 40 Principales for Best International Video}}
| {{won}}
|- 
|rowspan=&quot;2&quot;| {{iw|2020 MTV Europe Music Awards|MTV Europe Music Awards|en|2020 MTV Europe Music Awards}}
| [[MTV Europe Music Award for Best Song|Best Song]]
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;2&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Heller|first=Corinne|date=2020-11-08|title=BTS Wins Big at 2020 MTV EMA: See the Full List of Winners|url=https://www.eonline.com/news/1206318/bts-wins-big-at-2020-mtv-ema-see-the-full-list-of-winners|access-date=2020-11-09|website=E-Online|archive-date=2020-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20201130063312/https://www.eonline.com/ap/amp/news/1206349/bts-wins-big-at-2020-mtv-ema-see-the-full-list-of-winners|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[MTV Europe Music Award for Best Video|Best Video]]
| {{nom}}
|- 
| {{iw|2020 MTV Millennial Awards Brazil|MTV Millennial Awards Brasil|en|2020 MTV Millennial Awards Brazil}}
| Global Hit
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.uol.com.br/splash/noticias/2020/09/24/mtv-miaw-2020-vencedores.htm|title=MTV Miaw 2020: Confira os vencedores da premiação|author=Splash|work=[[Universo Online]]|date=2020-09-24|access-date=2021-02-12|language=pt|archive-date=2020-09-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200928034313/https://www.uol.com.br/splash/noticias/2020/09/24/mtv-miaw-2020-vencedores.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;6&quot;| [[MTV Video Music Awards салтанаты 2020|MTV Video Music Awards]]
| [[Жылдың үздік бейнесі үшін MTV Video Music Award|Video of the Year]]
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;6&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://variety.com/2020/music/news/2020-mtv-vma-winners-list-1234750218/|title=MTV Video Music Awards: The Complete Winners List|publisher=[[Variety]]|access-date=2020-09-30|archive-date=2021-02-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210224213427/https://variety.com/2020/music/news/2020-mtv-vma-winners-list-1234750218/amp/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{iw|MTV Video Music Award for Best Cinematography|Best Cinematography|en|MTV Video Music Award for Best Cinematography}}
| {{nom}} 
|- 
| {{iw|MTV Video Music Award for Best Direction|Best Direction|en|MTV Video Music Award for Best Direction}}
| {{nom}}
|- 
| {{iw|MTV Video Music Award for Best Editing|Best Editing|en|MTV Video Music Award for Best Editing}}
| {{nom}}
|- 
| {{iw|MTV Video Music Award for Best R&amp;B Video|Best R&amp;B|en|MTV Video Music Award for Best R&amp;B Video}}
| {{won}}
|-
| Song of Summer
| {{nom}}
|-
| [[MTV Video Music Awards Japan]]
| Best Male Video — International
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|language=ja|url=http://www2.mtvjapan.com/vmaj/2020/winners.html|title=VMAJ 2020 Winners|publisher=MTV|access-date=2020-11-08|archive-date=2020-10-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20201030031026/http://www2.mtvjapan.com/vmaj/2020/winners.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Nickelodeon Mexico Kids' Choice Awards]]
| Global Hit
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.trendybynick.com/kca/los-kids-choice-awards-mexico-2020-ya-tienen-ganadores/|title=¡Los Kids´ Choice Awards México 2020 ya tienen ganadores!|publisher=Nickelodeon|date=2020-11-04|access-date=2020-11-06|archive-date=2021-05-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20210512155202/https://www.trendybynick.com/kca/los-kids-choice-awards-mexico-2020-ya-tienen-ganadores/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[NRJ Music Award]]
| International Song of the Year
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;2&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|title=NRJ Music Awards 2020 : le tapis rouge et les lauréats|work=[[Paris Match]]|url=https://www.parismatch.com/People/NRJ-Music-Awards-2020-toutes-les-photos-du-tapis-rouge-1715273|language=fr|date=2020-12-05|access-date=2020-12-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20201206010313/https://www.parismatch.com/People/NRJ-Music-Awards-2020-toutes-les-photos-du-tapis-rouge-1715273|archive-date=2020-12-06}}&lt;/ref&gt;
|-
| Video of the Year
| {{nom}}
|- 
| {{iw|46th People's Choice Awards|E! People’s Choice Awards|en|46th People's Choice Awards}}
| Music Video of the Year
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://pca.eonline.com/music/the-music-video-of-2020|title=The Music Video 2020|publisher=E|date=2020-10-01|access-date=2021-06-17|archive-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624195615/https://pca.eonline.com/music/the-music-video-of-2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Rockbjörnen]]
| International Song of the Year
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|language=sv|url=http://aftonbladet.se/nojesbladet/musik/rockbjornen/a/op4awm/rockbjornen-2020--allt-du-behover-veta|title=Rockbjörnen 2020 – allt du behöver veta|work=[[Aftonbladet]]|date=2020-07-06|accessdate=2021-05-28|archive-date=2021-06-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210628011623/https://www.aftonbladet.se/nojesbladet/musik/rockbjornen/a/op4awm/rockbjornen-2020--allt-du-behover-veta|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|- 
|rowspan=&quot;4&quot;| {{iw|2020 UK Music Video Awards|UK Music Video Awards|en|2020 UK Music Video Awards}}{{efn|Режиссер [[Anton Tammi]] және Somesuch продюсерлік компаниясы да ''After Hours'' видеосы бойынша атқарған жұмыстары үшін тиісінше Best Director және Best Production Company номинацияларында марапаттарға ие болды.&lt;ref name=&quot;OfficialVideo&quot;/&gt;}}
| Best Pop Video — International
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;4&quot;|&lt;ref name=&quot;OfficialVideo&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.musicweek.com/talent/read/uk-music-video-awards-2020-winners-revealed/081818|title=UK Music Video Awards 2020 winners revealed|last=Paine|first=Andre|website=[[Music Week]]|date=2020-11-06|access-date=2020-11-06|archive-date=2020-11-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20201106122305/https://www.musicweek.com/talent/read/uk-music-video-awards-2020-winners-revealed/081818|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| Best Cinematography in a Video
| {{nom}}
|-
| Best Colour Grading in a Video
| {{nom}}
|-
| Best Live Video
| {{nom}}
|-
| [[Variety]]'s Hitmakers
| Record of the Year
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://variety.com/2020/music/news/weeknd-blinding-lights-hitmakers-record-of-the-year-1234846143/|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Is Variety's Hitmakers Record of the Year|first=Jem|last=Aswad|website=Variety|date=2020-12-03|access-date=2020-12-06|archive-date=2021-01-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20210122234657/https://variety.com/2020/music/news/weeknd-blinding-lights-hitmakers-record-of-the-year-1234846143/amp/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; rowspan=&quot;21&quot;| 2021
| [[Композиторлар, авторлар және баспагерлердің америкалық қоғамы|ASCAP Pop Music Awards]]
| Award Winning Songs
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ascap.com/popawards21|title=Winning Songwriters &amp; Publishers|work=ASCAP|access-date=2021-04-18|archive-date=2021-04-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20210416213629/https://www.ascap.com/popawards21|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|- 
| rowspan=&quot;5&quot; |{{iw|2021 Billboard Music Awards|''Billboard'' Music Awards|en|2021 Billboard Music Awards}}
| {{iw|Billboard Music Award for Top Hot 100 Song|Top Hot 100 Song|en|Billboard Music Award for Top Hot 100 Song}}
| {{won}}
| rowspan=&quot;5&quot;  style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/music/awards/billboard-music-awards-2021-finalists-full-list-9565011|title=The Weeknd Leads All Finalists for the 2021 Billboard Music Awards: See the Full List|first=Denise|last=Warner|website=Billboard|date=2021-04-29|accessdate=2021-05-01|archive-date=2021-05-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20210525010559/https://www.billboard.com/amp/articles/news/awards/9565011/billboard-music-awards-2021-finalists-full-list|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|- 
| {{iw|Billboard Music Award for Top Radio Song|Top Radio Song|en|Billboard Music Award for Top Radio Song}}
| {{won}}
|- 
| {{iw|Billboard Music Award for Top R&amp;B Song|Top R&amp;B Song|en|Billboard Music Award for Top R&amp;B Song}}
| {{won}}
|-
| {{iw|Billboard Music Award for Top Selling Song|Top Selling Song|en|Billboard Music Award for Top Selling Song}}
| {{nom}}
|-
| [[Billboard Music Award for Top Streaming Song (Audio)|Top Streaming Song]]
| {{nom}}
|- 
| {{iw|Gaffa (magazine)|''GAFFA'' Awards (Denmark)|en|Gaffa (magazine)}}
| International Hit of the Year
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|language=da|url=http://gaffa.dk/nyhed/147632/gaffa-prisen-2021-og-de-nominerede-er/|title=GAFFA-PRISEN 2021: Og de nominerede er...|work=Gaffa|date=2021-02-15|accessdate=2021-05-28|archive-date=2021-06-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210628032731/https://gaffa.dk/nyhed/147632/gaffa-prisen-2021-og-de-nominerede-er/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|- 
| {{iw|Gaffa (magazine)|''GAFFA'' Awards Sweden)|en|Gaffa (magazine)}}
| International Song of the Year
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|language=sv|url=http://gaffa.se/nyhet/148857/gaffa-priset-2021-och-vinnarna-aer|title=GAFFA-Priset 2021 – och vinnarna är ...|work=Gaffa|date=2021-04-26|accessdate=2021-05-28|archive-date=2021-06-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210605153106/https://gaffa.se/nyhet/148857/gaffa-priset-2021-och-vinnarna-aer/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|- 
| rowspan=&quot;5&quot; |{{iw|2021 iHeartRadio Music Awards|iHeartRadio Music Awards|en|2021 iHeartRadio Music Awards}}
| Song of the Year
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;5&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iheart.com/content/2021-04-07-2021-iheartradio-music-awards-see-the-full-list-of-nominees/|title=2021 iHeartRadio Music Awards: See The Full List of Nominees|first=Taylor|last=Fields|website=IHeart|date=2021-04-07|access-date=2021-06-17|archive-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624201053/https://www.iheart.com/alternate/amp/2021-04-07-2021-iheartradio-music-awards-see-the-full-list-of-nominees/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| Titanium Song of the Year
| {{won}}
|- 
| {{iw|IHeartRadio Music Award for Best Music Video|Best Music Video|en|IHeartRadio Music Award for Best Music Video}}
| {{nom}}
|-
| Best Lyrics
| {{nom}}
|-
| TikTok Bop of the Year
| {{won}}
|- 
| {{iw|Juno Awards of 2021|Juno Awards|en|Juno Awards of 2021}}
| [[Жылдың синглы үшін Джуно сыйлығы|Single of the Year]]
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.cbc.ca/news/entertainment/junos-2021-opening-night-1.6054470|title=Juno Awards 2021: The Weeknd wins three awards at virtual opening night|publisher=Juno Awards|accessdate=2021-06-06|archive-date=2021-06-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20210614112514/https://www.cbc.ca/amp/1.6054470|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|- 
| {{iw|2021 Kids' Choice Awards|Kids' Choice Awards|en|2021 Kids' Choice Awards}}
| Best Song
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Grein|first1=Paul|url=https://www.billboard.com/articles/news/awards/9519632/2021-kids-choice-awards-nominations-music/|title=Justin Bieber Is Top Music Nominee at 2021 Nickelodeon Kids' Choice Awards|work=Billboard|access-date=2021-02-02|date=2021-02-02|archive-date=2021-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210205014131/https://www.billboard.com/articles/news/awards/9519632/2021-kids-choice-awards-nominations-music/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| [[Канада композиторлар, авторлар және музыкалық баспагерлер қоғамы|SOCAN Awards]]
| Pop Music Award
| {{won}}
| rowspan=&quot;2&quot;  style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.socanmagazine.ca/news/the-weeknd-keeps-winning-hitting-a-record-in-our-2021-socan-awards/|title=The Weeknd Keeps Winning, Hitting a Record in our 2021 SOCAN Awards|website=SOCAN|date=2021-05-27|access-date=2021-06-17|archive-date=2021-05-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20210527154751/https://www.socanmagazine.ca/news/the-weeknd-keeps-winning-hitting-a-record-in-our-2021-socan-awards/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| International Song Award
| {{won}}
|-
| [[Swiss Music Awards]]
| Best International Hit
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://swissmusicawards.ch/voting|title=Swiss Music Awards Nominees|publisher=Swiss Music Awards|access-date=2021-03-03|archive-date=2021-06-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210628065459/https://swissmusicawards.ch/voting/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[TEC Awards]]
| Outstanding Creative Achievement — Record Production/Single or Track
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.tecawards.org/winners-2021|title=Winners TEC Awards|publisher=[[TEC Awards]]|access-date=2020-01-26|archive-date=2021-01-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20210123143535/https://www.tecawards.org/winners-2021|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

== Коммерциялық жетістік ==
«Blinding Lights» 2019 жылдың 14 желтоқсанындағы шығарылымда [[Billboard Hot 100|''Billboard'' Hot 100]] чартында 11-орында дебют жасады, бірақ екінші аптасында-ақ 41 сатыға төмендеп, 52-орынға түсті.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.billboard.com/charts/hot-100|title=Top 100 Songs {{!}} Billboard Hot 100 Chart|website=Billboard|access-date=2019-12-16|archive-date=2020-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20200321134655/https://www.billboard.com/charts/hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Шығарылымның 12-аптасында бұл ән әншінің алғаш рет үздік ондыққа енген топ-10-дағы оныншы хиті болды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/charts/hot-100/2020-02-29|title=The Hot 100|date=2020-02-29|work=[[Billboard]]|accessdate=2020-03-24|archive-date=2020-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20200322124550/https://www.billboard.com/charts/hot-100/2020-02-29|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2020 жылдың 28 наурызында ән чартта екінші орынға көтерілді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9340653/roddy-ricch-the-box-harry-styles-adore-you-hot-100|title=Roddy Ricch's 'The Box' Leads Hot 100 for 11th Week, Harry Styles' 'Adore You' Hits Top 10|last=Trust|first=Gary|date=2020-03-23|work=[[Billboard]]|accessdate=2020-03-23|archive-date=2020-03-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20200323194713/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9340653/roddy-ricch-the-box-harry-styles-adore-you-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ол сондай-ақ 2020 жылдың 7 наурызында [[R&amp;B Songs]] чартында бірінші орынға жетті, бұл әншінің осы чарттағы жетінші чарттоппері болып рекорд орнатты, сонымен қатар онда рекордтық 21 апта бойы бірінші орында тұрды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/charts/r-and-b-songs/2020-03-14|title=Hot R&amp;B Songs Chart (August 10, 2020)|accessdate=2020-08-10|archive-date=2020-03-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20200320213545/https://www.billboard.com/charts/r-and-b-songs/2020-03-14|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last=Anderson|first=Trevor|url=https://www.billboard.com/articles/columns/hip-hop/9431949/weeknd-blinding-lights-breaks-rb-songs-chart-record|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Breaks No. 1 Record on Hot R&amp;B Songs Chart|work=Billboard|date=2020-08-10|accessdate=2020-08-10|archive-date=2020-09-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20200902114214/https://www.billboard.com/articles/columns/hip-hop/9431949/weeknd-blinding-lights-breaks-rb-songs-chart-record|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2020 жылдың 30 наурызында ән 2020 жылдың 4 сәуіріндегі шығарылымда рэпер [[Родди Рич]]тің «[[The Box]]&lt;nowiki/&gt;» синглін шыңнан ысырып, негізгі америкалық ''Billboard'' Hot 100 хит-парадында бірінші орынға көтерілді.&lt;ref name=&quot;BH100 Peak&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9346375/weeknd-blinding-lights-number-one-hot-100|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Hits No. 1 on Billboard Hot 100, Doja Cat's 'Say So' Enters Top 10|last=Trust|first=Gary|date=2020-03-30|work=Billboard|access-date=2020-03-31|archive-date=2020-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20200331195920/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9346375/weeknd-blinding-lights-number-one-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Сингл келесі аптада да бірінші позицияны сақтап қалды және «[[The Hills (ән)|The Hills]]&lt;nowiki/&gt;» әнінен кейін Weeknd үшін чартта бірнеше апта бойы көш бастаған үшінші туындысы болды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9352114/the-weeknd-blinding-lights-number-one-second-week-hot-100|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Shines at No. 1 on Billboard Hot 100 For Second Week|publisher=Billboard|date=2020-04-06|accessdate=2020-04-12|first=Gary|last=Trust|archive-date=2020-04-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20200406171845/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9352114/the-weeknd-blinding-lights-number-one-second-week-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; «Blinding Lights» Hot 100 чартының шыңында төрт апта бойы тұрды&lt;ref name=&quot;автоссылка12&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9366635/the-weeknd-blinding-lights-number-one-fourth-week-hot-100|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Leads Hot 100 for 4th Week, DaBaby &amp; Roddy Ricch's 'Rockstar' Launches in Top 10|work=[[Billboard]]|last=Trust|first=Gary|date=2020-04-27|accessdate=2020-04-27|archive-date=2020-04-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200428055259/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9366635/the-weeknd-blinding-lights-number-one-fourth-week-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; және жыл қорытындысы бойынша [[АҚШ 2020 жылғы қорытынды әндер тізімі (Billboard)|АҚШ 2020 жылғы ең үздік әндері тізімі]]нде бірінші орынды иеленді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/pro/the-weeknd-blinding-lights-hot-100-song-2020-year-in-charts|title=The Year in Charts 2020: The Weeknd's 'Blinding Lights' Is the No. 1 Hot 100 Song of the Year|website=Billboard|access-date=2020-12-03|archive-date=2021-04-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20210423103843/https://www.billboard.com/amp/articles/business/chart-beat/9493054/the-weeknd-blinding-lights-hot-100-song-2020-year-in-charts|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

«Blinding Lights» ''Billboard'' Hot 100 чартының үздік ондығында 57 апта және үздік бестігінде 43 апта өткізіп, осы негізгі америкалық хит-парадтың 62 жылдық тарихында абсолютті рекордтар орнатты.&lt;ref name=&quot;billboard21&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/news/9536569/olivia-rodrigo-drivers-license-number-one-eighth-week-hot-100|title=Olivia Rodrigo's 'Drivers License' Leads Hot 100 for 8th Week, The Weeknd's 'Blinding Lights' Marks a Year in Top 10|first=Gary|last=Trust|website=Billboard|access-date=2021-03-08|archive-date=2021-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20210311034032/https://www.billboard.com/articles/news/9536569/olivia-rodrigo-drivers-license-number-one-eighth-week-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ол сондай-ақ 2021 жылдың бірінші жартысында, 24 маусымға қарай топ-20 және топ-40 тізімдерінде болу апталарының саны бойынша жаңа рекордтар (тиісінше 71 және 76)&lt;!--және топ-100 тізімінде 80--&gt; орнатты.&lt;ref name=&quot;Weeknd80&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9591799/olivia-rodrigo-bts-history-made-on-billboard-charts-2021-first-half/|title=Here's the History Made on Billboard's Charts in the First Half of 2021: Olivia Rodrigo, BTS &amp; More|work=Billboard|last=Xander Zellner.|date=2021-06-24|access-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624170729/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9591799/olivia-rodrigo-bts-history-made-on-billboard-charts-2021-first-half/|archive-date=2021-06-24}}&lt;/ref&gt; Сонымен қатар, «Blinding Lights» үздік үштік Топ-3 тізімінде 21 апта бойы тұрып, апта саны бойынша рекордты қайталады, бұл «[[Closer (The Chainsmokers әні)|Closer]]&lt;nowiki/&gt;» ([[The Chainsmokers|Chainsmokers]]) және «[[Uptown Funk!]]&lt;nowiki/&gt;» ([[Марк Уотсон|Марк Ронсон]]) синглдерінің көрсеткіштерімен тең.&lt;ref name=&quot;billboard21&quot; /&gt; «Blinding Lights» чарттың 2021 жылғы 17 шілдедегі шығарылымы сәтінде чартта жалпы саны 83 апта бойы тұрып, ұзақтығы бойынша екінші ән болып табылады (рекорд [[Imagine Dragons]] тобының «[[Radioactive (Imagine Dragons әні)|Radioactive]]&lt;nowiki/&gt;» әніне тиесілі, 87 апта, 2012—14). Ән сонымен қатар Billboard тарихындағы барлық Hot 100 [[чарттоппер]]лерінің арасында чартта ең ұзақ тұру көрсеткішіне қол жеткізіп, «[[Party Rock Anthem]]&lt;nowiki/&gt;» ([[LMFAO]], 2011—12) әнінің 68 апталық нәтижесінен асып түсті.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/pro/lil-nas-x-montero-number-one-hot-100|title=Lil Nas X's 'Montero (Call Me by Your Name)' Debuts at No. 1 on Billboard Hot 100|first=Gary|last=Trust|website=Billboard|date=2021-04-05|accessdate=2021-04-06|archive-date=2021-07-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20210710205836/https://www.billboard.com/amp/articles/columns/hip-hop/9551483/lil-nas-x-montero-number-one-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2021 жылдың тамызында трек Billboard Hot 100 чартында ұзақ уақыт бойы тұру рекордын жаңартып, оны 88 аптаға жеткізді және Imagine Dragons тобының «Radioactive» әнінен асып түсті.&lt;ref name=&quot;soyuz90&quot;&gt;[https://www.soyuz.ru/news/18814 Хит The Weeknd «Blinding Lights» побил рекорд «Radioactive» Imagine Dragons в Billboard Hot 100] {{Wayback|url=https://www.soyuz.ru/news/18814|date=20211113224930}}. soyuz.ru 17.08.2021&lt;/ref&gt; Қыркүйек айында бұл рекорд 90 аптаға дейін жеткізілді.&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=en-us|url=https://www.billboard.com/charts/hot-100/2021-09-04/|title=The Hot 100|website=Billboard|date=2021-09-04|access-date=2022-02-04|archive-date=2022-02-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20220204184403/https://www.billboard.com/charts/hot-100/2021-09-04/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Сандық чарт [[Digital Song Sales]]-те ән 2020 жылдың 23 наурызында бірінші орынға шықты және Weeknd үшін оның бесінші чарттоппері болды. Сондай-ақ 30 наурызда бұл сингл бес жыл бұрын жарық көрген «The Hills» хитінен кейін алғаш рет ағындық чарт [[Streaming Songs]]-та көш бастады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9347609/the-weeknd-streaming-songs-number-one-blinding-lights|title=The Weeknd Scores First Streaming Songs No. 1 in 5 Years With 'Blinding Lights'|publisher=Billboard|date=2020-03-31|accessdate=2020-04-12|first=Gary|last=Trust|archive-date=2020-08-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20200819112220/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9347609/the-weeknd-streaming-songs-number-one-blinding-lights|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 13 сәуірде ән [[Pop Songs]] чартында бірінші орынға шығып, онда қатарынан емес алты апта бойы бірінші орында тұрды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9357012/drake-toosie-slide-number-one-hot-100-debut|title=Drake Makes Historic Debut at No. 1 on Billboard Hot 100 With 'Toosie Slide'|work=Billboard|last=Trust|first=Gary|date=2020-04-13|accessdate=2020-04-13|archive-date=2020-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20200413213538/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9357012/drake-toosie-slide-number-one-hot-100-debut|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ол сонымен қатар [[Goo Goo Dolls]] тобының «[[Iris (ән)|Iris]]&lt;nowiki/&gt;» синглімен рекордты бөлісіп, [[Radio Songs]] чартында қатарынан 18 апта бойы бірінші орында тұрды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9431815/harry-styles-watermelon-sugar-hot-100|title=Harry Styles' 'Watermelon Sugar' Surges to Top of Billboard Hot 100, Becoming His First No. 1|first=Gary|last=Trust|website=Billboard|date=2020-08-10|access-date=2020-08-12|archive-date=2020-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20200815155715/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9431815/harry-styles-watermelon-sugar-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9411108/dababy-rockstar-number-one-hot-100-third-week|title=DaBaby &amp; Roddy Ricch's 'Rockstar' Returns to No. 1 on Hot 100, Jack Harlow &amp; Lil Mosey Earn Their First Top 10s|website=Billboard|date=2020-06-29|access-date=2020-08-12|archive-date=2020-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200704053829/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9411108/dababy-rockstar-number-one-hot-100-third-week|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Кейінірек ол келесі екі апта бойы тағы да бірінші орынға оралды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9361802/weeknd-blinding-lights-three-weeks-number-one-hot-100|title=The Weeknd Returns to No. 1 on Billboard Hot 100, Doja Cat Hits Top 5, Post Malone Ties Top 10 Record|last=Trust|first=Gary|work=Billboard|date=2020-04-20|accessdate=2020-04-20|archive-date=2020-04-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20200422162358/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9361802/weeknd-blinding-lights-three-weeks-number-one-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9366635/the-weeknd-blinding-lights-number-one-fourth-week-hot-100|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Leads Hot 100 for 4th Week, DaBaby &amp; Roddy Ricch's 'Rockstar' Launches in Top 10|last=Trust|first=Gary|work=Billboard|date=2020-04-27|accessdate=2020-04-27|archive-date=2020-04-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200428055259/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9366635/the-weeknd-blinding-lights-number-one-fourth-week-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9402603/dababy-rockstar-number-one-second-week-hot-100|title=DaBaby &amp; Roddy Ricch's 'Rockstar' Rules Hot 100 for 2nd Week, Justin Bieber &amp; Quavo's 'Intentions' Hits Top 5|first=Gary|last=Trust|website=Billboard|date=2020-06-15|access-date=2020-08-12|archive-date=2021-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20210114060200/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9402603/dababy-rockstar-number-one-second-week-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 18 мамырда бұл ән оның [[Adult Pop Songs]] чартындағы алғашқы бірінші нөмірлі туындысы болып, оны қатарынан 12 апта бойы басқарды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://headlineplanet.com/home/2020/08/02/the-weeknds-blinding-lights-spends-12th-week-at-1-on-hot-adult-contemporary-radio-chart/|title=The Weeknd’s “Blinding Lights” Spends 12th Week At #1 On Hot Adult Contemporary Radio Chart|publisher=Headline Planet|date=2020-08-02|accessdate=2020-08-02|first=Brian|last=Cantor|archive-date=2020-08-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20200817074505/https://headlineplanet.com/home/2020/08/02/the-weeknds-blinding-lights-spends-12th-week-at-1-on-hot-adult-contemporary-radio-chart/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; «Blinding Lights» сонымен қатар [[Adult Contemporary (чарт)|Adult Contemporary]] чартында жетінші орынға жетті.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/music/The-Weeknd/chart-history/ASI|title=The Weeknd Adult Contemporary History|website=Billboard.com|date=2020-08-09|access-date=2020-08-12|archive-date=2020-10-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20201019185415/https://www.billboard.com/music/the-weeknd/chart-history/ASI|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2021 жылдың наурыз айында «Blinding Lights» әні соул чартының рекордын жаңартты (Hot R&amp;B Songs чартында 48 апта бойы № 1; [[Hot R&amp;B/Hip-Hop Songs]] чартында 11 апта бойы № 1).&lt;ref name=&quot;Olivia8&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.billboard.com/articles/news/9536569/olivia-rodrigo-drivers-license-number-one-eighth-week-hot-100/|title=Olivia Rodrigo's 'Drivers License' Leads Hot 100 for 8th Week, The Weeknd's 'Blinding Lights' Marks a Year in Top 10|work=Billboard|last=Trust|first=Gary|date=2021-03-08|access-date=2021-03-09|archive-date=2021-03-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308210836/https://www.billboard.com/articles/news/9536569/olivia-rodrigo-drivers-license-number-one-eighth-week-hot-100/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/charts/hot-100/2021-03-13|work=Billboard Hot 100|title=March 13, 2021|access-date=2021-07-05|archive-date=2021-03-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210309183302/https://www.billboard.com/charts/hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2020 жылдың қарашасында ән сонымен қатар үздік ондық Top-10 Hot 100 тізімінде болу апталарының саны (40 апта) бойынша рекорд орнатты (бұрынғы көшбасшы [[Post Malone]]-ның «[[Circles (Post Malone әні)|Circles]]&lt;nowiki/&gt;» әнінде 39 апта болған, 2019-20) және Radio Songs радио чартының рекордын (№ 1 орында 25 апта) жасады.&lt;ref name=&quot;Mood5&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9488596/billie-eilish-therefore-i-am-hot-100-number-two|title=24kGoldn &amp; Iann Dior's 'Mood' Tops Hot 100 for Fifth Week, Billie Eilish's 'Therefore I Am' No. 2|work=Billboard|last=Trust|first=Gary|date=2020-11-23|accessdate=2020-11-24|archive-date=2020-12-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20201210023351/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9488596/billie-eilish-therefore-i-am-hot-100-number-two|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

«Blinding Lights» сонымен қатар автор ретінде [[Пол Маккартни]] (32) мен [[Джон Леннон]]нан (26) кейін үшінші орында, ал продюсер ретінде [[Джордж Мартин]]нен (23) кейін екінші орында тұрған продюсер [[Макс Мартин]] үшін Hot 100 чартында автор ретінде 23-ші, ал продюсер ретінде 21-ші бірінші нөмірлі синглі болды және оның екі санатта да «[[Can’t Stop the Feeling!]]&lt;nowiki/&gt;» ([[Джастин Тимберлейк]], 2016) әнінен кейінгі алғашқы табысы атанды.&lt;ref name=&quot;BH100 Peak&quot; /&gt; The Weeknd тарихта  ''Billboard'' журналының бес негізгі чартында бір уақытта көш бастаған алғашқы музыкант болды. 2020 жылғы 30 наурыздағы шығарылымда ол Hot 100, Billboard 200, Artist 100, Hot 100 Songwriters және Hot 100 Producers чарттарында бірінші орында тұрды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9347538/the-weeknd-rules-3-charts-simultaneously|title=The Weeknd Rules Artist 100, Hot 100 &amp; Billboard 200 Charts Simultaneously|work=Billboard|date=2020-03-31|accessdate=2020-04-12|first=Xander|last=Zellner|archive-date=2020-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20200616160203/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9347538/the-weeknd-rules-3-charts-simultaneously|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9348979/the-weeknd-interview-historic-chart-domination-exclusive|title=The Weeknd on Being the First Artist to Top These 5 Charts At Once: 'It Feels Like a Huge Blessing' (Exclusive)|work=Billboard|date=2020-04-01|accessdate=2020-04-12|first=Gary|last=Trust|archive-date=2021-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20210107223939/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9348979/the-weeknd-interview-historic-chart-domination-exclusive|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Келесі аптада ол олардың үшеуін (Hot 100, Billboard 200, Artist 100) бір уақытта басқарды, бұл оның мансабында төртінші рет болды (алғашқы екі рет бұл жағдай 2015 жылы орын алған). 2014 жылы іске қосылған Artist 100 чарты мен тағы екі негізгі чартта (альбомдық және синглдік) бір уақытта тек жеті басқа музыкант қана көш бастай алды. [[Drake|Дрейк]] мұны рекордтық 14 рет жасады (соңғы рет бұл көрсеткіш 2018 жылдың 11 тамызында «In My Feelings» әнімен тіркелді), [[Тейлор Свифт]] (жеті рет), [[Адель]] (алты рет), [[Ариана Гранде]] және [[Эд Ширан]] (әрқайсысы екі реттен), [[Камила Кабельо]] және [[Кендрик Ламар]] (бір-бір реттен). The Weeknd чарт көшбасшылары: Тейлор Свифт (37 апта&lt;!--2020 жылдың тамызында 39 +2--&gt;) және Дрейктен (31 апта) кейін Billboard Artist 100 чартының шыңында тұру апталарының саны бойынша үшінші орынға шықты (№ 1 орында 17 апта).&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9353292/the-weeknd-atop-billboard-200-hot-100-artist-100-charts|title=The Weeknd Repeats Reign Atop Billboard 200, Hot 100 &amp; Artist 100 Charts|work=Billboard|date=2020-04-07|accessdate=2020-04-12|first=Xander|last=Zellner|archive-date=2020-06-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20200612152702/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9353292/the-weeknd-atop-billboard-200-hot-100-artist-100-charts|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Түсініктемелер == 
{{Notelist}}

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

== Сыртқы сілтемелер ==
* {{YouTube|fHI8X4OXluQ|logo=1|The Weeknd — Blinding Lights (Audio)}}
* {{YouTube|o6ytLPKscrU|logo=1|The Weeknd — Blinding Lights (Official Lyric Video)}}
* {{YouTube|sveiX_mA9A4|logo=1|The Weeknd: «Blinding Lights» (Live at The Late Show with Stephen Colbert)}}
* {{YouTube|FRDIZgPajdQ|logo=1|Enjoy electric. With the all-new EQC x The Weeknd «Blinding Lights»}}

{{Сыртқы сілтемелер|Сингл}}

[[Санат:2019 жылғы әндер]]
[[Санат:The Weeknd әндері]]
[[Санат:Макс Мартин продюсерлік еткен әндер]]
[[Санат:Макс Мартин жазған әндер]]
[[Санат:Billboard Hot 100 чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:Billboard Canadian Hot 100 чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:Норвегия чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:UK Singles Chart-та көш бастаған әндер]]
[[Санат:Republic Records синглдері]]
[[Санат:The Weeknd продюсерлік еткен әндер]]
[[Санат:The Weeknd жазған әндер]]
[[Санат:Латвия чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:Португалия чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:Аустралия чартында көш бастаған әндер]]</text>
      <sha1>1draoq32vpa3hbs1p1lq4rscfqhrw7i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631662</id>
      <parentid>3631661</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T00:05:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ShadZ01</username>
        <id>56180</id>
      </contributor>
      <origin>3631662</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="90144" sha1="3v8uchdcdqffzk0gbkckefslysd6ada" xml:space="preserve">{{Сингл
| Атауы                 = Blinding Lights
| Тыс                   = Blinding Lights.jpg
| Орындаушы             = [[The Weeknd]]
| Альбом                = [[After Hours (The Weeknd альбомы)|After Hours]]
| Шығарылған            = 29 қараша 2019
| Формат                = 
| Б жағы                = 
| Жазылған              = 2019&lt;br /&gt;[[Wolf Cousins|MXM]], [[Лос-Анджелес]], [[Калифорния]]; Jungle City, [[Нью-Йорк]], [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]]
| Жанр                  = [[синти-поп]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://udiscovermusic.com|title=The Weeknd Reveals Title Of His Upcoming Album, After Hours|first=Tim|last=Peacock|date=2020-02-15|publisher=uDiscover Music|access-date=2022-11-06|archive-date=2020-02-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215212944/https://udiscovermusic.com|url-status=live}}&lt;/ref&gt;, [[электропоп]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://nme.com|title=The Weeknd sets sights on dominating 2020 with swaggering 'Heartless' and 'Blinding Lights'|date=2019-11-29|website=NME Music News, Reviews, Videos, Galleries, Tickets and Blogs {{!}} NME.COM|accessdate=2019-12-09|archive-date=2020-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20200311052759/https://nme.com|url-status=live}}&lt;/ref&gt;, [[Новая волна (музыка)|жаңа толқын]]&lt;ref name=&quot;RS&quot;/&gt;, [[синтвейв]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://uproxx.com|title=The Weeknd Goes Full Synthwave On The Yearning New Single 'Blinding Lights'|last=Rossignol|first=Derrick|website=[[Uproxx]]|date=2019-11-29|accessdate=2019-12-01|archive-date=2019-12-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20191203061034/https://uproxx.com|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| Композиторы           = 
| Өлең авторы           = [[The Weeknd|Эйбел Тесфайе]], Ахмад Бальше, Джейсон Куинвилль, [[Макс Мартин]], Оскар Холтер
| Ұзақтығы              = 3:22
| Лейблі                = [[XO (лейбл)|XO]], [[Republic Records]]
| Продюсері             = [[Макс Мартин]], Оскар Холтер, [[The Weeknd]]
| Чарттар               = 
| Шолулар               = 
| Алдыңғы               = [[Heartless (The Weeknd)|Heartless]]
| Алд_жыл               = 2019
| Жыл                   = 2019
| Келесі                = [[In Your Eyes (The Weeknd әні)|In Your Eyes]]
| Кел_жыл               = 2020
| Басқа                 = {{External music video|{{YouTube|4NRXx6U8ABQ|logo=1|«Blinding Lights»}}}}
}}
'''«Blinding Lights»''' ({{Tr-en|Көзді шағылыстыратын шамдар}}) — канадалық әнші [[The Weeknd]]-тің өзінің төртінші ''[[After Hours]]'' студиялық альбомы үшін жазған әні.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/columns/hip-hop/8544830/the-weeknd-new-music-mercedes-benz-commercial|title=Hear New Music From The Weeknd in Mercedes-Benz Commercial: Watch|last=Saponara|first=Michael|website=[[Billboard]]|date=2019-11-26|accessdate=2019-11-26|archive-date=2019-11-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20191128014414/https://www.billboard.com/articles/columns/hip-hop/8544830/the-weeknd-new-music-mercedes-benz-commercial|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ол «[[Heartless (The Weeknd әні)|Heartless]]&lt;nowiki/&gt;» басты синглі шыққаннан кейін екі күннен соң, 2019 жылдың 29 қарашасында альбомның екінші синглі ретінде жарық көрді.&lt;ref name=&quot;rap-up&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.rap-up.com/2019/11/24/the-weeknd-new-single-blinding-lights/|title=The Weeknd to Release New Single &quot;Blinding Lights&quot; on Black Friday|website=[[Rap-Up]]|date=2019-11-26|accessdate=2019-11-26|archive-date=2019-11-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20191128132032/https://www.rap-up.com/2019/11/24/the-weeknd-new-single-blinding-lights/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Әнді The Weeknd Макс Мартин және Оскар Холтермен бірлесіп жазып, продюсерлік еткен, сонымен қатар рэпер {{Iw|Belly (рэпер)|Belly|en|Belly (rapper)}} мен {{Iw|Джейсон Куинвилл||en|DaHeala}} әннің тең авторлары болып табылады.&lt;ref name=&quot;Website&quot;&gt;{{cite web|url=https://shop.theweeknd.com/collections/all|title=ALL {{!}} T H E W E E K N D S H O P|website=The Weeknd Shop|accessdate=2019-12-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191203033816/https://shop.theweeknd.com/collections/all/products/collectors-7-vinyl-001-digital-single|archivedate=2019-12-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Tidal&quot;&gt;{{cite web|url=https://listen.tidal.com/album/123764753/track/123764754|title=Blinding Lights / The Weeknd – Tidal|website=[[Tidal (сервис)|Tidal]]|accessdate=2019-11-29|archive-date=2019-12-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20191217201707/https://listen.tidal.com/album/123764753/track/123764754|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

«Blinding Lights» АҚШ пен Канаданы қоса алғанда, әлемнің отыздан астам елінің чарттарында бірінші орынға жетті, бұл елдерде ол [[Billboard Hot 100|''Billboard'' Hot 100]] және [[Canadian Hot 100]] чарттарында тиісінше төрт және жеті апта бойы көш бастап, әншінің бесінші чарттоппері атанды. Ол сонымен қатар әншінің Германия хит-парадының шыңына шыққан алғашқы синглі болып, онда 10 апта, Ұлыбританияда сегіз апта, ал Австралияда он бір апта бойы бірінші орында тұрды. Бұл — орындаушының бүгінгі күнге дейінгі әлемдегі ең сәтті синглі.&lt;ref name=&quot;автоссылка1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9366635/the-weeknd-blinding-lights-number-one-fourth-week-hot-100|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Leads Hot 100 for 4th Week, DaBaby &amp; Roddy Ricch's 'Rockstar' Launches in Top 10|work=[[Billboard]]|last=Trust|first=Gary|date=2020-04-27|accessdate=2020-04-27|archive-date=2020-04-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200428055259/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9366635/the-weeknd-blinding-lights-number-one-fourth-week-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ariacharts.com.au/news/2020/the-weeknd-returns-to-1-with-blinding-lights|title=The Weeknd Returns To #1 with Blinding Lights|publisher=ARIA Charts|date=2020-04-18|access-date=2020-08-12|archive-date=2020-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20200517144723/https://www.ariacharts.com.au/news/2020/the-weeknd-returns-to-1-with-blinding-lights|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/the-weeknds-blinding-lights-scores-eighth-week-at-number-1-on-the-official-singles-chart__29484|title=The Weekend's Blinding Lights Scores Eighth Week At Number 1 On The Official Singles Chart|publisher=Official Charts|date=2020-04-17|accessdate=2020-04-19|first=Rob|last=Copsey|archive-date=2020-04-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200428015211/https://www.officialcharts.com/chart-news/the-weeknds-blinding-lights-scores-eighth-week-at-number-1-on-the-official-singles-chart__29484/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Осы әннің арқасында The Weeknd 30 наурыздағы шығарылымда бір уақытта ''Billboard''-тың бес негізгі чартында көш бастаған тарихтағы алғашқы музыкант атанды, ол кезде әнші Hot 100, Billboard 200, Artist 100, Hot 100 Songwriters және Hot 100 Producers чарттарында бірінші орында тұрған еді.

АҚШ-та бұл ән [[АҚШ 2020 жылғы қорытынды әндер тізімі (Billboard)|2020 жылдың қорытындысы бойынша ең үздік]] атанды.&lt;ref name=&quot;BBNo1OfYear&quot;&gt;{{Cite magazine|title=The Year in Charts 2020: The Weeknd's 'Blinding Lights' Is the No. 1 Hot 100 Song of the Year|first=Gary|last=Trust|date=2020-12-03|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9493054/the-weeknd-blinding-lights-hot-100-song-2020-year-in-charts/|access-date=2020-12-04|magazine=[[Billboard]]|archive-date=2020-12-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20201205033302/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9493054/the-weeknd-blinding-lights-hot-100-song-2020-year-in-charts/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Сингл Hot 100 чартының үздік ондығында рекордтық 90 апта бойы тұрды.&lt;ref name=&quot;cbc082021&quot;&gt;{{cite news|title=The Weeknd's Blinding Lights becomes longest charting Billboard Hot 100 song|url=https://www.cbc.ca/news/entertainment/the-weeknd-billboard-record-1.6143490|agency=The Canadian Press|publisher=CBC News|date=2021-08-17|archivedate=2022-11-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221106132228/https://www.cbc.ca/news/entertainment/the-weeknd-billboard-record-1.6143490|access-date=2022-11-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;weeks&quot;&gt;{{cite magazine|url=http://www.billboard.com/articles/news/9615371/the-weeknd-blinding-lights-hot-100-record-88-weeks|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Spends Record-Breaking 88th Week on Billboard Hot 100|date=2021-08-16|accessdate=2021-08-16|last=Trust|first=Gary|magazine=[[Billboard]]|archive-date=2021-10-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20211029034121/https://www.billboard.com/articles/news/9615371/the-weeknd-blinding-lights-hot-100-record-88-weeks/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2021 жылдың 23 қарашасында сингл ''Billboard'' журналының барлық уақыттағы ең үздік хиттерінің ''Greatest Hot 100 Hit of All Time'' тізімін бастады.&lt;ref name=&quot;BBNo1AllTime&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/music/features/the-weeknd-blinding-lights-billboard-cover-story-2021-interview-1235001282/|title=The Greatest Hit: The New No. 1 Song of All Time|last=Mamo|first=Heran|magazine=[[Billboard]]|date=2021-11-23|access-date=2021-11-26|archive-date=2021-12-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20211202115058/https://www.billboard.com/music/features/the-weeknd-blinding-lights-billboard-cover-story-2021-interview-1235001282/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
Әлеуметтік желілерде бес ай бойы болмағаннан кейін, әнші 2019 жылдың 20 қарашасында [[Instagram]]-ға оралып, алты күннен соң, 2019 жылдың 26 қарашасында жазба жариялады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.hotnewhiphop.com/the-weeknd-returns-to-instagram-and-fans-are-convinced-chapter-vi-is-coming-news.96171.html|title=The Weeknd Returns To Instagram &amp; Fans Are Convinced &quot;Chapter VI&quot; Is Coming|website=HotNewHipHop|last=A.|first=Aron|date=2019-11-20|accessdate=2019-11-26|archive-date=2020-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20200322125741/https://www.hotnewhiphop.com/the-weeknd-returns-to-instagram-and-fans-are-convinced-chapter-vi-is-coming-news.96171.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.eonline.com/news/1095452/the-weeknd-returns-to-instagram-with-a-loading-message|title=The Weeknd Returns to Instagram With a &quot;Loading&quot; Message|website=[[E!#E! Online|E! Online]]|last=Schnurr|first=Samantha|date=2019-11-20|accessdate=2019-11-26|archive-date=2019-11-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20191122014115/https://www.eonline.com/news/1095452/the-weeknd-returns-to-instagram-with-a-loading-message|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ол 2019 жылдың маусым айында-ақ ''Chapter VI'' деп аталатын жоба туралы хабарлаған болатын.&lt;ref name=&quot;nme&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.nme.com/news/music/the-weekend-teases-new-album-chapter-6-2536077|title=Is The Weeknd's new album finally on its way?|website=[[NME]]|last=Skinner|first=Tom|date=2019-08-07|accessdate=2019-11-26|archive-date=2019-12-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20191218064601/https://www.nme.com/news/music/the-weekend-teases-new-album-chapter-6-2536077|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2019 жылдың 24 қарашасында неміс теледидарында алғаш рет «Blinding Lights» клипі пайдаланылған [[Mercedes-Benz]] жарнамалық ролигі көрсетілді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.stereogum.com/2066221/the-weeknd-previews-new-song-blinding-lights-in-mercedes-benz-commercial/video/|title=The Weeknd Previews New Song &quot;Blinding Lights&quot; In Mercedes-Benz Commercial|website=[[Stereogum]]|last=Breihan|first=Tom|date=2019-11-26|accessdate=2019-11-26|archive-date=2020-03-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20200319141924/https://www.stereogum.com/2066221/the-weeknd-previews-new-song-blinding-lights-in-mercedes-benz-commercial/video/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Онда The Weeknd-тің Mercedes-AMG GT C Roadster спорткарын басқарып отырып, аудиожүйеден өзінің жаңа әнін қосуды сұрағаны көрсетілген.&lt;ref name=&quot;rap-up2&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.rap-up.com/2019/11/24/the-weeknd-new-single-blinding-lights/|title=The Weeknd to Release New Single &quot;Blinding Lights&quot; on Black Friday|website=[[Rap-Up]]|date=2019-11-26|accessdate=2019-11-26|archive-date=2019-11-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20191128132032/https://www.rap-up.com/2019/11/24/the-weeknd-new-single-blinding-lights/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Толық метражды жарнамалық роликтің премьерасы 29 қарашада синглмен бірге өтт.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://pitchfork.com/news/the-weeknd-previews-new-song-blinding-lights-in-mercedes-benz-ad-watch/|title=The Weeknd Previews New Song &quot;Blinding Lights&quot; in Mercedes-Benz Ad: Watch|last=Strauss|first=Matthew|website=[[Pitchfork]]|date=2019-11-26|accessdate=2019-11-26|archive-date=2020-01-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20200119141744/https://pitchfork.com/news/the-weeknd-previews-new-song-blinding-lights-in-mercedes-benz-ad-watch/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Келесі күндері ол әлеуметтік желілерде музыкаға қайта оралғанын хабарлап, «бастау ертең кешке болады» және «Бүгін кешке біз миды балқытатын жаңа „психотикалық тарауды“ бастаймыз! Кеттік!» деген жазбалар қалдырды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://hiphop-n-more.com/2019/11/the-weeknd-to-release-2-new-singles-blinding-lights-heartless-this-week/|title=The Weeknd to Release 2 New Singles &quot;Blinding Lights&quot; &amp; &quot;Heartless&quot; This Week|author=Akaash|website=HipHop-n-More|date=2019-11-26|accessdate=2019-11-26|archive-date=2020-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20200322125751/https://hiphop-n-more.com/2019/11/the-weeknd-to-release-2-new-singles-blinding-lights-heartless-this-week/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Ресми [[лирик-бейне]] 6 желтоқсанда жарық көрді.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://umusic.digital/hdpoxg/|title=The Weeknd - Listening Experience|website=Universal Digital|accessdate=2019-12-05|archive-date=2019-12-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20191206042021/https://umusic.digital/hdpoxg/|url-status=unfit}}&lt;/ref&gt; Ресми музыкалық бейне клип [[Лас-Вегас]]тағы [[Фримонт-стрит]]те түсірілген.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.tmz.com/2019/11/25/the-weeknd-shooting-new-music-video-las-vegas/|title=The Weeknd Shooting New Music Video in Las Vegas|website=TMZ|accessdate=2019-11-25|archive-date=2020-02-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20200224232402/https://www.tmz.com/2019/11/25/the-weeknd-shooting-new-music-video-las-vegas/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2019 жылдың 6 желтоқсанында әнші бұл әнді алғаш рет «[[Стивен Кольбермен бірге кешкі шоу]]&lt;nowiki/&gt;» бағдарламасында жанды дауыста орындады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://variety.com/2019/music/news/the-weeknd-another-new-song-blinding-lights-colbert-next-week-1203419644/|title=The Weeknd Drops Another New Song, ‘Blinding Lights,’ Appears on Colbert Next Week|website=Variety|accessdate=2019-12-01|archive-date=2019-12-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20191224060556/https://variety.com/2019/music/news/the-weeknd-another-new-song-blinding-lights-colbert-next-week-1203419644/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2020 жылдың сәуірінде «Blinding Lights» Ұлыбритания чартының шыңында тұрған кезде, [[The Weeknd]] Twitter арқылы британдықтарды өзінің бәсекелесі — 99 жастағы ардагер [[Том Мур]]дың «[[You’ll Never Walk Alone]]&lt;nowiki/&gt;» қайырымдылық синглін қолдауға және 30 сәуірдегі оның 100 жасқа толған туған күніне орай «оны бірінші орынға шығаруға» шақырды,&lt;ref name=&quot;Jones&quot;&gt;{{cite news|last1=Jones|first1=Damian|title=The Weeknd wants Captain Moore to knock him off the Number One spot|url=https://www.nme.com/news/music/the-weeknd-urges-fans-to-knock-blinding-lights-off-number-one-in-favour-of-captain-moores-youll-never-walk-alone-2652651|accessdate=2020-04-26|work=[[NME]]|date=2020-04-23|archivedate=2020-04-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200427211447/https://www.nme.com/news/music/the-weeknd-urges-fans-to-knock-blinding-lights-off-number-one-in-favour-of-captain-moores-youll-never-walk-alone-2652651}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite tweet|user=theweeknd|number=1253361060393836544|date=2020-04-23|title=everyone in the UK please support @captaintommoore / @mrmichaelball single so this incredible 99 yr old war veteran, walking for the British National Health Service @NHSuk &amp; now raised $35 Million can have a No 1 for his 100th birthday in the UK! We’re routing for you. XO!}}&lt;/ref&gt; нәтижесінде солай болды да.&lt;ref name=&quot;OC1&quot;&gt;{{cite web|title=Captain Tom Moore claims victory on the Official Chart with You'll Never Walk Alone, becomes the oldest artist to reach Number 1|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/captain-tom-moore-claims-victory-on-the-official-chart-with-youll-never-walk-alone-becomes-the-oldest-artist-to-reach-number-1__29563/|publisher=[[Official Charts Company]]|accessdate=2020-04-24|archive-date=2020-04-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20200425002258/https://www.officialcharts.com/chart-news/captain-tom-moore-claims-victory-on-the-official-chart-with-youll-never-walk-alone-becomes-the-oldest-artist-to-reach-number-1__29563/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Пікірлері ==
«Blinding Lights» оң пікірлерге ие болып, сыншылардың жаппай мойындауына ие болды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://wordpress.com/log-in?redirect_to=https%3A%2F%2Fsoundigestdotcom.wordpress.com%2Fwp-admin%2F/|title=The Weeknd Takes Us Back to the '80s With &quot;Blinding Lights&quot;|website=Sound Digest|access-date=2020-05-10|archive-date=2021-07-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210724205403/https://soundigest.com/2019/12/04/the-weeknd-blinding-lights-review/amp/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;guardian&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/music/2020/nov/30/the-20-best-songs-of-2020|title=The 20 Best Songs of 2020|first=Ben|last=Beaumont-Thomas|date=2020-11-30|website=The Guardian|access-date=2020-12-01|archive-date=2020-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20201130060503/https://www.theguardian.com/music/2020/nov/30/the-20-best-songs-of-2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;nytimes&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.nytimes.com/2020/04/01/arts/music/the-weeknd-after-hours-review.html|title=The Weeknd's Gleamy, Seamy Pop Returns|first=Jon|last=Caramanica|date=2020-04-01|website=The New York Times|access-date=2020-04-23|archive-date=2020-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20200401194004/https://www.nytimes.com/2020/04/01/arts/music/the-weeknd-after-hours-review.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;billboard&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/columns/pop/9338020/the-weeknd-after-hours-career-analysis|title=Don't Forget How Unlikely The Weeknd Once Seemed as a Reliable Pop Superstar|first=Andrew|last=Unterberger|date=2020-03-03|website=Billboard|access-date=2020-05-02|archive-date=2021-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20210304115227/https://www.billboard.com/articles/columns/pop/9338020/the-weeknd-after-hours-career-analysis|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ''[[Billboard]]'' журналы оны 2020 жылдың ең үздік әндерінің бірі деп атаса, ''[[Consequence of Sound]]'' 2020 жылдың ең үздік әні деп таныды; біріншісі оның ностальгиялық тартымдылығын атап өтсе,&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/media/lists/best-songs-2020-top-100-9494940|title=The 100 Best Songs of 2020: Staff List|first=Josh|last=Glicksman|date=2020-12-08|access-date=2020-12-09|archive-date=2020-12-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20201208222908/https://www.billboard.com/amp/articles/news/list/9494940/best-songs-2020-top-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; екіншісі «блокбастер [[Рифф (музыка)|рифф]]інің үстіне құрылған әуезді романтиканы» жоғары бағалады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://consequenceofsound.net/2020/12/top-50-songs-of-2020/6/|title=Top 50 Songs of 2020|first=Michael|last=Roffman|website=Consequence of Sound|date=2020-12-03|access-date=2021-06-17|archive-date=2021-02-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210228234359/https://consequenceofsound.net/2020/12/top-50-songs-of-2020/6/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ''[[Variety]]'' журналы «Blinding Lights» туындысын жылдың ең үздік жазбасы деп атап: «Бұл — сөзсіз 2020 жылдың айтулы әндерінің бірі. Шығармада тура 1985 жылдан келгендей тап-таза синтезаторлық [[Хук (музыка)|хук]] бар. Бұл жазба күш-қуат пен қиындықтарды жеңудің символына айналды», — деп сипаттады.&lt;ref name=&quot;variety&quot;&gt;{{cite web|url=https://variety.com/2020/music/news/weeknd-blinding-lights-hitmakers-record-of-the-year-1234846143/|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Is Variety's Hitmakers Record of the Year|first=Jem|last=Aswad|website=Variety|date=2020-12-03|access-date=2020-12-04|archive-date=2021-01-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20210122234657/https://variety.com/2020/music/news/weeknd-blinding-lights-hitmakers-record-of-the-year-1234846143/amp/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; «Blinding Lights» ''[[Stereogum]]'' басылымы тарапынан 2019 жылдың ең үздік әндерінің бірі болып аталды, ал редактор Крис ДеВиль 80-жылдардың эстетикасы мен атмосферасын мақтап: «80-жылдар ешқашан өлмейді — немесе, ең құрығанда, біздің ұжымдық қиялымыздағы 80-жылдардың гламурлы неоны ешқашан сөнбейді», — деп атап өтті.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.stereogum.com/2067368/best-pop-songs-2019/franchises/2019-in-review/|title=The Best Pop Songs of 2019|website=Stereogum|access-date=2020-01-22|archive-date=2021-07-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210724205405/https://www.stereogum.com/2067368/the-top-40-pop-songs-of-2019/columns/the-week-in-pop/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== Қорытынды тізімдер ===
Ескерту: * — тізімге орны көрсетілмей енгізілгенін білдіреді
{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot;
|+
!Басылым
!Тізім
!Ранг
!Сілтеме
|-
| scope=&quot;row&quot;|[[Amazon Music]]
|Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|3
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://music.amazon.co.uk/playlists/B08C1LN518|title=Best Songs of 2020|publisher=Amazon|accessdate=2020-12-21|archive-date=2021-04-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20210426084018/https://music.amazon.co.uk/playlists/B08C1LN518|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|[[Apple Music]]
|The 100 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;| *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://music.apple.com/us/playlist/the-100-best-songs-of-2020/pl.078970e433ee4c19a03b67a1106b9526|title=The 100 Best Songs of 2020|work=Apple Music|accessdate=2020-12-21|archive-date=2020-12-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20201211071605/https://music.apple.com/us/playlist/the-100-best-songs-of-2020/pl.078970e433ee4c19a03b67a1106b9526|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''{{iw|Atwood Magazine|Atwood|en|Atwood Magazine}}'' 
|Anthony Kozlowski’s Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|8
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://atwoodmagazine.com/bs2020-the-best-songs-of-2020-according-to-anthony/|title=The Best Songs of 2020 (According to Anthony)|first=Anthony|last=Kozlowski|website=Atwood|date=2020-12-31|accessdate=2021-05-02|archive-date=2021-01-04|archive-url=https://archivetoday.com/20210104215144/https://atwoodmagazine.com/bs2020-the-best-songs-of-2020-according-to-anthony/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[BBC News]]''
| The 7 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/culture/article/20201119-the-best-albums-and-songs-of-2020|title=The Best Songs of 2020|website=BBC|date=2020-11-19|accessdate=2020-12-22|archive-date=2020-11-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20201120000740/https://www.bbc.com/culture/article/20201119-the-best-albums-and-songs-of-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot; rowspan=&quot;2&quot;|''[[Billboard]]''
|The 100 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|2
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/news/list/9494940/best-songs-2020-top-100|title=The 100 Best Songs of 2020: Staff List|first=Josh|last=Glicksman|work=Billboard|date=2020-12-08|accessdate=2020-12-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20201211173512/https://www.billboard.com/articles/news/list/9494940/best-songs-2020-top-100|archive-date=2020-12-11|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|The 30 Best Pop Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/news/list/9497730/best-pop-songs-2020/|title=The 30 Best Pop Songs of 2020: Staff List|first=Andrew|last=Unterberger|work=Billboard|date=2020-12-11|accessdate=2020-12-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20201211173043/https://www.billboard.com/articles/news/list/9497730/best-pop-songs-2020/|archive-date=2020-12-11|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[BuzzFeed]]''
|The Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.buzzfeed.com/natashajokic1/best-songs-2020|title=Here Are the Best Songs of 2020|first=Natasha|last=Jokic|work=BuzzFeed|date=2020-12-13|accessdate=2020-12-21|archive-date=2021-02-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20210227230853/https://www.buzzfeed.com/natashajokic1/best-songs-2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''{{iw|The Citizen (South African newspaper)|The Citizen|en|The Citizen (South African newspaper)}}'' 
|The Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://citizen.co.za/lifestyle/your-life-entertainment-your-life/entertainment-music/2407360/are-these-the-best-songs-of-2020/|title=Are these the best songs of 2020?|first=Gilda|last=Narsimdas|work=The Citizen|date=2020-12-15|accessdate=2020-12-21|archive-date=2021-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302200921/https://citizen.co.za/lifestyle/your-life-entertainment-your-life/entertainment-music/2407360/are-these-the-best-songs-of-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Consequence of Sound]]''
|The Top 50 Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|1
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://consequenceofsound.net/2020/12/top-50-songs-of-2020/|title=Top 50 Songs of 2020|first=Michael|last=Roffman|work=Consequence of Sound|date=2020-12-03|accessdate=2020-12-21|archive-date=2021-01-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20210123081858/https://consequenceofsound.net/2020/12/top-50-songs-of-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[The Diamondback]]''
|20 Favorite Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|5
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://dbknews.com/2020/12/14/the-diamondback-top-songs-2020-wap-watermelon-sugar-blinding-lights/|title=The Diamondback's 20 Favorite Songs of 2020|work=The Diamondback|date=2020-12-14|access-date=2021-01-22|archive-date=2021-01-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20210110093030/https://dbknews.com/2020/12/14/the-diamondback-top-songs-2020-wap-watermelon-sugar-blinding-lights/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Entertainment.ie]]''
|The 10 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|7
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://entertainment.ie/music/the-10-best-songs-of-2020-470039/|title=The Ten Best Songs of 2020|first=Lauren|last=Murphy|work=Entertainment.ie|access-date=2021-01-15|archive-date=2021-05-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20210503091218/https://entertainment.ie/music/the-10-best-songs-of-2020-470039/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[The Fader]]''
|The 100 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|26
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.thefader.com/2020/12/17/100-best-songs-2020-list-haim-bad-bunny-bladee-rank|title=The 100 best songs of 2020|first=Salvatore|last=Maicki|work=The Fader|date=2020-12-17|accessdate=2020-12-21|archive-date=2020-12-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20201220082330/https://www.thefader.com/2020/12/17/100-best-songs-2020-list-haim-bad-bunny-bladee-rank|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''Flood''
|The Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|1
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://floodmagazine.com/83334/the-best-songs-of-2020/|title=The Best Songs of 2020|first=Scott|last=Sterling|work=Flood Magazine|date=2020-12-09|access-date=2021-01-14|archive-date=2021-01-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20210127212206/https://floodmagazine.com/83334/the-best-songs-of-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''The Forty-Five''
|The 45 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|6
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://thefortyfive.com/opinion/best-songs-of-2020/|title=The 45 Best Songs of 2020|first=Emma|last=Holbrook|work=The Forty-Five|date=2020-12-10|access-date=2021-01-14|archive-date=2020-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20201130161121/https://thefortyfive.com/opinion/best-songs-of-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''{{iw|Gaffa (magazine)|Gaffa|en|Gaffa (magazine)}}''
| The 20 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|1
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://gaffa.dk/artikel/146694/redaktionen-her-er-arets-bedste-udenlandske-sange/|title=The 20 Best Songs of 2020|first=Simone|last=Nowack|work=Gaffa|date=2020-12-12|access-date=2021-01-19|archive-date=2020-12-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20201213113610/https://gaffa.dk/artikel/146694/redaktionen-her-er-arets-bedste-udenlandske-sange/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Glamour]]''
| The 63 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.glamour.com/story/best-songs-of-2020|title=The 63 Best Songs of 2020 That Made Our Lives a Little Easier|first=Christopher|last=Rosa|work=[[Glamour]]|date=2020-12-17|access-date=2021-06-17|archive-date=2020-12-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20201218023526/https://www.glamour.com/story/best-songs-of-2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[The Guardian]]''
|The 20 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|6
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.theguardian.com/music/2020/nov/30/the-20-best-songs-of-2020|title=The 20 best sogns of 2020|first=Ben|last=Beaumont-Thomas|work=The Guardian|date=2020-11-30|accessdate=2020-12-21|archive-date=2021-06-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20210618115129/https://www.theguardian.com/music/2020/nov/30/the-20-best-songs-of-2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[The Houston Press]]''
| The Top 20 Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|3
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.houstonpress.com/music/20-most-2020-songs-of-2020-11522888|title=Top 20 &quot;Most 2020&quot; Songs of 2020|first=Jesse|last=Sendejas Jr.|website=Houston Press|date=2020-12-31|access-date=2021-06-17|archive-date=2021-02-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20210215081604/https://www.houstonpress.com/music/20-most-2020-songs-of-2020-11522888|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[IZM]]''
|The 10 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.izm.co.kr/contentRead.asp?idx=30428&amp;bigcateidx=19&amp;subcateidx=20&amp;view_tp=1&amp;view_sort=1|title=Best Songs of 2020|first=Lee|last=Honghyun|website=IZM|access-date=2021-01-14|archive-date=2020-12-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20201210083209/http://www.izm.co.kr/contentRead.asp?idx=30428&amp;bigcateidx=19&amp;subcateidx=20&amp;view_tp=1&amp;view_sort=1|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Los Angeles Times]]''
|The 50 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2020-12-09|title=The 50 best songs of 2020|url=https://www.latimes.com/entertainment-arts/music/story/2020-12-09/the-50-best-songs-of-2020|access-date=2020-12-21|website=Los Angeles Times|language=en-us|archive-date=2020-12-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20201209220036/https://www.latimes.com/entertainment-arts/music/story/2020-12-09/the-50-best-songs-of-2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[New Straits Times]]''
| The 4 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nst.com.my/news/nation/2020/12/653353/2020s-most-memorable-folks|title=2020's Most Memorable Folks|first=Ahmad|last=Othman|website=New Straits Times|date=2020-12-31|access-date=2021-01-15|archive-date=2021-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210501232902/https://www.nst.com.my/news/nation/2020/12/653353/2020s-most-memorable-folks|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[The New York Times]]''
| Lindsay Zoladz’s Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|7
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2020/12/07/arts/music/best-songs.html|title=Best Songs of 2020|website=[[The New York Times]]|last1=Pareles|first1=Jon|last2=Caramanica|first2=Jon|last3=Zoladz|first3=Lindsay|date=2020-12-07|access-date=2020-12-21|archive-date=2021-03-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20210319164356/https://www.nytimes.com/2020/12/07/arts/music/best-songs.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Our Culture Mag]]''
|The 25 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|3
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://ourculturemag.com/2021/01/02/the-25-best-songs-of-2020/|title=The 25 Best Songs of 2020|first=Konstantinos|last=Pappis|access-date=2021-01-02|archive-date=2021-01-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20210102235003/https://ourculturemag.com/2021/01/02/the-25-best-songs-of-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Pinkvilla]]''
|The 10 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/hollywood/bye-bye-2020-10-songs-taylor-swift-justin-bieber-harry-styles-more-saved-year-586889?amp|title=Bye Bye 2020: 10 songs from Taylor Swift, Justin Bieber, Harry Styles &amp; more that saved the year|first=Pinkvilla|last=Desk|website=Pinkvilla|date=2020-12-29|access-date=2021-01-15|archive-date=2021-01-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20210122093829/https://www.pinkvilla.com/entertainment/hollywood/bye-bye-2020-10-songs-taylor-swift-justin-bieber-harry-styles-more-saved-year-586889?amp|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Pitchfork]]''
|The 100 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|23
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Pitchfork|title=The 100 Best Songs of 2020|url=https://pitchfork.com/features/lists-and-guides/best-songs-2020/|access-date=2020-12-23|website=Pitchfork|language=en-us|archive-date=2021-02-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20210210145510/https://pitchfork.com/features/lists-and-guides/best-songs-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Refinery29]]''
|The 29 Best Songs of the Year
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.refinery29.com/en-us/2020/12/10216132/best-songs-artists-2020-taylor-swift-chloe-halle-twice|title=The 29 Best Songs of The Year|first=Natalie|last=Morin|date=2020-12-21|access-date=2020-12-22|archive-date=2021-07-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20210702125409/https://www.refinery29.com/amp/en-us/2020/12/10216132/best-songs-artists-2020-taylor-swift-chloe-halle-twice|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Rolling Stone]]''
|The 50 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|4
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;RS&quot;&gt;{{Cite web|last=Blake, Jonathan Bernstein,Jon Blistein,Jon Dolan,Brenna Ehrlich,Jon Freeman,Kory Grow,Christian Hoard,Elias Leight,Angie Martoccio,Claire Shaffer,Rob Sheffield,Emily; Bernstein, Jonathan; Blistein, Jon; Dolan, Jon; Ehrlich, Brenna; Freeman, Jon; Grow, Kory; Hoard, Christian; Leight, Elias.|date=2020-12-07|title=Year in Review: The 50 Best Songs of 2020|url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-songs-2020-1097442/|access-date=2020-12-21|website=Rolling Stone|language=en-us|archive-date=2021-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20210322094511/https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-songs-2020-1097442/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Slate]]''
|Chris Molanphy’s Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|6
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Molanphy|first=Chris|date=2020-12-19|title=America Spent 2020 Retreating Into the Sounds of the Past|url=https://slate.com/culture/2020/12/best-songs-2020-weeknd-disco-nostalgia-billboard-charts.html|access-date=2020-12-21|website=Slate Magazine|language=en|archive-date=2020-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20201219130227/https://slate.com/culture/2020/12/best-songs-2020-weeknd-disco-nostalgia-billboard-charts.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Spin (журнал)|Spin]]''
| The 30 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|6
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.spin.com/featured/30-best-songs-2020/|title=The 30 Best Songs of 2020|website=Spin|access-date=2020-12-22|archive-date=2020-12-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20201217174210/https://www.spin.com/featured/30-best-songs-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|[[Spotify]]
|The Best Pop Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|1
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Today's Top Hits Presents... Best Pop Songs of 2020, a playlist by Spotify|url=https://open.spotify.com/playlist/37i9dQZF1DX5QPo288x03n|access-date=2020-12-21|website=Spotify|language=en|archive-date=2020-12-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20201212125220/https://open.spotify.com/playlist/37i9dQZF1DX5QPo288x03n|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Stereogum]]''
| The Top 40 Pop Songs of 2019
| style=&quot;text-align:center;&quot;|32
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.stereogum.com/2067368/the-top-40-pop-songs-of-2019/columns/the-week-in-pop/|title=The Top 40 Pop Songs of 2019|first=Chris|last=DeVille|work=Stereogum|date=2019-12-12|accessdate=2021-05-02|archive-date=2021-07-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210724205405/https://www.stereogum.com/2067368/the-top-40-pop-songs-of-2019/columns/the-week-in-pop/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot; rowspan=&quot;2&quot;|''[[Uproxx]]''
|The 50 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|37
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2020-12-02|title=The 50 Best Songs Of 2020|url=https://uproxx.com/music/best-songs-2020-list/|access-date=2020-12-21|website=UPROXX|archive-date=2020-12-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20201207161831/https://uproxx.com/music/best-songs-2020-list/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|Music Critics Poll: The Best Songs of The Year
| style=&quot;text-align:center;&quot;|3
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://uproxx.com/music/uproxx-music-critics-poll-best-songs-2020/|title=The 2020 Uproxx Music Critics Poll: The Best Songs Of The Year|work=Uproxx|date=2020-12-15|accessdate=2020-12-21|archive-date=2021-07-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210724205404/https://uproxx.com/music/uproxx-music-critics-poll-best-songs-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[USA Today]]''
|The 10 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|5
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.usatoday.com/story/entertainment/music/2020/12/16/best-songs-2020-billie-eilish-bob-dylan-cardi-b-megan-thee-stallion-the-weeknd-taylor-swift-dua-lipa/3875986001/|title=The 10 Best Songs of 2020|website=USA Today|date=2020-12-16|access-date=2020-12-22|archive-date=2021-04-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20210429175053/https://www.usatoday.com/story/entertainment/music/2020/12/16/best-songs-2020-billie-eilish-bob-dylan-cardi-b-megan-thee-stallion-the-weeknd-taylor-swift-dua-lipa/3875986001/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot; rowspan=&quot;2&quot;|[[Tidal (сервис)|Tidal]]
|Songs of the Year 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|6
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|title=Songs of the Year 2020|url=https://tidal.com/browse/playlist/65e2481b-f921-4c35-aa8c-c07077d40260|access-date=2020-12-21|website=Tidal|archive-date=2020-12-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20201211130658/https://tidal.com/browse/playlist/65e2481b-f921-4c35-aa8c-c07077d40260|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|Best Pop Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|2
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|title=Best of Pop 2020|url=https://tidal.com/browse/playlist/0d68e058-fe9c-444d-adf7-76d6e2138885|access-date=2020-12-21|website=Tidal|archive-date=2020-12-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20201211131203/https://tidal.com/browse/playlist/0d68e058-fe9c-444d-adf7-76d6e2138885|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[WatchMojo]]''
| The Top 10 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|1
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://watchmojo.com/video/id/35982|title=Top 10 Best Songs of 2020|website=WatchMojo|access-date=2020-12-22|archive-date=2020-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20201216203823/https://watchmojo.com/video/id/35982|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

== Марапаттар мен номинациялар ==
2020 жылы «Blinding Lights» хиті мен оның негізгі альбомының орасан зор жетістігіне қарамастан, Weeknd 2020 жылдың 24 қарашасында өткен [[Грэмми (2020)|63-ші жыл сайынғы Грэмми сыйлығы]]нда нөл номинацияға ие болды. Бұл қимыл көптеген қайшылықтар тудырды және сыншылар мен жанкүйерлерді, сондай-ақ Тесфаенің өзін таң қалдырды. Ол әлеуметтік желілер арқылы жауап беріп, Грэммиді «жемқор» деп атады.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Aniftos|first=Rania|url=https://www.billboard.com/articles/news/awards/9489770/the-weeknd-lashes-out-recording-academy|title=The Weeknd Calls Out Recording Academy After Nominations Snub: 'The Grammys Remain Corrupt'|work=[[Billboard]]|date=2020-11-24|archivedate=2021-01-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210108022707/https://www.billboard.com/articles/news/awards/9489770/the-weeknd-lashes-out-recording-academy|access-date=2021-06-17}}&lt;/ref&gt; Оның 2021 жылдың 7 ақпанында [[Супербоул|Ұлттық футбол лигасының Суперкубогы]]нда өнер көрсететіні туралы хабарландыру, сондай-ақ оны поп немесе R&amp;B ретінде ұсыну керек пе деген шатасулар ол ұсынылған барлық санаттардағы немқұрайлылыққа ықпал етті деген болжамдар болды.&lt;ref&gt;{{cite web|title=The Weeknd Received Zero Grammy Nominations, Responds on Twitter|url=https://www.vulture.com/2020/11/the-weeknd-snub-2021-grammy-nominations.html|access-date=2020-11-25|archive-date=2021-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20210107223940/https://www.vulture.com/2020/11/the-weeknd-snub-2021-grammy-nominations.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; [[Харви Мейсон (кіші)|Харви Мейсон]], [[Дыбыс жазу өнері мен ғылымдарының ұлттық академиясы]]ның уақытша президенті, реакцияға жауап берді:
&lt;blockquote&gt;Біз The Weeknd-тің номинацияға ие болмағанына көңілі қалғанын түсінеміз. Мен таңғалдым және оның сезіміне ортақтаса аламын. Оның биылғы музыкасы керемет болды, ал оның музыкалық қауымдастық пен жалпы әлемге қосқан үлесі жалпының таңданысына лайық. Біз оның алдағы Суперкубокта өнер көрсететінін білгенде қатты толқыдық, сондай-ақ оның алдыңғы демалыс күндері «Грэмми» сахнасында да өнер көрсеткенін қалар едік. Өкінішке орай, жыл сайын номинациялар саны лайықты әртістердің санынан аз болып жатады. Бірақ әріптестер дауыс беретін жалғыз музыкалық марапат ретінде біз жаһандық қауымдастығымызды құрайтын көптеген тамаша әртістерге жарық түсіре отырып, музыкадағы үздіктікті мойындауды және атап өтуді жалғастырамыз. Нақты айта кететін жайт, барлық санаттар бойынша дауыс беру The Weeknd-тің Суперкубоктағы өнер көрсетуі жарияланғанға дейін баяғыда-ақ аяқталған болатын, сондықтан бұл жағдай номинация процесіне ешқандай әсер ете алмас еді. Барлық «Грэмми» номинанттары дауыс берушілермен өздерінің көрнекті жетістіктері үшін танылды және біз олардың барлығын құттықтаймыз.&lt;ref&gt;{{cite web|title=The Weeknd Lashes Out at Recording Academy: &quot;The Grammys Remain Corrupt&quot;|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/the-weeknd-lashes-out-at-recording-academy-the-grammys-remain-corrupt|access-date=2020-11-25|archive-date=2021-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20210107223936/https://www.hollywoodreporter.com/news/the-weeknd-lashes-out-at-recording-academy-the-grammys-remain-corrupt|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;

Кейінірек Weeknd 2021 жылдың қаңтарындағы немқұрайлылыққа қатысты мәлімдеме жасап, онда ол бұл «шабуыл» сияқты болғанын айтты: «Тыңдаңызшы, маған жеке өзіме бәрібір. Менде қазір мен үшін ештеңе білдірмейтін үш ГРЭММИ бар, әлбетте… Бұл «О, мен ГРЭММИДІ қалаймын!» деген сияқты емес. Қалай болғанда да, мен сөз сөйлей алмаймын. Марапаттар туралы ұмытыңыз».&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.etonline.com/the-weeknd-says-his-3-grammy-wins-mean-nothing-to-him-now-159715|title=The Weeknd Says His 3 GRAMMY Wins Mean Nothing to Him Now|work=[[Entertainment Tonight]]|last=Gawley|first=Paige|date=2021-01-28|access-date=2021-02-07|archive-date=2021-02-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20210208215148/https://www.etonline.com/the-weeknd-says-his-3-grammy-wins-mean-nothing-to-him-now-159715|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! Жылы
! Марапаты
! Санаты
! Натижесі
! Сілтемесі
|-
!scope=&quot;row&quot; rowspan=&quot;27&quot;| 2020
| rowspan=&quot;2&quot; | {{iw|American Music Awards||en|American Music Awards of 2020}}
| {{iw|American Music Award for Video of the Year|Favorite Music Video|en|American Music Award for Video of the Year}}
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;2&quot;|&lt;ref&gt;{{cite journal|url=https://www.billboard.com/articles/news/awards/9472722/2020-amas-nominations|title=The Weeknd, Roddy Ricch Top 2020 AMAs Nominations|journal=Billboard|last=Warner|first=Denise|date=2020-10-26|access-date=2020-10-26|archive-date=2020-10-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20201026141334/https://www.billboard.com/articles/news/awards/9472722/2020-amas-nominations|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|- 
| {{iw|American Music Award for Favorite Pop/Rock Song|Favorite Song — Pop/Rock|en|American Music Award for Favorite Pop/Rock Song}}
| {{Nom}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[Camerimage|Camerimage International Film Festival]]
| Best Music Video
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;2&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://camerimage.pl/en/laureaci-energacamerimage-2020/|title=EnergaCamerimage 2020 Winners!|publisher=Camerimage International Film Festival|date=2020-11-21|access-date=2020-11-21|archive-date=2020-11-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121210359/https://camerimage.pl/en/laureaci-energacamerimage-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| Best Cinematography in Music Video
| {{nom}}
|-
| [[Danish Music Awards]]
| International Hit of the Year
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|language=da|url=http://gaffa.dk/nyhed/146492/danish-music-awards-og-vinderne-er|title=Danish Music Awards: Og vinderne er...|work=Gaffa|date=2020-11-29|accessdate=2021-05-28|archive-date=2021-06-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210628121633/https://gaffa.dk/nyhed/146492/danish-music-awards-og-vinderne-er|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| 
| {{iw|Premios 40 Principales for Best International Song|Best International Song|en|Best International Song}}
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;2&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|language=es|url=https://www.explica.co/complete-list-of-2020-los40-music-awards-winners/|title=Complete list of 2020 LOS40 Music Awards winners|website=Explica|date=2020-12-06|access-date=2020-12-06|archive-date=2021-01-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20210119173634/https://www.explica.co/complete-list-of-2020-los40-music-awards-winners/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|- 
| {{iw|Los Premios 40 Principales for Best International Video|Best International Video|en|Los Premios 40 Principales for Best International Video}}
| {{won}}
|- 
|rowspan=&quot;2&quot;| {{iw|2020 MTV Europe Music Awards|MTV Europe Music Awards|en|2020 MTV Europe Music Awards}}
| [[MTV Europe Music Award for Best Song|Best Song]]
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;2&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Heller|first=Corinne|date=2020-11-08|title=BTS Wins Big at 2020 MTV EMA: See the Full List of Winners|url=https://www.eonline.com/news/1206318/bts-wins-big-at-2020-mtv-ema-see-the-full-list-of-winners|access-date=2020-11-09|website=E-Online|archive-date=2020-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20201130063312/https://www.eonline.com/ap/amp/news/1206349/bts-wins-big-at-2020-mtv-ema-see-the-full-list-of-winners|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[MTV Europe Music Award for Best Video|Best Video]]
| {{nom}}
|- 
| {{iw|2020 MTV Millennial Awards Brazil|MTV Millennial Awards Brasil|en|2020 MTV Millennial Awards Brazil}}
| Global Hit
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.uol.com.br/splash/noticias/2020/09/24/mtv-miaw-2020-vencedores.htm|title=MTV Miaw 2020: Confira os vencedores da premiação|author=Splash|work=[[Universo Online]]|date=2020-09-24|access-date=2021-02-12|language=pt|archive-date=2020-09-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200928034313/https://www.uol.com.br/splash/noticias/2020/09/24/mtv-miaw-2020-vencedores.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;6&quot;| [[MTV Video Music Awards салтанаты 2020|MTV Video Music Awards]]
| [[Жылдың үздік бейнесі үшін MTV Video Music Award|Video of the Year]]
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;6&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://variety.com/2020/music/news/2020-mtv-vma-winners-list-1234750218/|title=MTV Video Music Awards: The Complete Winners List|publisher=[[Variety]]|access-date=2020-09-30|archive-date=2021-02-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210224213427/https://variety.com/2020/music/news/2020-mtv-vma-winners-list-1234750218/amp/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{iw|MTV Video Music Award for Best Cinematography|Best Cinematography|en|MTV Video Music Award for Best Cinematography}}
| {{nom}} 
|- 
| {{iw|MTV Video Music Award for Best Direction|Best Direction|en|MTV Video Music Award for Best Direction}}
| {{nom}}
|- 
| {{iw|MTV Video Music Award for Best Editing|Best Editing|en|MTV Video Music Award for Best Editing}}
| {{nom}}
|- 
| {{iw|MTV Video Music Award for Best R&amp;B Video|Best R&amp;B|en|MTV Video Music Award for Best R&amp;B Video}}
| {{won}}
|-
| Song of Summer
| {{nom}}
|-
| [[MTV Video Music Awards Japan]]
| Best Male Video — International
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|language=ja|url=http://www2.mtvjapan.com/vmaj/2020/winners.html|title=VMAJ 2020 Winners|publisher=MTV|access-date=2020-11-08|archive-date=2020-10-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20201030031026/http://www2.mtvjapan.com/vmaj/2020/winners.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Nickelodeon Mexico Kids' Choice Awards]]
| Global Hit
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.trendybynick.com/kca/los-kids-choice-awards-mexico-2020-ya-tienen-ganadores/|title=¡Los Kids´ Choice Awards México 2020 ya tienen ganadores!|publisher=Nickelodeon|date=2020-11-04|access-date=2020-11-06|archive-date=2021-05-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20210512155202/https://www.trendybynick.com/kca/los-kids-choice-awards-mexico-2020-ya-tienen-ganadores/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[NRJ Music Award]]
| International Song of the Year
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;2&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|title=NRJ Music Awards 2020 : le tapis rouge et les lauréats|work=[[Paris Match]]|url=https://www.parismatch.com/People/NRJ-Music-Awards-2020-toutes-les-photos-du-tapis-rouge-1715273|language=fr|date=2020-12-05|access-date=2020-12-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20201206010313/https://www.parismatch.com/People/NRJ-Music-Awards-2020-toutes-les-photos-du-tapis-rouge-1715273|archive-date=2020-12-06}}&lt;/ref&gt;
|-
| Video of the Year
| {{nom}}
|- 
| {{iw|46th People's Choice Awards|E! People’s Choice Awards|en|46th People's Choice Awards}}
| Music Video of the Year
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://pca.eonline.com/music/the-music-video-of-2020|title=The Music Video 2020|publisher=E|date=2020-10-01|access-date=2021-06-17|archive-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624195615/https://pca.eonline.com/music/the-music-video-of-2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Rockbjörnen]]
| International Song of the Year
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|language=sv|url=http://aftonbladet.se/nojesbladet/musik/rockbjornen/a/op4awm/rockbjornen-2020--allt-du-behover-veta|title=Rockbjörnen 2020 – allt du behöver veta|work=[[Aftonbladet]]|date=2020-07-06|accessdate=2021-05-28|archive-date=2021-06-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210628011623/https://www.aftonbladet.se/nojesbladet/musik/rockbjornen/a/op4awm/rockbjornen-2020--allt-du-behover-veta|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|- 
|rowspan=&quot;4&quot;| {{iw|2020 UK Music Video Awards|UK Music Video Awards|en|2020 UK Music Video Awards}}{{efn|Режиссер [[Anton Tammi]] және Somesuch продюсерлік компаниясы да ''After Hours'' видеосы бойынша атқарған жұмыстары үшін тиісінше Best Director және Best Production Company номинацияларында марапаттарға ие болды.&lt;ref name=&quot;OfficialVideo&quot;/&gt;}}
| Best Pop Video — International
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;4&quot;|&lt;ref name=&quot;OfficialVideo&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.musicweek.com/talent/read/uk-music-video-awards-2020-winners-revealed/081818|title=UK Music Video Awards 2020 winners revealed|last=Paine|first=Andre|website=[[Music Week]]|date=2020-11-06|access-date=2020-11-06|archive-date=2020-11-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20201106122305/https://www.musicweek.com/talent/read/uk-music-video-awards-2020-winners-revealed/081818|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| Best Cinematography in a Video
| {{nom}}
|-
| Best Colour Grading in a Video
| {{nom}}
|-
| Best Live Video
| {{nom}}
|-
| [[Variety]]'s Hitmakers
| Record of the Year
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://variety.com/2020/music/news/weeknd-blinding-lights-hitmakers-record-of-the-year-1234846143/|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Is Variety's Hitmakers Record of the Year|first=Jem|last=Aswad|website=Variety|date=2020-12-03|access-date=2020-12-06|archive-date=2021-01-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20210122234657/https://variety.com/2020/music/news/weeknd-blinding-lights-hitmakers-record-of-the-year-1234846143/amp/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; rowspan=&quot;21&quot;| 2021
| [[Композиторлар, авторлар және баспагерлердің америкалық қоғамы|ASCAP Pop Music Awards]]
| Award Winning Songs
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ascap.com/popawards21|title=Winning Songwriters &amp; Publishers|work=ASCAP|access-date=2021-04-18|archive-date=2021-04-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20210416213629/https://www.ascap.com/popawards21|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|- 
| rowspan=&quot;5&quot; |{{iw|2021 Billboard Music Awards|''Billboard'' Music Awards|en|2021 Billboard Music Awards}}
| {{iw|Billboard Music Award for Top Hot 100 Song|Top Hot 100 Song|en|Billboard Music Award for Top Hot 100 Song}}
| {{won}}
| rowspan=&quot;5&quot;  style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/music/awards/billboard-music-awards-2021-finalists-full-list-9565011|title=The Weeknd Leads All Finalists for the 2021 Billboard Music Awards: See the Full List|first=Denise|last=Warner|website=Billboard|date=2021-04-29|accessdate=2021-05-01|archive-date=2021-05-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20210525010559/https://www.billboard.com/amp/articles/news/awards/9565011/billboard-music-awards-2021-finalists-full-list|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|- 
| {{iw|Billboard Music Award for Top Radio Song|Top Radio Song|en|Billboard Music Award for Top Radio Song}}
| {{won}}
|- 
| {{iw|Billboard Music Award for Top R&amp;B Song|Top R&amp;B Song|en|Billboard Music Award for Top R&amp;B Song}}
| {{won}}
|-
| {{iw|Billboard Music Award for Top Selling Song|Top Selling Song|en|Billboard Music Award for Top Selling Song}}
| {{nom}}
|-
| [[Billboard Music Award for Top Streaming Song (Audio)|Top Streaming Song]]
| {{nom}}
|- 
| {{iw|Gaffa (magazine)|''GAFFA'' Awards (Denmark)|en|Gaffa (magazine)}}
| International Hit of the Year
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|language=da|url=http://gaffa.dk/nyhed/147632/gaffa-prisen-2021-og-de-nominerede-er/|title=GAFFA-PRISEN 2021: Og de nominerede er...|work=Gaffa|date=2021-02-15|accessdate=2021-05-28|archive-date=2021-06-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210628032731/https://gaffa.dk/nyhed/147632/gaffa-prisen-2021-og-de-nominerede-er/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|- 
| {{iw|Gaffa (magazine)|''GAFFA'' Awards Sweden)|en|Gaffa (magazine)}}
| International Song of the Year
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|language=sv|url=http://gaffa.se/nyhet/148857/gaffa-priset-2021-och-vinnarna-aer|title=GAFFA-Priset 2021 – och vinnarna är ...|work=Gaffa|date=2021-04-26|accessdate=2021-05-28|archive-date=2021-06-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210605153106/https://gaffa.se/nyhet/148857/gaffa-priset-2021-och-vinnarna-aer/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|- 
| rowspan=&quot;5&quot; |{{iw|2021 iHeartRadio Music Awards|iHeartRadio Music Awards|en|2021 iHeartRadio Music Awards}}
| Song of the Year
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;5&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iheart.com/content/2021-04-07-2021-iheartradio-music-awards-see-the-full-list-of-nominees/|title=2021 iHeartRadio Music Awards: See The Full List of Nominees|first=Taylor|last=Fields|website=IHeart|date=2021-04-07|access-date=2021-06-17|archive-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624201053/https://www.iheart.com/alternate/amp/2021-04-07-2021-iheartradio-music-awards-see-the-full-list-of-nominees/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| Titanium Song of the Year
| {{won}}
|- 
| {{iw|IHeartRadio Music Award for Best Music Video|Best Music Video|en|IHeartRadio Music Award for Best Music Video}}
| {{nom}}
|-
| Best Lyrics
| {{nom}}
|-
| TikTok Bop of the Year
| {{won}}
|- 
| {{iw|Juno Awards of 2021|Juno Awards|en|Juno Awards of 2021}}
| [[Жылдың синглы үшін Джуно сыйлығы|Single of the Year]]
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.cbc.ca/news/entertainment/junos-2021-opening-night-1.6054470|title=Juno Awards 2021: The Weeknd wins three awards at virtual opening night|publisher=Juno Awards|accessdate=2021-06-06|archive-date=2021-06-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20210614112514/https://www.cbc.ca/amp/1.6054470|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|- 
| {{iw|2021 Kids' Choice Awards|Kids' Choice Awards|en|2021 Kids' Choice Awards}}
| Best Song
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Grein|first1=Paul|url=https://www.billboard.com/articles/news/awards/9519632/2021-kids-choice-awards-nominations-music/|title=Justin Bieber Is Top Music Nominee at 2021 Nickelodeon Kids' Choice Awards|work=Billboard|access-date=2021-02-02|date=2021-02-02|archive-date=2021-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210205014131/https://www.billboard.com/articles/news/awards/9519632/2021-kids-choice-awards-nominations-music/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| [[Канада композиторлар, авторлар және музыкалық баспагерлер қоғамы|SOCAN Awards]]
| Pop Music Award
| {{won}}
| rowspan=&quot;2&quot;  style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.socanmagazine.ca/news/the-weeknd-keeps-winning-hitting-a-record-in-our-2021-socan-awards/|title=The Weeknd Keeps Winning, Hitting a Record in our 2021 SOCAN Awards|website=SOCAN|date=2021-05-27|access-date=2021-06-17|archive-date=2021-05-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20210527154751/https://www.socanmagazine.ca/news/the-weeknd-keeps-winning-hitting-a-record-in-our-2021-socan-awards/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| International Song Award
| {{won}}
|-
| [[Swiss Music Awards]]
| Best International Hit
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://swissmusicawards.ch/voting|title=Swiss Music Awards Nominees|publisher=Swiss Music Awards|access-date=2021-03-03|archive-date=2021-06-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210628065459/https://swissmusicawards.ch/voting/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[TEC Awards]]
| Outstanding Creative Achievement — Record Production/Single or Track
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.tecawards.org/winners-2021|title=Winners TEC Awards|publisher=[[TEC Awards]]|access-date=2020-01-26|archive-date=2021-01-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20210123143535/https://www.tecawards.org/winners-2021|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

== Коммерциялық жетістік ==
«Blinding Lights» 2019 жылдың 14 желтоқсанындағы шығарылымда [[Billboard Hot 100|''Billboard'' Hot 100]] чартында 11-орында дебют жасады, бірақ екінші аптасында-ақ 41 сатыға төмендеп, 52-орынға түсті.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.billboard.com/charts/hot-100|title=Top 100 Songs {{!}} Billboard Hot 100 Chart|website=Billboard|access-date=2019-12-16|archive-date=2020-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20200321134655/https://www.billboard.com/charts/hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Шығарылымның 12-аптасында бұл ән әншінің алғаш рет үздік ондыққа енген топ-10-дағы оныншы хиті болды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/charts/hot-100/2020-02-29|title=The Hot 100|date=2020-02-29|work=[[Billboard]]|accessdate=2020-03-24|archive-date=2020-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20200322124550/https://www.billboard.com/charts/hot-100/2020-02-29|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2020 жылдың 28 наурызында ән чартта екінші орынға көтерілді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9340653/roddy-ricch-the-box-harry-styles-adore-you-hot-100|title=Roddy Ricch's 'The Box' Leads Hot 100 for 11th Week, Harry Styles' 'Adore You' Hits Top 10|last=Trust|first=Gary|date=2020-03-23|work=[[Billboard]]|accessdate=2020-03-23|archive-date=2020-03-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20200323194713/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9340653/roddy-ricch-the-box-harry-styles-adore-you-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ол сондай-ақ 2020 жылдың 7 наурызында [[R&amp;B Songs]] чартында бірінші орынға жетті, бұл әншінің осы чарттағы жетінші чарттоппері болып рекорд орнатты, сонымен қатар онда рекордтық 21 апта бойы бірінші орында тұрды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/charts/r-and-b-songs/2020-03-14|title=Hot R&amp;B Songs Chart (August 10, 2020)|accessdate=2020-08-10|archive-date=2020-03-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20200320213545/https://www.billboard.com/charts/r-and-b-songs/2020-03-14|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last=Anderson|first=Trevor|url=https://www.billboard.com/articles/columns/hip-hop/9431949/weeknd-blinding-lights-breaks-rb-songs-chart-record|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Breaks No. 1 Record on Hot R&amp;B Songs Chart|work=Billboard|date=2020-08-10|accessdate=2020-08-10|archive-date=2020-09-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20200902114214/https://www.billboard.com/articles/columns/hip-hop/9431949/weeknd-blinding-lights-breaks-rb-songs-chart-record|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2020 жылдың 30 наурызында ән 2020 жылдың 4 сәуіріндегі шығарылымда рэпер [[Родди Рич]]тің «[[The Box]]&lt;nowiki/&gt;» синглін шыңнан ысырып, негізгі америкалық ''Billboard'' Hot 100 хит-парадында бірінші орынға көтерілді.&lt;ref name=&quot;BH100 Peak&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9346375/weeknd-blinding-lights-number-one-hot-100|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Hits No. 1 on Billboard Hot 100, Doja Cat's 'Say So' Enters Top 10|last=Trust|first=Gary|date=2020-03-30|work=Billboard|access-date=2020-03-31|archive-date=2020-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20200331195920/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9346375/weeknd-blinding-lights-number-one-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Сингл келесі аптада да бірінші позицияны сақтап қалды және «[[The Hills (ән)|The Hills]]&lt;nowiki/&gt;» әнінен кейін Weeknd үшін чартта бірнеше апта бойы көш бастаған үшінші туындысы болды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9352114/the-weeknd-blinding-lights-number-one-second-week-hot-100|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Shines at No. 1 on Billboard Hot 100 For Second Week|publisher=Billboard|date=2020-04-06|accessdate=2020-04-12|first=Gary|last=Trust|archive-date=2020-04-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20200406171845/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9352114/the-weeknd-blinding-lights-number-one-second-week-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; «Blinding Lights» Hot 100 чартының шыңында төрт апта бойы тұрды&lt;ref name=&quot;автоссылка12&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9366635/the-weeknd-blinding-lights-number-one-fourth-week-hot-100|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Leads Hot 100 for 4th Week, DaBaby &amp; Roddy Ricch's 'Rockstar' Launches in Top 10|work=[[Billboard]]|last=Trust|first=Gary|date=2020-04-27|accessdate=2020-04-27|archive-date=2020-04-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200428055259/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9366635/the-weeknd-blinding-lights-number-one-fourth-week-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; және жыл қорытындысы бойынша [[АҚШ 2020 жылғы қорытынды әндер тізімі (Billboard)|АҚШ 2020 жылғы ең үздік әндері тізімі]]нде бірінші орынды иеленді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/pro/the-weeknd-blinding-lights-hot-100-song-2020-year-in-charts|title=The Year in Charts 2020: The Weeknd's 'Blinding Lights' Is the No. 1 Hot 100 Song of the Year|website=Billboard|access-date=2020-12-03|archive-date=2021-04-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20210423103843/https://www.billboard.com/amp/articles/business/chart-beat/9493054/the-weeknd-blinding-lights-hot-100-song-2020-year-in-charts|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

«Blinding Lights» ''Billboard'' Hot 100 чартының үздік ондығында 57 апта және үздік бестігінде 43 апта өткізіп, осы негізгі америкалық хит-парадтың 62 жылдық тарихында абсолютті рекордтар орнатты.&lt;ref name=&quot;billboard21&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/news/9536569/olivia-rodrigo-drivers-license-number-one-eighth-week-hot-100|title=Olivia Rodrigo's 'Drivers License' Leads Hot 100 for 8th Week, The Weeknd's 'Blinding Lights' Marks a Year in Top 10|first=Gary|last=Trust|website=Billboard|access-date=2021-03-08|archive-date=2021-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20210311034032/https://www.billboard.com/articles/news/9536569/olivia-rodrigo-drivers-license-number-one-eighth-week-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ол сондай-ақ 2021 жылдың бірінші жартысында, 24 маусымға қарай топ-20 және топ-40 тізімдерінде болу апталарының саны бойынша жаңа рекордтар (тиісінше 71 және 76)&lt;!--және топ-100 тізімінде 80--&gt; орнатты.&lt;ref name=&quot;Weeknd80&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9591799/olivia-rodrigo-bts-history-made-on-billboard-charts-2021-first-half/|title=Here's the History Made on Billboard's Charts in the First Half of 2021: Olivia Rodrigo, BTS &amp; More|work=Billboard|last=Xander Zellner.|date=2021-06-24|access-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624170729/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9591799/olivia-rodrigo-bts-history-made-on-billboard-charts-2021-first-half/|archive-date=2021-06-24}}&lt;/ref&gt; Сонымен қатар, «Blinding Lights» үздік үштік Топ-3 тізімінде 21 апта бойы тұрып, апта саны бойынша рекордты қайталады, бұл «[[Closer (The Chainsmokers әні)|Closer]]&lt;nowiki/&gt;» ([[The Chainsmokers|Chainsmokers]]) және «[[Uptown Funk!]]&lt;nowiki/&gt;» ([[Марк Уотсон|Марк Ронсон]]) синглдерінің көрсеткіштерімен тең.&lt;ref name=&quot;billboard21&quot; /&gt; «Blinding Lights» чарттың 2021 жылғы 17 шілдедегі шығарылымы сәтінде чартта жалпы саны 83 апта бойы тұрып, ұзақтығы бойынша екінші ән болып табылады (рекорд [[Imagine Dragons]] тобының «[[Radioactive (Imagine Dragons әні)|Radioactive]]&lt;nowiki/&gt;» әніне тиесілі, 87 апта, 2012—14). Ән сонымен қатар Billboard тарихындағы барлық Hot 100 [[чарттоппер]]лерінің арасында чартта ең ұзақ тұру көрсеткішіне қол жеткізіп, «[[Party Rock Anthem]]&lt;nowiki/&gt;» ([[LMFAO]], 2011—12) әнінің 68 апталық нәтижесінен асып түсті.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/pro/lil-nas-x-montero-number-one-hot-100|title=Lil Nas X's 'Montero (Call Me by Your Name)' Debuts at No. 1 on Billboard Hot 100|first=Gary|last=Trust|website=Billboard|date=2021-04-05|accessdate=2021-04-06|archive-date=2021-07-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20210710205836/https://www.billboard.com/amp/articles/columns/hip-hop/9551483/lil-nas-x-montero-number-one-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2021 жылдың тамызында трек Billboard Hot 100 чартында ұзақ уақыт бойы тұру рекордын жаңартып, оны 88 аптаға жеткізді және Imagine Dragons тобының «Radioactive» әнінен асып түсті.&lt;ref name=&quot;soyuz90&quot;&gt;[https://www.soyuz.ru/news/18814 Хит The Weeknd «Blinding Lights» побил рекорд «Radioactive» Imagine Dragons в Billboard Hot 100] {{Wayback|url=https://www.soyuz.ru/news/18814|date=20211113224930}}. soyuz.ru 17.08.2021&lt;/ref&gt; Қыркүйек айында бұл рекорд 90 аптаға дейін жеткізілді.&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=en-us|url=https://www.billboard.com/charts/hot-100/2021-09-04/|title=The Hot 100|website=Billboard|date=2021-09-04|access-date=2022-02-04|archive-date=2022-02-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20220204184403/https://www.billboard.com/charts/hot-100/2021-09-04/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Сандық чарт [[Digital Song Sales]]-те ән 2020 жылдың 23 наурызында бірінші орынға шықты және Weeknd үшін оның бесінші чарттоппері болды. Сондай-ақ 30 наурызда бұл сингл бес жыл бұрын жарық көрген «The Hills» хитінен кейін алғаш рет ағындық чарт [[Streaming Songs]]-та көш бастады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9347609/the-weeknd-streaming-songs-number-one-blinding-lights|title=The Weeknd Scores First Streaming Songs No. 1 in 5 Years With 'Blinding Lights'|publisher=Billboard|date=2020-03-31|accessdate=2020-04-12|first=Gary|last=Trust|archive-date=2020-08-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20200819112220/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9347609/the-weeknd-streaming-songs-number-one-blinding-lights|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 13 сәуірде ән [[Pop Songs]] чартында бірінші орынға шығып, онда қатарынан емес алты апта бойы бірінші орында тұрды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9357012/drake-toosie-slide-number-one-hot-100-debut|title=Drake Makes Historic Debut at No. 1 on Billboard Hot 100 With 'Toosie Slide'|work=Billboard|last=Trust|first=Gary|date=2020-04-13|accessdate=2020-04-13|archive-date=2020-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20200413213538/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9357012/drake-toosie-slide-number-one-hot-100-debut|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ол сонымен қатар [[Goo Goo Dolls]] тобының «[[Iris (ән)|Iris]]&lt;nowiki/&gt;» синглімен рекордты бөлісіп, [[Radio Songs]] чартында қатарынан 18 апта бойы бірінші орында тұрды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9431815/harry-styles-watermelon-sugar-hot-100|title=Harry Styles' 'Watermelon Sugar' Surges to Top of Billboard Hot 100, Becoming His First No. 1|first=Gary|last=Trust|website=Billboard|date=2020-08-10|access-date=2020-08-12|archive-date=2020-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20200815155715/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9431815/harry-styles-watermelon-sugar-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9411108/dababy-rockstar-number-one-hot-100-third-week|title=DaBaby &amp; Roddy Ricch's 'Rockstar' Returns to No. 1 on Hot 100, Jack Harlow &amp; Lil Mosey Earn Their First Top 10s|website=Billboard|date=2020-06-29|access-date=2020-08-12|archive-date=2020-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200704053829/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9411108/dababy-rockstar-number-one-hot-100-third-week|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Кейінірек ол келесі екі апта бойы тағы да бірінші орынға оралды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9361802/weeknd-blinding-lights-three-weeks-number-one-hot-100|title=The Weeknd Returns to No. 1 on Billboard Hot 100, Doja Cat Hits Top 5, Post Malone Ties Top 10 Record|last=Trust|first=Gary|work=Billboard|date=2020-04-20|accessdate=2020-04-20|archive-date=2020-04-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20200422162358/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9361802/weeknd-blinding-lights-three-weeks-number-one-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9366635/the-weeknd-blinding-lights-number-one-fourth-week-hot-100|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Leads Hot 100 for 4th Week, DaBaby &amp; Roddy Ricch's 'Rockstar' Launches in Top 10|last=Trust|first=Gary|work=Billboard|date=2020-04-27|accessdate=2020-04-27|archive-date=2020-04-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200428055259/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9366635/the-weeknd-blinding-lights-number-one-fourth-week-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9402603/dababy-rockstar-number-one-second-week-hot-100|title=DaBaby &amp; Roddy Ricch's 'Rockstar' Rules Hot 100 for 2nd Week, Justin Bieber &amp; Quavo's 'Intentions' Hits Top 5|first=Gary|last=Trust|website=Billboard|date=2020-06-15|access-date=2020-08-12|archive-date=2021-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20210114060200/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9402603/dababy-rockstar-number-one-second-week-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 18 мамырда бұл ән оның [[Adult Pop Songs]] чартындағы алғашқы бірінші нөмірлі туындысы болып, оны қатарынан 12 апта бойы басқарды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://headlineplanet.com/home/2020/08/02/the-weeknds-blinding-lights-spends-12th-week-at-1-on-hot-adult-contemporary-radio-chart/|title=The Weeknd’s “Blinding Lights” Spends 12th Week At #1 On Hot Adult Contemporary Radio Chart|publisher=Headline Planet|date=2020-08-02|accessdate=2020-08-02|first=Brian|last=Cantor|archive-date=2020-08-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20200817074505/https://headlineplanet.com/home/2020/08/02/the-weeknds-blinding-lights-spends-12th-week-at-1-on-hot-adult-contemporary-radio-chart/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; «Blinding Lights» сонымен қатар [[Adult Contemporary (чарт)|Adult Contemporary]] чартында жетінші орынға жетті.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/music/The-Weeknd/chart-history/ASI|title=The Weeknd Adult Contemporary History|website=Billboard.com|date=2020-08-09|access-date=2020-08-12|archive-date=2020-10-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20201019185415/https://www.billboard.com/music/the-weeknd/chart-history/ASI|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2021 жылдың наурыз айында «Blinding Lights» әні соул чартының рекордын жаңартты (Hot R&amp;B Songs чартында 48 апта бойы № 1; [[Hot R&amp;B/Hip-Hop Songs]] чартында 11 апта бойы № 1).&lt;ref name=&quot;Olivia8&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.billboard.com/articles/news/9536569/olivia-rodrigo-drivers-license-number-one-eighth-week-hot-100/|title=Olivia Rodrigo's 'Drivers License' Leads Hot 100 for 8th Week, The Weeknd's 'Blinding Lights' Marks a Year in Top 10|work=Billboard|last=Trust|first=Gary|date=2021-03-08|access-date=2021-03-09|archive-date=2021-03-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308210836/https://www.billboard.com/articles/news/9536569/olivia-rodrigo-drivers-license-number-one-eighth-week-hot-100/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/charts/hot-100/2021-03-13|work=Billboard Hot 100|title=March 13, 2021|access-date=2021-07-05|archive-date=2021-03-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210309183302/https://www.billboard.com/charts/hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2020 жылдың қарашасында ән сонымен қатар үздік ондық Top-10 Hot 100 тізімінде болу апталарының саны (40 апта) бойынша рекорд орнатты (бұрынғы көшбасшы [[Post Malone]]-ның «[[Circles (Post Malone әні)|Circles]]&lt;nowiki/&gt;» әнінде 39 апта болған, 2019-20) және Radio Songs радио чартының рекордын (№ 1 орында 25 апта) жасады.&lt;ref name=&quot;Mood5&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9488596/billie-eilish-therefore-i-am-hot-100-number-two|title=24kGoldn &amp; Iann Dior's 'Mood' Tops Hot 100 for Fifth Week, Billie Eilish's 'Therefore I Am' No. 2|work=Billboard|last=Trust|first=Gary|date=2020-11-23|accessdate=2020-11-24|archive-date=2020-12-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20201210023351/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9488596/billie-eilish-therefore-i-am-hot-100-number-two|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

«Blinding Lights» сонымен қатар автор ретінде [[Пол Маккартни]] (32) мен [[Джон Леннон]]нан (26) кейін үшінші орында, ал продюсер ретінде [[Джордж Мартин]]нен (23) кейін екінші орында тұрған продюсер [[Макс Мартин]] үшін Hot 100 чартында автор ретінде 23-ші, ал продюсер ретінде 21-ші бірінші нөмірлі синглі болды және оның екі санатта да «[[Can’t Stop the Feeling!]]&lt;nowiki/&gt;» ([[Джастин Тимберлейк]], 2016) әнінен кейінгі алғашқы табысы атанды.&lt;ref name=&quot;BH100 Peak&quot; /&gt; The Weeknd тарихта  ''Billboard'' журналының бес негізгі чартында бір уақытта көш бастаған алғашқы музыкант болды. 2020 жылғы 30 наурыздағы шығарылымда ол Hot 100, Billboard 200, Artist 100, Hot 100 Songwriters және Hot 100 Producers чарттарында бірінші орында тұрды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9347538/the-weeknd-rules-3-charts-simultaneously|title=The Weeknd Rules Artist 100, Hot 100 &amp; Billboard 200 Charts Simultaneously|work=Billboard|date=2020-03-31|accessdate=2020-04-12|first=Xander|last=Zellner|archive-date=2020-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20200616160203/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9347538/the-weeknd-rules-3-charts-simultaneously|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9348979/the-weeknd-interview-historic-chart-domination-exclusive|title=The Weeknd on Being the First Artist to Top These 5 Charts At Once: 'It Feels Like a Huge Blessing' (Exclusive)|work=Billboard|date=2020-04-01|accessdate=2020-04-12|first=Gary|last=Trust|archive-date=2021-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20210107223939/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9348979/the-weeknd-interview-historic-chart-domination-exclusive|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Келесі аптада ол олардың үшеуін (Hot 100, Billboard 200, Artist 100) бір уақытта басқарды, бұл оның мансабында төртінші рет болды (алғашқы екі рет бұл жағдай 2015 жылы орын алған). 2014 жылы іске қосылған Artist 100 чарты мен тағы екі негізгі чартта (альбомдық және синглдік) бір уақытта тек жеті басқа музыкант қана көш бастай алды. [[Drake|Дрейк]] мұны рекордтық 14 рет жасады (соңғы рет бұл көрсеткіш 2018 жылдың 11 тамызында «In My Feelings» әнімен тіркелді), [[Тейлор Свифт]] (жеті рет), [[Адель]] (алты рет), [[Ариана Гранде]] және [[Эд Ширан]] (әрқайсысы екі реттен), [[Камила Кабельо]] және [[Кендрик Ламар]] (бір-бір реттен). The Weeknd чарт көшбасшылары: Тейлор Свифт (37 апта&lt;!--2020 жылдың тамызында 39 +2--&gt;) және Дрейктен (31 апта) кейін Billboard Artist 100 чартының шыңында тұру апталарының саны бойынша үшінші орынға шықты (№ 1 орында 17 апта).&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9353292/the-weeknd-atop-billboard-200-hot-100-artist-100-charts|title=The Weeknd Repeats Reign Atop Billboard 200, Hot 100 &amp; Artist 100 Charts|work=Billboard|date=2020-04-07|accessdate=2020-04-12|first=Xander|last=Zellner|archive-date=2020-06-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20200612152702/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9353292/the-weeknd-atop-billboard-200-hot-100-artist-100-charts|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Түсініктемелер == 
{{Notelist}}

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

== Сыртқы сілтемелер ==
* {{YouTube|fHI8X4OXluQ|logo=1|The Weeknd — Blinding Lights (Audio)}}
* {{YouTube|o6ytLPKscrU|logo=1|The Weeknd — Blinding Lights (Official Lyric Video)}}
* {{YouTube|sveiX_mA9A4|logo=1|The Weeknd: «Blinding Lights» (Live at The Late Show with Stephen Colbert)}}
* {{YouTube|FRDIZgPajdQ|logo=1|Enjoy electric. With the all-new EQC x The Weeknd «Blinding Lights»}}

{{Сыртқы сілтемелер|Сингл}}

[[Санат:2019 жылғы әндер]]
[[Санат:The Weeknd әндері]]
[[Санат:Макс Мартин продюсерлік еткен әндер]]
[[Санат:Макс Мартин жазған әндер]]
[[Санат:Billboard Hot 100 чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:Billboard Canadian Hot 100 чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:Норвегия чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:UK Singles Chart-та көш бастаған әндер]]
[[Санат:Republic Records синглдері]]
[[Санат:The Weeknd продюсерлік еткен әндер]]
[[Санат:The Weeknd жазған әндер]]
[[Санат:Латвия чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:Португалия чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:Аустралия чартында көш бастаған әндер]]</text>
      <sha1>3v8uchdcdqffzk0gbkckefslysd6ada</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631666</id>
      <parentid>3631662</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T00:14:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ShadZ01</username>
        <id>56180</id>
      </contributor>
      <origin>3631666</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="90217" sha1="o07093uwkaf5140dds7chsgkxbg5ve3" xml:space="preserve">{{Сингл
| Атауы                 = Blinding Lights
| Тыс                   = Blinding Lights.jpg
| Орындаушы             = [[The Weeknd]]
| Альбом                = [[After Hours (The Weeknd альбомы)|After Hours]]
| Шығарылған            = 29 қараша 2019
| Формат                = 
| Б жағы                = 
| Жазылған              = 2019&lt;br /&gt;[[Wolf Cousins|MXM]], [[Лос-Анджелес]], [[Калифорния]]; Jungle City, [[Нью-Йорк]], [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]]
| Жанр                  = [[синти-поп]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://udiscovermusic.com|title=The Weeknd Reveals Title Of His Upcoming Album, After Hours|first=Tim|last=Peacock|date=2020-02-15|publisher=uDiscover Music|access-date=2022-11-06|archive-date=2020-02-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215212944/https://udiscovermusic.com|url-status=live}}&lt;/ref&gt;, [[электропоп]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://nme.com|title=The Weeknd sets sights on dominating 2020 with swaggering 'Heartless' and 'Blinding Lights'|date=2019-11-29|website=NME Music News, Reviews, Videos, Galleries, Tickets and Blogs {{!}} NME.COM|accessdate=2019-12-09|archive-date=2020-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20200311052759/https://nme.com|url-status=live}}&lt;/ref&gt;, [[Новая волна (музыка)|жаңа толқын]]&lt;ref name=&quot;RS&quot;/&gt;, [[синтвейв]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://uproxx.com|title=The Weeknd Goes Full Synthwave On The Yearning New Single 'Blinding Lights'|last=Rossignol|first=Derrick|website=[[Uproxx]]|date=2019-11-29|accessdate=2019-12-01|archive-date=2019-12-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20191203061034/https://uproxx.com|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| Тілі                  = [[Ағылшын тілі|ағылшын]]
| Композиторы           = 
| Өлең авторы           = [[The Weeknd|Эйбел Тесфайе]], Ахмад Бальше, Джейсон Куинвилль, [[Макс Мартин]], Оскар Холтер
| Ұзақтығы              = 3:22
| Лейблі                = [[XO (лейбл)|XO]], [[Republic Records]]
| Продюсері             = [[Макс Мартин]], Оскар Холтер, [[The Weeknd]]
| Чарттар               = 
| Шолулар               = 
| Алдыңғы               = [[Heartless (The Weeknd)|Heartless]]
| Алд_жыл               = 2019
| Жыл                   = 2019
| Келесі                = [[In Your Eyes (The Weeknd әні)|In Your Eyes]]
| Кел_жыл               = 2020
| Басқа                 = {{External music video|{{YouTube|4NRXx6U8ABQ|logo=1|«Blinding Lights»}}}}
}}
'''«Blinding Lights»''' ({{Tr-en|Көзді шағылыстыратын шамдар}}) — канадалық әнші [[The Weeknd]]-тің өзінің төртінші ''[[After Hours]]'' студиялық альбомы үшін жазған әні.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/columns/hip-hop/8544830/the-weeknd-new-music-mercedes-benz-commercial|title=Hear New Music From The Weeknd in Mercedes-Benz Commercial: Watch|last=Saponara|first=Michael|website=[[Billboard]]|date=2019-11-26|accessdate=2019-11-26|archive-date=2019-11-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20191128014414/https://www.billboard.com/articles/columns/hip-hop/8544830/the-weeknd-new-music-mercedes-benz-commercial|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ол «[[Heartless (The Weeknd әні)|Heartless]]&lt;nowiki/&gt;» басты синглі шыққаннан кейін екі күннен соң, 2019 жылдың 29 қарашасында альбомның екінші синглі ретінде жарық көрді.&lt;ref name=&quot;rap-up&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.rap-up.com/2019/11/24/the-weeknd-new-single-blinding-lights/|title=The Weeknd to Release New Single &quot;Blinding Lights&quot; on Black Friday|website=[[Rap-Up]]|date=2019-11-26|accessdate=2019-11-26|archive-date=2019-11-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20191128132032/https://www.rap-up.com/2019/11/24/the-weeknd-new-single-blinding-lights/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Әнді The Weeknd Макс Мартин және Оскар Холтермен бірлесіп жазып, продюсерлік еткен, сонымен қатар рэпер {{Iw|Belly (рэпер)|Belly|en|Belly (rapper)}} мен {{Iw|Джейсон Куинвилл||en|DaHeala}} әннің тең авторлары болып табылады.&lt;ref name=&quot;Website&quot;&gt;{{cite web|url=https://shop.theweeknd.com/collections/all|title=ALL {{!}} T H E W E E K N D S H O P|website=The Weeknd Shop|accessdate=2019-12-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191203033816/https://shop.theweeknd.com/collections/all/products/collectors-7-vinyl-001-digital-single|archivedate=2019-12-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Tidal&quot;&gt;{{cite web|url=https://listen.tidal.com/album/123764753/track/123764754|title=Blinding Lights / The Weeknd – Tidal|website=[[Tidal (сервис)|Tidal]]|accessdate=2019-11-29|archive-date=2019-12-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20191217201707/https://listen.tidal.com/album/123764753/track/123764754|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

«Blinding Lights» АҚШ пен Канаданы қоса алғанда, әлемнің отыздан астам елінің чарттарында бірінші орынға жетті, бұл елдерде ол [[Billboard Hot 100|''Billboard'' Hot 100]] және [[Canadian Hot 100]] чарттарында тиісінше төрт және жеті апта бойы көш бастап, әншінің бесінші чарттоппері атанды. Ол сонымен қатар әншінің Германия хит-парадының шыңына шыққан алғашқы синглі болып, онда 10 апта, Ұлыбританияда сегіз апта, ал Австралияда он бір апта бойы бірінші орында тұрды. Бұл — орындаушының бүгінгі күнге дейінгі әлемдегі ең сәтті синглі.&lt;ref name=&quot;автоссылка1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9366635/the-weeknd-blinding-lights-number-one-fourth-week-hot-100|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Leads Hot 100 for 4th Week, DaBaby &amp; Roddy Ricch's 'Rockstar' Launches in Top 10|work=[[Billboard]]|last=Trust|first=Gary|date=2020-04-27|accessdate=2020-04-27|archive-date=2020-04-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200428055259/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9366635/the-weeknd-blinding-lights-number-one-fourth-week-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ariacharts.com.au/news/2020/the-weeknd-returns-to-1-with-blinding-lights|title=The Weeknd Returns To #1 with Blinding Lights|publisher=ARIA Charts|date=2020-04-18|access-date=2020-08-12|archive-date=2020-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20200517144723/https://www.ariacharts.com.au/news/2020/the-weeknd-returns-to-1-with-blinding-lights|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/the-weeknds-blinding-lights-scores-eighth-week-at-number-1-on-the-official-singles-chart__29484|title=The Weekend's Blinding Lights Scores Eighth Week At Number 1 On The Official Singles Chart|publisher=Official Charts|date=2020-04-17|accessdate=2020-04-19|first=Rob|last=Copsey|archive-date=2020-04-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200428015211/https://www.officialcharts.com/chart-news/the-weeknds-blinding-lights-scores-eighth-week-at-number-1-on-the-official-singles-chart__29484/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Осы әннің арқасында The Weeknd 30 наурыздағы шығарылымда бір уақытта ''Billboard''-тың бес негізгі чартында көш бастаған тарихтағы алғашқы музыкант атанды, ол кезде әнші Hot 100, Billboard 200, Artist 100, Hot 100 Songwriters және Hot 100 Producers чарттарында бірінші орында тұрған еді.

АҚШ-та бұл ән [[АҚШ 2020 жылғы қорытынды әндер тізімі (Billboard)|2020 жылдың қорытындысы бойынша ең үздік]] атанды.&lt;ref name=&quot;BBNo1OfYear&quot;&gt;{{Cite magazine|title=The Year in Charts 2020: The Weeknd's 'Blinding Lights' Is the No. 1 Hot 100 Song of the Year|first=Gary|last=Trust|date=2020-12-03|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9493054/the-weeknd-blinding-lights-hot-100-song-2020-year-in-charts/|access-date=2020-12-04|magazine=[[Billboard]]|archive-date=2020-12-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20201205033302/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9493054/the-weeknd-blinding-lights-hot-100-song-2020-year-in-charts/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Сингл Hot 100 чартының үздік ондығында рекордтық 90 апта бойы тұрды.&lt;ref name=&quot;cbc082021&quot;&gt;{{cite news|title=The Weeknd's Blinding Lights becomes longest charting Billboard Hot 100 song|url=https://www.cbc.ca/news/entertainment/the-weeknd-billboard-record-1.6143490|agency=The Canadian Press|publisher=CBC News|date=2021-08-17|archivedate=2022-11-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221106132228/https://www.cbc.ca/news/entertainment/the-weeknd-billboard-record-1.6143490|access-date=2022-11-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;weeks&quot;&gt;{{cite magazine|url=http://www.billboard.com/articles/news/9615371/the-weeknd-blinding-lights-hot-100-record-88-weeks|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Spends Record-Breaking 88th Week on Billboard Hot 100|date=2021-08-16|accessdate=2021-08-16|last=Trust|first=Gary|magazine=[[Billboard]]|archive-date=2021-10-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20211029034121/https://www.billboard.com/articles/news/9615371/the-weeknd-blinding-lights-hot-100-record-88-weeks/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2021 жылдың 23 қарашасында сингл ''Billboard'' журналының барлық уақыттағы ең үздік хиттерінің ''Greatest Hot 100 Hit of All Time'' тізімін бастады.&lt;ref name=&quot;BBNo1AllTime&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/music/features/the-weeknd-blinding-lights-billboard-cover-story-2021-interview-1235001282/|title=The Greatest Hit: The New No. 1 Song of All Time|last=Mamo|first=Heran|magazine=[[Billboard]]|date=2021-11-23|access-date=2021-11-26|archive-date=2021-12-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20211202115058/https://www.billboard.com/music/features/the-weeknd-blinding-lights-billboard-cover-story-2021-interview-1235001282/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
Әлеуметтік желілерде бес ай бойы болмағаннан кейін, әнші 2019 жылдың 20 қарашасында [[Instagram]]-ға оралып, алты күннен соң, 2019 жылдың 26 қарашасында жазба жариялады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.hotnewhiphop.com/the-weeknd-returns-to-instagram-and-fans-are-convinced-chapter-vi-is-coming-news.96171.html|title=The Weeknd Returns To Instagram &amp; Fans Are Convinced &quot;Chapter VI&quot; Is Coming|website=HotNewHipHop|last=A.|first=Aron|date=2019-11-20|accessdate=2019-11-26|archive-date=2020-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20200322125741/https://www.hotnewhiphop.com/the-weeknd-returns-to-instagram-and-fans-are-convinced-chapter-vi-is-coming-news.96171.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.eonline.com/news/1095452/the-weeknd-returns-to-instagram-with-a-loading-message|title=The Weeknd Returns to Instagram With a &quot;Loading&quot; Message|website=[[E!#E! Online|E! Online]]|last=Schnurr|first=Samantha|date=2019-11-20|accessdate=2019-11-26|archive-date=2019-11-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20191122014115/https://www.eonline.com/news/1095452/the-weeknd-returns-to-instagram-with-a-loading-message|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ол 2019 жылдың маусым айында-ақ ''Chapter VI'' деп аталатын жоба туралы хабарлаған болатын.&lt;ref name=&quot;nme&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.nme.com/news/music/the-weekend-teases-new-album-chapter-6-2536077|title=Is The Weeknd's new album finally on its way?|website=[[NME]]|last=Skinner|first=Tom|date=2019-08-07|accessdate=2019-11-26|archive-date=2019-12-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20191218064601/https://www.nme.com/news/music/the-weekend-teases-new-album-chapter-6-2536077|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2019 жылдың 24 қарашасында неміс теледидарында алғаш рет «Blinding Lights» клипі пайдаланылған [[Mercedes-Benz]] жарнамалық ролигі көрсетілді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.stereogum.com/2066221/the-weeknd-previews-new-song-blinding-lights-in-mercedes-benz-commercial/video/|title=The Weeknd Previews New Song &quot;Blinding Lights&quot; In Mercedes-Benz Commercial|website=[[Stereogum]]|last=Breihan|first=Tom|date=2019-11-26|accessdate=2019-11-26|archive-date=2020-03-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20200319141924/https://www.stereogum.com/2066221/the-weeknd-previews-new-song-blinding-lights-in-mercedes-benz-commercial/video/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Онда The Weeknd-тің Mercedes-AMG GT C Roadster спорткарын басқарып отырып, аудиожүйеден өзінің жаңа әнін қосуды сұрағаны көрсетілген.&lt;ref name=&quot;rap-up2&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.rap-up.com/2019/11/24/the-weeknd-new-single-blinding-lights/|title=The Weeknd to Release New Single &quot;Blinding Lights&quot; on Black Friday|website=[[Rap-Up]]|date=2019-11-26|accessdate=2019-11-26|archive-date=2019-11-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20191128132032/https://www.rap-up.com/2019/11/24/the-weeknd-new-single-blinding-lights/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Толық метражды жарнамалық роликтің премьерасы 29 қарашада синглмен бірге өтт.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://pitchfork.com/news/the-weeknd-previews-new-song-blinding-lights-in-mercedes-benz-ad-watch/|title=The Weeknd Previews New Song &quot;Blinding Lights&quot; in Mercedes-Benz Ad: Watch|last=Strauss|first=Matthew|website=[[Pitchfork]]|date=2019-11-26|accessdate=2019-11-26|archive-date=2020-01-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20200119141744/https://pitchfork.com/news/the-weeknd-previews-new-song-blinding-lights-in-mercedes-benz-ad-watch/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Келесі күндері ол әлеуметтік желілерде музыкаға қайта оралғанын хабарлап, «бастау ертең кешке болады» және «Бүгін кешке біз миды балқытатын жаңа „психотикалық тарауды“ бастаймыз! Кеттік!» деген жазбалар қалдырды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://hiphop-n-more.com/2019/11/the-weeknd-to-release-2-new-singles-blinding-lights-heartless-this-week/|title=The Weeknd to Release 2 New Singles &quot;Blinding Lights&quot; &amp; &quot;Heartless&quot; This Week|author=Akaash|website=HipHop-n-More|date=2019-11-26|accessdate=2019-11-26|archive-date=2020-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20200322125751/https://hiphop-n-more.com/2019/11/the-weeknd-to-release-2-new-singles-blinding-lights-heartless-this-week/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Ресми [[лирик-бейне]] 6 желтоқсанда жарық көрді.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://umusic.digital/hdpoxg/|title=The Weeknd - Listening Experience|website=Universal Digital|accessdate=2019-12-05|archive-date=2019-12-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20191206042021/https://umusic.digital/hdpoxg/|url-status=unfit}}&lt;/ref&gt; Ресми музыкалық бейне клип [[Лас-Вегас]]тағы [[Фримонт-стрит]]те түсірілген.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.tmz.com/2019/11/25/the-weeknd-shooting-new-music-video-las-vegas/|title=The Weeknd Shooting New Music Video in Las Vegas|website=TMZ|accessdate=2019-11-25|archive-date=2020-02-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20200224232402/https://www.tmz.com/2019/11/25/the-weeknd-shooting-new-music-video-las-vegas/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2019 жылдың 6 желтоқсанында әнші бұл әнді алғаш рет «[[Стивен Кольбермен бірге кешкі шоу]]&lt;nowiki/&gt;» бағдарламасында жанды дауыста орындады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://variety.com/2019/music/news/the-weeknd-another-new-song-blinding-lights-colbert-next-week-1203419644/|title=The Weeknd Drops Another New Song, ‘Blinding Lights,’ Appears on Colbert Next Week|website=Variety|accessdate=2019-12-01|archive-date=2019-12-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20191224060556/https://variety.com/2019/music/news/the-weeknd-another-new-song-blinding-lights-colbert-next-week-1203419644/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2020 жылдың сәуірінде «Blinding Lights» Ұлыбритания чартының шыңында тұрған кезде, [[The Weeknd]] Twitter арқылы британдықтарды өзінің бәсекелесі — 99 жастағы ардагер [[Том Мур]]дың «[[You’ll Never Walk Alone]]&lt;nowiki/&gt;» қайырымдылық синглін қолдауға және 30 сәуірдегі оның 100 жасқа толған туған күніне орай «оны бірінші орынға шығаруға» шақырды,&lt;ref name=&quot;Jones&quot;&gt;{{cite news|last1=Jones|first1=Damian|title=The Weeknd wants Captain Moore to knock him off the Number One spot|url=https://www.nme.com/news/music/the-weeknd-urges-fans-to-knock-blinding-lights-off-number-one-in-favour-of-captain-moores-youll-never-walk-alone-2652651|accessdate=2020-04-26|work=[[NME]]|date=2020-04-23|archivedate=2020-04-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200427211447/https://www.nme.com/news/music/the-weeknd-urges-fans-to-knock-blinding-lights-off-number-one-in-favour-of-captain-moores-youll-never-walk-alone-2652651}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite tweet|user=theweeknd|number=1253361060393836544|date=2020-04-23|title=everyone in the UK please support @captaintommoore / @mrmichaelball single so this incredible 99 yr old war veteran, walking for the British National Health Service @NHSuk &amp; now raised $35 Million can have a No 1 for his 100th birthday in the UK! We’re routing for you. XO!}}&lt;/ref&gt; нәтижесінде солай болды да.&lt;ref name=&quot;OC1&quot;&gt;{{cite web|title=Captain Tom Moore claims victory on the Official Chart with You'll Never Walk Alone, becomes the oldest artist to reach Number 1|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/captain-tom-moore-claims-victory-on-the-official-chart-with-youll-never-walk-alone-becomes-the-oldest-artist-to-reach-number-1__29563/|publisher=[[Official Charts Company]]|accessdate=2020-04-24|archive-date=2020-04-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20200425002258/https://www.officialcharts.com/chart-news/captain-tom-moore-claims-victory-on-the-official-chart-with-youll-never-walk-alone-becomes-the-oldest-artist-to-reach-number-1__29563/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Пікірлері ==
«Blinding Lights» оң пікірлерге ие болып, сыншылардың жаппай мойындауына ие болды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://wordpress.com/log-in?redirect_to=https%3A%2F%2Fsoundigestdotcom.wordpress.com%2Fwp-admin%2F/|title=The Weeknd Takes Us Back to the '80s With &quot;Blinding Lights&quot;|website=Sound Digest|access-date=2020-05-10|archive-date=2021-07-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210724205403/https://soundigest.com/2019/12/04/the-weeknd-blinding-lights-review/amp/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;guardian&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/music/2020/nov/30/the-20-best-songs-of-2020|title=The 20 Best Songs of 2020|first=Ben|last=Beaumont-Thomas|date=2020-11-30|website=The Guardian|access-date=2020-12-01|archive-date=2020-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20201130060503/https://www.theguardian.com/music/2020/nov/30/the-20-best-songs-of-2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;nytimes&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.nytimes.com/2020/04/01/arts/music/the-weeknd-after-hours-review.html|title=The Weeknd's Gleamy, Seamy Pop Returns|first=Jon|last=Caramanica|date=2020-04-01|website=The New York Times|access-date=2020-04-23|archive-date=2020-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20200401194004/https://www.nytimes.com/2020/04/01/arts/music/the-weeknd-after-hours-review.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;billboard&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/columns/pop/9338020/the-weeknd-after-hours-career-analysis|title=Don't Forget How Unlikely The Weeknd Once Seemed as a Reliable Pop Superstar|first=Andrew|last=Unterberger|date=2020-03-03|website=Billboard|access-date=2020-05-02|archive-date=2021-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20210304115227/https://www.billboard.com/articles/columns/pop/9338020/the-weeknd-after-hours-career-analysis|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ''[[Billboard]]'' журналы оны 2020 жылдың ең үздік әндерінің бірі деп атаса, ''[[Consequence of Sound]]'' 2020 жылдың ең үздік әні деп таныды; біріншісі оның ностальгиялық тартымдылығын атап өтсе,&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/media/lists/best-songs-2020-top-100-9494940|title=The 100 Best Songs of 2020: Staff List|first=Josh|last=Glicksman|date=2020-12-08|access-date=2020-12-09|archive-date=2020-12-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20201208222908/https://www.billboard.com/amp/articles/news/list/9494940/best-songs-2020-top-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; екіншісі «блокбастер [[Рифф (музыка)|рифф]]інің үстіне құрылған әуезді романтиканы» жоғары бағалады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://consequenceofsound.net/2020/12/top-50-songs-of-2020/6/|title=Top 50 Songs of 2020|first=Michael|last=Roffman|website=Consequence of Sound|date=2020-12-03|access-date=2021-06-17|archive-date=2021-02-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210228234359/https://consequenceofsound.net/2020/12/top-50-songs-of-2020/6/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ''[[Variety]]'' журналы «Blinding Lights» туындысын жылдың ең үздік жазбасы деп атап: «Бұл — сөзсіз 2020 жылдың айтулы әндерінің бірі. Шығармада тура 1985 жылдан келгендей тап-таза синтезаторлық [[Хук (музыка)|хук]] бар. Бұл жазба күш-қуат пен қиындықтарды жеңудің символына айналды», — деп сипаттады.&lt;ref name=&quot;variety&quot;&gt;{{cite web|url=https://variety.com/2020/music/news/weeknd-blinding-lights-hitmakers-record-of-the-year-1234846143/|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Is Variety's Hitmakers Record of the Year|first=Jem|last=Aswad|website=Variety|date=2020-12-03|access-date=2020-12-04|archive-date=2021-01-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20210122234657/https://variety.com/2020/music/news/weeknd-blinding-lights-hitmakers-record-of-the-year-1234846143/amp/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; «Blinding Lights» ''[[Stereogum]]'' басылымы тарапынан 2019 жылдың ең үздік әндерінің бірі болып аталды, ал редактор Крис ДеВиль 80-жылдардың эстетикасы мен атмосферасын мақтап: «80-жылдар ешқашан өлмейді — немесе, ең құрығанда, біздің ұжымдық қиялымыздағы 80-жылдардың гламурлы неоны ешқашан сөнбейді», — деп атап өтті.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.stereogum.com/2067368/best-pop-songs-2019/franchises/2019-in-review/|title=The Best Pop Songs of 2019|website=Stereogum|access-date=2020-01-22|archive-date=2021-07-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210724205405/https://www.stereogum.com/2067368/the-top-40-pop-songs-of-2019/columns/the-week-in-pop/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== Қорытынды тізімдер ===
Ескерту: * — тізімге орны көрсетілмей енгізілгенін білдіреді
{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot;
|+
!Басылым
!Тізім
!Ранг
!Сілтеме
|-
| scope=&quot;row&quot;|[[Amazon Music]]
|Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|3
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://music.amazon.co.uk/playlists/B08C1LN518|title=Best Songs of 2020|publisher=Amazon|accessdate=2020-12-21|archive-date=2021-04-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20210426084018/https://music.amazon.co.uk/playlists/B08C1LN518|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|[[Apple Music]]
|The 100 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;| *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://music.apple.com/us/playlist/the-100-best-songs-of-2020/pl.078970e433ee4c19a03b67a1106b9526|title=The 100 Best Songs of 2020|work=Apple Music|accessdate=2020-12-21|archive-date=2020-12-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20201211071605/https://music.apple.com/us/playlist/the-100-best-songs-of-2020/pl.078970e433ee4c19a03b67a1106b9526|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''{{iw|Atwood Magazine|Atwood|en|Atwood Magazine}}'' 
|Anthony Kozlowski’s Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|8
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://atwoodmagazine.com/bs2020-the-best-songs-of-2020-according-to-anthony/|title=The Best Songs of 2020 (According to Anthony)|first=Anthony|last=Kozlowski|website=Atwood|date=2020-12-31|accessdate=2021-05-02|archive-date=2021-01-04|archive-url=https://archivetoday.com/20210104215144/https://atwoodmagazine.com/bs2020-the-best-songs-of-2020-according-to-anthony/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[BBC News]]''
| The 7 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/culture/article/20201119-the-best-albums-and-songs-of-2020|title=The Best Songs of 2020|website=BBC|date=2020-11-19|accessdate=2020-12-22|archive-date=2020-11-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20201120000740/https://www.bbc.com/culture/article/20201119-the-best-albums-and-songs-of-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot; rowspan=&quot;2&quot;|''[[Billboard]]''
|The 100 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|2
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/news/list/9494940/best-songs-2020-top-100|title=The 100 Best Songs of 2020: Staff List|first=Josh|last=Glicksman|work=Billboard|date=2020-12-08|accessdate=2020-12-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20201211173512/https://www.billboard.com/articles/news/list/9494940/best-songs-2020-top-100|archive-date=2020-12-11|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|The 30 Best Pop Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/news/list/9497730/best-pop-songs-2020/|title=The 30 Best Pop Songs of 2020: Staff List|first=Andrew|last=Unterberger|work=Billboard|date=2020-12-11|accessdate=2020-12-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20201211173043/https://www.billboard.com/articles/news/list/9497730/best-pop-songs-2020/|archive-date=2020-12-11|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[BuzzFeed]]''
|The Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.buzzfeed.com/natashajokic1/best-songs-2020|title=Here Are the Best Songs of 2020|first=Natasha|last=Jokic|work=BuzzFeed|date=2020-12-13|accessdate=2020-12-21|archive-date=2021-02-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20210227230853/https://www.buzzfeed.com/natashajokic1/best-songs-2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''{{iw|The Citizen (South African newspaper)|The Citizen|en|The Citizen (South African newspaper)}}'' 
|The Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://citizen.co.za/lifestyle/your-life-entertainment-your-life/entertainment-music/2407360/are-these-the-best-songs-of-2020/|title=Are these the best songs of 2020?|first=Gilda|last=Narsimdas|work=The Citizen|date=2020-12-15|accessdate=2020-12-21|archive-date=2021-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302200921/https://citizen.co.za/lifestyle/your-life-entertainment-your-life/entertainment-music/2407360/are-these-the-best-songs-of-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Consequence of Sound]]''
|The Top 50 Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|1
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://consequenceofsound.net/2020/12/top-50-songs-of-2020/|title=Top 50 Songs of 2020|first=Michael|last=Roffman|work=Consequence of Sound|date=2020-12-03|accessdate=2020-12-21|archive-date=2021-01-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20210123081858/https://consequenceofsound.net/2020/12/top-50-songs-of-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[The Diamondback]]''
|20 Favorite Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|5
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://dbknews.com/2020/12/14/the-diamondback-top-songs-2020-wap-watermelon-sugar-blinding-lights/|title=The Diamondback's 20 Favorite Songs of 2020|work=The Diamondback|date=2020-12-14|access-date=2021-01-22|archive-date=2021-01-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20210110093030/https://dbknews.com/2020/12/14/the-diamondback-top-songs-2020-wap-watermelon-sugar-blinding-lights/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Entertainment.ie]]''
|The 10 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|7
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://entertainment.ie/music/the-10-best-songs-of-2020-470039/|title=The Ten Best Songs of 2020|first=Lauren|last=Murphy|work=Entertainment.ie|access-date=2021-01-15|archive-date=2021-05-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20210503091218/https://entertainment.ie/music/the-10-best-songs-of-2020-470039/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[The Fader]]''
|The 100 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|26
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.thefader.com/2020/12/17/100-best-songs-2020-list-haim-bad-bunny-bladee-rank|title=The 100 best songs of 2020|first=Salvatore|last=Maicki|work=The Fader|date=2020-12-17|accessdate=2020-12-21|archive-date=2020-12-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20201220082330/https://www.thefader.com/2020/12/17/100-best-songs-2020-list-haim-bad-bunny-bladee-rank|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''Flood''
|The Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|1
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://floodmagazine.com/83334/the-best-songs-of-2020/|title=The Best Songs of 2020|first=Scott|last=Sterling|work=Flood Magazine|date=2020-12-09|access-date=2021-01-14|archive-date=2021-01-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20210127212206/https://floodmagazine.com/83334/the-best-songs-of-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''The Forty-Five''
|The 45 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|6
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://thefortyfive.com/opinion/best-songs-of-2020/|title=The 45 Best Songs of 2020|first=Emma|last=Holbrook|work=The Forty-Five|date=2020-12-10|access-date=2021-01-14|archive-date=2020-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20201130161121/https://thefortyfive.com/opinion/best-songs-of-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''{{iw|Gaffa (magazine)|Gaffa|en|Gaffa (magazine)}}''
| The 20 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|1
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://gaffa.dk/artikel/146694/redaktionen-her-er-arets-bedste-udenlandske-sange/|title=The 20 Best Songs of 2020|first=Simone|last=Nowack|work=Gaffa|date=2020-12-12|access-date=2021-01-19|archive-date=2020-12-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20201213113610/https://gaffa.dk/artikel/146694/redaktionen-her-er-arets-bedste-udenlandske-sange/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Glamour]]''
| The 63 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.glamour.com/story/best-songs-of-2020|title=The 63 Best Songs of 2020 That Made Our Lives a Little Easier|first=Christopher|last=Rosa|work=[[Glamour]]|date=2020-12-17|access-date=2021-06-17|archive-date=2020-12-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20201218023526/https://www.glamour.com/story/best-songs-of-2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[The Guardian]]''
|The 20 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|6
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.theguardian.com/music/2020/nov/30/the-20-best-songs-of-2020|title=The 20 best sogns of 2020|first=Ben|last=Beaumont-Thomas|work=The Guardian|date=2020-11-30|accessdate=2020-12-21|archive-date=2021-06-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20210618115129/https://www.theguardian.com/music/2020/nov/30/the-20-best-songs-of-2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[The Houston Press]]''
| The Top 20 Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|3
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.houstonpress.com/music/20-most-2020-songs-of-2020-11522888|title=Top 20 &quot;Most 2020&quot; Songs of 2020|first=Jesse|last=Sendejas Jr.|website=Houston Press|date=2020-12-31|access-date=2021-06-17|archive-date=2021-02-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20210215081604/https://www.houstonpress.com/music/20-most-2020-songs-of-2020-11522888|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[IZM]]''
|The 10 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.izm.co.kr/contentRead.asp?idx=30428&amp;bigcateidx=19&amp;subcateidx=20&amp;view_tp=1&amp;view_sort=1|title=Best Songs of 2020|first=Lee|last=Honghyun|website=IZM|access-date=2021-01-14|archive-date=2020-12-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20201210083209/http://www.izm.co.kr/contentRead.asp?idx=30428&amp;bigcateidx=19&amp;subcateidx=20&amp;view_tp=1&amp;view_sort=1|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Los Angeles Times]]''
|The 50 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2020-12-09|title=The 50 best songs of 2020|url=https://www.latimes.com/entertainment-arts/music/story/2020-12-09/the-50-best-songs-of-2020|access-date=2020-12-21|website=Los Angeles Times|language=en-us|archive-date=2020-12-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20201209220036/https://www.latimes.com/entertainment-arts/music/story/2020-12-09/the-50-best-songs-of-2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[New Straits Times]]''
| The 4 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nst.com.my/news/nation/2020/12/653353/2020s-most-memorable-folks|title=2020's Most Memorable Folks|first=Ahmad|last=Othman|website=New Straits Times|date=2020-12-31|access-date=2021-01-15|archive-date=2021-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210501232902/https://www.nst.com.my/news/nation/2020/12/653353/2020s-most-memorable-folks|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[The New York Times]]''
| Lindsay Zoladz’s Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|7
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2020/12/07/arts/music/best-songs.html|title=Best Songs of 2020|website=[[The New York Times]]|last1=Pareles|first1=Jon|last2=Caramanica|first2=Jon|last3=Zoladz|first3=Lindsay|date=2020-12-07|access-date=2020-12-21|archive-date=2021-03-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20210319164356/https://www.nytimes.com/2020/12/07/arts/music/best-songs.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Our Culture Mag]]''
|The 25 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|3
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://ourculturemag.com/2021/01/02/the-25-best-songs-of-2020/|title=The 25 Best Songs of 2020|first=Konstantinos|last=Pappis|access-date=2021-01-02|archive-date=2021-01-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20210102235003/https://ourculturemag.com/2021/01/02/the-25-best-songs-of-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Pinkvilla]]''
|The 10 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/hollywood/bye-bye-2020-10-songs-taylor-swift-justin-bieber-harry-styles-more-saved-year-586889?amp|title=Bye Bye 2020: 10 songs from Taylor Swift, Justin Bieber, Harry Styles &amp; more that saved the year|first=Pinkvilla|last=Desk|website=Pinkvilla|date=2020-12-29|access-date=2021-01-15|archive-date=2021-01-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20210122093829/https://www.pinkvilla.com/entertainment/hollywood/bye-bye-2020-10-songs-taylor-swift-justin-bieber-harry-styles-more-saved-year-586889?amp|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Pitchfork]]''
|The 100 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|23
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Pitchfork|title=The 100 Best Songs of 2020|url=https://pitchfork.com/features/lists-and-guides/best-songs-2020/|access-date=2020-12-23|website=Pitchfork|language=en-us|archive-date=2021-02-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20210210145510/https://pitchfork.com/features/lists-and-guides/best-songs-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Refinery29]]''
|The 29 Best Songs of the Year
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.refinery29.com/en-us/2020/12/10216132/best-songs-artists-2020-taylor-swift-chloe-halle-twice|title=The 29 Best Songs of The Year|first=Natalie|last=Morin|date=2020-12-21|access-date=2020-12-22|archive-date=2021-07-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20210702125409/https://www.refinery29.com/amp/en-us/2020/12/10216132/best-songs-artists-2020-taylor-swift-chloe-halle-twice|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Rolling Stone]]''
|The 50 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|4
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;RS&quot;&gt;{{Cite web|last=Blake, Jonathan Bernstein,Jon Blistein,Jon Dolan,Brenna Ehrlich,Jon Freeman,Kory Grow,Christian Hoard,Elias Leight,Angie Martoccio,Claire Shaffer,Rob Sheffield,Emily; Bernstein, Jonathan; Blistein, Jon; Dolan, Jon; Ehrlich, Brenna; Freeman, Jon; Grow, Kory; Hoard, Christian; Leight, Elias.|date=2020-12-07|title=Year in Review: The 50 Best Songs of 2020|url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-songs-2020-1097442/|access-date=2020-12-21|website=Rolling Stone|language=en-us|archive-date=2021-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20210322094511/https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-songs-2020-1097442/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Slate]]''
|Chris Molanphy’s Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|6
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Molanphy|first=Chris|date=2020-12-19|title=America Spent 2020 Retreating Into the Sounds of the Past|url=https://slate.com/culture/2020/12/best-songs-2020-weeknd-disco-nostalgia-billboard-charts.html|access-date=2020-12-21|website=Slate Magazine|language=en|archive-date=2020-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20201219130227/https://slate.com/culture/2020/12/best-songs-2020-weeknd-disco-nostalgia-billboard-charts.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Spin (журнал)|Spin]]''
| The 30 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|6
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.spin.com/featured/30-best-songs-2020/|title=The 30 Best Songs of 2020|website=Spin|access-date=2020-12-22|archive-date=2020-12-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20201217174210/https://www.spin.com/featured/30-best-songs-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|[[Spotify]]
|The Best Pop Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|1
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Today's Top Hits Presents... Best Pop Songs of 2020, a playlist by Spotify|url=https://open.spotify.com/playlist/37i9dQZF1DX5QPo288x03n|access-date=2020-12-21|website=Spotify|language=en|archive-date=2020-12-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20201212125220/https://open.spotify.com/playlist/37i9dQZF1DX5QPo288x03n|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Stereogum]]''
| The Top 40 Pop Songs of 2019
| style=&quot;text-align:center;&quot;|32
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.stereogum.com/2067368/the-top-40-pop-songs-of-2019/columns/the-week-in-pop/|title=The Top 40 Pop Songs of 2019|first=Chris|last=DeVille|work=Stereogum|date=2019-12-12|accessdate=2021-05-02|archive-date=2021-07-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210724205405/https://www.stereogum.com/2067368/the-top-40-pop-songs-of-2019/columns/the-week-in-pop/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot; rowspan=&quot;2&quot;|''[[Uproxx]]''
|The 50 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|37
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2020-12-02|title=The 50 Best Songs Of 2020|url=https://uproxx.com/music/best-songs-2020-list/|access-date=2020-12-21|website=UPROXX|archive-date=2020-12-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20201207161831/https://uproxx.com/music/best-songs-2020-list/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|Music Critics Poll: The Best Songs of The Year
| style=&quot;text-align:center;&quot;|3
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://uproxx.com/music/uproxx-music-critics-poll-best-songs-2020/|title=The 2020 Uproxx Music Critics Poll: The Best Songs Of The Year|work=Uproxx|date=2020-12-15|accessdate=2020-12-21|archive-date=2021-07-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210724205404/https://uproxx.com/music/uproxx-music-critics-poll-best-songs-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[USA Today]]''
|The 10 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|5
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.usatoday.com/story/entertainment/music/2020/12/16/best-songs-2020-billie-eilish-bob-dylan-cardi-b-megan-thee-stallion-the-weeknd-taylor-swift-dua-lipa/3875986001/|title=The 10 Best Songs of 2020|website=USA Today|date=2020-12-16|access-date=2020-12-22|archive-date=2021-04-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20210429175053/https://www.usatoday.com/story/entertainment/music/2020/12/16/best-songs-2020-billie-eilish-bob-dylan-cardi-b-megan-thee-stallion-the-weeknd-taylor-swift-dua-lipa/3875986001/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot; rowspan=&quot;2&quot;|[[Tidal (сервис)|Tidal]]
|Songs of the Year 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|6
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|title=Songs of the Year 2020|url=https://tidal.com/browse/playlist/65e2481b-f921-4c35-aa8c-c07077d40260|access-date=2020-12-21|website=Tidal|archive-date=2020-12-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20201211130658/https://tidal.com/browse/playlist/65e2481b-f921-4c35-aa8c-c07077d40260|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|Best Pop Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|2
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|title=Best of Pop 2020|url=https://tidal.com/browse/playlist/0d68e058-fe9c-444d-adf7-76d6e2138885|access-date=2020-12-21|website=Tidal|archive-date=2020-12-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20201211131203/https://tidal.com/browse/playlist/0d68e058-fe9c-444d-adf7-76d6e2138885|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[WatchMojo]]''
| The Top 10 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|1
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://watchmojo.com/video/id/35982|title=Top 10 Best Songs of 2020|website=WatchMojo|access-date=2020-12-22|archive-date=2020-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20201216203823/https://watchmojo.com/video/id/35982|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

== Марапаттар мен номинациялар ==
2020 жылы «Blinding Lights» хиті мен оның негізгі альбомының орасан зор жетістігіне қарамастан, Weeknd 2020 жылдың 24 қарашасында өткен [[Грэмми (2020)|63-ші жыл сайынғы Грэмми сыйлығы]]нда нөл номинацияға ие болды. Бұл қимыл көптеген қайшылықтар тудырды және сыншылар мен жанкүйерлерді, сондай-ақ Тесфаенің өзін таң қалдырды. Ол әлеуметтік желілер арқылы жауап беріп, Грэммиді «жемқор» деп атады.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Aniftos|first=Rania|url=https://www.billboard.com/articles/news/awards/9489770/the-weeknd-lashes-out-recording-academy|title=The Weeknd Calls Out Recording Academy After Nominations Snub: 'The Grammys Remain Corrupt'|work=[[Billboard]]|date=2020-11-24|archivedate=2021-01-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210108022707/https://www.billboard.com/articles/news/awards/9489770/the-weeknd-lashes-out-recording-academy|access-date=2021-06-17}}&lt;/ref&gt; Оның 2021 жылдың 7 ақпанында [[Супербоул|Ұлттық футбол лигасының Суперкубогы]]нда өнер көрсететіні туралы хабарландыру, сондай-ақ оны поп немесе R&amp;B ретінде ұсыну керек пе деген шатасулар ол ұсынылған барлық санаттардағы немқұрайлылыққа ықпал етті деген болжамдар болды.&lt;ref&gt;{{cite web|title=The Weeknd Received Zero Grammy Nominations, Responds on Twitter|url=https://www.vulture.com/2020/11/the-weeknd-snub-2021-grammy-nominations.html|access-date=2020-11-25|archive-date=2021-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20210107223940/https://www.vulture.com/2020/11/the-weeknd-snub-2021-grammy-nominations.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; [[Харви Мейсон (кіші)|Харви Мейсон]], [[Дыбыс жазу өнері мен ғылымдарының ұлттық академиясы]]ның уақытша президенті, реакцияға жауап берді:
&lt;blockquote&gt;Біз The Weeknd-тің номинацияға ие болмағанына көңілі қалғанын түсінеміз. Мен таңғалдым және оның сезіміне ортақтаса аламын. Оның биылғы музыкасы керемет болды, ал оның музыкалық қауымдастық пен жалпы әлемге қосқан үлесі жалпының таңданысына лайық. Біз оның алдағы Суперкубокта өнер көрсететінін білгенде қатты толқыдық, сондай-ақ оның алдыңғы демалыс күндері «Грэмми» сахнасында да өнер көрсеткенін қалар едік. Өкінішке орай, жыл сайын номинациялар саны лайықты әртістердің санынан аз болып жатады. Бірақ әріптестер дауыс беретін жалғыз музыкалық марапат ретінде біз жаһандық қауымдастығымызды құрайтын көптеген тамаша әртістерге жарық түсіре отырып, музыкадағы үздіктікті мойындауды және атап өтуді жалғастырамыз. Нақты айта кететін жайт, барлық санаттар бойынша дауыс беру The Weeknd-тің Суперкубоктағы өнер көрсетуі жарияланғанға дейін баяғыда-ақ аяқталған болатын, сондықтан бұл жағдай номинация процесіне ешқандай әсер ете алмас еді. Барлық «Грэмми» номинанттары дауыс берушілермен өздерінің көрнекті жетістіктері үшін танылды және біз олардың барлығын құттықтаймыз.&lt;ref&gt;{{cite web|title=The Weeknd Lashes Out at Recording Academy: &quot;The Grammys Remain Corrupt&quot;|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/the-weeknd-lashes-out-at-recording-academy-the-grammys-remain-corrupt|access-date=2020-11-25|archive-date=2021-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20210107223936/https://www.hollywoodreporter.com/news/the-weeknd-lashes-out-at-recording-academy-the-grammys-remain-corrupt|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;

Кейінірек Weeknd 2021 жылдың қаңтарындағы немқұрайлылыққа қатысты мәлімдеме жасап, онда ол бұл «шабуыл» сияқты болғанын айтты: «Тыңдаңызшы, маған жеке өзіме бәрібір. Менде қазір мен үшін ештеңе білдірмейтін үш ГРЭММИ бар, әлбетте… Бұл «О, мен ГРЭММИДІ қалаймын!» деген сияқты емес. Қалай болғанда да, мен сөз сөйлей алмаймын. Марапаттар туралы ұмытыңыз».&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.etonline.com/the-weeknd-says-his-3-grammy-wins-mean-nothing-to-him-now-159715|title=The Weeknd Says His 3 GRAMMY Wins Mean Nothing to Him Now|work=[[Entertainment Tonight]]|last=Gawley|first=Paige|date=2021-01-28|access-date=2021-02-07|archive-date=2021-02-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20210208215148/https://www.etonline.com/the-weeknd-says-his-3-grammy-wins-mean-nothing-to-him-now-159715|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! Жылы
! Марапаты
! Санаты
! Натижесі
! Сілтемесі
|-
!scope=&quot;row&quot; rowspan=&quot;27&quot;| 2020
| rowspan=&quot;2&quot; | {{iw|American Music Awards||en|American Music Awards of 2020}}
| {{iw|American Music Award for Video of the Year|Favorite Music Video|en|American Music Award for Video of the Year}}
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;2&quot;|&lt;ref&gt;{{cite journal|url=https://www.billboard.com/articles/news/awards/9472722/2020-amas-nominations|title=The Weeknd, Roddy Ricch Top 2020 AMAs Nominations|journal=Billboard|last=Warner|first=Denise|date=2020-10-26|access-date=2020-10-26|archive-date=2020-10-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20201026141334/https://www.billboard.com/articles/news/awards/9472722/2020-amas-nominations|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|- 
| {{iw|American Music Award for Favorite Pop/Rock Song|Favorite Song — Pop/Rock|en|American Music Award for Favorite Pop/Rock Song}}
| {{Nom}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[Camerimage|Camerimage International Film Festival]]
| Best Music Video
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;2&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://camerimage.pl/en/laureaci-energacamerimage-2020/|title=EnergaCamerimage 2020 Winners!|publisher=Camerimage International Film Festival|date=2020-11-21|access-date=2020-11-21|archive-date=2020-11-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121210359/https://camerimage.pl/en/laureaci-energacamerimage-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| Best Cinematography in Music Video
| {{nom}}
|-
| [[Danish Music Awards]]
| International Hit of the Year
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|language=da|url=http://gaffa.dk/nyhed/146492/danish-music-awards-og-vinderne-er|title=Danish Music Awards: Og vinderne er...|work=Gaffa|date=2020-11-29|accessdate=2021-05-28|archive-date=2021-06-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210628121633/https://gaffa.dk/nyhed/146492/danish-music-awards-og-vinderne-er|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| 
| {{iw|Premios 40 Principales for Best International Song|Best International Song|en|Best International Song}}
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;2&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|language=es|url=https://www.explica.co/complete-list-of-2020-los40-music-awards-winners/|title=Complete list of 2020 LOS40 Music Awards winners|website=Explica|date=2020-12-06|access-date=2020-12-06|archive-date=2021-01-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20210119173634/https://www.explica.co/complete-list-of-2020-los40-music-awards-winners/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|- 
| {{iw|Los Premios 40 Principales for Best International Video|Best International Video|en|Los Premios 40 Principales for Best International Video}}
| {{won}}
|- 
|rowspan=&quot;2&quot;| {{iw|2020 MTV Europe Music Awards|MTV Europe Music Awards|en|2020 MTV Europe Music Awards}}
| [[MTV Europe Music Award for Best Song|Best Song]]
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;2&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Heller|first=Corinne|date=2020-11-08|title=BTS Wins Big at 2020 MTV EMA: See the Full List of Winners|url=https://www.eonline.com/news/1206318/bts-wins-big-at-2020-mtv-ema-see-the-full-list-of-winners|access-date=2020-11-09|website=E-Online|archive-date=2020-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20201130063312/https://www.eonline.com/ap/amp/news/1206349/bts-wins-big-at-2020-mtv-ema-see-the-full-list-of-winners|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[MTV Europe Music Award for Best Video|Best Video]]
| {{nom}}
|- 
| {{iw|2020 MTV Millennial Awards Brazil|MTV Millennial Awards Brasil|en|2020 MTV Millennial Awards Brazil}}
| Global Hit
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.uol.com.br/splash/noticias/2020/09/24/mtv-miaw-2020-vencedores.htm|title=MTV Miaw 2020: Confira os vencedores da premiação|author=Splash|work=[[Universo Online]]|date=2020-09-24|access-date=2021-02-12|language=pt|archive-date=2020-09-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200928034313/https://www.uol.com.br/splash/noticias/2020/09/24/mtv-miaw-2020-vencedores.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;6&quot;| [[MTV Video Music Awards салтанаты 2020|MTV Video Music Awards]]
| [[Жылдың үздік бейнесі үшін MTV Video Music Award|Video of the Year]]
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;6&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://variety.com/2020/music/news/2020-mtv-vma-winners-list-1234750218/|title=MTV Video Music Awards: The Complete Winners List|publisher=[[Variety]]|access-date=2020-09-30|archive-date=2021-02-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210224213427/https://variety.com/2020/music/news/2020-mtv-vma-winners-list-1234750218/amp/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{iw|MTV Video Music Award for Best Cinematography|Best Cinematography|en|MTV Video Music Award for Best Cinematography}}
| {{nom}} 
|- 
| {{iw|MTV Video Music Award for Best Direction|Best Direction|en|MTV Video Music Award for Best Direction}}
| {{nom}}
|- 
| {{iw|MTV Video Music Award for Best Editing|Best Editing|en|MTV Video Music Award for Best Editing}}
| {{nom}}
|- 
| {{iw|MTV Video Music Award for Best R&amp;B Video|Best R&amp;B|en|MTV Video Music Award for Best R&amp;B Video}}
| {{won}}
|-
| Song of Summer
| {{nom}}
|-
| [[MTV Video Music Awards Japan]]
| Best Male Video — International
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|language=ja|url=http://www2.mtvjapan.com/vmaj/2020/winners.html|title=VMAJ 2020 Winners|publisher=MTV|access-date=2020-11-08|archive-date=2020-10-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20201030031026/http://www2.mtvjapan.com/vmaj/2020/winners.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Nickelodeon Mexico Kids' Choice Awards]]
| Global Hit
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.trendybynick.com/kca/los-kids-choice-awards-mexico-2020-ya-tienen-ganadores/|title=¡Los Kids´ Choice Awards México 2020 ya tienen ganadores!|publisher=Nickelodeon|date=2020-11-04|access-date=2020-11-06|archive-date=2021-05-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20210512155202/https://www.trendybynick.com/kca/los-kids-choice-awards-mexico-2020-ya-tienen-ganadores/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[NRJ Music Award]]
| International Song of the Year
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;2&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|title=NRJ Music Awards 2020 : le tapis rouge et les lauréats|work=[[Paris Match]]|url=https://www.parismatch.com/People/NRJ-Music-Awards-2020-toutes-les-photos-du-tapis-rouge-1715273|language=fr|date=2020-12-05|access-date=2020-12-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20201206010313/https://www.parismatch.com/People/NRJ-Music-Awards-2020-toutes-les-photos-du-tapis-rouge-1715273|archive-date=2020-12-06}}&lt;/ref&gt;
|-
| Video of the Year
| {{nom}}
|- 
| {{iw|46th People's Choice Awards|E! People’s Choice Awards|en|46th People's Choice Awards}}
| Music Video of the Year
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://pca.eonline.com/music/the-music-video-of-2020|title=The Music Video 2020|publisher=E|date=2020-10-01|access-date=2021-06-17|archive-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624195615/https://pca.eonline.com/music/the-music-video-of-2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Rockbjörnen]]
| International Song of the Year
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|language=sv|url=http://aftonbladet.se/nojesbladet/musik/rockbjornen/a/op4awm/rockbjornen-2020--allt-du-behover-veta|title=Rockbjörnen 2020 – allt du behöver veta|work=[[Aftonbladet]]|date=2020-07-06|accessdate=2021-05-28|archive-date=2021-06-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210628011623/https://www.aftonbladet.se/nojesbladet/musik/rockbjornen/a/op4awm/rockbjornen-2020--allt-du-behover-veta|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|- 
|rowspan=&quot;4&quot;| {{iw|2020 UK Music Video Awards|UK Music Video Awards|en|2020 UK Music Video Awards}}{{efn|Режиссер [[Anton Tammi]] және Somesuch продюсерлік компаниясы да ''After Hours'' видеосы бойынша атқарған жұмыстары үшін тиісінше Best Director және Best Production Company номинацияларында марапаттарға ие болды.&lt;ref name=&quot;OfficialVideo&quot;/&gt;}}
| Best Pop Video — International
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;4&quot;|&lt;ref name=&quot;OfficialVideo&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.musicweek.com/talent/read/uk-music-video-awards-2020-winners-revealed/081818|title=UK Music Video Awards 2020 winners revealed|last=Paine|first=Andre|website=[[Music Week]]|date=2020-11-06|access-date=2020-11-06|archive-date=2020-11-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20201106122305/https://www.musicweek.com/talent/read/uk-music-video-awards-2020-winners-revealed/081818|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| Best Cinematography in a Video
| {{nom}}
|-
| Best Colour Grading in a Video
| {{nom}}
|-
| Best Live Video
| {{nom}}
|-
| [[Variety]]'s Hitmakers
| Record of the Year
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://variety.com/2020/music/news/weeknd-blinding-lights-hitmakers-record-of-the-year-1234846143/|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Is Variety's Hitmakers Record of the Year|first=Jem|last=Aswad|website=Variety|date=2020-12-03|access-date=2020-12-06|archive-date=2021-01-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20210122234657/https://variety.com/2020/music/news/weeknd-blinding-lights-hitmakers-record-of-the-year-1234846143/amp/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; rowspan=&quot;21&quot;| 2021
| [[Композиторлар, авторлар және баспагерлердің америкалық қоғамы|ASCAP Pop Music Awards]]
| Award Winning Songs
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ascap.com/popawards21|title=Winning Songwriters &amp; Publishers|work=ASCAP|access-date=2021-04-18|archive-date=2021-04-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20210416213629/https://www.ascap.com/popawards21|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|- 
| rowspan=&quot;5&quot; |{{iw|2021 Billboard Music Awards|''Billboard'' Music Awards|en|2021 Billboard Music Awards}}
| {{iw|Billboard Music Award for Top Hot 100 Song|Top Hot 100 Song|en|Billboard Music Award for Top Hot 100 Song}}
| {{won}}
| rowspan=&quot;5&quot;  style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/music/awards/billboard-music-awards-2021-finalists-full-list-9565011|title=The Weeknd Leads All Finalists for the 2021 Billboard Music Awards: See the Full List|first=Denise|last=Warner|website=Billboard|date=2021-04-29|accessdate=2021-05-01|archive-date=2021-05-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20210525010559/https://www.billboard.com/amp/articles/news/awards/9565011/billboard-music-awards-2021-finalists-full-list|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|- 
| {{iw|Billboard Music Award for Top Radio Song|Top Radio Song|en|Billboard Music Award for Top Radio Song}}
| {{won}}
|- 
| {{iw|Billboard Music Award for Top R&amp;B Song|Top R&amp;B Song|en|Billboard Music Award for Top R&amp;B Song}}
| {{won}}
|-
| {{iw|Billboard Music Award for Top Selling Song|Top Selling Song|en|Billboard Music Award for Top Selling Song}}
| {{nom}}
|-
| [[Billboard Music Award for Top Streaming Song (Audio)|Top Streaming Song]]
| {{nom}}
|- 
| {{iw|Gaffa (magazine)|''GAFFA'' Awards (Denmark)|en|Gaffa (magazine)}}
| International Hit of the Year
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|language=da|url=http://gaffa.dk/nyhed/147632/gaffa-prisen-2021-og-de-nominerede-er/|title=GAFFA-PRISEN 2021: Og de nominerede er...|work=Gaffa|date=2021-02-15|accessdate=2021-05-28|archive-date=2021-06-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210628032731/https://gaffa.dk/nyhed/147632/gaffa-prisen-2021-og-de-nominerede-er/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|- 
| {{iw|Gaffa (magazine)|''GAFFA'' Awards Sweden)|en|Gaffa (magazine)}}
| International Song of the Year
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|language=sv|url=http://gaffa.se/nyhet/148857/gaffa-priset-2021-och-vinnarna-aer|title=GAFFA-Priset 2021 – och vinnarna är ...|work=Gaffa|date=2021-04-26|accessdate=2021-05-28|archive-date=2021-06-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210605153106/https://gaffa.se/nyhet/148857/gaffa-priset-2021-och-vinnarna-aer/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|- 
| rowspan=&quot;5&quot; |{{iw|2021 iHeartRadio Music Awards|iHeartRadio Music Awards|en|2021 iHeartRadio Music Awards}}
| Song of the Year
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;5&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iheart.com/content/2021-04-07-2021-iheartradio-music-awards-see-the-full-list-of-nominees/|title=2021 iHeartRadio Music Awards: See The Full List of Nominees|first=Taylor|last=Fields|website=IHeart|date=2021-04-07|access-date=2021-06-17|archive-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624201053/https://www.iheart.com/alternate/amp/2021-04-07-2021-iheartradio-music-awards-see-the-full-list-of-nominees/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| Titanium Song of the Year
| {{won}}
|- 
| {{iw|IHeartRadio Music Award for Best Music Video|Best Music Video|en|IHeartRadio Music Award for Best Music Video}}
| {{nom}}
|-
| Best Lyrics
| {{nom}}
|-
| TikTok Bop of the Year
| {{won}}
|- 
| {{iw|Juno Awards of 2021|Juno Awards|en|Juno Awards of 2021}}
| [[Жылдың синглы үшін Джуно сыйлығы|Single of the Year]]
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.cbc.ca/news/entertainment/junos-2021-opening-night-1.6054470|title=Juno Awards 2021: The Weeknd wins three awards at virtual opening night|publisher=Juno Awards|accessdate=2021-06-06|archive-date=2021-06-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20210614112514/https://www.cbc.ca/amp/1.6054470|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|- 
| {{iw|2021 Kids' Choice Awards|Kids' Choice Awards|en|2021 Kids' Choice Awards}}
| Best Song
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Grein|first1=Paul|url=https://www.billboard.com/articles/news/awards/9519632/2021-kids-choice-awards-nominations-music/|title=Justin Bieber Is Top Music Nominee at 2021 Nickelodeon Kids' Choice Awards|work=Billboard|access-date=2021-02-02|date=2021-02-02|archive-date=2021-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210205014131/https://www.billboard.com/articles/news/awards/9519632/2021-kids-choice-awards-nominations-music/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| [[Канада композиторлар, авторлар және музыкалық баспагерлер қоғамы|SOCAN Awards]]
| Pop Music Award
| {{won}}
| rowspan=&quot;2&quot;  style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.socanmagazine.ca/news/the-weeknd-keeps-winning-hitting-a-record-in-our-2021-socan-awards/|title=The Weeknd Keeps Winning, Hitting a Record in our 2021 SOCAN Awards|website=SOCAN|date=2021-05-27|access-date=2021-06-17|archive-date=2021-05-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20210527154751/https://www.socanmagazine.ca/news/the-weeknd-keeps-winning-hitting-a-record-in-our-2021-socan-awards/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| International Song Award
| {{won}}
|-
| [[Swiss Music Awards]]
| Best International Hit
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://swissmusicawards.ch/voting|title=Swiss Music Awards Nominees|publisher=Swiss Music Awards|access-date=2021-03-03|archive-date=2021-06-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210628065459/https://swissmusicawards.ch/voting/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[TEC Awards]]
| Outstanding Creative Achievement — Record Production/Single or Track
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.tecawards.org/winners-2021|title=Winners TEC Awards|publisher=[[TEC Awards]]|access-date=2020-01-26|archive-date=2021-01-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20210123143535/https://www.tecawards.org/winners-2021|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

== Коммерциялық жетістік ==
«Blinding Lights» 2019 жылдың 14 желтоқсанындағы шығарылымда [[Billboard Hot 100|''Billboard'' Hot 100]] чартында 11-орында дебют жасады, бірақ екінші аптасында-ақ 41 сатыға төмендеп, 52-орынға түсті.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.billboard.com/charts/hot-100|title=Top 100 Songs {{!}} Billboard Hot 100 Chart|website=Billboard|access-date=2019-12-16|archive-date=2020-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20200321134655/https://www.billboard.com/charts/hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Шығарылымның 12-аптасында бұл ән әншінің алғаш рет үздік ондыққа енген топ-10-дағы оныншы хиті болды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/charts/hot-100/2020-02-29|title=The Hot 100|date=2020-02-29|work=[[Billboard]]|accessdate=2020-03-24|archive-date=2020-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20200322124550/https://www.billboard.com/charts/hot-100/2020-02-29|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2020 жылдың 28 наурызында ән чартта екінші орынға көтерілді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9340653/roddy-ricch-the-box-harry-styles-adore-you-hot-100|title=Roddy Ricch's 'The Box' Leads Hot 100 for 11th Week, Harry Styles' 'Adore You' Hits Top 10|last=Trust|first=Gary|date=2020-03-23|work=[[Billboard]]|accessdate=2020-03-23|archive-date=2020-03-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20200323194713/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9340653/roddy-ricch-the-box-harry-styles-adore-you-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ол сондай-ақ 2020 жылдың 7 наурызында [[R&amp;B Songs]] чартында бірінші орынға жетті, бұл әншінің осы чарттағы жетінші чарттоппері болып рекорд орнатты, сонымен қатар онда рекордтық 21 апта бойы бірінші орында тұрды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/charts/r-and-b-songs/2020-03-14|title=Hot R&amp;B Songs Chart (August 10, 2020)|accessdate=2020-08-10|archive-date=2020-03-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20200320213545/https://www.billboard.com/charts/r-and-b-songs/2020-03-14|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last=Anderson|first=Trevor|url=https://www.billboard.com/articles/columns/hip-hop/9431949/weeknd-blinding-lights-breaks-rb-songs-chart-record|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Breaks No. 1 Record on Hot R&amp;B Songs Chart|work=Billboard|date=2020-08-10|accessdate=2020-08-10|archive-date=2020-09-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20200902114214/https://www.billboard.com/articles/columns/hip-hop/9431949/weeknd-blinding-lights-breaks-rb-songs-chart-record|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2020 жылдың 30 наурызында ән 2020 жылдың 4 сәуіріндегі шығарылымда рэпер [[Родди Рич]]тің «[[The Box]]&lt;nowiki/&gt;» синглін шыңнан ысырып, негізгі америкалық ''Billboard'' Hot 100 хит-парадында бірінші орынға көтерілді.&lt;ref name=&quot;BH100 Peak&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9346375/weeknd-blinding-lights-number-one-hot-100|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Hits No. 1 on Billboard Hot 100, Doja Cat's 'Say So' Enters Top 10|last=Trust|first=Gary|date=2020-03-30|work=Billboard|access-date=2020-03-31|archive-date=2020-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20200331195920/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9346375/weeknd-blinding-lights-number-one-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Сингл келесі аптада да бірінші позицияны сақтап қалды және «[[The Hills (ән)|The Hills]]&lt;nowiki/&gt;» әнінен кейін Weeknd үшін чартта бірнеше апта бойы көш бастаған үшінші туындысы болды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9352114/the-weeknd-blinding-lights-number-one-second-week-hot-100|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Shines at No. 1 on Billboard Hot 100 For Second Week|publisher=Billboard|date=2020-04-06|accessdate=2020-04-12|first=Gary|last=Trust|archive-date=2020-04-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20200406171845/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9352114/the-weeknd-blinding-lights-number-one-second-week-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; «Blinding Lights» Hot 100 чартының шыңында төрт апта бойы тұрды&lt;ref name=&quot;автоссылка12&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9366635/the-weeknd-blinding-lights-number-one-fourth-week-hot-100|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Leads Hot 100 for 4th Week, DaBaby &amp; Roddy Ricch's 'Rockstar' Launches in Top 10|work=[[Billboard]]|last=Trust|first=Gary|date=2020-04-27|accessdate=2020-04-27|archive-date=2020-04-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200428055259/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9366635/the-weeknd-blinding-lights-number-one-fourth-week-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; және жыл қорытындысы бойынша [[АҚШ 2020 жылғы қорытынды әндер тізімі (Billboard)|АҚШ 2020 жылғы ең үздік әндері тізімі]]нде бірінші орынды иеленді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/pro/the-weeknd-blinding-lights-hot-100-song-2020-year-in-charts|title=The Year in Charts 2020: The Weeknd's 'Blinding Lights' Is the No. 1 Hot 100 Song of the Year|website=Billboard|access-date=2020-12-03|archive-date=2021-04-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20210423103843/https://www.billboard.com/amp/articles/business/chart-beat/9493054/the-weeknd-blinding-lights-hot-100-song-2020-year-in-charts|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

«Blinding Lights» ''Billboard'' Hot 100 чартының үздік ондығында 57 апта және үздік бестігінде 43 апта өткізіп, осы негізгі америкалық хит-парадтың 62 жылдық тарихында абсолютті рекордтар орнатты.&lt;ref name=&quot;billboard21&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/news/9536569/olivia-rodrigo-drivers-license-number-one-eighth-week-hot-100|title=Olivia Rodrigo's 'Drivers License' Leads Hot 100 for 8th Week, The Weeknd's 'Blinding Lights' Marks a Year in Top 10|first=Gary|last=Trust|website=Billboard|access-date=2021-03-08|archive-date=2021-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20210311034032/https://www.billboard.com/articles/news/9536569/olivia-rodrigo-drivers-license-number-one-eighth-week-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ол сондай-ақ 2021 жылдың бірінші жартысында, 24 маусымға қарай топ-20 және топ-40 тізімдерінде болу апталарының саны бойынша жаңа рекордтар (тиісінше 71 және 76)&lt;!--және топ-100 тізімінде 80--&gt; орнатты.&lt;ref name=&quot;Weeknd80&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9591799/olivia-rodrigo-bts-history-made-on-billboard-charts-2021-first-half/|title=Here's the History Made on Billboard's Charts in the First Half of 2021: Olivia Rodrigo, BTS &amp; More|work=Billboard|last=Xander Zellner.|date=2021-06-24|access-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624170729/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9591799/olivia-rodrigo-bts-history-made-on-billboard-charts-2021-first-half/|archive-date=2021-06-24}}&lt;/ref&gt; Сонымен қатар, «Blinding Lights» үздік үштік Топ-3 тізімінде 21 апта бойы тұрып, апта саны бойынша рекордты қайталады, бұл «[[Closer (The Chainsmokers әні)|Closer]]&lt;nowiki/&gt;» ([[The Chainsmokers|Chainsmokers]]) және «[[Uptown Funk!]]&lt;nowiki/&gt;» ([[Марк Уотсон|Марк Ронсон]]) синглдерінің көрсеткіштерімен тең.&lt;ref name=&quot;billboard21&quot; /&gt; «Blinding Lights» чарттың 2021 жылғы 17 шілдедегі шығарылымы сәтінде чартта жалпы саны 83 апта бойы тұрып, ұзақтығы бойынша екінші ән болып табылады (рекорд [[Imagine Dragons]] тобының «[[Radioactive (Imagine Dragons әні)|Radioactive]]&lt;nowiki/&gt;» әніне тиесілі, 87 апта, 2012—14). Ән сонымен қатар Billboard тарихындағы барлық Hot 100 [[чарттоппер]]лерінің арасында чартта ең ұзақ тұру көрсеткішіне қол жеткізіп, «[[Party Rock Anthem]]&lt;nowiki/&gt;» ([[LMFAO]], 2011—12) әнінің 68 апталық нәтижесінен асып түсті.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/pro/lil-nas-x-montero-number-one-hot-100|title=Lil Nas X's 'Montero (Call Me by Your Name)' Debuts at No. 1 on Billboard Hot 100|first=Gary|last=Trust|website=Billboard|date=2021-04-05|accessdate=2021-04-06|archive-date=2021-07-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20210710205836/https://www.billboard.com/amp/articles/columns/hip-hop/9551483/lil-nas-x-montero-number-one-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2021 жылдың тамызында трек Billboard Hot 100 чартында ұзақ уақыт бойы тұру рекордын жаңартып, оны 88 аптаға жеткізді және Imagine Dragons тобының «Radioactive» әнінен асып түсті.&lt;ref name=&quot;soyuz90&quot;&gt;[https://www.soyuz.ru/news/18814 Хит The Weeknd «Blinding Lights» побил рекорд «Radioactive» Imagine Dragons в Billboard Hot 100] {{Wayback|url=https://www.soyuz.ru/news/18814|date=20211113224930}}. soyuz.ru 17.08.2021&lt;/ref&gt; Қыркүйек айында бұл рекорд 90 аптаға дейін жеткізілді.&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=en-us|url=https://www.billboard.com/charts/hot-100/2021-09-04/|title=The Hot 100|website=Billboard|date=2021-09-04|access-date=2022-02-04|archive-date=2022-02-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20220204184403/https://www.billboard.com/charts/hot-100/2021-09-04/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Сандық чарт [[Digital Song Sales]]-те ән 2020 жылдың 23 наурызында бірінші орынға шықты және Weeknd үшін оның бесінші чарттоппері болды. Сондай-ақ 30 наурызда бұл сингл бес жыл бұрын жарық көрген «The Hills» хитінен кейін алғаш рет ағындық чарт [[Streaming Songs]]-та көш бастады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9347609/the-weeknd-streaming-songs-number-one-blinding-lights|title=The Weeknd Scores First Streaming Songs No. 1 in 5 Years With 'Blinding Lights'|publisher=Billboard|date=2020-03-31|accessdate=2020-04-12|first=Gary|last=Trust|archive-date=2020-08-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20200819112220/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9347609/the-weeknd-streaming-songs-number-one-blinding-lights|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 13 сәуірде ән [[Pop Songs]] чартында бірінші орынға шығып, онда қатарынан емес алты апта бойы бірінші орында тұрды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9357012/drake-toosie-slide-number-one-hot-100-debut|title=Drake Makes Historic Debut at No. 1 on Billboard Hot 100 With 'Toosie Slide'|work=Billboard|last=Trust|first=Gary|date=2020-04-13|accessdate=2020-04-13|archive-date=2020-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20200413213538/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9357012/drake-toosie-slide-number-one-hot-100-debut|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ол сонымен қатар [[Goo Goo Dolls]] тобының «[[Iris (ән)|Iris]]&lt;nowiki/&gt;» синглімен рекордты бөлісіп, [[Radio Songs]] чартында қатарынан 18 апта бойы бірінші орында тұрды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9431815/harry-styles-watermelon-sugar-hot-100|title=Harry Styles' 'Watermelon Sugar' Surges to Top of Billboard Hot 100, Becoming His First No. 1|first=Gary|last=Trust|website=Billboard|date=2020-08-10|access-date=2020-08-12|archive-date=2020-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20200815155715/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9431815/harry-styles-watermelon-sugar-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9411108/dababy-rockstar-number-one-hot-100-third-week|title=DaBaby &amp; Roddy Ricch's 'Rockstar' Returns to No. 1 on Hot 100, Jack Harlow &amp; Lil Mosey Earn Their First Top 10s|website=Billboard|date=2020-06-29|access-date=2020-08-12|archive-date=2020-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200704053829/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9411108/dababy-rockstar-number-one-hot-100-third-week|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Кейінірек ол келесі екі апта бойы тағы да бірінші орынға оралды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9361802/weeknd-blinding-lights-three-weeks-number-one-hot-100|title=The Weeknd Returns to No. 1 on Billboard Hot 100, Doja Cat Hits Top 5, Post Malone Ties Top 10 Record|last=Trust|first=Gary|work=Billboard|date=2020-04-20|accessdate=2020-04-20|archive-date=2020-04-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20200422162358/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9361802/weeknd-blinding-lights-three-weeks-number-one-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9366635/the-weeknd-blinding-lights-number-one-fourth-week-hot-100|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Leads Hot 100 for 4th Week, DaBaby &amp; Roddy Ricch's 'Rockstar' Launches in Top 10|last=Trust|first=Gary|work=Billboard|date=2020-04-27|accessdate=2020-04-27|archive-date=2020-04-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200428055259/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9366635/the-weeknd-blinding-lights-number-one-fourth-week-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9402603/dababy-rockstar-number-one-second-week-hot-100|title=DaBaby &amp; Roddy Ricch's 'Rockstar' Rules Hot 100 for 2nd Week, Justin Bieber &amp; Quavo's 'Intentions' Hits Top 5|first=Gary|last=Trust|website=Billboard|date=2020-06-15|access-date=2020-08-12|archive-date=2021-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20210114060200/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9402603/dababy-rockstar-number-one-second-week-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 18 мамырда бұл ән оның [[Adult Pop Songs]] чартындағы алғашқы бірінші нөмірлі туындысы болып, оны қатарынан 12 апта бойы басқарды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://headlineplanet.com/home/2020/08/02/the-weeknds-blinding-lights-spends-12th-week-at-1-on-hot-adult-contemporary-radio-chart/|title=The Weeknd’s “Blinding Lights” Spends 12th Week At #1 On Hot Adult Contemporary Radio Chart|publisher=Headline Planet|date=2020-08-02|accessdate=2020-08-02|first=Brian|last=Cantor|archive-date=2020-08-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20200817074505/https://headlineplanet.com/home/2020/08/02/the-weeknds-blinding-lights-spends-12th-week-at-1-on-hot-adult-contemporary-radio-chart/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; «Blinding Lights» сонымен қатар [[Adult Contemporary (чарт)|Adult Contemporary]] чартында жетінші орынға жетті.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/music/The-Weeknd/chart-history/ASI|title=The Weeknd Adult Contemporary History|website=Billboard.com|date=2020-08-09|access-date=2020-08-12|archive-date=2020-10-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20201019185415/https://www.billboard.com/music/the-weeknd/chart-history/ASI|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2021 жылдың наурыз айында «Blinding Lights» әні соул чартының рекордын жаңартты (Hot R&amp;B Songs чартында 48 апта бойы № 1; [[Hot R&amp;B/Hip-Hop Songs]] чартында 11 апта бойы № 1).&lt;ref name=&quot;Olivia8&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.billboard.com/articles/news/9536569/olivia-rodrigo-drivers-license-number-one-eighth-week-hot-100/|title=Olivia Rodrigo's 'Drivers License' Leads Hot 100 for 8th Week, The Weeknd's 'Blinding Lights' Marks a Year in Top 10|work=Billboard|last=Trust|first=Gary|date=2021-03-08|access-date=2021-03-09|archive-date=2021-03-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308210836/https://www.billboard.com/articles/news/9536569/olivia-rodrigo-drivers-license-number-one-eighth-week-hot-100/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/charts/hot-100/2021-03-13|work=Billboard Hot 100|title=March 13, 2021|access-date=2021-07-05|archive-date=2021-03-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210309183302/https://www.billboard.com/charts/hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2020 жылдың қарашасында ән сонымен қатар үздік ондық Top-10 Hot 100 тізімінде болу апталарының саны (40 апта) бойынша рекорд орнатты (бұрынғы көшбасшы [[Post Malone]]-ның «[[Circles (Post Malone әні)|Circles]]&lt;nowiki/&gt;» әнінде 39 апта болған, 2019-20) және Radio Songs радио чартының рекордын (№ 1 орында 25 апта) жасады.&lt;ref name=&quot;Mood5&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9488596/billie-eilish-therefore-i-am-hot-100-number-two|title=24kGoldn &amp; Iann Dior's 'Mood' Tops Hot 100 for Fifth Week, Billie Eilish's 'Therefore I Am' No. 2|work=Billboard|last=Trust|first=Gary|date=2020-11-23|accessdate=2020-11-24|archive-date=2020-12-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20201210023351/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9488596/billie-eilish-therefore-i-am-hot-100-number-two|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

«Blinding Lights» сонымен қатар автор ретінде [[Пол Маккартни]] (32) мен [[Джон Леннон]]нан (26) кейін үшінші орында, ал продюсер ретінде [[Джордж Мартин]]нен (23) кейін екінші орында тұрған продюсер [[Макс Мартин]] үшін Hot 100 чартында автор ретінде 23-ші, ал продюсер ретінде 21-ші бірінші нөмірлі синглі болды және оның екі санатта да «[[Can’t Stop the Feeling!]]&lt;nowiki/&gt;» ([[Джастин Тимберлейк]], 2016) әнінен кейінгі алғашқы табысы атанды.&lt;ref name=&quot;BH100 Peak&quot; /&gt; The Weeknd тарихта  ''Billboard'' журналының бес негізгі чартында бір уақытта көш бастаған алғашқы музыкант болды. 2020 жылғы 30 наурыздағы шығарылымда ол Hot 100, Billboard 200, Artist 100, Hot 100 Songwriters және Hot 100 Producers чарттарында бірінші орында тұрды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9347538/the-weeknd-rules-3-charts-simultaneously|title=The Weeknd Rules Artist 100, Hot 100 &amp; Billboard 200 Charts Simultaneously|work=Billboard|date=2020-03-31|accessdate=2020-04-12|first=Xander|last=Zellner|archive-date=2020-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20200616160203/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9347538/the-weeknd-rules-3-charts-simultaneously|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9348979/the-weeknd-interview-historic-chart-domination-exclusive|title=The Weeknd on Being the First Artist to Top These 5 Charts At Once: 'It Feels Like a Huge Blessing' (Exclusive)|work=Billboard|date=2020-04-01|accessdate=2020-04-12|first=Gary|last=Trust|archive-date=2021-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20210107223939/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9348979/the-weeknd-interview-historic-chart-domination-exclusive|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Келесі аптада ол олардың үшеуін (Hot 100, Billboard 200, Artist 100) бір уақытта басқарды, бұл оның мансабында төртінші рет болды (алғашқы екі рет бұл жағдай 2015 жылы орын алған). 2014 жылы іске қосылған Artist 100 чарты мен тағы екі негізгі чартта (альбомдық және синглдік) бір уақытта тек жеті басқа музыкант қана көш бастай алды. [[Drake|Дрейк]] мұны рекордтық 14 рет жасады (соңғы рет бұл көрсеткіш 2018 жылдың 11 тамызында «In My Feelings» әнімен тіркелді), [[Тейлор Свифт]] (жеті рет), [[Адель]] (алты рет), [[Ариана Гранде]] және [[Эд Ширан]] (әрқайсысы екі реттен), [[Камила Кабельо]] және [[Кендрик Ламар]] (бір-бір реттен). The Weeknd чарт көшбасшылары: Тейлор Свифт (37 апта&lt;!--2020 жылдың тамызында 39 +2--&gt;) және Дрейктен (31 апта) кейін Billboard Artist 100 чартының шыңында тұру апталарының саны бойынша үшінші орынға шықты (№ 1 орында 17 апта).&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9353292/the-weeknd-atop-billboard-200-hot-100-artist-100-charts|title=The Weeknd Repeats Reign Atop Billboard 200, Hot 100 &amp; Artist 100 Charts|work=Billboard|date=2020-04-07|accessdate=2020-04-12|first=Xander|last=Zellner|archive-date=2020-06-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20200612152702/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9353292/the-weeknd-atop-billboard-200-hot-100-artist-100-charts|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Түсініктемелер == 
{{Notelist}}

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

== Сыртқы сілтемелер ==
* {{YouTube|fHI8X4OXluQ|logo=1|The Weeknd — Blinding Lights (Audio)}}
* {{YouTube|o6ytLPKscrU|logo=1|The Weeknd — Blinding Lights (Official Lyric Video)}}
* {{YouTube|sveiX_mA9A4|logo=1|The Weeknd: «Blinding Lights» (Live at The Late Show with Stephen Colbert)}}
* {{YouTube|FRDIZgPajdQ|logo=1|Enjoy electric. With the all-new EQC x The Weeknd «Blinding Lights»}}

{{Сыртқы сілтемелер|Сингл}}

[[Санат:2019 жылғы әндер]]
[[Санат:The Weeknd әндері]]
[[Санат:Макс Мартин продюсерлік еткен әндер]]
[[Санат:Макс Мартин жазған әндер]]
[[Санат:Billboard Hot 100 чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:Billboard Canadian Hot 100 чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:Норвегия чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:UK Singles Chart-та көш бастаған әндер]]
[[Санат:Republic Records синглдері]]
[[Санат:The Weeknd продюсерлік еткен әндер]]
[[Санат:The Weeknd жазған әндер]]
[[Санат:Латвия чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:Португалия чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:Аустралия чартында көш бастаған әндер]]</text>
      <sha1>o07093uwkaf5140dds7chsgkxbg5ve3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631667</id>
      <parentid>3631666</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T00:17:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ShadZ01</username>
        <id>56180</id>
      </contributor>
      <origin>3631667</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="90514" sha1="0y1d7f8tcg87o5ti9b6xd9qdzbyz36o" xml:space="preserve">{{Сингл
| Атауы                 = Blinding Lights
| Тыс                   = Blinding Lights.jpg
| Орындаушы             = [[The Weeknd]]
| Альбом                = [[After Hours (The Weeknd альбомы)|After Hours]]
| Шығарылған            = 29 қараша 2019
| Формат                = [[Компакт-диск|CD]], [[Компакт-кассета|компакт-кассета]], [[7&quot; сингл]], [[12&quot; сингл]], [[Музыканы цифрлық жүктеу|цифрлық жүктеу]] және [[Ағынды мультимедиа|музыкалық стриминг]]
| Б жағы                = 
| Жазылған              = 2019&lt;br /&gt;[[Wolf Cousins|MXM]], [[Лос-Анджелес]], [[Калифорния]]; Jungle City, [[Нью-Йорк]], [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]]
| Жанр                  = [[синти-поп]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://udiscovermusic.com|title=The Weeknd Reveals Title Of His Upcoming Album, After Hours|first=Tim|last=Peacock|date=2020-02-15|publisher=uDiscover Music|access-date=2022-11-06|archive-date=2020-02-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215212944/https://udiscovermusic.com|url-status=live}}&lt;/ref&gt;, [[электропоп]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://nme.com|title=The Weeknd sets sights on dominating 2020 with swaggering 'Heartless' and 'Blinding Lights'|date=2019-11-29|website=NME Music News, Reviews, Videos, Galleries, Tickets and Blogs {{!}} NME.COM|accessdate=2019-12-09|archive-date=2020-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20200311052759/https://nme.com|url-status=live}}&lt;/ref&gt;, [[Новая волна (музыка)|жаңа толқын]]&lt;ref name=&quot;RS&quot;/&gt;, [[синтвейв]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://uproxx.com|title=The Weeknd Goes Full Synthwave On The Yearning New Single 'Blinding Lights'|last=Rossignol|first=Derrick|website=[[Uproxx]]|date=2019-11-29|accessdate=2019-12-01|archive-date=2019-12-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20191203061034/https://uproxx.com|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| Тілі                  = [[Ағылшын тілі|ағылшын]]
| Композиторы           = 
| Өлең авторы           = [[The Weeknd|Эйбел Тесфайе]], Ахмад Бальше, Джейсон Куинвилль, [[Макс Мартин]], Оскар Холтер
| Ұзақтығы              = 3:22
| Лейблі                = [[XO (лейбл)|XO]], [[Republic Records]]
| Продюсері             = [[Макс Мартин]], Оскар Холтер, [[The Weeknd]]
| Чарттар               = 
| Шолулар               = 
| Алдыңғы               = [[Heartless (The Weeknd)|Heartless]]
| Алд_жыл               = 2019
| Жыл                   = 2019
| Келесі                = [[In Your Eyes (The Weeknd әні)|In Your Eyes]]
| Кел_жыл               = 2020
| Басқа                 = {{External music video|{{YouTube|4NRXx6U8ABQ|logo=1|«Blinding Lights»}}}}
}}
'''«Blinding Lights»''' ({{Tr-en|Көзді шағылыстыратын шамдар}}) — канадалық әнші [[The Weeknd]]-тің өзінің төртінші ''[[After Hours]]'' студиялық альбомы үшін жазған әні.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/columns/hip-hop/8544830/the-weeknd-new-music-mercedes-benz-commercial|title=Hear New Music From The Weeknd in Mercedes-Benz Commercial: Watch|last=Saponara|first=Michael|website=[[Billboard]]|date=2019-11-26|accessdate=2019-11-26|archive-date=2019-11-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20191128014414/https://www.billboard.com/articles/columns/hip-hop/8544830/the-weeknd-new-music-mercedes-benz-commercial|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ол «[[Heartless (The Weeknd әні)|Heartless]]&lt;nowiki/&gt;» басты синглі шыққаннан кейін екі күннен соң, 2019 жылдың 29 қарашасында альбомның екінші синглі ретінде жарық көрді.&lt;ref name=&quot;rap-up&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.rap-up.com/2019/11/24/the-weeknd-new-single-blinding-lights/|title=The Weeknd to Release New Single &quot;Blinding Lights&quot; on Black Friday|website=[[Rap-Up]]|date=2019-11-26|accessdate=2019-11-26|archive-date=2019-11-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20191128132032/https://www.rap-up.com/2019/11/24/the-weeknd-new-single-blinding-lights/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Әнді The Weeknd Макс Мартин және Оскар Холтермен бірлесіп жазып, продюсерлік еткен, сонымен қатар рэпер {{Iw|Belly (рэпер)|Belly|en|Belly (rapper)}} мен {{Iw|Джейсон Куинвилл||en|DaHeala}} әннің тең авторлары болып табылады.&lt;ref name=&quot;Website&quot;&gt;{{cite web|url=https://shop.theweeknd.com/collections/all|title=ALL {{!}} T H E W E E K N D S H O P|website=The Weeknd Shop|accessdate=2019-12-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191203033816/https://shop.theweeknd.com/collections/all/products/collectors-7-vinyl-001-digital-single|archivedate=2019-12-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Tidal&quot;&gt;{{cite web|url=https://listen.tidal.com/album/123764753/track/123764754|title=Blinding Lights / The Weeknd – Tidal|website=[[Tidal (сервис)|Tidal]]|accessdate=2019-11-29|archive-date=2019-12-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20191217201707/https://listen.tidal.com/album/123764753/track/123764754|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

«Blinding Lights» АҚШ пен Канаданы қоса алғанда, әлемнің отыздан астам елінің чарттарында бірінші орынға жетті, бұл елдерде ол [[Billboard Hot 100|''Billboard'' Hot 100]] және [[Canadian Hot 100]] чарттарында тиісінше төрт және жеті апта бойы көш бастап, әншінің бесінші чарттоппері атанды. Ол сонымен қатар әншінің Германия хит-парадының шыңына шыққан алғашқы синглі болып, онда 10 апта, Ұлыбританияда сегіз апта, ал Австралияда он бір апта бойы бірінші орында тұрды. Бұл — орындаушының бүгінгі күнге дейінгі әлемдегі ең сәтті синглі.&lt;ref name=&quot;автоссылка1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9366635/the-weeknd-blinding-lights-number-one-fourth-week-hot-100|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Leads Hot 100 for 4th Week, DaBaby &amp; Roddy Ricch's 'Rockstar' Launches in Top 10|work=[[Billboard]]|last=Trust|first=Gary|date=2020-04-27|accessdate=2020-04-27|archive-date=2020-04-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200428055259/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9366635/the-weeknd-blinding-lights-number-one-fourth-week-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ariacharts.com.au/news/2020/the-weeknd-returns-to-1-with-blinding-lights|title=The Weeknd Returns To #1 with Blinding Lights|publisher=ARIA Charts|date=2020-04-18|access-date=2020-08-12|archive-date=2020-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20200517144723/https://www.ariacharts.com.au/news/2020/the-weeknd-returns-to-1-with-blinding-lights|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/the-weeknds-blinding-lights-scores-eighth-week-at-number-1-on-the-official-singles-chart__29484|title=The Weekend's Blinding Lights Scores Eighth Week At Number 1 On The Official Singles Chart|publisher=Official Charts|date=2020-04-17|accessdate=2020-04-19|first=Rob|last=Copsey|archive-date=2020-04-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200428015211/https://www.officialcharts.com/chart-news/the-weeknds-blinding-lights-scores-eighth-week-at-number-1-on-the-official-singles-chart__29484/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Осы әннің арқасында The Weeknd 30 наурыздағы шығарылымда бір уақытта ''Billboard''-тың бес негізгі чартында көш бастаған тарихтағы алғашқы музыкант атанды, ол кезде әнші Hot 100, Billboard 200, Artist 100, Hot 100 Songwriters және Hot 100 Producers чарттарында бірінші орында тұрған еді.

АҚШ-та бұл ән [[АҚШ 2020 жылғы қорытынды әндер тізімі (Billboard)|2020 жылдың қорытындысы бойынша ең үздік]] атанды.&lt;ref name=&quot;BBNo1OfYear&quot;&gt;{{Cite magazine|title=The Year in Charts 2020: The Weeknd's 'Blinding Lights' Is the No. 1 Hot 100 Song of the Year|first=Gary|last=Trust|date=2020-12-03|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9493054/the-weeknd-blinding-lights-hot-100-song-2020-year-in-charts/|access-date=2020-12-04|magazine=[[Billboard]]|archive-date=2020-12-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20201205033302/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9493054/the-weeknd-blinding-lights-hot-100-song-2020-year-in-charts/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Сингл Hot 100 чартының үздік ондығында рекордтық 90 апта бойы тұрды.&lt;ref name=&quot;cbc082021&quot;&gt;{{cite news|title=The Weeknd's Blinding Lights becomes longest charting Billboard Hot 100 song|url=https://www.cbc.ca/news/entertainment/the-weeknd-billboard-record-1.6143490|agency=The Canadian Press|publisher=CBC News|date=2021-08-17|archivedate=2022-11-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221106132228/https://www.cbc.ca/news/entertainment/the-weeknd-billboard-record-1.6143490|access-date=2022-11-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;weeks&quot;&gt;{{cite magazine|url=http://www.billboard.com/articles/news/9615371/the-weeknd-blinding-lights-hot-100-record-88-weeks|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Spends Record-Breaking 88th Week on Billboard Hot 100|date=2021-08-16|accessdate=2021-08-16|last=Trust|first=Gary|magazine=[[Billboard]]|archive-date=2021-10-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20211029034121/https://www.billboard.com/articles/news/9615371/the-weeknd-blinding-lights-hot-100-record-88-weeks/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2021 жылдың 23 қарашасында сингл ''Billboard'' журналының барлық уақыттағы ең үздік хиттерінің ''Greatest Hot 100 Hit of All Time'' тізімін бастады.&lt;ref name=&quot;BBNo1AllTime&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/music/features/the-weeknd-blinding-lights-billboard-cover-story-2021-interview-1235001282/|title=The Greatest Hit: The New No. 1 Song of All Time|last=Mamo|first=Heran|magazine=[[Billboard]]|date=2021-11-23|access-date=2021-11-26|archive-date=2021-12-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20211202115058/https://www.billboard.com/music/features/the-weeknd-blinding-lights-billboard-cover-story-2021-interview-1235001282/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
Әлеуметтік желілерде бес ай бойы болмағаннан кейін, әнші 2019 жылдың 20 қарашасында [[Instagram]]-ға оралып, алты күннен соң, 2019 жылдың 26 қарашасында жазба жариялады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.hotnewhiphop.com/the-weeknd-returns-to-instagram-and-fans-are-convinced-chapter-vi-is-coming-news.96171.html|title=The Weeknd Returns To Instagram &amp; Fans Are Convinced &quot;Chapter VI&quot; Is Coming|website=HotNewHipHop|last=A.|first=Aron|date=2019-11-20|accessdate=2019-11-26|archive-date=2020-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20200322125741/https://www.hotnewhiphop.com/the-weeknd-returns-to-instagram-and-fans-are-convinced-chapter-vi-is-coming-news.96171.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.eonline.com/news/1095452/the-weeknd-returns-to-instagram-with-a-loading-message|title=The Weeknd Returns to Instagram With a &quot;Loading&quot; Message|website=[[E!#E! Online|E! Online]]|last=Schnurr|first=Samantha|date=2019-11-20|accessdate=2019-11-26|archive-date=2019-11-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20191122014115/https://www.eonline.com/news/1095452/the-weeknd-returns-to-instagram-with-a-loading-message|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ол 2019 жылдың маусым айында-ақ ''Chapter VI'' деп аталатын жоба туралы хабарлаған болатын.&lt;ref name=&quot;nme&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.nme.com/news/music/the-weekend-teases-new-album-chapter-6-2536077|title=Is The Weeknd's new album finally on its way?|website=[[NME]]|last=Skinner|first=Tom|date=2019-08-07|accessdate=2019-11-26|archive-date=2019-12-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20191218064601/https://www.nme.com/news/music/the-weekend-teases-new-album-chapter-6-2536077|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2019 жылдың 24 қарашасында неміс теледидарында алғаш рет «Blinding Lights» клипі пайдаланылған [[Mercedes-Benz]] жарнамалық ролигі көрсетілді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.stereogum.com/2066221/the-weeknd-previews-new-song-blinding-lights-in-mercedes-benz-commercial/video/|title=The Weeknd Previews New Song &quot;Blinding Lights&quot; In Mercedes-Benz Commercial|website=[[Stereogum]]|last=Breihan|first=Tom|date=2019-11-26|accessdate=2019-11-26|archive-date=2020-03-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20200319141924/https://www.stereogum.com/2066221/the-weeknd-previews-new-song-blinding-lights-in-mercedes-benz-commercial/video/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Онда The Weeknd-тің Mercedes-AMG GT C Roadster спорткарын басқарып отырып, аудиожүйеден өзінің жаңа әнін қосуды сұрағаны көрсетілген.&lt;ref name=&quot;rap-up2&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.rap-up.com/2019/11/24/the-weeknd-new-single-blinding-lights/|title=The Weeknd to Release New Single &quot;Blinding Lights&quot; on Black Friday|website=[[Rap-Up]]|date=2019-11-26|accessdate=2019-11-26|archive-date=2019-11-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20191128132032/https://www.rap-up.com/2019/11/24/the-weeknd-new-single-blinding-lights/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Толық метражды жарнамалық роликтің премьерасы 29 қарашада синглмен бірге өтт.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://pitchfork.com/news/the-weeknd-previews-new-song-blinding-lights-in-mercedes-benz-ad-watch/|title=The Weeknd Previews New Song &quot;Blinding Lights&quot; in Mercedes-Benz Ad: Watch|last=Strauss|first=Matthew|website=[[Pitchfork]]|date=2019-11-26|accessdate=2019-11-26|archive-date=2020-01-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20200119141744/https://pitchfork.com/news/the-weeknd-previews-new-song-blinding-lights-in-mercedes-benz-ad-watch/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Келесі күндері ол әлеуметтік желілерде музыкаға қайта оралғанын хабарлап, «бастау ертең кешке болады» және «Бүгін кешке біз миды балқытатын жаңа „психотикалық тарауды“ бастаймыз! Кеттік!» деген жазбалар қалдырды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://hiphop-n-more.com/2019/11/the-weeknd-to-release-2-new-singles-blinding-lights-heartless-this-week/|title=The Weeknd to Release 2 New Singles &quot;Blinding Lights&quot; &amp; &quot;Heartless&quot; This Week|author=Akaash|website=HipHop-n-More|date=2019-11-26|accessdate=2019-11-26|archive-date=2020-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20200322125751/https://hiphop-n-more.com/2019/11/the-weeknd-to-release-2-new-singles-blinding-lights-heartless-this-week/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Ресми [[лирик-бейне]] 6 желтоқсанда жарық көрді.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://umusic.digital/hdpoxg/|title=The Weeknd - Listening Experience|website=Universal Digital|accessdate=2019-12-05|archive-date=2019-12-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20191206042021/https://umusic.digital/hdpoxg/|url-status=unfit}}&lt;/ref&gt; Ресми музыкалық бейне клип [[Лас-Вегас]]тағы [[Фримонт-стрит]]те түсірілген.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.tmz.com/2019/11/25/the-weeknd-shooting-new-music-video-las-vegas/|title=The Weeknd Shooting New Music Video in Las Vegas|website=TMZ|accessdate=2019-11-25|archive-date=2020-02-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20200224232402/https://www.tmz.com/2019/11/25/the-weeknd-shooting-new-music-video-las-vegas/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2019 жылдың 6 желтоқсанында әнші бұл әнді алғаш рет «[[Стивен Кольбермен бірге кешкі шоу]]&lt;nowiki/&gt;» бағдарламасында жанды дауыста орындады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://variety.com/2019/music/news/the-weeknd-another-new-song-blinding-lights-colbert-next-week-1203419644/|title=The Weeknd Drops Another New Song, ‘Blinding Lights,’ Appears on Colbert Next Week|website=Variety|accessdate=2019-12-01|archive-date=2019-12-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20191224060556/https://variety.com/2019/music/news/the-weeknd-another-new-song-blinding-lights-colbert-next-week-1203419644/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2020 жылдың сәуірінде «Blinding Lights» Ұлыбритания чартының шыңында тұрған кезде, [[The Weeknd]] Twitter арқылы британдықтарды өзінің бәсекелесі — 99 жастағы ардагер [[Том Мур]]дың «[[You’ll Never Walk Alone]]&lt;nowiki/&gt;» қайырымдылық синглін қолдауға және 30 сәуірдегі оның 100 жасқа толған туған күніне орай «оны бірінші орынға шығаруға» шақырды,&lt;ref name=&quot;Jones&quot;&gt;{{cite news|last1=Jones|first1=Damian|title=The Weeknd wants Captain Moore to knock him off the Number One spot|url=https://www.nme.com/news/music/the-weeknd-urges-fans-to-knock-blinding-lights-off-number-one-in-favour-of-captain-moores-youll-never-walk-alone-2652651|accessdate=2020-04-26|work=[[NME]]|date=2020-04-23|archivedate=2020-04-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200427211447/https://www.nme.com/news/music/the-weeknd-urges-fans-to-knock-blinding-lights-off-number-one-in-favour-of-captain-moores-youll-never-walk-alone-2652651}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite tweet|user=theweeknd|number=1253361060393836544|date=2020-04-23|title=everyone in the UK please support @captaintommoore / @mrmichaelball single so this incredible 99 yr old war veteran, walking for the British National Health Service @NHSuk &amp; now raised $35 Million can have a No 1 for his 100th birthday in the UK! We’re routing for you. XO!}}&lt;/ref&gt; нәтижесінде солай болды да.&lt;ref name=&quot;OC1&quot;&gt;{{cite web|title=Captain Tom Moore claims victory on the Official Chart with You'll Never Walk Alone, becomes the oldest artist to reach Number 1|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/captain-tom-moore-claims-victory-on-the-official-chart-with-youll-never-walk-alone-becomes-the-oldest-artist-to-reach-number-1__29563/|publisher=[[Official Charts Company]]|accessdate=2020-04-24|archive-date=2020-04-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20200425002258/https://www.officialcharts.com/chart-news/captain-tom-moore-claims-victory-on-the-official-chart-with-youll-never-walk-alone-becomes-the-oldest-artist-to-reach-number-1__29563/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Пікірлері ==
«Blinding Lights» оң пікірлерге ие болып, сыншылардың жаппай мойындауына ие болды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://wordpress.com/log-in?redirect_to=https%3A%2F%2Fsoundigestdotcom.wordpress.com%2Fwp-admin%2F/|title=The Weeknd Takes Us Back to the '80s With &quot;Blinding Lights&quot;|website=Sound Digest|access-date=2020-05-10|archive-date=2021-07-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210724205403/https://soundigest.com/2019/12/04/the-weeknd-blinding-lights-review/amp/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;guardian&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/music/2020/nov/30/the-20-best-songs-of-2020|title=The 20 Best Songs of 2020|first=Ben|last=Beaumont-Thomas|date=2020-11-30|website=The Guardian|access-date=2020-12-01|archive-date=2020-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20201130060503/https://www.theguardian.com/music/2020/nov/30/the-20-best-songs-of-2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;nytimes&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.nytimes.com/2020/04/01/arts/music/the-weeknd-after-hours-review.html|title=The Weeknd's Gleamy, Seamy Pop Returns|first=Jon|last=Caramanica|date=2020-04-01|website=The New York Times|access-date=2020-04-23|archive-date=2020-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20200401194004/https://www.nytimes.com/2020/04/01/arts/music/the-weeknd-after-hours-review.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;billboard&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/columns/pop/9338020/the-weeknd-after-hours-career-analysis|title=Don't Forget How Unlikely The Weeknd Once Seemed as a Reliable Pop Superstar|first=Andrew|last=Unterberger|date=2020-03-03|website=Billboard|access-date=2020-05-02|archive-date=2021-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20210304115227/https://www.billboard.com/articles/columns/pop/9338020/the-weeknd-after-hours-career-analysis|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ''[[Billboard]]'' журналы оны 2020 жылдың ең үздік әндерінің бірі деп атаса, ''[[Consequence of Sound]]'' 2020 жылдың ең үздік әні деп таныды; біріншісі оның ностальгиялық тартымдылығын атап өтсе,&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/media/lists/best-songs-2020-top-100-9494940|title=The 100 Best Songs of 2020: Staff List|first=Josh|last=Glicksman|date=2020-12-08|access-date=2020-12-09|archive-date=2020-12-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20201208222908/https://www.billboard.com/amp/articles/news/list/9494940/best-songs-2020-top-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; екіншісі «блокбастер [[Рифф (музыка)|рифф]]інің үстіне құрылған әуезді романтиканы» жоғары бағалады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://consequenceofsound.net/2020/12/top-50-songs-of-2020/6/|title=Top 50 Songs of 2020|first=Michael|last=Roffman|website=Consequence of Sound|date=2020-12-03|access-date=2021-06-17|archive-date=2021-02-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210228234359/https://consequenceofsound.net/2020/12/top-50-songs-of-2020/6/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ''[[Variety]]'' журналы «Blinding Lights» туындысын жылдың ең үздік жазбасы деп атап: «Бұл — сөзсіз 2020 жылдың айтулы әндерінің бірі. Шығармада тура 1985 жылдан келгендей тап-таза синтезаторлық [[Хук (музыка)|хук]] бар. Бұл жазба күш-қуат пен қиындықтарды жеңудің символына айналды», — деп сипаттады.&lt;ref name=&quot;variety&quot;&gt;{{cite web|url=https://variety.com/2020/music/news/weeknd-blinding-lights-hitmakers-record-of-the-year-1234846143/|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Is Variety's Hitmakers Record of the Year|first=Jem|last=Aswad|website=Variety|date=2020-12-03|access-date=2020-12-04|archive-date=2021-01-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20210122234657/https://variety.com/2020/music/news/weeknd-blinding-lights-hitmakers-record-of-the-year-1234846143/amp/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; «Blinding Lights» ''[[Stereogum]]'' басылымы тарапынан 2019 жылдың ең үздік әндерінің бірі болып аталды, ал редактор Крис ДеВиль 80-жылдардың эстетикасы мен атмосферасын мақтап: «80-жылдар ешқашан өлмейді — немесе, ең құрығанда, біздің ұжымдық қиялымыздағы 80-жылдардың гламурлы неоны ешқашан сөнбейді», — деп атап өтті.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.stereogum.com/2067368/best-pop-songs-2019/franchises/2019-in-review/|title=The Best Pop Songs of 2019|website=Stereogum|access-date=2020-01-22|archive-date=2021-07-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210724205405/https://www.stereogum.com/2067368/the-top-40-pop-songs-of-2019/columns/the-week-in-pop/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== Қорытынды тізімдер ===
Ескерту: * — тізімге орны көрсетілмей енгізілгенін білдіреді
{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot;
|+
!Басылым
!Тізім
!Ранг
!Сілтеме
|-
| scope=&quot;row&quot;|[[Amazon Music]]
|Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|3
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://music.amazon.co.uk/playlists/B08C1LN518|title=Best Songs of 2020|publisher=Amazon|accessdate=2020-12-21|archive-date=2021-04-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20210426084018/https://music.amazon.co.uk/playlists/B08C1LN518|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|[[Apple Music]]
|The 100 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;| *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://music.apple.com/us/playlist/the-100-best-songs-of-2020/pl.078970e433ee4c19a03b67a1106b9526|title=The 100 Best Songs of 2020|work=Apple Music|accessdate=2020-12-21|archive-date=2020-12-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20201211071605/https://music.apple.com/us/playlist/the-100-best-songs-of-2020/pl.078970e433ee4c19a03b67a1106b9526|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''{{iw|Atwood Magazine|Atwood|en|Atwood Magazine}}'' 
|Anthony Kozlowski’s Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|8
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://atwoodmagazine.com/bs2020-the-best-songs-of-2020-according-to-anthony/|title=The Best Songs of 2020 (According to Anthony)|first=Anthony|last=Kozlowski|website=Atwood|date=2020-12-31|accessdate=2021-05-02|archive-date=2021-01-04|archive-url=https://archivetoday.com/20210104215144/https://atwoodmagazine.com/bs2020-the-best-songs-of-2020-according-to-anthony/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[BBC News]]''
| The 7 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/culture/article/20201119-the-best-albums-and-songs-of-2020|title=The Best Songs of 2020|website=BBC|date=2020-11-19|accessdate=2020-12-22|archive-date=2020-11-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20201120000740/https://www.bbc.com/culture/article/20201119-the-best-albums-and-songs-of-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot; rowspan=&quot;2&quot;|''[[Billboard]]''
|The 100 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|2
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/news/list/9494940/best-songs-2020-top-100|title=The 100 Best Songs of 2020: Staff List|first=Josh|last=Glicksman|work=Billboard|date=2020-12-08|accessdate=2020-12-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20201211173512/https://www.billboard.com/articles/news/list/9494940/best-songs-2020-top-100|archive-date=2020-12-11|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|The 30 Best Pop Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/news/list/9497730/best-pop-songs-2020/|title=The 30 Best Pop Songs of 2020: Staff List|first=Andrew|last=Unterberger|work=Billboard|date=2020-12-11|accessdate=2020-12-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20201211173043/https://www.billboard.com/articles/news/list/9497730/best-pop-songs-2020/|archive-date=2020-12-11|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[BuzzFeed]]''
|The Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.buzzfeed.com/natashajokic1/best-songs-2020|title=Here Are the Best Songs of 2020|first=Natasha|last=Jokic|work=BuzzFeed|date=2020-12-13|accessdate=2020-12-21|archive-date=2021-02-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20210227230853/https://www.buzzfeed.com/natashajokic1/best-songs-2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''{{iw|The Citizen (South African newspaper)|The Citizen|en|The Citizen (South African newspaper)}}'' 
|The Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://citizen.co.za/lifestyle/your-life-entertainment-your-life/entertainment-music/2407360/are-these-the-best-songs-of-2020/|title=Are these the best songs of 2020?|first=Gilda|last=Narsimdas|work=The Citizen|date=2020-12-15|accessdate=2020-12-21|archive-date=2021-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302200921/https://citizen.co.za/lifestyle/your-life-entertainment-your-life/entertainment-music/2407360/are-these-the-best-songs-of-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Consequence of Sound]]''
|The Top 50 Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|1
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://consequenceofsound.net/2020/12/top-50-songs-of-2020/|title=Top 50 Songs of 2020|first=Michael|last=Roffman|work=Consequence of Sound|date=2020-12-03|accessdate=2020-12-21|archive-date=2021-01-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20210123081858/https://consequenceofsound.net/2020/12/top-50-songs-of-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[The Diamondback]]''
|20 Favorite Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|5
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://dbknews.com/2020/12/14/the-diamondback-top-songs-2020-wap-watermelon-sugar-blinding-lights/|title=The Diamondback's 20 Favorite Songs of 2020|work=The Diamondback|date=2020-12-14|access-date=2021-01-22|archive-date=2021-01-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20210110093030/https://dbknews.com/2020/12/14/the-diamondback-top-songs-2020-wap-watermelon-sugar-blinding-lights/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Entertainment.ie]]''
|The 10 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|7
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://entertainment.ie/music/the-10-best-songs-of-2020-470039/|title=The Ten Best Songs of 2020|first=Lauren|last=Murphy|work=Entertainment.ie|access-date=2021-01-15|archive-date=2021-05-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20210503091218/https://entertainment.ie/music/the-10-best-songs-of-2020-470039/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[The Fader]]''
|The 100 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|26
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.thefader.com/2020/12/17/100-best-songs-2020-list-haim-bad-bunny-bladee-rank|title=The 100 best songs of 2020|first=Salvatore|last=Maicki|work=The Fader|date=2020-12-17|accessdate=2020-12-21|archive-date=2020-12-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20201220082330/https://www.thefader.com/2020/12/17/100-best-songs-2020-list-haim-bad-bunny-bladee-rank|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''Flood''
|The Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|1
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://floodmagazine.com/83334/the-best-songs-of-2020/|title=The Best Songs of 2020|first=Scott|last=Sterling|work=Flood Magazine|date=2020-12-09|access-date=2021-01-14|archive-date=2021-01-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20210127212206/https://floodmagazine.com/83334/the-best-songs-of-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''The Forty-Five''
|The 45 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|6
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://thefortyfive.com/opinion/best-songs-of-2020/|title=The 45 Best Songs of 2020|first=Emma|last=Holbrook|work=The Forty-Five|date=2020-12-10|access-date=2021-01-14|archive-date=2020-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20201130161121/https://thefortyfive.com/opinion/best-songs-of-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''{{iw|Gaffa (magazine)|Gaffa|en|Gaffa (magazine)}}''
| The 20 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|1
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://gaffa.dk/artikel/146694/redaktionen-her-er-arets-bedste-udenlandske-sange/|title=The 20 Best Songs of 2020|first=Simone|last=Nowack|work=Gaffa|date=2020-12-12|access-date=2021-01-19|archive-date=2020-12-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20201213113610/https://gaffa.dk/artikel/146694/redaktionen-her-er-arets-bedste-udenlandske-sange/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Glamour]]''
| The 63 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.glamour.com/story/best-songs-of-2020|title=The 63 Best Songs of 2020 That Made Our Lives a Little Easier|first=Christopher|last=Rosa|work=[[Glamour]]|date=2020-12-17|access-date=2021-06-17|archive-date=2020-12-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20201218023526/https://www.glamour.com/story/best-songs-of-2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[The Guardian]]''
|The 20 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|6
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.theguardian.com/music/2020/nov/30/the-20-best-songs-of-2020|title=The 20 best sogns of 2020|first=Ben|last=Beaumont-Thomas|work=The Guardian|date=2020-11-30|accessdate=2020-12-21|archive-date=2021-06-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20210618115129/https://www.theguardian.com/music/2020/nov/30/the-20-best-songs-of-2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[The Houston Press]]''
| The Top 20 Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|3
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.houstonpress.com/music/20-most-2020-songs-of-2020-11522888|title=Top 20 &quot;Most 2020&quot; Songs of 2020|first=Jesse|last=Sendejas Jr.|website=Houston Press|date=2020-12-31|access-date=2021-06-17|archive-date=2021-02-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20210215081604/https://www.houstonpress.com/music/20-most-2020-songs-of-2020-11522888|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[IZM]]''
|The 10 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.izm.co.kr/contentRead.asp?idx=30428&amp;bigcateidx=19&amp;subcateidx=20&amp;view_tp=1&amp;view_sort=1|title=Best Songs of 2020|first=Lee|last=Honghyun|website=IZM|access-date=2021-01-14|archive-date=2020-12-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20201210083209/http://www.izm.co.kr/contentRead.asp?idx=30428&amp;bigcateidx=19&amp;subcateidx=20&amp;view_tp=1&amp;view_sort=1|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Los Angeles Times]]''
|The 50 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2020-12-09|title=The 50 best songs of 2020|url=https://www.latimes.com/entertainment-arts/music/story/2020-12-09/the-50-best-songs-of-2020|access-date=2020-12-21|website=Los Angeles Times|language=en-us|archive-date=2020-12-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20201209220036/https://www.latimes.com/entertainment-arts/music/story/2020-12-09/the-50-best-songs-of-2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[New Straits Times]]''
| The 4 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nst.com.my/news/nation/2020/12/653353/2020s-most-memorable-folks|title=2020's Most Memorable Folks|first=Ahmad|last=Othman|website=New Straits Times|date=2020-12-31|access-date=2021-01-15|archive-date=2021-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210501232902/https://www.nst.com.my/news/nation/2020/12/653353/2020s-most-memorable-folks|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[The New York Times]]''
| Lindsay Zoladz’s Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|7
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2020/12/07/arts/music/best-songs.html|title=Best Songs of 2020|website=[[The New York Times]]|last1=Pareles|first1=Jon|last2=Caramanica|first2=Jon|last3=Zoladz|first3=Lindsay|date=2020-12-07|access-date=2020-12-21|archive-date=2021-03-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20210319164356/https://www.nytimes.com/2020/12/07/arts/music/best-songs.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Our Culture Mag]]''
|The 25 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|3
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://ourculturemag.com/2021/01/02/the-25-best-songs-of-2020/|title=The 25 Best Songs of 2020|first=Konstantinos|last=Pappis|access-date=2021-01-02|archive-date=2021-01-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20210102235003/https://ourculturemag.com/2021/01/02/the-25-best-songs-of-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Pinkvilla]]''
|The 10 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/hollywood/bye-bye-2020-10-songs-taylor-swift-justin-bieber-harry-styles-more-saved-year-586889?amp|title=Bye Bye 2020: 10 songs from Taylor Swift, Justin Bieber, Harry Styles &amp; more that saved the year|first=Pinkvilla|last=Desk|website=Pinkvilla|date=2020-12-29|access-date=2021-01-15|archive-date=2021-01-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20210122093829/https://www.pinkvilla.com/entertainment/hollywood/bye-bye-2020-10-songs-taylor-swift-justin-bieber-harry-styles-more-saved-year-586889?amp|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Pitchfork]]''
|The 100 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|23
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Pitchfork|title=The 100 Best Songs of 2020|url=https://pitchfork.com/features/lists-and-guides/best-songs-2020/|access-date=2020-12-23|website=Pitchfork|language=en-us|archive-date=2021-02-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20210210145510/https://pitchfork.com/features/lists-and-guides/best-songs-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Refinery29]]''
|The 29 Best Songs of the Year
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.refinery29.com/en-us/2020/12/10216132/best-songs-artists-2020-taylor-swift-chloe-halle-twice|title=The 29 Best Songs of The Year|first=Natalie|last=Morin|date=2020-12-21|access-date=2020-12-22|archive-date=2021-07-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20210702125409/https://www.refinery29.com/amp/en-us/2020/12/10216132/best-songs-artists-2020-taylor-swift-chloe-halle-twice|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Rolling Stone]]''
|The 50 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|4
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;RS&quot;&gt;{{Cite web|last=Blake, Jonathan Bernstein,Jon Blistein,Jon Dolan,Brenna Ehrlich,Jon Freeman,Kory Grow,Christian Hoard,Elias Leight,Angie Martoccio,Claire Shaffer,Rob Sheffield,Emily; Bernstein, Jonathan; Blistein, Jon; Dolan, Jon; Ehrlich, Brenna; Freeman, Jon; Grow, Kory; Hoard, Christian; Leight, Elias.|date=2020-12-07|title=Year in Review: The 50 Best Songs of 2020|url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-songs-2020-1097442/|access-date=2020-12-21|website=Rolling Stone|language=en-us|archive-date=2021-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20210322094511/https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-songs-2020-1097442/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Slate]]''
|Chris Molanphy’s Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|6
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Molanphy|first=Chris|date=2020-12-19|title=America Spent 2020 Retreating Into the Sounds of the Past|url=https://slate.com/culture/2020/12/best-songs-2020-weeknd-disco-nostalgia-billboard-charts.html|access-date=2020-12-21|website=Slate Magazine|language=en|archive-date=2020-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20201219130227/https://slate.com/culture/2020/12/best-songs-2020-weeknd-disco-nostalgia-billboard-charts.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Spin (журнал)|Spin]]''
| The 30 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|6
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.spin.com/featured/30-best-songs-2020/|title=The 30 Best Songs of 2020|website=Spin|access-date=2020-12-22|archive-date=2020-12-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20201217174210/https://www.spin.com/featured/30-best-songs-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|[[Spotify]]
|The Best Pop Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|1
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Today's Top Hits Presents... Best Pop Songs of 2020, a playlist by Spotify|url=https://open.spotify.com/playlist/37i9dQZF1DX5QPo288x03n|access-date=2020-12-21|website=Spotify|language=en|archive-date=2020-12-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20201212125220/https://open.spotify.com/playlist/37i9dQZF1DX5QPo288x03n|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Stereogum]]''
| The Top 40 Pop Songs of 2019
| style=&quot;text-align:center;&quot;|32
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.stereogum.com/2067368/the-top-40-pop-songs-of-2019/columns/the-week-in-pop/|title=The Top 40 Pop Songs of 2019|first=Chris|last=DeVille|work=Stereogum|date=2019-12-12|accessdate=2021-05-02|archive-date=2021-07-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210724205405/https://www.stereogum.com/2067368/the-top-40-pop-songs-of-2019/columns/the-week-in-pop/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot; rowspan=&quot;2&quot;|''[[Uproxx]]''
|The 50 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|37
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2020-12-02|title=The 50 Best Songs Of 2020|url=https://uproxx.com/music/best-songs-2020-list/|access-date=2020-12-21|website=UPROXX|archive-date=2020-12-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20201207161831/https://uproxx.com/music/best-songs-2020-list/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|Music Critics Poll: The Best Songs of The Year
| style=&quot;text-align:center;&quot;|3
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://uproxx.com/music/uproxx-music-critics-poll-best-songs-2020/|title=The 2020 Uproxx Music Critics Poll: The Best Songs Of The Year|work=Uproxx|date=2020-12-15|accessdate=2020-12-21|archive-date=2021-07-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210724205404/https://uproxx.com/music/uproxx-music-critics-poll-best-songs-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[USA Today]]''
|The 10 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|5
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.usatoday.com/story/entertainment/music/2020/12/16/best-songs-2020-billie-eilish-bob-dylan-cardi-b-megan-thee-stallion-the-weeknd-taylor-swift-dua-lipa/3875986001/|title=The 10 Best Songs of 2020|website=USA Today|date=2020-12-16|access-date=2020-12-22|archive-date=2021-04-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20210429175053/https://www.usatoday.com/story/entertainment/music/2020/12/16/best-songs-2020-billie-eilish-bob-dylan-cardi-b-megan-thee-stallion-the-weeknd-taylor-swift-dua-lipa/3875986001/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot; rowspan=&quot;2&quot;|[[Tidal (сервис)|Tidal]]
|Songs of the Year 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|6
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|title=Songs of the Year 2020|url=https://tidal.com/browse/playlist/65e2481b-f921-4c35-aa8c-c07077d40260|access-date=2020-12-21|website=Tidal|archive-date=2020-12-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20201211130658/https://tidal.com/browse/playlist/65e2481b-f921-4c35-aa8c-c07077d40260|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|Best Pop Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|2
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|title=Best of Pop 2020|url=https://tidal.com/browse/playlist/0d68e058-fe9c-444d-adf7-76d6e2138885|access-date=2020-12-21|website=Tidal|archive-date=2020-12-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20201211131203/https://tidal.com/browse/playlist/0d68e058-fe9c-444d-adf7-76d6e2138885|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[WatchMojo]]''
| The Top 10 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|1
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://watchmojo.com/video/id/35982|title=Top 10 Best Songs of 2020|website=WatchMojo|access-date=2020-12-22|archive-date=2020-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20201216203823/https://watchmojo.com/video/id/35982|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

== Марапаттар мен номинациялар ==
2020 жылы «Blinding Lights» хиті мен оның негізгі альбомының орасан зор жетістігіне қарамастан, Weeknd 2020 жылдың 24 қарашасында өткен [[Грэмми (2020)|63-ші жыл сайынғы Грэмми сыйлығы]]нда нөл номинацияға ие болды. Бұл қимыл көптеген қайшылықтар тудырды және сыншылар мен жанкүйерлерді, сондай-ақ Тесфаенің өзін таң қалдырды. Ол әлеуметтік желілер арқылы жауап беріп, Грэммиді «жемқор» деп атады.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Aniftos|first=Rania|url=https://www.billboard.com/articles/news/awards/9489770/the-weeknd-lashes-out-recording-academy|title=The Weeknd Calls Out Recording Academy After Nominations Snub: 'The Grammys Remain Corrupt'|work=[[Billboard]]|date=2020-11-24|archivedate=2021-01-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210108022707/https://www.billboard.com/articles/news/awards/9489770/the-weeknd-lashes-out-recording-academy|access-date=2021-06-17}}&lt;/ref&gt; Оның 2021 жылдың 7 ақпанында [[Супербоул|Ұлттық футбол лигасының Суперкубогы]]нда өнер көрсететіні туралы хабарландыру, сондай-ақ оны поп немесе R&amp;B ретінде ұсыну керек пе деген шатасулар ол ұсынылған барлық санаттардағы немқұрайлылыққа ықпал етті деген болжамдар болды.&lt;ref&gt;{{cite web|title=The Weeknd Received Zero Grammy Nominations, Responds on Twitter|url=https://www.vulture.com/2020/11/the-weeknd-snub-2021-grammy-nominations.html|access-date=2020-11-25|archive-date=2021-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20210107223940/https://www.vulture.com/2020/11/the-weeknd-snub-2021-grammy-nominations.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; [[Харви Мейсон (кіші)|Харви Мейсон]], [[Дыбыс жазу өнері мен ғылымдарының ұлттық академиясы]]ның уақытша президенті, реакцияға жауап берді:
&lt;blockquote&gt;Біз The Weeknd-тің номинацияға ие болмағанына көңілі қалғанын түсінеміз. Мен таңғалдым және оның сезіміне ортақтаса аламын. Оның биылғы музыкасы керемет болды, ал оның музыкалық қауымдастық пен жалпы әлемге қосқан үлесі жалпының таңданысына лайық. Біз оның алдағы Суперкубокта өнер көрсететінін білгенде қатты толқыдық, сондай-ақ оның алдыңғы демалыс күндері «Грэмми» сахнасында да өнер көрсеткенін қалар едік. Өкінішке орай, жыл сайын номинациялар саны лайықты әртістердің санынан аз болып жатады. Бірақ әріптестер дауыс беретін жалғыз музыкалық марапат ретінде біз жаһандық қауымдастығымызды құрайтын көптеген тамаша әртістерге жарық түсіре отырып, музыкадағы үздіктікті мойындауды және атап өтуді жалғастырамыз. Нақты айта кететін жайт, барлық санаттар бойынша дауыс беру The Weeknd-тің Суперкубоктағы өнер көрсетуі жарияланғанға дейін баяғыда-ақ аяқталған болатын, сондықтан бұл жағдай номинация процесіне ешқандай әсер ете алмас еді. Барлық «Грэмми» номинанттары дауыс берушілермен өздерінің көрнекті жетістіктері үшін танылды және біз олардың барлығын құттықтаймыз.&lt;ref&gt;{{cite web|title=The Weeknd Lashes Out at Recording Academy: &quot;The Grammys Remain Corrupt&quot;|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/the-weeknd-lashes-out-at-recording-academy-the-grammys-remain-corrupt|access-date=2020-11-25|archive-date=2021-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20210107223936/https://www.hollywoodreporter.com/news/the-weeknd-lashes-out-at-recording-academy-the-grammys-remain-corrupt|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;

Кейінірек Weeknd 2021 жылдың қаңтарындағы немқұрайлылыққа қатысты мәлімдеме жасап, онда ол бұл «шабуыл» сияқты болғанын айтты: «Тыңдаңызшы, маған жеке өзіме бәрібір. Менде қазір мен үшін ештеңе білдірмейтін үш ГРЭММИ бар, әлбетте… Бұл «О, мен ГРЭММИДІ қалаймын!» деген сияқты емес. Қалай болғанда да, мен сөз сөйлей алмаймын. Марапаттар туралы ұмытыңыз».&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.etonline.com/the-weeknd-says-his-3-grammy-wins-mean-nothing-to-him-now-159715|title=The Weeknd Says His 3 GRAMMY Wins Mean Nothing to Him Now|work=[[Entertainment Tonight]]|last=Gawley|first=Paige|date=2021-01-28|access-date=2021-02-07|archive-date=2021-02-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20210208215148/https://www.etonline.com/the-weeknd-says-his-3-grammy-wins-mean-nothing-to-him-now-159715|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! Жылы
! Марапаты
! Санаты
! Натижесі
! Сілтемесі
|-
!scope=&quot;row&quot; rowspan=&quot;27&quot;| 2020
| rowspan=&quot;2&quot; | {{iw|American Music Awards||en|American Music Awards of 2020}}
| {{iw|American Music Award for Video of the Year|Favorite Music Video|en|American Music Award for Video of the Year}}
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;2&quot;|&lt;ref&gt;{{cite journal|url=https://www.billboard.com/articles/news/awards/9472722/2020-amas-nominations|title=The Weeknd, Roddy Ricch Top 2020 AMAs Nominations|journal=Billboard|last=Warner|first=Denise|date=2020-10-26|access-date=2020-10-26|archive-date=2020-10-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20201026141334/https://www.billboard.com/articles/news/awards/9472722/2020-amas-nominations|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|- 
| {{iw|American Music Award for Favorite Pop/Rock Song|Favorite Song — Pop/Rock|en|American Music Award for Favorite Pop/Rock Song}}
| {{Nom}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[Camerimage|Camerimage International Film Festival]]
| Best Music Video
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;2&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://camerimage.pl/en/laureaci-energacamerimage-2020/|title=EnergaCamerimage 2020 Winners!|publisher=Camerimage International Film Festival|date=2020-11-21|access-date=2020-11-21|archive-date=2020-11-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121210359/https://camerimage.pl/en/laureaci-energacamerimage-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| Best Cinematography in Music Video
| {{nom}}
|-
| [[Danish Music Awards]]
| International Hit of the Year
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|language=da|url=http://gaffa.dk/nyhed/146492/danish-music-awards-og-vinderne-er|title=Danish Music Awards: Og vinderne er...|work=Gaffa|date=2020-11-29|accessdate=2021-05-28|archive-date=2021-06-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210628121633/https://gaffa.dk/nyhed/146492/danish-music-awards-og-vinderne-er|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| 
| {{iw|Premios 40 Principales for Best International Song|Best International Song|en|Best International Song}}
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;2&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|language=es|url=https://www.explica.co/complete-list-of-2020-los40-music-awards-winners/|title=Complete list of 2020 LOS40 Music Awards winners|website=Explica|date=2020-12-06|access-date=2020-12-06|archive-date=2021-01-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20210119173634/https://www.explica.co/complete-list-of-2020-los40-music-awards-winners/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|- 
| {{iw|Los Premios 40 Principales for Best International Video|Best International Video|en|Los Premios 40 Principales for Best International Video}}
| {{won}}
|- 
|rowspan=&quot;2&quot;| {{iw|2020 MTV Europe Music Awards|MTV Europe Music Awards|en|2020 MTV Europe Music Awards}}
| [[MTV Europe Music Award for Best Song|Best Song]]
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;2&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Heller|first=Corinne|date=2020-11-08|title=BTS Wins Big at 2020 MTV EMA: See the Full List of Winners|url=https://www.eonline.com/news/1206318/bts-wins-big-at-2020-mtv-ema-see-the-full-list-of-winners|access-date=2020-11-09|website=E-Online|archive-date=2020-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20201130063312/https://www.eonline.com/ap/amp/news/1206349/bts-wins-big-at-2020-mtv-ema-see-the-full-list-of-winners|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[MTV Europe Music Award for Best Video|Best Video]]
| {{nom}}
|- 
| {{iw|2020 MTV Millennial Awards Brazil|MTV Millennial Awards Brasil|en|2020 MTV Millennial Awards Brazil}}
| Global Hit
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.uol.com.br/splash/noticias/2020/09/24/mtv-miaw-2020-vencedores.htm|title=MTV Miaw 2020: Confira os vencedores da premiação|author=Splash|work=[[Universo Online]]|date=2020-09-24|access-date=2021-02-12|language=pt|archive-date=2020-09-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200928034313/https://www.uol.com.br/splash/noticias/2020/09/24/mtv-miaw-2020-vencedores.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;6&quot;| [[MTV Video Music Awards салтанаты 2020|MTV Video Music Awards]]
| [[Жылдың үздік бейнесі үшін MTV Video Music Award|Video of the Year]]
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;6&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://variety.com/2020/music/news/2020-mtv-vma-winners-list-1234750218/|title=MTV Video Music Awards: The Complete Winners List|publisher=[[Variety]]|access-date=2020-09-30|archive-date=2021-02-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210224213427/https://variety.com/2020/music/news/2020-mtv-vma-winners-list-1234750218/amp/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{iw|MTV Video Music Award for Best Cinematography|Best Cinematography|en|MTV Video Music Award for Best Cinematography}}
| {{nom}} 
|- 
| {{iw|MTV Video Music Award for Best Direction|Best Direction|en|MTV Video Music Award for Best Direction}}
| {{nom}}
|- 
| {{iw|MTV Video Music Award for Best Editing|Best Editing|en|MTV Video Music Award for Best Editing}}
| {{nom}}
|- 
| {{iw|MTV Video Music Award for Best R&amp;B Video|Best R&amp;B|en|MTV Video Music Award for Best R&amp;B Video}}
| {{won}}
|-
| Song of Summer
| {{nom}}
|-
| [[MTV Video Music Awards Japan]]
| Best Male Video — International
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|language=ja|url=http://www2.mtvjapan.com/vmaj/2020/winners.html|title=VMAJ 2020 Winners|publisher=MTV|access-date=2020-11-08|archive-date=2020-10-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20201030031026/http://www2.mtvjapan.com/vmaj/2020/winners.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Nickelodeon Mexico Kids' Choice Awards]]
| Global Hit
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.trendybynick.com/kca/los-kids-choice-awards-mexico-2020-ya-tienen-ganadores/|title=¡Los Kids´ Choice Awards México 2020 ya tienen ganadores!|publisher=Nickelodeon|date=2020-11-04|access-date=2020-11-06|archive-date=2021-05-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20210512155202/https://www.trendybynick.com/kca/los-kids-choice-awards-mexico-2020-ya-tienen-ganadores/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[NRJ Music Award]]
| International Song of the Year
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;2&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|title=NRJ Music Awards 2020 : le tapis rouge et les lauréats|work=[[Paris Match]]|url=https://www.parismatch.com/People/NRJ-Music-Awards-2020-toutes-les-photos-du-tapis-rouge-1715273|language=fr|date=2020-12-05|access-date=2020-12-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20201206010313/https://www.parismatch.com/People/NRJ-Music-Awards-2020-toutes-les-photos-du-tapis-rouge-1715273|archive-date=2020-12-06}}&lt;/ref&gt;
|-
| Video of the Year
| {{nom}}
|- 
| {{iw|46th People's Choice Awards|E! People’s Choice Awards|en|46th People's Choice Awards}}
| Music Video of the Year
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://pca.eonline.com/music/the-music-video-of-2020|title=The Music Video 2020|publisher=E|date=2020-10-01|access-date=2021-06-17|archive-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624195615/https://pca.eonline.com/music/the-music-video-of-2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Rockbjörnen]]
| International Song of the Year
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|language=sv|url=http://aftonbladet.se/nojesbladet/musik/rockbjornen/a/op4awm/rockbjornen-2020--allt-du-behover-veta|title=Rockbjörnen 2020 – allt du behöver veta|work=[[Aftonbladet]]|date=2020-07-06|accessdate=2021-05-28|archive-date=2021-06-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210628011623/https://www.aftonbladet.se/nojesbladet/musik/rockbjornen/a/op4awm/rockbjornen-2020--allt-du-behover-veta|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|- 
|rowspan=&quot;4&quot;| {{iw|2020 UK Music Video Awards|UK Music Video Awards|en|2020 UK Music Video Awards}}{{efn|Режиссер [[Anton Tammi]] және Somesuch продюсерлік компаниясы да ''After Hours'' видеосы бойынша атқарған жұмыстары үшін тиісінше Best Director және Best Production Company номинацияларында марапаттарға ие болды.&lt;ref name=&quot;OfficialVideo&quot;/&gt;}}
| Best Pop Video — International
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;4&quot;|&lt;ref name=&quot;OfficialVideo&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.musicweek.com/talent/read/uk-music-video-awards-2020-winners-revealed/081818|title=UK Music Video Awards 2020 winners revealed|last=Paine|first=Andre|website=[[Music Week]]|date=2020-11-06|access-date=2020-11-06|archive-date=2020-11-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20201106122305/https://www.musicweek.com/talent/read/uk-music-video-awards-2020-winners-revealed/081818|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| Best Cinematography in a Video
| {{nom}}
|-
| Best Colour Grading in a Video
| {{nom}}
|-
| Best Live Video
| {{nom}}
|-
| [[Variety]]'s Hitmakers
| Record of the Year
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://variety.com/2020/music/news/weeknd-blinding-lights-hitmakers-record-of-the-year-1234846143/|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Is Variety's Hitmakers Record of the Year|first=Jem|last=Aswad|website=Variety|date=2020-12-03|access-date=2020-12-06|archive-date=2021-01-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20210122234657/https://variety.com/2020/music/news/weeknd-blinding-lights-hitmakers-record-of-the-year-1234846143/amp/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; rowspan=&quot;21&quot;| 2021
| [[Композиторлар, авторлар және баспагерлердің америкалық қоғамы|ASCAP Pop Music Awards]]
| Award Winning Songs
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ascap.com/popawards21|title=Winning Songwriters &amp; Publishers|work=ASCAP|access-date=2021-04-18|archive-date=2021-04-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20210416213629/https://www.ascap.com/popawards21|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|- 
| rowspan=&quot;5&quot; |{{iw|2021 Billboard Music Awards|''Billboard'' Music Awards|en|2021 Billboard Music Awards}}
| {{iw|Billboard Music Award for Top Hot 100 Song|Top Hot 100 Song|en|Billboard Music Award for Top Hot 100 Song}}
| {{won}}
| rowspan=&quot;5&quot;  style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/music/awards/billboard-music-awards-2021-finalists-full-list-9565011|title=The Weeknd Leads All Finalists for the 2021 Billboard Music Awards: See the Full List|first=Denise|last=Warner|website=Billboard|date=2021-04-29|accessdate=2021-05-01|archive-date=2021-05-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20210525010559/https://www.billboard.com/amp/articles/news/awards/9565011/billboard-music-awards-2021-finalists-full-list|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|- 
| {{iw|Billboard Music Award for Top Radio Song|Top Radio Song|en|Billboard Music Award for Top Radio Song}}
| {{won}}
|- 
| {{iw|Billboard Music Award for Top R&amp;B Song|Top R&amp;B Song|en|Billboard Music Award for Top R&amp;B Song}}
| {{won}}
|-
| {{iw|Billboard Music Award for Top Selling Song|Top Selling Song|en|Billboard Music Award for Top Selling Song}}
| {{nom}}
|-
| [[Billboard Music Award for Top Streaming Song (Audio)|Top Streaming Song]]
| {{nom}}
|- 
| {{iw|Gaffa (magazine)|''GAFFA'' Awards (Denmark)|en|Gaffa (magazine)}}
| International Hit of the Year
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|language=da|url=http://gaffa.dk/nyhed/147632/gaffa-prisen-2021-og-de-nominerede-er/|title=GAFFA-PRISEN 2021: Og de nominerede er...|work=Gaffa|date=2021-02-15|accessdate=2021-05-28|archive-date=2021-06-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210628032731/https://gaffa.dk/nyhed/147632/gaffa-prisen-2021-og-de-nominerede-er/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|- 
| {{iw|Gaffa (magazine)|''GAFFA'' Awards Sweden)|en|Gaffa (magazine)}}
| International Song of the Year
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|language=sv|url=http://gaffa.se/nyhet/148857/gaffa-priset-2021-och-vinnarna-aer|title=GAFFA-Priset 2021 – och vinnarna är ...|work=Gaffa|date=2021-04-26|accessdate=2021-05-28|archive-date=2021-06-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210605153106/https://gaffa.se/nyhet/148857/gaffa-priset-2021-och-vinnarna-aer/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|- 
| rowspan=&quot;5&quot; |{{iw|2021 iHeartRadio Music Awards|iHeartRadio Music Awards|en|2021 iHeartRadio Music Awards}}
| Song of the Year
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;5&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iheart.com/content/2021-04-07-2021-iheartradio-music-awards-see-the-full-list-of-nominees/|title=2021 iHeartRadio Music Awards: See The Full List of Nominees|first=Taylor|last=Fields|website=IHeart|date=2021-04-07|access-date=2021-06-17|archive-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624201053/https://www.iheart.com/alternate/amp/2021-04-07-2021-iheartradio-music-awards-see-the-full-list-of-nominees/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| Titanium Song of the Year
| {{won}}
|- 
| {{iw|IHeartRadio Music Award for Best Music Video|Best Music Video|en|IHeartRadio Music Award for Best Music Video}}
| {{nom}}
|-
| Best Lyrics
| {{nom}}
|-
| TikTok Bop of the Year
| {{won}}
|- 
| {{iw|Juno Awards of 2021|Juno Awards|en|Juno Awards of 2021}}
| [[Жылдың синглы үшін Джуно сыйлығы|Single of the Year]]
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.cbc.ca/news/entertainment/junos-2021-opening-night-1.6054470|title=Juno Awards 2021: The Weeknd wins three awards at virtual opening night|publisher=Juno Awards|accessdate=2021-06-06|archive-date=2021-06-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20210614112514/https://www.cbc.ca/amp/1.6054470|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|- 
| {{iw|2021 Kids' Choice Awards|Kids' Choice Awards|en|2021 Kids' Choice Awards}}
| Best Song
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Grein|first1=Paul|url=https://www.billboard.com/articles/news/awards/9519632/2021-kids-choice-awards-nominations-music/|title=Justin Bieber Is Top Music Nominee at 2021 Nickelodeon Kids' Choice Awards|work=Billboard|access-date=2021-02-02|date=2021-02-02|archive-date=2021-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210205014131/https://www.billboard.com/articles/news/awards/9519632/2021-kids-choice-awards-nominations-music/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| [[Канада композиторлар, авторлар және музыкалық баспагерлер қоғамы|SOCAN Awards]]
| Pop Music Award
| {{won}}
| rowspan=&quot;2&quot;  style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.socanmagazine.ca/news/the-weeknd-keeps-winning-hitting-a-record-in-our-2021-socan-awards/|title=The Weeknd Keeps Winning, Hitting a Record in our 2021 SOCAN Awards|website=SOCAN|date=2021-05-27|access-date=2021-06-17|archive-date=2021-05-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20210527154751/https://www.socanmagazine.ca/news/the-weeknd-keeps-winning-hitting-a-record-in-our-2021-socan-awards/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| International Song Award
| {{won}}
|-
| [[Swiss Music Awards]]
| Best International Hit
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://swissmusicawards.ch/voting|title=Swiss Music Awards Nominees|publisher=Swiss Music Awards|access-date=2021-03-03|archive-date=2021-06-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210628065459/https://swissmusicawards.ch/voting/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[TEC Awards]]
| Outstanding Creative Achievement — Record Production/Single or Track
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.tecawards.org/winners-2021|title=Winners TEC Awards|publisher=[[TEC Awards]]|access-date=2020-01-26|archive-date=2021-01-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20210123143535/https://www.tecawards.org/winners-2021|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

== Коммерциялық жетістік ==
«Blinding Lights» 2019 жылдың 14 желтоқсанындағы шығарылымда [[Billboard Hot 100|''Billboard'' Hot 100]] чартында 11-орында дебют жасады, бірақ екінші аптасында-ақ 41 сатыға төмендеп, 52-орынға түсті.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.billboard.com/charts/hot-100|title=Top 100 Songs {{!}} Billboard Hot 100 Chart|website=Billboard|access-date=2019-12-16|archive-date=2020-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20200321134655/https://www.billboard.com/charts/hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Шығарылымның 12-аптасында бұл ән әншінің алғаш рет үздік ондыққа енген топ-10-дағы оныншы хиті болды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/charts/hot-100/2020-02-29|title=The Hot 100|date=2020-02-29|work=[[Billboard]]|accessdate=2020-03-24|archive-date=2020-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20200322124550/https://www.billboard.com/charts/hot-100/2020-02-29|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2020 жылдың 28 наурызында ән чартта екінші орынға көтерілді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9340653/roddy-ricch-the-box-harry-styles-adore-you-hot-100|title=Roddy Ricch's 'The Box' Leads Hot 100 for 11th Week, Harry Styles' 'Adore You' Hits Top 10|last=Trust|first=Gary|date=2020-03-23|work=[[Billboard]]|accessdate=2020-03-23|archive-date=2020-03-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20200323194713/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9340653/roddy-ricch-the-box-harry-styles-adore-you-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ол сондай-ақ 2020 жылдың 7 наурызында [[R&amp;B Songs]] чартында бірінші орынға жетті, бұл әншінің осы чарттағы жетінші чарттоппері болып рекорд орнатты, сонымен қатар онда рекордтық 21 апта бойы бірінші орында тұрды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/charts/r-and-b-songs/2020-03-14|title=Hot R&amp;B Songs Chart (August 10, 2020)|accessdate=2020-08-10|archive-date=2020-03-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20200320213545/https://www.billboard.com/charts/r-and-b-songs/2020-03-14|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last=Anderson|first=Trevor|url=https://www.billboard.com/articles/columns/hip-hop/9431949/weeknd-blinding-lights-breaks-rb-songs-chart-record|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Breaks No. 1 Record on Hot R&amp;B Songs Chart|work=Billboard|date=2020-08-10|accessdate=2020-08-10|archive-date=2020-09-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20200902114214/https://www.billboard.com/articles/columns/hip-hop/9431949/weeknd-blinding-lights-breaks-rb-songs-chart-record|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2020 жылдың 30 наурызында ән 2020 жылдың 4 сәуіріндегі шығарылымда рэпер [[Родди Рич]]тің «[[The Box]]&lt;nowiki/&gt;» синглін шыңнан ысырып, негізгі америкалық ''Billboard'' Hot 100 хит-парадында бірінші орынға көтерілді.&lt;ref name=&quot;BH100 Peak&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9346375/weeknd-blinding-lights-number-one-hot-100|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Hits No. 1 on Billboard Hot 100, Doja Cat's 'Say So' Enters Top 10|last=Trust|first=Gary|date=2020-03-30|work=Billboard|access-date=2020-03-31|archive-date=2020-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20200331195920/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9346375/weeknd-blinding-lights-number-one-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Сингл келесі аптада да бірінші позицияны сақтап қалды және «[[The Hills (ән)|The Hills]]&lt;nowiki/&gt;» әнінен кейін Weeknd үшін чартта бірнеше апта бойы көш бастаған үшінші туындысы болды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9352114/the-weeknd-blinding-lights-number-one-second-week-hot-100|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Shines at No. 1 on Billboard Hot 100 For Second Week|publisher=Billboard|date=2020-04-06|accessdate=2020-04-12|first=Gary|last=Trust|archive-date=2020-04-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20200406171845/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9352114/the-weeknd-blinding-lights-number-one-second-week-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; «Blinding Lights» Hot 100 чартының шыңында төрт апта бойы тұрды&lt;ref name=&quot;автоссылка12&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9366635/the-weeknd-blinding-lights-number-one-fourth-week-hot-100|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Leads Hot 100 for 4th Week, DaBaby &amp; Roddy Ricch's 'Rockstar' Launches in Top 10|work=[[Billboard]]|last=Trust|first=Gary|date=2020-04-27|accessdate=2020-04-27|archive-date=2020-04-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200428055259/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9366635/the-weeknd-blinding-lights-number-one-fourth-week-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; және жыл қорытындысы бойынша [[АҚШ 2020 жылғы қорытынды әндер тізімі (Billboard)|АҚШ 2020 жылғы ең үздік әндері тізімі]]нде бірінші орынды иеленді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/pro/the-weeknd-blinding-lights-hot-100-song-2020-year-in-charts|title=The Year in Charts 2020: The Weeknd's 'Blinding Lights' Is the No. 1 Hot 100 Song of the Year|website=Billboard|access-date=2020-12-03|archive-date=2021-04-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20210423103843/https://www.billboard.com/amp/articles/business/chart-beat/9493054/the-weeknd-blinding-lights-hot-100-song-2020-year-in-charts|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

«Blinding Lights» ''Billboard'' Hot 100 чартының үздік ондығында 57 апта және үздік бестігінде 43 апта өткізіп, осы негізгі америкалық хит-парадтың 62 жылдық тарихында абсолютті рекордтар орнатты.&lt;ref name=&quot;billboard21&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/news/9536569/olivia-rodrigo-drivers-license-number-one-eighth-week-hot-100|title=Olivia Rodrigo's 'Drivers License' Leads Hot 100 for 8th Week, The Weeknd's 'Blinding Lights' Marks a Year in Top 10|first=Gary|last=Trust|website=Billboard|access-date=2021-03-08|archive-date=2021-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20210311034032/https://www.billboard.com/articles/news/9536569/olivia-rodrigo-drivers-license-number-one-eighth-week-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ол сондай-ақ 2021 жылдың бірінші жартысында, 24 маусымға қарай топ-20 және топ-40 тізімдерінде болу апталарының саны бойынша жаңа рекордтар (тиісінше 71 және 76)&lt;!--және топ-100 тізімінде 80--&gt; орнатты.&lt;ref name=&quot;Weeknd80&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9591799/olivia-rodrigo-bts-history-made-on-billboard-charts-2021-first-half/|title=Here's the History Made on Billboard's Charts in the First Half of 2021: Olivia Rodrigo, BTS &amp; More|work=Billboard|last=Xander Zellner.|date=2021-06-24|access-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624170729/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9591799/olivia-rodrigo-bts-history-made-on-billboard-charts-2021-first-half/|archive-date=2021-06-24}}&lt;/ref&gt; Сонымен қатар, «Blinding Lights» үздік үштік Топ-3 тізімінде 21 апта бойы тұрып, апта саны бойынша рекордты қайталады, бұл «[[Closer (The Chainsmokers әні)|Closer]]&lt;nowiki/&gt;» ([[The Chainsmokers|Chainsmokers]]) және «[[Uptown Funk!]]&lt;nowiki/&gt;» ([[Марк Уотсон|Марк Ронсон]]) синглдерінің көрсеткіштерімен тең.&lt;ref name=&quot;billboard21&quot; /&gt; «Blinding Lights» чарттың 2021 жылғы 17 шілдедегі шығарылымы сәтінде чартта жалпы саны 83 апта бойы тұрып, ұзақтығы бойынша екінші ән болып табылады (рекорд [[Imagine Dragons]] тобының «[[Radioactive (Imagine Dragons әні)|Radioactive]]&lt;nowiki/&gt;» әніне тиесілі, 87 апта, 2012—14). Ән сонымен қатар Billboard тарихындағы барлық Hot 100 [[чарттоппер]]лерінің арасында чартта ең ұзақ тұру көрсеткішіне қол жеткізіп, «[[Party Rock Anthem]]&lt;nowiki/&gt;» ([[LMFAO]], 2011—12) әнінің 68 апталық нәтижесінен асып түсті.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/pro/lil-nas-x-montero-number-one-hot-100|title=Lil Nas X's 'Montero (Call Me by Your Name)' Debuts at No. 1 on Billboard Hot 100|first=Gary|last=Trust|website=Billboard|date=2021-04-05|accessdate=2021-04-06|archive-date=2021-07-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20210710205836/https://www.billboard.com/amp/articles/columns/hip-hop/9551483/lil-nas-x-montero-number-one-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2021 жылдың тамызында трек Billboard Hot 100 чартында ұзақ уақыт бойы тұру рекордын жаңартып, оны 88 аптаға жеткізді және Imagine Dragons тобының «Radioactive» әнінен асып түсті.&lt;ref name=&quot;soyuz90&quot;&gt;[https://www.soyuz.ru/news/18814 Хит The Weeknd «Blinding Lights» побил рекорд «Radioactive» Imagine Dragons в Billboard Hot 100] {{Wayback|url=https://www.soyuz.ru/news/18814|date=20211113224930}}. soyuz.ru 17.08.2021&lt;/ref&gt; Қыркүйек айында бұл рекорд 90 аптаға дейін жеткізілді.&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=en-us|url=https://www.billboard.com/charts/hot-100/2021-09-04/|title=The Hot 100|website=Billboard|date=2021-09-04|access-date=2022-02-04|archive-date=2022-02-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20220204184403/https://www.billboard.com/charts/hot-100/2021-09-04/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Сандық чарт [[Digital Song Sales]]-те ән 2020 жылдың 23 наурызында бірінші орынға шықты және Weeknd үшін оның бесінші чарттоппері болды. Сондай-ақ 30 наурызда бұл сингл бес жыл бұрын жарық көрген «The Hills» хитінен кейін алғаш рет ағындық чарт [[Streaming Songs]]-та көш бастады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9347609/the-weeknd-streaming-songs-number-one-blinding-lights|title=The Weeknd Scores First Streaming Songs No. 1 in 5 Years With 'Blinding Lights'|publisher=Billboard|date=2020-03-31|accessdate=2020-04-12|first=Gary|last=Trust|archive-date=2020-08-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20200819112220/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9347609/the-weeknd-streaming-songs-number-one-blinding-lights|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 13 сәуірде ән [[Pop Songs]] чартында бірінші орынға шығып, онда қатарынан емес алты апта бойы бірінші орында тұрды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9357012/drake-toosie-slide-number-one-hot-100-debut|title=Drake Makes Historic Debut at No. 1 on Billboard Hot 100 With 'Toosie Slide'|work=Billboard|last=Trust|first=Gary|date=2020-04-13|accessdate=2020-04-13|archive-date=2020-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20200413213538/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9357012/drake-toosie-slide-number-one-hot-100-debut|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ол сонымен қатар [[Goo Goo Dolls]] тобының «[[Iris (ән)|Iris]]&lt;nowiki/&gt;» синглімен рекордты бөлісіп, [[Radio Songs]] чартында қатарынан 18 апта бойы бірінші орында тұрды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9431815/harry-styles-watermelon-sugar-hot-100|title=Harry Styles' 'Watermelon Sugar' Surges to Top of Billboard Hot 100, Becoming His First No. 1|first=Gary|last=Trust|website=Billboard|date=2020-08-10|access-date=2020-08-12|archive-date=2020-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20200815155715/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9431815/harry-styles-watermelon-sugar-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9411108/dababy-rockstar-number-one-hot-100-third-week|title=DaBaby &amp; Roddy Ricch's 'Rockstar' Returns to No. 1 on Hot 100, Jack Harlow &amp; Lil Mosey Earn Their First Top 10s|website=Billboard|date=2020-06-29|access-date=2020-08-12|archive-date=2020-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200704053829/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9411108/dababy-rockstar-number-one-hot-100-third-week|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Кейінірек ол келесі екі апта бойы тағы да бірінші орынға оралды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9361802/weeknd-blinding-lights-three-weeks-number-one-hot-100|title=The Weeknd Returns to No. 1 on Billboard Hot 100, Doja Cat Hits Top 5, Post Malone Ties Top 10 Record|last=Trust|first=Gary|work=Billboard|date=2020-04-20|accessdate=2020-04-20|archive-date=2020-04-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20200422162358/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9361802/weeknd-blinding-lights-three-weeks-number-one-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9366635/the-weeknd-blinding-lights-number-one-fourth-week-hot-100|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Leads Hot 100 for 4th Week, DaBaby &amp; Roddy Ricch's 'Rockstar' Launches in Top 10|last=Trust|first=Gary|work=Billboard|date=2020-04-27|accessdate=2020-04-27|archive-date=2020-04-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200428055259/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9366635/the-weeknd-blinding-lights-number-one-fourth-week-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9402603/dababy-rockstar-number-one-second-week-hot-100|title=DaBaby &amp; Roddy Ricch's 'Rockstar' Rules Hot 100 for 2nd Week, Justin Bieber &amp; Quavo's 'Intentions' Hits Top 5|first=Gary|last=Trust|website=Billboard|date=2020-06-15|access-date=2020-08-12|archive-date=2021-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20210114060200/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9402603/dababy-rockstar-number-one-second-week-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 18 мамырда бұл ән оның [[Adult Pop Songs]] чартындағы алғашқы бірінші нөмірлі туындысы болып, оны қатарынан 12 апта бойы басқарды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://headlineplanet.com/home/2020/08/02/the-weeknds-blinding-lights-spends-12th-week-at-1-on-hot-adult-contemporary-radio-chart/|title=The Weeknd’s “Blinding Lights” Spends 12th Week At #1 On Hot Adult Contemporary Radio Chart|publisher=Headline Planet|date=2020-08-02|accessdate=2020-08-02|first=Brian|last=Cantor|archive-date=2020-08-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20200817074505/https://headlineplanet.com/home/2020/08/02/the-weeknds-blinding-lights-spends-12th-week-at-1-on-hot-adult-contemporary-radio-chart/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; «Blinding Lights» сонымен қатар [[Adult Contemporary (чарт)|Adult Contemporary]] чартында жетінші орынға жетті.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/music/The-Weeknd/chart-history/ASI|title=The Weeknd Adult Contemporary History|website=Billboard.com|date=2020-08-09|access-date=2020-08-12|archive-date=2020-10-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20201019185415/https://www.billboard.com/music/the-weeknd/chart-history/ASI|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2021 жылдың наурыз айында «Blinding Lights» әні соул чартының рекордын жаңартты (Hot R&amp;B Songs чартында 48 апта бойы № 1; [[Hot R&amp;B/Hip-Hop Songs]] чартында 11 апта бойы № 1).&lt;ref name=&quot;Olivia8&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.billboard.com/articles/news/9536569/olivia-rodrigo-drivers-license-number-one-eighth-week-hot-100/|title=Olivia Rodrigo's 'Drivers License' Leads Hot 100 for 8th Week, The Weeknd's 'Blinding Lights' Marks a Year in Top 10|work=Billboard|last=Trust|first=Gary|date=2021-03-08|access-date=2021-03-09|archive-date=2021-03-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308210836/https://www.billboard.com/articles/news/9536569/olivia-rodrigo-drivers-license-number-one-eighth-week-hot-100/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/charts/hot-100/2021-03-13|work=Billboard Hot 100|title=March 13, 2021|access-date=2021-07-05|archive-date=2021-03-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210309183302/https://www.billboard.com/charts/hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2020 жылдың қарашасында ән сонымен қатар үздік ондық Top-10 Hot 100 тізімінде болу апталарының саны (40 апта) бойынша рекорд орнатты (бұрынғы көшбасшы [[Post Malone]]-ның «[[Circles (Post Malone әні)|Circles]]&lt;nowiki/&gt;» әнінде 39 апта болған, 2019-20) және Radio Songs радио чартының рекордын (№ 1 орында 25 апта) жасады.&lt;ref name=&quot;Mood5&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9488596/billie-eilish-therefore-i-am-hot-100-number-two|title=24kGoldn &amp; Iann Dior's 'Mood' Tops Hot 100 for Fifth Week, Billie Eilish's 'Therefore I Am' No. 2|work=Billboard|last=Trust|first=Gary|date=2020-11-23|accessdate=2020-11-24|archive-date=2020-12-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20201210023351/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9488596/billie-eilish-therefore-i-am-hot-100-number-two|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

«Blinding Lights» сонымен қатар автор ретінде [[Пол Маккартни]] (32) мен [[Джон Леннон]]нан (26) кейін үшінші орында, ал продюсер ретінде [[Джордж Мартин]]нен (23) кейін екінші орында тұрған продюсер [[Макс Мартин]] үшін Hot 100 чартында автор ретінде 23-ші, ал продюсер ретінде 21-ші бірінші нөмірлі синглі болды және оның екі санатта да «[[Can’t Stop the Feeling!]]&lt;nowiki/&gt;» ([[Джастин Тимберлейк]], 2016) әнінен кейінгі алғашқы табысы атанды.&lt;ref name=&quot;BH100 Peak&quot; /&gt; The Weeknd тарихта  ''Billboard'' журналының бес негізгі чартында бір уақытта көш бастаған алғашқы музыкант болды. 2020 жылғы 30 наурыздағы шығарылымда ол Hot 100, Billboard 200, Artist 100, Hot 100 Songwriters және Hot 100 Producers чарттарында бірінші орында тұрды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9347538/the-weeknd-rules-3-charts-simultaneously|title=The Weeknd Rules Artist 100, Hot 100 &amp; Billboard 200 Charts Simultaneously|work=Billboard|date=2020-03-31|accessdate=2020-04-12|first=Xander|last=Zellner|archive-date=2020-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20200616160203/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9347538/the-weeknd-rules-3-charts-simultaneously|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9348979/the-weeknd-interview-historic-chart-domination-exclusive|title=The Weeknd on Being the First Artist to Top These 5 Charts At Once: 'It Feels Like a Huge Blessing' (Exclusive)|work=Billboard|date=2020-04-01|accessdate=2020-04-12|first=Gary|last=Trust|archive-date=2021-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20210107223939/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9348979/the-weeknd-interview-historic-chart-domination-exclusive|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Келесі аптада ол олардың үшеуін (Hot 100, Billboard 200, Artist 100) бір уақытта басқарды, бұл оның мансабында төртінші рет болды (алғашқы екі рет бұл жағдай 2015 жылы орын алған). 2014 жылы іске қосылған Artist 100 чарты мен тағы екі негізгі чартта (альбомдық және синглдік) бір уақытта тек жеті басқа музыкант қана көш бастай алды. [[Drake|Дрейк]] мұны рекордтық 14 рет жасады (соңғы рет бұл көрсеткіш 2018 жылдың 11 тамызында «In My Feelings» әнімен тіркелді), [[Тейлор Свифт]] (жеті рет), [[Адель]] (алты рет), [[Ариана Гранде]] және [[Эд Ширан]] (әрқайсысы екі реттен), [[Камила Кабельо]] және [[Кендрик Ламар]] (бір-бір реттен). The Weeknd чарт көшбасшылары: Тейлор Свифт (37 апта&lt;!--2020 жылдың тамызында 39 +2--&gt;) және Дрейктен (31 апта) кейін Billboard Artist 100 чартының шыңында тұру апталарының саны бойынша үшінші орынға шықты (№ 1 орында 17 апта).&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9353292/the-weeknd-atop-billboard-200-hot-100-artist-100-charts|title=The Weeknd Repeats Reign Atop Billboard 200, Hot 100 &amp; Artist 100 Charts|work=Billboard|date=2020-04-07|accessdate=2020-04-12|first=Xander|last=Zellner|archive-date=2020-06-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20200612152702/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9353292/the-weeknd-atop-billboard-200-hot-100-artist-100-charts|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Түсініктемелер == 
{{Notelist}}

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

== Сыртқы сілтемелер ==
* {{YouTube|fHI8X4OXluQ|logo=1|The Weeknd — Blinding Lights (Audio)}}
* {{YouTube|o6ytLPKscrU|logo=1|The Weeknd — Blinding Lights (Official Lyric Video)}}
* {{YouTube|sveiX_mA9A4|logo=1|The Weeknd: «Blinding Lights» (Live at The Late Show with Stephen Colbert)}}
* {{YouTube|FRDIZgPajdQ|logo=1|Enjoy electric. With the all-new EQC x The Weeknd «Blinding Lights»}}

{{Сыртқы сілтемелер|Сингл}}

[[Санат:2019 жылғы әндер]]
[[Санат:The Weeknd әндері]]
[[Санат:Макс Мартин продюсерлік еткен әндер]]
[[Санат:Макс Мартин жазған әндер]]
[[Санат:Billboard Hot 100 чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:Billboard Canadian Hot 100 чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:Норвегия чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:UK Singles Chart-та көш бастаған әндер]]
[[Санат:Republic Records синглдері]]
[[Санат:The Weeknd продюсерлік еткен әндер]]
[[Санат:The Weeknd жазған әндер]]
[[Санат:Латвия чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:Португалия чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:Аустралия чартында көш бастаған әндер]]</text>
      <sha1>0y1d7f8tcg87o5ti9b6xd9qdzbyz36o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631672</id>
      <parentid>3631667</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T00:29:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ShadZ01</username>
        <id>56180</id>
      </contributor>
      <origin>3631672</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="90510" sha1="q98csv7hgwp3u0yahy6y7naund81mrz" xml:space="preserve">{{Сингл
| Атауы                 = Blinding Lights
| Тыс                   = Blinding Lights.jpg
| Орындаушы             = [[The Weeknd]]
| Альбом                = [[After Hours (The Weeknd альбомы)|After Hours]]
| Шығарылған            = 29 қараша 2019
| Формат                = [[Компакт-диск|CD]], [[Компакт-кассета|компакт-кассета]], [[7&quot; сингл]], [[12&quot; сингл]], [[Музыканы цифрлық жүктеу|цифрлық жүктеу]] және [[Ағынды мультимедиа|музыкалық стриминг]]
| Б жағы                = 
| Жазылған              = 2019&lt;br /&gt;[[Wolf Cousins|MXM]], [[Лос-Анджелес]], [[Калифорния]]; Jungle City, [[Нью-Йорк]], [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]]
| Жанр                  = [[синти-поп]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://udiscovermusic.com|title=The Weeknd Reveals Title Of His Upcoming Album, After Hours|first=Tim|last=Peacock|date=2020-02-15|publisher=uDiscover Music|access-date=2022-11-06|archive-date=2020-02-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215212944/https://udiscovermusic.com|url-status=live}}&lt;/ref&gt;, [[электропоп]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://nme.com|title=The Weeknd sets sights on dominating 2020 with swaggering 'Heartless' and 'Blinding Lights'|date=2019-11-29|website=NME Music News, Reviews, Videos, Galleries, Tickets and Blogs {{!}} NME.COM|accessdate=2019-12-09|archive-date=2020-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20200311052759/https://nme.com|url-status=live}}&lt;/ref&gt;, [[Новая волна (музыка)|жаңа толқын]]&lt;ref name=&quot;RS&quot;/&gt;, [[синтвейв]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://uproxx.com|title=The Weeknd Goes Full Synthwave On The Yearning New Single 'Blinding Lights'|last=Rossignol|first=Derrick|website=[[Uproxx]]|date=2019-11-29|accessdate=2019-12-01|archive-date=2019-12-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20191203061034/https://uproxx.com|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| Тілі                  = [[Ағылшын тілі|ағылшын]]
| Композиторы           = 
| Өлең авторы           = [[The Weeknd|Эйбел Тесфайе]], Ахмад Бальше, Джейсон Куинвилль, [[Макс Мартин]], Оскар Холтер
| Ұзақтығы              = 3:22
| Лейблі                = [[XO (лейбл)|XO]], [[Republic Records]]
| Продюсері             = [[Макс Мартин]], Оскар Холтер, [[The Weeknd]]
| Чарттар               = 
| Шолулар               = 
| Алдыңғы               = [[Heartless (The Weeknd)|Heartless]]
| Алд_жыл               = 2019
| Жыл                   = 2019
| Келесі                = [[In Your Eyes (The Weeknd әні)|In Your Eyes]]
| Кел_жыл               = 2020
| Басқа                 = {{External music video|{{YouTube|4NRXx6U8ABQ|logo=1|«Blinding Lights»}}}}
}}
'''«Blinding Lights»''' ({{Tr-en|Көзді қарықтыратын шамдар}}) — канадалық әнші [[The Weeknd]]-тің өзінің төртінші ''[[After Hours]]'' студиялық альбомы үшін жазған әні.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/columns/hip-hop/8544830/the-weeknd-new-music-mercedes-benz-commercial|title=Hear New Music From The Weeknd in Mercedes-Benz Commercial: Watch|last=Saponara|first=Michael|website=[[Billboard]]|date=2019-11-26|accessdate=2019-11-26|archive-date=2019-11-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20191128014414/https://www.billboard.com/articles/columns/hip-hop/8544830/the-weeknd-new-music-mercedes-benz-commercial|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ол «[[Heartless (The Weeknd әні)|Heartless]]&lt;nowiki/&gt;» басты синглі шыққаннан кейін екі күннен соң, 2019 жылдың 29 қарашасында альбомның екінші синглі ретінде жарық көрді.&lt;ref name=&quot;rap-up&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.rap-up.com/2019/11/24/the-weeknd-new-single-blinding-lights/|title=The Weeknd to Release New Single &quot;Blinding Lights&quot; on Black Friday|website=[[Rap-Up]]|date=2019-11-26|accessdate=2019-11-26|archive-date=2019-11-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20191128132032/https://www.rap-up.com/2019/11/24/the-weeknd-new-single-blinding-lights/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Әнді The Weeknd Макс Мартин және Оскар Холтермен бірлесіп жазып, продюсерлік еткен, сонымен қатар рэпер {{Iw|Belly (рэпер)|Belly|en|Belly (rapper)}} мен {{Iw|Джейсон Куинвилл||en|DaHeala}} әннің тең авторлары болып табылады.&lt;ref name=&quot;Website&quot;&gt;{{cite web|url=https://shop.theweeknd.com/collections/all|title=ALL {{!}} T H E W E E K N D S H O P|website=The Weeknd Shop|accessdate=2019-12-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191203033816/https://shop.theweeknd.com/collections/all/products/collectors-7-vinyl-001-digital-single|archivedate=2019-12-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Tidal&quot;&gt;{{cite web|url=https://listen.tidal.com/album/123764753/track/123764754|title=Blinding Lights / The Weeknd – Tidal|website=[[Tidal (сервис)|Tidal]]|accessdate=2019-11-29|archive-date=2019-12-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20191217201707/https://listen.tidal.com/album/123764753/track/123764754|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

«Blinding Lights» АҚШ пен Канаданы қоса алғанда, әлемнің отыздан астам елінің чарттарында бірінші орынға жетті, бұл елдерде ол [[Billboard Hot 100|''Billboard'' Hot 100]] және [[Canadian Hot 100]] чарттарында тиісінше төрт және жеті апта бойы көш бастап, әншінің бесінші чарттоппері атанды. Ол сонымен қатар әншінің Германия хит-парадының шыңына шыққан алғашқы синглі болып, онда 10 апта, Ұлыбританияда сегіз апта, ал Австралияда он бір апта бойы бірінші орында тұрды. Бұл — орындаушының бүгінгі күнге дейінгі әлемдегі ең сәтті синглі.&lt;ref name=&quot;автоссылка1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9366635/the-weeknd-blinding-lights-number-one-fourth-week-hot-100|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Leads Hot 100 for 4th Week, DaBaby &amp; Roddy Ricch's 'Rockstar' Launches in Top 10|work=[[Billboard]]|last=Trust|first=Gary|date=2020-04-27|accessdate=2020-04-27|archive-date=2020-04-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200428055259/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9366635/the-weeknd-blinding-lights-number-one-fourth-week-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ariacharts.com.au/news/2020/the-weeknd-returns-to-1-with-blinding-lights|title=The Weeknd Returns To #1 with Blinding Lights|publisher=ARIA Charts|date=2020-04-18|access-date=2020-08-12|archive-date=2020-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20200517144723/https://www.ariacharts.com.au/news/2020/the-weeknd-returns-to-1-with-blinding-lights|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/the-weeknds-blinding-lights-scores-eighth-week-at-number-1-on-the-official-singles-chart__29484|title=The Weekend's Blinding Lights Scores Eighth Week At Number 1 On The Official Singles Chart|publisher=Official Charts|date=2020-04-17|accessdate=2020-04-19|first=Rob|last=Copsey|archive-date=2020-04-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200428015211/https://www.officialcharts.com/chart-news/the-weeknds-blinding-lights-scores-eighth-week-at-number-1-on-the-official-singles-chart__29484/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Осы әннің арқасында The Weeknd 30 наурыздағы шығарылымда бір уақытта ''Billboard''-тың бес негізгі чартында көш бастаған тарихтағы алғашқы музыкант атанды, ол кезде әнші Hot 100, Billboard 200, Artist 100, Hot 100 Songwriters және Hot 100 Producers чарттарында бірінші орында тұрған еді.

АҚШ-та бұл ән [[АҚШ 2020 жылғы қорытынды әндер тізімі (Billboard)|2020 жылдың қорытындысы бойынша ең үздік]] атанды.&lt;ref name=&quot;BBNo1OfYear&quot;&gt;{{Cite magazine|title=The Year in Charts 2020: The Weeknd's 'Blinding Lights' Is the No. 1 Hot 100 Song of the Year|first=Gary|last=Trust|date=2020-12-03|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9493054/the-weeknd-blinding-lights-hot-100-song-2020-year-in-charts/|access-date=2020-12-04|magazine=[[Billboard]]|archive-date=2020-12-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20201205033302/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9493054/the-weeknd-blinding-lights-hot-100-song-2020-year-in-charts/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Сингл Hot 100 чартының үздік ондығында рекордтық 90 апта бойы тұрды.&lt;ref name=&quot;cbc082021&quot;&gt;{{cite news|title=The Weeknd's Blinding Lights becomes longest charting Billboard Hot 100 song|url=https://www.cbc.ca/news/entertainment/the-weeknd-billboard-record-1.6143490|agency=The Canadian Press|publisher=CBC News|date=2021-08-17|archivedate=2022-11-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221106132228/https://www.cbc.ca/news/entertainment/the-weeknd-billboard-record-1.6143490|access-date=2022-11-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;weeks&quot;&gt;{{cite magazine|url=http://www.billboard.com/articles/news/9615371/the-weeknd-blinding-lights-hot-100-record-88-weeks|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Spends Record-Breaking 88th Week on Billboard Hot 100|date=2021-08-16|accessdate=2021-08-16|last=Trust|first=Gary|magazine=[[Billboard]]|archive-date=2021-10-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20211029034121/https://www.billboard.com/articles/news/9615371/the-weeknd-blinding-lights-hot-100-record-88-weeks/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2021 жылдың 23 қарашасында сингл ''Billboard'' журналының барлық уақыттағы ең үздік хиттерінің ''Greatest Hot 100 Hit of All Time'' тізімін бастады.&lt;ref name=&quot;BBNo1AllTime&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/music/features/the-weeknd-blinding-lights-billboard-cover-story-2021-interview-1235001282/|title=The Greatest Hit: The New No. 1 Song of All Time|last=Mamo|first=Heran|magazine=[[Billboard]]|date=2021-11-23|access-date=2021-11-26|archive-date=2021-12-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20211202115058/https://www.billboard.com/music/features/the-weeknd-blinding-lights-billboard-cover-story-2021-interview-1235001282/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
Әлеуметтік желілерде бес ай бойы болмағаннан кейін, әнші 2019 жылдың 20 қарашасында [[Instagram]]-ға оралып, алты күннен соң, 2019 жылдың 26 қарашасында жазба жариялады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.hotnewhiphop.com/the-weeknd-returns-to-instagram-and-fans-are-convinced-chapter-vi-is-coming-news.96171.html|title=The Weeknd Returns To Instagram &amp; Fans Are Convinced &quot;Chapter VI&quot; Is Coming|website=HotNewHipHop|last=A.|first=Aron|date=2019-11-20|accessdate=2019-11-26|archive-date=2020-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20200322125741/https://www.hotnewhiphop.com/the-weeknd-returns-to-instagram-and-fans-are-convinced-chapter-vi-is-coming-news.96171.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.eonline.com/news/1095452/the-weeknd-returns-to-instagram-with-a-loading-message|title=The Weeknd Returns to Instagram With a &quot;Loading&quot; Message|website=[[E!#E! Online|E! Online]]|last=Schnurr|first=Samantha|date=2019-11-20|accessdate=2019-11-26|archive-date=2019-11-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20191122014115/https://www.eonline.com/news/1095452/the-weeknd-returns-to-instagram-with-a-loading-message|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ол 2019 жылдың маусым айында-ақ ''Chapter VI'' деп аталатын жоба туралы хабарлаған болатын.&lt;ref name=&quot;nme&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.nme.com/news/music/the-weekend-teases-new-album-chapter-6-2536077|title=Is The Weeknd's new album finally on its way?|website=[[NME]]|last=Skinner|first=Tom|date=2019-08-07|accessdate=2019-11-26|archive-date=2019-12-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20191218064601/https://www.nme.com/news/music/the-weekend-teases-new-album-chapter-6-2536077|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2019 жылдың 24 қарашасында неміс теледидарында алғаш рет «Blinding Lights» клипі пайдаланылған [[Mercedes-Benz]] жарнамалық ролигі көрсетілді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.stereogum.com/2066221/the-weeknd-previews-new-song-blinding-lights-in-mercedes-benz-commercial/video/|title=The Weeknd Previews New Song &quot;Blinding Lights&quot; In Mercedes-Benz Commercial|website=[[Stereogum]]|last=Breihan|first=Tom|date=2019-11-26|accessdate=2019-11-26|archive-date=2020-03-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20200319141924/https://www.stereogum.com/2066221/the-weeknd-previews-new-song-blinding-lights-in-mercedes-benz-commercial/video/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Онда The Weeknd-тің Mercedes-AMG GT C Roadster спорткарын басқарып отырып, аудиожүйеден өзінің жаңа әнін қосуды сұрағаны көрсетілген.&lt;ref name=&quot;rap-up2&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.rap-up.com/2019/11/24/the-weeknd-new-single-blinding-lights/|title=The Weeknd to Release New Single &quot;Blinding Lights&quot; on Black Friday|website=[[Rap-Up]]|date=2019-11-26|accessdate=2019-11-26|archive-date=2019-11-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20191128132032/https://www.rap-up.com/2019/11/24/the-weeknd-new-single-blinding-lights/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Толық метражды жарнамалық роликтің премьерасы 29 қарашада синглмен бірге өтт.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://pitchfork.com/news/the-weeknd-previews-new-song-blinding-lights-in-mercedes-benz-ad-watch/|title=The Weeknd Previews New Song &quot;Blinding Lights&quot; in Mercedes-Benz Ad: Watch|last=Strauss|first=Matthew|website=[[Pitchfork]]|date=2019-11-26|accessdate=2019-11-26|archive-date=2020-01-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20200119141744/https://pitchfork.com/news/the-weeknd-previews-new-song-blinding-lights-in-mercedes-benz-ad-watch/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Келесі күндері ол әлеуметтік желілерде музыкаға қайта оралғанын хабарлап, «бастау ертең кешке болады» және «Бүгін кешке біз миды балқытатын жаңа „психотикалық тарауды“ бастаймыз! Кеттік!» деген жазбалар қалдырды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://hiphop-n-more.com/2019/11/the-weeknd-to-release-2-new-singles-blinding-lights-heartless-this-week/|title=The Weeknd to Release 2 New Singles &quot;Blinding Lights&quot; &amp; &quot;Heartless&quot; This Week|author=Akaash|website=HipHop-n-More|date=2019-11-26|accessdate=2019-11-26|archive-date=2020-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20200322125751/https://hiphop-n-more.com/2019/11/the-weeknd-to-release-2-new-singles-blinding-lights-heartless-this-week/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Ресми [[лирик-бейне]] 6 желтоқсанда жарық көрді.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://umusic.digital/hdpoxg/|title=The Weeknd - Listening Experience|website=Universal Digital|accessdate=2019-12-05|archive-date=2019-12-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20191206042021/https://umusic.digital/hdpoxg/|url-status=unfit}}&lt;/ref&gt; Ресми музыкалық бейне клип [[Лас-Вегас]]тағы [[Фримонт-стрит]]те түсірілген.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.tmz.com/2019/11/25/the-weeknd-shooting-new-music-video-las-vegas/|title=The Weeknd Shooting New Music Video in Las Vegas|website=TMZ|accessdate=2019-11-25|archive-date=2020-02-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20200224232402/https://www.tmz.com/2019/11/25/the-weeknd-shooting-new-music-video-las-vegas/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2019 жылдың 6 желтоқсанында әнші бұл әнді алғаш рет «[[Стивен Кольбермен бірге кешкі шоу]]&lt;nowiki/&gt;» бағдарламасында жанды дауыста орындады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://variety.com/2019/music/news/the-weeknd-another-new-song-blinding-lights-colbert-next-week-1203419644/|title=The Weeknd Drops Another New Song, ‘Blinding Lights,’ Appears on Colbert Next Week|website=Variety|accessdate=2019-12-01|archive-date=2019-12-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20191224060556/https://variety.com/2019/music/news/the-weeknd-another-new-song-blinding-lights-colbert-next-week-1203419644/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2020 жылдың сәуірінде «Blinding Lights» Ұлыбритания чартының шыңында тұрған кезде, [[The Weeknd]] Twitter арқылы британдықтарды өзінің бәсекелесі — 99 жастағы ардагер [[Том Мур]]дың «[[You’ll Never Walk Alone]]&lt;nowiki/&gt;» қайырымдылық синглін қолдауға және 30 сәуірдегі оның 100 жасқа толған туған күніне орай «оны бірінші орынға шығаруға» шақырды,&lt;ref name=&quot;Jones&quot;&gt;{{cite news|last1=Jones|first1=Damian|title=The Weeknd wants Captain Moore to knock him off the Number One spot|url=https://www.nme.com/news/music/the-weeknd-urges-fans-to-knock-blinding-lights-off-number-one-in-favour-of-captain-moores-youll-never-walk-alone-2652651|accessdate=2020-04-26|work=[[NME]]|date=2020-04-23|archivedate=2020-04-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200427211447/https://www.nme.com/news/music/the-weeknd-urges-fans-to-knock-blinding-lights-off-number-one-in-favour-of-captain-moores-youll-never-walk-alone-2652651}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite tweet|user=theweeknd|number=1253361060393836544|date=2020-04-23|title=everyone in the UK please support @captaintommoore / @mrmichaelball single so this incredible 99 yr old war veteran, walking for the British National Health Service @NHSuk &amp; now raised $35 Million can have a No 1 for his 100th birthday in the UK! We’re routing for you. XO!}}&lt;/ref&gt; нәтижесінде солай болды да.&lt;ref name=&quot;OC1&quot;&gt;{{cite web|title=Captain Tom Moore claims victory on the Official Chart with You'll Never Walk Alone, becomes the oldest artist to reach Number 1|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/captain-tom-moore-claims-victory-on-the-official-chart-with-youll-never-walk-alone-becomes-the-oldest-artist-to-reach-number-1__29563/|publisher=[[Official Charts Company]]|accessdate=2020-04-24|archive-date=2020-04-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20200425002258/https://www.officialcharts.com/chart-news/captain-tom-moore-claims-victory-on-the-official-chart-with-youll-never-walk-alone-becomes-the-oldest-artist-to-reach-number-1__29563/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Пікірлері ==
«Blinding Lights» оң пікірлерге ие болып, сыншылардың жаппай мойындауына ие болды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://wordpress.com/log-in?redirect_to=https%3A%2F%2Fsoundigestdotcom.wordpress.com%2Fwp-admin%2F/|title=The Weeknd Takes Us Back to the '80s With &quot;Blinding Lights&quot;|website=Sound Digest|access-date=2020-05-10|archive-date=2021-07-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210724205403/https://soundigest.com/2019/12/04/the-weeknd-blinding-lights-review/amp/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;guardian&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/music/2020/nov/30/the-20-best-songs-of-2020|title=The 20 Best Songs of 2020|first=Ben|last=Beaumont-Thomas|date=2020-11-30|website=The Guardian|access-date=2020-12-01|archive-date=2020-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20201130060503/https://www.theguardian.com/music/2020/nov/30/the-20-best-songs-of-2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;nytimes&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.nytimes.com/2020/04/01/arts/music/the-weeknd-after-hours-review.html|title=The Weeknd's Gleamy, Seamy Pop Returns|first=Jon|last=Caramanica|date=2020-04-01|website=The New York Times|access-date=2020-04-23|archive-date=2020-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20200401194004/https://www.nytimes.com/2020/04/01/arts/music/the-weeknd-after-hours-review.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;billboard&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/columns/pop/9338020/the-weeknd-after-hours-career-analysis|title=Don't Forget How Unlikely The Weeknd Once Seemed as a Reliable Pop Superstar|first=Andrew|last=Unterberger|date=2020-03-03|website=Billboard|access-date=2020-05-02|archive-date=2021-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20210304115227/https://www.billboard.com/articles/columns/pop/9338020/the-weeknd-after-hours-career-analysis|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ''[[Billboard]]'' журналы оны 2020 жылдың ең үздік әндерінің бірі деп атаса, ''[[Consequence of Sound]]'' 2020 жылдың ең үздік әні деп таныды; біріншісі оның ностальгиялық тартымдылығын атап өтсе,&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/media/lists/best-songs-2020-top-100-9494940|title=The 100 Best Songs of 2020: Staff List|first=Josh|last=Glicksman|date=2020-12-08|access-date=2020-12-09|archive-date=2020-12-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20201208222908/https://www.billboard.com/amp/articles/news/list/9494940/best-songs-2020-top-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; екіншісі «блокбастер [[Рифф (музыка)|рифф]]інің үстіне құрылған әуезді романтиканы» жоғары бағалады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://consequenceofsound.net/2020/12/top-50-songs-of-2020/6/|title=Top 50 Songs of 2020|first=Michael|last=Roffman|website=Consequence of Sound|date=2020-12-03|access-date=2021-06-17|archive-date=2021-02-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210228234359/https://consequenceofsound.net/2020/12/top-50-songs-of-2020/6/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ''[[Variety]]'' журналы «Blinding Lights» туындысын жылдың ең үздік жазбасы деп атап: «Бұл — сөзсіз 2020 жылдың айтулы әндерінің бірі. Шығармада тура 1985 жылдан келгендей тап-таза синтезаторлық [[Хук (музыка)|хук]] бар. Бұл жазба күш-қуат пен қиындықтарды жеңудің символына айналды», — деп сипаттады.&lt;ref name=&quot;variety&quot;&gt;{{cite web|url=https://variety.com/2020/music/news/weeknd-blinding-lights-hitmakers-record-of-the-year-1234846143/|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Is Variety's Hitmakers Record of the Year|first=Jem|last=Aswad|website=Variety|date=2020-12-03|access-date=2020-12-04|archive-date=2021-01-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20210122234657/https://variety.com/2020/music/news/weeknd-blinding-lights-hitmakers-record-of-the-year-1234846143/amp/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; «Blinding Lights» ''[[Stereogum]]'' басылымы тарапынан 2019 жылдың ең үздік әндерінің бірі болып аталды, ал редактор Крис ДеВиль 80-жылдардың эстетикасы мен атмосферасын мақтап: «80-жылдар ешқашан өлмейді — немесе, ең құрығанда, біздің ұжымдық қиялымыздағы 80-жылдардың гламурлы неоны ешқашан сөнбейді», — деп атап өтті.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.stereogum.com/2067368/best-pop-songs-2019/franchises/2019-in-review/|title=The Best Pop Songs of 2019|website=Stereogum|access-date=2020-01-22|archive-date=2021-07-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210724205405/https://www.stereogum.com/2067368/the-top-40-pop-songs-of-2019/columns/the-week-in-pop/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== Қорытынды тізімдер ===
Ескерту: * — тізімге орны көрсетілмей енгізілгенін білдіреді
{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot;
|+
!Басылым
!Тізім
!Ранг
!Сілтеме
|-
| scope=&quot;row&quot;|[[Amazon Music]]
|Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|3
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://music.amazon.co.uk/playlists/B08C1LN518|title=Best Songs of 2020|publisher=Amazon|accessdate=2020-12-21|archive-date=2021-04-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20210426084018/https://music.amazon.co.uk/playlists/B08C1LN518|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|[[Apple Music]]
|The 100 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;| *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://music.apple.com/us/playlist/the-100-best-songs-of-2020/pl.078970e433ee4c19a03b67a1106b9526|title=The 100 Best Songs of 2020|work=Apple Music|accessdate=2020-12-21|archive-date=2020-12-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20201211071605/https://music.apple.com/us/playlist/the-100-best-songs-of-2020/pl.078970e433ee4c19a03b67a1106b9526|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''{{iw|Atwood Magazine|Atwood|en|Atwood Magazine}}'' 
|Anthony Kozlowski’s Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|8
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://atwoodmagazine.com/bs2020-the-best-songs-of-2020-according-to-anthony/|title=The Best Songs of 2020 (According to Anthony)|first=Anthony|last=Kozlowski|website=Atwood|date=2020-12-31|accessdate=2021-05-02|archive-date=2021-01-04|archive-url=https://archivetoday.com/20210104215144/https://atwoodmagazine.com/bs2020-the-best-songs-of-2020-according-to-anthony/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[BBC News]]''
| The 7 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/culture/article/20201119-the-best-albums-and-songs-of-2020|title=The Best Songs of 2020|website=BBC|date=2020-11-19|accessdate=2020-12-22|archive-date=2020-11-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20201120000740/https://www.bbc.com/culture/article/20201119-the-best-albums-and-songs-of-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot; rowspan=&quot;2&quot;|''[[Billboard]]''
|The 100 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|2
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/news/list/9494940/best-songs-2020-top-100|title=The 100 Best Songs of 2020: Staff List|first=Josh|last=Glicksman|work=Billboard|date=2020-12-08|accessdate=2020-12-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20201211173512/https://www.billboard.com/articles/news/list/9494940/best-songs-2020-top-100|archive-date=2020-12-11|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|The 30 Best Pop Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/news/list/9497730/best-pop-songs-2020/|title=The 30 Best Pop Songs of 2020: Staff List|first=Andrew|last=Unterberger|work=Billboard|date=2020-12-11|accessdate=2020-12-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20201211173043/https://www.billboard.com/articles/news/list/9497730/best-pop-songs-2020/|archive-date=2020-12-11|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[BuzzFeed]]''
|The Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.buzzfeed.com/natashajokic1/best-songs-2020|title=Here Are the Best Songs of 2020|first=Natasha|last=Jokic|work=BuzzFeed|date=2020-12-13|accessdate=2020-12-21|archive-date=2021-02-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20210227230853/https://www.buzzfeed.com/natashajokic1/best-songs-2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''{{iw|The Citizen (South African newspaper)|The Citizen|en|The Citizen (South African newspaper)}}'' 
|The Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://citizen.co.za/lifestyle/your-life-entertainment-your-life/entertainment-music/2407360/are-these-the-best-songs-of-2020/|title=Are these the best songs of 2020?|first=Gilda|last=Narsimdas|work=The Citizen|date=2020-12-15|accessdate=2020-12-21|archive-date=2021-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302200921/https://citizen.co.za/lifestyle/your-life-entertainment-your-life/entertainment-music/2407360/are-these-the-best-songs-of-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Consequence of Sound]]''
|The Top 50 Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|1
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://consequenceofsound.net/2020/12/top-50-songs-of-2020/|title=Top 50 Songs of 2020|first=Michael|last=Roffman|work=Consequence of Sound|date=2020-12-03|accessdate=2020-12-21|archive-date=2021-01-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20210123081858/https://consequenceofsound.net/2020/12/top-50-songs-of-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[The Diamondback]]''
|20 Favorite Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|5
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://dbknews.com/2020/12/14/the-diamondback-top-songs-2020-wap-watermelon-sugar-blinding-lights/|title=The Diamondback's 20 Favorite Songs of 2020|work=The Diamondback|date=2020-12-14|access-date=2021-01-22|archive-date=2021-01-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20210110093030/https://dbknews.com/2020/12/14/the-diamondback-top-songs-2020-wap-watermelon-sugar-blinding-lights/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Entertainment.ie]]''
|The 10 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|7
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://entertainment.ie/music/the-10-best-songs-of-2020-470039/|title=The Ten Best Songs of 2020|first=Lauren|last=Murphy|work=Entertainment.ie|access-date=2021-01-15|archive-date=2021-05-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20210503091218/https://entertainment.ie/music/the-10-best-songs-of-2020-470039/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[The Fader]]''
|The 100 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|26
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.thefader.com/2020/12/17/100-best-songs-2020-list-haim-bad-bunny-bladee-rank|title=The 100 best songs of 2020|first=Salvatore|last=Maicki|work=The Fader|date=2020-12-17|accessdate=2020-12-21|archive-date=2020-12-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20201220082330/https://www.thefader.com/2020/12/17/100-best-songs-2020-list-haim-bad-bunny-bladee-rank|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''Flood''
|The Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|1
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://floodmagazine.com/83334/the-best-songs-of-2020/|title=The Best Songs of 2020|first=Scott|last=Sterling|work=Flood Magazine|date=2020-12-09|access-date=2021-01-14|archive-date=2021-01-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20210127212206/https://floodmagazine.com/83334/the-best-songs-of-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''The Forty-Five''
|The 45 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|6
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://thefortyfive.com/opinion/best-songs-of-2020/|title=The 45 Best Songs of 2020|first=Emma|last=Holbrook|work=The Forty-Five|date=2020-12-10|access-date=2021-01-14|archive-date=2020-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20201130161121/https://thefortyfive.com/opinion/best-songs-of-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''{{iw|Gaffa (magazine)|Gaffa|en|Gaffa (magazine)}}''
| The 20 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|1
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://gaffa.dk/artikel/146694/redaktionen-her-er-arets-bedste-udenlandske-sange/|title=The 20 Best Songs of 2020|first=Simone|last=Nowack|work=Gaffa|date=2020-12-12|access-date=2021-01-19|archive-date=2020-12-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20201213113610/https://gaffa.dk/artikel/146694/redaktionen-her-er-arets-bedste-udenlandske-sange/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Glamour]]''
| The 63 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.glamour.com/story/best-songs-of-2020|title=The 63 Best Songs of 2020 That Made Our Lives a Little Easier|first=Christopher|last=Rosa|work=[[Glamour]]|date=2020-12-17|access-date=2021-06-17|archive-date=2020-12-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20201218023526/https://www.glamour.com/story/best-songs-of-2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[The Guardian]]''
|The 20 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|6
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.theguardian.com/music/2020/nov/30/the-20-best-songs-of-2020|title=The 20 best sogns of 2020|first=Ben|last=Beaumont-Thomas|work=The Guardian|date=2020-11-30|accessdate=2020-12-21|archive-date=2021-06-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20210618115129/https://www.theguardian.com/music/2020/nov/30/the-20-best-songs-of-2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[The Houston Press]]''
| The Top 20 Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|3
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.houstonpress.com/music/20-most-2020-songs-of-2020-11522888|title=Top 20 &quot;Most 2020&quot; Songs of 2020|first=Jesse|last=Sendejas Jr.|website=Houston Press|date=2020-12-31|access-date=2021-06-17|archive-date=2021-02-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20210215081604/https://www.houstonpress.com/music/20-most-2020-songs-of-2020-11522888|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[IZM]]''
|The 10 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.izm.co.kr/contentRead.asp?idx=30428&amp;bigcateidx=19&amp;subcateidx=20&amp;view_tp=1&amp;view_sort=1|title=Best Songs of 2020|first=Lee|last=Honghyun|website=IZM|access-date=2021-01-14|archive-date=2020-12-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20201210083209/http://www.izm.co.kr/contentRead.asp?idx=30428&amp;bigcateidx=19&amp;subcateidx=20&amp;view_tp=1&amp;view_sort=1|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Los Angeles Times]]''
|The 50 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2020-12-09|title=The 50 best songs of 2020|url=https://www.latimes.com/entertainment-arts/music/story/2020-12-09/the-50-best-songs-of-2020|access-date=2020-12-21|website=Los Angeles Times|language=en-us|archive-date=2020-12-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20201209220036/https://www.latimes.com/entertainment-arts/music/story/2020-12-09/the-50-best-songs-of-2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[New Straits Times]]''
| The 4 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nst.com.my/news/nation/2020/12/653353/2020s-most-memorable-folks|title=2020's Most Memorable Folks|first=Ahmad|last=Othman|website=New Straits Times|date=2020-12-31|access-date=2021-01-15|archive-date=2021-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210501232902/https://www.nst.com.my/news/nation/2020/12/653353/2020s-most-memorable-folks|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[The New York Times]]''
| Lindsay Zoladz’s Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|7
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2020/12/07/arts/music/best-songs.html|title=Best Songs of 2020|website=[[The New York Times]]|last1=Pareles|first1=Jon|last2=Caramanica|first2=Jon|last3=Zoladz|first3=Lindsay|date=2020-12-07|access-date=2020-12-21|archive-date=2021-03-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20210319164356/https://www.nytimes.com/2020/12/07/arts/music/best-songs.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Our Culture Mag]]''
|The 25 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|3
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://ourculturemag.com/2021/01/02/the-25-best-songs-of-2020/|title=The 25 Best Songs of 2020|first=Konstantinos|last=Pappis|access-date=2021-01-02|archive-date=2021-01-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20210102235003/https://ourculturemag.com/2021/01/02/the-25-best-songs-of-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Pinkvilla]]''
|The 10 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/hollywood/bye-bye-2020-10-songs-taylor-swift-justin-bieber-harry-styles-more-saved-year-586889?amp|title=Bye Bye 2020: 10 songs from Taylor Swift, Justin Bieber, Harry Styles &amp; more that saved the year|first=Pinkvilla|last=Desk|website=Pinkvilla|date=2020-12-29|access-date=2021-01-15|archive-date=2021-01-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20210122093829/https://www.pinkvilla.com/entertainment/hollywood/bye-bye-2020-10-songs-taylor-swift-justin-bieber-harry-styles-more-saved-year-586889?amp|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Pitchfork]]''
|The 100 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|23
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Pitchfork|title=The 100 Best Songs of 2020|url=https://pitchfork.com/features/lists-and-guides/best-songs-2020/|access-date=2020-12-23|website=Pitchfork|language=en-us|archive-date=2021-02-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20210210145510/https://pitchfork.com/features/lists-and-guides/best-songs-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Refinery29]]''
|The 29 Best Songs of the Year
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.refinery29.com/en-us/2020/12/10216132/best-songs-artists-2020-taylor-swift-chloe-halle-twice|title=The 29 Best Songs of The Year|first=Natalie|last=Morin|date=2020-12-21|access-date=2020-12-22|archive-date=2021-07-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20210702125409/https://www.refinery29.com/amp/en-us/2020/12/10216132/best-songs-artists-2020-taylor-swift-chloe-halle-twice|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Rolling Stone]]''
|The 50 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|4
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;RS&quot;&gt;{{Cite web|last=Blake, Jonathan Bernstein,Jon Blistein,Jon Dolan,Brenna Ehrlich,Jon Freeman,Kory Grow,Christian Hoard,Elias Leight,Angie Martoccio,Claire Shaffer,Rob Sheffield,Emily; Bernstein, Jonathan; Blistein, Jon; Dolan, Jon; Ehrlich, Brenna; Freeman, Jon; Grow, Kory; Hoard, Christian; Leight, Elias.|date=2020-12-07|title=Year in Review: The 50 Best Songs of 2020|url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-songs-2020-1097442/|access-date=2020-12-21|website=Rolling Stone|language=en-us|archive-date=2021-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20210322094511/https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-songs-2020-1097442/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Slate]]''
|Chris Molanphy’s Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|6
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Molanphy|first=Chris|date=2020-12-19|title=America Spent 2020 Retreating Into the Sounds of the Past|url=https://slate.com/culture/2020/12/best-songs-2020-weeknd-disco-nostalgia-billboard-charts.html|access-date=2020-12-21|website=Slate Magazine|language=en|archive-date=2020-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20201219130227/https://slate.com/culture/2020/12/best-songs-2020-weeknd-disco-nostalgia-billboard-charts.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Spin (журнал)|Spin]]''
| The 30 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|6
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.spin.com/featured/30-best-songs-2020/|title=The 30 Best Songs of 2020|website=Spin|access-date=2020-12-22|archive-date=2020-12-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20201217174210/https://www.spin.com/featured/30-best-songs-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|[[Spotify]]
|The Best Pop Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|1
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Today's Top Hits Presents... Best Pop Songs of 2020, a playlist by Spotify|url=https://open.spotify.com/playlist/37i9dQZF1DX5QPo288x03n|access-date=2020-12-21|website=Spotify|language=en|archive-date=2020-12-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20201212125220/https://open.spotify.com/playlist/37i9dQZF1DX5QPo288x03n|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Stereogum]]''
| The Top 40 Pop Songs of 2019
| style=&quot;text-align:center;&quot;|32
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.stereogum.com/2067368/the-top-40-pop-songs-of-2019/columns/the-week-in-pop/|title=The Top 40 Pop Songs of 2019|first=Chris|last=DeVille|work=Stereogum|date=2019-12-12|accessdate=2021-05-02|archive-date=2021-07-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210724205405/https://www.stereogum.com/2067368/the-top-40-pop-songs-of-2019/columns/the-week-in-pop/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot; rowspan=&quot;2&quot;|''[[Uproxx]]''
|The 50 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|37
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2020-12-02|title=The 50 Best Songs Of 2020|url=https://uproxx.com/music/best-songs-2020-list/|access-date=2020-12-21|website=UPROXX|archive-date=2020-12-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20201207161831/https://uproxx.com/music/best-songs-2020-list/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|Music Critics Poll: The Best Songs of The Year
| style=&quot;text-align:center;&quot;|3
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://uproxx.com/music/uproxx-music-critics-poll-best-songs-2020/|title=The 2020 Uproxx Music Critics Poll: The Best Songs Of The Year|work=Uproxx|date=2020-12-15|accessdate=2020-12-21|archive-date=2021-07-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210724205404/https://uproxx.com/music/uproxx-music-critics-poll-best-songs-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[USA Today]]''
|The 10 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|5
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.usatoday.com/story/entertainment/music/2020/12/16/best-songs-2020-billie-eilish-bob-dylan-cardi-b-megan-thee-stallion-the-weeknd-taylor-swift-dua-lipa/3875986001/|title=The 10 Best Songs of 2020|website=USA Today|date=2020-12-16|access-date=2020-12-22|archive-date=2021-04-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20210429175053/https://www.usatoday.com/story/entertainment/music/2020/12/16/best-songs-2020-billie-eilish-bob-dylan-cardi-b-megan-thee-stallion-the-weeknd-taylor-swift-dua-lipa/3875986001/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot; rowspan=&quot;2&quot;|[[Tidal (сервис)|Tidal]]
|Songs of the Year 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|6
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|title=Songs of the Year 2020|url=https://tidal.com/browse/playlist/65e2481b-f921-4c35-aa8c-c07077d40260|access-date=2020-12-21|website=Tidal|archive-date=2020-12-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20201211130658/https://tidal.com/browse/playlist/65e2481b-f921-4c35-aa8c-c07077d40260|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|Best Pop Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|2
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|title=Best of Pop 2020|url=https://tidal.com/browse/playlist/0d68e058-fe9c-444d-adf7-76d6e2138885|access-date=2020-12-21|website=Tidal|archive-date=2020-12-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20201211131203/https://tidal.com/browse/playlist/0d68e058-fe9c-444d-adf7-76d6e2138885|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[WatchMojo]]''
| The Top 10 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|1
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://watchmojo.com/video/id/35982|title=Top 10 Best Songs of 2020|website=WatchMojo|access-date=2020-12-22|archive-date=2020-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20201216203823/https://watchmojo.com/video/id/35982|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

== Марапаттар мен номинациялар ==
2020 жылы «Blinding Lights» хиті мен оның негізгі альбомының орасан зор жетістігіне қарамастан, Weeknd 2020 жылдың 24 қарашасында өткен [[Грэмми (2020)|63-ші жыл сайынғы Грэмми сыйлығы]]нда нөл номинацияға ие болды. Бұл қимыл көптеген қайшылықтар тудырды және сыншылар мен жанкүйерлерді, сондай-ақ Тесфаенің өзін таң қалдырды. Ол әлеуметтік желілер арқылы жауап беріп, Грэммиді «жемқор» деп атады.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Aniftos|first=Rania|url=https://www.billboard.com/articles/news/awards/9489770/the-weeknd-lashes-out-recording-academy|title=The Weeknd Calls Out Recording Academy After Nominations Snub: 'The Grammys Remain Corrupt'|work=[[Billboard]]|date=2020-11-24|archivedate=2021-01-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210108022707/https://www.billboard.com/articles/news/awards/9489770/the-weeknd-lashes-out-recording-academy|access-date=2021-06-17}}&lt;/ref&gt; Оның 2021 жылдың 7 ақпанында [[Супербоул|Ұлттық футбол лигасының Суперкубогы]]нда өнер көрсететіні туралы хабарландыру, сондай-ақ оны поп немесе R&amp;B ретінде ұсыну керек пе деген шатасулар ол ұсынылған барлық санаттардағы немқұрайлылыққа ықпал етті деген болжамдар болды.&lt;ref&gt;{{cite web|title=The Weeknd Received Zero Grammy Nominations, Responds on Twitter|url=https://www.vulture.com/2020/11/the-weeknd-snub-2021-grammy-nominations.html|access-date=2020-11-25|archive-date=2021-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20210107223940/https://www.vulture.com/2020/11/the-weeknd-snub-2021-grammy-nominations.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; [[Харви Мейсон (кіші)|Харви Мейсон]], [[Дыбыс жазу өнері мен ғылымдарының ұлттық академиясы]]ның уақытша президенті, реакцияға жауап берді:
&lt;blockquote&gt;Біз The Weeknd-тің номинацияға ие болмағанына көңілі қалғанын түсінеміз. Мен таңғалдым және оның сезіміне ортақтаса аламын. Оның биылғы музыкасы керемет болды, ал оның музыкалық қауымдастық пен жалпы әлемге қосқан үлесі жалпының таңданысына лайық. Біз оның алдағы Суперкубокта өнер көрсететінін білгенде қатты толқыдық, сондай-ақ оның алдыңғы демалыс күндері «Грэмми» сахнасында да өнер көрсеткенін қалар едік. Өкінішке орай, жыл сайын номинациялар саны лайықты әртістердің санынан аз болып жатады. Бірақ әріптестер дауыс беретін жалғыз музыкалық марапат ретінде біз жаһандық қауымдастығымызды құрайтын көптеген тамаша әртістерге жарық түсіре отырып, музыкадағы үздіктікті мойындауды және атап өтуді жалғастырамыз. Нақты айта кететін жайт, барлық санаттар бойынша дауыс беру The Weeknd-тің Суперкубоктағы өнер көрсетуі жарияланғанға дейін баяғыда-ақ аяқталған болатын, сондықтан бұл жағдай номинация процесіне ешқандай әсер ете алмас еді. Барлық «Грэмми» номинанттары дауыс берушілермен өздерінің көрнекті жетістіктері үшін танылды және біз олардың барлығын құттықтаймыз.&lt;ref&gt;{{cite web|title=The Weeknd Lashes Out at Recording Academy: &quot;The Grammys Remain Corrupt&quot;|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/the-weeknd-lashes-out-at-recording-academy-the-grammys-remain-corrupt|access-date=2020-11-25|archive-date=2021-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20210107223936/https://www.hollywoodreporter.com/news/the-weeknd-lashes-out-at-recording-academy-the-grammys-remain-corrupt|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;

Кейінірек Weeknd 2021 жылдың қаңтарындағы немқұрайлылыққа қатысты мәлімдеме жасап, онда ол бұл «шабуыл» сияқты болғанын айтты: «Тыңдаңызшы, маған жеке өзіме бәрібір. Менде қазір мен үшін ештеңе білдірмейтін үш ГРЭММИ бар, әлбетте… Бұл «О, мен ГРЭММИДІ қалаймын!» деген сияқты емес. Қалай болғанда да, мен сөз сөйлей алмаймын. Марапаттар туралы ұмытыңыз».&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.etonline.com/the-weeknd-says-his-3-grammy-wins-mean-nothing-to-him-now-159715|title=The Weeknd Says His 3 GRAMMY Wins Mean Nothing to Him Now|work=[[Entertainment Tonight]]|last=Gawley|first=Paige|date=2021-01-28|access-date=2021-02-07|archive-date=2021-02-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20210208215148/https://www.etonline.com/the-weeknd-says-his-3-grammy-wins-mean-nothing-to-him-now-159715|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! Жылы
! Марапаты
! Санаты
! Натижесі
! Сілтемесі
|-
!scope=&quot;row&quot; rowspan=&quot;27&quot;| 2020
| rowspan=&quot;2&quot; | {{iw|American Music Awards||en|American Music Awards of 2020}}
| {{iw|American Music Award for Video of the Year|Favorite Music Video|en|American Music Award for Video of the Year}}
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;2&quot;|&lt;ref&gt;{{cite journal|url=https://www.billboard.com/articles/news/awards/9472722/2020-amas-nominations|title=The Weeknd, Roddy Ricch Top 2020 AMAs Nominations|journal=Billboard|last=Warner|first=Denise|date=2020-10-26|access-date=2020-10-26|archive-date=2020-10-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20201026141334/https://www.billboard.com/articles/news/awards/9472722/2020-amas-nominations|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|- 
| {{iw|American Music Award for Favorite Pop/Rock Song|Favorite Song — Pop/Rock|en|American Music Award for Favorite Pop/Rock Song}}
| {{Nom}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[Camerimage|Camerimage International Film Festival]]
| Best Music Video
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;2&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://camerimage.pl/en/laureaci-energacamerimage-2020/|title=EnergaCamerimage 2020 Winners!|publisher=Camerimage International Film Festival|date=2020-11-21|access-date=2020-11-21|archive-date=2020-11-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121210359/https://camerimage.pl/en/laureaci-energacamerimage-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| Best Cinematography in Music Video
| {{nom}}
|-
| [[Danish Music Awards]]
| International Hit of the Year
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|language=da|url=http://gaffa.dk/nyhed/146492/danish-music-awards-og-vinderne-er|title=Danish Music Awards: Og vinderne er...|work=Gaffa|date=2020-11-29|accessdate=2021-05-28|archive-date=2021-06-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210628121633/https://gaffa.dk/nyhed/146492/danish-music-awards-og-vinderne-er|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| 
| {{iw|Premios 40 Principales for Best International Song|Best International Song|en|Best International Song}}
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;2&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|language=es|url=https://www.explica.co/complete-list-of-2020-los40-music-awards-winners/|title=Complete list of 2020 LOS40 Music Awards winners|website=Explica|date=2020-12-06|access-date=2020-12-06|archive-date=2021-01-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20210119173634/https://www.explica.co/complete-list-of-2020-los40-music-awards-winners/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|- 
| {{iw|Los Premios 40 Principales for Best International Video|Best International Video|en|Los Premios 40 Principales for Best International Video}}
| {{won}}
|- 
|rowspan=&quot;2&quot;| {{iw|2020 MTV Europe Music Awards|MTV Europe Music Awards|en|2020 MTV Europe Music Awards}}
| [[MTV Europe Music Award for Best Song|Best Song]]
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;2&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Heller|first=Corinne|date=2020-11-08|title=BTS Wins Big at 2020 MTV EMA: See the Full List of Winners|url=https://www.eonline.com/news/1206318/bts-wins-big-at-2020-mtv-ema-see-the-full-list-of-winners|access-date=2020-11-09|website=E-Online|archive-date=2020-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20201130063312/https://www.eonline.com/ap/amp/news/1206349/bts-wins-big-at-2020-mtv-ema-see-the-full-list-of-winners|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[MTV Europe Music Award for Best Video|Best Video]]
| {{nom}}
|- 
| {{iw|2020 MTV Millennial Awards Brazil|MTV Millennial Awards Brasil|en|2020 MTV Millennial Awards Brazil}}
| Global Hit
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.uol.com.br/splash/noticias/2020/09/24/mtv-miaw-2020-vencedores.htm|title=MTV Miaw 2020: Confira os vencedores da premiação|author=Splash|work=[[Universo Online]]|date=2020-09-24|access-date=2021-02-12|language=pt|archive-date=2020-09-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200928034313/https://www.uol.com.br/splash/noticias/2020/09/24/mtv-miaw-2020-vencedores.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;6&quot;| [[MTV Video Music Awards салтанаты 2020|MTV Video Music Awards]]
| [[Жылдың үздік бейнесі үшін MTV Video Music Award|Video of the Year]]
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;6&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://variety.com/2020/music/news/2020-mtv-vma-winners-list-1234750218/|title=MTV Video Music Awards: The Complete Winners List|publisher=[[Variety]]|access-date=2020-09-30|archive-date=2021-02-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210224213427/https://variety.com/2020/music/news/2020-mtv-vma-winners-list-1234750218/amp/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{iw|MTV Video Music Award for Best Cinematography|Best Cinematography|en|MTV Video Music Award for Best Cinematography}}
| {{nom}} 
|- 
| {{iw|MTV Video Music Award for Best Direction|Best Direction|en|MTV Video Music Award for Best Direction}}
| {{nom}}
|- 
| {{iw|MTV Video Music Award for Best Editing|Best Editing|en|MTV Video Music Award for Best Editing}}
| {{nom}}
|- 
| {{iw|MTV Video Music Award for Best R&amp;B Video|Best R&amp;B|en|MTV Video Music Award for Best R&amp;B Video}}
| {{won}}
|-
| Song of Summer
| {{nom}}
|-
| [[MTV Video Music Awards Japan]]
| Best Male Video — International
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|language=ja|url=http://www2.mtvjapan.com/vmaj/2020/winners.html|title=VMAJ 2020 Winners|publisher=MTV|access-date=2020-11-08|archive-date=2020-10-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20201030031026/http://www2.mtvjapan.com/vmaj/2020/winners.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Nickelodeon Mexico Kids' Choice Awards]]
| Global Hit
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.trendybynick.com/kca/los-kids-choice-awards-mexico-2020-ya-tienen-ganadores/|title=¡Los Kids´ Choice Awards México 2020 ya tienen ganadores!|publisher=Nickelodeon|date=2020-11-04|access-date=2020-11-06|archive-date=2021-05-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20210512155202/https://www.trendybynick.com/kca/los-kids-choice-awards-mexico-2020-ya-tienen-ganadores/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[NRJ Music Award]]
| International Song of the Year
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;2&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|title=NRJ Music Awards 2020 : le tapis rouge et les lauréats|work=[[Paris Match]]|url=https://www.parismatch.com/People/NRJ-Music-Awards-2020-toutes-les-photos-du-tapis-rouge-1715273|language=fr|date=2020-12-05|access-date=2020-12-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20201206010313/https://www.parismatch.com/People/NRJ-Music-Awards-2020-toutes-les-photos-du-tapis-rouge-1715273|archive-date=2020-12-06}}&lt;/ref&gt;
|-
| Video of the Year
| {{nom}}
|- 
| {{iw|46th People's Choice Awards|E! People’s Choice Awards|en|46th People's Choice Awards}}
| Music Video of the Year
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://pca.eonline.com/music/the-music-video-of-2020|title=The Music Video 2020|publisher=E|date=2020-10-01|access-date=2021-06-17|archive-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624195615/https://pca.eonline.com/music/the-music-video-of-2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Rockbjörnen]]
| International Song of the Year
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|language=sv|url=http://aftonbladet.se/nojesbladet/musik/rockbjornen/a/op4awm/rockbjornen-2020--allt-du-behover-veta|title=Rockbjörnen 2020 – allt du behöver veta|work=[[Aftonbladet]]|date=2020-07-06|accessdate=2021-05-28|archive-date=2021-06-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210628011623/https://www.aftonbladet.se/nojesbladet/musik/rockbjornen/a/op4awm/rockbjornen-2020--allt-du-behover-veta|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|- 
|rowspan=&quot;4&quot;| {{iw|2020 UK Music Video Awards|UK Music Video Awards|en|2020 UK Music Video Awards}}{{efn|Режиссер [[Anton Tammi]] және Somesuch продюсерлік компаниясы да ''After Hours'' видеосы бойынша атқарған жұмыстары үшін тиісінше Best Director және Best Production Company номинацияларында марапаттарға ие болды.&lt;ref name=&quot;OfficialVideo&quot;/&gt;}}
| Best Pop Video — International
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;4&quot;|&lt;ref name=&quot;OfficialVideo&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.musicweek.com/talent/read/uk-music-video-awards-2020-winners-revealed/081818|title=UK Music Video Awards 2020 winners revealed|last=Paine|first=Andre|website=[[Music Week]]|date=2020-11-06|access-date=2020-11-06|archive-date=2020-11-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20201106122305/https://www.musicweek.com/talent/read/uk-music-video-awards-2020-winners-revealed/081818|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| Best Cinematography in a Video
| {{nom}}
|-
| Best Colour Grading in a Video
| {{nom}}
|-
| Best Live Video
| {{nom}}
|-
| [[Variety]]'s Hitmakers
| Record of the Year
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://variety.com/2020/music/news/weeknd-blinding-lights-hitmakers-record-of-the-year-1234846143/|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Is Variety's Hitmakers Record of the Year|first=Jem|last=Aswad|website=Variety|date=2020-12-03|access-date=2020-12-06|archive-date=2021-01-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20210122234657/https://variety.com/2020/music/news/weeknd-blinding-lights-hitmakers-record-of-the-year-1234846143/amp/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; rowspan=&quot;21&quot;| 2021
| [[Композиторлар, авторлар және баспагерлердің америкалық қоғамы|ASCAP Pop Music Awards]]
| Award Winning Songs
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ascap.com/popawards21|title=Winning Songwriters &amp; Publishers|work=ASCAP|access-date=2021-04-18|archive-date=2021-04-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20210416213629/https://www.ascap.com/popawards21|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|- 
| rowspan=&quot;5&quot; |{{iw|2021 Billboard Music Awards|''Billboard'' Music Awards|en|2021 Billboard Music Awards}}
| {{iw|Billboard Music Award for Top Hot 100 Song|Top Hot 100 Song|en|Billboard Music Award for Top Hot 100 Song}}
| {{won}}
| rowspan=&quot;5&quot;  style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/music/awards/billboard-music-awards-2021-finalists-full-list-9565011|title=The Weeknd Leads All Finalists for the 2021 Billboard Music Awards: See the Full List|first=Denise|last=Warner|website=Billboard|date=2021-04-29|accessdate=2021-05-01|archive-date=2021-05-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20210525010559/https://www.billboard.com/amp/articles/news/awards/9565011/billboard-music-awards-2021-finalists-full-list|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|- 
| {{iw|Billboard Music Award for Top Radio Song|Top Radio Song|en|Billboard Music Award for Top Radio Song}}
| {{won}}
|- 
| {{iw|Billboard Music Award for Top R&amp;B Song|Top R&amp;B Song|en|Billboard Music Award for Top R&amp;B Song}}
| {{won}}
|-
| {{iw|Billboard Music Award for Top Selling Song|Top Selling Song|en|Billboard Music Award for Top Selling Song}}
| {{nom}}
|-
| [[Billboard Music Award for Top Streaming Song (Audio)|Top Streaming Song]]
| {{nom}}
|- 
| {{iw|Gaffa (magazine)|''GAFFA'' Awards (Denmark)|en|Gaffa (magazine)}}
| International Hit of the Year
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|language=da|url=http://gaffa.dk/nyhed/147632/gaffa-prisen-2021-og-de-nominerede-er/|title=GAFFA-PRISEN 2021: Og de nominerede er...|work=Gaffa|date=2021-02-15|accessdate=2021-05-28|archive-date=2021-06-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210628032731/https://gaffa.dk/nyhed/147632/gaffa-prisen-2021-og-de-nominerede-er/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|- 
| {{iw|Gaffa (magazine)|''GAFFA'' Awards Sweden)|en|Gaffa (magazine)}}
| International Song of the Year
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|language=sv|url=http://gaffa.se/nyhet/148857/gaffa-priset-2021-och-vinnarna-aer|title=GAFFA-Priset 2021 – och vinnarna är ...|work=Gaffa|date=2021-04-26|accessdate=2021-05-28|archive-date=2021-06-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210605153106/https://gaffa.se/nyhet/148857/gaffa-priset-2021-och-vinnarna-aer/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|- 
| rowspan=&quot;5&quot; |{{iw|2021 iHeartRadio Music Awards|iHeartRadio Music Awards|en|2021 iHeartRadio Music Awards}}
| Song of the Year
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;5&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iheart.com/content/2021-04-07-2021-iheartradio-music-awards-see-the-full-list-of-nominees/|title=2021 iHeartRadio Music Awards: See The Full List of Nominees|first=Taylor|last=Fields|website=IHeart|date=2021-04-07|access-date=2021-06-17|archive-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624201053/https://www.iheart.com/alternate/amp/2021-04-07-2021-iheartradio-music-awards-see-the-full-list-of-nominees/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| Titanium Song of the Year
| {{won}}
|- 
| {{iw|IHeartRadio Music Award for Best Music Video|Best Music Video|en|IHeartRadio Music Award for Best Music Video}}
| {{nom}}
|-
| Best Lyrics
| {{nom}}
|-
| TikTok Bop of the Year
| {{won}}
|- 
| {{iw|Juno Awards of 2021|Juno Awards|en|Juno Awards of 2021}}
| [[Жылдың синглы үшін Джуно сыйлығы|Single of the Year]]
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.cbc.ca/news/entertainment/junos-2021-opening-night-1.6054470|title=Juno Awards 2021: The Weeknd wins three awards at virtual opening night|publisher=Juno Awards|accessdate=2021-06-06|archive-date=2021-06-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20210614112514/https://www.cbc.ca/amp/1.6054470|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|- 
| {{iw|2021 Kids' Choice Awards|Kids' Choice Awards|en|2021 Kids' Choice Awards}}
| Best Song
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Grein|first1=Paul|url=https://www.billboard.com/articles/news/awards/9519632/2021-kids-choice-awards-nominations-music/|title=Justin Bieber Is Top Music Nominee at 2021 Nickelodeon Kids' Choice Awards|work=Billboard|access-date=2021-02-02|date=2021-02-02|archive-date=2021-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210205014131/https://www.billboard.com/articles/news/awards/9519632/2021-kids-choice-awards-nominations-music/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| [[Канада композиторлар, авторлар және музыкалық баспагерлер қоғамы|SOCAN Awards]]
| Pop Music Award
| {{won}}
| rowspan=&quot;2&quot;  style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.socanmagazine.ca/news/the-weeknd-keeps-winning-hitting-a-record-in-our-2021-socan-awards/|title=The Weeknd Keeps Winning, Hitting a Record in our 2021 SOCAN Awards|website=SOCAN|date=2021-05-27|access-date=2021-06-17|archive-date=2021-05-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20210527154751/https://www.socanmagazine.ca/news/the-weeknd-keeps-winning-hitting-a-record-in-our-2021-socan-awards/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| International Song Award
| {{won}}
|-
| [[Swiss Music Awards]]
| Best International Hit
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://swissmusicawards.ch/voting|title=Swiss Music Awards Nominees|publisher=Swiss Music Awards|access-date=2021-03-03|archive-date=2021-06-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210628065459/https://swissmusicawards.ch/voting/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[TEC Awards]]
| Outstanding Creative Achievement — Record Production/Single or Track
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.tecawards.org/winners-2021|title=Winners TEC Awards|publisher=[[TEC Awards]]|access-date=2020-01-26|archive-date=2021-01-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20210123143535/https://www.tecawards.org/winners-2021|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

== Коммерциялық жетістік ==
«Blinding Lights» 2019 жылдың 14 желтоқсанындағы шығарылымда [[Billboard Hot 100|''Billboard'' Hot 100]] чартында 11-орында дебют жасады, бірақ екінші аптасында-ақ 41 сатыға төмендеп, 52-орынға түсті.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.billboard.com/charts/hot-100|title=Top 100 Songs {{!}} Billboard Hot 100 Chart|website=Billboard|access-date=2019-12-16|archive-date=2020-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20200321134655/https://www.billboard.com/charts/hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Шығарылымның 12-аптасында бұл ән әншінің алғаш рет үздік ондыққа енген топ-10-дағы оныншы хиті болды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/charts/hot-100/2020-02-29|title=The Hot 100|date=2020-02-29|work=[[Billboard]]|accessdate=2020-03-24|archive-date=2020-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20200322124550/https://www.billboard.com/charts/hot-100/2020-02-29|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2020 жылдың 28 наурызында ән чартта екінші орынға көтерілді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9340653/roddy-ricch-the-box-harry-styles-adore-you-hot-100|title=Roddy Ricch's 'The Box' Leads Hot 100 for 11th Week, Harry Styles' 'Adore You' Hits Top 10|last=Trust|first=Gary|date=2020-03-23|work=[[Billboard]]|accessdate=2020-03-23|archive-date=2020-03-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20200323194713/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9340653/roddy-ricch-the-box-harry-styles-adore-you-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ол сондай-ақ 2020 жылдың 7 наурызында [[R&amp;B Songs]] чартында бірінші орынға жетті, бұл әншінің осы чарттағы жетінші чарттоппері болып рекорд орнатты, сонымен қатар онда рекордтық 21 апта бойы бірінші орында тұрды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/charts/r-and-b-songs/2020-03-14|title=Hot R&amp;B Songs Chart (August 10, 2020)|accessdate=2020-08-10|archive-date=2020-03-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20200320213545/https://www.billboard.com/charts/r-and-b-songs/2020-03-14|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last=Anderson|first=Trevor|url=https://www.billboard.com/articles/columns/hip-hop/9431949/weeknd-blinding-lights-breaks-rb-songs-chart-record|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Breaks No. 1 Record on Hot R&amp;B Songs Chart|work=Billboard|date=2020-08-10|accessdate=2020-08-10|archive-date=2020-09-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20200902114214/https://www.billboard.com/articles/columns/hip-hop/9431949/weeknd-blinding-lights-breaks-rb-songs-chart-record|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2020 жылдың 30 наурызында ән 2020 жылдың 4 сәуіріндегі шығарылымда рэпер [[Родди Рич]]тің «[[The Box]]&lt;nowiki/&gt;» синглін шыңнан ысырып, негізгі америкалық ''Billboard'' Hot 100 хит-парадында бірінші орынға көтерілді.&lt;ref name=&quot;BH100 Peak&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9346375/weeknd-blinding-lights-number-one-hot-100|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Hits No. 1 on Billboard Hot 100, Doja Cat's 'Say So' Enters Top 10|last=Trust|first=Gary|date=2020-03-30|work=Billboard|access-date=2020-03-31|archive-date=2020-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20200331195920/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9346375/weeknd-blinding-lights-number-one-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Сингл келесі аптада да бірінші позицияны сақтап қалды және «[[The Hills (ән)|The Hills]]&lt;nowiki/&gt;» әнінен кейін Weeknd үшін чартта бірнеше апта бойы көш бастаған үшінші туындысы болды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9352114/the-weeknd-blinding-lights-number-one-second-week-hot-100|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Shines at No. 1 on Billboard Hot 100 For Second Week|publisher=Billboard|date=2020-04-06|accessdate=2020-04-12|first=Gary|last=Trust|archive-date=2020-04-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20200406171845/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9352114/the-weeknd-blinding-lights-number-one-second-week-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; «Blinding Lights» Hot 100 чартының шыңында төрт апта бойы тұрды&lt;ref name=&quot;автоссылка12&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9366635/the-weeknd-blinding-lights-number-one-fourth-week-hot-100|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Leads Hot 100 for 4th Week, DaBaby &amp; Roddy Ricch's 'Rockstar' Launches in Top 10|work=[[Billboard]]|last=Trust|first=Gary|date=2020-04-27|accessdate=2020-04-27|archive-date=2020-04-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200428055259/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9366635/the-weeknd-blinding-lights-number-one-fourth-week-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; және жыл қорытындысы бойынша [[АҚШ 2020 жылғы қорытынды әндер тізімі (Billboard)|АҚШ 2020 жылғы ең үздік әндері тізімі]]нде бірінші орынды иеленді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/pro/the-weeknd-blinding-lights-hot-100-song-2020-year-in-charts|title=The Year in Charts 2020: The Weeknd's 'Blinding Lights' Is the No. 1 Hot 100 Song of the Year|website=Billboard|access-date=2020-12-03|archive-date=2021-04-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20210423103843/https://www.billboard.com/amp/articles/business/chart-beat/9493054/the-weeknd-blinding-lights-hot-100-song-2020-year-in-charts|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

«Blinding Lights» ''Billboard'' Hot 100 чартының үздік ондығында 57 апта және үздік бестігінде 43 апта өткізіп, осы негізгі америкалық хит-парадтың 62 жылдық тарихында абсолютті рекордтар орнатты.&lt;ref name=&quot;billboard21&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/news/9536569/olivia-rodrigo-drivers-license-number-one-eighth-week-hot-100|title=Olivia Rodrigo's 'Drivers License' Leads Hot 100 for 8th Week, The Weeknd's 'Blinding Lights' Marks a Year in Top 10|first=Gary|last=Trust|website=Billboard|access-date=2021-03-08|archive-date=2021-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20210311034032/https://www.billboard.com/articles/news/9536569/olivia-rodrigo-drivers-license-number-one-eighth-week-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ол сондай-ақ 2021 жылдың бірінші жартысында, 24 маусымға қарай топ-20 және топ-40 тізімдерінде болу апталарының саны бойынша жаңа рекордтар (тиісінше 71 және 76)&lt;!--және топ-100 тізімінде 80--&gt; орнатты.&lt;ref name=&quot;Weeknd80&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9591799/olivia-rodrigo-bts-history-made-on-billboard-charts-2021-first-half/|title=Here's the History Made on Billboard's Charts in the First Half of 2021: Olivia Rodrigo, BTS &amp; More|work=Billboard|last=Xander Zellner.|date=2021-06-24|access-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624170729/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9591799/olivia-rodrigo-bts-history-made-on-billboard-charts-2021-first-half/|archive-date=2021-06-24}}&lt;/ref&gt; Сонымен қатар, «Blinding Lights» үздік үштік Топ-3 тізімінде 21 апта бойы тұрып, апта саны бойынша рекордты қайталады, бұл «[[Closer (The Chainsmokers әні)|Closer]]&lt;nowiki/&gt;» ([[The Chainsmokers|Chainsmokers]]) және «[[Uptown Funk!]]&lt;nowiki/&gt;» ([[Марк Уотсон|Марк Ронсон]]) синглдерінің көрсеткіштерімен тең.&lt;ref name=&quot;billboard21&quot; /&gt; «Blinding Lights» чарттың 2021 жылғы 17 шілдедегі шығарылымы сәтінде чартта жалпы саны 83 апта бойы тұрып, ұзақтығы бойынша екінші ән болып табылады (рекорд [[Imagine Dragons]] тобының «[[Radioactive (Imagine Dragons әні)|Radioactive]]&lt;nowiki/&gt;» әніне тиесілі, 87 апта, 2012—14). Ән сонымен қатар Billboard тарихындағы барлық Hot 100 [[чарттоппер]]лерінің арасында чартта ең ұзақ тұру көрсеткішіне қол жеткізіп, «[[Party Rock Anthem]]&lt;nowiki/&gt;» ([[LMFAO]], 2011—12) әнінің 68 апталық нәтижесінен асып түсті.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/pro/lil-nas-x-montero-number-one-hot-100|title=Lil Nas X's 'Montero (Call Me by Your Name)' Debuts at No. 1 on Billboard Hot 100|first=Gary|last=Trust|website=Billboard|date=2021-04-05|accessdate=2021-04-06|archive-date=2021-07-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20210710205836/https://www.billboard.com/amp/articles/columns/hip-hop/9551483/lil-nas-x-montero-number-one-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2021 жылдың тамызында трек Billboard Hot 100 чартында ұзақ уақыт бойы тұру рекордын жаңартып, оны 88 аптаға жеткізді және Imagine Dragons тобының «Radioactive» әнінен асып түсті.&lt;ref name=&quot;soyuz90&quot;&gt;[https://www.soyuz.ru/news/18814 Хит The Weeknd «Blinding Lights» побил рекорд «Radioactive» Imagine Dragons в Billboard Hot 100] {{Wayback|url=https://www.soyuz.ru/news/18814|date=20211113224930}}. soyuz.ru 17.08.2021&lt;/ref&gt; Қыркүйек айында бұл рекорд 90 аптаға дейін жеткізілді.&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=en-us|url=https://www.billboard.com/charts/hot-100/2021-09-04/|title=The Hot 100|website=Billboard|date=2021-09-04|access-date=2022-02-04|archive-date=2022-02-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20220204184403/https://www.billboard.com/charts/hot-100/2021-09-04/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Сандық чарт [[Digital Song Sales]]-те ән 2020 жылдың 23 наурызында бірінші орынға шықты және Weeknd үшін оның бесінші чарттоппері болды. Сондай-ақ 30 наурызда бұл сингл бес жыл бұрын жарық көрген «The Hills» хитінен кейін алғаш рет ағындық чарт [[Streaming Songs]]-та көш бастады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9347609/the-weeknd-streaming-songs-number-one-blinding-lights|title=The Weeknd Scores First Streaming Songs No. 1 in 5 Years With 'Blinding Lights'|publisher=Billboard|date=2020-03-31|accessdate=2020-04-12|first=Gary|last=Trust|archive-date=2020-08-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20200819112220/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9347609/the-weeknd-streaming-songs-number-one-blinding-lights|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 13 сәуірде ән [[Pop Songs]] чартында бірінші орынға шығып, онда қатарынан емес алты апта бойы бірінші орында тұрды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9357012/drake-toosie-slide-number-one-hot-100-debut|title=Drake Makes Historic Debut at No. 1 on Billboard Hot 100 With 'Toosie Slide'|work=Billboard|last=Trust|first=Gary|date=2020-04-13|accessdate=2020-04-13|archive-date=2020-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20200413213538/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9357012/drake-toosie-slide-number-one-hot-100-debut|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ол сонымен қатар [[Goo Goo Dolls]] тобының «[[Iris (ән)|Iris]]&lt;nowiki/&gt;» синглімен рекордты бөлісіп, [[Radio Songs]] чартында қатарынан 18 апта бойы бірінші орында тұрды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9431815/harry-styles-watermelon-sugar-hot-100|title=Harry Styles' 'Watermelon Sugar' Surges to Top of Billboard Hot 100, Becoming His First No. 1|first=Gary|last=Trust|website=Billboard|date=2020-08-10|access-date=2020-08-12|archive-date=2020-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20200815155715/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9431815/harry-styles-watermelon-sugar-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9411108/dababy-rockstar-number-one-hot-100-third-week|title=DaBaby &amp; Roddy Ricch's 'Rockstar' Returns to No. 1 on Hot 100, Jack Harlow &amp; Lil Mosey Earn Their First Top 10s|website=Billboard|date=2020-06-29|access-date=2020-08-12|archive-date=2020-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200704053829/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9411108/dababy-rockstar-number-one-hot-100-third-week|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Кейінірек ол келесі екі апта бойы тағы да бірінші орынға оралды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9361802/weeknd-blinding-lights-three-weeks-number-one-hot-100|title=The Weeknd Returns to No. 1 on Billboard Hot 100, Doja Cat Hits Top 5, Post Malone Ties Top 10 Record|last=Trust|first=Gary|work=Billboard|date=2020-04-20|accessdate=2020-04-20|archive-date=2020-04-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20200422162358/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9361802/weeknd-blinding-lights-three-weeks-number-one-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9366635/the-weeknd-blinding-lights-number-one-fourth-week-hot-100|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Leads Hot 100 for 4th Week, DaBaby &amp; Roddy Ricch's 'Rockstar' Launches in Top 10|last=Trust|first=Gary|work=Billboard|date=2020-04-27|accessdate=2020-04-27|archive-date=2020-04-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200428055259/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9366635/the-weeknd-blinding-lights-number-one-fourth-week-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9402603/dababy-rockstar-number-one-second-week-hot-100|title=DaBaby &amp; Roddy Ricch's 'Rockstar' Rules Hot 100 for 2nd Week, Justin Bieber &amp; Quavo's 'Intentions' Hits Top 5|first=Gary|last=Trust|website=Billboard|date=2020-06-15|access-date=2020-08-12|archive-date=2021-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20210114060200/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9402603/dababy-rockstar-number-one-second-week-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 18 мамырда бұл ән оның [[Adult Pop Songs]] чартындағы алғашқы бірінші нөмірлі туындысы болып, оны қатарынан 12 апта бойы басқарды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://headlineplanet.com/home/2020/08/02/the-weeknds-blinding-lights-spends-12th-week-at-1-on-hot-adult-contemporary-radio-chart/|title=The Weeknd’s “Blinding Lights” Spends 12th Week At #1 On Hot Adult Contemporary Radio Chart|publisher=Headline Planet|date=2020-08-02|accessdate=2020-08-02|first=Brian|last=Cantor|archive-date=2020-08-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20200817074505/https://headlineplanet.com/home/2020/08/02/the-weeknds-blinding-lights-spends-12th-week-at-1-on-hot-adult-contemporary-radio-chart/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; «Blinding Lights» сонымен қатар [[Adult Contemporary (чарт)|Adult Contemporary]] чартында жетінші орынға жетті.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/music/The-Weeknd/chart-history/ASI|title=The Weeknd Adult Contemporary History|website=Billboard.com|date=2020-08-09|access-date=2020-08-12|archive-date=2020-10-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20201019185415/https://www.billboard.com/music/the-weeknd/chart-history/ASI|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2021 жылдың наурыз айында «Blinding Lights» әні соул чартының рекордын жаңартты (Hot R&amp;B Songs чартында 48 апта бойы № 1; [[Hot R&amp;B/Hip-Hop Songs]] чартында 11 апта бойы № 1).&lt;ref name=&quot;Olivia8&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.billboard.com/articles/news/9536569/olivia-rodrigo-drivers-license-number-one-eighth-week-hot-100/|title=Olivia Rodrigo's 'Drivers License' Leads Hot 100 for 8th Week, The Weeknd's 'Blinding Lights' Marks a Year in Top 10|work=Billboard|last=Trust|first=Gary|date=2021-03-08|access-date=2021-03-09|archive-date=2021-03-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308210836/https://www.billboard.com/articles/news/9536569/olivia-rodrigo-drivers-license-number-one-eighth-week-hot-100/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/charts/hot-100/2021-03-13|work=Billboard Hot 100|title=March 13, 2021|access-date=2021-07-05|archive-date=2021-03-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210309183302/https://www.billboard.com/charts/hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2020 жылдың қарашасында ән сонымен қатар үздік ондық Top-10 Hot 100 тізімінде болу апталарының саны (40 апта) бойынша рекорд орнатты (бұрынғы көшбасшы [[Post Malone]]-ның «[[Circles (Post Malone әні)|Circles]]&lt;nowiki/&gt;» әнінде 39 апта болған, 2019-20) және Radio Songs радио чартының рекордын (№ 1 орында 25 апта) жасады.&lt;ref name=&quot;Mood5&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9488596/billie-eilish-therefore-i-am-hot-100-number-two|title=24kGoldn &amp; Iann Dior's 'Mood' Tops Hot 100 for Fifth Week, Billie Eilish's 'Therefore I Am' No. 2|work=Billboard|last=Trust|first=Gary|date=2020-11-23|accessdate=2020-11-24|archive-date=2020-12-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20201210023351/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9488596/billie-eilish-therefore-i-am-hot-100-number-two|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

«Blinding Lights» сонымен қатар автор ретінде [[Пол Маккартни]] (32) мен [[Джон Леннон]]нан (26) кейін үшінші орында, ал продюсер ретінде [[Джордж Мартин]]нен (23) кейін екінші орында тұрған продюсер [[Макс Мартин]] үшін Hot 100 чартында автор ретінде 23-ші, ал продюсер ретінде 21-ші бірінші нөмірлі синглі болды және оның екі санатта да «[[Can’t Stop the Feeling!]]&lt;nowiki/&gt;» ([[Джастин Тимберлейк]], 2016) әнінен кейінгі алғашқы табысы атанды.&lt;ref name=&quot;BH100 Peak&quot; /&gt; The Weeknd тарихта  ''Billboard'' журналының бес негізгі чартында бір уақытта көш бастаған алғашқы музыкант болды. 2020 жылғы 30 наурыздағы шығарылымда ол Hot 100, Billboard 200, Artist 100, Hot 100 Songwriters және Hot 100 Producers чарттарында бірінші орында тұрды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9347538/the-weeknd-rules-3-charts-simultaneously|title=The Weeknd Rules Artist 100, Hot 100 &amp; Billboard 200 Charts Simultaneously|work=Billboard|date=2020-03-31|accessdate=2020-04-12|first=Xander|last=Zellner|archive-date=2020-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20200616160203/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9347538/the-weeknd-rules-3-charts-simultaneously|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9348979/the-weeknd-interview-historic-chart-domination-exclusive|title=The Weeknd on Being the First Artist to Top These 5 Charts At Once: 'It Feels Like a Huge Blessing' (Exclusive)|work=Billboard|date=2020-04-01|accessdate=2020-04-12|first=Gary|last=Trust|archive-date=2021-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20210107223939/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9348979/the-weeknd-interview-historic-chart-domination-exclusive|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Келесі аптада ол олардың үшеуін (Hot 100, Billboard 200, Artist 100) бір уақытта басқарды, бұл оның мансабында төртінші рет болды (алғашқы екі рет бұл жағдай 2015 жылы орын алған). 2014 жылы іске қосылған Artist 100 чарты мен тағы екі негізгі чартта (альбомдық және синглдік) бір уақытта тек жеті басқа музыкант қана көш бастай алды. [[Drake|Дрейк]] мұны рекордтық 14 рет жасады (соңғы рет бұл көрсеткіш 2018 жылдың 11 тамызында «In My Feelings» әнімен тіркелді), [[Тейлор Свифт]] (жеті рет), [[Адель]] (алты рет), [[Ариана Гранде]] және [[Эд Ширан]] (әрқайсысы екі реттен), [[Камила Кабельо]] және [[Кендрик Ламар]] (бір-бір реттен). The Weeknd чарт көшбасшылары: Тейлор Свифт (37 апта&lt;!--2020 жылдың тамызында 39 +2--&gt;) және Дрейктен (31 апта) кейін Billboard Artist 100 чартының шыңында тұру апталарының саны бойынша үшінші орынға шықты (№ 1 орында 17 апта).&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9353292/the-weeknd-atop-billboard-200-hot-100-artist-100-charts|title=The Weeknd Repeats Reign Atop Billboard 200, Hot 100 &amp; Artist 100 Charts|work=Billboard|date=2020-04-07|accessdate=2020-04-12|first=Xander|last=Zellner|archive-date=2020-06-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20200612152702/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9353292/the-weeknd-atop-billboard-200-hot-100-artist-100-charts|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Түсініктемелер == 
{{Notelist}}

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

== Сыртқы сілтемелер ==
* {{YouTube|fHI8X4OXluQ|logo=1|The Weeknd — Blinding Lights (Audio)}}
* {{YouTube|o6ytLPKscrU|logo=1|The Weeknd — Blinding Lights (Official Lyric Video)}}
* {{YouTube|sveiX_mA9A4|logo=1|The Weeknd: «Blinding Lights» (Live at The Late Show with Stephen Colbert)}}
* {{YouTube|FRDIZgPajdQ|logo=1|Enjoy electric. With the all-new EQC x The Weeknd «Blinding Lights»}}

{{Сыртқы сілтемелер|Сингл}}

[[Санат:2019 жылғы әндер]]
[[Санат:The Weeknd әндері]]
[[Санат:Макс Мартин продюсерлік еткен әндер]]
[[Санат:Макс Мартин жазған әндер]]
[[Санат:Billboard Hot 100 чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:Billboard Canadian Hot 100 чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:Норвегия чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:UK Singles Chart-та көш бастаған әндер]]
[[Санат:Republic Records синглдері]]
[[Санат:The Weeknd продюсерлік еткен әндер]]
[[Санат:The Weeknd жазған әндер]]
[[Санат:Латвия чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:Португалия чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:Аустралия чартында көш бастаған әндер]]</text>
      <sha1>q98csv7hgwp3u0yahy6y7naund81mrz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Сурет:Blinding Lights.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>783697</id>
    <revision>
      <id>3631663</id>
      <timestamp>2026-07-19T00:09:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ShadZ01</username>
        <id>56180</id>
      </contributor>
      <comment>{{Еркін сурет емес
| сипаттамасы     = «Blinding Lights» синглінің мұқабасы
| қайнары         = [https://avatars.yandex.net/get-music-content/2373979/a158c8f2.a.9300859-1/m300x300 music.yandex.ru]
| жасалған уақыты = 2019
| авторы          = Republic Records
}}</comment>
      <origin>3631663</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="378" sha1="e9hcmhqd8x517kd9finjedt1z0e1lxb" xml:space="preserve">== Түйін ==
{{Еркін сурет емес
| сипаттамасы     = «Blinding Lights» синглінің мұқабасы
| қайнары         = [https://avatars.yandex.net/get-music-content/2373979/a158c8f2.a.9300859-1/m300x300 music.yandex.ru]
| жасалған уақыты = 2019
| авторы          = Republic Records
}}
== Лицензиялау ==</text>
      <sha1>e9hcmhqd8x517kd9finjedt1z0e1lxb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631664</id>
      <parentid>3631663</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T00:10:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ShadZ01</username>
        <id>56180</id>
      </contributor>
      <comment>/* Лицензиялау */</comment>
      <origin>3631664</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="698" sha1="ckmrseazg6kjyohbqssb6j6vi5kolkv" xml:space="preserve">== Түйін ==
{{Еркін сурет емес
| сипаттамасы     = «Blinding Lights» синглінің мұқабасы
| қайнары         = [https://avatars.yandex.net/get-music-content/2373979/a158c8f2.a.9300859-1/m300x300 music.yandex.ru]
| жасалған уақыты = 2019
| авторы          = Republic Records
}}
== Лицензиялау ==
{{Еркін сурет емес/Мақала
| мақаласы        = Blinding Lights
| мақсаты         = Синглдің мұқабасын көрсету
| алмастыру       = Мүмкін емес; бұл жұмыс авторлық құқықпен қорғалған
| басқа           = 
}}</text>
      <sha1>ckmrseazg6kjyohbqssb6j6vi5kolkv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:China Construction Bank</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783699</id>
    <revision>
      <id>3631706</id>
      <timestamp>2026-07-19T05:24:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: [[Санат:Қытай банктері]]</comment>
      <origin>3631706</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42" sha1="ibigfc8a5uyt7pmom0c2zrqa0qj3inp" xml:space="preserve">[[Санат:Қытай банктері]]</text>
      <sha1>ibigfc8a5uyt7pmom0c2zrqa0qj3inp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Бейжіңде орналасқан компаниялар</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783700</id>
    <revision>
      <id>3631707</id>
      <timestamp>2026-07-19T05:25:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: [[Санат:Қаласы бойынша Қытай компаниялары]] [[Санат:Бейжің экономикасы]] [[Санат:Бейжіңде орналасқан ұйымдар]]</comment>
      <origin>3631707</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="197" sha1="79f7j6tnmy701bhxals1veohqynbiur" xml:space="preserve">[[Санат:Қаласы бойынша Қытай компаниялары]]
[[Санат:Бейжің экономикасы]]
[[Санат:Бейжіңде орналасқан ұйымдар]]</text>
      <sha1>79f7j6tnmy701bhxals1veohqynbiur</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Қаласы бойынша Қытай компаниялары</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783701</id>
    <revision>
      <id>3631709</id>
      <timestamp>2026-07-19T05:31:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: [[Санат:Қытай компаниялары]] [[Санат:Қала бойынша Қытай экономикасы]] [[Санат:Қала бойынша Қытайдағы ұйымдар]] [[Санат:Елдер мен қалалар бойынша компаниялар]]</comment>
      <origin>3631709</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="282" sha1="ijbnh3o0kg7t21oir9u5dz9ngn2r27f" xml:space="preserve">[[Санат:Қытай компаниялары]]
[[Санат:Қала бойынша Қытай экономикасы]]
[[Санат:Қала бойынша Қытайдағы ұйымдар]]
[[Санат:Елдер мен қалалар бойынша компаниялар]]</text>
      <sha1>ijbnh3o0kg7t21oir9u5dz9ngn2r27f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Қала бойынша Қытай экономикасы</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783702</id>
    <revision>
      <id>3631711</id>
      <timestamp>2026-07-19T05:33:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: [[Санат:Қытай экономикасы]] [[Санат:Қытай қалалары бойынша санаттар]] [[Санат:Елдер мен қалалар бойынша экономикалар]]</comment>
      <origin>3631711</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="211" sha1="op3w0ue7srnegsdnccf7jv24ink2buc" xml:space="preserve">[[Санат:Қытай экономикасы]]
[[Санат:Қытай қалалары бойынша санаттар]]
[[Санат:Елдер мен қалалар бойынша экономикалар]]</text>
      <sha1>op3w0ue7srnegsdnccf7jv24ink2buc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:1954 жылы құрылған банктер</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783703</id>
    <revision>
      <id>3631715</id>
      <timestamp>2026-07-19T05:35:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: [[Санат:1954 жылы құрылған қаржылық қызметтер компаниялары]] [[Санат:Құрылған жылдары бойынша банктер]] [[Санат:1950 жылдары құрылған банктер]]</comment>
      <origin>3631715</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="250" sha1="eq583i61u48uchfb0u0x9tsgu891k4s" xml:space="preserve">[[Санат:1954 жылы құрылған қаржылық қызметтер компаниялары]]
[[Санат:Құрылған жылдары бойынша банктер]]
[[Санат:1950 жылдары құрылған банктер]]</text>
      <sha1>eq583i61u48uchfb0u0x9tsgu891k4s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қатысушы талқылауы:Айхан Мұқатай</title>
    <ns>3</ns>
    <id>783704</id>
    <revision>
      <id>3631723</id>
      <timestamp>2026-07-19T05:59:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>New user message</username>
        <id>61167</id>
      </contributor>
      <comment>[[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу.</comment>
      <origin>3631723</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="319" sha1="isbs624adennj2tto7k4am34l50gpbo" xml:space="preserve">{{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Айхан Мұқатай}}

-- [[Қатысушы:Мықтыбек Оразтайұлы|Мықтыбек Оразтайұлы]] ([[Қатысушы талқылауы:Мықтыбек Оразтайұлы|талқылауы]]) 10:59, 2026 ж. шілденің 19 (+05)</text>
      <sha1>isbs624adennj2tto7k4am34l50gpbo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bette Davis Eyes</title>
    <ns>0</ns>
    <id>783705</id>
    <revision>
      <id>3631729</id>
      <timestamp>2026-07-19T06:31:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ShadZ01</username>
        <id>56180</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: {{Сингл  |Атауы                 = Bette Davis Eyes  |Тыс                   =   |Орындаушы             = [[Ким Карнс]]  |Альбом                = [[Mistaken Identity (Ким Карнс альбомы)|Mistaken Identity]]  |Шығарылған            = 1981 жылғы 10 наурыз  |Формат                = {{hlist|7&quot;-дік сингл|12&quot;-дік сингл}}  |Б жағы                = «Miss You Tonight»  |Жазылғ...</comment>
      <origin>3631729</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8914" sha1="6pxh5baaxfu5rigb9qsyyb6mqf8w9em" xml:space="preserve">{{Сингл
 |Атауы                 = Bette Davis Eyes
 |Тыс                   = 
 |Орындаушы             = [[Ким Карнс]]
 |Альбом                = [[Mistaken Identity (Ким Карнс альбомы)|Mistaken Identity]]
 |Шығарылған            = 1981 жылғы 10 наурыз
 |Формат                = {{hlist|7&quot;-дік сингл|12&quot;-дік сингл}}
 |Б жағы                = «Miss You Tonight»
 |Жазылған              = 1981 жылғы қаңтар
 |Жанр                  = {{hlist|[[жаңа толқын (музыка)|жаңа толқын]]|[[софт-рок]]}}
 |Тілі                  = [[Ағылшын тілі|ағылшын]]
 |Композиторы           = 
 |Өлең авторы           = {{hlist|Донна Вайсс|Джеки Дешаннон}}
 |Ұзақтығы              = 3:48
 |Лейблі                = [[EMI America Records|EMI America]]
 |Продюсері             = Вал Гарей
 |Чарттар               = 
 |Шолулар               = 
 |Алдыңғы               = [[Cry Like a Baby]]
 |Алд_жыл               = 1980
 |Жыл                   = 1981
 |Келесі                = [[Draw of the Cards]]
 |Кел_жыл               = 1981
 |Басқа                 = 
}}
«'''Bette Davis Eyes'''» ({{Tr-en|[[Бетти Дэвис]] сияқты көздер}}) — {{Iw|Донна Вайс|3=en|4=Donna Weiss}} пен америкалық әнші {{Iw|Джеки Дешаннон|3=en|4=Jackie DeShannon}} жазған ән.

Джеки Дешаннон оның түпнұсқа орындаушысы болды. Ол бұл әннің алғашқы нұсқасын 1974 жылы {{Iw|''New Arrangement''|3=en|4=New Arrangement}} альбомында шығарды.

Ән американдық әнші [[Ким Карнс]]&lt;nowiki/&gt;тың орындауында әйгілі болды. Оның нұсқасы 1981 жылы сингл ретінде жарық көріп, заманауи синтезаторлық дыбысқа ие болды. Ким Карнстың нұсқасында ән америкалық [[Billboard Hot 100|«Billboard» журналының «Hot 100»]] хит-парадында 1-орынға көтерілді. Ол жалпы алғанда 1-орында 9 апта бойы тұрды. Сондай-ақ, ол 1981 жылғы «Billboard»-тың қорытынды хит-шеруін басқарды, яғни сол жылдың ең танымал әніне айналды. Келесі 1982 жылдың көктемінде өткен «[[Грэмми]]&lt;nowiki/&gt;» марапаттау рәсімінде ән бірден ең беделді екі ән номинациясында жеңіске жетті: «[[Жыл жазбасы үшін Грэмми сыйлығы|Жыл жазбасы]]&lt;nowiki/&gt;» және «[[Жыл әні үшін Грэмми сыйлығы|Жыл әні]]&lt;nowiki/&gt;».

== Тарихы ==
Бұл әнді жазған алғашқы орындаушы оның авторы, американдық әнші {{Iw|Джеки Дешаннон|3=en|4=Jackie DeShannon}} болды, ол бұл туындыны өзінің 1974 жылғы {{Iw|''New Arrangement''|3=en|4=New Arrangement}} альбомына енгізді.&lt;ref&gt;{{cite web |first=Saint|last=Cad|title=10 More Famous Songs With Unknown Originals|date=2012-10-14|url=http://listverse.com/2012/10/14/10-more-famous-songs-with-unknown-originals/|publisher=Listverse|access-date=2013-06-21|archive-date=2021-02-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20210223044520/https://listverse.com/2012/10/14/10-more-famous-songs-with-unknown-originals/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Джеки Дешаннонның түпнұсқа нұсқасында ән «жеңіл R&amp;B» стилінде аранжирленген, оның құрамында фортепианоның айқын аптемполық партиясы бар, сонымен қатар [[слайд-гитара]] мен үрмелі аспаптар дыбысымен бай безендірілген.&lt;ref&gt;{{cite web |first=Mark|last=Deming|author-link=Деминг, Марк|title=Jackie DeShannon – New Arrangement|publisher=AllMusic. All Media Network|url=http://www.allmusic.com/album/new-arrangement-mw0000769197|access-date=2014-06-10|archive-date=2015-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20150307020022/http://www.allmusic.com/album/new-arrangement-mw0000769197|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== Ким Карнс нұсқасы ===
1981 жылы америкалық әнші [[Ким Карнс]] өзінің нұсқасын [[сингл]] ретінде жарыққа шығарды.

Продюсер {{Iw|Вал Гарей|3=en|4=Val Garay}} айтқандай, бұл әннің Ким Карнс орындауындағы демо-нұсқасы [[Леон Рассел]]&lt;nowiki/&gt;дің туындыларына ұқсас естілетін және құрамында бөшкедегі сыра құйылатын орындарда ойналатын [[полька]] жанрындағы фортепиано партиясы бар еді.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Legendary Producer Val Garay|url=http://www.ustream.tv/recorded/27298334|publisher=[[Ustream]]|date=2012-11-27|access-date=2014-05-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20131105144806/http://www.ustream.tv/recorded/27298334|archive-date=2013-11-05|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Ким Карнстың болашақ нұсқасының дыбысталуын айқындаған дәл сондай әйгілі гитаралық риффті клавишші Билл Куомо ойлап тапты. Ол қолданған синтезатор — [[Sequential Circuits Prophet-5]]. Соңғы нұсқаны Ким Карнс пен музыканттар студияда бірлесе отырып, бірінші дубльден-ақ жазып шықты.&lt;ref&gt;Jackson, Blair. {{cite web |url=http://mixonline.com/recording/interviews/audio_kim_carnes_bette/index.html|title=Classic Tracks: Kim Carnes' &quot;Bette Davis Eyes&quot;|access-date=2010-04-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20140713100707/http://mixonline.com/recording/interviews/audio_kim_carnes_bette/index.html|archive-date=2014-07-13}}. ''[[Mix (magazine)|Mix Online]]''. [[NewBay Media]]. Retrieved May 3, 2014.&lt;/ref&gt;

== Композициялар тізімі ==
{{col-begin}}
{{col-2}}
* '''7-сингл'''&lt;ref&gt;{{cite AV media notes|title= Bette Davis Eyes |others= [[Kim Carnes]] |date= 1981 |type= US 7-inch Single liner notes |publisher= [[EMI]] |id= 006-86 359}}&lt;/ref&gt;
# «Bette Davis Eyes» — 3:45
# «Miss You Tonite» — 5:11

{{col-2}}
* '''12-макси-сингл (АҚШ)'''&lt;ref&gt;{{cite AV media notes|title= Bette Davis Eyes |others= [[Kim Carnes]] |date= 1986 |type= US 12-inch Maxi Single liner notes |publisher= EMI |id= 052-86 359}}&lt;/ref&gt;
# «Bette Davis Eyes» — 3:45
# «Miss You Tonite» — 5:11
{{col-end}}

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

== Әдебиет ==
*{{кітап|авторы=Robert Webb|бөлімі=«Bette Davis Eyes» — Kim Carnes (1971)|бөлім сілтемесі=|тақырыбы=The 100 Greatest Cover Versions: The Ultimate Playlist|шынайы атауы=сілтеме=https://archive.org/details/100greatestcover0000webb/mode/2up|уикитека=|жауапты=|басылым=1|орны=[[Алник|Alnwick]]|баспасы=McNidder &amp; Grace|жыл=2012|томы=|беттері=[https://archive.org 120—121]|барлық беті=195|сериясы=|isbn=978-0-85716-019-5|тиражы=}}

{{Сыртқы сілтемелер|Сингл}}

[[Санат:1974 жылғы әндер]]
[[Санат:Ким Карнс әндері]]
[[Санат:EMI Records синглдері]]
[[Санат:«Грэмми» жылдың үздік жазбасы үшін сыйлығы]]
[[Санат:«Грэмми» жылдың үздік әні үшін сыйлығы]]
[[Санат:Billboard Hot 100 чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:Аустралия чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:Германия чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:Франция чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:Италия чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:Норвегия чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:Испания чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:Швейцария чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:Актерлер туралы әндер]]
[[Санат:RPM Adult Contemporary чартында көш бастаған әндер]]</text>
      <sha1>6pxh5baaxfu5rigb9qsyyb6mqf8w9em</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631730</id>
      <parentid>3631729</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T06:31:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ShadZ01</username>
        <id>56180</id>
      </contributor>
      <origin>3631730</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8896" sha1="6e963ltw1rrd5iqs764xfzvzd5imimc" xml:space="preserve">{{Сингл
 |Атауы                 = Bette Davis Eyes
 |Тыс                   = 
 |Орындаушы             = [[Ким Карнс]]
 |Альбом                = [[Mistaken Identity (Ким Карнс альбомы)|Mistaken Identity]]
 |Шығарылған            = 1981 жылғы 10 наурыз
 |Формат                = {{hlist|7&quot;-дік сингл|12&quot;-дік сингл}}
 |Б жағы                = «Miss You Tonight»
 |Жазылған              = 1981 жылғы қаңтар
 |Жанр                  = {{hlist|[[жаңа толқын (музыка)|жаңа толқын]]|[[софт-рок]]}}
 |Тілі                  = [[Ағылшын тілі|ағылшын]]
 |Композиторы           = 
 |Өлең авторы           = {{hlist|Донна Вайсс|Джеки Дешаннон}}
 |Ұзақтығы              = 3:48
 |Лейблі                = [[EMI America Records|EMI America]]
 |Продюсері             = Вал Гарей
 |Чарттар               = 
 |Шолулар               = 
 |Алдыңғы               = [[Cry Like a Baby]]
 |Алд_жыл               = 1980
 |Жыл                   = 1981
 |Келесі                = [[Draw of the Cards]]
 |Кел_жыл               = 1981
 |Басқа                 = 
}}
«'''Bette Davis Eyes'''» ({{Tr-en|[[Бетти Дэвис]] сияқты көздер}}) — {{Iw|Донна Вайс|3=en|4=Donna Weiss}} пен америкалық әнші {{Iw|Джеки Дешаннон|3=en|4=Jackie DeShannon}} жазған ән.

Джеки Дешаннон оның түпнұсқа орындаушысы болды. Ол бұл әннің алғашқы нұсқасын 1974 жылы {{Iw|''New Arrangement''|3=en|4=New Arrangement}} альбомында шығарды.

Ән американдық әнші [[Ким Карнс]]тың орындауында әйгілі болды. Оның нұсқасы 1981 жылы сингл ретінде жарық көріп, заманауи синтезаторлық дыбысқа ие болды. Ким Карнстың нұсқасында ән америкалық [[Billboard Hot 100|«Billboard» журналының «Hot 100»]] хит-парадында 1-орынға көтерілді. Ол жалпы алғанда 1-орында 9 апта бойы тұрды. Сондай-ақ, ол 1981 жылғы «Billboard»-тың қорытынды хит-шеруін басқарды, яғни сол жылдың ең танымал әніне айналды. Келесі 1982 жылдың көктемінде өткен «[[Грэмми]]&lt;nowiki/&gt;» марапаттау рәсімінде ән бірден ең беделді екі ән номинациясында жеңіске жетті: «[[Жыл жазбасы үшін Грэмми сыйлығы|Жыл жазбасы]]&lt;nowiki/&gt;» және «[[Жыл әні үшін Грэмми сыйлығы|Жыл әні]]&lt;nowiki/&gt;».

== Тарихы ==
Бұл әнді жазған алғашқы орындаушы оның авторы, американдық әнші {{Iw|Джеки Дешаннон|3=en|4=Jackie DeShannon}} болды, ол бұл туындыны өзінің 1974 жылғы {{Iw|''New Arrangement''|3=en|4=New Arrangement}} альбомына енгізді.&lt;ref&gt;{{cite web |first=Saint|last=Cad|title=10 More Famous Songs With Unknown Originals|date=2012-10-14|url=http://listverse.com/2012/10/14/10-more-famous-songs-with-unknown-originals/|publisher=Listverse|access-date=2013-06-21|archive-date=2021-02-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20210223044520/https://listverse.com/2012/10/14/10-more-famous-songs-with-unknown-originals/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Джеки Дешаннонның түпнұсқа нұсқасында ән «жеңіл R&amp;B» стилінде аранжирленген, оның құрамында фортепианоның айқын аптемполық партиясы бар, сонымен қатар [[слайд-гитара]] мен үрмелі аспаптар дыбысымен бай безендірілген.&lt;ref&gt;{{cite web |first=Mark|last=Deming|author-link=Деминг, Марк|title=Jackie DeShannon – New Arrangement|publisher=AllMusic. All Media Network|url=http://www.allmusic.com/album/new-arrangement-mw0000769197|access-date=2014-06-10|archive-date=2015-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20150307020022/http://www.allmusic.com/album/new-arrangement-mw0000769197|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== Ким Карнс нұсқасы ===
1981 жылы америкалық әнші [[Ким Карнс]] өзінің нұсқасын [[сингл]] ретінде жарыққа шығарды.

Продюсер {{Iw|Вал Гарей|3=en|4=Val Garay}} айтқандай, бұл әннің Ким Карнс орындауындағы демо-нұсқасы [[Леон Рассел]]дің туындыларына ұқсас естілетін және құрамында бөшкедегі сыра құйылатын орындарда ойналатын [[полька]] жанрындағы фортепиано партиясы бар еді.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Legendary Producer Val Garay|url=http://www.ustream.tv/recorded/27298334|publisher=[[Ustream]]|date=2012-11-27|access-date=2014-05-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20131105144806/http://www.ustream.tv/recorded/27298334|archive-date=2013-11-05|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Ким Карнстың болашақ нұсқасының дыбысталуын айқындаған дәл сондай әйгілі гитаралық риффті клавишші Билл Куомо ойлап тапты. Ол қолданған синтезатор — [[Sequential Circuits Prophet-5]]. Соңғы нұсқаны Ким Карнс пен музыканттар студияда бірлесе отырып, бірінші дубльден-ақ жазып шықты.&lt;ref&gt;Jackson, Blair. {{cite web |url=http://mixonline.com/recording/interviews/audio_kim_carnes_bette/index.html|title=Classic Tracks: Kim Carnes' &quot;Bette Davis Eyes&quot;|access-date=2010-04-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20140713100707/http://mixonline.com/recording/interviews/audio_kim_carnes_bette/index.html|archive-date=2014-07-13}}. ''[[Mix (magazine)|Mix Online]]''. [[NewBay Media]]. Retrieved May 3, 2014.&lt;/ref&gt;

== Композициялар тізімі ==
{{col-begin}}
{{col-2}}
* '''7-сингл'''&lt;ref&gt;{{cite AV media notes|title= Bette Davis Eyes |others= [[Kim Carnes]] |date= 1981 |type= US 7-inch Single liner notes |publisher= [[EMI]] |id= 006-86 359}}&lt;/ref&gt;
# «Bette Davis Eyes» — 3:45
# «Miss You Tonite» — 5:11

{{col-2}}
* '''12-макси-сингл (АҚШ)'''&lt;ref&gt;{{cite AV media notes|title= Bette Davis Eyes |others= [[Kim Carnes]] |date= 1986 |type= US 12-inch Maxi Single liner notes |publisher= EMI |id= 052-86 359}}&lt;/ref&gt;
# «Bette Davis Eyes» — 3:45
# «Miss You Tonite» — 5:11
{{col-end}}

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

== Әдебиет ==
*{{кітап|авторы=Robert Webb|бөлімі=«Bette Davis Eyes» — Kim Carnes (1971)|бөлім сілтемесі=|тақырыбы=The 100 Greatest Cover Versions: The Ultimate Playlist|шынайы атауы=сілтеме=https://archive.org/details/100greatestcover0000webb/mode/2up|уикитека=|жауапты=|басылым=1|орны=[[Алник|Alnwick]]|баспасы=McNidder &amp; Grace|жыл=2012|томы=|беттері=[https://archive.org 120—121]|барлық беті=195|сериясы=|isbn=978-0-85716-019-5|тиражы=}}

{{Сыртқы сілтемелер|Сингл}}

[[Санат:1974 жылғы әндер]]
[[Санат:Ким Карнс әндері]]
[[Санат:EMI Records синглдері]]
[[Санат:«Грэмми» жылдың үздік жазбасы үшін сыйлығы]]
[[Санат:«Грэмми» жылдың үздік әні үшін сыйлығы]]
[[Санат:Billboard Hot 100 чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:Аустралия чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:Германия чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:Франция чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:Италия чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:Норвегия чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:Испания чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:Швейцария чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:Актерлер туралы әндер]]
[[Санат:RPM Adult Contemporary чартында көш бастаған әндер]]</text>
      <sha1>6e963ltw1rrd5iqs764xfzvzd5imimc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631731</id>
      <parentid>3631730</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T06:34:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ShadZ01</username>
        <id>56180</id>
      </contributor>
      <origin>3631731</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8972" sha1="l5bg21dly7vkyie60g3d3h2y7ddljh3" xml:space="preserve">{{Сингл
 |Атауы                 = Bette Davis Eyes
 |Тыс                   = 
 |Орындаушы             = [[Ким Карнс]]
 |Альбом                = [[Mistaken Identity (Ким Карнс альбомы)|Mistaken Identity]]
 |Шығарылған            = 1981 жылғы 10 наурыз
 |Формат                = {{hlist|7&quot;-дік сингл|12&quot;-дік сингл}}
 |Б жағы                = «Miss You Tonight»
 |Жазылған              = 1981 жылғы қаңтар
 |Жанр                  = {{hlist|[[жаңа толқын (музыка)|жаңа толқын]]|[[софт-рок]]}}
 |Тілі                  = [[Ағылшын тілі|ағылшын]]
 |Композиторы           = 
 |Өлең авторы           = {{hlist|Донна Вайсс|Джеки Дешаннон}}
 |Ұзақтығы              = 3:48
 |Лейблі                = [[EMI America Records|EMI America]]
 |Продюсері             = Вал Гарей
 |Чарттар               = 
 |Шолулар               = 
 |Алдыңғы               = [[Cry Like a Baby]]
 |Алд_жыл               = 1980
 |Жыл                   = 1981
 |Келесі                = [[Draw of the Cards]]
 |Кел_жыл               = 1981
 |Басқа                 = {{External music video|{{YouTube|EPOIS5taqA8|logo=1|«Bette Davis Eyes»}}}}
}}
«'''Bette Davis Eyes'''» ({{Tr-en|[[Бетти Дэвис]] сияқты көздер}}) — {{Iw|Донна Вайс|3=en|4=Donna Weiss}} пен америкалық әнші {{Iw|Джеки Дешаннон|3=en|4=Jackie DeShannon}} жазған ән.

Джеки Дешаннон оның түпнұсқа орындаушысы болды. Ол бұл әннің алғашқы нұсқасын 1974 жылы {{Iw|''New Arrangement''|3=en|4=New Arrangement}} альбомында шығарды.

Ән американдық әнші [[Ким Карнс]]тың орындауында әйгілі болды. Оның нұсқасы 1981 жылы сингл ретінде жарық көріп, заманауи синтезаторлық дыбысқа ие болды. Ким Карнстың нұсқасында ән америкалық [[Billboard Hot 100|«Billboard» журналының «Hot 100»]] хит-парадында 1-орынға көтерілді. Ол жалпы алғанда 1-орында 9 апта бойы тұрды. Сондай-ақ, ол 1981 жылғы «Billboard»-тың қорытынды хит-шеруін басқарды, яғни сол жылдың ең танымал әніне айналды. Келесі 1982 жылдың көктемінде өткен «[[Грэмми]]&lt;nowiki/&gt;» марапаттау рәсімінде ән бірден ең беделді екі ән номинациясында жеңіске жетті: «[[Жыл жазбасы үшін Грэмми сыйлығы|Жыл жазбасы]]&lt;nowiki/&gt;» және «[[Жыл әні үшін Грэмми сыйлығы|Жыл әні]]&lt;nowiki/&gt;».

== Тарихы ==
Бұл әнді жазған алғашқы орындаушы оның авторы, американдық әнші {{Iw|Джеки Дешаннон|3=en|4=Jackie DeShannon}} болды, ол бұл туындыны өзінің 1974 жылғы {{Iw|''New Arrangement''|3=en|4=New Arrangement}} альбомына енгізді.&lt;ref&gt;{{cite web |first=Saint|last=Cad|title=10 More Famous Songs With Unknown Originals|date=2012-10-14|url=http://listverse.com/2012/10/14/10-more-famous-songs-with-unknown-originals/|publisher=Listverse|access-date=2013-06-21|archive-date=2021-02-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20210223044520/https://listverse.com/2012/10/14/10-more-famous-songs-with-unknown-originals/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Джеки Дешаннонның түпнұсқа нұсқасында ән «жеңіл R&amp;B» стилінде аранжирленген, оның құрамында фортепианоның айқын аптемполық партиясы бар, сонымен қатар [[слайд-гитара]] мен үрмелі аспаптар дыбысымен бай безендірілген.&lt;ref&gt;{{cite web |first=Mark|last=Deming|author-link=Деминг, Марк|title=Jackie DeShannon – New Arrangement|publisher=AllMusic. All Media Network|url=http://www.allmusic.com/album/new-arrangement-mw0000769197|access-date=2014-06-10|archive-date=2015-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20150307020022/http://www.allmusic.com/album/new-arrangement-mw0000769197|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== Ким Карнс нұсқасы ===
1981 жылы америкалық әнші [[Ким Карнс]] өзінің нұсқасын [[сингл]] ретінде жарыққа шығарды.

Продюсер {{Iw|Вал Гарей|3=en|4=Val Garay}} айтқандай, бұл әннің Ким Карнс орындауындағы демо-нұсқасы [[Леон Рассел]]дің туындыларына ұқсас естілетін және құрамында бөшкедегі сыра құйылатын орындарда ойналатын [[полька]] жанрындағы фортепиано партиясы бар еді.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Legendary Producer Val Garay|url=http://www.ustream.tv/recorded/27298334|publisher=[[Ustream]]|date=2012-11-27|access-date=2014-05-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20131105144806/http://www.ustream.tv/recorded/27298334|archive-date=2013-11-05|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Ким Карнстың болашақ нұсқасының дыбысталуын айқындаған дәл сондай әйгілі гитаралық риффті клавишші Билл Куомо ойлап тапты. Ол қолданған синтезатор — [[Sequential Circuits Prophet-5]]. Соңғы нұсқаны Ким Карнс пен музыканттар студияда бірлесе отырып, бірінші дубльден-ақ жазып шықты.&lt;ref&gt;Jackson, Blair. {{cite web |url=http://mixonline.com/recording/interviews/audio_kim_carnes_bette/index.html|title=Classic Tracks: Kim Carnes' &quot;Bette Davis Eyes&quot;|access-date=2010-04-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20140713100707/http://mixonline.com/recording/interviews/audio_kim_carnes_bette/index.html|archive-date=2014-07-13}}. ''[[Mix (magazine)|Mix Online]]''. [[NewBay Media]]. Retrieved May 3, 2014.&lt;/ref&gt;

== Композициялар тізімі ==
{{col-begin}}
{{col-2}}
* '''7-сингл'''&lt;ref&gt;{{cite AV media notes|title= Bette Davis Eyes |others= [[Kim Carnes]] |date= 1981 |type= US 7-inch Single liner notes |publisher= [[EMI]] |id= 006-86 359}}&lt;/ref&gt;
# «Bette Davis Eyes» — 3:45
# «Miss You Tonite» — 5:11

{{col-2}}
* '''12-макси-сингл (АҚШ)'''&lt;ref&gt;{{cite AV media notes|title= Bette Davis Eyes |others= [[Kim Carnes]] |date= 1986 |type= US 12-inch Maxi Single liner notes |publisher= EMI |id= 052-86 359}}&lt;/ref&gt;
# «Bette Davis Eyes» — 3:45
# «Miss You Tonite» — 5:11
{{col-end}}

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

== Әдебиет ==
*{{кітап|авторы=Robert Webb|бөлімі=«Bette Davis Eyes» — Kim Carnes (1971)|бөлім сілтемесі=|тақырыбы=The 100 Greatest Cover Versions: The Ultimate Playlist|шынайы атауы=сілтеме=https://archive.org/details/100greatestcover0000webb/mode/2up|уикитека=|жауапты=|басылым=1|орны=[[Алник|Alnwick]]|баспасы=McNidder &amp; Grace|жыл=2012|томы=|беттері=[https://archive.org 120—121]|барлық беті=195|сериясы=|isbn=978-0-85716-019-5|тиражы=}}

{{Сыртқы сілтемелер|Сингл}}

[[Санат:1974 жылғы әндер]]
[[Санат:Ким Карнс әндері]]
[[Санат:EMI Records синглдері]]
[[Санат:«Грэмми» жылдың үздік жазбасы үшін сыйлығы]]
[[Санат:«Грэмми» жылдың үздік әні үшін сыйлығы]]
[[Санат:Billboard Hot 100 чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:Аустралия чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:Германия чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:Франция чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:Италия чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:Норвегия чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:Испания чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:Швейцария чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:Актерлер туралы әндер]]
[[Санат:RPM Adult Contemporary чартында көш бастаған әндер]]</text>
      <sha1>l5bg21dly7vkyie60g3d3h2y7ddljh3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bank of China</title>
    <ns>0</ns>
    <id>783706</id>
    <revision>
      <id>3631736</id>
      <timestamp>2026-07-19T06:45:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: {{Компания  |атауы              = Bank of China Limited  |логотипі           = Bank of China.svg  |суреті             = BOC Headquarters at Xidan (20171123140827).jpg  |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай (2001 жылы ашылған)  |түрі               = [[Ашық акционерлік қоғам|ашық компания]]&lt;br&gt;[[Мемлекеттік кәсіпорын]]  |биржад...</comment>
      <origin>3631736</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4650" sha1="ee742d8vwmk032cov0kfajvj3e4dk2d" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = Bank of China Limited
 |логотипі           = Bank of China.svg
 |суреті             = BOC Headquarters at Xidan (20171123140827).jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай (2001 жылы ашылған)
 |түрі               = [[Ашық акционерлік қоғам|ашық компания]]&lt;br&gt;[[Мемлекеттік кәсіпорын]]
 |биржадағы листингі = 601988 (SSE), 3988 (HKSE), [[SSE 50 Index]], [[Hang Seng Index]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = 1905 (Да-Цин банкі ретінде)&lt;br&gt;1912 (Bank of China ретінде)&lt;br&gt;1979 (қайта құрылды)
 |құрушы             = [[Чэнь Цзиньтао]]
 |орналасуы          = [[Бейжің]], Қытай
 |басты адамдары     = [[Гэ Хайцзяо]] (директорлар кеңесінің төрағасы және президенті)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = Да-Цин банкі
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = [[Bank of China (Hong Kong)]]&lt;br&gt;[[Bank of China#Canada|Bank of China (Canada)]]
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{ӨСІМ}} 3,123 трлн қытай юані (454,74 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{ӨСІМ}} 611,9 млрд қытай юані (89,08 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{ӨСІМ}} 641,5 млрд қытай юані (93,39 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{ӨСІМ}} 245,8 млрд қытай юані (35,78 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{ӨСІМ}} 37,11 трлн қытай юані (5,484 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 312 757 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://www.boc.cn/en/&lt;br&gt;https://www.bankofchina.com/en/&lt;br&gt;https://www.bank-of-china.com/en/&lt;br&gt;https://www.bocusa.com/
 |Ортаққор           = 
}}
'''Қытай Банкі''' ({{lang-zh|中国银行}}; {{lang-pinyin|Zhōngguó Yínháng}}; {{lang-pt|Banco da China}}) — штаб-пәтері Қытайдың Бейжің қаласында орналасқан Қытайдың мемлекеттік көпұлтты банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «үлкен төрттік» банктерінің бірі болып табылады. 2019 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша, ол Қытайдағы несие көлемі бойынша екінші ірі банк және нарықтық капиталдандыруы бойынша әлемдегі тоғызыншы ірі банк болды,&lt;ref name=&quot;media&quot;&gt;{{cite web |title=Global 500 December 2009 : Market values and prices at 31 December 2009 |url=http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100313071423/http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |archive-date=13 March 2010 |access-date=28 March 2017 |website=Media.ft.com}}&lt;/ref&gt; сондай-ақ Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес жүйелік маңызы бар банк ретінде таныған банктердің бірі болып саналады. 2026 жылғы жағдай бойынша, жиынтық активтері көлемі жөнінен әлемдегі төртінші ірі банк болып, өзінен жоғары тұрған қалған үш қытайлық банктен кейінгі орында тұр.</text>
      <sha1>ee742d8vwmk032cov0kfajvj3e4dk2d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631737</id>
      <parentid>3631736</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T06:45:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3631737</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4707" sha1="jlnyazlxr1jhpoxvhuelvfxhj3fi95b" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = Bank of China Limited
 |логотипі           = Bank of China.svg
 |суреті             = BOC Headquarters at Xidan (20171123140827).jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай (2001 жылы ашылған)
 |түрі               = [[Ашық акционерлік қоғам|ашық компания]]&lt;br&gt;[[Мемлекеттік кәсіпорын]]
 |биржадағы листингі = 601988 (SSE), 3988 (HKSE), [[SSE 50 Index]], [[Hang Seng Index]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = 1905 (Да-Цин банкі ретінде)&lt;br&gt;1912 (Bank of China ретінде)&lt;br&gt;1979 (қайта құрылды)
 |құрушы             = [[Чэнь Цзиньтао]]
 |орналасуы          = [[Бейжің]], Қытай
 |басты адамдары     = [[Гэ Хайцзяо]] (директорлар кеңесінің төрағасы және президенті)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = Да-Цин банкі
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = [[Bank of China (Hong Kong)]]&lt;br&gt;[[Bank of China#Canada|Bank of China (Canada)]]
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{ӨСІМ}} 3,123 трлн қытай юані (454,74 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{ӨСІМ}} 611,9 млрд қытай юані (89,08 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{ӨСІМ}} 641,5 млрд қытай юані (93,39 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{ӨСІМ}} 245,8 млрд қытай юані (35,78 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{ӨСІМ}} 37,11 трлн қытай юані (5,484 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 312 757 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://www.boc.cn/en/&lt;br&gt;https://www.bankofchina.com/en/&lt;br&gt;https://www.bank-of-china.com/en/&lt;br&gt;https://www.bocusa.com/
 |Ортаққор           = 
}}
'''Қытай Банкі''' ({{lang-zh|中国银行}}; {{lang-pinyin|Zhōngguó Yínháng}}; {{lang-pt|Banco da China}}) — штаб-пәтері Қытайдың Бейжің қаласында орналасқан Қытайдың мемлекеттік көпұлтты банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «үлкен төрттік» банктерінің бірі болып табылады. 2019 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша, ол Қытайдағы несие көлемі бойынша екінші ірі банк және нарықтық капиталдандыруы бойынша әлемдегі тоғызыншы ірі банк болды,&lt;ref name=&quot;media&quot;&gt;{{cite web |title=Global 500 December 2009 : Market values and prices at 31 December 2009 |url=http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100313071423/http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |archive-date=13 March 2010 |access-date=28 March 2017 |website=Media.ft.com}}&lt;/ref&gt; сондай-ақ Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес жүйелік маңызы бар банк ретінде таныған банктердің бірі болып саналады. 2026 жылғы жағдай бойынша, жиынтық активтері көлемі жөнінен әлемдегі төртінші ірі банк болып, өзінен жоғары тұрған қалған үш қытайлық банктен кейінгі орында тұр.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>jlnyazlxr1jhpoxvhuelvfxhj3fi95b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631738</id>
      <parentid>3631737</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T06:46:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3631738</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4690" sha1="n7nn2ub5x2c18sfrm365mlf1dzus3fl" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = Bank of China Limited
 |логотипі           = 
 |суреті             = BOC Headquarters at Xidan (20171123140827).jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай (2001 жылы ашылған)
 |түрі               = [[Ашық акционерлік қоғам|ашық компания]]&lt;br&gt;[[Мемлекеттік кәсіпорын]]
 |биржадағы листингі = 601988 (SSE), 3988 (HKSE), [[SSE 50 Index]], [[Hang Seng Index]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = 1905 (Да-Цин банкі ретінде)&lt;br&gt;1912 (Bank of China ретінде)&lt;br&gt;1979 (қайта құрылды)
 |құрушы             = [[Чэнь Цзиньтао]]
 |орналасуы          = [[Бейжің]], Қытай
 |басты адамдары     = [[Гэ Хайцзяо]] (директорлар кеңесінің төрағасы және президенті)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = Да-Цин банкі
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = [[Bank of China (Hong Kong)]]&lt;br&gt;[[Bank of China#Canada|Bank of China (Canada)]]
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{ӨСІМ}} 3,123 трлн қытай юані (454,74 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{ӨСІМ}} 611,9 млрд қытай юані (89,08 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{ӨСІМ}} 641,5 млрд қытай юані (93,39 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{ӨСІМ}} 245,8 млрд қытай юані (35,78 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{ӨСІМ}} 37,11 трлн қытай юані (5,484 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 312 757 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://www.boc.cn/en/&lt;br&gt;https://www.bankofchina.com/en/&lt;br&gt;https://www.bank-of-china.com/en/&lt;br&gt;https://www.bocusa.com/
 |Ортаққор           = 
}}
'''Қытай Банкі''' ({{lang-zh|中国银行}}; {{lang-pinyin|Zhōngguó Yínháng}}; {{lang-pt|Banco da China}}) — штаб-пәтері Қытайдың Бейжің қаласында орналасқан Қытайдың мемлекеттік көпұлтты банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «үлкен төрттік» банктерінің бірі болып табылады. 2019 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша, ол Қытайдағы несие көлемі бойынша екінші ірі банк және нарықтық капиталдандыруы бойынша әлемдегі тоғызыншы ірі банк болды,&lt;ref name=&quot;media&quot;&gt;{{cite web |title=Global 500 December 2009 : Market values and prices at 31 December 2009 |url=http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100313071423/http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |archive-date=13 March 2010 |access-date=28 March 2017 |website=Media.ft.com}}&lt;/ref&gt; сондай-ақ Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес жүйелік маңызы бар банк ретінде таныған банктердің бірі болып саналады. 2026 жылғы жағдай бойынша, жиынтық активтері көлемі жөнінен әлемдегі төртінші ірі банк болып, өзінен жоғары тұрған қалған үш қытайлық банктен кейінгі орында тұр.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>n7nn2ub5x2c18sfrm365mlf1dzus3fl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631739</id>
      <parentid>3631738</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T06:47:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3631739</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4694" sha1="eo1k220bvf5jsihlk0ia5notq3cgwfi" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = Bank of China Limited
 |логотипі           = 
 |суреті             = BOC Headquarters at Xidan (20171123140827).jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай (2001 жылы ашылған)
 |түрі               = [[Ашық акционерлік қоғам|ашық компания]]&lt;br&gt;[[Мемлекеттік кәсіпорын]]
 |биржадағы листингі = 601988 (SSE), 3988 (HKSE), [[SSE 50 Index]], [[Hang Seng Index]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = 1905 (Да-Цин банкі ретінде)&lt;br&gt;1912 (Bank of China ретінде)&lt;br&gt;1979 (қайта құрылды)
 |құрушы             = [[Чэнь Цзиньтао]]
 |орналасуы          = [[Бейжің]], Қытай
 |басты адамдары     = [[Гэ Хайцзяо]] (директорлар кеңесінің төрағасы және президенті)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = Да-Цин банкі
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = [[Bank of China (Hong Kong)]]&lt;br&gt;[[Bank of China#Canada|Bank of China (Canada)]]
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{ӨСІМ}} 3,123 трлн қытай юані (454,74 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{ӨСІМ}} 611,9 млрд қытай юані (89,08 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{ӨСІМ}} 641,5 млрд қытай юані (93,39 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{ӨСІМ}} 245,8 млрд қытай юані (35,78 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{ӨСІМ}} 37,11 трлн қытай юані (5,484 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 312 757 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://www.boc.cn/en/&lt;br&gt;https://www.bankofchina.com/en/&lt;br&gt;https://www.bank-of-china.com/en/&lt;br&gt;https://www.bocusa.com/
 |Ортаққор           = 
}}
'''Қытай Банкі''' ({{lang-zh|中国银行}}; [[пиньинь]]: Zhōngguó Yínháng; {{lang-pt|Banco da China}}) — штаб-пәтері Қытайдың Бейжің қаласында орналасқан Қытайдың мемлекеттік көпұлтты банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «үлкен төрттік» банктерінің бірі болып табылады. 2019 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша, ол Қытайдағы несие көлемі бойынша екінші ірі банк және нарықтық капиталдандыруы бойынша әлемдегі тоғызыншы ірі банк болды,&lt;ref name=&quot;media&quot;&gt;{{cite web |title=Global 500 December 2009 : Market values and prices at 31 December 2009 |url=http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100313071423/http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |archive-date=13 March 2010 |access-date=28 March 2017 |website=Media.ft.com}}&lt;/ref&gt; сондай-ақ Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес жүйелік маңызы бар банк ретінде таныған банктердің бірі болып саналады. 2026 жылғы жағдай бойынша, жиынтық активтері көлемі жөнінен әлемдегі төртінші ірі банк болып, өзінен жоғары тұрған қалған үш қытайлық банктен кейінгі орында тұр.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>eo1k220bvf5jsihlk0ia5notq3cgwfi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631740</id>
      <parentid>3631739</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T06:48:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3631740</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4573" sha1="0sdtbswvusl55diofmlmfxyy1xgqbn1" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = Bank of China Limited
 |логотипі           = 
 |суреті             = BOC Headquarters at Xidan (20171123140827).jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай (2001 жылы ашылған)
 |түрі               = [[Ашық акционерлік қоғам|ашық компания]]&lt;br&gt;[[Мемлекеттік кәсіпорын]]
 |биржадағы листингі = 601988 (SSE), 3988 (HKSE), [[SSE 50 Index]], [[Hang Seng Index]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = 1905 (Да-Цин банкі ретінде)&lt;br&gt;1912 (Bank of China ретінде)&lt;br&gt;1979 (қайта құрылды)
 |құрушы             = [[Чэнь Цзиньтао]]
 |орналасуы          = [[Бейжің]], Қытай
 |басты адамдары     = [[Гэ Хайцзяо]] (директорлар кеңесінің төрағасы және президенті)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = Да-Цин банкі
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = [[Bank of China (Hong Kong)]]&lt;br&gt;[[Bank of China#Canada|Bank of China (Canada)]]
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,123 трлн қытай юані (454,74 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 611,9 млрд қытай юані (89,08 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 641,5 млрд қытай юані (93,39 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 245,8 млрд қытай юані (35,78 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 37,11 трлн қытай юані (5,484 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 312 757 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''Қытай Банкі''' ({{lang-zh|中国银行}}; [[пиньинь]]: Zhōngguó Yínháng; {{lang-pt|Banco da China}}) — штаб-пәтері Қытайдың Бейжің қаласында орналасқан Қытайдың мемлекеттік көпұлтты банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «үлкен төрттік» банктерінің бірі болып табылады. 2019 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша, ол Қытайдағы несие көлемі бойынша екінші ірі банк және нарықтық капиталдандыруы бойынша әлемдегі тоғызыншы ірі банк болды,&lt;ref name=&quot;media&quot;&gt;{{cite web |title=Global 500 December 2009 : Market values and prices at 31 December 2009 |url=http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100313071423/http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |archive-date=13 March 2010 |access-date=28 March 2017 |website=Media.ft.com}}&lt;/ref&gt; сондай-ақ Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес жүйелік маңызы бар банк ретінде таныған банктердің бірі болып саналады. 2026 жылғы жағдай бойынша, жиынтық активтері көлемі жөнінен әлемдегі төртінші ірі банк болып, өзінен жоғары тұрған қалған үш қытайлық банктен кейінгі орында тұр.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>0sdtbswvusl55diofmlmfxyy1xgqbn1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631741</id>
      <parentid>3631740</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T06:48:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3631741</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4538" sha1="rtdk6m3nlf01golic4xu0g18n5lgw85" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = Bank of China Limited
 |логотипі           = 
 |суреті             = BOC Headquarters at Xidan (20171123140827).jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай (2001 жылы ашылған)
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]&lt;br&gt;[[Мемлекеттік кәсіпорын]]
 |биржадағы листингі = 601988 (SSE), 3988 (HKSE), [[SSE 50 Index]], [[Hang Seng Index]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = 1905 (Да-Цин банкі ретінде)&lt;br&gt;1912 (Bank of China ретінде)&lt;br&gt;1979 (қайта құрылды)
 |құрушы             = [[Чэнь Цзиньтао]]
 |орналасуы          = [[Бейжің]], Қытай
 |басты адамдары     = [[Гэ Хайцзяо]] (директорлар кеңесінің төрағасы және президенті)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = Да-Цин банкі
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = [[Bank of China (Hong Kong)]]&lt;br&gt;[[Bank of China#Canada|Bank of China (Canada)]]
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,123 трлн қытай юані (454,74 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 611,9 млрд қытай юані (89,08 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 641,5 млрд қытай юані (93,39 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 245,8 млрд қытай юані (35,78 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 37,11 трлн қытай юані (5,484 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 312 757 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''Қытай Банкі''' ({{lang-zh|中国银行}}; [[пиньинь]]: Zhōngguó Yínháng; {{lang-pt|Banco da China}}) — штаб-пәтері Қытайдың Бейжің қаласында орналасқан Қытайдың мемлекеттік көпұлтты банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «үлкен төрттік» банктерінің бірі болып табылады. 2019 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша, ол Қытайдағы несие көлемі бойынша екінші ірі банк және нарықтық капиталдандыруы бойынша әлемдегі тоғызыншы ірі банк болды,&lt;ref name=&quot;media&quot;&gt;{{cite web |title=Global 500 December 2009 : Market values and prices at 31 December 2009 |url=http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100313071423/http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |archive-date=13 March 2010 |access-date=28 March 2017 |website=Media.ft.com}}&lt;/ref&gt; сондай-ақ Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес жүйелік маңызы бар банк ретінде таныған банктердің бірі болып саналады. 2026 жылғы жағдай бойынша, жиынтық активтері көлемі жөнінен әлемдегі төртінші ірі банк болып, өзінен жоғары тұрған қалған үш қытайлық банктен кейінгі орында тұр.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>rtdk6m3nlf01golic4xu0g18n5lgw85</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631742</id>
      <parentid>3631741</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T06:49:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3631742</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4590" sha1="i4ygxf5bf944jzzlmwz12lnsl1vh30k" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = Bank of China Limited
 |логотипі           = 
 |суреті             = BOC Headquarters at Xidan (20171123140827).jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай (2001 жылы ашылған)
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]&lt;br&gt;[[Мемлекеттік кәсіпорын]]
 |биржадағы листингі = 601988 (SSE), 3988 (HKSE), [[SSE 50 Index]], [[Hang Seng Index]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = 1905 (Да-Цин банкі ретінде)&lt;br&gt;1912 (Bank of China ретінде)&lt;br&gt;1979 (қайта құрылды)
 |құрушы             = [[Чэнь Цзиньтао]]
 |орналасуы          = [[Бейжің]], Қытай
 |басты адамдары     = [[Гэ Хайцзяо]] (директорлар кеңесінің төрағасы және президенті)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = Да-Цин банкі
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = [[Bank of China (Hong Kong)]]&lt;br&gt;[[Bank of China#Canada|Bank of China (Canada)]]
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,123 трлн қытай юані (454,74 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 611,9 млрд қытай юані (89,08 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 641,5 млрд қытай юані (93,39 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 245,8 млрд қытай юані (35,78 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 37,11 трлн қытай юані (5,484 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 312 757 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''Қытай Банкі''' ({{lang-zh|中国银行}}; [[пиньинь]]: Zhōngguó Yínháng; {{lang-pt|Banco da China}}, {{lang-en|Bank of China}}) — штаб-пәтері Қытайдың [[Бейжің]] қаласында орналасқан Қытайдың мемлекеттік көпұлтты банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «[[үлкен төрттік]]&lt;nowiki/&gt;» банктерінің бірі болып табылады. 2019 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша, ол [[Қытай]]дағы несие көлемі бойынша екінші ірі банк және нарықтық капиталдандыруы бойынша әлемдегі тоғызыншы ірі банк болды,&lt;ref name=&quot;media&quot;&gt;{{cite web |title=Global 500 December 2009 : Market values and prices at 31 December 2009 |url=http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100313071423/http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |archive-date=13 March 2010 |access-date=28 March 2017 |website=Media.ft.com}}&lt;/ref&gt; сондай-ақ [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] жүйелік маңызы бар банк ретінде таныған банктердің бірі болып саналады. 2026 жылғы жағдай бойынша, жиынтық активтері көлемі жөнінен әлемдегі төртінші ірі банк болып, өзінен жоғары тұрған қалған үш қытайлық банктен кейінгі орында тұр.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>i4ygxf5bf944jzzlmwz12lnsl1vh30k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631745</id>
      <parentid>3631742</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T07:11:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3631745</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6030" sha1="qmxdr152lkx9gv72ww8h0l4cvi3plb8" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = Bank of China Limited
 |логотипі           = 
 |суреті             = BOC Headquarters at Xidan (20171123140827).jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай (2001 жылы ашылған)
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]&lt;br&gt;[[Мемлекеттік кәсіпорын]]
 |биржадағы листингі = 601988 (SSE), 3988 (HKSE), [[SSE 50 Index]], [[Hang Seng Index]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = 1905 (Да-Цин банкі ретінде)&lt;br&gt;1912 (Bank of China ретінде)&lt;br&gt;1979 (қайта құрылды)
 |құрушы             = [[Чэнь Цзиньтао]]
 |орналасуы          = [[Бейжің]], Қытай
 |басты адамдары     = [[Гэ Хайцзяо]] (директорлар кеңесінің төрағасы және президенті)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = Да-Цин банкі
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = [[Bank of China (Hong Kong)]]&lt;br&gt;[[Bank of China#Canada|Bank of China (Canada)]]
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,123 трлн қытай юані (454,74 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 611,9 млрд қытай юані (89,08 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 641,5 млрд қытай юані (93,39 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 245,8 млрд қытай юані (35,78 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 37,11 трлн қытай юані (5,484 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 312 757 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''Қытай Банкі''' ({{lang-zh|中国银行}}; [[пиньинь]]: Zhōngguó Yínháng; {{lang-pt|Banco da China}}, {{lang-en|Bank of China}}) — штаб-пәтері Қытайдың [[Бейжің]] қаласында орналасқан Қытайдың мемлекеттік көпұлтты банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «[[үлкен төрттік]]&lt;nowiki/&gt;» банктерінің бірі болып табылады. 2019 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша, ол [[Қытай]]дағы несие көлемі бойынша екінші ірі банк және нарықтық капиталдандыруы бойынша әлемдегі тоғызыншы ірі банк болды,&lt;ref name=&quot;media&quot;&gt;{{cite web |title=Global 500 December 2009 : Market values and prices at 31 December 2009 |url=http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100313071423/http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |archive-date=13 March 2010 |access-date=28 March 2017 |website=Media.ft.com}}&lt;/ref&gt; сондай-ақ [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] жүйелік маңызы бар банк ретінде таныған банктердің бірі болып саналады. 2026 жылғы жағдай бойынша, жиынтық активтері көлемі жөнінен әлемдегі төртінші ірі банк болып, өзінен жоғары тұрған қалған үш қытайлық банктен кейінгі орында тұр.

Қытай Банкі 1912 жылы жаңадан құрылған Қытай Республикасының үкіметі тұсында [[Цин әулеті]]нің [[Да-Цин банкі]]н (1905 жылы құрылған) қайта атау арқылы құрылды. 1942 жылға дейін ол сол кезеңдегі «үлкен төрттік» банктердің бірі ретінде, сондай-ақ 1908 жылы құрылған [[Байланыс банкі]]мен, 1924 жылы құрылған [[Қытайдың Орталық банкі]]мен және 1933 жылы құрылған [[Қытайдың Фермерлер банкі]]мен бірге үкімет атынан банкноттар шығарды. 1949 жылғы Қытай коммунистік революциясынан кейін оның операцияларының басым бөлігі Қытай Халық Банкіне (ҚХБ) берілді; ал негізгі қызметі Тайваньға көшіріліп, онда 1971 жылы жекешелендірілгеннен кейін атауы [[International Commercial Bank of China]] болып өзгертілді. 1979 жылы реформалар мен ашықтық саясатының бастапқы кезеңінде Қытай Банкі Қытай Халық Банкінен бөлініп шығып, қайта құрылды.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>qmxdr152lkx9gv72ww8h0l4cvi3plb8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631746</id>
      <parentid>3631745</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T07:12:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3631746</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6573" sha1="el4ek300sq0e79ljcb5uyqjhn9rrsbo" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = Bank of China Limited
 |логотипі           = 
 |суреті             = BOC Headquarters at Xidan (20171123140827).jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай (2001 жылы ашылған)
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]&lt;br&gt;[[Мемлекеттік кәсіпорын]]
 |биржадағы листингі = 601988 (SSE), 3988 (HKSE), [[SSE 50 Index]], [[Hang Seng Index]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = 1905 (Да-Цин банкі ретінде)&lt;br&gt;1912 (Bank of China ретінде)&lt;br&gt;1979 (қайта құрылды)
 |құрушы             = [[Чэнь Цзиньтао]]
 |орналасуы          = [[Бейжің]], Қытай
 |басты адамдары     = [[Гэ Хайцзяо]] (директорлар кеңесінің төрағасы және президенті)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = Да-Цин банкі
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = [[Bank of China (Hong Kong)]]&lt;br&gt;[[Bank of China#Canada|Bank of China (Canada)]]
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,123 трлн қытай юані (454,74 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 611,9 млрд қытай юані (89,08 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 641,5 млрд қытай юані (93,39 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 245,8 млрд қытай юані (35,78 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 37,11 трлн қытай юані (5,484 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 312 757 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''Қытай Банкі''' ({{lang-zh|中国银行}}; [[пиньинь]]: Zhōngguó Yínháng; {{lang-pt|Banco da China}}, {{lang-en|Bank of China}}) — штаб-пәтері Қытайдың [[Бейжің]] қаласында орналасқан Қытайдың мемлекеттік көпұлтты банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «[[үлкен төрттік]]&lt;nowiki/&gt;» банктерінің бірі болып табылады. 2019 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша, ол [[Қытай]]дағы несие көлемі бойынша екінші ірі банк және нарықтық капиталдандыруы бойынша әлемдегі тоғызыншы ірі банк болды,&lt;ref name=&quot;media&quot;&gt;{{cite web |title=Global 500 December 2009 : Market values and prices at 31 December 2009 |url=http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100313071423/http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |archive-date=13 March 2010 |access-date=28 March 2017 |website=Media.ft.com}}&lt;/ref&gt; сондай-ақ [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] жүйелік маңызы бар банк ретінде таныған банктердің бірі болып саналады. 2026 жылғы жағдай бойынша, жиынтық активтері көлемі жөнінен әлемдегі төртінші ірі банк болып, өзінен жоғары тұрған қалған үш қытайлық банктен кейінгі орында тұр.

Қытай Банкі 1912 жылы жаңадан құрылған Қытай Республикасының үкіметі тұсында [[Цин әулеті]]нің [[Да-Цин банкі]]н (1905 жылы құрылған) қайта атау арқылы құрылды. 1942 жылға дейін ол сол кезеңдегі «үлкен төрттік» банктердің бірі ретінде, сондай-ақ 1908 жылы құрылған [[Байланыс банкі]]мен, 1924 жылы құрылған [[Қытайдың Орталық банкі]]мен және 1933 жылы құрылған [[Қытайдың Фермерлер банкі]]мен бірге үкімет атынан банкноттар шығарды. 1949 жылғы Қытай коммунистік революциясынан кейін оның операцияларының басым бөлігі Қытай Халық Банкіне (ҚХБ) берілді; ал негізгі қызметі Тайваньға көшіріліп, онда 1971 жылы жекешелендірілгеннен кейін атауы [[International Commercial Bank of China]] болып өзгертілді. 1979 жылы реформалар мен ашықтық саясатының бастапқы кезеңінде Қытай Банкі Қытай Халық Банкінен бөлініп шығып, қайта құрылды.

Қытай Банкі [[Гонконг]]те жергілікті еншілес компаниясы арқылы жұмыс істейді. Ол басқару және әкімшілік жүргізу салаларында осы еншілес компаниямен тығыз байланыс орнатқан әрі Қытай Банкінің сақтандыру және бағалы қағаздар қызметтерін қайта сату сияқты бірнеше бағытта ынтымақтастық жасайды.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>el4ek300sq0e79ljcb5uyqjhn9rrsbo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631747</id>
      <parentid>3631746</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T07:13:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3631747</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6577" sha1="pj74u6s7hyhc9d38ajkzyxj9b6oqb38" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = Bank of China Limited
 |логотипі           = 
 |суреті             = BOC Headquarters at Xidan (20171123140827).jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай (2001 жылы ашылған)
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]&lt;br&gt;[[Мемлекеттік кәсіпорын]]
 |биржадағы листингі = 601988 (SSE), 3988 (HKSE), [[SSE 50 Index]], [[Hang Seng Index]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = 1905 (Да-Цин банкі ретінде)&lt;br&gt;1912 (Bank of China ретінде)&lt;br&gt;1979 (қайта құрылды)
 |құрушы             = [[Чэнь Цзиньтао]]
 |орналасуы          = [[Бейжің]], [[Қытай]]
 |басты адамдары     = [[Гэ Хайцзяо]] (директорлар кеңесінің төрағасы және президенті)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = Да-Цин банкі
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = [[Bank of China (Hong Kong)]]&lt;br&gt;[[Bank of China#Canada|Bank of China (Canada)]]
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,123 трлн қытай юані (454,74 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 611,9 млрд қытай юані (89,08 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 641,5 млрд қытай юані (93,39 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 245,8 млрд қытай юані (35,78 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 37,11 трлн қытай юані (5,484 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 312 757 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''Қытай Банкі''' ({{lang-zh|中国银行}}; [[пиньинь]]: Zhōngguó Yínháng; {{lang-pt|Banco da China}}, {{lang-en|Bank of China}}) — штаб-пәтері Қытайдың [[Бейжің]] қаласында орналасқан Қытайдың мемлекеттік көпұлтты банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «[[үлкен төрттік]]&lt;nowiki/&gt;» банктерінің бірі болып табылады. 2019 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша, ол [[Қытай]]дағы несие көлемі бойынша екінші ірі банк және нарықтық капиталдандыруы бойынша әлемдегі тоғызыншы ірі банк болды,&lt;ref name=&quot;media&quot;&gt;{{cite web |title=Global 500 December 2009 : Market values and prices at 31 December 2009 |url=http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100313071423/http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |archive-date=13 March 2010 |access-date=28 March 2017 |website=Media.ft.com}}&lt;/ref&gt; сондай-ақ [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] жүйелік маңызы бар банк ретінде таныған банктердің бірі болып саналады. 2026 жылғы жағдай бойынша, жиынтық активтері көлемі жөнінен әлемдегі төртінші ірі банк болып, өзінен жоғары тұрған қалған үш қытайлық банктен кейінгі орында тұр.

Қытай Банкі 1912 жылы жаңадан құрылған Қытай Республикасының үкіметі тұсында [[Цин әулеті]]нің [[Да-Цин банкі]]н (1905 жылы құрылған) қайта атау арқылы құрылды. 1942 жылға дейін ол сол кезеңдегі «үлкен төрттік» банктердің бірі ретінде, сондай-ақ 1908 жылы құрылған [[Байланыс банкі]]мен, 1924 жылы құрылған [[Қытайдың Орталық банкі]]мен және 1933 жылы құрылған [[Қытайдың Фермерлер банкі]]мен бірге үкімет атынан банкноттар шығарды. 1949 жылғы Қытай коммунистік революциясынан кейін оның операцияларының басым бөлігі Қытай Халық Банкіне (ҚХБ) берілді; ал негізгі қызметі Тайваньға көшіріліп, онда 1971 жылы жекешелендірілгеннен кейін атауы [[International Commercial Bank of China]] болып өзгертілді. 1979 жылы реформалар мен ашықтық саясатының бастапқы кезеңінде Қытай Банкі Қытай Халық Банкінен бөлініп шығып, қайта құрылды.

Қытай Банкі [[Гонконг]]те жергілікті еншілес компаниясы арқылы жұмыс істейді. Ол басқару және әкімшілік жүргізу салаларында осы еншілес компаниямен тығыз байланыс орнатқан әрі Қытай Банкінің сақтандыру және бағалы қағаздар қызметтерін қайта сату сияқты бірнеше бағытта ынтымақтастық жасайды.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>pj74u6s7hyhc9d38ajkzyxj9b6oqb38</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631748</id>
      <parentid>3631747</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T07:16:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3631748</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6597" sha1="hmwj80dd00ek8u5kuujz1d99jckewe0" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = Bank of China Limited
 |логотипі           = 
 |суреті             = BOC Headquarters at Xidan (20171123140827).jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай (2001 жылы ашылған)
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]&lt;br&gt;[[Мемлекеттік кәсіпорын]]
 |биржадағы листингі = 601988 (SSE), 3988 (HKSE), [[SSE 50 Index]], [[Hang Seng Index]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = 1905 (Да-Цин банкі ретінде)&lt;br&gt;1912 (Bank of China ретінде)&lt;br&gt;1979 (қайта құрылды)
 |құрушы             = [[Чэнь Цзиньтао]]
 |орналасуы          = [[Бейжің]], [[Қытай]]
 |басты адамдары     = [[Гэ Хайцзяо]] (директорлар кеңесінің төрағасы және президенті)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = Да-Цин банкі
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = [[Bank of China (Hong Kong)]]&lt;br&gt;[[Bank of China#Canada|Bank of China (Canada)]]
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,123 трлн қытай юані (454,74 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 611,9 млрд қытай юані (89,08 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 641,5 млрд қытай юані (93,39 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 245,8 млрд қытай юані (35,78 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 37,11 трлн қытай юані (5,484 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 312 757 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''Қытай Банкі''' ({{lang-zh|中国银行}}; [[пиньинь]]: Zhōngguó Yínháng; {{lang-pt|Banco da China}}, {{lang-en|Bank of China}}) — штаб-пәтері Қытайдың [[Бейжің]] қаласында орналасқан Қытайдың мемлекеттік көпұлтты банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «[[үлкен төрттік]]&lt;nowiki/&gt;» банктерінің бірі болып табылады. 2019 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша, ол [[Қытай]]дағы несие көлемі бойынша екінші ірі банк және нарықтық капиталдандыруы бойынша әлемдегі тоғызыншы ірі банк болды,&lt;ref name=&quot;media&quot;&gt;{{cite web |title=Global 500 December 2009 : Market values and prices at 31 December 2009 |url=http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100313071423/http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |archive-date=13 March 2010 |access-date=28 March 2017 |website=Media.ft.com}}&lt;/ref&gt; сондай-ақ [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] жүйелік маңызы бар банк ретінде таныған банктердің бірі болып саналады. 2026 жылғы жағдай бойынша, жиынтық активтері көлемі жөнінен әлемдегі төртінші ірі банк болып, өзінен жоғары тұрған қалған үш қытайлық банктен кейінгі орында тұр.

Қытай Банкі 1912 жылы жаңадан құрылған Қытай Республикасының үкіметі тұсында [[Цин әулеті]]нің [[Да-Цин банкі]]н (1905 жылы құрылған) қайта атау арқылы құрылды. 1942 жылға дейін ол сол кезеңдегі «үлкен төрттік» банктердің бірі ретінде, сондай-ақ 1908 жылы құрылған [[Байланыс банкі]]мен, 1924 жылы құрылған [[Қытайдың Орталық банкі]]мен және 1933 жылы құрылған [[Қытайдың Фермерлер банкі]]мен бірге үкімет атынан банкноттар шығарды. 1949 жылғы Қытай коммунистік революциясынан кейін оның операцияларының басым бөлігі Қытай Халық Банкіне (ҚХБ) берілді; ал негізгі қызметі Тайваньға көшіріліп, онда 1971 жылы жекешелендірілгеннен кейін атауы [[International Commercial Bank of China]] болып өзгертілді. 1979 жылы реформалар мен ашықтық саясатының бастапқы кезеңінде Қытай Банкі Қытай Халық Банкінен бөлініп шығып, қайта құрылды.

Қытай Банкі [[Гонконг]]те жергілікті еншілес компаниясы арқылы жұмыс істейді. Ол басқару және әкімшілік жүргізу салаларында осы еншілес компаниямен тығыз байланыс орнатқан әрі Қытай Банкінің сақтандыру және бағалы қағаздар қызметтерін қайта сату сияқты бірнеше бағытта ынтымақтастық жасайды.

== Тарихы ==

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>hmwj80dd00ek8u5kuujz1d99jckewe0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631749</id>
      <parentid>3631748</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T07:21:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тарихы */</comment>
      <origin>3631749</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7271" sha1="ncupf8odsyu2j4114fyguczrgbb52oy" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = Bank of China Limited
 |логотипі           = 
 |суреті             = BOC Headquarters at Xidan (20171123140827).jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай (2001 жылы ашылған)
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]&lt;br&gt;[[Мемлекеттік кәсіпорын]]
 |биржадағы листингі = 601988 (SSE), 3988 (HKSE), [[SSE 50 Index]], [[Hang Seng Index]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = 1905 (Да-Цин банкі ретінде)&lt;br&gt;1912 (Bank of China ретінде)&lt;br&gt;1979 (қайта құрылды)
 |құрушы             = [[Чэнь Цзиньтао]]
 |орналасуы          = [[Бейжің]], [[Қытай]]
 |басты адамдары     = [[Гэ Хайцзяо]] (директорлар кеңесінің төрағасы және президенті)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = Да-Цин банкі
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = [[Bank of China (Hong Kong)]]&lt;br&gt;[[Bank of China#Canada|Bank of China (Canada)]]
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,123 трлн қытай юані (454,74 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 611,9 млрд қытай юані (89,08 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 641,5 млрд қытай юані (93,39 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 245,8 млрд қытай юані (35,78 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 37,11 трлн қытай юані (5,484 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 312 757 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''Қытай Банкі''' ({{lang-zh|中国银行}}; [[пиньинь]]: Zhōngguó Yínháng; {{lang-pt|Banco da China}}, {{lang-en|Bank of China}}) — штаб-пәтері Қытайдың [[Бейжің]] қаласында орналасқан Қытайдың мемлекеттік көпұлтты банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «[[үлкен төрттік]]&lt;nowiki/&gt;» банктерінің бірі болып табылады. 2019 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша, ол [[Қытай]]дағы несие көлемі бойынша екінші ірі банк және нарықтық капиталдандыруы бойынша әлемдегі тоғызыншы ірі банк болды,&lt;ref name=&quot;media&quot;&gt;{{cite web |title=Global 500 December 2009 : Market values and prices at 31 December 2009 |url=http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100313071423/http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |archive-date=13 March 2010 |access-date=28 March 2017 |website=Media.ft.com}}&lt;/ref&gt; сондай-ақ [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] жүйелік маңызы бар банк ретінде таныған банктердің бірі болып саналады. 2026 жылғы жағдай бойынша, жиынтық активтері көлемі жөнінен әлемдегі төртінші ірі банк болып, өзінен жоғары тұрған қалған үш қытайлық банктен кейінгі орында тұр.

Қытай Банкі 1912 жылы жаңадан құрылған Қытай Республикасының үкіметі тұсында [[Цин әулеті]]нің [[Да-Цин банкі]]н (1905 жылы құрылған) қайта атау арқылы құрылды. 1942 жылға дейін ол сол кезеңдегі «үлкен төрттік» банктердің бірі ретінде, сондай-ақ 1908 жылы құрылған [[Байланыс банкі]]мен, 1924 жылы құрылған [[Қытайдың Орталық банкі]]мен және 1933 жылы құрылған [[Қытайдың Фермерлер банкі]]мен бірге үкімет атынан банкноттар шығарды. 1949 жылғы Қытай коммунистік революциясынан кейін оның операцияларының басым бөлігі Қытай Халық Банкіне (ҚХБ) берілді; ал негізгі қызметі Тайваньға көшіріліп, онда 1971 жылы жекешелендірілгеннен кейін атауы [[International Commercial Bank of China]] болып өзгертілді. 1979 жылы реформалар мен ашықтық саясатының бастапқы кезеңінде Қытай Банкі Қытай Халық Банкінен бөлініп шығып, қайта құрылды.

Қытай Банкі [[Гонконг]]те жергілікті еншілес компаниясы арқылы жұмыс істейді. Ол басқару және әкімшілік жүргізу салаларында осы еншілес компаниямен тығыз байланыс орнатқан әрі Қытай Банкінің сақтандыру және бағалы қағаздар қызметтерін қайта сату сияқты бірнеше бағытта ынтымақтастық жасайды.

== Тарихы ==
=== XX ғасырдың басы ===
1905 жылы Цин үкіметі [[Бейжің]]де [[Да-Цин банкі]]н құрды. 1912 жылы [[Қытай Республикасы]] құрылғаннан кейін Чэнь Цзиньтао президент [[Сунь Ятсен]] үкіметінің қаржы реформасы жөніндегі басшысы болып тағайындалды. Ол Да-Цин банкін қайта ұйымдастырып, Қытай Банкіне айналдырды. Кейіннен Чэнь Цзиньтао Қытай Банкінің негізін қалаушы ретінде таныла бастады.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>ncupf8odsyu2j4114fyguczrgbb52oy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631750</id>
      <parentid>3631749</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T07:21:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* XX ғасырдың басы */</comment>
      <origin>3631750</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7550" sha1="4ox18ma71o53x0qg4pg5zjn23451i6c" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = Bank of China Limited
 |логотипі           = 
 |суреті             = BOC Headquarters at Xidan (20171123140827).jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай (2001 жылы ашылған)
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]&lt;br&gt;[[Мемлекеттік кәсіпорын]]
 |биржадағы листингі = 601988 (SSE), 3988 (HKSE), [[SSE 50 Index]], [[Hang Seng Index]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = 1905 (Да-Цин банкі ретінде)&lt;br&gt;1912 (Bank of China ретінде)&lt;br&gt;1979 (қайта құрылды)
 |құрушы             = [[Чэнь Цзиньтао]]
 |орналасуы          = [[Бейжің]], [[Қытай]]
 |басты адамдары     = [[Гэ Хайцзяо]] (директорлар кеңесінің төрағасы және президенті)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = Да-Цин банкі
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = [[Bank of China (Hong Kong)]]&lt;br&gt;[[Bank of China#Canada|Bank of China (Canada)]]
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,123 трлн қытай юані (454,74 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 611,9 млрд қытай юані (89,08 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 641,5 млрд қытай юані (93,39 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 245,8 млрд қытай юані (35,78 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 37,11 трлн қытай юані (5,484 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 312 757 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''Қытай Банкі''' ({{lang-zh|中国银行}}; [[пиньинь]]: Zhōngguó Yínháng; {{lang-pt|Banco da China}}, {{lang-en|Bank of China}}) — штаб-пәтері Қытайдың [[Бейжің]] қаласында орналасқан Қытайдың мемлекеттік көпұлтты банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «[[үлкен төрттік]]&lt;nowiki/&gt;» банктерінің бірі болып табылады. 2019 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша, ол [[Қытай]]дағы несие көлемі бойынша екінші ірі банк және нарықтық капиталдандыруы бойынша әлемдегі тоғызыншы ірі банк болды,&lt;ref name=&quot;media&quot;&gt;{{cite web |title=Global 500 December 2009 : Market values and prices at 31 December 2009 |url=http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100313071423/http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |archive-date=13 March 2010 |access-date=28 March 2017 |website=Media.ft.com}}&lt;/ref&gt; сондай-ақ [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] жүйелік маңызы бар банк ретінде таныған банктердің бірі болып саналады. 2026 жылғы жағдай бойынша, жиынтық активтері көлемі жөнінен әлемдегі төртінші ірі банк болып, өзінен жоғары тұрған қалған үш қытайлық банктен кейінгі орында тұр.

Қытай Банкі 1912 жылы жаңадан құрылған Қытай Республикасының үкіметі тұсында [[Цин әулеті]]нің [[Да-Цин банкі]]н (1905 жылы құрылған) қайта атау арқылы құрылды. 1942 жылға дейін ол сол кезеңдегі «үлкен төрттік» банктердің бірі ретінде, сондай-ақ 1908 жылы құрылған [[Байланыс банкі]]мен, 1924 жылы құрылған [[Қытайдың Орталық банкі]]мен және 1933 жылы құрылған [[Қытайдың Фермерлер банкі]]мен бірге үкімет атынан банкноттар шығарды. 1949 жылғы Қытай коммунистік революциясынан кейін оның операцияларының басым бөлігі Қытай Халық Банкіне (ҚХБ) берілді; ал негізгі қызметі Тайваньға көшіріліп, онда 1971 жылы жекешелендірілгеннен кейін атауы [[International Commercial Bank of China]] болып өзгертілді. 1979 жылы реформалар мен ашықтық саясатының бастапқы кезеңінде Қытай Банкі Қытай Халық Банкінен бөлініп шығып, қайта құрылды.

Қытай Банкі [[Гонконг]]те жергілікті еншілес компаниясы арқылы жұмыс істейді. Ол басқару және әкімшілік жүргізу салаларында осы еншілес компаниямен тығыз байланыс орнатқан әрі Қытай Банкінің сақтандыру және бағалы қағаздар қызметтерін қайта сату сияқты бірнеше бағытта ынтымақтастық жасайды.

== Тарихы ==
=== XX ғасырдың басы ===
1905 жылы Цин үкіметі [[Бейжің]]де [[Да-Цин банкі]]н құрды. 1912 жылы [[Қытай Республикасы]] құрылғаннан кейін Чэнь Цзиньтао президент [[Сунь Ятсен]] үкіметінің қаржы реформасы жөніндегі басшысы болып тағайындалды. Ол Да-Цин банкін қайта ұйымдастырып, Қытай Банкіне айналдырды. Кейіннен Чэнь Цзиньтао Қытай Банкінің негізін қалаушы ретінде таныла бастады.&lt;ref&gt;中国银行简介 ．中国银行官网&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;媒体解析央企&quot;一把手&quot;任命与选拔模式 ．网易新闻&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;1912年2月5日 民国政府第一银行：中国银行开业 ．搜狐网&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;中国金融机构名录：中国银行 ．腾讯财经&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>4ox18ma71o53x0qg4pg5zjn23451i6c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631751</id>
      <parentid>3631750</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T07:22:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* XX ғасырдың басы */</comment>
      <origin>3631751</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8524" sha1="p0qu68yoj5hydj24aoxo3rllbktlqye" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = Bank of China Limited
 |логотипі           = 
 |суреті             = BOC Headquarters at Xidan (20171123140827).jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай (2001 жылы ашылған)
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]&lt;br&gt;[[Мемлекеттік кәсіпорын]]
 |биржадағы листингі = 601988 (SSE), 3988 (HKSE), [[SSE 50 Index]], [[Hang Seng Index]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = 1905 (Да-Цин банкі ретінде)&lt;br&gt;1912 (Bank of China ретінде)&lt;br&gt;1979 (қайта құрылды)
 |құрушы             = [[Чэнь Цзиньтао]]
 |орналасуы          = [[Бейжің]], [[Қытай]]
 |басты адамдары     = [[Гэ Хайцзяо]] (директорлар кеңесінің төрағасы және президенті)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = Да-Цин банкі
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = [[Bank of China (Hong Kong)]]&lt;br&gt;[[Bank of China#Canada|Bank of China (Canada)]]
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,123 трлн қытай юані (454,74 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 611,9 млрд қытай юані (89,08 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 641,5 млрд қытай юані (93,39 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 245,8 млрд қытай юані (35,78 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 37,11 трлн қытай юані (5,484 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 312 757 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''Қытай Банкі''' ({{lang-zh|中国银行}}; [[пиньинь]]: Zhōngguó Yínháng; {{lang-pt|Banco da China}}, {{lang-en|Bank of China}}) — штаб-пәтері Қытайдың [[Бейжің]] қаласында орналасқан Қытайдың мемлекеттік көпұлтты банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «[[үлкен төрттік]]&lt;nowiki/&gt;» банктерінің бірі болып табылады. 2019 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша, ол [[Қытай]]дағы несие көлемі бойынша екінші ірі банк және нарықтық капиталдандыруы бойынша әлемдегі тоғызыншы ірі банк болды,&lt;ref name=&quot;media&quot;&gt;{{cite web |title=Global 500 December 2009 : Market values and prices at 31 December 2009 |url=http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100313071423/http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |archive-date=13 March 2010 |access-date=28 March 2017 |website=Media.ft.com}}&lt;/ref&gt; сондай-ақ [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] жүйелік маңызы бар банк ретінде таныған банктердің бірі болып саналады. 2026 жылғы жағдай бойынша, жиынтық активтері көлемі жөнінен әлемдегі төртінші ірі банк болып, өзінен жоғары тұрған қалған үш қытайлық банктен кейінгі орында тұр.

Қытай Банкі 1912 жылы жаңадан құрылған Қытай Республикасының үкіметі тұсында [[Цин әулеті]]нің [[Да-Цин банкі]]н (1905 жылы құрылған) қайта атау арқылы құрылды. 1942 жылға дейін ол сол кезеңдегі «үлкен төрттік» банктердің бірі ретінде, сондай-ақ 1908 жылы құрылған [[Байланыс банкі]]мен, 1924 жылы құрылған [[Қытайдың Орталық банкі]]мен және 1933 жылы құрылған [[Қытайдың Фермерлер банкі]]мен бірге үкімет атынан банкноттар шығарды. 1949 жылғы Қытай коммунистік революциясынан кейін оның операцияларының басым бөлігі Қытай Халық Банкіне (ҚХБ) берілді; ал негізгі қызметі Тайваньға көшіріліп, онда 1971 жылы жекешелендірілгеннен кейін атауы [[International Commercial Bank of China]] болып өзгертілді. 1979 жылы реформалар мен ашықтық саясатының бастапқы кезеңінде Қытай Банкі Қытай Халық Банкінен бөлініп шығып, қайта құрылды.

Қытай Банкі [[Гонконг]]те жергілікті еншілес компаниясы арқылы жұмыс істейді. Ол басқару және әкімшілік жүргізу салаларында осы еншілес компаниямен тығыз байланыс орнатқан әрі Қытай Банкінің сақтандыру және бағалы қағаздар қызметтерін қайта сату сияқты бірнеше бағытта ынтымақтастық жасайды.

== Тарихы ==
=== XX ғасырдың басы ===
1905 жылы Цин үкіметі [[Бейжің]]де [[Да-Цин банкі]]н құрды. 1912 жылы [[Қытай Республикасы]] құрылғаннан кейін Чэнь Цзиньтао президент [[Сунь Ятсен]] үкіметінің қаржы реформасы жөніндегі басшысы болып тағайындалды. Ол Да-Цин банкін қайта ұйымдастырып, Қытай Банкіне айналдырды. Кейіннен Чэнь Цзиньтао Қытай Банкінің негізін қалаушы ретінде таныла бастады.&lt;ref&gt;中国银行简介 ．中国银行官网&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;媒体解析央企&quot;一把手&quot;任命与选拔模式 ．网易新闻&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;1912年2月5日 民国政府第一银行：中国银行开业 ．搜狐网&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;中国金融机构名录：中国银行 ．腾讯财经&lt;/ref&gt;

1917 жылы [[Пэй Цзыи]] Қытай Банкінің Гонконгтағы филиалын ашты.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=tG589-fsj1gC&amp;q=1917&amp;pg=PA112|title=Encyclopedia of Business in Today's World: A - C|last=Wankel|first=Charles|date=2009|publisher=SAGE Publications|isbn=9781412964272|language=en|access-date=24 November 2020|archive-date=17 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220517003004/https://books.google.com/books?id=tG589-fsj1gC&amp;q=1917&amp;pg=PA112|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=About Us|url=https://www.bochk.com/m/en/aboutus/corpprofile/history.html|access-date=2 October 2021|website=Bank of China|location=Hong Kong|archive-date=2 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211002052246/https://www.bochk.com/m/en/aboutus/corpprofile/history.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 1928 жылы банк бас кеңсесін Бейжіңнен [[Шанхай]]ға көшірді.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>p0qu68yoj5hydj24aoxo3rllbktlqye</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631752</id>
      <parentid>3631751</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T07:24:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* XX ғасырдың басы */</comment>
      <origin>3631752</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9330" sha1="4txg3akw33nav9j66n1mqgn2aqu443t" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = Bank of China Limited
 |логотипі           = 
 |суреті             = BOC Headquarters at Xidan (20171123140827).jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай (2001 жылы ашылған)
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]&lt;br&gt;[[Мемлекеттік кәсіпорын]]
 |биржадағы листингі = 601988 (SSE), 3988 (HKSE), [[SSE 50 Index]], [[Hang Seng Index]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = 1905 (Да-Цин банкі ретінде)&lt;br&gt;1912 (Bank of China ретінде)&lt;br&gt;1979 (қайта құрылды)
 |құрушы             = [[Чэнь Цзиньтао]]
 |орналасуы          = [[Бейжің]], [[Қытай]]
 |басты адамдары     = [[Гэ Хайцзяо]] (директорлар кеңесінің төрағасы және президенті)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = Да-Цин банкі
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = [[Bank of China (Hong Kong)]]&lt;br&gt;[[Bank of China#Canada|Bank of China (Canada)]]
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,123 трлн қытай юані (454,74 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 611,9 млрд қытай юані (89,08 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 641,5 млрд қытай юані (93,39 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 245,8 млрд қытай юані (35,78 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 37,11 трлн қытай юані (5,484 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 312 757 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''Қытай Банкі''' ({{lang-zh|中国银行}}; [[пиньинь]]: Zhōngguó Yínháng; {{lang-pt|Banco da China}}, {{lang-en|Bank of China}}) — штаб-пәтері Қытайдың [[Бейжің]] қаласында орналасқан Қытайдың мемлекеттік көпұлтты банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «[[үлкен төрттік]]&lt;nowiki/&gt;» банктерінің бірі болып табылады. 2019 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша, ол [[Қытай]]дағы несие көлемі бойынша екінші ірі банк және нарықтық капиталдандыруы бойынша әлемдегі тоғызыншы ірі банк болды,&lt;ref name=&quot;media&quot;&gt;{{cite web |title=Global 500 December 2009 : Market values and prices at 31 December 2009 |url=http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100313071423/http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |archive-date=13 March 2010 |access-date=28 March 2017 |website=Media.ft.com}}&lt;/ref&gt; сондай-ақ [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] жүйелік маңызы бар банк ретінде таныған банктердің бірі болып саналады. 2026 жылғы жағдай бойынша, жиынтық активтері көлемі жөнінен әлемдегі төртінші ірі банк болып, өзінен жоғары тұрған қалған үш қытайлық банктен кейінгі орында тұр.

Қытай Банкі 1912 жылы жаңадан құрылған Қытай Республикасының үкіметі тұсында [[Цин әулеті]]нің [[Да-Цин банкі]]н (1905 жылы құрылған) қайта атау арқылы құрылды. 1942 жылға дейін ол сол кезеңдегі «үлкен төрттік» банктердің бірі ретінде, сондай-ақ 1908 жылы құрылған [[Байланыс банкі]]мен, 1924 жылы құрылған [[Қытайдың Орталық банкі]]мен және 1933 жылы құрылған [[Қытайдың Фермерлер банкі]]мен бірге үкімет атынан банкноттар шығарды. 1949 жылғы Қытай коммунистік революциясынан кейін оның операцияларының басым бөлігі Қытай Халық Банкіне (ҚХБ) берілді; ал негізгі қызметі Тайваньға көшіріліп, онда 1971 жылы жекешелендірілгеннен кейін атауы [[International Commercial Bank of China]] болып өзгертілді. 1979 жылы реформалар мен ашықтық саясатының бастапқы кезеңінде Қытай Банкі Қытай Халық Банкінен бөлініп шығып, қайта құрылды.

Қытай Банкі [[Гонконг]]те жергілікті еншілес компаниясы арқылы жұмыс істейді. Ол басқару және әкімшілік жүргізу салаларында осы еншілес компаниямен тығыз байланыс орнатқан әрі Қытай Банкінің сақтандыру және бағалы қағаздар қызметтерін қайта сату сияқты бірнеше бағытта ынтымақтастық жасайды.

== Тарихы ==
=== XX ғасырдың басы ===
1905 жылы Цин үкіметі [[Бейжің]]де [[Да-Цин банкі]]н құрды. 1912 жылы [[Қытай Республикасы]] құрылғаннан кейін Чэнь Цзиньтао президент [[Сунь Ятсен]] үкіметінің қаржы реформасы жөніндегі басшысы болып тағайындалды. Ол Да-Цин банкін қайта ұйымдастырып, Қытай Банкіне айналдырды. Кейіннен Чэнь Цзиньтао Қытай Банкінің негізін қалаушы ретінде таныла бастады.&lt;ref&gt;中国银行简介 ．中国银行官网&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;媒体解析央企&quot;一把手&quot;任命与选拔模式 ．网易新闻&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;1912年2月5日 民国政府第一银行：中国银行开业 ．搜狐网&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;中国金融机构名录：中国银行 ．腾讯财经&lt;/ref&gt;

1917 жылы [[Пэй Цзыи]] Қытай Банкінің Гонконгтағы филиалын ашты.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=tG589-fsj1gC&amp;q=1917&amp;pg=PA112|title=Encyclopedia of Business in Today's World: A - C|last=Wankel|first=Charles|date=2009|publisher=SAGE Publications|isbn=9781412964272|language=en|access-date=24 November 2020|archive-date=17 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220517003004/https://books.google.com/books?id=tG589-fsj1gC&amp;q=1917&amp;pg=PA112|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=About Us|url=https://www.bochk.com/m/en/aboutus/corpprofile/history.html|access-date=2 October 2021|website=Bank of China|location=Hong Kong|archive-date=2 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211002052246/https://www.bochk.com/m/en/aboutus/corpprofile/history.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 1928 жылы банк бас кеңсесін Бейжіңнен [[Шанхай]]ға көшірді.

1920 жылы банк Қытай Банкінің Зерттеу бюросын ашты.&lt;ref name=&quot;:023&quot;&gt;{{Cite book |last1=Bachulska |first1=Alicja|last2=Leonard |first2=Mark |last3=Oertel |first3=Janka|url=https://ecfr.eu/publication/idea-of-china/ |title=The Idea of China: Chinese Thinkers on Power, Progress, and People|date=2 July 2024 |publisher=[[European Council on Foreign Relations]] |isbn=978-1-916682-42-9 |location=Berlin, Germany |pages=142 |format=EPUB |access-date=22 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240717120845/https://ecfr.eu/publication/idea-of-china/ |archive-date=17 July 2024 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Зерттеу бюросы Қытайдың банк секторындағы алғашқы зерттеу мекемесі болды.&lt;ref name=&quot;:023&quot; /&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>4txg3akw33nav9j66n1mqgn2aqu443t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631753</id>
      <parentid>3631752</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T07:27:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* XX ғасырдың басы */</comment>
      <origin>3631753</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10944" sha1="8wggfimpwy3bua8y13fl9hvtzdwf6xq" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = Bank of China Limited
 |логотипі           = 
 |суреті             = BOC Headquarters at Xidan (20171123140827).jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай (2001 жылы ашылған)
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]&lt;br&gt;[[Мемлекеттік кәсіпорын]]
 |биржадағы листингі = 601988 (SSE), 3988 (HKSE), [[SSE 50 Index]], [[Hang Seng Index]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = 1905 (Да-Цин банкі ретінде)&lt;br&gt;1912 (Bank of China ретінде)&lt;br&gt;1979 (қайта құрылды)
 |құрушы             = [[Чэнь Цзиньтао]]
 |орналасуы          = [[Бейжің]], [[Қытай]]
 |басты адамдары     = [[Гэ Хайцзяо]] (директорлар кеңесінің төрағасы және президенті)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = Да-Цин банкі
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = [[Bank of China (Hong Kong)]]&lt;br&gt;[[Bank of China#Canada|Bank of China (Canada)]]
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,123 трлн қытай юані (454,74 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 611,9 млрд қытай юані (89,08 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 641,5 млрд қытай юані (93,39 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 245,8 млрд қытай юані (35,78 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 37,11 трлн қытай юані (5,484 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 312 757 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''Қытай Банкі''' ({{lang-zh|中国银行}}; [[пиньинь]]: Zhōngguó Yínháng; {{lang-pt|Banco da China}}, {{lang-en|Bank of China}}) — штаб-пәтері Қытайдың [[Бейжің]] қаласында орналасқан Қытайдың мемлекеттік көпұлтты банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «[[үлкен төрттік]]&lt;nowiki/&gt;» банктерінің бірі болып табылады. 2019 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша, ол [[Қытай]]дағы несие көлемі бойынша екінші ірі банк және нарықтық капиталдандыруы бойынша әлемдегі тоғызыншы ірі банк болды,&lt;ref name=&quot;media&quot;&gt;{{cite web |title=Global 500 December 2009 : Market values and prices at 31 December 2009 |url=http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100313071423/http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |archive-date=13 March 2010 |access-date=28 March 2017 |website=Media.ft.com}}&lt;/ref&gt; сондай-ақ [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] жүйелік маңызы бар банк ретінде таныған банктердің бірі болып саналады. 2026 жылғы жағдай бойынша, жиынтық активтері көлемі жөнінен әлемдегі төртінші ірі банк болып, өзінен жоғары тұрған қалған үш қытайлық банктен кейінгі орында тұр.

Қытай Банкі 1912 жылы жаңадан құрылған Қытай Республикасының үкіметі тұсында [[Цин әулеті]]нің [[Да-Цин банкі]]н (1905 жылы құрылған) қайта атау арқылы құрылды. 1942 жылға дейін ол сол кезеңдегі «үлкен төрттік» банктердің бірі ретінде, сондай-ақ 1908 жылы құрылған [[Байланыс банкі]]мен, 1924 жылы құрылған [[Қытайдың Орталық банкі]]мен және 1933 жылы құрылған [[Қытайдың Фермерлер банкі]]мен бірге үкімет атынан банкноттар шығарды. 1949 жылғы Қытай коммунистік революциясынан кейін оның операцияларының басым бөлігі Қытай Халық Банкіне (ҚХБ) берілді; ал негізгі қызметі Тайваньға көшіріліп, онда 1971 жылы жекешелендірілгеннен кейін атауы [[International Commercial Bank of China]] болып өзгертілді. 1979 жылы реформалар мен ашықтық саясатының бастапқы кезеңінде Қытай Банкі Қытай Халық Банкінен бөлініп шығып, қайта құрылды.

Қытай Банкі [[Гонконг]]те жергілікті еншілес компаниясы арқылы жұмыс істейді. Ол басқару және әкімшілік жүргізу салаларында осы еншілес компаниямен тығыз байланыс орнатқан әрі Қытай Банкінің сақтандыру және бағалы қағаздар қызметтерін қайта сату сияқты бірнеше бағытта ынтымақтастық жасайды.

== Тарихы ==
=== XX ғасырдың басы ===
1905 жылы Цин үкіметі [[Бейжің]]де [[Да-Цин банкі]]н құрды. 1912 жылы [[Қытай Республикасы]] құрылғаннан кейін Чэнь Цзиньтао президент [[Сунь Ятсен]] үкіметінің қаржы реформасы жөніндегі басшысы болып тағайындалды. Ол Да-Цин банкін қайта ұйымдастырып, Қытай Банкіне айналдырды. Кейіннен Чэнь Цзиньтао Қытай Банкінің негізін қалаушы ретінде таныла бастады.&lt;ref&gt;中国银行简介 ．中国银行官网&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;媒体解析央企&quot;一把手&quot;任命与选拔模式 ．网易新闻&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;1912年2月5日 民国政府第一银行：中国银行开业 ．搜狐网&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;中国金融机构名录：中国银行 ．腾讯财经&lt;/ref&gt;

1917 жылы [[Пэй Цзыи]] Қытай Банкінің Гонконгтағы филиалын ашты.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=tG589-fsj1gC&amp;q=1917&amp;pg=PA112|title=Encyclopedia of Business in Today's World: A - C|last=Wankel|first=Charles|date=2009|publisher=SAGE Publications|isbn=9781412964272|language=en|access-date=24 November 2020|archive-date=17 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220517003004/https://books.google.com/books?id=tG589-fsj1gC&amp;q=1917&amp;pg=PA112|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=About Us|url=https://www.bochk.com/m/en/aboutus/corpprofile/history.html|access-date=2 October 2021|website=Bank of China|location=Hong Kong|archive-date=2 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211002052246/https://www.bochk.com/m/en/aboutus/corpprofile/history.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 1928 жылы банк бас кеңсесін Бейжіңнен [[Шанхай]]ға көшірді.

1920 жылы банк Қытай Банкінің Зерттеу бюросын ашты.&lt;ref name=&quot;:023&quot;&gt;{{Cite book |last1=Bachulska |first1=Alicja|last2=Leonard |first2=Mark |last3=Oertel |first3=Janka|url=https://ecfr.eu/publication/idea-of-china/ |title=The Idea of China: Chinese Thinkers on Power, Progress, and People|date=2 July 2024 |publisher=[[European Council on Foreign Relations]] |isbn=978-1-916682-42-9 |location=Berlin, Germany |pages=142 |format=EPUB |access-date=22 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240717120845/https://ecfr.eu/publication/idea-of-china/ |archive-date=17 July 2024 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Зерттеу бюросы Қытайдың банк секторындағы алғашқы зерттеу мекемесі болды.&lt;ref name=&quot;:023&quot; /&gt;

1929 жылы банк Қытайдан тыс жердегі алғашқы филиалын Лондонда ашты.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=bE5tkGrpv-wC&amp;q=1929&amp;pg=PA19|title=A Guide to the Top 100 Companies in China|last1=Zhang|first1=Wenxian|last2=Alon|first2=Ilan|date=2010|publisher=World Scientific|isbn=9789814291477|access-date=24 November 2020|archive-date=17 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220517002945/https://books.google.com/books?id=bE5tkGrpv-wC&amp;q=1929&amp;pg=PA19|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Бұл филиал үкіметтің сыртқы қарызын басқарды, банктің валюталық операцияларын басқару орталығына айналды және Қытайдың халықаралық саудасында делдал қызметін атқарды. 1931 жылы тағы бір шетелдік филиал [[Осака]]да ашылды,&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Expansion of Foreign Exchange Business via Bank of China Overseas Branches (1929–1936)|url=https://www.bankofchina.com/en/aboutboc/ab7/200809/t20080926_1601873.html|website=Bank of China|access-date=8 May 2021|archive-date=10 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210510142828/https://www.bankofchina.com/en/aboutboc/ab7/200809/t20080926_1601873.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ал 1936 жылы [[Сингапур]]да (шетелдегі қытайлардың Қытайға ақша аударымдарын жүзеге асыру үшін), сондай-ақ [[Нью-Йорк]]те агенттік ашылды.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>8wggfimpwy3bua8y13fl9hvtzdwf6xq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631756</id>
      <parentid>3631753</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T07:30:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* XX ғасырдың басы */</comment>
      <origin>3631756</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13367" sha1="n0c0lvkts557zkd2lv2qnexmx5c58ia" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = Bank of China Limited
 |логотипі           = 
 |суреті             = BOC Headquarters at Xidan (20171123140827).jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай (2001 жылы ашылған)
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]&lt;br&gt;[[Мемлекеттік кәсіпорын]]
 |биржадағы листингі = 601988 (SSE), 3988 (HKSE), [[SSE 50 Index]], [[Hang Seng Index]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = 1905 (Да-Цин банкі ретінде)&lt;br&gt;1912 (Bank of China ретінде)&lt;br&gt;1979 (қайта құрылды)
 |құрушы             = [[Чэнь Цзиньтао]]
 |орналасуы          = [[Бейжің]], [[Қытай]]
 |басты адамдары     = [[Гэ Хайцзяо]] (директорлар кеңесінің төрағасы және президенті)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = Да-Цин банкі
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = [[Bank of China (Hong Kong)]]&lt;br&gt;[[Bank of China#Canada|Bank of China (Canada)]]
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,123 трлн қытай юані (454,74 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 611,9 млрд қытай юані (89,08 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 641,5 млрд қытай юані (93,39 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 245,8 млрд қытай юані (35,78 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 37,11 трлн қытай юані (5,484 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 312 757 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''Қытай Банкі''' ({{lang-zh|中国银行}}; [[пиньинь]]: Zhōngguó Yínháng; {{lang-pt|Banco da China}}, {{lang-en|Bank of China}}) — штаб-пәтері Қытайдың [[Бейжің]] қаласында орналасқан Қытайдың мемлекеттік көпұлтты банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «[[үлкен төрттік]]&lt;nowiki/&gt;» банктерінің бірі болып табылады. 2019 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша, ол [[Қытай]]дағы несие көлемі бойынша екінші ірі банк және нарықтық капиталдандыруы бойынша әлемдегі тоғызыншы ірі банк болды,&lt;ref name=&quot;media&quot;&gt;{{cite web |title=Global 500 December 2009 : Market values and prices at 31 December 2009 |url=http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100313071423/http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |archive-date=13 March 2010 |access-date=28 March 2017 |website=Media.ft.com}}&lt;/ref&gt; сондай-ақ [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] жүйелік маңызы бар банк ретінде таныған банктердің бірі болып саналады. 2026 жылғы жағдай бойынша, жиынтық активтері көлемі жөнінен әлемдегі төртінші ірі банк болып, өзінен жоғары тұрған қалған үш қытайлық банктен кейінгі орында тұр.

Қытай Банкі 1912 жылы жаңадан құрылған Қытай Республикасының үкіметі тұсында [[Цин әулеті]]нің [[Да-Цин банкі]]н (1905 жылы құрылған) қайта атау арқылы құрылды. 1942 жылға дейін ол сол кезеңдегі «үлкен төрттік» банктердің бірі ретінде, сондай-ақ 1908 жылы құрылған [[Байланыс банкі]]мен, 1924 жылы құрылған [[Қытайдың Орталық банкі]]мен және 1933 жылы құрылған [[Қытайдың Фермерлер банкі]]мен бірге үкімет атынан банкноттар шығарды. 1949 жылғы Қытай коммунистік революциясынан кейін оның операцияларының басым бөлігі Қытай Халық Банкіне (ҚХБ) берілді; ал негізгі қызметі Тайваньға көшіріліп, онда 1971 жылы жекешелендірілгеннен кейін атауы [[International Commercial Bank of China]] болып өзгертілді. 1979 жылы реформалар мен ашықтық саясатының бастапқы кезеңінде Қытай Банкі Қытай Халық Банкінен бөлініп шығып, қайта құрылды.

Қытай Банкі [[Гонконг]]те жергілікті еншілес компаниясы арқылы жұмыс істейді. Ол басқару және әкімшілік жүргізу салаларында осы еншілес компаниямен тығыз байланыс орнатқан әрі Қытай Банкінің сақтандыру және бағалы қағаздар қызметтерін қайта сату сияқты бірнеше бағытта ынтымақтастық жасайды.

== Тарихы ==
=== XX ғасырдың басы ===
1905 жылы Цин үкіметі [[Бейжің]]де [[Да-Цин банкі]]н құрды. 1912 жылы [[Қытай Республикасы]] құрылғаннан кейін Чэнь Цзиньтао президент [[Сунь Ятсен]] үкіметінің қаржы реформасы жөніндегі басшысы болып тағайындалды. Ол Да-Цин банкін қайта ұйымдастырып, Қытай Банкіне айналдырды. Кейіннен Чэнь Цзиньтао Қытай Банкінің негізін қалаушы ретінде таныла бастады.&lt;ref&gt;中国银行简介 ．中国银行官网&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;媒体解析央企&quot;一把手&quot;任命与选拔模式 ．网易新闻&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;1912年2月5日 民国政府第一银行：中国银行开业 ．搜狐网&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;中国金融机构名录：中国银行 ．腾讯财经&lt;/ref&gt;

1917 жылы [[Пэй Цзыи]] Қытай Банкінің Гонконгтағы филиалын ашты.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=tG589-fsj1gC&amp;q=1917&amp;pg=PA112|title=Encyclopedia of Business in Today's World: A - C|last=Wankel|first=Charles|date=2009|publisher=SAGE Publications|isbn=9781412964272|language=en|access-date=24 November 2020|archive-date=17 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220517003004/https://books.google.com/books?id=tG589-fsj1gC&amp;q=1917&amp;pg=PA112|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=About Us|url=https://www.bochk.com/m/en/aboutus/corpprofile/history.html|access-date=2 October 2021|website=Bank of China|location=Hong Kong|archive-date=2 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211002052246/https://www.bochk.com/m/en/aboutus/corpprofile/history.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 1928 жылы банк бас кеңсесін Бейжіңнен [[Шанхай]]ға көшірді.

1920 жылы банк Қытай Банкінің Зерттеу бюросын ашты.&lt;ref name=&quot;:023&quot;&gt;{{Cite book |last1=Bachulska |first1=Alicja|last2=Leonard |first2=Mark |last3=Oertel |first3=Janka|url=https://ecfr.eu/publication/idea-of-china/ |title=The Idea of China: Chinese Thinkers on Power, Progress, and People|date=2 July 2024 |publisher=[[European Council on Foreign Relations]] |isbn=978-1-916682-42-9 |location=Berlin, Germany |pages=142 |format=EPUB |access-date=22 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240717120845/https://ecfr.eu/publication/idea-of-china/ |archive-date=17 July 2024 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Зерттеу бюросы Қытайдың банк секторындағы алғашқы зерттеу мекемесі болды.&lt;ref name=&quot;:023&quot; /&gt;

1929 жылы банк Қытайдан тыс жердегі алғашқы филиалын Лондонда ашты.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=bE5tkGrpv-wC&amp;q=1929&amp;pg=PA19|title=A Guide to the Top 100 Companies in China|last1=Zhang|first1=Wenxian|last2=Alon|first2=Ilan|date=2010|publisher=World Scientific|isbn=9789814291477|access-date=24 November 2020|archive-date=17 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220517002945/https://books.google.com/books?id=bE5tkGrpv-wC&amp;q=1929&amp;pg=PA19|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Бұл филиал үкіметтің сыртқы қарызын басқарды, банктің валюталық операцияларын басқару орталығына айналды және Қытайдың халықаралық саудасында делдал қызметін атқарды. 1931 жылы тағы бір шетелдік филиал [[Осака]]да ашылды,&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Expansion of Foreign Exchange Business via Bank of China Overseas Branches (1929–1936)|url=https://www.bankofchina.com/en/aboutboc/ab7/200809/t20080926_1601873.html|website=Bank of China|access-date=8 May 2021|archive-date=10 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210510142828/https://www.bankofchina.com/en/aboutboc/ab7/200809/t20080926_1601873.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ал 1936 жылы [[Сингапур]]да (шетелдегі қытайлардың Қытайға ақша аударымдарын жүзеге асыру үшін), сондай-ақ [[Нью-Йорк]]те агенттік ашылды.

1937 жылы Жапониямен соғыс қимылдары басталғаннан кейін жапон күштері Қытайдың негізгі порттарын қоршауға алды. Қытай Банкі ақша аударымдарын жинауды және әскери жабдықтардың жеткізілуін қамтамасыз ету үшін [[Батавия]], [[Пенанг]], [[Куала-Лумпур]], [[Хайфон]], [[Ханой]], [[Рангун]], [[Бомбей]] және [[Калькутта]] қалаларында бірқатар филиал ашты. Сонымен қатар Сурабая, Медан, Дабо, Бату-Пахат, Байчилу, Мандалай, Лашио, Ипох және Серембан қалаларында қосалқы агенттіктер ашты. 1941–1942 жылдары Жапонияның Оңтүстік-Шығыс Азияны жаулап алуы салдарынан Қытай Банкі Лондон, Нью-Йорк, Калькутта және Бомбейдегі бөлімшелерінен басқа барлық шетелдік филиалдарын, агенттіктерін, қосалқы филиалдары мен қосалқы агенттіктерін жабуға мәжбүр болды. Соған қарамастан, 1942 жылы ол Сиднейде (Аустралия), Ливерпульде, Гаванада және, мүмкін, Карачиде алты жаңа шетелдік филиал ашуға қол жеткізді. 1942 жылғы шілденің соңында Қытай Банкі Байланыс банкімен және Қытайдың Фермерлер банкімен бір мезгілде банкнот шығару құқығынан айырылды, өйткені ұлтшыл үкіметтің бақылауындағы аумақтарда банкнот шығаруға айрықша құқық Қытайдың Орталық банкіне берілді.&lt;ref name=MLi&gt;{{Cite web|publisher=Johns Hopkins Institute for Applied Economics, Global Health, and Study of Business Enterprise |url=https://sites.krieger.jhu.edu/iae/files/2020/01/Inflation-in-Eastern-China-during-the-Second-Sino-Japanese-War.pdf |title=Inflation in Eastern China during the Second Sino-Japanese War |first=Michell|last=Li|date=May 2018}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>n0c0lvkts557zkd2lv2qnexmx5c58ia</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631757</id>
      <parentid>3631756</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T07:31:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3631757</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13383" sha1="mtqz5wc1o8veob95mq306mwas1q2auu" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = Bank of China Limited
 |логотипі           = 
 |суреті             = BOC Headquarters at Xidan (20171123140827).jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай (2001 жылы ашылған)
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]&lt;br&gt;[[Мемлекеттік кәсіпорын]]
 |биржадағы листингі = 601988 (SSE), 3988 (HKSE), [[SSE 50 Index]], [[Hang Seng Index]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = 1905 (Да-Цин банкі ретінде)&lt;br&gt;1912 (Bank of China ретінде)&lt;br&gt;1979 (қайта құрылды)
 |құрушы             = [[Чэнь Цзиньтао]]
 |орналасуы          = [[Бейжің]], [[Қытай]]
 |басты адамдары     = [[Гэ Хайцзяо]] (директорлар кеңесінің төрағасы және президенті)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = Да-Цин банкі
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = [[Bank of China (Hong Kong)]]&lt;br&gt;[[Bank of China#Canada|Bank of China (Canada)]]
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,123 трлн қытай юані (454,74 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 611,9 млрд қытай юані (89,08 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 641,5 млрд қытай юані (93,39 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 245,8 млрд қытай юані (35,78 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 37,11 трлн қытай юані (5,484 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 312 757 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''Қытай Банкі''' ({{lang-zh|中国银行}}; [[пиньинь]]: Zhōngguó Yínháng; {{lang-pt|Banco da China}}, {{lang-en|Bank of China}}) — штаб-пәтері Қытайдың [[Бейжің]] қаласында орналасқан Қытайдың мемлекеттік көпұлтты банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «[[үлкен төрттік]]&lt;nowiki/&gt;» банктерінің бірі болып табылады. 2019 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша, ол [[Қытай]]дағы несие көлемі бойынша екінші ірі банк және нарықтық капиталдандыруы бойынша әлемдегі тоғызыншы ірі банк болды,&lt;ref name=&quot;media&quot;&gt;{{cite web |title=Global 500 December 2009 : Market values and prices at 31 December 2009 |url=http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100313071423/http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |archive-date=13 March 2010 |access-date=28 March 2017 |website=Media.ft.com}}&lt;/ref&gt; сондай-ақ [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] жүйелік маңызы бар банк ретінде таныған банктердің бірі болып саналады. 2026 жылғы жағдай бойынша, жиынтық активтері көлемі жөнінен әлемдегі төртінші ірі банк болып, өзінен жоғары тұрған қалған үш қытайлық банктен кейінгі орында тұр.

Қытай Банкі 1912 жылы жаңадан құрылған Қытай Республикасының үкіметі тұсында [[Цин әулеті]]нің [[Да-Цин банкі]]н (1905 жылы құрылған) қайта атау арқылы құрылды. 1942 жылға дейін ол сол кезеңдегі «үлкен төрттік» банктердің бірі ретінде, сондай-ақ 1908 жылы құрылған [[Байланыс банкі]]мен, 1924 жылы құрылған [[Қытайдың Орталық банкі]]мен және 1933 жылы құрылған [[Қытайдың Фермерлер банкі]]мен бірге үкімет атынан банкноттар шығарды. 1949 жылғы Қытай коммунистік революциясынан кейін оның операцияларының басым бөлігі Қытай Халық Банкіне (ҚХБ) берілді; ал негізгі қызметі Тайваньға көшіріліп, онда 1971 жылы жекешелендірілгеннен кейін атауы [[International Commercial Bank of China]] болып өзгертілді. 1979 жылы реформалар мен ашықтық саясатының бастапқы кезеңінде Қытай Банкі Қытай Халық Банкінен бөлініп шығып, қайта құрылды.

Қытай Банкі [[Гонконг]]те жергілікті еншілес компаниясы арқылы жұмыс істейді. Ол басқару және әкімшілік жүргізу салаларында осы еншілес компаниямен тығыз байланыс орнатқан әрі Қытай Банкінің сақтандыру және бағалы қағаздар қызметтерін қайта сату сияқты бірнеше бағытта ынтымақтастық жасайды.

== Тарихы ==
=== XX ғасырдың басы ===
1905 жылы Цин үкіметі [[Бейжің]]де [[Да-Цин банкі]]н құрды. 1912 жылы [[Қытай Республикасы]] құрылғаннан кейін Чэнь Цзиньтао президент [[Сунь Ятсен]] үкіметінің қаржы реформасы жөніндегі басшысы болып тағайындалды. Ол Да-Цин банкін қайта ұйымдастырып, Қытай Банкіне айналдырды. Кейіннен Чэнь Цзиньтао Қытай Банкінің негізін қалаушы ретінде таныла бастады.&lt;ref&gt;中国银行简介 ．中国银行官网&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;媒体解析央企&quot;一把手&quot;任命与选拔模式 ．网易新闻&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;1912年2月5日 民国政府第一银行：中国银行开业 ．搜狐网&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;中国金融机构名录：中国银行 ．腾讯财经&lt;/ref&gt;

1917 жылы [[Пэй Цзыи]] Қытай Банкінің Гонконгтағы филиалын ашты.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=tG589-fsj1gC&amp;q=1917&amp;pg=PA112|title=Encyclopedia of Business in Today's World: A - C|last=Wankel|first=Charles|date=2009|publisher=SAGE Publications|isbn=9781412964272|language=en|access-date=24 November 2020|archive-date=17 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220517003004/https://books.google.com/books?id=tG589-fsj1gC&amp;q=1917&amp;pg=PA112|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=About Us|url=https://www.bochk.com/m/en/aboutus/corpprofile/history.html|access-date=2 October 2021|website=Bank of China|location=Hong Kong|archive-date=2 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211002052246/https://www.bochk.com/m/en/aboutus/corpprofile/history.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 1928 жылы банк бас кеңсесін Бейжіңнен [[Шанхай]]ға көшірді.

1920 жылы банк Қытай Банкінің Зерттеу бюросын ашты.&lt;ref name=&quot;:023&quot;&gt;{{Cite book |last1=Bachulska |first1=Alicja|last2=Leonard |first2=Mark |last3=Oertel |first3=Janka|url=https://ecfr.eu/publication/idea-of-china/ |title=The Idea of China: Chinese Thinkers on Power, Progress, and People|date=2 July 2024 |publisher=[[European Council on Foreign Relations]] |isbn=978-1-916682-42-9 |location=Berlin, Germany |pages=142 |format=EPUB |access-date=22 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240717120845/https://ecfr.eu/publication/idea-of-china/ |archive-date=17 July 2024 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Зерттеу бюросы Қытайдың банк секторындағы алғашқы зерттеу мекемесі болды.&lt;ref name=&quot;:023&quot; /&gt;

1929 жылы банк Қытайдан тыс жердегі алғашқы филиалын Лондонда ашты.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=bE5tkGrpv-wC&amp;q=1929&amp;pg=PA19|title=A Guide to the Top 100 Companies in China|last1=Zhang|first1=Wenxian|last2=Alon|first2=Ilan|date=2010|publisher=World Scientific|isbn=9789814291477|access-date=24 November 2020|archive-date=17 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220517002945/https://books.google.com/books?id=bE5tkGrpv-wC&amp;q=1929&amp;pg=PA19|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Бұл филиал үкіметтің сыртқы қарызын басқарды, банктің валюталық операцияларын басқару орталығына айналды және Қытайдың халықаралық саудасында делдал қызметін атқарды. 1931 жылы тағы бір шетелдік филиал [[Осака]]да ашылды,&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Expansion of Foreign Exchange Business via Bank of China Overseas Branches (1929–1936)|url=https://www.bankofchina.com/en/aboutboc/ab7/200809/t20080926_1601873.html|website=Bank of China|access-date=8 May 2021|archive-date=10 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210510142828/https://www.bankofchina.com/en/aboutboc/ab7/200809/t20080926_1601873.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ал 1936 жылы [[Сингапур]]да (шетелдегі қытайлардың Қытайға ақша аударымдарын жүзеге асыру үшін), сондай-ақ [[Нью-Йорк]]те агенттік ашылды.

1937 жылы Жапониямен соғыс қимылдары басталғаннан кейін жапон күштері Қытайдың негізгі порттарын қоршауға алды. Қытай Банкі ақша аударымдарын жинауды және әскери жабдықтардың жеткізілуін қамтамасыз ету үшін [[Батавия]], [[Пенанг]], [[Куала-Лумпур]], [[Хайфон]], [[Ханой]], [[Рангун]], [[Бомбей]] және [[Калькутта]] қалаларында бірқатар филиал ашты. Сонымен қатар Сурабая, Медан, Дабо, Бату-Пахат, Байчилу, Мандалай, Лашио, Ипох және Серембан қалаларында қосалқы агенттіктер ашты. 1941–1942 жылдары Жапонияның Оңтүстік-Шығыс Азияны жаулап алуы салдарынан Қытай Банкі Лондон, Нью-Йорк, Калькутта және Бомбейдегі бөлімшелерінен басқа барлық шетелдік филиалдарын, агенттіктерін, қосалқы филиалдары мен қосалқы агенттіктерін жабуға мәжбүр болды. Соған қарамастан, 1942 жылы ол [[Сидней]]де (Аустралия), [[Ливерпуль]]де, [[Гавана]]да және, мүмкін, [[Карачи]]де алты жаңа шетелдік филиал ашуға қол жеткізді. 1942 жылғы шілденің соңында Қытай Банкі Байланыс банкімен және Қытайдың Фермерлер банкімен бір мезгілде банкнот шығару құқығынан айырылды, өйткені ұлтшыл үкіметтің бақылауындағы аумақтарда банкнот шығаруға айрықша құқық Қытайдың Орталық банкіне берілді.&lt;ref name=MLi&gt;{{Cite web|publisher=Johns Hopkins Institute for Applied Economics, Global Health, and Study of Business Enterprise |url=https://sites.krieger.jhu.edu/iae/files/2020/01/Inflation-in-Eastern-China-during-the-Second-Sino-Japanese-War.pdf |title=Inflation in Eastern China during the Second Sino-Japanese War |first=Michell|last=Li|date=May 2018}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>mtqz5wc1o8veob95mq306mwas1q2auu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631758</id>
      <parentid>3631757</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T07:32:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* XX ғасырдың басы */</comment>
      <origin>3631758</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13435" sha1="lsh9xkt062mzk8kpiexvs7wpdf1n7t7" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = Bank of China Limited
 |логотипі           = 
 |суреті             = BOC Headquarters at Xidan (20171123140827).jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай (2001 жылы ашылған)
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]&lt;br&gt;[[Мемлекеттік кәсіпорын]]
 |биржадағы листингі = 601988 (SSE), 3988 (HKSE), [[SSE 50 Index]], [[Hang Seng Index]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = 1905 (Да-Цин банкі ретінде)&lt;br&gt;1912 (Bank of China ретінде)&lt;br&gt;1979 (қайта құрылды)
 |құрушы             = [[Чэнь Цзиньтао]]
 |орналасуы          = [[Бейжің]], [[Қытай]]
 |басты адамдары     = [[Гэ Хайцзяо]] (директорлар кеңесінің төрағасы және президенті)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = Да-Цин банкі
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = [[Bank of China (Hong Kong)]]&lt;br&gt;[[Bank of China#Canada|Bank of China (Canada)]]
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,123 трлн қытай юані (454,74 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 611,9 млрд қытай юані (89,08 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 641,5 млрд қытай юані (93,39 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 245,8 млрд қытай юані (35,78 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 37,11 трлн қытай юані (5,484 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 312 757 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''Қытай Банкі''' ({{lang-zh|中国银行}}; [[пиньинь]]: Zhōngguó Yínháng; {{lang-pt|Banco da China}}, {{lang-en|Bank of China}}) — штаб-пәтері Қытайдың [[Бейжің]] қаласында орналасқан Қытайдың мемлекеттік көпұлтты банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «[[үлкен төрттік]]&lt;nowiki/&gt;» банктерінің бірі болып табылады. 2019 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша, ол [[Қытай]]дағы несие көлемі бойынша екінші ірі банк және нарықтық капиталдандыруы бойынша әлемдегі тоғызыншы ірі банк болды,&lt;ref name=&quot;media&quot;&gt;{{cite web |title=Global 500 December 2009 : Market values and prices at 31 December 2009 |url=http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100313071423/http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |archive-date=13 March 2010 |access-date=28 March 2017 |website=Media.ft.com}}&lt;/ref&gt; сондай-ақ [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] жүйелік маңызы бар банк ретінде таныған банктердің бірі болып саналады. 2026 жылғы жағдай бойынша, жиынтық активтері көлемі жөнінен әлемдегі төртінші ірі банк болып, өзінен жоғары тұрған қалған үш қытайлық банктен кейінгі орында тұр.

Қытай Банкі 1912 жылы жаңадан құрылған Қытай Республикасының үкіметі тұсында [[Цин әулеті]]нің [[Да-Цин банкі]]н (1905 жылы құрылған) қайта атау арқылы құрылды. 1942 жылға дейін ол сол кезеңдегі «үлкен төрттік» банктердің бірі ретінде, сондай-ақ 1908 жылы құрылған [[Байланыс банкі]]мен, 1924 жылы құрылған [[Қытайдың Орталық банкі]]мен және 1933 жылы құрылған [[Қытайдың Фермерлер банкі]]мен бірге үкімет атынан банкноттар шығарды. 1949 жылғы Қытай коммунистік революциясынан кейін оның операцияларының басым бөлігі Қытай Халық Банкіне (ҚХБ) берілді; ал негізгі қызметі Тайваньға көшіріліп, онда 1971 жылы жекешелендірілгеннен кейін атауы [[International Commercial Bank of China]] болып өзгертілді. 1979 жылы реформалар мен ашықтық саясатының бастапқы кезеңінде Қытай Банкі Қытай Халық Банкінен бөлініп шығып, қайта құрылды.

Қытай Банкі [[Гонконг]]те жергілікті еншілес компаниясы арқылы жұмыс істейді. Ол басқару және әкімшілік жүргізу салаларында осы еншілес компаниямен тығыз байланыс орнатқан әрі Қытай Банкінің сақтандыру және бағалы қағаздар қызметтерін қайта сату сияқты бірнеше бағытта ынтымақтастық жасайды.

== Тарихы ==
=== XX ғасырдың басы ===
1905 жылы Цин үкіметі [[Бейжің]]де [[Да-Цин банкі]]н құрды. 1912 жылы [[Қытай Республикасы]] құрылғаннан кейін Чэнь Цзиньтао президент [[Сунь Ятсен]] үкіметінің қаржы реформасы жөніндегі басшысы болып тағайындалды. Ол Да-Цин банкін қайта ұйымдастырып, Қытай Банкіне айналдырды. Кейіннен Чэнь Цзиньтао Қытай Банкінің негізін қалаушы ретінде таныла бастады.&lt;ref&gt;中国银行简介 ．中国银行官网&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;媒体解析央企&quot;一把手&quot;任命与选拔模式 ．网易新闻&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;1912年2月5日 民国政府第一银行：中国银行开业 ．搜狐网&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;中国金融机构名录：中国银行 ．腾讯财经&lt;/ref&gt;

1917 жылы [[Пэй Цзыи]] Қытай Банкінің Гонконгтағы филиалын ашты.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=tG589-fsj1gC&amp;q=1917&amp;pg=PA112|title=Encyclopedia of Business in Today's World: A - C|last=Wankel|first=Charles|date=2009|publisher=SAGE Publications|isbn=9781412964272|language=en|access-date=24 November 2020|archive-date=17 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220517003004/https://books.google.com/books?id=tG589-fsj1gC&amp;q=1917&amp;pg=PA112|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=About Us|url=https://www.bochk.com/m/en/aboutus/corpprofile/history.html|access-date=2 October 2021|website=Bank of China|location=Hong Kong|archive-date=2 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211002052246/https://www.bochk.com/m/en/aboutus/corpprofile/history.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 1928 жылы банк бас кеңсесін Бейжіңнен [[Шанхай]]ға көшірді.

1920 жылы банк Қытай Банкінің Зерттеу бюросын ашты.&lt;ref name=&quot;:023&quot;&gt;{{Cite book |last1=Bachulska |first1=Alicja|last2=Leonard |first2=Mark |last3=Oertel |first3=Janka|url=https://ecfr.eu/publication/idea-of-china/ |title=The Idea of China: Chinese Thinkers on Power, Progress, and People|date=2 July 2024 |publisher=[[European Council on Foreign Relations]] |isbn=978-1-916682-42-9 |location=Berlin, Germany |pages=142 |format=EPUB |access-date=22 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240717120845/https://ecfr.eu/publication/idea-of-china/ |archive-date=17 July 2024 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Зерттеу бюросы Қытайдың банк секторындағы алғашқы зерттеу мекемесі болды.&lt;ref name=&quot;:023&quot; /&gt;

1929 жылы банк Қытайдан тыс жердегі алғашқы филиалын Лондонда ашты.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=bE5tkGrpv-wC&amp;q=1929&amp;pg=PA19|title=A Guide to the Top 100 Companies in China|last1=Zhang|first1=Wenxian|last2=Alon|first2=Ilan|date=2010|publisher=World Scientific|isbn=9789814291477|access-date=24 November 2020|archive-date=17 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220517002945/https://books.google.com/books?id=bE5tkGrpv-wC&amp;q=1929&amp;pg=PA19|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Бұл филиал үкіметтің сыртқы қарызын басқарды, банктің валюталық операцияларын басқару орталығына айналды және Қытайдың халықаралық саудасында делдал қызметін атқарды. 1931 жылы тағы бір шетелдік филиал [[Осака]]да ашылды,&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Expansion of Foreign Exchange Business via Bank of China Overseas Branches (1929–1936)|url=https://www.bankofchina.com/en/aboutboc/ab7/200809/t20080926_1601873.html|website=Bank of China|access-date=8 May 2021|archive-date=10 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210510142828/https://www.bankofchina.com/en/aboutboc/ab7/200809/t20080926_1601873.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ал 1936 жылы [[Сингапур]]да (шетелдегі қытайлардың Қытайға ақша аударымдарын жүзеге асыру үшін), сондай-ақ [[Нью-Йорк]]те агенттік ашылды.

1937 жылы Жапониямен соғыс қимылдары басталғаннан кейін жапон күштері Қытайдың негізгі порттарын қоршауға алды. Қытай Банкі ақша аударымдарын жинауды және әскери жабдықтардың жеткізілуін қамтамасыз ету үшін [[Батавия]], [[Пенанг]], [[Куала-Лумпур]], [[Хайфон]], [[Ханой]], [[Рангун]], [[Бомбей]] және [[Калькутта]] қалаларында бірқатар филиал ашты. Сонымен қатар [[Сурабая]], [[Медан]], [[Дабо]], [[Бату-Пахат]], [[Байчилу]], [[Мандалай]], [[Лашио]], [[Ипох]] және [[Серембан]] қалаларында қосалқы агенттіктер ашты. 1941–1942 жылдары Жапонияның Оңтүстік-Шығыс Азияны жаулап алуы салдарынан Қытай Банкі [[Лондон]], [[Нью-Йорк]], [[Калькутта]] және [[Бомбей]]дегі бөлімшелерінен басқа барлық шетелдік филиалдарын, агенттіктерін, қосалқы филиалдары мен қосалқы агенттіктерін жабуға мәжбүр болды. Соған қарамастан, 1942 жылы ол [[Сидней]]де (Аустралия), [[Ливерпуль]]де, [[Гавана]]да және, мүмкін, [[Карачи]]де алты жаңа шетелдік филиал ашуға қол жеткізді. 1942 жылғы шілденің соңында Қытай Банкі Байланыс банкімен және Қытайдың Фермерлер банкімен бір мезгілде банкнот шығару құқығынан айырылды, өйткені ұлтшыл үкіметтің бақылауындағы аумақтарда банкнот шығаруға айрықша құқық Қытайдың Орталық банкіне берілді.&lt;ref name=MLi&gt;{{Cite web|publisher=Johns Hopkins Institute for Applied Economics, Global Health, and Study of Business Enterprise |url=https://sites.krieger.jhu.edu/iae/files/2020/01/Inflation-in-Eastern-China-during-the-Second-Sino-Japanese-War.pdf |title=Inflation in Eastern China during the Second Sino-Japanese War |first=Michell|last=Li|date=May 2018}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>lsh9xkt062mzk8kpiexvs7wpdf1n7t7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631760</id>
      <parentid>3631758</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T07:33:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* XX ғасырдың басы */</comment>
      <origin>3631760</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14243" sha1="bipn615s8o0tcfncexzt9fm1612lsud" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = Bank of China Limited
 |логотипі           = 
 |суреті             = BOC Headquarters at Xidan (20171123140827).jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай (2001 жылы ашылған)
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]&lt;br&gt;[[Мемлекеттік кәсіпорын]]
 |биржадағы листингі = 601988 (SSE), 3988 (HKSE), [[SSE 50 Index]], [[Hang Seng Index]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = 1905 (Да-Цин банкі ретінде)&lt;br&gt;1912 (Bank of China ретінде)&lt;br&gt;1979 (қайта құрылды)
 |құрушы             = [[Чэнь Цзиньтао]]
 |орналасуы          = [[Бейжің]], [[Қытай]]
 |басты адамдары     = [[Гэ Хайцзяо]] (директорлар кеңесінің төрағасы және президенті)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = Да-Цин банкі
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = [[Bank of China (Hong Kong)]]&lt;br&gt;[[Bank of China#Canada|Bank of China (Canada)]]
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,123 трлн қытай юані (454,74 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 611,9 млрд қытай юані (89,08 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 641,5 млрд қытай юані (93,39 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 245,8 млрд қытай юані (35,78 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 37,11 трлн қытай юані (5,484 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 312 757 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''Қытай Банкі''' ({{lang-zh|中国银行}}; [[пиньинь]]: Zhōngguó Yínháng; {{lang-pt|Banco da China}}, {{lang-en|Bank of China}}) — штаб-пәтері Қытайдың [[Бейжің]] қаласында орналасқан Қытайдың мемлекеттік көпұлтты банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «[[үлкен төрттік]]&lt;nowiki/&gt;» банктерінің бірі болып табылады. 2019 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша, ол [[Қытай]]дағы несие көлемі бойынша екінші ірі банк және нарықтық капиталдандыруы бойынша әлемдегі тоғызыншы ірі банк болды,&lt;ref name=&quot;media&quot;&gt;{{cite web |title=Global 500 December 2009 : Market values and prices at 31 December 2009 |url=http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100313071423/http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |archive-date=13 March 2010 |access-date=28 March 2017 |website=Media.ft.com}}&lt;/ref&gt; сондай-ақ [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] жүйелік маңызы бар банк ретінде таныған банктердің бірі болып саналады. 2026 жылғы жағдай бойынша, жиынтық активтері көлемі жөнінен әлемдегі төртінші ірі банк болып, өзінен жоғары тұрған қалған үш қытайлық банктен кейінгі орында тұр.

Қытай Банкі 1912 жылы жаңадан құрылған Қытай Республикасының үкіметі тұсында [[Цин әулеті]]нің [[Да-Цин банкі]]н (1905 жылы құрылған) қайта атау арқылы құрылды. 1942 жылға дейін ол сол кезеңдегі «үлкен төрттік» банктердің бірі ретінде, сондай-ақ 1908 жылы құрылған [[Байланыс банкі]]мен, 1924 жылы құрылған [[Қытайдың Орталық банкі]]мен және 1933 жылы құрылған [[Қытайдың Фермерлер банкі]]мен бірге үкімет атынан банкноттар шығарды. 1949 жылғы Қытай коммунистік революциясынан кейін оның операцияларының басым бөлігі Қытай Халық Банкіне (ҚХБ) берілді; ал негізгі қызметі Тайваньға көшіріліп, онда 1971 жылы жекешелендірілгеннен кейін атауы [[International Commercial Bank of China]] болып өзгертілді. 1979 жылы реформалар мен ашықтық саясатының бастапқы кезеңінде Қытай Банкі Қытай Халық Банкінен бөлініп шығып, қайта құрылды.

Қытай Банкі [[Гонконг]]те жергілікті еншілес компаниясы арқылы жұмыс істейді. Ол басқару және әкімшілік жүргізу салаларында осы еншілес компаниямен тығыз байланыс орнатқан әрі Қытай Банкінің сақтандыру және бағалы қағаздар қызметтерін қайта сату сияқты бірнеше бағытта ынтымақтастық жасайды.

== Тарихы ==
=== XX ғасырдың басы ===
1905 жылы Цин үкіметі [[Бейжің]]де [[Да-Цин банкі]]н құрды. 1912 жылы [[Қытай Республикасы]] құрылғаннан кейін Чэнь Цзиньтао президент [[Сунь Ятсен]] үкіметінің қаржы реформасы жөніндегі басшысы болып тағайындалды. Ол Да-Цин банкін қайта ұйымдастырып, Қытай Банкіне айналдырды. Кейіннен Чэнь Цзиньтао Қытай Банкінің негізін қалаушы ретінде таныла бастады.&lt;ref&gt;中国银行简介 ．中国银行官网&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;媒体解析央企&quot;一把手&quot;任命与选拔模式 ．网易新闻&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;1912年2月5日 民国政府第一银行：中国银行开业 ．搜狐网&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;中国金融机构名录：中国银行 ．腾讯财经&lt;/ref&gt;

1917 жылы [[Пэй Цзыи]] Қытай Банкінің Гонконгтағы филиалын ашты.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=tG589-fsj1gC&amp;q=1917&amp;pg=PA112|title=Encyclopedia of Business in Today's World: A - C|last=Wankel|first=Charles|date=2009|publisher=SAGE Publications|isbn=9781412964272|language=en|access-date=24 November 2020|archive-date=17 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220517003004/https://books.google.com/books?id=tG589-fsj1gC&amp;q=1917&amp;pg=PA112|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=About Us|url=https://www.bochk.com/m/en/aboutus/corpprofile/history.html|access-date=2 October 2021|website=Bank of China|location=Hong Kong|archive-date=2 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211002052246/https://www.bochk.com/m/en/aboutus/corpprofile/history.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 1928 жылы банк бас кеңсесін Бейжіңнен [[Шанхай]]ға көшірді.

1920 жылы банк Қытай Банкінің Зерттеу бюросын ашты.&lt;ref name=&quot;:023&quot;&gt;{{Cite book |last1=Bachulska |first1=Alicja|last2=Leonard |first2=Mark |last3=Oertel |first3=Janka|url=https://ecfr.eu/publication/idea-of-china/ |title=The Idea of China: Chinese Thinkers on Power, Progress, and People|date=2 July 2024 |publisher=[[European Council on Foreign Relations]] |isbn=978-1-916682-42-9 |location=Berlin, Germany |pages=142 |format=EPUB |access-date=22 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240717120845/https://ecfr.eu/publication/idea-of-china/ |archive-date=17 July 2024 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Зерттеу бюросы Қытайдың банк секторындағы алғашқы зерттеу мекемесі болды.&lt;ref name=&quot;:023&quot; /&gt;

1929 жылы банк Қытайдан тыс жердегі алғашқы филиалын Лондонда ашты.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=bE5tkGrpv-wC&amp;q=1929&amp;pg=PA19|title=A Guide to the Top 100 Companies in China|last1=Zhang|first1=Wenxian|last2=Alon|first2=Ilan|date=2010|publisher=World Scientific|isbn=9789814291477|access-date=24 November 2020|archive-date=17 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220517002945/https://books.google.com/books?id=bE5tkGrpv-wC&amp;q=1929&amp;pg=PA19|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Бұл филиал үкіметтің сыртқы қарызын басқарды, банктің валюталық операцияларын басқару орталығына айналды және Қытайдың халықаралық саудасында делдал қызметін атқарды. 1931 жылы тағы бір шетелдік филиал [[Осака]]да ашылды,&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Expansion of Foreign Exchange Business via Bank of China Overseas Branches (1929–1936)|url=https://www.bankofchina.com/en/aboutboc/ab7/200809/t20080926_1601873.html|website=Bank of China|access-date=8 May 2021|archive-date=10 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210510142828/https://www.bankofchina.com/en/aboutboc/ab7/200809/t20080926_1601873.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ал 1936 жылы [[Сингапур]]да (шетелдегі қытайлардың Қытайға ақша аударымдарын жүзеге асыру үшін), сондай-ақ [[Нью-Йорк]]те агенттік ашылды.

1937 жылы Жапониямен соғыс қимылдары басталғаннан кейін жапон күштері Қытайдың негізгі порттарын қоршауға алды. Қытай Банкі ақша аударымдарын жинауды және әскери жабдықтардың жеткізілуін қамтамасыз ету үшін [[Батавия]], [[Пенанг]], [[Куала-Лумпур]], [[Хайфон]], [[Ханой]], [[Рангун]], [[Бомбей]] және [[Калькутта]] қалаларында бірқатар филиал ашты. Сонымен қатар [[Сурабая]], [[Медан]], [[Дабо]], [[Бату-Пахат]], [[Байчилу]], [[Мандалай]], [[Лашио]], [[Ипох]] және [[Серембан]] қалаларында қосалқы агенттіктер ашты. 1941–1942 жылдары Жапонияның Оңтүстік-Шығыс Азияны жаулап алуы салдарынан Қытай Банкі [[Лондон]], [[Нью-Йорк]], [[Калькутта]] және [[Бомбей]]дегі бөлімшелерінен басқа барлық шетелдік филиалдарын, агенттіктерін, қосалқы филиалдары мен қосалқы агенттіктерін жабуға мәжбүр болды. Соған қарамастан, 1942 жылы ол [[Сидней]]де (Аустралия), [[Ливерпуль]]де, [[Гавана]]да және, мүмкін, [[Карачи]]де алты жаңа шетелдік филиал ашуға қол жеткізді. 1942 жылғы шілденің соңында Қытай Банкі Байланыс банкімен және Қытайдың Фермерлер банкімен бір мезгілде банкнот шығару құқығынан айырылды, өйткені ұлтшыл үкіметтің бақылауындағы аумақтарда банкнот шығаруға айрықша құқық Қытайдың Орталық банкіне берілді.&lt;ref name=MLi&gt;{{Cite web|publisher=Johns Hopkins Institute for Applied Economics, Global Health, and Study of Business Enterprise |url=https://sites.krieger.jhu.edu/iae/files/2020/01/Inflation-in-Eastern-China-during-the-Second-Sino-Japanese-War.pdf |title=Inflation in Eastern China during the Second Sino-Japanese War |first=Michell|last=Li|date=May 2018}}&lt;/ref&gt;

[[Екінші дүниежүзілік соғыс]] аяқталғаннан кейін Қытай Банкі 1946 жылы Гонконг, Сингапур, Хайфон, Рангун, Куала-Лумпур, Пенанг және Джакарта қалаларындағы филиалдары мен агенттіктерін қайта ашты. Ол Ханойдағы агенттігін [[Сайгон]]ға көшірді. Одақтас күштер штабының ұсынысы бойынша банк Жапонияның Осака қаласындағы филиалын таратып, Токиода қосалқы филиал ашты. 1947 жылы банк [[Бангкок]], [[Читтагонг]] және [[Токио]] қалаларында агенттіктер ашты.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>bipn615s8o0tcfncexzt9fm1612lsud</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631763</id>
      <parentid>3631760</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T07:36:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* XX ғасырдың басы */</comment>
      <origin>3631763</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15791" sha1="k2mdt0mk5gyqkd90nu7bmu9gd60fylr" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = Bank of China Limited
 |логотипі           = 
 |суреті             = BOC Headquarters at Xidan (20171123140827).jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай (2001 жылы ашылған)
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]&lt;br&gt;[[Мемлекеттік кәсіпорын]]
 |биржадағы листингі = 601988 (SSE), 3988 (HKSE), [[SSE 50 Index]], [[Hang Seng Index]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = 1905 (Да-Цин банкі ретінде)&lt;br&gt;1912 (Bank of China ретінде)&lt;br&gt;1979 (қайта құрылды)
 |құрушы             = [[Чэнь Цзиньтао]]
 |орналасуы          = [[Бейжің]], [[Қытай]]
 |басты адамдары     = [[Гэ Хайцзяо]] (директорлар кеңесінің төрағасы және президенті)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = Да-Цин банкі
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = [[Bank of China (Hong Kong)]]&lt;br&gt;[[Bank of China#Canada|Bank of China (Canada)]]
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,123 трлн қытай юані (454,74 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 611,9 млрд қытай юані (89,08 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 641,5 млрд қытай юані (93,39 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 245,8 млрд қытай юані (35,78 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 37,11 трлн қытай юані (5,484 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 312 757 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''Қытай Банкі''' ({{lang-zh|中国银行}}; [[пиньинь]]: Zhōngguó Yínháng; {{lang-pt|Banco da China}}, {{lang-en|Bank of China}}) — штаб-пәтері Қытайдың [[Бейжің]] қаласында орналасқан Қытайдың мемлекеттік көпұлтты банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «[[үлкен төрттік]]&lt;nowiki/&gt;» банктерінің бірі болып табылады. 2019 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша, ол [[Қытай]]дағы несие көлемі бойынша екінші ірі банк және нарықтық капиталдандыруы бойынша әлемдегі тоғызыншы ірі банк болды,&lt;ref name=&quot;media&quot;&gt;{{cite web |title=Global 500 December 2009 : Market values and prices at 31 December 2009 |url=http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100313071423/http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |archive-date=13 March 2010 |access-date=28 March 2017 |website=Media.ft.com}}&lt;/ref&gt; сондай-ақ [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] жүйелік маңызы бар банк ретінде таныған банктердің бірі болып саналады. 2026 жылғы жағдай бойынша, жиынтық активтері көлемі жөнінен әлемдегі төртінші ірі банк болып, өзінен жоғары тұрған қалған үш қытайлық банктен кейінгі орында тұр.

Қытай Банкі 1912 жылы жаңадан құрылған Қытай Республикасының үкіметі тұсында [[Цин әулеті]]нің [[Да-Цин банкі]]н (1905 жылы құрылған) қайта атау арқылы құрылды. 1942 жылға дейін ол сол кезеңдегі «үлкен төрттік» банктердің бірі ретінде, сондай-ақ 1908 жылы құрылған [[Байланыс банкі]]мен, 1924 жылы құрылған [[Қытайдың Орталық банкі]]мен және 1933 жылы құрылған [[Қытайдың Фермерлер банкі]]мен бірге үкімет атынан банкноттар шығарды. 1949 жылғы Қытай коммунистік революциясынан кейін оның операцияларының басым бөлігі Қытай Халық Банкіне (ҚХБ) берілді; ал негізгі қызметі Тайваньға көшіріліп, онда 1971 жылы жекешелендірілгеннен кейін атауы [[International Commercial Bank of China]] болып өзгертілді. 1979 жылы реформалар мен ашықтық саясатының бастапқы кезеңінде Қытай Банкі Қытай Халық Банкінен бөлініп шығып, қайта құрылды.

Қытай Банкі [[Гонконг]]те жергілікті еншілес компаниясы арқылы жұмыс істейді. Ол басқару және әкімшілік жүргізу салаларында осы еншілес компаниямен тығыз байланыс орнатқан әрі Қытай Банкінің сақтандыру және бағалы қағаздар қызметтерін қайта сату сияқты бірнеше бағытта ынтымақтастық жасайды.

== Тарихы ==
=== XX ғасырдың басы ===
1905 жылы Цин үкіметі [[Бейжің]]де [[Да-Цин банкі]]н құрды. 1912 жылы [[Қытай Республикасы]] құрылғаннан кейін Чэнь Цзиньтао президент [[Сунь Ятсен]] үкіметінің қаржы реформасы жөніндегі басшысы болып тағайындалды. Ол Да-Цин банкін қайта ұйымдастырып, Қытай Банкіне айналдырды. Кейіннен Чэнь Цзиньтао Қытай Банкінің негізін қалаушы ретінде таныла бастады.&lt;ref&gt;中国银行简介 ．中国银行官网&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;媒体解析央企&quot;一把手&quot;任命与选拔模式 ．网易新闻&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;1912年2月5日 民国政府第一银行：中国银行开业 ．搜狐网&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;中国金融机构名录：中国银行 ．腾讯财经&lt;/ref&gt;

1917 жылы [[Пэй Цзыи]] Қытай Банкінің Гонконгтағы филиалын ашты.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=tG589-fsj1gC&amp;q=1917&amp;pg=PA112|title=Encyclopedia of Business in Today's World: A - C|last=Wankel|first=Charles|date=2009|publisher=SAGE Publications|isbn=9781412964272|language=en|access-date=24 November 2020|archive-date=17 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220517003004/https://books.google.com/books?id=tG589-fsj1gC&amp;q=1917&amp;pg=PA112|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=About Us|url=https://www.bochk.com/m/en/aboutus/corpprofile/history.html|access-date=2 October 2021|website=Bank of China|location=Hong Kong|archive-date=2 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211002052246/https://www.bochk.com/m/en/aboutus/corpprofile/history.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 1928 жылы банк бас кеңсесін Бейжіңнен [[Шанхай]]ға көшірді.

1920 жылы банк Қытай Банкінің Зерттеу бюросын ашты.&lt;ref name=&quot;:023&quot;&gt;{{Cite book |last1=Bachulska |first1=Alicja|last2=Leonard |first2=Mark |last3=Oertel |first3=Janka|url=https://ecfr.eu/publication/idea-of-china/ |title=The Idea of China: Chinese Thinkers on Power, Progress, and People|date=2 July 2024 |publisher=[[European Council on Foreign Relations]] |isbn=978-1-916682-42-9 |location=Berlin, Germany |pages=142 |format=EPUB |access-date=22 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240717120845/https://ecfr.eu/publication/idea-of-china/ |archive-date=17 July 2024 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Зерттеу бюросы Қытайдың банк секторындағы алғашқы зерттеу мекемесі болды.&lt;ref name=&quot;:023&quot; /&gt;

1929 жылы банк Қытайдан тыс жердегі алғашқы филиалын Лондонда ашты.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=bE5tkGrpv-wC&amp;q=1929&amp;pg=PA19|title=A Guide to the Top 100 Companies in China|last1=Zhang|first1=Wenxian|last2=Alon|first2=Ilan|date=2010|publisher=World Scientific|isbn=9789814291477|access-date=24 November 2020|archive-date=17 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220517002945/https://books.google.com/books?id=bE5tkGrpv-wC&amp;q=1929&amp;pg=PA19|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Бұл филиал үкіметтің сыртқы қарызын басқарды, банктің валюталық операцияларын басқару орталығына айналды және Қытайдың халықаралық саудасында делдал қызметін атқарды. 1931 жылы тағы бір шетелдік филиал [[Осака]]да ашылды,&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Expansion of Foreign Exchange Business via Bank of China Overseas Branches (1929–1936)|url=https://www.bankofchina.com/en/aboutboc/ab7/200809/t20080926_1601873.html|website=Bank of China|access-date=8 May 2021|archive-date=10 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210510142828/https://www.bankofchina.com/en/aboutboc/ab7/200809/t20080926_1601873.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ал 1936 жылы [[Сингапур]]да (шетелдегі қытайлардың Қытайға ақша аударымдарын жүзеге асыру үшін), сондай-ақ [[Нью-Йорк]]те агенттік ашылды.

1937 жылы Жапониямен соғыс қимылдары басталғаннан кейін жапон күштері Қытайдың негізгі порттарын қоршауға алды. Қытай Банкі ақша аударымдарын жинауды және әскери жабдықтардың жеткізілуін қамтамасыз ету үшін [[Батавия]], [[Пенанг]], [[Куала-Лумпур]], [[Хайфон]], [[Ханой]], [[Рангун]], [[Бомбей]] және [[Калькутта]] қалаларында бірқатар филиал ашты. Сонымен қатар [[Сурабая]], [[Медан]], [[Дабо]], [[Бату-Пахат]], [[Байчилу]], [[Мандалай]], [[Лашио]], [[Ипох]] және [[Серембан]] қалаларында қосалқы агенттіктер ашты. 1941–1942 жылдары Жапонияның Оңтүстік-Шығыс Азияны жаулап алуы салдарынан Қытай Банкі [[Лондон]], [[Нью-Йорк]], [[Калькутта]] және [[Бомбей]]дегі бөлімшелерінен басқа барлық шетелдік филиалдарын, агенттіктерін, қосалқы филиалдары мен қосалқы агенттіктерін жабуға мәжбүр болды. Соған қарамастан, 1942 жылы ол [[Сидней]]де (Аустралия), [[Ливерпуль]]де, [[Гавана]]да және, мүмкін, [[Карачи]]де алты жаңа шетелдік филиал ашуға қол жеткізді. 1942 жылғы шілденің соңында Қытай Банкі Байланыс банкімен және Қытайдың Фермерлер банкімен бір мезгілде банкнот шығару құқығынан айырылды, өйткені ұлтшыл үкіметтің бақылауындағы аумақтарда банкнот шығаруға айрықша құқық Қытайдың Орталық банкіне берілді.&lt;ref name=MLi&gt;{{Cite web|publisher=Johns Hopkins Institute for Applied Economics, Global Health, and Study of Business Enterprise |url=https://sites.krieger.jhu.edu/iae/files/2020/01/Inflation-in-Eastern-China-during-the-Second-Sino-Japanese-War.pdf |title=Inflation in Eastern China during the Second Sino-Japanese War |first=Michell|last=Li|date=May 2018}}&lt;/ref&gt;

[[Екінші дүниежүзілік соғыс]] аяқталғаннан кейін Қытай Банкі 1946 жылы Гонконг, Сингапур, Хайфон, Рангун, Куала-Лумпур, Пенанг және Джакарта қалаларындағы филиалдары мен агенттіктерін қайта ашты. Ол Ханойдағы агенттігін [[Сайгон]]ға көшірді. Одақтас күштер штабының ұсынысы бойынша банк Жапонияның Осака қаласындағы филиалын таратып, Токиода қосалқы филиал ашты. 1947 жылы банк [[Бангкок]], [[Читтагонг]] және [[Токио]] қалаларында агенттіктер ашты.

1950 жылы азаматтық соғыста коммунистік күштер жеңіске жеткеннен кейін Қытай Банкінің кейбір шетелдік филиалдары (мысалы, Гонконг, Сингапур, Лондон, Пенанг, Куала-Лумпур, Джакарта, Калькутта, Бомбей, Читтагонг және Карачи) бас кеңсесі Бейжіңде орналасқан Қытай Банкі құрамында қалды, ал басқалары (мысалы, Нью-Йорк, Токио, Гавана, Бангкок және тағы бірі, мүмкін Панамадағы филиал) бас кеңсесі Тайбэйде орналасқан Қытай Банкі құрамында қалды. Бұл банк 1971 жылы атауын [[International Commercial Bank of China]] (中國國際商業銀行) деп өзгертті. Рангундағы филиал 1963 жылы Бирмадағы барлық шетелдік және жергілікті банктермен бірге мемлекет меншігіне өтті. 1971 жылы Қытай Карачи мен Читтагонгтағы екі филиалын [[Пәкістан Ұлттық банкі]]не берді. 1975 жылы Оңтүстік Вьетнам Республикасы Сайгондағы филиалды, ал [[Кхмер Руж]] үкіметі [[Пномпень]]дегі филиалды мемлекет меншігіне алды.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>k2mdt0mk5gyqkd90nu7bmu9gd60fylr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631764</id>
      <parentid>3631763</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T07:37:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* XX ғасырдың басы */</comment>
      <origin>3631764</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17358" sha1="mcq3hth28gb8etj4lr8cqz0c267d63b" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = Bank of China Limited
 |логотипі           = 
 |суреті             = BOC Headquarters at Xidan (20171123140827).jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай (2001 жылы ашылған)
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]&lt;br&gt;[[Мемлекеттік кәсіпорын]]
 |биржадағы листингі = 601988 (SSE), 3988 (HKSE), [[SSE 50 Index]], [[Hang Seng Index]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = 1905 (Да-Цин банкі ретінде)&lt;br&gt;1912 (Bank of China ретінде)&lt;br&gt;1979 (қайта құрылды)
 |құрушы             = [[Чэнь Цзиньтао]]
 |орналасуы          = [[Бейжің]], [[Қытай]]
 |басты адамдары     = [[Гэ Хайцзяо]] (директорлар кеңесінің төрағасы және президенті)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = Да-Цин банкі
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = [[Bank of China (Hong Kong)]]&lt;br&gt;[[Bank of China#Canada|Bank of China (Canada)]]
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,123 трлн қытай юані (454,74 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 611,9 млрд қытай юані (89,08 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 641,5 млрд қытай юані (93,39 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 245,8 млрд қытай юані (35,78 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 37,11 трлн қытай юані (5,484 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 312 757 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''Қытай Банкі''' ({{lang-zh|中国银行}}; [[пиньинь]]: Zhōngguó Yínháng; {{lang-pt|Banco da China}}, {{lang-en|Bank of China}}) — штаб-пәтері Қытайдың [[Бейжің]] қаласында орналасқан Қытайдың мемлекеттік көпұлтты банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «[[үлкен төрттік]]&lt;nowiki/&gt;» банктерінің бірі болып табылады. 2019 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша, ол [[Қытай]]дағы несие көлемі бойынша екінші ірі банк және нарықтық капиталдандыруы бойынша әлемдегі тоғызыншы ірі банк болды,&lt;ref name=&quot;media&quot;&gt;{{cite web |title=Global 500 December 2009 : Market values and prices at 31 December 2009 |url=http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100313071423/http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |archive-date=13 March 2010 |access-date=28 March 2017 |website=Media.ft.com}}&lt;/ref&gt; сондай-ақ [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] жүйелік маңызы бар банк ретінде таныған банктердің бірі болып саналады. 2026 жылғы жағдай бойынша, жиынтық активтері көлемі жөнінен әлемдегі төртінші ірі банк болып, өзінен жоғары тұрған қалған үш қытайлық банктен кейінгі орында тұр.

Қытай Банкі 1912 жылы жаңадан құрылған Қытай Республикасының үкіметі тұсында [[Цин әулеті]]нің [[Да-Цин банкі]]н (1905 жылы құрылған) қайта атау арқылы құрылды. 1942 жылға дейін ол сол кезеңдегі «үлкен төрттік» банктердің бірі ретінде, сондай-ақ 1908 жылы құрылған [[Байланыс банкі]]мен, 1924 жылы құрылған [[Қытайдың Орталық банкі]]мен және 1933 жылы құрылған [[Қытайдың Фермерлер банкі]]мен бірге үкімет атынан банкноттар шығарды. 1949 жылғы Қытай коммунистік революциясынан кейін оның операцияларының басым бөлігі Қытай Халық Банкіне (ҚХБ) берілді; ал негізгі қызметі Тайваньға көшіріліп, онда 1971 жылы жекешелендірілгеннен кейін атауы [[International Commercial Bank of China]] болып өзгертілді. 1979 жылы реформалар мен ашықтық саясатының бастапқы кезеңінде Қытай Банкі Қытай Халық Банкінен бөлініп шығып, қайта құрылды.

Қытай Банкі [[Гонконг]]те жергілікті еншілес компаниясы арқылы жұмыс істейді. Ол басқару және әкімшілік жүргізу салаларында осы еншілес компаниямен тығыз байланыс орнатқан әрі Қытай Банкінің сақтандыру және бағалы қағаздар қызметтерін қайта сату сияқты бірнеше бағытта ынтымақтастық жасайды.

== Тарихы ==
=== XX ғасырдың басы ===
1905 жылы Цин үкіметі [[Бейжің]]де [[Да-Цин банкі]]н құрды. 1912 жылы [[Қытай Республикасы]] құрылғаннан кейін Чэнь Цзиньтао президент [[Сунь Ятсен]] үкіметінің қаржы реформасы жөніндегі басшысы болып тағайындалды. Ол Да-Цин банкін қайта ұйымдастырып, Қытай Банкіне айналдырды. Кейіннен Чэнь Цзиньтао Қытай Банкінің негізін қалаушы ретінде таныла бастады.&lt;ref&gt;中国银行简介 ．中国银行官网&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;媒体解析央企&quot;一把手&quot;任命与选拔模式 ．网易新闻&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;1912年2月5日 民国政府第一银行：中国银行开业 ．搜狐网&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;中国金融机构名录：中国银行 ．腾讯财经&lt;/ref&gt;

1917 жылы [[Пэй Цзыи]] Қытай Банкінің Гонконгтағы филиалын ашты.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=tG589-fsj1gC&amp;q=1917&amp;pg=PA112|title=Encyclopedia of Business in Today's World: A - C|last=Wankel|first=Charles|date=2009|publisher=SAGE Publications|isbn=9781412964272|language=en|access-date=24 November 2020|archive-date=17 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220517003004/https://books.google.com/books?id=tG589-fsj1gC&amp;q=1917&amp;pg=PA112|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=About Us|url=https://www.bochk.com/m/en/aboutus/corpprofile/history.html|access-date=2 October 2021|website=Bank of China|location=Hong Kong|archive-date=2 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211002052246/https://www.bochk.com/m/en/aboutus/corpprofile/history.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 1928 жылы банк бас кеңсесін Бейжіңнен [[Шанхай]]ға көшірді.

1920 жылы банк Қытай Банкінің Зерттеу бюросын ашты.&lt;ref name=&quot;:023&quot;&gt;{{Cite book |last1=Bachulska |first1=Alicja|last2=Leonard |first2=Mark |last3=Oertel |first3=Janka|url=https://ecfr.eu/publication/idea-of-china/ |title=The Idea of China: Chinese Thinkers on Power, Progress, and People|date=2 July 2024 |publisher=[[European Council on Foreign Relations]] |isbn=978-1-916682-42-9 |location=Berlin, Germany |pages=142 |format=EPUB |access-date=22 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240717120845/https://ecfr.eu/publication/idea-of-china/ |archive-date=17 July 2024 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Зерттеу бюросы Қытайдың банк секторындағы алғашқы зерттеу мекемесі болды.&lt;ref name=&quot;:023&quot; /&gt;

1929 жылы банк Қытайдан тыс жердегі алғашқы филиалын Лондонда ашты.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=bE5tkGrpv-wC&amp;q=1929&amp;pg=PA19|title=A Guide to the Top 100 Companies in China|last1=Zhang|first1=Wenxian|last2=Alon|first2=Ilan|date=2010|publisher=World Scientific|isbn=9789814291477|access-date=24 November 2020|archive-date=17 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220517002945/https://books.google.com/books?id=bE5tkGrpv-wC&amp;q=1929&amp;pg=PA19|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Бұл филиал үкіметтің сыртқы қарызын басқарды, банктің валюталық операцияларын басқару орталығына айналды және Қытайдың халықаралық саудасында делдал қызметін атқарды. 1931 жылы тағы бір шетелдік филиал [[Осака]]да ашылды,&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Expansion of Foreign Exchange Business via Bank of China Overseas Branches (1929–1936)|url=https://www.bankofchina.com/en/aboutboc/ab7/200809/t20080926_1601873.html|website=Bank of China|access-date=8 May 2021|archive-date=10 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210510142828/https://www.bankofchina.com/en/aboutboc/ab7/200809/t20080926_1601873.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ал 1936 жылы [[Сингапур]]да (шетелдегі қытайлардың Қытайға ақша аударымдарын жүзеге асыру үшін), сондай-ақ [[Нью-Йорк]]те агенттік ашылды.

1937 жылы Жапониямен соғыс қимылдары басталғаннан кейін жапон күштері Қытайдың негізгі порттарын қоршауға алды. Қытай Банкі ақша аударымдарын жинауды және әскери жабдықтардың жеткізілуін қамтамасыз ету үшін [[Батавия]], [[Пенанг]], [[Куала-Лумпур]], [[Хайфон]], [[Ханой]], [[Рангун]], [[Бомбей]] және [[Калькутта]] қалаларында бірқатар филиал ашты. Сонымен қатар [[Сурабая]], [[Медан]], [[Дабо]], [[Бату-Пахат]], [[Байчилу]], [[Мандалай]], [[Лашио]], [[Ипох]] және [[Серембан]] қалаларында қосалқы агенттіктер ашты. 1941–1942 жылдары Жапонияның Оңтүстік-Шығыс Азияны жаулап алуы салдарынан Қытай Банкі [[Лондон]], [[Нью-Йорк]], [[Калькутта]] және [[Бомбей]]дегі бөлімшелерінен басқа барлық шетелдік филиалдарын, агенттіктерін, қосалқы филиалдары мен қосалқы агенттіктерін жабуға мәжбүр болды. Соған қарамастан, 1942 жылы ол [[Сидней]]де (Аустралия), [[Ливерпуль]]де, [[Гавана]]да және, мүмкін, [[Карачи]]де алты жаңа шетелдік филиал ашуға қол жеткізді. 1942 жылғы шілденің соңында Қытай Банкі Байланыс банкімен және Қытайдың Фермерлер банкімен бір мезгілде банкнот шығару құқығынан айырылды, өйткені ұлтшыл үкіметтің бақылауындағы аумақтарда банкнот шығаруға айрықша құқық Қытайдың Орталық банкіне берілді.&lt;ref name=MLi&gt;{{Cite web|publisher=Johns Hopkins Institute for Applied Economics, Global Health, and Study of Business Enterprise |url=https://sites.krieger.jhu.edu/iae/files/2020/01/Inflation-in-Eastern-China-during-the-Second-Sino-Japanese-War.pdf |title=Inflation in Eastern China during the Second Sino-Japanese War |first=Michell|last=Li|date=May 2018}}&lt;/ref&gt;

[[Екінші дүниежүзілік соғыс]] аяқталғаннан кейін Қытай Банкі 1946 жылы Гонконг, Сингапур, Хайфон, Рангун, Куала-Лумпур, Пенанг және Джакарта қалаларындағы филиалдары мен агенттіктерін қайта ашты. Ол Ханойдағы агенттігін [[Сайгон]]ға көшірді. Одақтас күштер штабының ұсынысы бойынша банк Жапонияның Осака қаласындағы филиалын таратып, Токиода қосалқы филиал ашты. 1947 жылы банк [[Бангкок]], [[Читтагонг]] және [[Токио]] қалаларында агенттіктер ашты.

1950 жылы азаматтық соғыста коммунистік күштер жеңіске жеткеннен кейін Қытай Банкінің кейбір шетелдік филиалдары (мысалы, Гонконг, Сингапур, Лондон, Пенанг, Куала-Лумпур, Джакарта, Калькутта, Бомбей, Читтагонг және Карачи) бас кеңсесі Бейжіңде орналасқан Қытай Банкі құрамында қалды, ал басқалары (мысалы, Нью-Йорк, Токио, Гавана, Бангкок және тағы бірі, мүмкін Панамадағы филиал) бас кеңсесі Тайбэйде орналасқан Қытай Банкі құрамында қалды. Бұл банк 1971 жылы атауын [[International Commercial Bank of China]] (中國國際商業銀行) деп өзгертті. Рангундағы филиал 1963 жылы Бирмадағы барлық шетелдік және жергілікті банктермен бірге мемлекет меншігіне өтті. 1971 жылы Қытай Карачи мен Читтагонгтағы екі филиалын [[Пәкістан Ұлттық банкі]]не берді. 1975 жылы Оңтүстік Вьетнам Республикасы Сайгондағы филиалды, ал [[Кхмер Руж]] үкіметі [[Пномпень]]дегі филиалды мемлекет меншігіне алды.

&lt;gallery&gt;
File:北京大清户部银行旧址 2021-09-03.jpg|Бейжіңдегі {{ill|Да-Цин банкінің бас кеңсе кешеніне кіреберіс|zh|大清戶部銀行舊址}}, 1912–1928 жылдары Қытай Банкінің бас кеңсесі
File:First Headquarters of Bank of China, Dec 2017.jpg|Шанхайдағы бұрынғы Да-Цин банкінің филиалы, 1928–1946 жылдары Қытай Банкінің бас кеңсесі
File:Bank of China Building, The Bund, Dec 2017.jpg|[[Шанхайдағы Қытай Банкі ғимараты]], 1937 жылы аяқталған, 1941–1945 жылдары [[Қытайдың Орталық резервтік банкі]] пайдаланған, кейін 1946–1949 жылдары Қытай Банкінің бас кеңсесі болған
File:Former Bank of China in Qingdao 2007-04.JPG|[[Циндао]] қаласындағы бұрынғы филиалы
File:南京中国银行旧址（下关）2016.jpg|[[Нанкин]] қаласындағы Қытай Банкінің бұрынғы ғимараты
File:原大清银行.jpg|[[Ухань]] қаласындағы Қытай Банкінің бұрынғы ғимараты
File:HK OldBankOfChinaBuilding Queensway2.JPG|[[Гонконг]]тағы [[Bank of China Building (Hong Kong)|Қытай Банкінің бұрынғы ғимараты]], 1951–1991 жылдары Қытай Банкінің Гонконгтағы филиалының орналасқан орны
&lt;/gallery&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>mcq3hth28gb8etj4lr8cqz0c267d63b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631766</id>
      <parentid>3631764</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T07:38:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* XX ғасырдың басы */</comment>
      <origin>3631766</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17324" sha1="6kokb2ows2l3onjsict45pbvi1ivd68" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = Bank of China Limited
 |логотипі           = 
 |суреті             = BOC Headquarters at Xidan (20171123140827).jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай (2001 жылы ашылған)
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]&lt;br&gt;[[Мемлекеттік кәсіпорын]]
 |биржадағы листингі = 601988 (SSE), 3988 (HKSE), [[SSE 50 Index]], [[Hang Seng Index]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = 1905 (Да-Цин банкі ретінде)&lt;br&gt;1912 (Bank of China ретінде)&lt;br&gt;1979 (қайта құрылды)
 |құрушы             = [[Чэнь Цзиньтао]]
 |орналасуы          = [[Бейжің]], [[Қытай]]
 |басты адамдары     = [[Гэ Хайцзяо]] (директорлар кеңесінің төрағасы және президенті)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = Да-Цин банкі
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = [[Bank of China (Hong Kong)]]&lt;br&gt;[[Bank of China#Canada|Bank of China (Canada)]]
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,123 трлн қытай юані (454,74 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 611,9 млрд қытай юані (89,08 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 641,5 млрд қытай юані (93,39 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 245,8 млрд қытай юані (35,78 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 37,11 трлн қытай юані (5,484 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 312 757 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''Қытай Банкі''' ({{lang-zh|中国银行}}; [[пиньинь]]: Zhōngguó Yínháng; {{lang-pt|Banco da China}}, {{lang-en|Bank of China}}) — штаб-пәтері Қытайдың [[Бейжің]] қаласында орналасқан Қытайдың мемлекеттік көпұлтты банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «[[үлкен төрттік]]&lt;nowiki/&gt;» банктерінің бірі болып табылады. 2019 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша, ол [[Қытай]]дағы несие көлемі бойынша екінші ірі банк және нарықтық капиталдандыруы бойынша әлемдегі тоғызыншы ірі банк болды,&lt;ref name=&quot;media&quot;&gt;{{cite web |title=Global 500 December 2009 : Market values and prices at 31 December 2009 |url=http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100313071423/http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |archive-date=13 March 2010 |access-date=28 March 2017 |website=Media.ft.com}}&lt;/ref&gt; сондай-ақ [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] жүйелік маңызы бар банк ретінде таныған банктердің бірі болып саналады. 2026 жылғы жағдай бойынша, жиынтық активтері көлемі жөнінен әлемдегі төртінші ірі банк болып, өзінен жоғары тұрған қалған үш қытайлық банктен кейінгі орында тұр.

Қытай Банкі 1912 жылы жаңадан құрылған Қытай Республикасының үкіметі тұсында [[Цин әулеті]]нің [[Да-Цин банкі]]н (1905 жылы құрылған) қайта атау арқылы құрылды. 1942 жылға дейін ол сол кезеңдегі «үлкен төрттік» банктердің бірі ретінде, сондай-ақ 1908 жылы құрылған [[Байланыс банкі]]мен, 1924 жылы құрылған [[Қытайдың Орталық банкі]]мен және 1933 жылы құрылған [[Қытайдың Фермерлер банкі]]мен бірге үкімет атынан банкноттар шығарды. 1949 жылғы Қытай коммунистік революциясынан кейін оның операцияларының басым бөлігі Қытай Халық Банкіне (ҚХБ) берілді; ал негізгі қызметі Тайваньға көшіріліп, онда 1971 жылы жекешелендірілгеннен кейін атауы [[International Commercial Bank of China]] болып өзгертілді. 1979 жылы реформалар мен ашықтық саясатының бастапқы кезеңінде Қытай Банкі Қытай Халық Банкінен бөлініп шығып, қайта құрылды.

Қытай Банкі [[Гонконг]]те жергілікті еншілес компаниясы арқылы жұмыс істейді. Ол басқару және әкімшілік жүргізу салаларында осы еншілес компаниямен тығыз байланыс орнатқан әрі Қытай Банкінің сақтандыру және бағалы қағаздар қызметтерін қайта сату сияқты бірнеше бағытта ынтымақтастық жасайды.

== Тарихы ==
=== XX ғасырдың басы ===
1905 жылы Цин үкіметі [[Бейжің]]де [[Да-Цин банкі]]н құрды. 1912 жылы [[Қытай Республикасы]] құрылғаннан кейін Чэнь Цзиньтао президент [[Сунь Ятсен]] үкіметінің қаржы реформасы жөніндегі басшысы болып тағайындалды. Ол Да-Цин банкін қайта ұйымдастырып, Қытай Банкіне айналдырды. Кейіннен Чэнь Цзиньтао Қытай Банкінің негізін қалаушы ретінде таныла бастады.&lt;ref&gt;中国银行简介 ．中国银行官网&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;媒体解析央企&quot;一把手&quot;任命与选拔模式 ．网易新闻&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;1912年2月5日 民国政府第一银行：中国银行开业 ．搜狐网&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;中国金融机构名录：中国银行 ．腾讯财经&lt;/ref&gt;

1917 жылы [[Пэй Цзыи]] Қытай Банкінің Гонконгтағы филиалын ашты.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=tG589-fsj1gC&amp;q=1917&amp;pg=PA112|title=Encyclopedia of Business in Today's World: A - C|last=Wankel|first=Charles|date=2009|publisher=SAGE Publications|isbn=9781412964272|language=en|access-date=24 November 2020|archive-date=17 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220517003004/https://books.google.com/books?id=tG589-fsj1gC&amp;q=1917&amp;pg=PA112|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=About Us|url=https://www.bochk.com/m/en/aboutus/corpprofile/history.html|access-date=2 October 2021|website=Bank of China|location=Hong Kong|archive-date=2 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211002052246/https://www.bochk.com/m/en/aboutus/corpprofile/history.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 1928 жылы банк бас кеңсесін Бейжіңнен [[Шанхай]]ға көшірді.

1920 жылы банк Қытай Банкінің Зерттеу бюросын ашты.&lt;ref name=&quot;:023&quot;&gt;{{Cite book |last1=Bachulska |first1=Alicja|last2=Leonard |first2=Mark |last3=Oertel |first3=Janka|url=https://ecfr.eu/publication/idea-of-china/ |title=The Idea of China: Chinese Thinkers on Power, Progress, and People|date=2 July 2024 |publisher=[[European Council on Foreign Relations]] |isbn=978-1-916682-42-9 |location=Berlin, Germany |pages=142 |format=EPUB |access-date=22 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240717120845/https://ecfr.eu/publication/idea-of-china/ |archive-date=17 July 2024 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Зерттеу бюросы Қытайдың банк секторындағы алғашқы зерттеу мекемесі болды.&lt;ref name=&quot;:023&quot; /&gt;

1929 жылы банк Қытайдан тыс жердегі алғашқы филиалын Лондонда ашты.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=bE5tkGrpv-wC&amp;q=1929&amp;pg=PA19|title=A Guide to the Top 100 Companies in China|last1=Zhang|first1=Wenxian|last2=Alon|first2=Ilan|date=2010|publisher=World Scientific|isbn=9789814291477|access-date=24 November 2020|archive-date=17 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220517002945/https://books.google.com/books?id=bE5tkGrpv-wC&amp;q=1929&amp;pg=PA19|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Бұл филиал үкіметтің сыртқы қарызын басқарды, банктің валюталық операцияларын басқару орталығына айналды және Қытайдың халықаралық саудасында делдал қызметін атқарды. 1931 жылы тағы бір шетелдік филиал [[Осака]]да ашылды,&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Expansion of Foreign Exchange Business via Bank of China Overseas Branches (1929–1936)|url=https://www.bankofchina.com/en/aboutboc/ab7/200809/t20080926_1601873.html|website=Bank of China|access-date=8 May 2021|archive-date=10 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210510142828/https://www.bankofchina.com/en/aboutboc/ab7/200809/t20080926_1601873.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ал 1936 жылы [[Сингапур]]да (шетелдегі қытайлардың Қытайға ақша аударымдарын жүзеге асыру үшін), сондай-ақ [[Нью-Йорк]]те агенттік ашылды.

1937 жылы Жапониямен соғыс қимылдары басталғаннан кейін жапон күштері Қытайдың негізгі порттарын қоршауға алды. Қытай Банкі ақша аударымдарын жинауды және әскери жабдықтардың жеткізілуін қамтамасыз ету үшін [[Батавия]], [[Пенанг]], [[Куала-Лумпур]], [[Хайфон]], [[Ханой]], [[Рангун]], [[Бомбей]] және [[Калькутта]] қалаларында бірқатар филиал ашты. Сонымен қатар [[Сурабая]], [[Медан]], [[Дабо]], [[Бату-Пахат]], [[Байчилу]], [[Мандалай]], [[Лашио]], [[Ипох]] және [[Серембан]] қалаларында қосалқы агенттіктер ашты. 1941–1942 жылдары Жапонияның Оңтүстік-Шығыс Азияны жаулап алуы салдарынан Қытай Банкі [[Лондон]], [[Нью-Йорк]], [[Калькутта]] және [[Бомбей]]дегі бөлімшелерінен басқа барлық шетелдік филиалдарын, агенттіктерін, қосалқы филиалдары мен қосалқы агенттіктерін жабуға мәжбүр болды. Соған қарамастан, 1942 жылы ол [[Сидней]]де (Аустралия), [[Ливерпуль]]де, [[Гавана]]да және, мүмкін, [[Карачи]]де алты жаңа шетелдік филиал ашуға қол жеткізді. 1942 жылғы шілденің соңында Қытай Банкі Байланыс банкімен және Қытайдың Фермерлер банкімен бір мезгілде банкнот шығару құқығынан айырылды, өйткені ұлтшыл үкіметтің бақылауындағы аумақтарда банкнот шығаруға айрықша құқық Қытайдың Орталық банкіне берілді.&lt;ref name=MLi&gt;{{Cite web|publisher=Johns Hopkins Institute for Applied Economics, Global Health, and Study of Business Enterprise |url=https://sites.krieger.jhu.edu/iae/files/2020/01/Inflation-in-Eastern-China-during-the-Second-Sino-Japanese-War.pdf |title=Inflation in Eastern China during the Second Sino-Japanese War |first=Michell|last=Li|date=May 2018}}&lt;/ref&gt;

[[Екінші дүниежүзілік соғыс]] аяқталғаннан кейін Қытай Банкі 1946 жылы Гонконг, Сингапур, Хайфон, Рангун, Куала-Лумпур, Пенанг және Джакарта қалаларындағы филиалдары мен агенттіктерін қайта ашты. Ол Ханойдағы агенттігін [[Сайгон]]ға көшірді. Одақтас күштер штабының ұсынысы бойынша банк Жапонияның Осака қаласындағы филиалын таратып, Токиода қосалқы филиал ашты. 1947 жылы банк [[Бангкок]], [[Читтагонг]] және [[Токио]] қалаларында агенттіктер ашты.

1950 жылы азаматтық соғыста коммунистік күштер жеңіске жеткеннен кейін Қытай Банкінің кейбір шетелдік филиалдары (мысалы, Гонконг, Сингапур, Лондон, Пенанг, Куала-Лумпур, Джакарта, Калькутта, Бомбей, Читтагонг және Карачи) бас кеңсесі Бейжіңде орналасқан Қытай Банкі құрамында қалды, ал басқалары (мысалы, Нью-Йорк, Токио, Гавана, Бангкок және тағы бірі, мүмкін Панамадағы филиал) бас кеңсесі Тайбэйде орналасқан Қытай Банкі құрамында қалды. Бұл банк 1971 жылы атауын [[International Commercial Bank of China]] (中國國際商業銀行) деп өзгертті. Рангундағы филиал 1963 жылы Бирмадағы барлық шетелдік және жергілікті банктермен бірге мемлекет меншігіне өтті. 1971 жылы Қытай Карачи мен Читтагонгтағы екі филиалын [[Пәкістан Ұлттық банкі]]не берді. 1975 жылы Оңтүстік Вьетнам Республикасы Сайгондағы филиалды, ал [[Кхмер Руж]] үкіметі [[Пномпень]]дегі филиалды мемлекет меншігіне алды.

&lt;gallery&gt;
File:北京大清户部银行旧址 2021-09-03.jpg|Бейжіңдегі Да-Цин банкінің бас кеңсе кешеніне кіреберісі, 1912–1928 жылдары Қытай Банкінің бас кеңсесі
File:First Headquarters of Bank of China, Dec 2017.jpg|Шанхайдағы бұрынғы Да-Цин банкінің филиалы, 1928–1946 жылдары Қытай Банкінің бас кеңсесі
File:Bank of China Building, The Bund, Dec 2017.jpg|[[Шанхайдағы Қытай Банкі ғимараты]], 1937 жылы аяқталған, 1941–1945 жылдары [[Қытайдың Орталық резервтік банкі]] пайдаланған, кейін 1946–1949 жылдары Қытай Банкінің бас кеңсесі болған
File:Former Bank of China in Qingdao 2007-04.JPG|[[Циндао]] қаласындағы бұрынғы филиалы
File:南京中国银行旧址（下关）2016.jpg|[[Нанкин]] қаласындағы Қытай Банкінің бұрынғы ғимараты
File:原大清银行.jpg|[[Ухань]] қаласындағы Қытай Банкінің бұрынғы ғимараты
File:HK OldBankOfChinaBuilding Queensway2.JPG|[[Гонконг]]тағы [[Bank of China Building (Hong Kong)|Қытай Банкінің бұрынғы ғимараты]], 1951–1991 жылдары Қытай Банкінің Гонконгтағы филиалының орналасқан орны
&lt;/gallery&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>6kokb2ows2l3onjsict45pbvi1ivd68</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631767</id>
      <parentid>3631766</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T07:38:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3631767</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17322" sha1="pln6h7ro2izl1xffnax0u9yt0imjzii" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = Bank of China Limited
 |логотипі           = 
 |суреті             = BOC Headquarters at Xidan (20171123140827).jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай (2001 жылы ашылған)
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]&lt;br&gt;[[Мемлекеттік кәсіпорын]]
 |биржадағы листингі = 601988 (SSE), 3988 (HKSE), [[SSE 50 Index]], [[Hang Seng Index]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = 1905 (Да-Цин банкі ретінде)&lt;br&gt;1912 (Bank of China ретінде)&lt;br&gt;1979 (қайта құрылды)
 |құрушы             = [[Чэнь Цзиньтао]]
 |орналасуы          = [[Бейжің]], [[Қытай]]
 |басты адамдары     = [[Гэ Хайцзяо]] (директорлар кеңесінің төрағасы және президенті)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = Да-Цин банкі
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = [[Bank of China (Hong Kong)]]&lt;br&gt;[[Bank of China#Canada|Bank of China (Canada)]]
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,123 трлн қытай юані (454,74 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 611,9 млрд қытай юані (89,08 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 641,5 млрд қытай юані (93,39 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 245,8 млрд қытай юані (35,78 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 37,11 трлн қытай юані (5,484 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 312 757 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''Қытай Банкі''' ({{lang-zh|中国银行}}; [[пиньинь]]: Zhōngguó Yínháng; {{lang-pt|Banco da China}}, {{lang-en|Bank of China}}) — штаб-пәтері Қытайдың [[Бейжің]] қаласында орналасқан Қытайдың мемлекеттік көпұлтты банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «[[үлкен төрттік]]&lt;nowiki/&gt;» банктерінің бірі болып табылады. 2019 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша, ол [[Қытай]]дағы несие көлемі бойынша екінші ірі банк және нарықтық капиталдандыруы бойынша әлемдегі тоғызыншы ірі банк болды,&lt;ref name=&quot;media&quot;&gt;{{cite web |title=Global 500 December 2009 : Market values and prices at 31 December 2009 |url=http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100313071423/http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |archive-date=13 March 2010 |access-date=28 March 2017 |website=Media.ft.com}}&lt;/ref&gt; сондай-ақ [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] жүйелік маңызы бар банк ретінде таныған банктердің бірі болып саналады. 2026 жылғы жағдай бойынша, жиынтық активтері көлемі жөнінен әлемдегі төртінші ірі банк болып, өзінен жоғары тұрған қалған үш қытайлық банктен кейінгі орында тұр.

Қытай Банкі 1912 жылы жаңадан құрылған Қытай Республикасының үкіметі тұсында [[Цин әулеті]]нің [[Да-Цин банкі]]н (1905 жылы құрылған) қайта атау арқылы құрылды. 1942 жылға дейін ол сол кезеңдегі «үлкен төрттік» банктердің бірі ретінде, сондай-ақ 1908 жылы құрылған [[Байланыс банкі]]мен, 1924 жылы құрылған [[Қытайдың Орталық банкі]]мен және 1933 жылы құрылған [[Қытайдың Фермерлер банкі]]мен бірге үкімет атынан банкноттар шығарды. 1949 жылғы Қытай коммунистік революциясынан кейін оның операцияларының басым бөлігі Қытай Халық Банкіне (ҚХБ) берілді; ал негізгі қызметі Тайваньға көшіріліп, онда 1971 жылы жекешелендірілгеннен кейін атауы [[International Commercial Bank of China]] болып өзгертілді. 1979 жылы реформалар мен ашықтық саясатының бастапқы кезеңінде Қытай Банкі Қытай Халық Банкінен бөлініп шығып, қайта құрылды.

Қытай Банкі [[Гонконг]]те жергілікті еншілес компаниясы арқылы жұмыс істейді. Ол басқару және әкімшілік жүргізу салаларында осы еншілес компаниямен тығыз байланыс орнатқан әрі Қытай Банкінің сақтандыру және бағалы қағаздар қызметтерін қайта сату сияқты бірнеше бағытта ынтымақтастық жасайды.

== Тарихы ==
=== XX ғасырдың басы ===
1905 жылы Цин үкіметі [[Бейжің]]де [[Да-Цин банкі]]н құрды. 1912 жылы [[Қытай Республикасы]] құрылғаннан кейін Чэнь Цзиньтао президент [[Сунь Ятсен]] үкіметінің қаржы реформасы жөніндегі басшысы болып тағайындалды. Ол Да-Цин банкін қайта ұйымдастырып, Қытай Банкіне айналдырды. Кейіннен Чэнь Цзиньтао Қытай Банкінің негізін қалаушы ретінде таныла бастады.&lt;ref&gt;中国银行简介 ．中国银行官网&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;媒体解析央企&quot;一把手&quot;任命与选拔模式 ．网易新闻&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;1912年2月5日 民国政府第一银行：中国银行开业 ．搜狐网&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;中国金融机构名录：中国银行 ．腾讯财经&lt;/ref&gt;

1917 жылы [[Пэй Цзыи]] Қытай Банкінің Гонконгтағы филиалын ашты.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=tG589-fsj1gC&amp;q=1917&amp;pg=PA112|title=Encyclopedia of Business in Today's World: A - C|last=Wankel|first=Charles|date=2009|publisher=SAGE Publications|isbn=9781412964272|language=en|access-date=24 November 2020|archive-date=17 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220517003004/https://books.google.com/books?id=tG589-fsj1gC&amp;q=1917&amp;pg=PA112|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=About Us|url=https://www.bochk.com/m/en/aboutus/corpprofile/history.html|access-date=2 October 2021|website=Bank of China|location=Hong Kong|archive-date=2 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211002052246/https://www.bochk.com/m/en/aboutus/corpprofile/history.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 1928 жылы банк бас кеңсесін Бейжіңнен [[Шанхай]]ға көшірді.

1920 жылы банк Қытай Банкінің Зерттеу бюросын ашты.&lt;ref name=&quot;:023&quot;&gt;{{Cite book |last1=Bachulska |first1=Alicja|last2=Leonard |first2=Mark |last3=Oertel |first3=Janka|url=https://ecfr.eu/publication/idea-of-china/ |title=The Idea of China: Chinese Thinkers on Power, Progress, and People|date=2 July 2024 |publisher=[[European Council on Foreign Relations]] |isbn=978-1-916682-42-9 |location=Berlin, Germany |pages=142 |format=EPUB |access-date=22 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240717120845/https://ecfr.eu/publication/idea-of-china/ |archive-date=17 July 2024 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Зерттеу бюросы Қытайдың банк секторындағы алғашқы зерттеу мекемесі болды.&lt;ref name=&quot;:023&quot; /&gt;

1929 жылы банк Қытайдан тыс жердегі алғашқы филиалын Лондонда ашты.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=bE5tkGrpv-wC&amp;q=1929&amp;pg=PA19|title=A Guide to the Top 100 Companies in China|last1=Zhang|first1=Wenxian|last2=Alon|first2=Ilan|date=2010|publisher=World Scientific|isbn=9789814291477|access-date=24 November 2020|archive-date=17 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220517002945/https://books.google.com/books?id=bE5tkGrpv-wC&amp;q=1929&amp;pg=PA19|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Бұл филиал үкіметтің сыртқы қарызын басқарды, банктің валюталық операцияларын басқару орталығына айналды және Қытайдың халықаралық саудасында делдал қызметін атқарды. 1931 жылы тағы бір шетелдік филиал [[Осака]]да ашылды,&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Expansion of Foreign Exchange Business via Bank of China Overseas Branches (1929–1936)|url=https://www.bankofchina.com/en/aboutboc/ab7/200809/t20080926_1601873.html|website=Bank of China|access-date=8 May 2021|archive-date=10 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210510142828/https://www.bankofchina.com/en/aboutboc/ab7/200809/t20080926_1601873.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ал 1936 жылы [[Сингапур]]да (шетелдегі қытайлардың Қытайға ақша аударымдарын жүзеге асыру үшін), сондай-ақ [[Нью-Йорк]]те агенттік ашылды.

1937 жылы Жапониямен соғыс қимылдары басталғаннан кейін жапон күштері Қытайдың негізгі порттарын қоршауға алды. Қытай Банкі ақша аударымдарын жинауды және әскери жабдықтардың жеткізілуін қамтамасыз ету үшін [[Батавия]], [[Пенанг]], [[Куала-Лумпур]], [[Хайфон]], [[Ханой]], [[Рангун]], [[Бомбей]] және [[Калькутта]] қалаларында бірқатар филиал ашты. Сонымен қатар [[Сурабая]], [[Медан]], [[Дабо]], [[Бату-Пахат]], [[Байчилу]], [[Мандалай]], [[Лашио]], [[Ипох]] және [[Серембан]] қалаларында қосалқы агенттіктер ашты. 1941–1942 жылдары Жапонияның Оңтүстік-Шығыс Азияны жаулап алуы салдарынан Қытай Банкі [[Лондон]], [[Нью-Йорк]], [[Калькутта]] және [[Бомбей]]дегі бөлімшелерінен басқа барлық шетелдік филиалдарын, агенттіктерін, қосалқы филиалдары мен қосалқы агенттіктерін жабуға мәжбүр болды. Соған қарамастан, 1942 жылы ол [[Сидней]]де (Аустралия), [[Ливерпуль]]де, [[Гавана]]да және, мүмкін, [[Карачи]]де алты жаңа шетелдік филиал ашуға қол жеткізді. 1942 жылғы шілденің соңында Қытай Банкі Байланыс банкімен және Қытайдың Фермерлер банкімен бір мезгілде банкнот шығару құқығынан айырылды, өйткені ұлтшыл үкіметтің бақылауындағы аумақтарда банкнот шығаруға айрықша құқық Қытайдың Орталық банкіне берілді.&lt;ref name=MLi&gt;{{Cite web|publisher=Johns Hopkins Institute for Applied Economics, Global Health, and Study of Business Enterprise |url=https://sites.krieger.jhu.edu/iae/files/2020/01/Inflation-in-Eastern-China-during-the-Second-Sino-Japanese-War.pdf |title=Inflation in Eastern China during the Second Sino-Japanese War |first=Michell|last=Li|date=May 2018}}&lt;/ref&gt;

[[Екінші дүниежүзілік соғыс]] аяқталғаннан кейін Қытай Банкі 1946 жылы Гонконг, Сингапур, Хайфон, Рангун, Куала-Лумпур, Пенанг және Джакарта қалаларындағы филиалдары мен агенттіктерін қайта ашты. Ол Ханойдағы агенттігін [[Сайгон]]ға көшірді. Одақтас күштер штабының ұсынысы бойынша банк Жапонияның Осака қаласындағы филиалын таратып, Токиода қосалқы филиал ашты. 1947 жылы банк [[Бангкок]], [[Читтагонг]] және [[Токио]] қалаларында агенттіктер ашты.

1950 жылы азаматтық соғыста коммунистік күштер жеңіске жеткеннен кейін Қытай Банкінің кейбір шетелдік филиалдары (мысалы, Гонконг, Сингапур, Лондон, Пенанг, Куала-Лумпур, Джакарта, Калькутта, Бомбей, Читтагонг және Карачи) бас кеңсесі Бейжіңде орналасқан Қытай Банкі құрамында қалды, ал басқалары (мысалы, Нью-Йорк, Токио, Гавана, Бангкок және тағы бірі, мүмкін Панамадағы филиал) бас кеңсесі Тайбэйде орналасқан Қытай Банкі құрамында қалды. Бұл банк 1971 жылы атауын [[International Commercial Bank of China]] (中國國際商業銀行) деп өзгертті. Рангундағы филиал 1963 жылы Бирмадағы барлық шетелдік және жергілікті банктермен бірге мемлекет меншігіне өтті. 1971 жылы Қытай Карачи мен Читтагонгтағы екі филиалын [[Пәкістан Ұлттық банкі]]не берді. 1975 жылы Оңтүстік Вьетнам Республикасы Сайгондағы филиалды, ал [[Кхмер Руж]] үкіметі [[Пномпень]]дегі филиалды мемлекет меншігіне алды.

&lt;gallery&gt;
File:北京大清户部银行旧址 2021-09-03.jpg|Бейжіңдегі Да-Цин банкінің бас кеңсе кешеніне кіреберіс, 1912–1928 жылдары Қытай Банкінің бас кеңсесі
File:First Headquarters of Bank of China, Dec 2017.jpg|Шанхайдағы бұрынғы Да-Цин банкінің филиалы, 1928–1946 жылдары Қытай Банкінің бас кеңсесі
File:Bank of China Building, The Bund, Dec 2017.jpg|[[Шанхайдағы Қытай Банкі ғимараты]], 1937 жылы аяқталған, 1941–1945 жылдары [[Қытайдың Орталық резервтік банкі]] пайдаланған, кейін 1946–1949 жылдары Қытай Банкінің бас кеңсесі болған
File:Former Bank of China in Qingdao 2007-04.JPG|[[Циндао]] қаласындағы бұрынғы филиалы
File:南京中国银行旧址（下关）2016.jpg|[[Нанкин]] қаласындағы Қытай Банкінің бұрынғы ғимараты
File:原大清银行.jpg|[[Ухань]] қаласындағы Қытай Банкінің бұрынғы ғимараты
File:HK OldBankOfChinaBuilding Queensway2.JPG|[[Гонконг]]тағы [[Bank of China Building (Hong Kong)|Қытай Банкінің бұрынғы ғимараты]], 1951–1991 жылдары Қытай Банкінің Гонконгтағы филиалының орналасқан орны
&lt;/gallery&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>pln6h7ro2izl1xffnax0u9yt0imjzii</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631772</id>
      <parentid>3631767</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T07:40:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* XX ғасырдың басы */</comment>
      <origin>3631772</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17644" sha1="samt8terr1ni4b2mesf5kf762j36k1m" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = Bank of China Limited
 |логотипі           = 
 |суреті             = BOC Headquarters at Xidan (20171123140827).jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай (2001 жылы ашылған)
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]&lt;br&gt;[[Мемлекеттік кәсіпорын]]
 |биржадағы листингі = 601988 (SSE), 3988 (HKSE), [[SSE 50 Index]], [[Hang Seng Index]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = 1905 (Да-Цин банкі ретінде)&lt;br&gt;1912 (Bank of China ретінде)&lt;br&gt;1979 (қайта құрылды)
 |құрушы             = [[Чэнь Цзиньтао]]
 |орналасуы          = [[Бейжің]], [[Қытай]]
 |басты адамдары     = [[Гэ Хайцзяо]] (директорлар кеңесінің төрағасы және президенті)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = Да-Цин банкі
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = [[Bank of China (Hong Kong)]]&lt;br&gt;[[Bank of China#Canada|Bank of China (Canada)]]
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,123 трлн қытай юані (454,74 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 611,9 млрд қытай юані (89,08 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 641,5 млрд қытай юані (93,39 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 245,8 млрд қытай юані (35,78 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 37,11 трлн қытай юані (5,484 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 312 757 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''Қытай Банкі''' ({{lang-zh|中国银行}}; [[пиньинь]]: Zhōngguó Yínháng; {{lang-pt|Banco da China}}, {{lang-en|Bank of China}}) — штаб-пәтері Қытайдың [[Бейжің]] қаласында орналасқан Қытайдың мемлекеттік көпұлтты банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «[[үлкен төрттік]]&lt;nowiki/&gt;» банктерінің бірі болып табылады. 2019 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша, ол [[Қытай]]дағы несие көлемі бойынша екінші ірі банк және нарықтық капиталдандыруы бойынша әлемдегі тоғызыншы ірі банк болды,&lt;ref name=&quot;media&quot;&gt;{{cite web |title=Global 500 December 2009 : Market values and prices at 31 December 2009 |url=http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100313071423/http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |archive-date=13 March 2010 |access-date=28 March 2017 |website=Media.ft.com}}&lt;/ref&gt; сондай-ақ [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] жүйелік маңызы бар банк ретінде таныған банктердің бірі болып саналады. 2026 жылғы жағдай бойынша, жиынтық активтері көлемі жөнінен әлемдегі төртінші ірі банк болып, өзінен жоғары тұрған қалған үш қытайлық банктен кейінгі орында тұр.

Қытай Банкі 1912 жылы жаңадан құрылған Қытай Республикасының үкіметі тұсында [[Цин әулеті]]нің [[Да-Цин банкі]]н (1905 жылы құрылған) қайта атау арқылы құрылды. 1942 жылға дейін ол сол кезеңдегі «үлкен төрттік» банктердің бірі ретінде, сондай-ақ 1908 жылы құрылған [[Байланыс банкі]]мен, 1924 жылы құрылған [[Қытайдың Орталық банкі]]мен және 1933 жылы құрылған [[Қытайдың Фермерлер банкі]]мен бірге үкімет атынан банкноттар шығарды. 1949 жылғы Қытай коммунистік революциясынан кейін оның операцияларының басым бөлігі Қытай Халық Банкіне (ҚХБ) берілді; ал негізгі қызметі Тайваньға көшіріліп, онда 1971 жылы жекешелендірілгеннен кейін атауы [[International Commercial Bank of China]] болып өзгертілді. 1979 жылы реформалар мен ашықтық саясатының бастапқы кезеңінде Қытай Банкі Қытай Халық Банкінен бөлініп шығып, қайта құрылды.

Қытай Банкі [[Гонконг]]те жергілікті еншілес компаниясы арқылы жұмыс істейді. Ол басқару және әкімшілік жүргізу салаларында осы еншілес компаниямен тығыз байланыс орнатқан әрі Қытай Банкінің сақтандыру және бағалы қағаздар қызметтерін қайта сату сияқты бірнеше бағытта ынтымақтастық жасайды.

== Тарихы ==
=== XX ғасырдың басы ===
1905 жылы Цин үкіметі [[Бейжің]]де [[Да-Цин банкі]]н құрды. 1912 жылы [[Қытай Республикасы]] құрылғаннан кейін Чэнь Цзиньтао президент [[Сунь Ятсен]] үкіметінің қаржы реформасы жөніндегі басшысы болып тағайындалды. Ол Да-Цин банкін қайта ұйымдастырып, Қытай Банкіне айналдырды. Кейіннен Чэнь Цзиньтао Қытай Банкінің негізін қалаушы ретінде таныла бастады.&lt;ref&gt;中国银行简介 ．中国银行官网&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;媒体解析央企&quot;一把手&quot;任命与选拔模式 ．网易新闻&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;1912年2月5日 民国政府第一银行：中国银行开业 ．搜狐网&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;中国金融机构名录：中国银行 ．腾讯财经&lt;/ref&gt;

1917 жылы [[Пэй Цзыи]] Қытай Банкінің Гонконгтағы филиалын ашты.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=tG589-fsj1gC&amp;q=1917&amp;pg=PA112|title=Encyclopedia of Business in Today's World: A - C|last=Wankel|first=Charles|date=2009|publisher=SAGE Publications|isbn=9781412964272|language=en|access-date=24 November 2020|archive-date=17 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220517003004/https://books.google.com/books?id=tG589-fsj1gC&amp;q=1917&amp;pg=PA112|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=About Us|url=https://www.bochk.com/m/en/aboutus/corpprofile/history.html|access-date=2 October 2021|website=Bank of China|location=Hong Kong|archive-date=2 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211002052246/https://www.bochk.com/m/en/aboutus/corpprofile/history.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 1928 жылы банк бас кеңсесін Бейжіңнен [[Шанхай]]ға көшірді.

1920 жылы банк Қытай Банкінің Зерттеу бюросын ашты.&lt;ref name=&quot;:023&quot;&gt;{{Cite book |last1=Bachulska |first1=Alicja|last2=Leonard |first2=Mark |last3=Oertel |first3=Janka|url=https://ecfr.eu/publication/idea-of-china/ |title=The Idea of China: Chinese Thinkers on Power, Progress, and People|date=2 July 2024 |publisher=[[European Council on Foreign Relations]] |isbn=978-1-916682-42-9 |location=Berlin, Germany |pages=142 |format=EPUB |access-date=22 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240717120845/https://ecfr.eu/publication/idea-of-china/ |archive-date=17 July 2024 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Зерттеу бюросы Қытайдың банк секторындағы алғашқы зерттеу мекемесі болды.&lt;ref name=&quot;:023&quot; /&gt;

1929 жылы банк Қытайдан тыс жердегі алғашқы филиалын Лондонда ашты.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=bE5tkGrpv-wC&amp;q=1929&amp;pg=PA19|title=A Guide to the Top 100 Companies in China|last1=Zhang|first1=Wenxian|last2=Alon|first2=Ilan|date=2010|publisher=World Scientific|isbn=9789814291477|access-date=24 November 2020|archive-date=17 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220517002945/https://books.google.com/books?id=bE5tkGrpv-wC&amp;q=1929&amp;pg=PA19|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Бұл филиал үкіметтің сыртқы қарызын басқарды, банктің валюталық операцияларын басқару орталығына айналды және Қытайдың халықаралық саудасында делдал қызметін атқарды. 1931 жылы тағы бір шетелдік филиал [[Осака]]да ашылды,&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Expansion of Foreign Exchange Business via Bank of China Overseas Branches (1929–1936)|url=https://www.bankofchina.com/en/aboutboc/ab7/200809/t20080926_1601873.html|website=Bank of China|access-date=8 May 2021|archive-date=10 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210510142828/https://www.bankofchina.com/en/aboutboc/ab7/200809/t20080926_1601873.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ал 1936 жылы [[Сингапур]]да (шетелдегі қытайлардың Қытайға ақша аударымдарын жүзеге асыру үшін), сондай-ақ [[Нью-Йорк]]те агенттік ашылды.

1937 жылы Жапониямен соғыс қимылдары басталғаннан кейін жапон күштері Қытайдың негізгі порттарын қоршауға алды. Қытай Банкі ақша аударымдарын жинауды және әскери жабдықтардың жеткізілуін қамтамасыз ету үшін [[Батавия]], [[Пенанг]], [[Куала-Лумпур]], [[Хайфон]], [[Ханой]], [[Рангун]], [[Бомбей]] және [[Калькутта]] қалаларында бірқатар филиал ашты. Сонымен қатар [[Сурабая]], [[Медан]], [[Дабо]], [[Бату-Пахат]], [[Байчилу]], [[Мандалай]], [[Лашио]], [[Ипох]] және [[Серембан]] қалаларында қосалқы агенттіктер ашты. 1941–1942 жылдары Жапонияның Оңтүстік-Шығыс Азияны жаулап алуы салдарынан Қытай Банкі [[Лондон]], [[Нью-Йорк]], [[Калькутта]] және [[Бомбей]]дегі бөлімшелерінен басқа барлық шетелдік филиалдарын, агенттіктерін, қосалқы филиалдары мен қосалқы агенттіктерін жабуға мәжбүр болды. Соған қарамастан, 1942 жылы ол [[Сидней]]де (Аустралия), [[Ливерпуль]]де, [[Гавана]]да және, мүмкін, [[Карачи]]де алты жаңа шетелдік филиал ашуға қол жеткізді. 1942 жылғы шілденің соңында Қытай Банкі Байланыс банкімен және Қытайдың Фермерлер банкімен бір мезгілде банкнот шығару құқығынан айырылды, өйткені ұлтшыл үкіметтің бақылауындағы аумақтарда банкнот шығаруға айрықша құқық Қытайдың Орталық банкіне берілді.&lt;ref name=MLi&gt;{{Cite web|publisher=Johns Hopkins Institute for Applied Economics, Global Health, and Study of Business Enterprise |url=https://sites.krieger.jhu.edu/iae/files/2020/01/Inflation-in-Eastern-China-during-the-Second-Sino-Japanese-War.pdf |title=Inflation in Eastern China during the Second Sino-Japanese War |first=Michell|last=Li|date=May 2018}}&lt;/ref&gt;

[[Екінші дүниежүзілік соғыс]] аяқталғаннан кейін Қытай Банкі 1946 жылы Гонконг, Сингапур, Хайфон, Рангун, Куала-Лумпур, Пенанг және Джакарта қалаларындағы филиалдары мен агенттіктерін қайта ашты. Ол Ханойдағы агенттігін [[Сайгон]]ға көшірді. Одақтас күштер штабының ұсынысы бойынша банк Жапонияның Осака қаласындағы филиалын таратып, Токиода қосалқы филиал ашты. 1947 жылы банк [[Бангкок]], [[Читтагонг]] және [[Токио]] қалаларында агенттіктер ашты.

1950 жылы азаматтық соғыста коммунистік күштер жеңіске жеткеннен кейін Қытай Банкінің кейбір шетелдік филиалдары (мысалы, Гонконг, Сингапур, Лондон, Пенанг, Куала-Лумпур, Джакарта, Калькутта, Бомбей, Читтагонг және Карачи) бас кеңсесі Бейжіңде орналасқан Қытай Банкі құрамында қалды, ал басқалары (мысалы, Нью-Йорк, Токио, Гавана, Бангкок және тағы бірі, мүмкін Панамадағы филиал) бас кеңсесі Тайбэйде орналасқан Қытай Банкі құрамында қалды. Бұл банк 1971 жылы атауын [[International Commercial Bank of China]] (中國國際商業銀行) деп өзгертті. Рангундағы филиал 1963 жылы Бирмадағы барлық шетелдік және жергілікті банктермен бірге мемлекет меншігіне өтті. 1971 жылы Қытай Карачи мен Читтагонгтағы екі филиалын [[Пәкістан Ұлттық банкі]]не берді. 1975 жылы Оңтүстік Вьетнам Республикасы Сайгондағы филиалды, ал [[Кхмер Руж]] үкіметі [[Пномпень]]дегі филиалды мемлекет меншігіне алды.

&lt;gallery&gt;
File:北京大清户部银行旧址 2021-09-03.jpg|Бейжіңдегі Да-Цин банкінің бас кеңсе кешеніне кіреберіс, 1912–1928 жылдары Қытай Банкінің бас кеңсесі
File:First Headquarters of Bank of China, Dec 2017.jpg|Шанхайдағы бұрынғы Да-Цин банкінің филиалы, 1928–1946 жылдары Қытай Банкінің бас кеңсесі
File:Bank of China Building, The Bund, Dec 2017.jpg|[[Шанхайдағы Қытай Банкі ғимараты]], 1937 жылы аяқталған, 1941–1945 жылдары [[Қытайдың Орталық резервтік банкі]] пайдаланған, кейін 1946–1949 жылдары Қытай Банкінің бас кеңсесі болған
File:Former Bank of China in Qingdao 2007-04.JPG|[[Циндао]] қаласындағы бұрынғы филиалы
File:南京中国银行旧址（下关）2016.jpg|[[Нанкин]] қаласындағы Қытай Банкінің бұрынғы ғимараты
File:原大清银行.jpg|[[Ухань]] қаласындағы Қытай Банкінің бұрынғы ғимараты
File:HK OldBankOfChinaBuilding Queensway2.JPG|[[Гонконг]]тағы [[Bank of China Building (Hong Kong)|Қытай Банкінің бұрынғы ғимараты]], 1951–1991 жылдары Қытай Банкінің Гонконгтағы филиалының орналасқан орны
&lt;/gallery&gt;

=== 1979 жылдан бері ===
[[File:Site of Continental Bank Beijing Branch (20230423131344).jpg|thumb|Бейжіңдегі Сичэн ауданындағы бұрынғы Continental Bank ғимараты, 1979–2001 жылдары қайта құрылған Қытай Банкінің бас кеңсесі]]

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>samt8terr1ni4b2mesf5kf762j36k1m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631773</id>
      <parentid>3631772</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T07:40:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* 1979 жылдан бері */</comment>
      <origin>3631773</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17652" sha1="c9vkrexxf9u8mflw15fluoyh1dhtypa" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = Bank of China Limited
 |логотипі           = 
 |суреті             = BOC Headquarters at Xidan (20171123140827).jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай (2001 жылы ашылған)
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]&lt;br&gt;[[Мемлекеттік кәсіпорын]]
 |биржадағы листингі = 601988 (SSE), 3988 (HKSE), [[SSE 50 Index]], [[Hang Seng Index]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = 1905 (Да-Цин банкі ретінде)&lt;br&gt;1912 (Bank of China ретінде)&lt;br&gt;1979 (қайта құрылды)
 |құрушы             = [[Чэнь Цзиньтао]]
 |орналасуы          = [[Бейжің]], [[Қытай]]
 |басты адамдары     = [[Гэ Хайцзяо]] (директорлар кеңесінің төрағасы және президенті)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = Да-Цин банкі
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = [[Bank of China (Hong Kong)]]&lt;br&gt;[[Bank of China#Canada|Bank of China (Canada)]]
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,123 трлн қытай юані (454,74 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 611,9 млрд қытай юані (89,08 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 641,5 млрд қытай юані (93,39 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 245,8 млрд қытай юані (35,78 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 37,11 трлн қытай юані (5,484 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 312 757 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''Қытай Банкі''' ({{lang-zh|中国银行}}; [[пиньинь]]: Zhōngguó Yínháng; {{lang-pt|Banco da China}}, {{lang-en|Bank of China}}) — штаб-пәтері Қытайдың [[Бейжің]] қаласында орналасқан Қытайдың мемлекеттік көпұлтты банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «[[үлкен төрттік]]&lt;nowiki/&gt;» банктерінің бірі болып табылады. 2019 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша, ол [[Қытай]]дағы несие көлемі бойынша екінші ірі банк және нарықтық капиталдандыруы бойынша әлемдегі тоғызыншы ірі банк болды,&lt;ref name=&quot;media&quot;&gt;{{cite web |title=Global 500 December 2009 : Market values and prices at 31 December 2009 |url=http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100313071423/http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |archive-date=13 March 2010 |access-date=28 March 2017 |website=Media.ft.com}}&lt;/ref&gt; сондай-ақ [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] жүйелік маңызы бар банк ретінде таныған банктердің бірі болып саналады. 2026 жылғы жағдай бойынша, жиынтық активтері көлемі жөнінен әлемдегі төртінші ірі банк болып, өзінен жоғары тұрған қалған үш қытайлық банктен кейінгі орында тұр.

Қытай Банкі 1912 жылы жаңадан құрылған Қытай Республикасының үкіметі тұсында [[Цин әулеті]]нің [[Да-Цин банкі]]н (1905 жылы құрылған) қайта атау арқылы құрылды. 1942 жылға дейін ол сол кезеңдегі «үлкен төрттік» банктердің бірі ретінде, сондай-ақ 1908 жылы құрылған [[Байланыс банкі]]мен, 1924 жылы құрылған [[Қытайдың Орталық банкі]]мен және 1933 жылы құрылған [[Қытайдың Фермерлер банкі]]мен бірге үкімет атынан банкноттар шығарды. 1949 жылғы Қытай коммунистік революциясынан кейін оның операцияларының басым бөлігі Қытай Халық Банкіне (ҚХБ) берілді; ал негізгі қызметі Тайваньға көшіріліп, онда 1971 жылы жекешелендірілгеннен кейін атауы [[International Commercial Bank of China]] болып өзгертілді. 1979 жылы реформалар мен ашықтық саясатының бастапқы кезеңінде Қытай Банкі Қытай Халық Банкінен бөлініп шығып, қайта құрылды.

Қытай Банкі [[Гонконг]]те жергілікті еншілес компаниясы арқылы жұмыс істейді. Ол басқару және әкімшілік жүргізу салаларында осы еншілес компаниямен тығыз байланыс орнатқан әрі Қытай Банкінің сақтандыру және бағалы қағаздар қызметтерін қайта сату сияқты бірнеше бағытта ынтымақтастық жасайды.

== Тарихы ==
=== XX ғасырдың басы ===
1905 жылы Цин үкіметі [[Бейжің]]де [[Да-Цин банкі]]н құрды. 1912 жылы [[Қытай Республикасы]] құрылғаннан кейін Чэнь Цзиньтао президент [[Сунь Ятсен]] үкіметінің қаржы реформасы жөніндегі басшысы болып тағайындалды. Ол Да-Цин банкін қайта ұйымдастырып, Қытай Банкіне айналдырды. Кейіннен Чэнь Цзиньтао Қытай Банкінің негізін қалаушы ретінде таныла бастады.&lt;ref&gt;中国银行简介 ．中国银行官网&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;媒体解析央企&quot;一把手&quot;任命与选拔模式 ．网易新闻&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;1912年2月5日 民国政府第一银行：中国银行开业 ．搜狐网&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;中国金融机构名录：中国银行 ．腾讯财经&lt;/ref&gt;

1917 жылы [[Пэй Цзыи]] Қытай Банкінің Гонконгтағы филиалын ашты.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=tG589-fsj1gC&amp;q=1917&amp;pg=PA112|title=Encyclopedia of Business in Today's World: A - C|last=Wankel|first=Charles|date=2009|publisher=SAGE Publications|isbn=9781412964272|language=en|access-date=24 November 2020|archive-date=17 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220517003004/https://books.google.com/books?id=tG589-fsj1gC&amp;q=1917&amp;pg=PA112|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=About Us|url=https://www.bochk.com/m/en/aboutus/corpprofile/history.html|access-date=2 October 2021|website=Bank of China|location=Hong Kong|archive-date=2 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211002052246/https://www.bochk.com/m/en/aboutus/corpprofile/history.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 1928 жылы банк бас кеңсесін Бейжіңнен [[Шанхай]]ға көшірді.

1920 жылы банк Қытай Банкінің Зерттеу бюросын ашты.&lt;ref name=&quot;:023&quot;&gt;{{Cite book |last1=Bachulska |first1=Alicja|last2=Leonard |first2=Mark |last3=Oertel |first3=Janka|url=https://ecfr.eu/publication/idea-of-china/ |title=The Idea of China: Chinese Thinkers on Power, Progress, and People|date=2 July 2024 |publisher=[[European Council on Foreign Relations]] |isbn=978-1-916682-42-9 |location=Berlin, Germany |pages=142 |format=EPUB |access-date=22 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240717120845/https://ecfr.eu/publication/idea-of-china/ |archive-date=17 July 2024 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Зерттеу бюросы Қытайдың банк секторындағы алғашқы зерттеу мекемесі болды.&lt;ref name=&quot;:023&quot; /&gt;

1929 жылы банк Қытайдан тыс жердегі алғашқы филиалын Лондонда ашты.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=bE5tkGrpv-wC&amp;q=1929&amp;pg=PA19|title=A Guide to the Top 100 Companies in China|last1=Zhang|first1=Wenxian|last2=Alon|first2=Ilan|date=2010|publisher=World Scientific|isbn=9789814291477|access-date=24 November 2020|archive-date=17 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220517002945/https://books.google.com/books?id=bE5tkGrpv-wC&amp;q=1929&amp;pg=PA19|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Бұл филиал үкіметтің сыртқы қарызын басқарды, банктің валюталық операцияларын басқару орталығына айналды және Қытайдың халықаралық саудасында делдал қызметін атқарды. 1931 жылы тағы бір шетелдік филиал [[Осака]]да ашылды,&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Expansion of Foreign Exchange Business via Bank of China Overseas Branches (1929–1936)|url=https://www.bankofchina.com/en/aboutboc/ab7/200809/t20080926_1601873.html|website=Bank of China|access-date=8 May 2021|archive-date=10 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210510142828/https://www.bankofchina.com/en/aboutboc/ab7/200809/t20080926_1601873.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ал 1936 жылы [[Сингапур]]да (шетелдегі қытайлардың Қытайға ақша аударымдарын жүзеге асыру үшін), сондай-ақ [[Нью-Йорк]]те агенттік ашылды.

1937 жылы Жапониямен соғыс қимылдары басталғаннан кейін жапон күштері Қытайдың негізгі порттарын қоршауға алды. Қытай Банкі ақша аударымдарын жинауды және әскери жабдықтардың жеткізілуін қамтамасыз ету үшін [[Батавия]], [[Пенанг]], [[Куала-Лумпур]], [[Хайфон]], [[Ханой]], [[Рангун]], [[Бомбей]] және [[Калькутта]] қалаларында бірқатар филиал ашты. Сонымен қатар [[Сурабая]], [[Медан]], [[Дабо]], [[Бату-Пахат]], [[Байчилу]], [[Мандалай]], [[Лашио]], [[Ипох]] және [[Серембан]] қалаларында қосалқы агенттіктер ашты. 1941–1942 жылдары Жапонияның Оңтүстік-Шығыс Азияны жаулап алуы салдарынан Қытай Банкі [[Лондон]], [[Нью-Йорк]], [[Калькутта]] және [[Бомбей]]дегі бөлімшелерінен басқа барлық шетелдік филиалдарын, агенттіктерін, қосалқы филиалдары мен қосалқы агенттіктерін жабуға мәжбүр болды. Соған қарамастан, 1942 жылы ол [[Сидней]]де (Аустралия), [[Ливерпуль]]де, [[Гавана]]да және, мүмкін, [[Карачи]]де алты жаңа шетелдік филиал ашуға қол жеткізді. 1942 жылғы шілденің соңында Қытай Банкі Байланыс банкімен және Қытайдың Фермерлер банкімен бір мезгілде банкнот шығару құқығынан айырылды, өйткені ұлтшыл үкіметтің бақылауындағы аумақтарда банкнот шығаруға айрықша құқық Қытайдың Орталық банкіне берілді.&lt;ref name=MLi&gt;{{Cite web|publisher=Johns Hopkins Institute for Applied Economics, Global Health, and Study of Business Enterprise |url=https://sites.krieger.jhu.edu/iae/files/2020/01/Inflation-in-Eastern-China-during-the-Second-Sino-Japanese-War.pdf |title=Inflation in Eastern China during the Second Sino-Japanese War |first=Michell|last=Li|date=May 2018}}&lt;/ref&gt;

[[Екінші дүниежүзілік соғыс]] аяқталғаннан кейін Қытай Банкі 1946 жылы Гонконг, Сингапур, Хайфон, Рангун, Куала-Лумпур, Пенанг және Джакарта қалаларындағы филиалдары мен агенттіктерін қайта ашты. Ол Ханойдағы агенттігін [[Сайгон]]ға көшірді. Одақтас күштер штабының ұсынысы бойынша банк Жапонияның Осака қаласындағы филиалын таратып, Токиода қосалқы филиал ашты. 1947 жылы банк [[Бангкок]], [[Читтагонг]] және [[Токио]] қалаларында агенттіктер ашты.

1950 жылы азаматтық соғыста коммунистік күштер жеңіске жеткеннен кейін Қытай Банкінің кейбір шетелдік филиалдары (мысалы, Гонконг, Сингапур, Лондон, Пенанг, Куала-Лумпур, Джакарта, Калькутта, Бомбей, Читтагонг және Карачи) бас кеңсесі Бейжіңде орналасқан Қытай Банкі құрамында қалды, ал басқалары (мысалы, Нью-Йорк, Токио, Гавана, Бангкок және тағы бірі, мүмкін Панамадағы филиал) бас кеңсесі Тайбэйде орналасқан Қытай Банкі құрамында қалды. Бұл банк 1971 жылы атауын [[International Commercial Bank of China]] (中國國際商業銀行) деп өзгертті. Рангундағы филиал 1963 жылы Бирмадағы барлық шетелдік және жергілікті банктермен бірге мемлекет меншігіне өтті. 1971 жылы Қытай Карачи мен Читтагонгтағы екі филиалын [[Пәкістан Ұлттық банкі]]не берді. 1975 жылы Оңтүстік Вьетнам Республикасы Сайгондағы филиалды, ал [[Кхмер Руж]] үкіметі [[Пномпень]]дегі филиалды мемлекет меншігіне алды.

&lt;gallery&gt;
File:北京大清户部银行旧址 2021-09-03.jpg|Бейжіңдегі Да-Цин банкінің бас кеңсе кешеніне кіреберіс, 1912–1928 жылдары Қытай Банкінің бас кеңсесі
File:First Headquarters of Bank of China, Dec 2017.jpg|Шанхайдағы бұрынғы Да-Цин банкінің филиалы, 1928–1946 жылдары Қытай Банкінің бас кеңсесі
File:Bank of China Building, The Bund, Dec 2017.jpg|[[Шанхайдағы Қытай Банкі ғимараты]], 1937 жылы аяқталған, 1941–1945 жылдары [[Қытайдың Орталық резервтік банкі]] пайдаланған, кейін 1946–1949 жылдары Қытай Банкінің бас кеңсесі болған
File:Former Bank of China in Qingdao 2007-04.JPG|[[Циндао]] қаласындағы бұрынғы филиалы
File:南京中国银行旧址（下关）2016.jpg|[[Нанкин]] қаласындағы Қытай Банкінің бұрынғы ғимараты
File:原大清银行.jpg|[[Ухань]] қаласындағы Қытай Банкінің бұрынғы ғимараты
File:HK OldBankOfChinaBuilding Queensway2.JPG|[[Гонконг]]тағы [[Bank of China Building (Hong Kong)|Қытай Банкінің бұрынғы ғимараты]], 1951–1991 жылдары Қытай Банкінің Гонконгтағы филиалының орналасқан орны
&lt;/gallery&gt;

=== 1979 жылдан бері ===
[[File:Site of Continental Bank Beijing Branch (20230423131344).jpg|thumb|[[Бейжің]]дегі [[Сичэн]] ауданындағы бұрынғы Continental Bank ғимараты, 1979–2001 жылдары қайта құрылған Қытай Банкінің бас кеңсесі]]

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>c9vkrexxf9u8mflw15fluoyh1dhtypa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631780</id>
      <parentid>3631773</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T07:45:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* 1979 жылдан бері */</comment>
      <origin>3631780</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19712" sha1="5vbxpex95wj4pyyj1whgw92gl9kvudw" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = Bank of China Limited
 |логотипі           = 
 |суреті             = BOC Headquarters at Xidan (20171123140827).jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай (2001 жылы ашылған)
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]&lt;br&gt;[[Мемлекеттік кәсіпорын]]
 |биржадағы листингі = 601988 (SSE), 3988 (HKSE), [[SSE 50 Index]], [[Hang Seng Index]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = 1905 (Да-Цин банкі ретінде)&lt;br&gt;1912 (Bank of China ретінде)&lt;br&gt;1979 (қайта құрылды)
 |құрушы             = [[Чэнь Цзиньтао]]
 |орналасуы          = [[Бейжің]], [[Қытай]]
 |басты адамдары     = [[Гэ Хайцзяо]] (директорлар кеңесінің төрағасы және президенті)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = Да-Цин банкі
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = [[Bank of China (Hong Kong)]]&lt;br&gt;[[Bank of China#Canada|Bank of China (Canada)]]
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,123 трлн қытай юані (454,74 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 611,9 млрд қытай юані (89,08 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 641,5 млрд қытай юані (93,39 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 245,8 млрд қытай юані (35,78 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 37,11 трлн қытай юані (5,484 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 312 757 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''Қытай Банкі''' ({{lang-zh|中国银行}}; [[пиньинь]]: Zhōngguó Yínháng; {{lang-pt|Banco da China}}, {{lang-en|Bank of China}}) — штаб-пәтері Қытайдың [[Бейжің]] қаласында орналасқан Қытайдың мемлекеттік көпұлтты банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «[[үлкен төрттік]]&lt;nowiki/&gt;» банктерінің бірі болып табылады. 2019 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша, ол [[Қытай]]дағы несие көлемі бойынша екінші ірі банк және нарықтық капиталдандыруы бойынша әлемдегі тоғызыншы ірі банк болды,&lt;ref name=&quot;media&quot;&gt;{{cite web |title=Global 500 December 2009 : Market values and prices at 31 December 2009 |url=http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100313071423/http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |archive-date=13 March 2010 |access-date=28 March 2017 |website=Media.ft.com}}&lt;/ref&gt; сондай-ақ [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] жүйелік маңызы бар банк ретінде таныған банктердің бірі болып саналады. 2026 жылғы жағдай бойынша, жиынтық активтері көлемі жөнінен әлемдегі төртінші ірі банк болып, өзінен жоғары тұрған қалған үш қытайлық банктен кейінгі орында тұр.

Қытай Банкі 1912 жылы жаңадан құрылған Қытай Республикасының үкіметі тұсында [[Цин әулеті]]нің [[Да-Цин банкі]]н (1905 жылы құрылған) қайта атау арқылы құрылды. 1942 жылға дейін ол сол кезеңдегі «үлкен төрттік» банктердің бірі ретінде, сондай-ақ 1908 жылы құрылған [[Байланыс банкі]]мен, 1924 жылы құрылған [[Қытайдың Орталық банкі]]мен және 1933 жылы құрылған [[Қытайдың Фермерлер банкі]]мен бірге үкімет атынан банкноттар шығарды. 1949 жылғы Қытай коммунистік революциясынан кейін оның операцияларының басым бөлігі Қытай Халық Банкіне (ҚХБ) берілді; ал негізгі қызметі Тайваньға көшіріліп, онда 1971 жылы жекешелендірілгеннен кейін атауы [[International Commercial Bank of China]] болып өзгертілді. 1979 жылы реформалар мен ашықтық саясатының бастапқы кезеңінде Қытай Банкі Қытай Халық Банкінен бөлініп шығып, қайта құрылды.

Қытай Банкі [[Гонконг]]те жергілікті еншілес компаниясы арқылы жұмыс істейді. Ол басқару және әкімшілік жүргізу салаларында осы еншілес компаниямен тығыз байланыс орнатқан әрі Қытай Банкінің сақтандыру және бағалы қағаздар қызметтерін қайта сату сияқты бірнеше бағытта ынтымақтастық жасайды.

== Тарихы ==
=== XX ғасырдың басы ===
1905 жылы Цин үкіметі [[Бейжің]]де [[Да-Цин банкі]]н құрды. 1912 жылы [[Қытай Республикасы]] құрылғаннан кейін Чэнь Цзиньтао президент [[Сунь Ятсен]] үкіметінің қаржы реформасы жөніндегі басшысы болып тағайындалды. Ол Да-Цин банкін қайта ұйымдастырып, Қытай Банкіне айналдырды. Кейіннен Чэнь Цзиньтао Қытай Банкінің негізін қалаушы ретінде таныла бастады.&lt;ref&gt;中国银行简介 ．中国银行官网&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;媒体解析央企&quot;一把手&quot;任命与选拔模式 ．网易新闻&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;1912年2月5日 民国政府第一银行：中国银行开业 ．搜狐网&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;中国金融机构名录：中国银行 ．腾讯财经&lt;/ref&gt;

1917 жылы [[Пэй Цзыи]] Қытай Банкінің Гонконгтағы филиалын ашты.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=tG589-fsj1gC&amp;q=1917&amp;pg=PA112|title=Encyclopedia of Business in Today's World: A - C|last=Wankel|first=Charles|date=2009|publisher=SAGE Publications|isbn=9781412964272|language=en|access-date=24 November 2020|archive-date=17 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220517003004/https://books.google.com/books?id=tG589-fsj1gC&amp;q=1917&amp;pg=PA112|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=About Us|url=https://www.bochk.com/m/en/aboutus/corpprofile/history.html|access-date=2 October 2021|website=Bank of China|location=Hong Kong|archive-date=2 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211002052246/https://www.bochk.com/m/en/aboutus/corpprofile/history.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 1928 жылы банк бас кеңсесін Бейжіңнен [[Шанхай]]ға көшірді.

1920 жылы банк Қытай Банкінің Зерттеу бюросын ашты.&lt;ref name=&quot;:023&quot;&gt;{{Cite book |last1=Bachulska |first1=Alicja|last2=Leonard |first2=Mark |last3=Oertel |first3=Janka|url=https://ecfr.eu/publication/idea-of-china/ |title=The Idea of China: Chinese Thinkers on Power, Progress, and People|date=2 July 2024 |publisher=[[European Council on Foreign Relations]] |isbn=978-1-916682-42-9 |location=Berlin, Germany |pages=142 |format=EPUB |access-date=22 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240717120845/https://ecfr.eu/publication/idea-of-china/ |archive-date=17 July 2024 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Зерттеу бюросы Қытайдың банк секторындағы алғашқы зерттеу мекемесі болды.&lt;ref name=&quot;:023&quot; /&gt;

1929 жылы банк Қытайдан тыс жердегі алғашқы филиалын Лондонда ашты.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=bE5tkGrpv-wC&amp;q=1929&amp;pg=PA19|title=A Guide to the Top 100 Companies in China|last1=Zhang|first1=Wenxian|last2=Alon|first2=Ilan|date=2010|publisher=World Scientific|isbn=9789814291477|access-date=24 November 2020|archive-date=17 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220517002945/https://books.google.com/books?id=bE5tkGrpv-wC&amp;q=1929&amp;pg=PA19|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Бұл филиал үкіметтің сыртқы қарызын басқарды, банктің валюталық операцияларын басқару орталығына айналды және Қытайдың халықаралық саудасында делдал қызметін атқарды. 1931 жылы тағы бір шетелдік филиал [[Осака]]да ашылды,&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Expansion of Foreign Exchange Business via Bank of China Overseas Branches (1929–1936)|url=https://www.bankofchina.com/en/aboutboc/ab7/200809/t20080926_1601873.html|website=Bank of China|access-date=8 May 2021|archive-date=10 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210510142828/https://www.bankofchina.com/en/aboutboc/ab7/200809/t20080926_1601873.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ал 1936 жылы [[Сингапур]]да (шетелдегі қытайлардың Қытайға ақша аударымдарын жүзеге асыру үшін), сондай-ақ [[Нью-Йорк]]те агенттік ашылды.

1937 жылы Жапониямен соғыс қимылдары басталғаннан кейін жапон күштері Қытайдың негізгі порттарын қоршауға алды. Қытай Банкі ақша аударымдарын жинауды және әскери жабдықтардың жеткізілуін қамтамасыз ету үшін [[Батавия]], [[Пенанг]], [[Куала-Лумпур]], [[Хайфон]], [[Ханой]], [[Рангун]], [[Бомбей]] және [[Калькутта]] қалаларында бірқатар филиал ашты. Сонымен қатар [[Сурабая]], [[Медан]], [[Дабо]], [[Бату-Пахат]], [[Байчилу]], [[Мандалай]], [[Лашио]], [[Ипох]] және [[Серембан]] қалаларында қосалқы агенттіктер ашты. 1941–1942 жылдары Жапонияның Оңтүстік-Шығыс Азияны жаулап алуы салдарынан Қытай Банкі [[Лондон]], [[Нью-Йорк]], [[Калькутта]] және [[Бомбей]]дегі бөлімшелерінен басқа барлық шетелдік филиалдарын, агенттіктерін, қосалқы филиалдары мен қосалқы агенттіктерін жабуға мәжбүр болды. Соған қарамастан, 1942 жылы ол [[Сидней]]де (Аустралия), [[Ливерпуль]]де, [[Гавана]]да және, мүмкін, [[Карачи]]де алты жаңа шетелдік филиал ашуға қол жеткізді. 1942 жылғы шілденің соңында Қытай Банкі Байланыс банкімен және Қытайдың Фермерлер банкімен бір мезгілде банкнот шығару құқығынан айырылды, өйткені ұлтшыл үкіметтің бақылауындағы аумақтарда банкнот шығаруға айрықша құқық Қытайдың Орталық банкіне берілді.&lt;ref name=MLi&gt;{{Cite web|publisher=Johns Hopkins Institute for Applied Economics, Global Health, and Study of Business Enterprise |url=https://sites.krieger.jhu.edu/iae/files/2020/01/Inflation-in-Eastern-China-during-the-Second-Sino-Japanese-War.pdf |title=Inflation in Eastern China during the Second Sino-Japanese War |first=Michell|last=Li|date=May 2018}}&lt;/ref&gt;

[[Екінші дүниежүзілік соғыс]] аяқталғаннан кейін Қытай Банкі 1946 жылы Гонконг, Сингапур, Хайфон, Рангун, Куала-Лумпур, Пенанг және Джакарта қалаларындағы филиалдары мен агенттіктерін қайта ашты. Ол Ханойдағы агенттігін [[Сайгон]]ға көшірді. Одақтас күштер штабының ұсынысы бойынша банк Жапонияның Осака қаласындағы филиалын таратып, Токиода қосалқы филиал ашты. 1947 жылы банк [[Бангкок]], [[Читтагонг]] және [[Токио]] қалаларында агенттіктер ашты.

1950 жылы азаматтық соғыста коммунистік күштер жеңіске жеткеннен кейін Қытай Банкінің кейбір шетелдік филиалдары (мысалы, Гонконг, Сингапур, Лондон, Пенанг, Куала-Лумпур, Джакарта, Калькутта, Бомбей, Читтагонг және Карачи) бас кеңсесі Бейжіңде орналасқан Қытай Банкі құрамында қалды, ал басқалары (мысалы, Нью-Йорк, Токио, Гавана, Бангкок және тағы бірі, мүмкін Панамадағы филиал) бас кеңсесі Тайбэйде орналасқан Қытай Банкі құрамында қалды. Бұл банк 1971 жылы атауын [[International Commercial Bank of China]] (中國國際商業銀行) деп өзгертті. Рангундағы филиал 1963 жылы Бирмадағы барлық шетелдік және жергілікті банктермен бірге мемлекет меншігіне өтті. 1971 жылы Қытай Карачи мен Читтагонгтағы екі филиалын [[Пәкістан Ұлттық банкі]]не берді. 1975 жылы Оңтүстік Вьетнам Республикасы Сайгондағы филиалды, ал [[Кхмер Руж]] үкіметі [[Пномпень]]дегі филиалды мемлекет меншігіне алды.

&lt;gallery&gt;
File:北京大清户部银行旧址 2021-09-03.jpg|Бейжіңдегі Да-Цин банкінің бас кеңсе кешеніне кіреберіс, 1912–1928 жылдары Қытай Банкінің бас кеңсесі
File:First Headquarters of Bank of China, Dec 2017.jpg|Шанхайдағы бұрынғы Да-Цин банкінің филиалы, 1928–1946 жылдары Қытай Банкінің бас кеңсесі
File:Bank of China Building, The Bund, Dec 2017.jpg|[[Шанхайдағы Қытай Банкі ғимараты]], 1937 жылы аяқталған, 1941–1945 жылдары [[Қытайдың Орталық резервтік банкі]] пайдаланған, кейін 1946–1949 жылдары Қытай Банкінің бас кеңсесі болған
File:Former Bank of China in Qingdao 2007-04.JPG|[[Циндао]] қаласындағы бұрынғы филиалы
File:南京中国银行旧址（下关）2016.jpg|[[Нанкин]] қаласындағы Қытай Банкінің бұрынғы ғимараты
File:原大清银行.jpg|[[Ухань]] қаласындағы Қытай Банкінің бұрынғы ғимараты
File:HK OldBankOfChinaBuilding Queensway2.JPG|[[Гонконг]]тағы [[Bank of China Building (Hong Kong)|Қытай Банкінің бұрынғы ғимараты]], 1951–1991 жылдары Қытай Банкінің Гонконгтағы филиалының орналасқан орны
&lt;/gallery&gt;

=== 1979 жылдан бері ===
[[File:Site of Continental Bank Beijing Branch (20230423131344).jpg|thumb|[[Бейжің]]дегі [[Сичэн]] ауданындағы бұрынғы Continental Bank ғимараты, 1979–2001 жылдары қайта құрылған Қытай Банкінің бас кеңсесі]]
1978 жылдан бастап [[Қытай Халық Банкі]] өзінің коммерциялық функцияларын біртіндеп бөліп шығаруды бастады және 1979 жылы халықаралық қаржыға басымдық бере отырып Қытай Банкін қайта құрды.&lt;ref name=&quot;:0232&quot;&gt;{{Cite book |last=Roach |first=Stephen S.|title=Accidental Conflict: America, China, and the Clash of False Narratives |date=2022 |publisher=[[Yale University Press]] |isbn=978-0-300-26901-7 |location=New Haven |doi=10.12987/9780300269017 |jstor=j.ctv2z0vv2v |oclc=1347023475 |author-link=Stephen S. Roach}}&lt;/ref&gt; Сол жылы жаңадан құрылған Қытай Банкі [[Люксембург]]те филиал ашты, ол 1990-жылдары біртіндеп банктің Еуропадағы бас кеңсесіне айналды.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.boc.cn/en/bocinfo/bi1/201307/t20130705_2348888.html |title=Bank of China Becomes the First RMB Clearing Bank Recognized by Government of Luxembourg |website=Bank of China|date=1 July 2013 |access-date=28 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304073715/http://www.boc.cn/en/bocinfo/bi1/201307/t20130705_2348888.html |archive-date=4 March 2016 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; 1981 жылы [[Нью-Йорк]]те филиал ашылды,&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Bank of China U.S.A. New York Branch|url=https://www.bocusa.com/contact-us/new-york-branch|access-date=2 October 2021|website=Bank Of China|archive-date=2 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211002053222/https://www.bocusa.com/contact-us/new-york-branch|url-status=live}}&lt;/ref&gt; одан кейін 1985 жылы [[Париж]]де филиал ашылды. 1987 жылы Қытай Банкі LBMA-ның толыққанды мүшесі болды. 1992 жылы Торонтода өкілдік кеңсе ашып, келесі жылы ол II санаттағы банк мәртебесіне көтерілді.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>5vbxpex95wj4pyyj1whgw92gl9kvudw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631784</id>
      <parentid>3631780</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T07:47:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* 1979 жылдан бері */</comment>
      <origin>3631784</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20128" sha1="2u7ns40865t973bb142tznbeo8am9r2" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = Bank of China Limited
 |логотипі           = 
 |суреті             = BOC Headquarters at Xidan (20171123140827).jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай (2001 жылы ашылған)
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]&lt;br&gt;[[Мемлекеттік кәсіпорын]]
 |биржадағы листингі = 601988 (SSE), 3988 (HKSE), [[SSE 50 Index]], [[Hang Seng Index]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = 1905 (Да-Цин банкі ретінде)&lt;br&gt;1912 (Bank of China ретінде)&lt;br&gt;1979 (қайта құрылды)
 |құрушы             = [[Чэнь Цзиньтао]]
 |орналасуы          = [[Бейжің]], [[Қытай]]
 |басты адамдары     = [[Гэ Хайцзяо]] (директорлар кеңесінің төрағасы және президенті)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = Да-Цин банкі
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = [[Bank of China (Hong Kong)]]&lt;br&gt;[[Bank of China#Canada|Bank of China (Canada)]]
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,123 трлн қытай юані (454,74 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 611,9 млрд қытай юані (89,08 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 641,5 млрд қытай юані (93,39 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 245,8 млрд қытай юані (35,78 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 37,11 трлн қытай юані (5,484 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 312 757 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''Қытай Банкі''' ({{lang-zh|中国银行}}; [[пиньинь]]: Zhōngguó Yínháng; {{lang-pt|Banco da China}}, {{lang-en|Bank of China}}) — штаб-пәтері Қытайдың [[Бейжің]] қаласында орналасқан Қытайдың мемлекеттік көпұлтты банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «[[үлкен төрттік]]&lt;nowiki/&gt;» банктерінің бірі болып табылады. 2019 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша, ол [[Қытай]]дағы несие көлемі бойынша екінші ірі банк және нарықтық капиталдандыруы бойынша әлемдегі тоғызыншы ірі банк болды,&lt;ref name=&quot;media&quot;&gt;{{cite web |title=Global 500 December 2009 : Market values and prices at 31 December 2009 |url=http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100313071423/http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |archive-date=13 March 2010 |access-date=28 March 2017 |website=Media.ft.com}}&lt;/ref&gt; сондай-ақ [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] жүйелік маңызы бар банк ретінде таныған банктердің бірі болып саналады. 2026 жылғы жағдай бойынша, жиынтық активтері көлемі жөнінен әлемдегі төртінші ірі банк болып, өзінен жоғары тұрған қалған үш қытайлық банктен кейінгі орында тұр.

Қытай Банкі 1912 жылы жаңадан құрылған Қытай Республикасының үкіметі тұсында [[Цин әулеті]]нің [[Да-Цин банкі]]н (1905 жылы құрылған) қайта атау арқылы құрылды. 1942 жылға дейін ол сол кезеңдегі «үлкен төрттік» банктердің бірі ретінде, сондай-ақ 1908 жылы құрылған [[Байланыс банкі]]мен, 1924 жылы құрылған [[Қытайдың Орталық банкі]]мен және 1933 жылы құрылған [[Қытайдың Фермерлер банкі]]мен бірге үкімет атынан банкноттар шығарды. 1949 жылғы Қытай коммунистік революциясынан кейін оның операцияларының басым бөлігі Қытай Халық Банкіне (ҚХБ) берілді; ал негізгі қызметі Тайваньға көшіріліп, онда 1971 жылы жекешелендірілгеннен кейін атауы [[International Commercial Bank of China]] болып өзгертілді. 1979 жылы реформалар мен ашықтық саясатының бастапқы кезеңінде Қытай Банкі Қытай Халық Банкінен бөлініп шығып, қайта құрылды.

Қытай Банкі [[Гонконг]]те жергілікті еншілес компаниясы арқылы жұмыс істейді. Ол басқару және әкімшілік жүргізу салаларында осы еншілес компаниямен тығыз байланыс орнатқан әрі Қытай Банкінің сақтандыру және бағалы қағаздар қызметтерін қайта сату сияқты бірнеше бағытта ынтымақтастық жасайды.

== Тарихы ==
=== XX ғасырдың басы ===
1905 жылы Цин үкіметі [[Бейжің]]де [[Да-Цин банкі]]н құрды. 1912 жылы [[Қытай Республикасы]] құрылғаннан кейін Чэнь Цзиньтао президент [[Сунь Ятсен]] үкіметінің қаржы реформасы жөніндегі басшысы болып тағайындалды. Ол Да-Цин банкін қайта ұйымдастырып, Қытай Банкіне айналдырды. Кейіннен Чэнь Цзиньтао Қытай Банкінің негізін қалаушы ретінде таныла бастады.&lt;ref&gt;中国银行简介 ．中国银行官网&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;媒体解析央企&quot;一把手&quot;任命与选拔模式 ．网易新闻&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;1912年2月5日 民国政府第一银行：中国银行开业 ．搜狐网&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;中国金融机构名录：中国银行 ．腾讯财经&lt;/ref&gt;

1917 жылы [[Пэй Цзыи]] Қытай Банкінің Гонконгтағы филиалын ашты.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=tG589-fsj1gC&amp;q=1917&amp;pg=PA112|title=Encyclopedia of Business in Today's World: A - C|last=Wankel|first=Charles|date=2009|publisher=SAGE Publications|isbn=9781412964272|language=en|access-date=24 November 2020|archive-date=17 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220517003004/https://books.google.com/books?id=tG589-fsj1gC&amp;q=1917&amp;pg=PA112|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=About Us|url=https://www.bochk.com/m/en/aboutus/corpprofile/history.html|access-date=2 October 2021|website=Bank of China|location=Hong Kong|archive-date=2 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211002052246/https://www.bochk.com/m/en/aboutus/corpprofile/history.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 1928 жылы банк бас кеңсесін Бейжіңнен [[Шанхай]]ға көшірді.

1920 жылы банк Қытай Банкінің Зерттеу бюросын ашты.&lt;ref name=&quot;:023&quot;&gt;{{Cite book |last1=Bachulska |first1=Alicja|last2=Leonard |first2=Mark |last3=Oertel |first3=Janka|url=https://ecfr.eu/publication/idea-of-china/ |title=The Idea of China: Chinese Thinkers on Power, Progress, and People|date=2 July 2024 |publisher=[[European Council on Foreign Relations]] |isbn=978-1-916682-42-9 |location=Berlin, Germany |pages=142 |format=EPUB |access-date=22 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240717120845/https://ecfr.eu/publication/idea-of-china/ |archive-date=17 July 2024 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Зерттеу бюросы Қытайдың банк секторындағы алғашқы зерттеу мекемесі болды.&lt;ref name=&quot;:023&quot; /&gt;

1929 жылы банк Қытайдан тыс жердегі алғашқы филиалын Лондонда ашты.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=bE5tkGrpv-wC&amp;q=1929&amp;pg=PA19|title=A Guide to the Top 100 Companies in China|last1=Zhang|first1=Wenxian|last2=Alon|first2=Ilan|date=2010|publisher=World Scientific|isbn=9789814291477|access-date=24 November 2020|archive-date=17 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220517002945/https://books.google.com/books?id=bE5tkGrpv-wC&amp;q=1929&amp;pg=PA19|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Бұл филиал үкіметтің сыртқы қарызын басқарды, банктің валюталық операцияларын басқару орталығына айналды және Қытайдың халықаралық саудасында делдал қызметін атқарды. 1931 жылы тағы бір шетелдік филиал [[Осака]]да ашылды,&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Expansion of Foreign Exchange Business via Bank of China Overseas Branches (1929–1936)|url=https://www.bankofchina.com/en/aboutboc/ab7/200809/t20080926_1601873.html|website=Bank of China|access-date=8 May 2021|archive-date=10 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210510142828/https://www.bankofchina.com/en/aboutboc/ab7/200809/t20080926_1601873.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ал 1936 жылы [[Сингапур]]да (шетелдегі қытайлардың Қытайға ақша аударымдарын жүзеге асыру үшін), сондай-ақ [[Нью-Йорк]]те агенттік ашылды.

1937 жылы Жапониямен соғыс қимылдары басталғаннан кейін жапон күштері Қытайдың негізгі порттарын қоршауға алды. Қытай Банкі ақша аударымдарын жинауды және әскери жабдықтардың жеткізілуін қамтамасыз ету үшін [[Батавия]], [[Пенанг]], [[Куала-Лумпур]], [[Хайфон]], [[Ханой]], [[Рангун]], [[Бомбей]] және [[Калькутта]] қалаларында бірқатар филиал ашты. Сонымен қатар [[Сурабая]], [[Медан]], [[Дабо]], [[Бату-Пахат]], [[Байчилу]], [[Мандалай]], [[Лашио]], [[Ипох]] және [[Серембан]] қалаларында қосалқы агенттіктер ашты. 1941–1942 жылдары Жапонияның Оңтүстік-Шығыс Азияны жаулап алуы салдарынан Қытай Банкі [[Лондон]], [[Нью-Йорк]], [[Калькутта]] және [[Бомбей]]дегі бөлімшелерінен басқа барлық шетелдік филиалдарын, агенттіктерін, қосалқы филиалдары мен қосалқы агенттіктерін жабуға мәжбүр болды. Соған қарамастан, 1942 жылы ол [[Сидней]]де (Аустралия), [[Ливерпуль]]де, [[Гавана]]да және, мүмкін, [[Карачи]]де алты жаңа шетелдік филиал ашуға қол жеткізді. 1942 жылғы шілденің соңында Қытай Банкі Байланыс банкімен және Қытайдың Фермерлер банкімен бір мезгілде банкнот шығару құқығынан айырылды, өйткені ұлтшыл үкіметтің бақылауындағы аумақтарда банкнот шығаруға айрықша құқық Қытайдың Орталық банкіне берілді.&lt;ref name=MLi&gt;{{Cite web|publisher=Johns Hopkins Institute for Applied Economics, Global Health, and Study of Business Enterprise |url=https://sites.krieger.jhu.edu/iae/files/2020/01/Inflation-in-Eastern-China-during-the-Second-Sino-Japanese-War.pdf |title=Inflation in Eastern China during the Second Sino-Japanese War |first=Michell|last=Li|date=May 2018}}&lt;/ref&gt;

[[Екінші дүниежүзілік соғыс]] аяқталғаннан кейін Қытай Банкі 1946 жылы Гонконг, Сингапур, Хайфон, Рангун, Куала-Лумпур, Пенанг және Джакарта қалаларындағы филиалдары мен агенттіктерін қайта ашты. Ол Ханойдағы агенттігін [[Сайгон]]ға көшірді. Одақтас күштер штабының ұсынысы бойынша банк Жапонияның Осака қаласындағы филиалын таратып, Токиода қосалқы филиал ашты. 1947 жылы банк [[Бангкок]], [[Читтагонг]] және [[Токио]] қалаларында агенттіктер ашты.

1950 жылы азаматтық соғыста коммунистік күштер жеңіске жеткеннен кейін Қытай Банкінің кейбір шетелдік филиалдары (мысалы, Гонконг, Сингапур, Лондон, Пенанг, Куала-Лумпур, Джакарта, Калькутта, Бомбей, Читтагонг және Карачи) бас кеңсесі Бейжіңде орналасқан Қытай Банкі құрамында қалды, ал басқалары (мысалы, Нью-Йорк, Токио, Гавана, Бангкок және тағы бірі, мүмкін Панамадағы филиал) бас кеңсесі Тайбэйде орналасқан Қытай Банкі құрамында қалды. Бұл банк 1971 жылы атауын [[International Commercial Bank of China]] (中國國際商業銀行) деп өзгертті. Рангундағы филиал 1963 жылы Бирмадағы барлық шетелдік және жергілікті банктермен бірге мемлекет меншігіне өтті. 1971 жылы Қытай Карачи мен Читтагонгтағы екі филиалын [[Пәкістан Ұлттық банкі]]не берді. 1975 жылы Оңтүстік Вьетнам Республикасы Сайгондағы филиалды, ал [[Кхмер Руж]] үкіметі [[Пномпень]]дегі филиалды мемлекет меншігіне алды.

&lt;gallery&gt;
File:北京大清户部银行旧址 2021-09-03.jpg|Бейжіңдегі Да-Цин банкінің бас кеңсе кешеніне кіреберіс, 1912–1928 жылдары Қытай Банкінің бас кеңсесі
File:First Headquarters of Bank of China, Dec 2017.jpg|Шанхайдағы бұрынғы Да-Цин банкінің филиалы, 1928–1946 жылдары Қытай Банкінің бас кеңсесі
File:Bank of China Building, The Bund, Dec 2017.jpg|[[Шанхайдағы Қытай Банкі ғимараты]], 1937 жылы аяқталған, 1941–1945 жылдары [[Қытайдың Орталық резервтік банкі]] пайдаланған, кейін 1946–1949 жылдары Қытай Банкінің бас кеңсесі болған
File:Former Bank of China in Qingdao 2007-04.JPG|[[Циндао]] қаласындағы бұрынғы филиалы
File:南京中国银行旧址（下关）2016.jpg|[[Нанкин]] қаласындағы Қытай Банкінің бұрынғы ғимараты
File:原大清银行.jpg|[[Ухань]] қаласындағы Қытай Банкінің бұрынғы ғимараты
File:HK OldBankOfChinaBuilding Queensway2.JPG|[[Гонконг]]тағы [[Bank of China Building (Hong Kong)|Қытай Банкінің бұрынғы ғимараты]], 1951–1991 жылдары Қытай Банкінің Гонконгтағы филиалының орналасқан орны
&lt;/gallery&gt;

=== 1979 жылдан бері ===
[[File:Site of Continental Bank Beijing Branch (20230423131344).jpg|thumb|[[Бейжің]]дегі [[Сичэн]] ауданындағы бұрынғы Continental Bank ғимараты, 1979–2001 жылдары қайта құрылған Қытай Банкінің бас кеңсесі]]
1978 жылдан бастап [[Қытай Халық Банкі]] өзінің коммерциялық функцияларын біртіндеп бөліп шығаруды бастады және 1979 жылы халықаралық қаржыға басымдық бере отырып Қытай Банкін қайта құрды.&lt;ref name=&quot;:0232&quot;&gt;{{Cite book |last=Roach |first=Stephen S.|title=Accidental Conflict: America, China, and the Clash of False Narratives |date=2022 |publisher=[[Yale University Press]] |isbn=978-0-300-26901-7 |location=New Haven |doi=10.12987/9780300269017 |jstor=j.ctv2z0vv2v |oclc=1347023475 |author-link=Stephen S. Roach}}&lt;/ref&gt; Сол жылы жаңадан құрылған Қытай Банкі [[Люксембург]]те филиал ашты, ол 1990-жылдары біртіндеп банктің Еуропадағы бас кеңсесіне айналды.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.boc.cn/en/bocinfo/bi1/201307/t20130705_2348888.html |title=Bank of China Becomes the First RMB Clearing Bank Recognized by Government of Luxembourg |website=Bank of China|date=1 July 2013 |access-date=28 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304073715/http://www.boc.cn/en/bocinfo/bi1/201307/t20130705_2348888.html |archive-date=4 March 2016 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; 1981 жылы [[Нью-Йорк]]те филиал ашылды,&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Bank of China U.S.A. New York Branch|url=https://www.bocusa.com/contact-us/new-york-branch|access-date=2 October 2021|website=Bank Of China|archive-date=2 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211002053222/https://www.bocusa.com/contact-us/new-york-branch|url-status=live}}&lt;/ref&gt; одан кейін 1985 жылы [[Париж]]де филиал ашылды. 1987 жылы Қытай Банкі LBMA-ның толыққанды мүшесі болды. 1992 жылы Торонтода өкілдік кеңсе ашып, келесі жылы ол II санаттағы банк мәртебесіне көтерілді.

Реформалар мен ашықтық саясаты кезеңінде Қытай Банкі өзінің Халықаралық қаржы институтын құрды.&lt;ref name=&quot;:023&quot; /&gt; Бұл институт банк шешімдері мен орталық үкіметтің саясат қалыптастыруына ықпал еткен зерттеулер жүргізді.&lt;ref name=&quot;:023&quot; /&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>2u7ns40865t973bb142tznbeo8am9r2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631785</id>
      <parentid>3631784</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T07:49:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3631785</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20150" sha1="2dafkaz079tn237yqm8rc2wm509t7j3" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = Bank of China Limited
 |логотипі           = 
 |суреті             = BOC Headquarters at Xidan (20171123140827).jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай (2001 жылы ашылған)
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]&lt;br&gt;[[Мемлекеттік кәсіпорын]]
 |биржадағы листингі = 601988 (SSE), 3988 (HKSE), [[SSE 50 Index]], [[Hang Seng Index]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = 1905 (Да-Цин банкі ретінде)&lt;br&gt;1912 (Bank of China ретінде)&lt;br&gt;1979 (қайта құрылды)
 |құрушы             = [[Чэнь Цзиньтао]]
 |орналасуы          = [[Бейжің]], [[Қытай]]
 |басты адамдары     = [[Гэ Хайцзяо]] (директорлар кеңесінің төрағасы және президенті)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = Да-Цин банкі
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = [[Bank of China (Hong Kong)]]&lt;br&gt;[[Bank of China#Canada|Bank of China (Canada)]]
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,123 трлн қытай юані (454,74 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 611,9 млрд қытай юані (89,08 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 641,5 млрд қытай юані (93,39 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 245,8 млрд қытай юані (35,78 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 37,11 трлн қытай юані (5,484 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 312 757 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''Қытай Банкі''' ({{lang-zh|中国银行}}; [[пиньинь]]: Zhōngguó Yínháng; {{lang-pt|Banco da China}}, {{lang-en|Bank of China}}) — штаб-пәтері Қытайдың [[Бейжің]] қаласында орналасқан Қытайдың мемлекеттік көпұлтты банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «[[үлкен төрттік]]&lt;nowiki/&gt;» банктерінің бірі болып табылады. 2019 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша, ол [[Қытай]]дағы несие көлемі бойынша екінші ірі банк және нарықтық капиталдандыруы бойынша әлемдегі тоғызыншы ірі банк болды,&lt;ref name=&quot;media&quot;&gt;{{cite web |title=Global 500 December 2009 : Market values and prices at 31 December 2009 |url=http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100313071423/http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |archive-date=13 March 2010 |access-date=28 March 2017 |website=Media.ft.com}}&lt;/ref&gt; сондай-ақ [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] жүйелік маңызы бар банк ретінде таныған банктердің бірі болып саналады. 2026 жылғы жағдай бойынша, жиынтық активтері көлемі жөнінен әлемдегі төртінші ірі банк болып, өзінен жоғары тұрған қалған үш қытайлық банктен кейінгі орында тұр.

Қытай Банкі 1912 жылы жаңадан құрылған Қытай Республикасының үкіметі тұсында [[Цин әулеті]]нің [[Да-Цин банкі]]н (1905 жылы құрылған) қайта атау арқылы құрылды. 1942 жылға дейін ол сол кезеңдегі «үлкен төрттік» банктердің бірі ретінде, сондай-ақ 1908 жылы құрылған [[Байланыс банкі]]мен, 1924 жылы құрылған [[Қытайдың Орталық банкі]]мен және 1933 жылы құрылған [[Қытайдың Фермерлер банкі]]мен бірге үкімет атынан банкноттар шығарды. 1949 жылғы Қытай коммунистік революциясынан кейін оның операцияларының басым бөлігі Қытай Халық Банкіне (ҚХБ) берілді; ал негізгі қызметі Тайваньға көшіріліп, онда 1971 жылы жекешелендірілгеннен кейін атауы [[International Commercial Bank of China]] болып өзгертілді. 1979 жылы реформалар мен ашықтық саясатының бастапқы кезеңінде Қытай Банкі Қытай Халық Банкінен бөлініп шығып, қайта құрылды.

Қытай Банкі [[Гонконг]]те жергілікті еншілес компаниясы арқылы жұмыс істейді. Ол басқару және әкімшілік жүргізу салаларында осы еншілес компаниямен тығыз байланыс орнатқан әрі Қытай Банкінің сақтандыру және бағалы қағаздар қызметтерін қайта сату сияқты бірнеше бағытта ынтымақтастық жасайды.

== Тарихы ==
=== XX ғасырдың басы ===
1905 жылы Цин үкіметі [[Бейжің]]де [[Да-Цин банкі]]н құрды. 1912 жылы [[Қытай Республикасы]] құрылғаннан кейін Чэнь Цзиньтао президент [[Сунь Ятсен]] үкіметінің қаржы реформасы жөніндегі басшысы болып тағайындалды. Ол Да-Цин банкін қайта ұйымдастырып, Қытай Банкіне айналдырды. Кейіннен Чэнь Цзиньтао Қытай Банкінің негізін қалаушы ретінде таныла бастады.&lt;ref&gt;中国银行简介 ．中国银行官网&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;媒体解析央企&quot;一把手&quot;任命与选拔模式 ．网易新闻&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;1912年2月5日 民国政府第一银行：中国银行开业 ．搜狐网&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;中国金融机构名录：中国银行 ．腾讯财经&lt;/ref&gt;

1917 жылы [[Пэй Цзыи]] Қытай Банкінің Гонконгтағы филиалын ашты.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=tG589-fsj1gC&amp;q=1917&amp;pg=PA112|title=Encyclopedia of Business in Today's World: A - C|last=Wankel|first=Charles|date=2009|publisher=SAGE Publications|isbn=9781412964272|language=en|access-date=24 November 2020|archive-date=17 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220517003004/https://books.google.com/books?id=tG589-fsj1gC&amp;q=1917&amp;pg=PA112|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=About Us|url=https://www.bochk.com/m/en/aboutus/corpprofile/history.html|access-date=2 October 2021|website=Bank of China|location=Hong Kong|archive-date=2 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211002052246/https://www.bochk.com/m/en/aboutus/corpprofile/history.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 1928 жылы банк бас кеңсесін Бейжіңнен [[Шанхай]]ға көшірді.

1920 жылы банк Қытай Банкінің Зерттеу бюросын ашты.&lt;ref name=&quot;:023&quot;&gt;{{Cite book |last1=Bachulska |first1=Alicja|last2=Leonard |first2=Mark |last3=Oertel |first3=Janka|url=https://ecfr.eu/publication/idea-of-china/ |title=The Idea of China: Chinese Thinkers on Power, Progress, and People|date=2 July 2024 |publisher=[[European Council on Foreign Relations]] |isbn=978-1-916682-42-9 |location=Berlin, Germany |pages=142 |format=EPUB |access-date=22 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240717120845/https://ecfr.eu/publication/idea-of-china/ |archive-date=17 July 2024 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Зерттеу бюросы Қытайдың банк секторындағы алғашқы зерттеу мекемесі болды.&lt;ref name=&quot;:023&quot; /&gt;

1929 жылы банк Қытайдан тыс жердегі алғашқы филиалын Лондонда ашты.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=bE5tkGrpv-wC&amp;q=1929&amp;pg=PA19|title=A Guide to the Top 100 Companies in China|last1=Zhang|first1=Wenxian|last2=Alon|first2=Ilan|date=2010|publisher=World Scientific|isbn=9789814291477|access-date=24 November 2020|archive-date=17 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220517002945/https://books.google.com/books?id=bE5tkGrpv-wC&amp;q=1929&amp;pg=PA19|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Бұл филиал үкіметтің сыртқы қарызын басқарды, банктің валюталық операцияларын басқару орталығына айналды және Қытайдың халықаралық саудасында делдал қызметін атқарды. 1931 жылы тағы бір шетелдік филиал [[Осака]]да ашылды,&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Expansion of Foreign Exchange Business via Bank of China Overseas Branches (1929–1936)|url=https://www.bankofchina.com/en/aboutboc/ab7/200809/t20080926_1601873.html|website=Bank of China|access-date=8 May 2021|archive-date=10 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210510142828/https://www.bankofchina.com/en/aboutboc/ab7/200809/t20080926_1601873.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ал 1936 жылы [[Сингапур]]да (шетелдегі қытайлардың Қытайға ақша аударымдарын жүзеге асыру үшін), сондай-ақ [[Нью-Йорк]]те агенттік ашылды.

1937 жылы Жапониямен соғыс қимылдары басталғаннан кейін жапон күштері Қытайдың негізгі порттарын қоршауға алды. Қытай Банкі ақша аударымдарын жинауды және әскери жабдықтардың жеткізілуін қамтамасыз ету үшін [[Батавия]], [[Пенанг]], [[Куала-Лумпур]], [[Хайфон]], [[Ханой]], [[Рангун]], [[Бомбей]] және [[Калькутта]] қалаларында бірқатар филиал ашты. Сонымен қатар [[Сурабая]], [[Медан]], [[Дабо]], [[Бату-Пахат]], [[Байчилу]], [[Мандалай]], [[Лашио]], [[Ипох]] және [[Серембан]] қалаларында қосалқы агенттіктер ашты. 1941–1942 жылдары Жапонияның Оңтүстік-Шығыс Азияны жаулап алуы салдарынан Қытай Банкі [[Лондон]], [[Нью-Йорк]], [[Калькутта]] және [[Бомбей]]дегі бөлімшелерінен басқа барлық шетелдік филиалдарын, агенттіктерін, қосалқы филиалдары мен қосалқы агенттіктерін жабуға мәжбүр болды. Соған қарамастан, 1942 жылы ол [[Сидней]]де (Аустралия), [[Ливерпуль]]де, [[Гавана]]да және, мүмкін, [[Карачи]]де алты жаңа шетелдік филиал ашуға қол жеткізді. 1942 жылғы шілденің соңында Қытай Банкі Байланыс банкімен және Қытайдың Фермерлер банкімен бір мезгілде банкнот шығару құқығынан айырылды, өйткені ұлтшыл үкіметтің бақылауындағы аумақтарда банкнот шығаруға айрықша құқық Қытайдың Орталық банкіне берілді.&lt;ref name=MLi&gt;{{Cite web|publisher=Johns Hopkins Institute for Applied Economics, Global Health, and Study of Business Enterprise |url=https://sites.krieger.jhu.edu/iae/files/2020/01/Inflation-in-Eastern-China-during-the-Second-Sino-Japanese-War.pdf |title=Inflation in Eastern China during the Second Sino-Japanese War |first=Michell|last=Li|date=May 2018}}&lt;/ref&gt;

[[Екінші дүниежүзілік соғыс]] аяқталғаннан кейін Қытай Банкі 1946 жылы Гонконг, Сингапур, Хайфон, Рангун, Куала-Лумпур, Пенанг және Джакарта қалаларындағы филиалдары мен агенттіктерін қайта ашты. Ол Ханойдағы агенттігін [[Сайгон]]ға көшірді. Одақтас күштер штабының ұсынысы бойынша банк Жапонияның Осака қаласындағы филиалын таратып, Токиода қосалқы филиал ашты. 1947 жылы банк [[Бангкок]], [[Читтагонг]] және [[Токио]] қалаларында агенттіктер ашты.

1950 жылы азаматтық соғыста коммунистік күштер жеңіске жеткеннен кейін Қытай Банкінің кейбір шетелдік филиалдары (мысалы, Гонконг, Сингапур, Лондон, Пенанг, Куала-Лумпур, Джакарта, Калькутта, Бомбей, Читтагонг және Карачи) бас кеңсесі Бейжіңде орналасқан Қытай Банкі құрамында қалды, ал басқалары (мысалы, Нью-Йорк, Токио, Гавана, Бангкок және тағы бірі, мүмкін Панамадағы филиал) бас кеңсесі Тайбэйде орналасқан Қытай Банкі құрамында қалды. Бұл банк 1971 жылы атауын [[International Commercial Bank of China]] (中國國際商業銀行) деп өзгертті. Рангундағы филиал 1963 жылы Бирмадағы барлық шетелдік және жергілікті банктермен бірге мемлекет меншігіне өтті. 1971 жылы Қытай Карачи мен Читтагонгтағы екі филиалын [[Пәкістан Ұлттық банкі]]не берді. 1975 жылы Оңтүстік Вьетнам Республикасы Сайгондағы филиалды, ал [[Кхмер Руж]] үкіметі [[Пномпень]]дегі филиалды мемлекет меншігіне алды.

&lt;gallery&gt;
File:北京大清户部银行旧址 2021-09-03.jpg|Бейжіңдегі Да-Цин банкінің бас кеңсе кешеніне кіреберіс, 1912–1928 жылдары Қытай Банкінің бас кеңсесі
File:First Headquarters of Bank of China, Dec 2017.jpg|Шанхайдағы бұрынғы Да-Цин банкінің филиалы, 1928–1946 жылдары Қытай Банкінің бас кеңсесі
File:Bank of China Building, The Bund, Dec 2017.jpg|[[Шанхайдағы Қытай Банкі ғимараты]], 1937 жылы аяқталған, 1941–1945 жылдары [[Қытайдың Орталық резервтік банкі]] пайдаланған, кейін 1946–1949 жылдары Қытай Банкінің бас кеңсесі болған
File:Former Bank of China in Qingdao 2007-04.JPG|[[Циндао]] қаласындағы бұрынғы филиалы
File:南京中国银行旧址（下关）2016.jpg|[[Нанкин]] қаласындағы Қытай Банкінің бұрынғы ғимараты
File:原大清银行.jpg|[[Ухань]] қаласындағы Қытай Банкінің бұрынғы ғимараты
File:HK OldBankOfChinaBuilding Queensway2.JPG|[[Гонконг]]тағы [[Bank of China Building (Hong Kong)|Қытай Банкінің бұрынғы ғимараты]], 1951–1991 жылдары Қытай Банкінің Гонконгтағы филиалының орналасқан орны
&lt;/gallery&gt;

=== 1979 жылдан бері ===
[[File:Site of Continental Bank Beijing Branch (20230423131344).jpg|thumb|[[Бейжің]]дегі [[Сичэн]] ауданындағы бұрынғы Continental Bank ғимараты, 1979–2001 жылдары қайта құрылған Қытай Банкінің бас кеңсесі]]
1978 жылдан бастап [[Қытай Халық Банкі]] өзінің коммерциялық функцияларын біртіндеп бөліп шығаруды бастады және 1979 жылы халықаралық қаржыға басымдық бере отырып Қытай Банкін қайта құрды.&lt;ref name=&quot;:0232&quot;&gt;{{Cite book |last=Roach |first=Stephen S.|title=Accidental Conflict: America, China, and the Clash of False Narratives |date=2022 |publisher=[[Yale University Press]] |isbn=978-0-300-26901-7 |location=New Haven |doi=10.12987/9780300269017 |jstor=j.ctv2z0vv2v |oclc=1347023475 |author-link=Stephen S. Roach}}&lt;/ref&gt; Сол жылы жаңадан құрылған Қытай Банкі [[Люксембург]]те филиал ашты, ол 1990-жылдары біртіндеп банктің Еуропадағы бас кеңсесіне айналды.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.boc.cn/en/bocinfo/bi1/201307/t20130705_2348888.html |title=Bank of China Becomes the First RMB Clearing Bank Recognized by Government of Luxembourg |website=Bank of China|date=1 July 2013 |access-date=28 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304073715/http://www.boc.cn/en/bocinfo/bi1/201307/t20130705_2348888.html |archive-date=4 March 2016 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; 1981 жылы [[Нью-Йорк]]те филиал ашылды,&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Bank of China U.S.A. New York Branch|url=https://www.bocusa.com/contact-us/new-york-branch|access-date=2 October 2021|website=Bank Of China|archive-date=2 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211002053222/https://www.bocusa.com/contact-us/new-york-branch|url-status=live}}&lt;/ref&gt; одан кейін 1985 жылы [[Париж]]де филиал ашылды. 1987 жылы Қытай Банкі LBMA-ның толыққанды мүшесі болды. 1992 жылы Торонтода өкілдік кеңсе ашып, келесі жылы ол II санаттағы банк мәртебесіне көтерілді.

Реформалар мен ашықтық саясаты кезеңінде Қытай Банкі өзінің Халықаралық қаржы институтын құрды.&lt;ref name=&quot;:023&quot; /&gt; Бұл институт банк шешімдері мен орталық үкіметтің саясат қалыптастыруына ықпал еткен зерттеулер жүргізді.&lt;ref name=&quot;:023&quot; /&gt;

== Даулары ==

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>2dafkaz079tn237yqm8rc2wm509t7j3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631786</id>
      <parentid>3631785</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T07:49:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Даулары */</comment>
      <origin>3631786</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20205" sha1="3w3gqp133vejl0mw2qrslp4j4rna16h" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = Bank of China Limited
 |логотипі           = 
 |суреті             = BOC Headquarters at Xidan (20171123140827).jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай (2001 жылы ашылған)
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]&lt;br&gt;[[Мемлекеттік кәсіпорын]]
 |биржадағы листингі = 601988 (SSE), 3988 (HKSE), [[SSE 50 Index]], [[Hang Seng Index]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = 1905 (Да-Цин банкі ретінде)&lt;br&gt;1912 (Bank of China ретінде)&lt;br&gt;1979 (қайта құрылды)
 |құрушы             = [[Чэнь Цзиньтао]]
 |орналасуы          = [[Бейжің]], [[Қытай]]
 |басты адамдары     = [[Гэ Хайцзяо]] (директорлар кеңесінің төрағасы және президенті)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = Да-Цин банкі
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = [[Bank of China (Hong Kong)]]&lt;br&gt;[[Bank of China#Canada|Bank of China (Canada)]]
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,123 трлн қытай юані (454,74 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 611,9 млрд қытай юані (89,08 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 641,5 млрд қытай юані (93,39 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 245,8 млрд қытай юані (35,78 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 37,11 трлн қытай юані (5,484 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 312 757 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''Қытай Банкі''' ({{lang-zh|中国银行}}; [[пиньинь]]: Zhōngguó Yínháng; {{lang-pt|Banco da China}}, {{lang-en|Bank of China}}) — штаб-пәтері Қытайдың [[Бейжің]] қаласында орналасқан Қытайдың мемлекеттік көпұлтты банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «[[үлкен төрттік]]&lt;nowiki/&gt;» банктерінің бірі болып табылады. 2019 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша, ол [[Қытай]]дағы несие көлемі бойынша екінші ірі банк және нарықтық капиталдандыруы бойынша әлемдегі тоғызыншы ірі банк болды,&lt;ref name=&quot;media&quot;&gt;{{cite web |title=Global 500 December 2009 : Market values and prices at 31 December 2009 |url=http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100313071423/http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |archive-date=13 March 2010 |access-date=28 March 2017 |website=Media.ft.com}}&lt;/ref&gt; сондай-ақ [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] жүйелік маңызы бар банк ретінде таныған банктердің бірі болып саналады. 2026 жылғы жағдай бойынша, жиынтық активтері көлемі жөнінен әлемдегі төртінші ірі банк болып, өзінен жоғары тұрған қалған үш қытайлық банктен кейінгі орында тұр.

Қытай Банкі 1912 жылы жаңадан құрылған Қытай Республикасының үкіметі тұсында [[Цин әулеті]]нің [[Да-Цин банкі]]н (1905 жылы құрылған) қайта атау арқылы құрылды. 1942 жылға дейін ол сол кезеңдегі «үлкен төрттік» банктердің бірі ретінде, сондай-ақ 1908 жылы құрылған [[Байланыс банкі]]мен, 1924 жылы құрылған [[Қытайдың Орталық банкі]]мен және 1933 жылы құрылған [[Қытайдың Фермерлер банкі]]мен бірге үкімет атынан банкноттар шығарды. 1949 жылғы Қытай коммунистік революциясынан кейін оның операцияларының басым бөлігі Қытай Халық Банкіне (ҚХБ) берілді; ал негізгі қызметі Тайваньға көшіріліп, онда 1971 жылы жекешелендірілгеннен кейін атауы [[International Commercial Bank of China]] болып өзгертілді. 1979 жылы реформалар мен ашықтық саясатының бастапқы кезеңінде Қытай Банкі Қытай Халық Банкінен бөлініп шығып, қайта құрылды.

Қытай Банкі [[Гонконг]]те жергілікті еншілес компаниясы арқылы жұмыс істейді. Ол басқару және әкімшілік жүргізу салаларында осы еншілес компаниямен тығыз байланыс орнатқан әрі Қытай Банкінің сақтандыру және бағалы қағаздар қызметтерін қайта сату сияқты бірнеше бағытта ынтымақтастық жасайды.

== Тарихы ==
=== XX ғасырдың басы ===
1905 жылы Цин үкіметі [[Бейжің]]де [[Да-Цин банкі]]н құрды. 1912 жылы [[Қытай Республикасы]] құрылғаннан кейін Чэнь Цзиньтао президент [[Сунь Ятсен]] үкіметінің қаржы реформасы жөніндегі басшысы болып тағайындалды. Ол Да-Цин банкін қайта ұйымдастырып, Қытай Банкіне айналдырды. Кейіннен Чэнь Цзиньтао Қытай Банкінің негізін қалаушы ретінде таныла бастады.&lt;ref&gt;中国银行简介 ．中国银行官网&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;媒体解析央企&quot;一把手&quot;任命与选拔模式 ．网易新闻&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;1912年2月5日 民国政府第一银行：中国银行开业 ．搜狐网&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;中国金融机构名录：中国银行 ．腾讯财经&lt;/ref&gt;

1917 жылы [[Пэй Цзыи]] Қытай Банкінің Гонконгтағы филиалын ашты.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=tG589-fsj1gC&amp;q=1917&amp;pg=PA112|title=Encyclopedia of Business in Today's World: A - C|last=Wankel|first=Charles|date=2009|publisher=SAGE Publications|isbn=9781412964272|language=en|access-date=24 November 2020|archive-date=17 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220517003004/https://books.google.com/books?id=tG589-fsj1gC&amp;q=1917&amp;pg=PA112|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=About Us|url=https://www.bochk.com/m/en/aboutus/corpprofile/history.html|access-date=2 October 2021|website=Bank of China|location=Hong Kong|archive-date=2 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211002052246/https://www.bochk.com/m/en/aboutus/corpprofile/history.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 1928 жылы банк бас кеңсесін Бейжіңнен [[Шанхай]]ға көшірді.

1920 жылы банк Қытай Банкінің Зерттеу бюросын ашты.&lt;ref name=&quot;:023&quot;&gt;{{Cite book |last1=Bachulska |first1=Alicja|last2=Leonard |first2=Mark |last3=Oertel |first3=Janka|url=https://ecfr.eu/publication/idea-of-china/ |title=The Idea of China: Chinese Thinkers on Power, Progress, and People|date=2 July 2024 |publisher=[[European Council on Foreign Relations]] |isbn=978-1-916682-42-9 |location=Berlin, Germany |pages=142 |format=EPUB |access-date=22 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240717120845/https://ecfr.eu/publication/idea-of-china/ |archive-date=17 July 2024 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Зерттеу бюросы Қытайдың банк секторындағы алғашқы зерттеу мекемесі болды.&lt;ref name=&quot;:023&quot; /&gt;

1929 жылы банк Қытайдан тыс жердегі алғашқы филиалын Лондонда ашты.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=bE5tkGrpv-wC&amp;q=1929&amp;pg=PA19|title=A Guide to the Top 100 Companies in China|last1=Zhang|first1=Wenxian|last2=Alon|first2=Ilan|date=2010|publisher=World Scientific|isbn=9789814291477|access-date=24 November 2020|archive-date=17 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220517002945/https://books.google.com/books?id=bE5tkGrpv-wC&amp;q=1929&amp;pg=PA19|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Бұл филиал үкіметтің сыртқы қарызын басқарды, банктің валюталық операцияларын басқару орталығына айналды және Қытайдың халықаралық саудасында делдал қызметін атқарды. 1931 жылы тағы бір шетелдік филиал [[Осака]]да ашылды,&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Expansion of Foreign Exchange Business via Bank of China Overseas Branches (1929–1936)|url=https://www.bankofchina.com/en/aboutboc/ab7/200809/t20080926_1601873.html|website=Bank of China|access-date=8 May 2021|archive-date=10 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210510142828/https://www.bankofchina.com/en/aboutboc/ab7/200809/t20080926_1601873.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ал 1936 жылы [[Сингапур]]да (шетелдегі қытайлардың Қытайға ақша аударымдарын жүзеге асыру үшін), сондай-ақ [[Нью-Йорк]]те агенттік ашылды.

1937 жылы Жапониямен соғыс қимылдары басталғаннан кейін жапон күштері Қытайдың негізгі порттарын қоршауға алды. Қытай Банкі ақша аударымдарын жинауды және әскери жабдықтардың жеткізілуін қамтамасыз ету үшін [[Батавия]], [[Пенанг]], [[Куала-Лумпур]], [[Хайфон]], [[Ханой]], [[Рангун]], [[Бомбей]] және [[Калькутта]] қалаларында бірқатар филиал ашты. Сонымен қатар [[Сурабая]], [[Медан]], [[Дабо]], [[Бату-Пахат]], [[Байчилу]], [[Мандалай]], [[Лашио]], [[Ипох]] және [[Серембан]] қалаларында қосалқы агенттіктер ашты. 1941–1942 жылдары Жапонияның Оңтүстік-Шығыс Азияны жаулап алуы салдарынан Қытай Банкі [[Лондон]], [[Нью-Йорк]], [[Калькутта]] және [[Бомбей]]дегі бөлімшелерінен басқа барлық шетелдік филиалдарын, агенттіктерін, қосалқы филиалдары мен қосалқы агенттіктерін жабуға мәжбүр болды. Соған қарамастан, 1942 жылы ол [[Сидней]]де (Аустралия), [[Ливерпуль]]де, [[Гавана]]да және, мүмкін, [[Карачи]]де алты жаңа шетелдік филиал ашуға қол жеткізді. 1942 жылғы шілденің соңында Қытай Банкі Байланыс банкімен және Қытайдың Фермерлер банкімен бір мезгілде банкнот шығару құқығынан айырылды, өйткені ұлтшыл үкіметтің бақылауындағы аумақтарда банкнот шығаруға айрықша құқық Қытайдың Орталық банкіне берілді.&lt;ref name=MLi&gt;{{Cite web|publisher=Johns Hopkins Institute for Applied Economics, Global Health, and Study of Business Enterprise |url=https://sites.krieger.jhu.edu/iae/files/2020/01/Inflation-in-Eastern-China-during-the-Second-Sino-Japanese-War.pdf |title=Inflation in Eastern China during the Second Sino-Japanese War |first=Michell|last=Li|date=May 2018}}&lt;/ref&gt;

[[Екінші дүниежүзілік соғыс]] аяқталғаннан кейін Қытай Банкі 1946 жылы Гонконг, Сингапур, Хайфон, Рангун, Куала-Лумпур, Пенанг және Джакарта қалаларындағы филиалдары мен агенттіктерін қайта ашты. Ол Ханойдағы агенттігін [[Сайгон]]ға көшірді. Одақтас күштер штабының ұсынысы бойынша банк Жапонияның Осака қаласындағы филиалын таратып, Токиода қосалқы филиал ашты. 1947 жылы банк [[Бангкок]], [[Читтагонг]] және [[Токио]] қалаларында агенттіктер ашты.

1950 жылы азаматтық соғыста коммунистік күштер жеңіске жеткеннен кейін Қытай Банкінің кейбір шетелдік филиалдары (мысалы, Гонконг, Сингапур, Лондон, Пенанг, Куала-Лумпур, Джакарта, Калькутта, Бомбей, Читтагонг және Карачи) бас кеңсесі Бейжіңде орналасқан Қытай Банкі құрамында қалды, ал басқалары (мысалы, Нью-Йорк, Токио, Гавана, Бангкок және тағы бірі, мүмкін Панамадағы филиал) бас кеңсесі Тайбэйде орналасқан Қытай Банкі құрамында қалды. Бұл банк 1971 жылы атауын [[International Commercial Bank of China]] (中國國際商業銀行) деп өзгертті. Рангундағы филиал 1963 жылы Бирмадағы барлық шетелдік және жергілікті банктермен бірге мемлекет меншігіне өтті. 1971 жылы Қытай Карачи мен Читтагонгтағы екі филиалын [[Пәкістан Ұлттық банкі]]не берді. 1975 жылы Оңтүстік Вьетнам Республикасы Сайгондағы филиалды, ал [[Кхмер Руж]] үкіметі [[Пномпень]]дегі филиалды мемлекет меншігіне алды.

&lt;gallery&gt;
File:北京大清户部银行旧址 2021-09-03.jpg|Бейжіңдегі Да-Цин банкінің бас кеңсе кешеніне кіреберіс, 1912–1928 жылдары Қытай Банкінің бас кеңсесі
File:First Headquarters of Bank of China, Dec 2017.jpg|Шанхайдағы бұрынғы Да-Цин банкінің филиалы, 1928–1946 жылдары Қытай Банкінің бас кеңсесі
File:Bank of China Building, The Bund, Dec 2017.jpg|[[Шанхайдағы Қытай Банкі ғимараты]], 1937 жылы аяқталған, 1941–1945 жылдары [[Қытайдың Орталық резервтік банкі]] пайдаланған, кейін 1946–1949 жылдары Қытай Банкінің бас кеңсесі болған
File:Former Bank of China in Qingdao 2007-04.JPG|[[Циндао]] қаласындағы бұрынғы филиалы
File:南京中国银行旧址（下关）2016.jpg|[[Нанкин]] қаласындағы Қытай Банкінің бұрынғы ғимараты
File:原大清银行.jpg|[[Ухань]] қаласындағы Қытай Банкінің бұрынғы ғимараты
File:HK OldBankOfChinaBuilding Queensway2.JPG|[[Гонконг]]тағы [[Bank of China Building (Hong Kong)|Қытай Банкінің бұрынғы ғимараты]], 1951–1991 жылдары Қытай Банкінің Гонконгтағы филиалының орналасқан орны
&lt;/gallery&gt;

=== 1979 жылдан бері ===
[[File:Site of Continental Bank Beijing Branch (20230423131344).jpg|thumb|[[Бейжің]]дегі [[Сичэн]] ауданындағы бұрынғы Continental Bank ғимараты, 1979–2001 жылдары қайта құрылған Қытай Банкінің бас кеңсесі]]
1978 жылдан бастап [[Қытай Халық Банкі]] өзінің коммерциялық функцияларын біртіндеп бөліп шығаруды бастады және 1979 жылы халықаралық қаржыға басымдық бере отырып Қытай Банкін қайта құрды.&lt;ref name=&quot;:0232&quot;&gt;{{Cite book |last=Roach |first=Stephen S.|title=Accidental Conflict: America, China, and the Clash of False Narratives |date=2022 |publisher=[[Yale University Press]] |isbn=978-0-300-26901-7 |location=New Haven |doi=10.12987/9780300269017 |jstor=j.ctv2z0vv2v |oclc=1347023475 |author-link=Stephen S. Roach}}&lt;/ref&gt; Сол жылы жаңадан құрылған Қытай Банкі [[Люксембург]]те филиал ашты, ол 1990-жылдары біртіндеп банктің Еуропадағы бас кеңсесіне айналды.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.boc.cn/en/bocinfo/bi1/201307/t20130705_2348888.html |title=Bank of China Becomes the First RMB Clearing Bank Recognized by Government of Luxembourg |website=Bank of China|date=1 July 2013 |access-date=28 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304073715/http://www.boc.cn/en/bocinfo/bi1/201307/t20130705_2348888.html |archive-date=4 March 2016 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; 1981 жылы [[Нью-Йорк]]те филиал ашылды,&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Bank of China U.S.A. New York Branch|url=https://www.bocusa.com/contact-us/new-york-branch|access-date=2 October 2021|website=Bank Of China|archive-date=2 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211002053222/https://www.bocusa.com/contact-us/new-york-branch|url-status=live}}&lt;/ref&gt; одан кейін 1985 жылы [[Париж]]де филиал ашылды. 1987 жылы Қытай Банкі LBMA-ның толыққанды мүшесі болды. 1992 жылы Торонтода өкілдік кеңсе ашып, келесі жылы ол II санаттағы банк мәртебесіне көтерілді.

Реформалар мен ашықтық саясаты кезеңінде Қытай Банкі өзінің Халықаралық қаржы институтын құрды.&lt;ref name=&quot;:023&quot; /&gt; Бұл институт банк шешімдері мен орталық үкіметтің саясат қалыптастыруына ықпал еткен зерттеулер жүргізді.&lt;ref name=&quot;:023&quot; /&gt;

== Даулары ==
=== Польшадағы кепілдік дауы ===

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>3w3gqp133vejl0mw2qrslp4j4rna16h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631788</id>
      <parentid>3631786</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T07:50:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Даулары */</comment>
      <origin>3631788</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21343" sha1="l2tsw33rkprpovhwny560wrewhjncvp" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = Bank of China Limited
 |логотипі           = 
 |суреті             = BOC Headquarters at Xidan (20171123140827).jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай (2001 жылы ашылған)
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]&lt;br&gt;[[Мемлекеттік кәсіпорын]]
 |биржадағы листингі = 601988 (SSE), 3988 (HKSE), [[SSE 50 Index]], [[Hang Seng Index]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = 1905 (Да-Цин банкі ретінде)&lt;br&gt;1912 (Bank of China ретінде)&lt;br&gt;1979 (қайта құрылды)
 |құрушы             = [[Чэнь Цзиньтао]]
 |орналасуы          = [[Бейжің]], [[Қытай]]
 |басты адамдары     = [[Гэ Хайцзяо]] (директорлар кеңесінің төрағасы және президенті)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = Да-Цин банкі
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = [[Bank of China (Hong Kong)]]&lt;br&gt;[[Bank of China#Canada|Bank of China (Canada)]]
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,123 трлн қытай юані (454,74 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 611,9 млрд қытай юані (89,08 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 641,5 млрд қытай юані (93,39 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 245,8 млрд қытай юані (35,78 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 37,11 трлн қытай юані (5,484 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 312 757 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''Қытай Банкі''' ({{lang-zh|中国银行}}; [[пиньинь]]: Zhōngguó Yínháng; {{lang-pt|Banco da China}}, {{lang-en|Bank of China}}) — штаб-пәтері Қытайдың [[Бейжің]] қаласында орналасқан Қытайдың мемлекеттік көпұлтты банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «[[үлкен төрттік]]&lt;nowiki/&gt;» банктерінің бірі болып табылады. 2019 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша, ол [[Қытай]]дағы несие көлемі бойынша екінші ірі банк және нарықтық капиталдандыруы бойынша әлемдегі тоғызыншы ірі банк болды,&lt;ref name=&quot;media&quot;&gt;{{cite web |title=Global 500 December 2009 : Market values and prices at 31 December 2009 |url=http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100313071423/http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |archive-date=13 March 2010 |access-date=28 March 2017 |website=Media.ft.com}}&lt;/ref&gt; сондай-ақ [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] жүйелік маңызы бар банк ретінде таныған банктердің бірі болып саналады. 2026 жылғы жағдай бойынша, жиынтық активтері көлемі жөнінен әлемдегі төртінші ірі банк болып, өзінен жоғары тұрған қалған үш қытайлық банктен кейінгі орында тұр.

Қытай Банкі 1912 жылы жаңадан құрылған Қытай Республикасының үкіметі тұсында [[Цин әулеті]]нің [[Да-Цин банкі]]н (1905 жылы құрылған) қайта атау арқылы құрылды. 1942 жылға дейін ол сол кезеңдегі «үлкен төрттік» банктердің бірі ретінде, сондай-ақ 1908 жылы құрылған [[Байланыс банкі]]мен, 1924 жылы құрылған [[Қытайдың Орталық банкі]]мен және 1933 жылы құрылған [[Қытайдың Фермерлер банкі]]мен бірге үкімет атынан банкноттар шығарды. 1949 жылғы Қытай коммунистік революциясынан кейін оның операцияларының басым бөлігі Қытай Халық Банкіне (ҚХБ) берілді; ал негізгі қызметі Тайваньға көшіріліп, онда 1971 жылы жекешелендірілгеннен кейін атауы [[International Commercial Bank of China]] болып өзгертілді. 1979 жылы реформалар мен ашықтық саясатының бастапқы кезеңінде Қытай Банкі Қытай Халық Банкінен бөлініп шығып, қайта құрылды.

Қытай Банкі [[Гонконг]]те жергілікті еншілес компаниясы арқылы жұмыс істейді. Ол басқару және әкімшілік жүргізу салаларында осы еншілес компаниямен тығыз байланыс орнатқан әрі Қытай Банкінің сақтандыру және бағалы қағаздар қызметтерін қайта сату сияқты бірнеше бағытта ынтымақтастық жасайды.

== Тарихы ==
=== XX ғасырдың басы ===
1905 жылы Цин үкіметі [[Бейжің]]де [[Да-Цин банкі]]н құрды. 1912 жылы [[Қытай Республикасы]] құрылғаннан кейін Чэнь Цзиньтао президент [[Сунь Ятсен]] үкіметінің қаржы реформасы жөніндегі басшысы болып тағайындалды. Ол Да-Цин банкін қайта ұйымдастырып, Қытай Банкіне айналдырды. Кейіннен Чэнь Цзиньтао Қытай Банкінің негізін қалаушы ретінде таныла бастады.&lt;ref&gt;中国银行简介 ．中国银行官网&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;媒体解析央企&quot;一把手&quot;任命与选拔模式 ．网易新闻&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;1912年2月5日 民国政府第一银行：中国银行开业 ．搜狐网&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;中国金融机构名录：中国银行 ．腾讯财经&lt;/ref&gt;

1917 жылы [[Пэй Цзыи]] Қытай Банкінің Гонконгтағы филиалын ашты.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=tG589-fsj1gC&amp;q=1917&amp;pg=PA112|title=Encyclopedia of Business in Today's World: A - C|last=Wankel|first=Charles|date=2009|publisher=SAGE Publications|isbn=9781412964272|language=en|access-date=24 November 2020|archive-date=17 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220517003004/https://books.google.com/books?id=tG589-fsj1gC&amp;q=1917&amp;pg=PA112|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=About Us|url=https://www.bochk.com/m/en/aboutus/corpprofile/history.html|access-date=2 October 2021|website=Bank of China|location=Hong Kong|archive-date=2 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211002052246/https://www.bochk.com/m/en/aboutus/corpprofile/history.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 1928 жылы банк бас кеңсесін Бейжіңнен [[Шанхай]]ға көшірді.

1920 жылы банк Қытай Банкінің Зерттеу бюросын ашты.&lt;ref name=&quot;:023&quot;&gt;{{Cite book |last1=Bachulska |first1=Alicja|last2=Leonard |first2=Mark |last3=Oertel |first3=Janka|url=https://ecfr.eu/publication/idea-of-china/ |title=The Idea of China: Chinese Thinkers on Power, Progress, and People|date=2 July 2024 |publisher=[[European Council on Foreign Relations]] |isbn=978-1-916682-42-9 |location=Berlin, Germany |pages=142 |format=EPUB |access-date=22 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240717120845/https://ecfr.eu/publication/idea-of-china/ |archive-date=17 July 2024 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Зерттеу бюросы Қытайдың банк секторындағы алғашқы зерттеу мекемесі болды.&lt;ref name=&quot;:023&quot; /&gt;

1929 жылы банк Қытайдан тыс жердегі алғашқы филиалын Лондонда ашты.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=bE5tkGrpv-wC&amp;q=1929&amp;pg=PA19|title=A Guide to the Top 100 Companies in China|last1=Zhang|first1=Wenxian|last2=Alon|first2=Ilan|date=2010|publisher=World Scientific|isbn=9789814291477|access-date=24 November 2020|archive-date=17 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220517002945/https://books.google.com/books?id=bE5tkGrpv-wC&amp;q=1929&amp;pg=PA19|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Бұл филиал үкіметтің сыртқы қарызын басқарды, банктің валюталық операцияларын басқару орталығына айналды және Қытайдың халықаралық саудасында делдал қызметін атқарды. 1931 жылы тағы бір шетелдік филиал [[Осака]]да ашылды,&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Expansion of Foreign Exchange Business via Bank of China Overseas Branches (1929–1936)|url=https://www.bankofchina.com/en/aboutboc/ab7/200809/t20080926_1601873.html|website=Bank of China|access-date=8 May 2021|archive-date=10 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210510142828/https://www.bankofchina.com/en/aboutboc/ab7/200809/t20080926_1601873.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ал 1936 жылы [[Сингапур]]да (шетелдегі қытайлардың Қытайға ақша аударымдарын жүзеге асыру үшін), сондай-ақ [[Нью-Йорк]]те агенттік ашылды.

1937 жылы Жапониямен соғыс қимылдары басталғаннан кейін жапон күштері Қытайдың негізгі порттарын қоршауға алды. Қытай Банкі ақша аударымдарын жинауды және әскери жабдықтардың жеткізілуін қамтамасыз ету үшін [[Батавия]], [[Пенанг]], [[Куала-Лумпур]], [[Хайфон]], [[Ханой]], [[Рангун]], [[Бомбей]] және [[Калькутта]] қалаларында бірқатар филиал ашты. Сонымен қатар [[Сурабая]], [[Медан]], [[Дабо]], [[Бату-Пахат]], [[Байчилу]], [[Мандалай]], [[Лашио]], [[Ипох]] және [[Серембан]] қалаларында қосалқы агенттіктер ашты. 1941–1942 жылдары Жапонияның Оңтүстік-Шығыс Азияны жаулап алуы салдарынан Қытай Банкі [[Лондон]], [[Нью-Йорк]], [[Калькутта]] және [[Бомбей]]дегі бөлімшелерінен басқа барлық шетелдік филиалдарын, агенттіктерін, қосалқы филиалдары мен қосалқы агенттіктерін жабуға мәжбүр болды. Соған қарамастан, 1942 жылы ол [[Сидней]]де (Аустралия), [[Ливерпуль]]де, [[Гавана]]да және, мүмкін, [[Карачи]]де алты жаңа шетелдік филиал ашуға қол жеткізді. 1942 жылғы шілденің соңында Қытай Банкі Байланыс банкімен және Қытайдың Фермерлер банкімен бір мезгілде банкнот шығару құқығынан айырылды, өйткені ұлтшыл үкіметтің бақылауындағы аумақтарда банкнот шығаруға айрықша құқық Қытайдың Орталық банкіне берілді.&lt;ref name=MLi&gt;{{Cite web|publisher=Johns Hopkins Institute for Applied Economics, Global Health, and Study of Business Enterprise |url=https://sites.krieger.jhu.edu/iae/files/2020/01/Inflation-in-Eastern-China-during-the-Second-Sino-Japanese-War.pdf |title=Inflation in Eastern China during the Second Sino-Japanese War |first=Michell|last=Li|date=May 2018}}&lt;/ref&gt;

[[Екінші дүниежүзілік соғыс]] аяқталғаннан кейін Қытай Банкі 1946 жылы Гонконг, Сингапур, Хайфон, Рангун, Куала-Лумпур, Пенанг және Джакарта қалаларындағы филиалдары мен агенттіктерін қайта ашты. Ол Ханойдағы агенттігін [[Сайгон]]ға көшірді. Одақтас күштер штабының ұсынысы бойынша банк Жапонияның Осака қаласындағы филиалын таратып, Токиода қосалқы филиал ашты. 1947 жылы банк [[Бангкок]], [[Читтагонг]] және [[Токио]] қалаларында агенттіктер ашты.

1950 жылы азаматтық соғыста коммунистік күштер жеңіске жеткеннен кейін Қытай Банкінің кейбір шетелдік филиалдары (мысалы, Гонконг, Сингапур, Лондон, Пенанг, Куала-Лумпур, Джакарта, Калькутта, Бомбей, Читтагонг және Карачи) бас кеңсесі Бейжіңде орналасқан Қытай Банкі құрамында қалды, ал басқалары (мысалы, Нью-Йорк, Токио, Гавана, Бангкок және тағы бірі, мүмкін Панамадағы филиал) бас кеңсесі Тайбэйде орналасқан Қытай Банкі құрамында қалды. Бұл банк 1971 жылы атауын [[International Commercial Bank of China]] (中國國際商業銀行) деп өзгертті. Рангундағы филиал 1963 жылы Бирмадағы барлық шетелдік және жергілікті банктермен бірге мемлекет меншігіне өтті. 1971 жылы Қытай Карачи мен Читтагонгтағы екі филиалын [[Пәкістан Ұлттық банкі]]не берді. 1975 жылы Оңтүстік Вьетнам Республикасы Сайгондағы филиалды, ал [[Кхмер Руж]] үкіметі [[Пномпень]]дегі филиалды мемлекет меншігіне алды.

&lt;gallery&gt;
File:北京大清户部银行旧址 2021-09-03.jpg|Бейжіңдегі Да-Цин банкінің бас кеңсе кешеніне кіреберіс, 1912–1928 жылдары Қытай Банкінің бас кеңсесі
File:First Headquarters of Bank of China, Dec 2017.jpg|Шанхайдағы бұрынғы Да-Цин банкінің филиалы, 1928–1946 жылдары Қытай Банкінің бас кеңсесі
File:Bank of China Building, The Bund, Dec 2017.jpg|[[Шанхайдағы Қытай Банкі ғимараты]], 1937 жылы аяқталған, 1941–1945 жылдары [[Қытайдың Орталық резервтік банкі]] пайдаланған, кейін 1946–1949 жылдары Қытай Банкінің бас кеңсесі болған
File:Former Bank of China in Qingdao 2007-04.JPG|[[Циндао]] қаласындағы бұрынғы филиалы
File:南京中国银行旧址（下关）2016.jpg|[[Нанкин]] қаласындағы Қытай Банкінің бұрынғы ғимараты
File:原大清银行.jpg|[[Ухань]] қаласындағы Қытай Банкінің бұрынғы ғимараты
File:HK OldBankOfChinaBuilding Queensway2.JPG|[[Гонконг]]тағы [[Bank of China Building (Hong Kong)|Қытай Банкінің бұрынғы ғимараты]], 1951–1991 жылдары Қытай Банкінің Гонконгтағы филиалының орналасқан орны
&lt;/gallery&gt;

=== 1979 жылдан бері ===
[[File:Site of Continental Bank Beijing Branch (20230423131344).jpg|thumb|[[Бейжің]]дегі [[Сичэн]] ауданындағы бұрынғы Continental Bank ғимараты, 1979–2001 жылдары қайта құрылған Қытай Банкінің бас кеңсесі]]
1978 жылдан бастап [[Қытай Халық Банкі]] өзінің коммерциялық функцияларын біртіндеп бөліп шығаруды бастады және 1979 жылы халықаралық қаржыға басымдық бере отырып Қытай Банкін қайта құрды.&lt;ref name=&quot;:0232&quot;&gt;{{Cite book |last=Roach |first=Stephen S.|title=Accidental Conflict: America, China, and the Clash of False Narratives |date=2022 |publisher=[[Yale University Press]] |isbn=978-0-300-26901-7 |location=New Haven |doi=10.12987/9780300269017 |jstor=j.ctv2z0vv2v |oclc=1347023475 |author-link=Stephen S. Roach}}&lt;/ref&gt; Сол жылы жаңадан құрылған Қытай Банкі [[Люксембург]]те филиал ашты, ол 1990-жылдары біртіндеп банктің Еуропадағы бас кеңсесіне айналды.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.boc.cn/en/bocinfo/bi1/201307/t20130705_2348888.html |title=Bank of China Becomes the First RMB Clearing Bank Recognized by Government of Luxembourg |website=Bank of China|date=1 July 2013 |access-date=28 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304073715/http://www.boc.cn/en/bocinfo/bi1/201307/t20130705_2348888.html |archive-date=4 March 2016 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; 1981 жылы [[Нью-Йорк]]те филиал ашылды,&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Bank of China U.S.A. New York Branch|url=https://www.bocusa.com/contact-us/new-york-branch|access-date=2 October 2021|website=Bank Of China|archive-date=2 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211002053222/https://www.bocusa.com/contact-us/new-york-branch|url-status=live}}&lt;/ref&gt; одан кейін 1985 жылы [[Париж]]де филиал ашылды. 1987 жылы Қытай Банкі LBMA-ның толыққанды мүшесі болды. 1992 жылы Торонтода өкілдік кеңсе ашып, келесі жылы ол II санаттағы банк мәртебесіне көтерілді.

Реформалар мен ашықтық саясаты кезеңінде Қытай Банкі өзінің Халықаралық қаржы институтын құрды.&lt;ref name=&quot;:023&quot; /&gt; Бұл институт банк шешімдері мен орталық үкіметтің саясат қалыптастыруына ықпал еткен зерттеулер жүргізді.&lt;ref name=&quot;:023&quot; /&gt;

== Даулары ==
=== Польшадағы кепілдік дауы ===
[[COVEC]] Польшадағы A2 автомагистралінің құрылысын аяқтаудан бас тартқаннан кейін, Қытай Банкі Польша үкіметінің жол агенттігі [[GDDKiA]]-ға орындау кепілдігі бойынша төлем жасауға тиіс болды. Алайда Қытайдың Экспорт-импорт банкімен бірге ол бұл төлемді жасаудан бас тартты; сот шешімі бойынша өз міндеттемелерін тек [[Deutsche Bank]] қана орындады.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://forsal.pl/artykuly/586356,covec_nie_zrazil_sie_porazka_na_a2_i_z_chinskimi_bankami_startuje_do_kozienic.html|title=COVEC nie zraził się porażką na A2 i z chińskimi bankami startuje do Kozienic|website=Forsal|date=20 January 2012|access-date=28 April 2013|language=pl|archive-url=https://web.archive.org/web/20120122024137/http://forsal.pl/artykuly/586356,covec_nie_zrazil_sie_porazka_na_a2_i_z_chinskimi_bankami_startuje_do_kozienic.html|archive-date=22 January 2012|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>l2tsw33rkprpovhwny560wrewhjncvp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631789</id>
      <parentid>3631788</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T07:53:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Даулары */</comment>
      <origin>3631789</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23692" sha1="phmgnavds8k3lx1p2gix98qiipzljd1" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = Bank of China Limited
 |логотипі           = 
 |суреті             = BOC Headquarters at Xidan (20171123140827).jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай (2001 жылы ашылған)
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]&lt;br&gt;[[Мемлекеттік кәсіпорын]]
 |биржадағы листингі = 601988 (SSE), 3988 (HKSE), [[SSE 50 Index]], [[Hang Seng Index]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = 1905 (Да-Цин банкі ретінде)&lt;br&gt;1912 (Bank of China ретінде)&lt;br&gt;1979 (қайта құрылды)
 |құрушы             = [[Чэнь Цзиньтао]]
 |орналасуы          = [[Бейжің]], [[Қытай]]
 |басты адамдары     = [[Гэ Хайцзяо]] (директорлар кеңесінің төрағасы және президенті)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = Да-Цин банкі
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = [[Bank of China (Hong Kong)]]&lt;br&gt;[[Bank of China#Canada|Bank of China (Canada)]]
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,123 трлн қытай юані (454,74 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 611,9 млрд қытай юані (89,08 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 641,5 млрд қытай юані (93,39 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 245,8 млрд қытай юані (35,78 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 37,11 трлн қытай юані (5,484 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 312 757 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''Қытай Банкі''' ({{lang-zh|中国银行}}; [[пиньинь]]: Zhōngguó Yínháng; {{lang-pt|Banco da China}}, {{lang-en|Bank of China}}) — штаб-пәтері Қытайдың [[Бейжің]] қаласында орналасқан Қытайдың мемлекеттік көпұлтты банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «[[үлкен төрттік]]&lt;nowiki/&gt;» банктерінің бірі болып табылады. 2019 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша, ол [[Қытай]]дағы несие көлемі бойынша екінші ірі банк және нарықтық капиталдандыруы бойынша әлемдегі тоғызыншы ірі банк болды,&lt;ref name=&quot;media&quot;&gt;{{cite web |title=Global 500 December 2009 : Market values and prices at 31 December 2009 |url=http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100313071423/http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |archive-date=13 March 2010 |access-date=28 March 2017 |website=Media.ft.com}}&lt;/ref&gt; сондай-ақ [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] жүйелік маңызы бар банк ретінде таныған банктердің бірі болып саналады. 2026 жылғы жағдай бойынша, жиынтық активтері көлемі жөнінен әлемдегі төртінші ірі банк болып, өзінен жоғары тұрған қалған үш қытайлық банктен кейінгі орында тұр.

Қытай Банкі 1912 жылы жаңадан құрылған Қытай Республикасының үкіметі тұсында [[Цин әулеті]]нің [[Да-Цин банкі]]н (1905 жылы құрылған) қайта атау арқылы құрылды. 1942 жылға дейін ол сол кезеңдегі «үлкен төрттік» банктердің бірі ретінде, сондай-ақ 1908 жылы құрылған [[Байланыс банкі]]мен, 1924 жылы құрылған [[Қытайдың Орталық банкі]]мен және 1933 жылы құрылған [[Қытайдың Фермерлер банкі]]мен бірге үкімет атынан банкноттар шығарды. 1949 жылғы Қытай коммунистік революциясынан кейін оның операцияларының басым бөлігі Қытай Халық Банкіне (ҚХБ) берілді; ал негізгі қызметі Тайваньға көшіріліп, онда 1971 жылы жекешелендірілгеннен кейін атауы [[International Commercial Bank of China]] болып өзгертілді. 1979 жылы реформалар мен ашықтық саясатының бастапқы кезеңінде Қытай Банкі Қытай Халық Банкінен бөлініп шығып, қайта құрылды.

Қытай Банкі [[Гонконг]]те жергілікті еншілес компаниясы арқылы жұмыс істейді. Ол басқару және әкімшілік жүргізу салаларында осы еншілес компаниямен тығыз байланыс орнатқан әрі Қытай Банкінің сақтандыру және бағалы қағаздар қызметтерін қайта сату сияқты бірнеше бағытта ынтымақтастық жасайды.

== Тарихы ==
=== XX ғасырдың басы ===
1905 жылы Цин үкіметі [[Бейжің]]де [[Да-Цин банкі]]н құрды. 1912 жылы [[Қытай Республикасы]] құрылғаннан кейін Чэнь Цзиньтао президент [[Сунь Ятсен]] үкіметінің қаржы реформасы жөніндегі басшысы болып тағайындалды. Ол Да-Цин банкін қайта ұйымдастырып, Қытай Банкіне айналдырды. Кейіннен Чэнь Цзиньтао Қытай Банкінің негізін қалаушы ретінде таныла бастады.&lt;ref&gt;中国银行简介 ．中国银行官网&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;媒体解析央企&quot;一把手&quot;任命与选拔模式 ．网易新闻&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;1912年2月5日 民国政府第一银行：中国银行开业 ．搜狐网&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;中国金融机构名录：中国银行 ．腾讯财经&lt;/ref&gt;

1917 жылы [[Пэй Цзыи]] Қытай Банкінің Гонконгтағы филиалын ашты.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=tG589-fsj1gC&amp;q=1917&amp;pg=PA112|title=Encyclopedia of Business in Today's World: A - C|last=Wankel|first=Charles|date=2009|publisher=SAGE Publications|isbn=9781412964272|language=en|access-date=24 November 2020|archive-date=17 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220517003004/https://books.google.com/books?id=tG589-fsj1gC&amp;q=1917&amp;pg=PA112|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=About Us|url=https://www.bochk.com/m/en/aboutus/corpprofile/history.html|access-date=2 October 2021|website=Bank of China|location=Hong Kong|archive-date=2 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211002052246/https://www.bochk.com/m/en/aboutus/corpprofile/history.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 1928 жылы банк бас кеңсесін Бейжіңнен [[Шанхай]]ға көшірді.

1920 жылы банк Қытай Банкінің Зерттеу бюросын ашты.&lt;ref name=&quot;:023&quot;&gt;{{Cite book |last1=Bachulska |first1=Alicja|last2=Leonard |first2=Mark |last3=Oertel |first3=Janka|url=https://ecfr.eu/publication/idea-of-china/ |title=The Idea of China: Chinese Thinkers on Power, Progress, and People|date=2 July 2024 |publisher=[[European Council on Foreign Relations]] |isbn=978-1-916682-42-9 |location=Berlin, Germany |pages=142 |format=EPUB |access-date=22 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240717120845/https://ecfr.eu/publication/idea-of-china/ |archive-date=17 July 2024 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Зерттеу бюросы Қытайдың банк секторындағы алғашқы зерттеу мекемесі болды.&lt;ref name=&quot;:023&quot; /&gt;

1929 жылы банк Қытайдан тыс жердегі алғашқы филиалын Лондонда ашты.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=bE5tkGrpv-wC&amp;q=1929&amp;pg=PA19|title=A Guide to the Top 100 Companies in China|last1=Zhang|first1=Wenxian|last2=Alon|first2=Ilan|date=2010|publisher=World Scientific|isbn=9789814291477|access-date=24 November 2020|archive-date=17 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220517002945/https://books.google.com/books?id=bE5tkGrpv-wC&amp;q=1929&amp;pg=PA19|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Бұл филиал үкіметтің сыртқы қарызын басқарды, банктің валюталық операцияларын басқару орталығына айналды және Қытайдың халықаралық саудасында делдал қызметін атқарды. 1931 жылы тағы бір шетелдік филиал [[Осака]]да ашылды,&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Expansion of Foreign Exchange Business via Bank of China Overseas Branches (1929–1936)|url=https://www.bankofchina.com/en/aboutboc/ab7/200809/t20080926_1601873.html|website=Bank of China|access-date=8 May 2021|archive-date=10 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210510142828/https://www.bankofchina.com/en/aboutboc/ab7/200809/t20080926_1601873.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ал 1936 жылы [[Сингапур]]да (шетелдегі қытайлардың Қытайға ақша аударымдарын жүзеге асыру үшін), сондай-ақ [[Нью-Йорк]]те агенттік ашылды.

1937 жылы Жапониямен соғыс қимылдары басталғаннан кейін жапон күштері Қытайдың негізгі порттарын қоршауға алды. Қытай Банкі ақша аударымдарын жинауды және әскери жабдықтардың жеткізілуін қамтамасыз ету үшін [[Батавия]], [[Пенанг]], [[Куала-Лумпур]], [[Хайфон]], [[Ханой]], [[Рангун]], [[Бомбей]] және [[Калькутта]] қалаларында бірқатар филиал ашты. Сонымен қатар [[Сурабая]], [[Медан]], [[Дабо]], [[Бату-Пахат]], [[Байчилу]], [[Мандалай]], [[Лашио]], [[Ипох]] және [[Серембан]] қалаларында қосалқы агенттіктер ашты. 1941–1942 жылдары Жапонияның Оңтүстік-Шығыс Азияны жаулап алуы салдарынан Қытай Банкі [[Лондон]], [[Нью-Йорк]], [[Калькутта]] және [[Бомбей]]дегі бөлімшелерінен басқа барлық шетелдік филиалдарын, агенттіктерін, қосалқы филиалдары мен қосалқы агенттіктерін жабуға мәжбүр болды. Соған қарамастан, 1942 жылы ол [[Сидней]]де (Аустралия), [[Ливерпуль]]де, [[Гавана]]да және, мүмкін, [[Карачи]]де алты жаңа шетелдік филиал ашуға қол жеткізді. 1942 жылғы шілденің соңында Қытай Банкі Байланыс банкімен және Қытайдың Фермерлер банкімен бір мезгілде банкнот шығару құқығынан айырылды, өйткені ұлтшыл үкіметтің бақылауындағы аумақтарда банкнот шығаруға айрықша құқық Қытайдың Орталық банкіне берілді.&lt;ref name=MLi&gt;{{Cite web|publisher=Johns Hopkins Institute for Applied Economics, Global Health, and Study of Business Enterprise |url=https://sites.krieger.jhu.edu/iae/files/2020/01/Inflation-in-Eastern-China-during-the-Second-Sino-Japanese-War.pdf |title=Inflation in Eastern China during the Second Sino-Japanese War |first=Michell|last=Li|date=May 2018}}&lt;/ref&gt;

[[Екінші дүниежүзілік соғыс]] аяқталғаннан кейін Қытай Банкі 1946 жылы Гонконг, Сингапур, Хайфон, Рангун, Куала-Лумпур, Пенанг және Джакарта қалаларындағы филиалдары мен агенттіктерін қайта ашты. Ол Ханойдағы агенттігін [[Сайгон]]ға көшірді. Одақтас күштер штабының ұсынысы бойынша банк Жапонияның Осака қаласындағы филиалын таратып, Токиода қосалқы филиал ашты. 1947 жылы банк [[Бангкок]], [[Читтагонг]] және [[Токио]] қалаларында агенттіктер ашты.

1950 жылы азаматтық соғыста коммунистік күштер жеңіске жеткеннен кейін Қытай Банкінің кейбір шетелдік филиалдары (мысалы, Гонконг, Сингапур, Лондон, Пенанг, Куала-Лумпур, Джакарта, Калькутта, Бомбей, Читтагонг және Карачи) бас кеңсесі Бейжіңде орналасқан Қытай Банкі құрамында қалды, ал басқалары (мысалы, Нью-Йорк, Токио, Гавана, Бангкок және тағы бірі, мүмкін Панамадағы филиал) бас кеңсесі Тайбэйде орналасқан Қытай Банкі құрамында қалды. Бұл банк 1971 жылы атауын [[International Commercial Bank of China]] (中國國際商業銀行) деп өзгертті. Рангундағы филиал 1963 жылы Бирмадағы барлық шетелдік және жергілікті банктермен бірге мемлекет меншігіне өтті. 1971 жылы Қытай Карачи мен Читтагонгтағы екі филиалын [[Пәкістан Ұлттық банкі]]не берді. 1975 жылы Оңтүстік Вьетнам Республикасы Сайгондағы филиалды, ал [[Кхмер Руж]] үкіметі [[Пномпень]]дегі филиалды мемлекет меншігіне алды.

&lt;gallery&gt;
File:北京大清户部银行旧址 2021-09-03.jpg|Бейжіңдегі Да-Цин банкінің бас кеңсе кешеніне кіреберіс, 1912–1928 жылдары Қытай Банкінің бас кеңсесі
File:First Headquarters of Bank of China, Dec 2017.jpg|Шанхайдағы бұрынғы Да-Цин банкінің филиалы, 1928–1946 жылдары Қытай Банкінің бас кеңсесі
File:Bank of China Building, The Bund, Dec 2017.jpg|[[Шанхайдағы Қытай Банкі ғимараты]], 1937 жылы аяқталған, 1941–1945 жылдары [[Қытайдың Орталық резервтік банкі]] пайдаланған, кейін 1946–1949 жылдары Қытай Банкінің бас кеңсесі болған
File:Former Bank of China in Qingdao 2007-04.JPG|[[Циндао]] қаласындағы бұрынғы филиалы
File:南京中国银行旧址（下关）2016.jpg|[[Нанкин]] қаласындағы Қытай Банкінің бұрынғы ғимараты
File:原大清银行.jpg|[[Ухань]] қаласындағы Қытай Банкінің бұрынғы ғимараты
File:HK OldBankOfChinaBuilding Queensway2.JPG|[[Гонконг]]тағы [[Bank of China Building (Hong Kong)|Қытай Банкінің бұрынғы ғимараты]], 1951–1991 жылдары Қытай Банкінің Гонконгтағы филиалының орналасқан орны
&lt;/gallery&gt;

=== 1979 жылдан бері ===
[[File:Site of Continental Bank Beijing Branch (20230423131344).jpg|thumb|[[Бейжің]]дегі [[Сичэн]] ауданындағы бұрынғы Continental Bank ғимараты, 1979–2001 жылдары қайта құрылған Қытай Банкінің бас кеңсесі]]
1978 жылдан бастап [[Қытай Халық Банкі]] өзінің коммерциялық функцияларын біртіндеп бөліп шығаруды бастады және 1979 жылы халықаралық қаржыға басымдық бере отырып Қытай Банкін қайта құрды.&lt;ref name=&quot;:0232&quot;&gt;{{Cite book |last=Roach |first=Stephen S.|title=Accidental Conflict: America, China, and the Clash of False Narratives |date=2022 |publisher=[[Yale University Press]] |isbn=978-0-300-26901-7 |location=New Haven |doi=10.12987/9780300269017 |jstor=j.ctv2z0vv2v |oclc=1347023475 |author-link=Stephen S. Roach}}&lt;/ref&gt; Сол жылы жаңадан құрылған Қытай Банкі [[Люксембург]]те филиал ашты, ол 1990-жылдары біртіндеп банктің Еуропадағы бас кеңсесіне айналды.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.boc.cn/en/bocinfo/bi1/201307/t20130705_2348888.html |title=Bank of China Becomes the First RMB Clearing Bank Recognized by Government of Luxembourg |website=Bank of China|date=1 July 2013 |access-date=28 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304073715/http://www.boc.cn/en/bocinfo/bi1/201307/t20130705_2348888.html |archive-date=4 March 2016 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; 1981 жылы [[Нью-Йорк]]те филиал ашылды,&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Bank of China U.S.A. New York Branch|url=https://www.bocusa.com/contact-us/new-york-branch|access-date=2 October 2021|website=Bank Of China|archive-date=2 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211002053222/https://www.bocusa.com/contact-us/new-york-branch|url-status=live}}&lt;/ref&gt; одан кейін 1985 жылы [[Париж]]де филиал ашылды. 1987 жылы Қытай Банкі LBMA-ның толыққанды мүшесі болды. 1992 жылы Торонтода өкілдік кеңсе ашып, келесі жылы ол II санаттағы банк мәртебесіне көтерілді.

Реформалар мен ашықтық саясаты кезеңінде Қытай Банкі өзінің Халықаралық қаржы институтын құрды.&lt;ref name=&quot;:023&quot; /&gt; Бұл институт банк шешімдері мен орталық үкіметтің саясат қалыптастыруына ықпал еткен зерттеулер жүргізді.&lt;ref name=&quot;:023&quot; /&gt;

== Даулары ==
=== Польшадағы кепілдік дауы ===
[[COVEC]] Польшадағы A2 автомагистралінің құрылысын аяқтаудан бас тартқаннан кейін, Қытай Банкі Польша үкіметінің жол агенттігі [[GDDKiA]]-ға орындау кепілдігі бойынша төлем жасауға тиіс болды. Алайда Қытайдың Экспорт-импорт банкімен бірге ол бұл төлемді жасаудан бас тартты; сот шешімі бойынша өз міндеттемелерін тек [[Deutsche Bank]] қана орындады.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://forsal.pl/artykuly/586356,covec_nie_zrazil_sie_porazka_na_a2_i_z_chinskimi_bankami_startuje_do_kozienic.html|title=COVEC nie zraził się porażką na A2 i z chińskimi bankami startuje do Kozienic|website=Forsal|date=20 January 2012|access-date=28 April 2013|language=pl|archive-url=https://web.archive.org/web/20120122024137/http://forsal.pl/artykuly/586356,covec_nie_zrazil_sie_porazka_na_a2_i_z_chinskimi_bankami_startuje_do_kozienic.html|archive-date=22 January 2012|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== Wultz қарсы Қытай Банкі ісі ===
2008 жылғы 8 тамызда 2006 жылы Израильдегі террористік шабуылдан қаза тапқан америкалық жасөспірім [[Дэниел Вулц]]тың отбасы Қытай Банкіне қарсы Колумбия округі бойынша АҚШ округтік сотына талап-арыз берді. Кейін іс Нью-Йорктың оңтүстік округі бойынша АҚШ округтік сотына беріліп, сот талқылауы жалғасты. 2012 жылғы 29 қазанда судья Дж. Шейндлин Қытай Банкінен іс бойынша дәлелдемелерді ұсынуды міндеттеген шешім шығарды.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://law.duke.edu/sites/default/files/images/centers/judicialstudies/Wultz_v_Bank_of_China.pdf|title=Duke University Law School: Wultz v. Bank of China|website=law.duke.edu|date=29 October 2012|access-date=18 July 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402092352/http://law.duke.edu/sites/default/files/images/centers/judicialstudies/Wultz_v_Bank_of_China.pdf|archive-date=2 April 2015|url-status = dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=foreignpolicy&gt;{{cite web|last=Groll|first=Elias|url=http://blog.foreignpolicy.com/posts/2013/07/24/israel_considers_suppressing_terror_evidence_to_help_out_new_pal_china|title=Israel Accused of Suppressing Terror Evidence to Help Out New Pal China|website=Foreign Policy|location=Washington, D.C.|date=24 July 2013|access-date=3 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20140504230512/http://blog.foreignpolicy.com/posts/2013/07/24/israel_considers_suppressing_terror_evidence_to_help_out_new_pal_china|archive-date=4 May 2014|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=litdaily&gt;{{cite web |url=http://www.litigationdaily.com/id=1202716485453/Boies-Wins-Discovery-Fight-in-Bank-of-China-Terror-Funding-Case |title=Boies Wins Discovery Fight in Bank of China Terror Funding Case |website=Litigation Daily |date=29 January 2015 |access-date=8 March 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150203022952/http://www.litigationdaily.com/id=1202716485453/Boies-Wins-Discovery-Fight-in-Bank-of-China-Terror-Funding-Case |archive-date=3 February 2015 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>phmgnavds8k3lx1p2gix98qiipzljd1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631791</id>
      <parentid>3631789</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T07:56:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* 1979 жылдан бері */</comment>
      <origin>3631791</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24188" sha1="miepiyosbmd1qz7zy3a6o1gdnbl4l3p" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = Bank of China Limited
 |логотипі           = 
 |суреті             = BOC Headquarters at Xidan (20171123140827).jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай (2001 жылы ашылған)
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]&lt;br&gt;[[Мемлекеттік кәсіпорын]]
 |биржадағы листингі = 601988 (SSE), 3988 (HKSE), [[SSE 50 Index]], [[Hang Seng Index]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = 1905 (Да-Цин банкі ретінде)&lt;br&gt;1912 (Bank of China ретінде)&lt;br&gt;1979 (қайта құрылды)
 |құрушы             = [[Чэнь Цзиньтао]]
 |орналасуы          = [[Бейжің]], [[Қытай]]
 |басты адамдары     = [[Гэ Хайцзяо]] (директорлар кеңесінің төрағасы және президенті)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = Да-Цин банкі
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = [[Bank of China (Hong Kong)]]&lt;br&gt;[[Bank of China#Canada|Bank of China (Canada)]]
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,123 трлн қытай юані (454,74 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 611,9 млрд қытай юані (89,08 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 641,5 млрд қытай юані (93,39 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 245,8 млрд қытай юані (35,78 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 37,11 трлн қытай юані (5,484 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 312 757 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''Қытай Банкі''' ({{lang-zh|中国银行}}; [[пиньинь]]: Zhōngguó Yínháng; {{lang-pt|Banco da China}}, {{lang-en|Bank of China}}) — штаб-пәтері Қытайдың [[Бейжің]] қаласында орналасқан Қытайдың мемлекеттік көпұлтты банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «[[үлкен төрттік]]&lt;nowiki/&gt;» банктерінің бірі болып табылады. 2019 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша, ол [[Қытай]]дағы несие көлемі бойынша екінші ірі банк және нарықтық капиталдандыруы бойынша әлемдегі тоғызыншы ірі банк болды,&lt;ref name=&quot;media&quot;&gt;{{cite web |title=Global 500 December 2009 : Market values and prices at 31 December 2009 |url=http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100313071423/http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |archive-date=13 March 2010 |access-date=28 March 2017 |website=Media.ft.com}}&lt;/ref&gt; сондай-ақ [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] жүйелік маңызы бар банк ретінде таныған банктердің бірі болып саналады. 2026 жылғы жағдай бойынша, жиынтық активтері көлемі жөнінен әлемдегі төртінші ірі банк болып, өзінен жоғары тұрған қалған үш қытайлық банктен кейінгі орында тұр.

Қытай Банкі 1912 жылы жаңадан құрылған Қытай Республикасының үкіметі тұсында [[Цин әулеті]]нің [[Да-Цин банкі]]н (1905 жылы құрылған) қайта атау арқылы құрылды. 1942 жылға дейін ол сол кезеңдегі «үлкен төрттік» банктердің бірі ретінде, сондай-ақ 1908 жылы құрылған [[Байланыс банкі]]мен, 1924 жылы құрылған [[Қытайдың Орталық банкі]]мен және 1933 жылы құрылған [[Қытайдың Фермерлер банкі]]мен бірге үкімет атынан банкноттар шығарды. 1949 жылғы Қытай коммунистік революциясынан кейін оның операцияларының басым бөлігі Қытай Халық Банкіне (ҚХБ) берілді; ал негізгі қызметі Тайваньға көшіріліп, онда 1971 жылы жекешелендірілгеннен кейін атауы [[International Commercial Bank of China]] болып өзгертілді. 1979 жылы реформалар мен ашықтық саясатының бастапқы кезеңінде Қытай Банкі Қытай Халық Банкінен бөлініп шығып, қайта құрылды.

Қытай Банкі [[Гонконг]]те жергілікті еншілес компаниясы арқылы жұмыс істейді. Ол басқару және әкімшілік жүргізу салаларында осы еншілес компаниямен тығыз байланыс орнатқан әрі Қытай Банкінің сақтандыру және бағалы қағаздар қызметтерін қайта сату сияқты бірнеше бағытта ынтымақтастық жасайды.

== Тарихы ==
=== XX ғасырдың басы ===
1905 жылы Цин үкіметі [[Бейжің]]де [[Да-Цин банкі]]н құрды. 1912 жылы [[Қытай Республикасы]] құрылғаннан кейін Чэнь Цзиньтао президент [[Сунь Ятсен]] үкіметінің қаржы реформасы жөніндегі басшысы болып тағайындалды. Ол Да-Цин банкін қайта ұйымдастырып, Қытай Банкіне айналдырды. Кейіннен Чэнь Цзиньтао Қытай Банкінің негізін қалаушы ретінде таныла бастады.&lt;ref&gt;中国银行简介 ．中国银行官网&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;媒体解析央企&quot;一把手&quot;任命与选拔模式 ．网易新闻&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;1912年2月5日 民国政府第一银行：中国银行开业 ．搜狐网&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;中国金融机构名录：中国银行 ．腾讯财经&lt;/ref&gt;

1917 жылы [[Пэй Цзыи]] Қытай Банкінің Гонконгтағы филиалын ашты.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=tG589-fsj1gC&amp;q=1917&amp;pg=PA112|title=Encyclopedia of Business in Today's World: A - C|last=Wankel|first=Charles|date=2009|publisher=SAGE Publications|isbn=9781412964272|language=en|access-date=24 November 2020|archive-date=17 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220517003004/https://books.google.com/books?id=tG589-fsj1gC&amp;q=1917&amp;pg=PA112|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=About Us|url=https://www.bochk.com/m/en/aboutus/corpprofile/history.html|access-date=2 October 2021|website=Bank of China|location=Hong Kong|archive-date=2 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211002052246/https://www.bochk.com/m/en/aboutus/corpprofile/history.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 1928 жылы банк бас кеңсесін Бейжіңнен [[Шанхай]]ға көшірді.

1920 жылы банк Қытай Банкінің Зерттеу бюросын ашты.&lt;ref name=&quot;:023&quot;&gt;{{Cite book |last1=Bachulska |first1=Alicja|last2=Leonard |first2=Mark |last3=Oertel |first3=Janka|url=https://ecfr.eu/publication/idea-of-china/ |title=The Idea of China: Chinese Thinkers on Power, Progress, and People|date=2 July 2024 |publisher=[[European Council on Foreign Relations]] |isbn=978-1-916682-42-9 |location=Berlin, Germany |pages=142 |format=EPUB |access-date=22 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240717120845/https://ecfr.eu/publication/idea-of-china/ |archive-date=17 July 2024 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Зерттеу бюросы Қытайдың банк секторындағы алғашқы зерттеу мекемесі болды.&lt;ref name=&quot;:023&quot; /&gt;

1929 жылы банк Қытайдан тыс жердегі алғашқы филиалын Лондонда ашты.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=bE5tkGrpv-wC&amp;q=1929&amp;pg=PA19|title=A Guide to the Top 100 Companies in China|last1=Zhang|first1=Wenxian|last2=Alon|first2=Ilan|date=2010|publisher=World Scientific|isbn=9789814291477|access-date=24 November 2020|archive-date=17 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220517002945/https://books.google.com/books?id=bE5tkGrpv-wC&amp;q=1929&amp;pg=PA19|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Бұл филиал үкіметтің сыртқы қарызын басқарды, банктің валюталық операцияларын басқару орталығына айналды және Қытайдың халықаралық саудасында делдал қызметін атқарды. 1931 жылы тағы бір шетелдік филиал [[Осака]]да ашылды,&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Expansion of Foreign Exchange Business via Bank of China Overseas Branches (1929–1936)|url=https://www.bankofchina.com/en/aboutboc/ab7/200809/t20080926_1601873.html|website=Bank of China|access-date=8 May 2021|archive-date=10 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210510142828/https://www.bankofchina.com/en/aboutboc/ab7/200809/t20080926_1601873.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ал 1936 жылы [[Сингапур]]да (шетелдегі қытайлардың Қытайға ақша аударымдарын жүзеге асыру үшін), сондай-ақ [[Нью-Йорк]]те агенттік ашылды.

1937 жылы Жапониямен соғыс қимылдары басталғаннан кейін жапон күштері Қытайдың негізгі порттарын қоршауға алды. Қытай Банкі ақша аударымдарын жинауды және әскери жабдықтардың жеткізілуін қамтамасыз ету үшін [[Батавия]], [[Пенанг]], [[Куала-Лумпур]], [[Хайфон]], [[Ханой]], [[Рангун]], [[Бомбей]] және [[Калькутта]] қалаларында бірқатар филиал ашты. Сонымен қатар [[Сурабая]], [[Медан]], [[Дабо]], [[Бату-Пахат]], [[Байчилу]], [[Мандалай]], [[Лашио]], [[Ипох]] және [[Серембан]] қалаларында қосалқы агенттіктер ашты. 1941–1942 жылдары Жапонияның Оңтүстік-Шығыс Азияны жаулап алуы салдарынан Қытай Банкі [[Лондон]], [[Нью-Йорк]], [[Калькутта]] және [[Бомбей]]дегі бөлімшелерінен басқа барлық шетелдік филиалдарын, агенттіктерін, қосалқы филиалдары мен қосалқы агенттіктерін жабуға мәжбүр болды. Соған қарамастан, 1942 жылы ол [[Сидней]]де (Аустралия), [[Ливерпуль]]де, [[Гавана]]да және, мүмкін, [[Карачи]]де алты жаңа шетелдік филиал ашуға қол жеткізді. 1942 жылғы шілденің соңында Қытай Банкі Байланыс банкімен және Қытайдың Фермерлер банкімен бір мезгілде банкнот шығару құқығынан айырылды, өйткені ұлтшыл үкіметтің бақылауындағы аумақтарда банкнот шығаруға айрықша құқық Қытайдың Орталық банкіне берілді.&lt;ref name=MLi&gt;{{Cite web|publisher=Johns Hopkins Institute for Applied Economics, Global Health, and Study of Business Enterprise |url=https://sites.krieger.jhu.edu/iae/files/2020/01/Inflation-in-Eastern-China-during-the-Second-Sino-Japanese-War.pdf |title=Inflation in Eastern China during the Second Sino-Japanese War |first=Michell|last=Li|date=May 2018}}&lt;/ref&gt;

[[Екінші дүниежүзілік соғыс]] аяқталғаннан кейін Қытай Банкі 1946 жылы Гонконг, Сингапур, Хайфон, Рангун, Куала-Лумпур, Пенанг және Джакарта қалаларындағы филиалдары мен агенттіктерін қайта ашты. Ол Ханойдағы агенттігін [[Сайгон]]ға көшірді. Одақтас күштер штабының ұсынысы бойынша банк Жапонияның Осака қаласындағы филиалын таратып, Токиода қосалқы филиал ашты. 1947 жылы банк [[Бангкок]], [[Читтагонг]] және [[Токио]] қалаларында агенттіктер ашты.

1950 жылы азаматтық соғыста коммунистік күштер жеңіске жеткеннен кейін Қытай Банкінің кейбір шетелдік филиалдары (мысалы, Гонконг, Сингапур, Лондон, Пенанг, Куала-Лумпур, Джакарта, Калькутта, Бомбей, Читтагонг және Карачи) бас кеңсесі Бейжіңде орналасқан Қытай Банкі құрамында қалды, ал басқалары (мысалы, Нью-Йорк, Токио, Гавана, Бангкок және тағы бірі, мүмкін Панамадағы филиал) бас кеңсесі Тайбэйде орналасқан Қытай Банкі құрамында қалды. Бұл банк 1971 жылы атауын [[International Commercial Bank of China]] (中國國際商業銀行) деп өзгертті. Рангундағы филиал 1963 жылы Бирмадағы барлық шетелдік және жергілікті банктермен бірге мемлекет меншігіне өтті. 1971 жылы Қытай Карачи мен Читтагонгтағы екі филиалын [[Пәкістан Ұлттық банкі]]не берді. 1975 жылы Оңтүстік Вьетнам Республикасы Сайгондағы филиалды, ал [[Кхмер Руж]] үкіметі [[Пномпень]]дегі филиалды мемлекет меншігіне алды.

&lt;gallery&gt;
File:北京大清户部银行旧址 2021-09-03.jpg|Бейжіңдегі Да-Цин банкінің бас кеңсе кешеніне кіреберіс, 1912–1928 жылдары Қытай Банкінің бас кеңсесі
File:First Headquarters of Bank of China, Dec 2017.jpg|Шанхайдағы бұрынғы Да-Цин банкінің филиалы, 1928–1946 жылдары Қытай Банкінің бас кеңсесі
File:Bank of China Building, The Bund, Dec 2017.jpg|[[Шанхайдағы Қытай Банкі ғимараты]], 1937 жылы аяқталған, 1941–1945 жылдары [[Қытайдың Орталық резервтік банкі]] пайдаланған, кейін 1946–1949 жылдары Қытай Банкінің бас кеңсесі болған
File:Former Bank of China in Qingdao 2007-04.JPG|[[Циндао]] қаласындағы бұрынғы филиалы
File:南京中国银行旧址（下关）2016.jpg|[[Нанкин]] қаласындағы Қытай Банкінің бұрынғы ғимараты
File:原大清银行.jpg|[[Ухань]] қаласындағы Қытай Банкінің бұрынғы ғимараты
File:HK OldBankOfChinaBuilding Queensway2.JPG|[[Гонконг]]тағы [[Bank of China Building (Hong Kong)|Қытай Банкінің бұрынғы ғимараты]], 1951–1991 жылдары Қытай Банкінің Гонконгтағы филиалының орналасқан орны
&lt;/gallery&gt;

=== 1979 жылдан бері ===
[[File:Site of Continental Bank Beijing Branch (20230423131344).jpg|thumb|[[Бейжің]]дегі [[Сичэн]] ауданындағы бұрынғы Continental Bank ғимараты, 1979–2001 жылдары қайта құрылған Қытай Банкінің бас кеңсесі]]
1978 жылдан бастап [[Қытай Халық Банкі]] өзінің коммерциялық функцияларын біртіндеп бөліп шығаруды бастады және 1979 жылы халықаралық қаржыға басымдық бере отырып Қытай Банкін қайта құрды.&lt;ref name=&quot;:0232&quot;&gt;{{Cite book |last=Roach |first=Stephen S.|title=Accidental Conflict: America, China, and the Clash of False Narratives |date=2022 |publisher=[[Yale University Press]] |isbn=978-0-300-26901-7 |location=New Haven |doi=10.12987/9780300269017 |jstor=j.ctv2z0vv2v |oclc=1347023475 |author-link=Stephen S. Roach}}&lt;/ref&gt; Сол жылы жаңадан құрылған Қытай Банкі [[Люксембург]]те филиал ашты, ол 1990-жылдары біртіндеп банктің Еуропадағы бас кеңсесіне айналды.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.boc.cn/en/bocinfo/bi1/201307/t20130705_2348888.html |title=Bank of China Becomes the First RMB Clearing Bank Recognized by Government of Luxembourg |website=Bank of China|date=1 July 2013 |access-date=28 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304073715/http://www.boc.cn/en/bocinfo/bi1/201307/t20130705_2348888.html |archive-date=4 March 2016 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; 1981 жылы [[Нью-Йорк]]те филиал ашылды,&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Bank of China U.S.A. New York Branch|url=https://www.bocusa.com/contact-us/new-york-branch|access-date=2 October 2021|website=Bank Of China|archive-date=2 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211002053222/https://www.bocusa.com/contact-us/new-york-branch|url-status=live}}&lt;/ref&gt; одан кейін 1985 жылы [[Париж]]де филиал ашылды. 1987 жылы Қытай Банкі LBMA-ның толыққанды мүшесі болды. 1992 жылы Торонтода өкілдік кеңсе ашып, келесі жылы ол II санаттағы банк мәртебесіне көтерілді.

Реформалар мен ашықтық саясаты кезеңінде Қытай Банкі өзінің Халықаралық қаржы институтын құрды.&lt;ref name=&quot;:023&quot; /&gt; Бұл институт банк шешімдері мен орталық үкіметтің саясат қалыптастыруына ықпал еткен зерттеулер жүргізді.&lt;ref name=&quot;:023&quot; /&gt;

=== 2020 жылдар ===
2022 жылы Қытай Банкі ''[[Fortune]]'' журналының жаһандық ұйымдар рейтингінде 42-орынға ие болды.&lt;ref name=biod1&gt;{{Cite magazine|url=https://fortune.com/company/bank-of-china/global500/|title=Global 500: Bank of China Rank 42|magazine=Fortune|access-date=2024-02-07|archive-date=2023-04-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20230411104111/https://fortune.com/company/bank-of-china/global500/}}&lt;/ref&gt;

== Даулары ==
=== Польшадағы кепілдік дауы ===
[[COVEC]] Польшадағы A2 автомагистралінің құрылысын аяқтаудан бас тартқаннан кейін, Қытай Банкі Польша үкіметінің жол агенттігі [[GDDKiA]]-ға орындау кепілдігі бойынша төлем жасауға тиіс болды. Алайда Қытайдың Экспорт-импорт банкімен бірге ол бұл төлемді жасаудан бас тартты; сот шешімі бойынша өз міндеттемелерін тек [[Deutsche Bank]] қана орындады.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://forsal.pl/artykuly/586356,covec_nie_zrazil_sie_porazka_na_a2_i_z_chinskimi_bankami_startuje_do_kozienic.html|title=COVEC nie zraził się porażką na A2 i z chińskimi bankami startuje do Kozienic|website=Forsal|date=20 January 2012|access-date=28 April 2013|language=pl|archive-url=https://web.archive.org/web/20120122024137/http://forsal.pl/artykuly/586356,covec_nie_zrazil_sie_porazka_na_a2_i_z_chinskimi_bankami_startuje_do_kozienic.html|archive-date=22 January 2012|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== Wultz қарсы Қытай Банкі ісі ===
2008 жылғы 8 тамызда 2006 жылы Израильдегі террористік шабуылдан қаза тапқан америкалық жасөспірім [[Дэниел Вулц]]тың отбасы Қытай Банкіне қарсы Колумбия округі бойынша АҚШ округтік сотына талап-арыз берді. Кейін іс Нью-Йорктың оңтүстік округі бойынша АҚШ округтік сотына беріліп, сот талқылауы жалғасты. 2012 жылғы 29 қазанда судья Дж. Шейндлин Қытай Банкінен іс бойынша дәлелдемелерді ұсынуды міндеттеген шешім шығарды.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://law.duke.edu/sites/default/files/images/centers/judicialstudies/Wultz_v_Bank_of_China.pdf|title=Duke University Law School: Wultz v. Bank of China|website=law.duke.edu|date=29 October 2012|access-date=18 July 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402092352/http://law.duke.edu/sites/default/files/images/centers/judicialstudies/Wultz_v_Bank_of_China.pdf|archive-date=2 April 2015|url-status = dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=foreignpolicy&gt;{{cite web|last=Groll|first=Elias|url=http://blog.foreignpolicy.com/posts/2013/07/24/israel_considers_suppressing_terror_evidence_to_help_out_new_pal_china|title=Israel Accused of Suppressing Terror Evidence to Help Out New Pal China|website=Foreign Policy|location=Washington, D.C.|date=24 July 2013|access-date=3 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20140504230512/http://blog.foreignpolicy.com/posts/2013/07/24/israel_considers_suppressing_terror_evidence_to_help_out_new_pal_china|archive-date=4 May 2014|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=litdaily&gt;{{cite web |url=http://www.litigationdaily.com/id=1202716485453/Boies-Wins-Discovery-Fight-in-Bank-of-China-Terror-Funding-Case |title=Boies Wins Discovery Fight in Bank of China Terror Funding Case |website=Litigation Daily |date=29 January 2015 |access-date=8 March 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150203022952/http://www.litigationdaily.com/id=1202716485453/Boies-Wins-Discovery-Fight-in-Bank-of-China-Terror-Funding-Case |archive-date=3 February 2015 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>miepiyosbmd1qz7zy3a6o1gdnbl4l3p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631795</id>
      <parentid>3631791</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T08:01:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* 2020 жылдар */</comment>
      <origin>3631795</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25335" sha1="cn1ppy5euv66hty6kmrmv4qoiszx2xt" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = Bank of China Limited
 |логотипі           = 
 |суреті             = BOC Headquarters at Xidan (20171123140827).jpg
 |сурет атауы        = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай (2001 жылы ашылған)
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]&lt;br&gt;[[Мемлекеттік кәсіпорын]]
 |биржадағы листингі = 601988 (SSE), 3988 (HKSE), [[SSE 50 Index]], [[Hang Seng Index]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = 1905 (Да-Цин банкі ретінде)&lt;br&gt;1912 (Bank of China ретінде)&lt;br&gt;1979 (қайта құрылды)
 |құрушы             = [[Чэнь Цзиньтао]]
 |орналасуы          = [[Бейжің]], [[Қытай]]
 |басты адамдары     = [[Гэ Хайцзяо]] (директорлар кеңесінің төрағасы және президенті)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = Да-Цин банкі
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = [[Bank of China (Hong Kong)]]&lt;br&gt;[[Bank of China#Canada|Bank of China (Canada)]]
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} 3,123 трлн қытай юані (454,74 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |айналым            = {{өсім}} 611,9 млрд қытай юані (89,08 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} 641,5 млрд қытай юані (93,39 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} 245,8 млрд қытай юані (35,78 млрд АҚШ доллары) (2025)
 |активтер           = {{өсім}} 37,11 трлн қытай юані (5,484 трлн АҚШ доллары) (2026)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 312 757 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = 
 |Ортаққор           = 
}}
'''Қытай Банкі''' ({{lang-zh|中国银行}}; [[пиньинь]]: Zhōngguó Yínháng; {{lang-pt|Banco da China}}, {{lang-en|Bank of China}}) — штаб-пәтері Қытайдың [[Бейжің]] қаласында орналасқан Қытайдың мемлекеттік көпұлтты банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдың «[[үлкен төрттік]]&lt;nowiki/&gt;» банктерінің бірі болып табылады. 2019 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша, ол [[Қытай]]дағы несие көлемі бойынша екінші ірі банк және нарықтық капиталдандыруы бойынша әлемдегі тоғызыншы ірі банк болды,&lt;ref name=&quot;media&quot;&gt;{{cite web |title=Global 500 December 2009 : Market values and prices at 31 December 2009 |url=http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100313071423/http://media.ft.com/cms/419e021c-fecd-11de-91d7-00144feab49a.pdf |archive-date=13 March 2010 |access-date=28 March 2017 |website=Media.ft.com}}&lt;/ref&gt; сондай-ақ [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] жүйелік маңызы бар банк ретінде таныған банктердің бірі болып саналады. 2026 жылғы жағдай бойынша, жиынтық активтері көлемі жөнінен әлемдегі төртінші ірі банк болып, өзінен жоғары тұрған қалған үш қытайлық банктен кейінгі орында тұр.

Қытай Банкі 1912 жылы жаңадан құрылған Қытай Республикасының үкіметі тұсында [[Цин әулеті]]нің [[Да-Цин банкі]]н (1905 жылы құрылған) қайта атау арқылы құрылды. 1942 жылға дейін ол сол кезеңдегі «үлкен төрттік» банктердің бірі ретінде, сондай-ақ 1908 жылы құрылған [[Байланыс банкі]]мен, 1924 жылы құрылған [[Қытайдың Орталық банкі]]мен және 1933 жылы құрылған [[Қытайдың Фермерлер банкі]]мен бірге үкімет атынан банкноттар шығарды. 1949 жылғы Қытай коммунистік революциясынан кейін оның операцияларының басым бөлігі Қытай Халық Банкіне (ҚХБ) берілді; ал негізгі қызметі Тайваньға көшіріліп, онда 1971 жылы жекешелендірілгеннен кейін атауы [[International Commercial Bank of China]] болып өзгертілді. 1979 жылы реформалар мен ашықтық саясатының бастапқы кезеңінде Қытай Банкі Қытай Халық Банкінен бөлініп шығып, қайта құрылды.

Қытай Банкі [[Гонконг]]те жергілікті еншілес компаниясы арқылы жұмыс істейді. Ол басқару және әкімшілік жүргізу салаларында осы еншілес компаниямен тығыз байланыс орнатқан әрі Қытай Банкінің сақтандыру және бағалы қағаздар қызметтерін қайта сату сияқты бірнеше бағытта ынтымақтастық жасайды.

== Тарихы ==
=== XX ғасырдың басы ===
1905 жылы Цин үкіметі [[Бейжің]]де [[Да-Цин банкі]]н құрды. 1912 жылы [[Қытай Республикасы]] құрылғаннан кейін Чэнь Цзиньтао президент [[Сунь Ятсен]] үкіметінің қаржы реформасы жөніндегі басшысы болып тағайындалды. Ол Да-Цин банкін қайта ұйымдастырып, Қытай Банкіне айналдырды. Кейіннен Чэнь Цзиньтао Қытай Банкінің негізін қалаушы ретінде таныла бастады.&lt;ref&gt;中国银行简介 ．中国银行官网&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;媒体解析央企&quot;一把手&quot;任命与选拔模式 ．网易新闻&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;1912年2月5日 民国政府第一银行：中国银行开业 ．搜狐网&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;中国金融机构名录：中国银行 ．腾讯财经&lt;/ref&gt;

1917 жылы [[Пэй Цзыи]] Қытай Банкінің Гонконгтағы филиалын ашты.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=tG589-fsj1gC&amp;q=1917&amp;pg=PA112|title=Encyclopedia of Business in Today's World: A - C|last=Wankel|first=Charles|date=2009|publisher=SAGE Publications|isbn=9781412964272|language=en|access-date=24 November 2020|archive-date=17 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220517003004/https://books.google.com/books?id=tG589-fsj1gC&amp;q=1917&amp;pg=PA112|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=About Us|url=https://www.bochk.com/m/en/aboutus/corpprofile/history.html|access-date=2 October 2021|website=Bank of China|location=Hong Kong|archive-date=2 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211002052246/https://www.bochk.com/m/en/aboutus/corpprofile/history.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 1928 жылы банк бас кеңсесін Бейжіңнен [[Шанхай]]ға көшірді.

1920 жылы банк Қытай Банкінің Зерттеу бюросын ашты.&lt;ref name=&quot;:023&quot;&gt;{{Cite book |last1=Bachulska |first1=Alicja|last2=Leonard |first2=Mark |last3=Oertel |first3=Janka|url=https://ecfr.eu/publication/idea-of-china/ |title=The Idea of China: Chinese Thinkers on Power, Progress, and People|date=2 July 2024 |publisher=[[European Council on Foreign Relations]] |isbn=978-1-916682-42-9 |location=Berlin, Germany |pages=142 |format=EPUB |access-date=22 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240717120845/https://ecfr.eu/publication/idea-of-china/ |archive-date=17 July 2024 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Зерттеу бюросы Қытайдың банк секторындағы алғашқы зерттеу мекемесі болды.&lt;ref name=&quot;:023&quot; /&gt;

1929 жылы банк Қытайдан тыс жердегі алғашқы филиалын Лондонда ашты.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=bE5tkGrpv-wC&amp;q=1929&amp;pg=PA19|title=A Guide to the Top 100 Companies in China|last1=Zhang|first1=Wenxian|last2=Alon|first2=Ilan|date=2010|publisher=World Scientific|isbn=9789814291477|access-date=24 November 2020|archive-date=17 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220517002945/https://books.google.com/books?id=bE5tkGrpv-wC&amp;q=1929&amp;pg=PA19|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Бұл филиал үкіметтің сыртқы қарызын басқарды, банктің валюталық операцияларын басқару орталығына айналды және Қытайдың халықаралық саудасында делдал қызметін атқарды. 1931 жылы тағы бір шетелдік филиал [[Осака]]да ашылды,&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Expansion of Foreign Exchange Business via Bank of China Overseas Branches (1929–1936)|url=https://www.bankofchina.com/en/aboutboc/ab7/200809/t20080926_1601873.html|website=Bank of China|access-date=8 May 2021|archive-date=10 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210510142828/https://www.bankofchina.com/en/aboutboc/ab7/200809/t20080926_1601873.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ал 1936 жылы [[Сингапур]]да (шетелдегі қытайлардың Қытайға ақша аударымдарын жүзеге асыру үшін), сондай-ақ [[Нью-Йорк]]те агенттік ашылды.

1937 жылы Жапониямен соғыс қимылдары басталғаннан кейін жапон күштері Қытайдың негізгі порттарын қоршауға алды. Қытай Банкі ақша аударымдарын жинауды және әскери жабдықтардың жеткізілуін қамтамасыз ету үшін [[Батавия]], [[Пенанг]], [[Куала-Лумпур]], [[Хайфон]], [[Ханой]], [[Рангун]], [[Бомбей]] және [[Калькутта]] қалаларында бірқатар филиал ашты. Сонымен қатар [[Сурабая]], [[Медан]], [[Дабо]], [[Бату-Пахат]], [[Байчилу]], [[Мандалай]], [[Лашио]], [[Ипох]] және [[Серембан]] қалаларында қосалқы агенттіктер ашты. 1941–1942 жылдары Жапонияның Оңтүстік-Шығыс Азияны жаулап алуы салдарынан Қытай Банкі [[Лондон]], [[Нью-Йорк]], [[Калькутта]] және [[Бомбей]]дегі бөлімшелерінен басқа барлық шетелдік филиалдарын, агенттіктерін, қосалқы филиалдары мен қосалқы агенттіктерін жабуға мәжбүр болды. Соған қарамастан, 1942 жылы ол [[Сидней]]де (Аустралия), [[Ливерпуль]]де, [[Гавана]]да және, мүмкін, [[Карачи]]де алты жаңа шетелдік филиал ашуға қол жеткізді. 1942 жылғы шілденің соңында Қытай Банкі Байланыс банкімен және Қытайдың Фермерлер банкімен бір мезгілде банкнот шығару құқығынан айырылды, өйткені ұлтшыл үкіметтің бақылауындағы аумақтарда банкнот шығаруға айрықша құқық Қытайдың Орталық банкіне берілді.&lt;ref name=MLi&gt;{{Cite web|publisher=Johns Hopkins Institute for Applied Economics, Global Health, and Study of Business Enterprise |url=https://sites.krieger.jhu.edu/iae/files/2020/01/Inflation-in-Eastern-China-during-the-Second-Sino-Japanese-War.pdf |title=Inflation in Eastern China during the Second Sino-Japanese War |first=Michell|last=Li|date=May 2018}}&lt;/ref&gt;

[[Екінші дүниежүзілік соғыс]] аяқталғаннан кейін Қытай Банкі 1946 жылы Гонконг, Сингапур, Хайфон, Рангун, Куала-Лумпур, Пенанг және Джакарта қалаларындағы филиалдары мен агенттіктерін қайта ашты. Ол Ханойдағы агенттігін [[Сайгон]]ға көшірді. Одақтас күштер штабының ұсынысы бойынша банк Жапонияның Осака қаласындағы филиалын таратып, Токиода қосалқы филиал ашты. 1947 жылы банк [[Бангкок]], [[Читтагонг]] және [[Токио]] қалаларында агенттіктер ашты.

1950 жылы азаматтық соғыста коммунистік күштер жеңіске жеткеннен кейін Қытай Банкінің кейбір шетелдік филиалдары (мысалы, Гонконг, Сингапур, Лондон, Пенанг, Куала-Лумпур, Джакарта, Калькутта, Бомбей, Читтагонг және Карачи) бас кеңсесі Бейжіңде орналасқан Қытай Банкі құрамында қалды, ал басқалары (мысалы, Нью-Йорк, Токио, Гавана, Бангкок және тағы бірі, мүмкін Панамадағы филиал) бас кеңсесі Тайбэйде орналасқан Қытай Банкі құрамында қалды. Бұл банк 1971 жылы атауын [[International Commercial Bank of China]] (中國國際商業銀行) деп өзгертті. Рангундағы филиал 1963 жылы Бирмадағы барлық шетелдік және жергілікті банктермен бірге мемлекет меншігіне өтті. 1971 жылы Қытай Карачи мен Читтагонгтағы екі филиалын [[Пәкістан Ұлттық банкі]]не берді. 1975 жылы Оңтүстік Вьетнам Республикасы Сайгондағы филиалды, ал [[Кхмер Руж]] үкіметі [[Пномпень]]дегі филиалды мемлекет меншігіне алды.

&lt;gallery&gt;
File:北京大清户部银行旧址 2021-09-03.jpg|Бейжіңдегі Да-Цин банкінің бас кеңсе кешеніне кіреберіс, 1912–1928 жылдары Қытай Банкінің бас кеңсесі
File:First Headquarters of Bank of China, Dec 2017.jpg|Шанхайдағы бұрынғы Да-Цин банкінің филиалы, 1928–1946 жылдары Қытай Банкінің бас кеңсесі
File:Bank of China Building, The Bund, Dec 2017.jpg|[[Шанхайдағы Қытай Банкі ғимараты]], 1937 жылы аяқталған, 1941–1945 жылдары [[Қытайдың Орталық резервтік банкі]] пайдаланған, кейін 1946–1949 жылдары Қытай Банкінің бас кеңсесі болған
File:Former Bank of China in Qingdao 2007-04.JPG|[[Циндао]] қаласындағы бұрынғы филиалы
File:南京中国银行旧址（下关）2016.jpg|[[Нанкин]] қаласындағы Қытай Банкінің бұрынғы ғимараты
File:原大清银行.jpg|[[Ухань]] қаласындағы Қытай Банкінің бұрынғы ғимараты
File:HK OldBankOfChinaBuilding Queensway2.JPG|[[Гонконг]]тағы [[Bank of China Building (Hong Kong)|Қытай Банкінің бұрынғы ғимараты]], 1951–1991 жылдары Қытай Банкінің Гонконгтағы филиалының орналасқан орны
&lt;/gallery&gt;

=== 1979 жылдан бері ===
[[File:Site of Continental Bank Beijing Branch (20230423131344).jpg|thumb|[[Бейжің]]дегі [[Сичэн]] ауданындағы бұрынғы Continental Bank ғимараты, 1979–2001 жылдары қайта құрылған Қытай Банкінің бас кеңсесі]]
1978 жылдан бастап [[Қытай Халық Банкі]] өзінің коммерциялық функцияларын біртіндеп бөліп шығаруды бастады және 1979 жылы халықаралық қаржыға басымдық бере отырып Қытай Банкін қайта құрды.&lt;ref name=&quot;:0232&quot;&gt;{{Cite book |last=Roach |first=Stephen S.|title=Accidental Conflict: America, China, and the Clash of False Narratives |date=2022 |publisher=[[Yale University Press]] |isbn=978-0-300-26901-7 |location=New Haven |doi=10.12987/9780300269017 |jstor=j.ctv2z0vv2v |oclc=1347023475 |author-link=Stephen S. Roach}}&lt;/ref&gt; Сол жылы жаңадан құрылған Қытай Банкі [[Люксембург]]те филиал ашты, ол 1990-жылдары біртіндеп банктің Еуропадағы бас кеңсесіне айналды.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.boc.cn/en/bocinfo/bi1/201307/t20130705_2348888.html |title=Bank of China Becomes the First RMB Clearing Bank Recognized by Government of Luxembourg |website=Bank of China|date=1 July 2013 |access-date=28 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304073715/http://www.boc.cn/en/bocinfo/bi1/201307/t20130705_2348888.html |archive-date=4 March 2016 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; 1981 жылы [[Нью-Йорк]]те филиал ашылды,&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Bank of China U.S.A. New York Branch|url=https://www.bocusa.com/contact-us/new-york-branch|access-date=2 October 2021|website=Bank Of China|archive-date=2 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211002053222/https://www.bocusa.com/contact-us/new-york-branch|url-status=live}}&lt;/ref&gt; одан кейін 1985 жылы [[Париж]]де филиал ашылды. 1987 жылы Қытай Банкі LBMA-ның толыққанды мүшесі болды. 1992 жылы Торонтода өкілдік кеңсе ашып, келесі жылы ол II санаттағы банк мәртебесіне көтерілді.

Реформалар мен ашықтық саясаты кезеңінде Қытай Банкі өзінің Халықаралық қаржы институтын құрды.&lt;ref name=&quot;:023&quot; /&gt; Бұл институт банк шешімдері мен орталық үкіметтің саясат қалыптастыруына ықпал еткен зерттеулер жүргізді.&lt;ref name=&quot;:023&quot; /&gt;

=== 2020 жылдар ===
2022 жылы Қытай Банкі ''[[Fortune]]'' журналының жаһандық ұйымдар рейтингінде 42-орынға ие болды.&lt;ref name=biod1&gt;{{Cite magazine|url=https://fortune.com/company/bank-of-china/global500/|title=Global 500: Bank of China Rank 42|magazine=Fortune|access-date=2024-02-07|archive-date=2023-04-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20230411104111/https://fortune.com/company/bank-of-china/global500/}}&lt;/ref&gt;

2024 жылғы қаңтардағы жағдай бойынша Қытай Банкі жалпы шығындарды сіңіру қабілеті (TLAC) облигацияларының жаңа санатын 150 миллиард [[юань]]ға (21 миллиард АҚШ доллары) шығаруды жоспарлады. Бұл оны 2025 жылға қарай қаржыландыру тапшылығын осындай жолмен толықтырған елдегі алғашқы мемлекеттік банкке айналдырмақ болды.&lt;ref name=scmp1&gt;{{Cite web|url=https://www.scmp.com/business/banking-finance/article/3250128/bank-china-plans-us21-billion-bond-sales-comply-global-capital-requirements|title=Bank of China plans US$21 billion bond sales to comply with global capital requirements|website=South China Morning Post|date=29 January 2024 |access-date=7 February 2024|archive-date=2 February 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240202074614/https://www.scmp.com/business/banking-finance/article/3250128/bank-china-plans-us21-billion-bond-sales-comply-global-capital-requirements}}&lt;/ref&gt;

== Даулары ==
=== Польшадағы кепілдік дауы ===
[[COVEC]] Польшадағы A2 автомагистралінің құрылысын аяқтаудан бас тартқаннан кейін, Қытай Банкі Польша үкіметінің жол агенттігі [[GDDKiA]]-ға орындау кепілдігі бойынша төлем жасауға тиіс болды. Алайда Қытайдың Экспорт-импорт банкімен бірге ол бұл төлемді жасаудан бас тартты; сот шешімі бойынша өз міндеттемелерін тек [[Deutsche Bank]] қана орындады.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://forsal.pl/artykuly/586356,covec_nie_zrazil_sie_porazka_na_a2_i_z_chinskimi_bankami_startuje_do_kozienic.html|title=COVEC nie zraził się porażką na A2 i z chińskimi bankami startuje do Kozienic|website=Forsal|date=20 January 2012|access-date=28 April 2013|language=pl|archive-url=https://web.archive.org/web/20120122024137/http://forsal.pl/artykuly/586356,covec_nie_zrazil_sie_porazka_na_a2_i_z_chinskimi_bankami_startuje_do_kozienic.html|archive-date=22 January 2012|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== Wultz қарсы Қытай Банкі ісі ===
2008 жылғы 8 тамызда 2006 жылы Израильдегі террористік шабуылдан қаза тапқан америкалық жасөспірім [[Дэниел Вулц]]тың отбасы Қытай Банкіне қарсы Колумбия округі бойынша АҚШ округтік сотына талап-арыз берді. Кейін іс Нью-Йорктың оңтүстік округі бойынша АҚШ округтік сотына беріліп, сот талқылауы жалғасты. 2012 жылғы 29 қазанда судья Дж. Шейндлин Қытай Банкінен іс бойынша дәлелдемелерді ұсынуды міндеттеген шешім шығарды.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://law.duke.edu/sites/default/files/images/centers/judicialstudies/Wultz_v_Bank_of_China.pdf|title=Duke University Law School: Wultz v. Bank of China|website=law.duke.edu|date=29 October 2012|access-date=18 July 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402092352/http://law.duke.edu/sites/default/files/images/centers/judicialstudies/Wultz_v_Bank_of_China.pdf|archive-date=2 April 2015|url-status = dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=foreignpolicy&gt;{{cite web|last=Groll|first=Elias|url=http://blog.foreignpolicy.com/posts/2013/07/24/israel_considers_suppressing_terror_evidence_to_help_out_new_pal_china|title=Israel Accused of Suppressing Terror Evidence to Help Out New Pal China|website=Foreign Policy|location=Washington, D.C.|date=24 July 2013|access-date=3 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20140504230512/http://blog.foreignpolicy.com/posts/2013/07/24/israel_considers_suppressing_terror_evidence_to_help_out_new_pal_china|archive-date=4 May 2014|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=litdaily&gt;{{cite web |url=http://www.litigationdaily.com/id=1202716485453/Boies-Wins-Discovery-Fight-in-Bank-of-China-Terror-Funding-Case |title=Boies Wins Discovery Fight in Bank of China Terror Funding Case |website=Litigation Daily |date=29 January 2015 |access-date=8 March 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150203022952/http://www.litigationdaily.com/id=1202716485453/Boies-Wins-Discovery-Fight-in-Bank-of-China-Terror-Funding-Case |archive-date=3 February 2015 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>cn1ppy5euv66hty6kmrmv4qoiszx2xt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Балдоне</title>
    <ns>0</ns>
    <id>783707</id>
    <revision>
      <id>3631821</id>
      <timestamp>2026-07-19T09:19:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>толықтыру</comment>
      <origin>3631821</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="237" sha1="0d3s60kkef2kw9ixs88fnuao4aypz35" xml:space="preserve">'''Балдоне''' ({{lang-lv|Baldone}}) — [[Латвия]]ның Кекава аймағындағы курорттық қала.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Латвия қалалары]]</text>
      <sha1>0d3s60kkef2kw9ixs88fnuao4aypz35</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631822</id>
      <parentid>3631821</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T09:20:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>үлгі</comment>
      <origin>3631822</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="272" sha1="auguwtsntmwxxijdj53lu7zc0et7f3e" xml:space="preserve">'''Балдоне''' ({{lang-lv|Baldone}}) — [[Латвия]]ның Кекава аймағындағы курорттық қала.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Латвия қалалары}}

[[Санат:Латвия қалалары]]</text>
      <sha1>auguwtsntmwxxijdj53lu7zc0et7f3e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631823</id>
      <parentid>3631822</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T09:22:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>толықтыру</comment>
      <origin>3631823</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="496" sha1="fvf1vz12gy1wnrp3ok4i2s5vnv6rfhr" xml:space="preserve">'''Балдоне''' ({{lang-lv|Baldone}}) — [[Латвия]]ның [[Кекава аймағы]]ндағы курорттық қала.
2026 жылдың 1 шілдесіндегі жағдай бойынша Балдонеде жалпы халық саны 2301 адамды құрады, оның ішінде 1244 ер адам және 1057 әйел.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Латвия қалалары}}

[[Санат:Латвия қалалары]]</text>
      <sha1>fvf1vz12gy1wnrp3ok4i2s5vnv6rfhr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631824</id>
      <parentid>3631823</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T09:23:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <origin>3631824</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="752" sha1="qeojceejicevfk43nkfw029174atwoq" xml:space="preserve">'''Балдоне''' ({{lang-lv|Baldone}}) — [[Латвия]]ның [[Кекава аймағы]]ндағы курорттық қала.
2026 жылдың 1 шілдесіндегі жағдай бойынша Балдонеде жалпы халық саны 2301 адамды құрады, оның ішінде 1244 ер адам және 1057 әйел.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://rgex.ru/info/latvian/baldone/?ysclid=mrq5wsm6lr399459969&amp;utm_referrer=https%3A%2F%2Fyandex.kz%2F|title=Балдоне (Латвия) - жизнь в городе|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Латвия қалалары}}

[[Санат:Латвия қалалары]]</text>
      <sha1>qeojceejicevfk43nkfw029174atwoq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631825</id>
      <parentid>3631824</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T09:30:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>толықтыру</comment>
      <origin>3631825</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1094" sha1="4y0lyxr4fe20jfn9pj5sfv2dwc93s3f" xml:space="preserve">'''Балдоне''' ({{lang-lv|Baldone}}) — [[Латвия]]ның [[Кекава аймағы]]ндағы курорттық қала.
2026 жылдың 1 шілдесіндегі жағдай бойынша Балдонеде жалпы халық саны 2301 адамды құрады, оның ішінде 1244 ер адам және 1057 әйел.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://rgex.ru/info/latvian/baldone/?ysclid=mrq5wsm6lr399459969&amp;utm_referrer=https%3A%2F%2Fyandex.kz%2F|title=Балдоне (Латвия) - жизнь в городе|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

'''Географиялық орналасуы'''
Балдоне [[Рига]]дан оңтүстік-шығысқа қарай 33 км, ең жақын теміржол станциясы Икшкиледен 10 км қашықтықта, орманды, батпақты жердің арасындағы төбеде орналасқан.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Латвия қалалары}}

[[Санат:Латвия қалалары]]</text>
      <sha1>4y0lyxr4fe20jfn9pj5sfv2dwc93s3f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631826</id>
      <parentid>3631825</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T09:31:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>дереккөз</comment>
      <origin>3631826</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1269" sha1="h65wptblrih5r63afowcjcypdx0jp2v" xml:space="preserve">'''Балдоне''' ({{lang-lv|Baldone}}) — [[Латвия]]ның [[Кекава аймағы]]ндағы курорттық қала.
2026 жылдың 1 шілдесіндегі жағдай бойынша Балдонеде жалпы халық саны 2301 адамды құрады, оның ішінде 1244 ер адам және 1057 әйел.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://rgex.ru/info/latvian/baldone/?ysclid=mrq5wsm6lr399459969&amp;utm_referrer=https%3A%2F%2Fyandex.kz%2F|title=Балдоне (Латвия) - жизнь в городе|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Балдоне [[Рига]]дан оңтүстік-шығысқа қарай 33 км, ең жақын теміржол станциясы Икшкиледен 10 км қашықтықта, орманды, батпақты жердің арасындағы төбеде орналасқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/baldone_lc4349|title=Европа &gt; Латвия &gt; Балдоне|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Латвия қалалары}}

[[Санат:Латвия қалалары]]</text>
      <sha1>h65wptblrih5r63afowcjcypdx0jp2v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631827</id>
      <parentid>3631826</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T09:37:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>толықтыру</comment>
      <origin>3631827</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2224" sha1="b685991kz3dftd5grhpm7nch6gekfbo" xml:space="preserve">'''Балдоне''' ({{lang-lv|Baldone}}) — [[Латвия]]ның [[Кекава аймағы]]ндағы курорттық қала.
2026 жылдың 1 шілдесіндегі жағдай бойынша Балдонеде жалпы халық саны 2301 адамды құрады, оның ішінде 1244 ер адам және 1057 әйел.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://rgex.ru/info/latvian/baldone/?ysclid=mrq5wsm6lr399459969&amp;utm_referrer=https%3A%2F%2Fyandex.kz%2F|title=Балдоне (Латвия) - жизнь в городе|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Балдоне [[Рига]]дан оңтүстік-шығысқа қарай 33 км, ең жақын теміржол станциясы Икшкиледен 10 км қашықтықта, орманды, батпақты жердің арасындағы төбеде орналасқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/baldone_lc4349|title=Европа &gt; Латвия &gt; Балдоне|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Тарихы ==
Бұл қоныс туралы алғашқы деректер орта ғасырларға жатады. Қазіргі қала орналасқан аймақ орта ғасырларда демалыс аймағы ретінде танымал болды. Мұнда неміс рыцарьлары Балтық жағалауына жаулап алу жорықтары кезінде ашқан сутегі көзі болған. XV ғасырдағы деректерде осында салынған мұнара мен қонақ үй сипатталады. Су мен балшықтың емдік қасиеттерінің даңқы бүкіл аймаққа тарады. Көп ұзамай рыцарлар жараларын емдеу үшін осында ағыла бастады, тіпті Ливон орденінің шебері де емдік бұлақтарға бірнеше рет барды.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Латвия қалалары}}

[[Санат:Латвия қалалары]]</text>
      <sha1>b685991kz3dftd5grhpm7nch6gekfbo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631828</id>
      <parentid>3631827</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T09:46:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тарихы */ толықтыру</comment>
      <origin>3631828</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2928" sha1="feu69381bh0vrfw6014n50af59ow6v9" xml:space="preserve">'''Балдоне''' ({{lang-lv|Baldone}}) — [[Латвия]]ның [[Кекава аймағы]]ндағы курорттық қала.
2026 жылдың 1 шілдесіндегі жағдай бойынша Балдонеде жалпы халық саны 2301 адамды құрады, оның ішінде 1244 ер адам және 1057 әйел.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://rgex.ru/info/latvian/baldone/?ysclid=mrq5wsm6lr399459969&amp;utm_referrer=https%3A%2F%2Fyandex.kz%2F|title=Балдоне (Латвия) - жизнь в городе|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Балдоне [[Рига]]дан оңтүстік-шығысқа қарай 33 км, ең жақын теміржол станциясы Икшкиледен 10 км қашықтықта, орманды, батпақты жердің арасындағы төбеде орналасқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/baldone_lc4349|title=Европа &gt; Латвия &gt; Балдоне|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Тарихы ==
Бұл қоныс туралы алғашқы деректер орта ғасырларға жатады. Қазіргі қала орналасқан аймақ орта ғасырларда демалыс аймағы ретінде танымал болды. Мұнда неміс рыцарьлары Балтық жағалауына жаулап алу жорықтары кезінде ашқан сутегі көзі болған. XV ғасырдағы деректерде осында салынған мұнара мен қонақ үй сипатталады. Су мен балшықтың емдік қасиеттерінің даңқы бүкіл аймаққа тарады. Көп ұзамай рыцарлар жараларын емдеу үшін осында ағыла бастады, тіпті Ливон орденінің шебері де емдік бұлақтарға бірнеше рет барды.
1795 жылы мұнда алғашқы емдеу орталығы ашылды. 1938 жылдан бастап курорттың танымалдылығы күрт төмендей бастады. Бұл қолайлы жерде орналасқан Кемери курортының ашылуына байланысты болды. 

2008 жылы Балдоне қаласы және оның айналасындағы ауылдық жерлер Балдоне округі болып құрылды. 2021 жылдың 1 шілдесінде Балдоне муниципалитеті таратылғаннан кейін қала Кекава аймағының құрамына кірді.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Латвия қалалары}}

[[Санат:Латвия қалалары]]</text>
      <sha1>feu69381bh0vrfw6014n50af59ow6v9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631829</id>
      <parentid>3631828</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T09:53:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тарихы */ дереккөз</comment>
      <origin>3631829</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3169" sha1="f5ddkp5lva9sqnttrbeybu8n3k32szf" xml:space="preserve">'''Балдоне''' ({{lang-lv|Baldone}}) — [[Латвия]]ның [[Кекава аймағы]]ндағы курорттық қала.
2026 жылдың 1 шілдесіндегі жағдай бойынша Балдонеде жалпы халық саны 2301 адамды құрады, оның ішінде 1244 ер адам және 1057 әйел.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://rgex.ru/info/latvian/baldone/?ysclid=mrq5wsm6lr399459969&amp;utm_referrer=https%3A%2F%2Fyandex.kz%2F|title=Балдоне (Латвия) - жизнь в городе|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Балдоне [[Рига]]дан оңтүстік-шығысқа қарай 33 км, ең жақын теміржол станциясы Икшкиледен 10 км қашықтықта, орманды, батпақты жердің арасындағы төбеде орналасқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/baldone_lc4349|title=Европа &gt; Латвия &gt; Балдоне|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Тарихы ==
Бұл қоныс туралы алғашқы деректер орта ғасырларға жатады. Қазіргі қала орналасқан аймақ орта ғасырларда демалыс аймағы ретінде танымал болды. Мұнда неміс рыцарьлары Балтық жағалауына жаулап алу жорықтары кезінде ашқан сутегі көзі болған. XV ғасырдағы деректерде осында салынған мұнара мен қонақ үй сипатталады. Су мен балшықтың емдік қасиеттерінің даңқы бүкіл аймаққа тарады. Көп ұзамай рыцарлар жараларын емдеу үшін осында ағыла бастады, тіпті Ливон орденінің шебері де емдік бұлақтарға бірнеше рет барды.
1795 жылы мұнда алғашқы емдеу орталығы ашылды. 1938 жылдан бастап курорттың танымалдылығы күрт төмендей бастады. Бұл қолайлы жерде орналасқан Кемери курортының ашылуына байланысты болды. 

2008 жылы Балдоне қаласы және оның айналасындағы ауылдық жерлер Балдоне округі болып құрылды. 2021 жылдың 1 шілдесінде Балдоне муниципалитеті таратылғаннан кейін қала Кекава аймағының құрамына кірді.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16487-Baldone.html|title=Европа. Латвия. историческая область Земгале|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Латвия қалалары}}

[[Санат:Латвия қалалары]]</text>
      <sha1>f5ddkp5lva9sqnttrbeybu8n3k32szf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631830</id>
      <parentid>3631829</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T09:59:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>толықтыру</comment>
      <origin>3631830</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3704" sha1="bu1k3hrhsji01aoe2vfeekygdr6shyk" xml:space="preserve">'''Балдоне''' ({{lang-lv|Baldone}}) — [[Латвия]]ның [[Кекава аймағы]]ндағы курорттық қала.
2026 жылдың 1 шілдесіндегі жағдай бойынша Балдонеде жалпы халық саны 2301 адамды құрады, оның ішінде 1244 ер адам және 1057 әйел.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://rgex.ru/info/latvian/baldone/?ysclid=mrq5wsm6lr399459969&amp;utm_referrer=https%3A%2F%2Fyandex.kz%2F|title=Балдоне (Латвия) - жизнь в городе|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Балдоне [[Рига]]дан оңтүстік-шығысқа қарай 33 км, ең жақын теміржол станциясы Икшкиледен 10 км қашықтықта, орманды, батпақты жердің арасындағы төбеде орналасқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/baldone_lc4349|title=Европа &gt; Латвия &gt; Балдоне|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Тарихы ==
Бұл қоныс туралы алғашқы деректер орта ғасырларға жатады. Қазіргі қала орналасқан аймақ орта ғасырларда демалыс аймағы ретінде танымал болды. Мұнда неміс рыцарьлары Балтық жағалауына жаулап алу жорықтары кезінде ашқан сутегі көзі болған. XV ғасырдағы деректерде осында салынған мұнара мен қонақ үй сипатталады. Су мен балшықтың емдік қасиеттерінің даңқы бүкіл аймаққа тарады. Көп ұзамай рыцарлар жараларын емдеу үшін осында ағыла бастады, тіпті Ливон орденінің шебері де емдік бұлақтарға бірнеше рет барды.
1795 жылы мұнда алғашқы емдеу орталығы ашылды. 1938 жылдан бастап курорттың танымалдылығы күрт төмендей бастады. Бұл қолайлы жерде орналасқан Кемери курортының ашылуына байланысты болды. 

2008 жылы Балдоне қаласы және оның айналасындағы ауылдық жерлер Балдоне округі болып құрылды. 2021 жылдың 1 шілдесінде Балдоне муниципалитеті таратылғаннан кейін қала Кекава аймағының құрамына кірді.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16487-Baldone.html|title=Европа. Латвия. историческая область Земгале|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Бүгінде Балдонеде санаторий, монша және балшық пен сумен емдеу клиникасы орналасқан. Шипажай жүйке, тірек-қимыл және жүрек-қан тамырлары жүйелерінің ауруларымен ауыратын науқастарды емдейді. Жұмсақ климаттың арқасында емдеу маусымы жыл бойына созылады.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Латвия қалалары}}

[[Санат:Латвия қалалары]]</text>
      <sha1>bu1k3hrhsji01aoe2vfeekygdr6shyk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631831</id>
      <parentid>3631830</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T10:01:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>дереккөз</comment>
      <origin>3631831</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3849" sha1="gkffepe7jl9zceflo3n65ifzb1oern1" xml:space="preserve">'''Балдоне''' ({{lang-lv|Baldone}}) — [[Латвия]]ның [[Кекава аймағы]]ндағы курорттық қала.
2026 жылдың 1 шілдесіндегі жағдай бойынша Балдонеде жалпы халық саны 2301 адамды құрады, оның ішінде 1244 ер адам және 1057 әйел.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://rgex.ru/info/latvian/baldone/?ysclid=mrq5wsm6lr399459969&amp;utm_referrer=https%3A%2F%2Fyandex.kz%2F|title=Балдоне (Латвия) - жизнь в городе|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Балдоне [[Рига]]дан оңтүстік-шығысқа қарай 33 км, ең жақын теміржол станциясы Икшкиледен 10 км қашықтықта, орманды, батпақты жердің арасындағы төбеде орналасқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/baldone_lc4349|title=Европа &gt; Латвия &gt; Балдоне|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Тарихы ==
Бұл қоныс туралы алғашқы деректер орта ғасырларға жатады. Қазіргі қала орналасқан аймақ орта ғасырларда демалыс аймағы ретінде танымал болды. Мұнда неміс рыцарьлары Балтық жағалауына жаулап алу жорықтары кезінде ашқан сутегі көзі болған. XV ғасырдағы деректерде осында салынған мұнара мен қонақ үй сипатталады. Су мен балшықтың емдік қасиеттерінің даңқы бүкіл аймаққа тарады. Көп ұзамай рыцарлар жараларын емдеу үшін осында ағыла бастады, тіпті Ливон орденінің шебері де емдік бұлақтарға бірнеше рет барды.
1795 жылы мұнда алғашқы емдеу орталығы ашылды. 1938 жылдан бастап курорттың танымалдылығы күрт төмендей бастады. Бұл қолайлы жерде орналасқан Кемери курортының ашылуына байланысты болды.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/baldone/|title=Балдоне|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt;  

2008 жылы Балдоне қаласы және оның айналасындағы ауылдық жерлер Балдоне округі болып құрылды. 2021 жылдың 1 шілдесінде Балдоне муниципалитеті таратылғаннан кейін қала Кекава аймағының құрамына кірді.

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Бүгінде Балдонеде санаторий, монша және балшық пен сумен емдеу клиникасы орналасқан. Шипажай жүйке, тірек-қимыл және жүрек-қан тамырлары жүйелерінің ауруларымен ауыратын науқастарды емдейді. Жұмсақ климаттың арқасында емдеу маусымы жыл бойына созылады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16487-Baldone.html|title=Европа. Латвия. историческая область Земгале|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Латвия қалалары}}

[[Санат:Латвия қалалары]]</text>
      <sha1>gkffepe7jl9zceflo3n65ifzb1oern1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631836</id>
      <parentid>3631831</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T11:30:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>үлгі, толықтыру</comment>
      <origin>3631836</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6252" sha1="e1ry9ff368e2nero64ah6twffbvpdir" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = қала
 |қазақша атауы           = Балдоне
 |шынайы атауы            = {{lang-lv|Baldone}}
 |сурет                   = 
 |сурет атауы             = 
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = 
 |елтаңба                 = 
 |ту                      = 
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir = N|lat_deg = |lat_min = |lat_sec = 
  |lon_dir =E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |аймақ түрі              = 
 |аймағы                  = 
 |кестедегі аймақ         = 
 |аудан түрі              = 
 |ауданы                  = 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым округі түрі       = 
 |қауым округі            = 
 |кестедегі қауым округі  = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |3асшының түрi           =
 |басшысы                 = 
 |құрылған уақыты         = 	
 |алғашқы дерек           = 	
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 
 |жер аумағы              = 	
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 
  |санақ жылы             = 
  |тығыздығы              = 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = 
 |DST                     = 
 |телефон коды            = 
 |пошта индексі           = 
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = 
 |сандық идентификаторы   = 
 |ортаққордағы санаты     = 
 |сайты                   = 
 |сайт тілі               = 
}}

'''Балдоне''' ({{lang-lv|Baldone}}) — [[Латвия]]ның [[Кекава аймағы]]ндағы курорттық қала.
2026 жылдың 1 шілдесіндегі жағдай бойынша Балдонеде жалпы халық саны 2301 адамды құрады, оның ішінде 1244 ер адам және 1057 әйел.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://rgex.ru/info/latvian/baldone/?ysclid=mrq5wsm6lr399459969&amp;utm_referrer=https%3A%2F%2Fyandex.kz%2F|title=Балдоне (Латвия) - жизнь в городе|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Балдоне [[Рига]]дан оңтүстік-шығысқа қарай 33 км, ең жақын теміржол станциясы Икшкиледен 10 км қашықтықта, орманды, батпақты жердің арасындағы төбеде орналасқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/baldone_lc4349|title=Европа &gt; Латвия &gt; Балдоне|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Тарихы ==
Бұл қоныс туралы алғашқы деректер орта ғасырларға жатады. Қазіргі қала орналасқан аймақ орта ғасырларда демалыс аймағы ретінде танымал болды. Мұнда неміс рыцарьлары Балтық жағалауына жаулап алу жорықтары кезінде ашқан сутегі көзі болған. XV ғасырдағы деректерде осында салынған мұнара мен қонақ үй сипатталады. Су мен балшықтың емдік қасиеттерінің даңқы бүкіл аймаққа тарады. Көп ұзамай рыцарлар жараларын емдеу үшін осында ағыла бастады, тіпті Ливон орденінің шебері де емдік бұлақтарға бірнеше рет барды.
1795 жылы мұнда алғашқы емдеу орталығы ашылды. 1938 жылдан бастап курорттың танымалдылығы күрт төмендей бастады. Бұл қолайлы жерде орналасқан Кемери курортының ашылуына байланысты болды.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/baldone/|title=Балдоне|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt;  

2008 жылы Балдоне қаласы және оның айналасындағы ауылдық жерлер Балдоне округі болып құрылды. 2021 жылдың 1 шілдесінде Балдоне муниципалитеті таратылғаннан кейін қала Кекава аймағының құрамына кірді.

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Бүгінде Балдонеде санаторий, монша және балшық пен сумен емдеу клиникасы орналасқан. Шипажай жүйке, тірек-қимыл және жүрек-қан тамырлары жүйелерінің ауруларымен ауыратын науқастарды емдейді. Жұмсақ климаттың арқасында емдеу маусымы жыл бойына созылады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16487-Baldone.html|title=Европа. Латвия. историческая область Земгале|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Латвия қалалары}}

[[Санат:Латвия қалалары]]</text>
      <sha1>e1ry9ff368e2nero64ah6twffbvpdir</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631839</id>
      <parentid>3631836</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T11:32:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>үлгі, сурет қою</comment>
      <origin>3631839</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6282" sha1="gqkx8sn779ib182410x5fgwzal87fdr" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = қала
 |қазақша атауы           = Балдоне
 |шынайы атауы            = {{lang-lv|Baldone}}
 |сурет                   = Rīgas iela, Baldone (P91).jpg
 |сурет атауы             = 
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = 
 |елтаңба                 = 
 |ту                      = 
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir = N|lat_deg = |lat_min = |lat_sec = 
  |lon_dir =E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |аймақ түрі              = 
 |аймағы                  = 
 |кестедегі аймақ         = 
 |аудан түрі              = 
 |ауданы                  = 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым округі түрі       = 
 |қауым округі            = 
 |кестедегі қауым округі  = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |3асшының түрi           =
 |басшысы                 = 
 |құрылған уақыты         = 	
 |алғашқы дерек           = 	
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 
 |жер аумағы              = 	
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 
  |санақ жылы             = 
  |тығыздығы              = 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = 
 |DST                     = 
 |телефон коды            = 
 |пошта индексі           = 
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = 
 |сандық идентификаторы   = 
 |ортаққордағы санаты     = 
 |сайты                   = 
 |сайт тілі               = 
}}

'''Балдоне''' ({{lang-lv|Baldone}}) — [[Латвия]]ның [[Кекава аймағы]]ндағы курорттық қала.
2026 жылдың 1 шілдесіндегі жағдай бойынша Балдонеде жалпы халық саны 2301 адамды құрады, оның ішінде 1244 ер адам және 1057 әйел.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://rgex.ru/info/latvian/baldone/?ysclid=mrq5wsm6lr399459969&amp;utm_referrer=https%3A%2F%2Fyandex.kz%2F|title=Балдоне (Латвия) - жизнь в городе|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Балдоне [[Рига]]дан оңтүстік-шығысқа қарай 33 км, ең жақын теміржол станциясы Икшкиледен 10 км қашықтықта, орманды, батпақты жердің арасындағы төбеде орналасқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/baldone_lc4349|title=Европа &gt; Латвия &gt; Балдоне|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Тарихы ==
Бұл қоныс туралы алғашқы деректер орта ғасырларға жатады. Қазіргі қала орналасқан аймақ орта ғасырларда демалыс аймағы ретінде танымал болды. Мұнда неміс рыцарьлары Балтық жағалауына жаулап алу жорықтары кезінде ашқан сутегі көзі болған. XV ғасырдағы деректерде осында салынған мұнара мен қонақ үй сипатталады. Су мен балшықтың емдік қасиеттерінің даңқы бүкіл аймаққа тарады. Көп ұзамай рыцарлар жараларын емдеу үшін осында ағыла бастады, тіпті Ливон орденінің шебері де емдік бұлақтарға бірнеше рет барды.
1795 жылы мұнда алғашқы емдеу орталығы ашылды. 1938 жылдан бастап курорттың танымалдылығы күрт төмендей бастады. Бұл қолайлы жерде орналасқан Кемери курортының ашылуына байланысты болды.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/baldone/|title=Балдоне|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt;  

2008 жылы Балдоне қаласы және оның айналасындағы ауылдық жерлер Балдоне округі болып құрылды. 2021 жылдың 1 шілдесінде Балдоне муниципалитеті таратылғаннан кейін қала Кекава аймағының құрамына кірді.

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Бүгінде Балдонеде санаторий, монша және балшық пен сумен емдеу клиникасы орналасқан. Шипажай жүйке, тірек-қимыл және жүрек-қан тамырлары жүйелерінің ауруларымен ауыратын науқастарды емдейді. Жұмсақ климаттың арқасында емдеу маусымы жыл бойына созылады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16487-Baldone.html|title=Европа. Латвия. историческая область Земгале|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Латвия қалалары}}

[[Санат:Латвия қалалары]]</text>
      <sha1>gqkx8sn779ib182410x5fgwzal87fdr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631840</id>
      <parentid>3631839</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T11:32:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>үлгі</comment>
      <origin>3631840</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6309" sha1="k8h4o6evygspx3m18gadzr3vqfgwzb1" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = қала
 |қазақша атауы           = Балдоне
 |шынайы атауы            = {{lang-lv|Baldone}}
 |сурет                   = Rīgas iela, Baldone (P91).jpg
 |сурет атауы             = 
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = 
 |елтаңба                 = 
 |ту                      = BaldonesPilsetasKarogs2.jpg
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir = N|lat_deg = |lat_min = |lat_sec = 
  |lon_dir =E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |аймақ түрі              = 
 |аймағы                  = 
 |кестедегі аймақ         = 
 |аудан түрі              = 
 |ауданы                  = 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым округі түрі       = 
 |қауым округі            = 
 |кестедегі қауым округі  = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |3асшының түрi           =
 |басшысы                 = 
 |құрылған уақыты         = 	
 |алғашқы дерек           = 	
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 
 |жер аумағы              = 	
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 
  |санақ жылы             = 
  |тығыздығы              = 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = 
 |DST                     = 
 |телефон коды            = 
 |пошта индексі           = 
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = 
 |сандық идентификаторы   = 
 |ортаққордағы санаты     = 
 |сайты                   = 
 |сайт тілі               = 
}}

'''Балдоне''' ({{lang-lv|Baldone}}) — [[Латвия]]ның [[Кекава аймағы]]ндағы курорттық қала.
2026 жылдың 1 шілдесіндегі жағдай бойынша Балдонеде жалпы халық саны 2301 адамды құрады, оның ішінде 1244 ер адам және 1057 әйел.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://rgex.ru/info/latvian/baldone/?ysclid=mrq5wsm6lr399459969&amp;utm_referrer=https%3A%2F%2Fyandex.kz%2F|title=Балдоне (Латвия) - жизнь в городе|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Балдоне [[Рига]]дан оңтүстік-шығысқа қарай 33 км, ең жақын теміржол станциясы Икшкиледен 10 км қашықтықта, орманды, батпақты жердің арасындағы төбеде орналасқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/baldone_lc4349|title=Европа &gt; Латвия &gt; Балдоне|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Тарихы ==
Бұл қоныс туралы алғашқы деректер орта ғасырларға жатады. Қазіргі қала орналасқан аймақ орта ғасырларда демалыс аймағы ретінде танымал болды. Мұнда неміс рыцарьлары Балтық жағалауына жаулап алу жорықтары кезінде ашқан сутегі көзі болған. XV ғасырдағы деректерде осында салынған мұнара мен қонақ үй сипатталады. Су мен балшықтың емдік қасиеттерінің даңқы бүкіл аймаққа тарады. Көп ұзамай рыцарлар жараларын емдеу үшін осында ағыла бастады, тіпті Ливон орденінің шебері де емдік бұлақтарға бірнеше рет барды.
1795 жылы мұнда алғашқы емдеу орталығы ашылды. 1938 жылдан бастап курорттың танымалдылығы күрт төмендей бастады. Бұл қолайлы жерде орналасқан Кемери курортының ашылуына байланысты болды.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/baldone/|title=Балдоне|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt;  

2008 жылы Балдоне қаласы және оның айналасындағы ауылдық жерлер Балдоне округі болып құрылды. 2021 жылдың 1 шілдесінде Балдоне муниципалитеті таратылғаннан кейін қала Кекава аймағының құрамына кірді.

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Бүгінде Балдонеде санаторий, монша және балшық пен сумен емдеу клиникасы орналасқан. Шипажай жүйке, тірек-қимыл және жүрек-қан тамырлары жүйелерінің ауруларымен ауыратын науқастарды емдейді. Жұмсақ климаттың арқасында емдеу маусымы жыл бойына созылады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16487-Baldone.html|title=Европа. Латвия. историческая область Земгале|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Латвия қалалары}}

[[Санат:Латвия қалалары]]</text>
      <sha1>k8h4o6evygspx3m18gadzr3vqfgwzb1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631841</id>
      <parentid>3631840</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T11:33:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>үлгі</comment>
      <origin>3631841</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6324" sha1="5tbzkwm8m8i2q73qxgu5wp9incrcwgl" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = қала
 |қазақша атауы           = Балдоне
 |шынайы атауы            = {{lang-lv|Baldone}}
 |сурет                   = Rīgas iela, Baldone (P91).jpg
 |сурет атауы             = 
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = 
 |елтаңба                 = Baldone COA.svg
 |ту                      = BaldonesPilsetasKarogs2.jpg
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir = N|lat_deg = |lat_min = |lat_sec = 
  |lon_dir =E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |аймақ түрі              = 
 |аймағы                  = 
 |кестедегі аймақ         = 
 |аудан түрі              = 
 |ауданы                  = 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым округі түрі       = 
 |қауым округі            = 
 |кестедегі қауым округі  = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |3асшының түрi           =
 |басшысы                 = 
 |құрылған уақыты         = 	
 |алғашқы дерек           = 	
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 
 |жер аумағы              = 	
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 
  |санақ жылы             = 
  |тығыздығы              = 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = 
 |DST                     = 
 |телефон коды            = 
 |пошта индексі           = 
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = 
 |сандық идентификаторы   = 
 |ортаққордағы санаты     = 
 |сайты                   = 
 |сайт тілі               = 
}}

'''Балдоне''' ({{lang-lv|Baldone}}) — [[Латвия]]ның [[Кекава аймағы]]ндағы курорттық қала.
2026 жылдың 1 шілдесіндегі жағдай бойынша Балдонеде жалпы халық саны 2301 адамды құрады, оның ішінде 1244 ер адам және 1057 әйел.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://rgex.ru/info/latvian/baldone/?ysclid=mrq5wsm6lr399459969&amp;utm_referrer=https%3A%2F%2Fyandex.kz%2F|title=Балдоне (Латвия) - жизнь в городе|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Балдоне [[Рига]]дан оңтүстік-шығысқа қарай 33 км, ең жақын теміржол станциясы Икшкиледен 10 км қашықтықта, орманды, батпақты жердің арасындағы төбеде орналасқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/baldone_lc4349|title=Европа &gt; Латвия &gt; Балдоне|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Тарихы ==
Бұл қоныс туралы алғашқы деректер орта ғасырларға жатады. Қазіргі қала орналасқан аймақ орта ғасырларда демалыс аймағы ретінде танымал болды. Мұнда неміс рыцарьлары Балтық жағалауына жаулап алу жорықтары кезінде ашқан сутегі көзі болған. XV ғасырдағы деректерде осында салынған мұнара мен қонақ үй сипатталады. Су мен балшықтың емдік қасиеттерінің даңқы бүкіл аймаққа тарады. Көп ұзамай рыцарлар жараларын емдеу үшін осында ағыла бастады, тіпті Ливон орденінің шебері де емдік бұлақтарға бірнеше рет барды.
1795 жылы мұнда алғашқы емдеу орталығы ашылды. 1938 жылдан бастап курорттың танымалдылығы күрт төмендей бастады. Бұл қолайлы жерде орналасқан Кемери курортының ашылуына байланысты болды.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/baldone/|title=Балдоне|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt;  

2008 жылы Балдоне қаласы және оның айналасындағы ауылдық жерлер Балдоне округі болып құрылды. 2021 жылдың 1 шілдесінде Балдоне муниципалитеті таратылғаннан кейін қала Кекава аймағының құрамына кірді.

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Бүгінде Балдонеде санаторий, монша және балшық пен сумен емдеу клиникасы орналасқан. Шипажай жүйке, тірек-қимыл және жүрек-қан тамырлары жүйелерінің ауруларымен ауыратын науқастарды емдейді. Жұмсақ климаттың арқасында емдеу маусымы жыл бойына созылады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16487-Baldone.html|title=Европа. Латвия. историческая область Земгале|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Латвия қалалары}}

[[Санат:Латвия қалалары]]</text>
      <sha1>5tbzkwm8m8i2q73qxgu5wp9incrcwgl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631843</id>
      <parentid>3631841</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T11:34:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>үлгі</comment>
      <origin>3631843</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6348" sha1="lt3zyora81txfvazitavy2ztbkt814n" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = қала
 |қазақша атауы           = Балдоне
 |шынайы атауы            = {{lang-lv|Baldone}}
 |сурет                   = Rīgas iela, Baldone (P91).jpg
 |сурет атауы             = 
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = Латвия
 |елтаңба                 = Baldone COA.svg
 |ту                      = BaldonesPilsetasKarogs2.jpg
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir = N|lat_deg =56 |lat_min =44 |lat_sec =33 
  |lon_dir =E |lon_deg =24 |lon_min =23 |lon_sec =27 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |аймақ түрі              = 
 |аймағы                  = 
 |кестедегі аймақ         = 
 |аудан түрі              = 
 |ауданы                  = 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым округі түрі       = 
 |қауым округі            = 
 |кестедегі қауым округі  = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |3асшының түрi           =
 |басшысы                 = 
 |құрылған уақыты         = 	
 |алғашқы дерек           = 	
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 
 |жер аумағы              = 	
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 
  |санақ жылы             = 
  |тығыздығы              = 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = 
 |DST                     = 
 |телефон коды            = 
 |пошта индексі           = 
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = 
 |сандық идентификаторы   = 
 |ортаққордағы санаты     = 
 |сайты                   = 
 |сайт тілі               = 
}}

'''Балдоне''' ({{lang-lv|Baldone}}) — [[Латвия]]ның [[Кекава аймағы]]ндағы курорттық қала.
2026 жылдың 1 шілдесіндегі жағдай бойынша Балдонеде жалпы халық саны 2301 адамды құрады, оның ішінде 1244 ер адам және 1057 әйел.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://rgex.ru/info/latvian/baldone/?ysclid=mrq5wsm6lr399459969&amp;utm_referrer=https%3A%2F%2Fyandex.kz%2F|title=Балдоне (Латвия) - жизнь в городе|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Балдоне [[Рига]]дан оңтүстік-шығысқа қарай 33 км, ең жақын теміржол станциясы Икшкиледен 10 км қашықтықта, орманды, батпақты жердің арасындағы төбеде орналасқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/baldone_lc4349|title=Европа &gt; Латвия &gt; Балдоне|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Тарихы ==
Бұл қоныс туралы алғашқы деректер орта ғасырларға жатады. Қазіргі қала орналасқан аймақ орта ғасырларда демалыс аймағы ретінде танымал болды. Мұнда неміс рыцарьлары Балтық жағалауына жаулап алу жорықтары кезінде ашқан сутегі көзі болған. XV ғасырдағы деректерде осында салынған мұнара мен қонақ үй сипатталады. Су мен балшықтың емдік қасиеттерінің даңқы бүкіл аймаққа тарады. Көп ұзамай рыцарлар жараларын емдеу үшін осында ағыла бастады, тіпті Ливон орденінің шебері де емдік бұлақтарға бірнеше рет барды.
1795 жылы мұнда алғашқы емдеу орталығы ашылды. 1938 жылдан бастап курорттың танымалдылығы күрт төмендей бастады. Бұл қолайлы жерде орналасқан Кемери курортының ашылуына байланысты болды.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/baldone/|title=Балдоне|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt;  

2008 жылы Балдоне қаласы және оның айналасындағы ауылдық жерлер Балдоне округі болып құрылды. 2021 жылдың 1 шілдесінде Балдоне муниципалитеті таратылғаннан кейін қала Кекава аймағының құрамына кірді.

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Бүгінде Балдонеде санаторий, монша және балшық пен сумен емдеу клиникасы орналасқан. Шипажай жүйке, тірек-қимыл және жүрек-қан тамырлары жүйелерінің ауруларымен ауыратын науқастарды емдейді. Жұмсақ климаттың арқасында емдеу маусымы жыл бойына созылады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16487-Baldone.html|title=Европа. Латвия. историческая область Земгале|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Латвия қалалары}}

[[Санат:Латвия қалалары]]</text>
      <sha1>lt3zyora81txfvazitavy2ztbkt814n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631844</id>
      <parentid>3631843</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T11:35:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>үлгі</comment>
      <origin>3631844</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6383" sha1="tau7qg97oqoe71vl32lty3iza00cytb" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = қала
 |қазақша атауы           = Балдоне
 |шынайы атауы            = {{lang-lv|Baldone}}
 |сурет                   = Rīgas iela, Baldone (P91).jpg
 |сурет атауы             = 
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = Латвия
 |елтаңба                 = Baldone COA.svg
 |ту                      = BaldonesPilsetasKarogs2.jpg
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir = N|lat_deg =56 |lat_min =44 |lat_sec =33 
  |lon_dir =E |lon_deg =24 |lon_min =23 |lon_sec =27 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |аймақ түрі              = Аймақ
 |аймағы                  = Кекава аймағы
 |кестедегі аймақ         = 
 |аудан түрі              = 
 |ауданы                  = 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым округі түрі       = 
 |қауым округі            = 
 |кестедегі қауым округі  = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |3асшының түрi           =
 |басшысы                 = 
 |құрылған уақыты         = 	
 |алғашқы дерек           = 	
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 
 |жер аумағы              = 	
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 
  |санақ жылы             = 
  |тығыздығы              = 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = 
 |DST                     = 
 |телефон коды            = 
 |пошта индексі           = 
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = 
 |сандық идентификаторы   = 
 |ортаққордағы санаты     = 
 |сайты                   = 
 |сайт тілі               = 
}}

'''Балдоне''' ({{lang-lv|Baldone}}) — [[Латвия]]ның [[Кекава аймағы]]ндағы курорттық қала.
2026 жылдың 1 шілдесіндегі жағдай бойынша Балдонеде жалпы халық саны 2301 адамды құрады, оның ішінде 1244 ер адам және 1057 әйел.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://rgex.ru/info/latvian/baldone/?ysclid=mrq5wsm6lr399459969&amp;utm_referrer=https%3A%2F%2Fyandex.kz%2F|title=Балдоне (Латвия) - жизнь в городе|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Балдоне [[Рига]]дан оңтүстік-шығысқа қарай 33 км, ең жақын теміржол станциясы Икшкиледен 10 км қашықтықта, орманды, батпақты жердің арасындағы төбеде орналасқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/baldone_lc4349|title=Европа &gt; Латвия &gt; Балдоне|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Тарихы ==
Бұл қоныс туралы алғашқы деректер орта ғасырларға жатады. Қазіргі қала орналасқан аймақ орта ғасырларда демалыс аймағы ретінде танымал болды. Мұнда неміс рыцарьлары Балтық жағалауына жаулап алу жорықтары кезінде ашқан сутегі көзі болған. XV ғасырдағы деректерде осында салынған мұнара мен қонақ үй сипатталады. Су мен балшықтың емдік қасиеттерінің даңқы бүкіл аймаққа тарады. Көп ұзамай рыцарлар жараларын емдеу үшін осында ағыла бастады, тіпті Ливон орденінің шебері де емдік бұлақтарға бірнеше рет барды.
1795 жылы мұнда алғашқы емдеу орталығы ашылды. 1938 жылдан бастап курорттың танымалдылығы күрт төмендей бастады. Бұл қолайлы жерде орналасқан Кемери курортының ашылуына байланысты болды.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/baldone/|title=Балдоне|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt;  

2008 жылы Балдоне қаласы және оның айналасындағы ауылдық жерлер Балдоне округі болып құрылды. 2021 жылдың 1 шілдесінде Балдоне муниципалитеті таратылғаннан кейін қала Кекава аймағының құрамына кірді.

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Бүгінде Балдонеде санаторий, монша және балшық пен сумен емдеу клиникасы орналасқан. Шипажай жүйке, тірек-қимыл және жүрек-қан тамырлары жүйелерінің ауруларымен ауыратын науқастарды емдейді. Жұмсақ климаттың арқасында емдеу маусымы жыл бойына созылады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16487-Baldone.html|title=Европа. Латвия. историческая область Земгале|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Латвия қалалары}}

[[Санат:Латвия қалалары]]</text>
      <sha1>tau7qg97oqoe71vl32lty3iza00cytb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631845</id>
      <parentid>3631844</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T11:38:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>үлгі</comment>
      <origin>3631845</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6413" sha1="s10j9mqfweug66hmuy2vefq30dy7dxm" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = қала
 |қазақша атауы           = Балдоне
 |шынайы атауы            = {{lang-lv|Baldone}}
 |сурет                   = Rīgas iela, Baldone (P91).jpg
 |сурет атауы             = 
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = Латвия
 |елтаңба                 = Baldone COA.svg
 |ту                      = BaldonesPilsetasKarogs2.jpg
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir = N|lat_deg =56 |lat_min =44 |lat_sec =33 
  |lon_dir =E |lon_deg =24 |lon_min =23 |lon_sec =27 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |аймақ түрі              = Аймақ
 |аймағы                  = Кекава аймағы
 |кестедегі аймақ         = 
 |аудан түрі              = 
 |ауданы                  = 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым округі түрі       = 
 |қауым округі            = 
 |кестедегі қауым округі  = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |3асшының түрi           =
 |басшысы                 = 
 |құрылған уақыты         = 	
 |алғашқы дерек           = 	
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 
 |жер аумағы              = 	
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 
  |санақ жылы             = 
  |тығыздығы              = 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = +2:00
 |DST                     = 
 |телефон коды            = +371 (+371)
 |пошта индексі           = LV-2125
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = 
 |сандық идентификаторы   = 
 |ортаққордағы санаты     = Baldone
 |сайты                   = 
 |сайт тілі               = 
}}

'''Балдоне''' ({{lang-lv|Baldone}}) — [[Латвия]]ның [[Кекава аймағы]]ндағы курорттық қала.
2026 жылдың 1 шілдесіндегі жағдай бойынша Балдонеде жалпы халық саны 2301 адамды құрады, оның ішінде 1244 ер адам және 1057 әйел.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://rgex.ru/info/latvian/baldone/?ysclid=mrq5wsm6lr399459969&amp;utm_referrer=https%3A%2F%2Fyandex.kz%2F|title=Балдоне (Латвия) - жизнь в городе|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Балдоне [[Рига]]дан оңтүстік-шығысқа қарай 33 км, ең жақын теміржол станциясы Икшкиледен 10 км қашықтықта, орманды, батпақты жердің арасындағы төбеде орналасқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/baldone_lc4349|title=Европа &gt; Латвия &gt; Балдоне|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Тарихы ==
Бұл қоныс туралы алғашқы деректер орта ғасырларға жатады. Қазіргі қала орналасқан аймақ орта ғасырларда демалыс аймағы ретінде танымал болды. Мұнда неміс рыцарьлары Балтық жағалауына жаулап алу жорықтары кезінде ашқан сутегі көзі болған. XV ғасырдағы деректерде осында салынған мұнара мен қонақ үй сипатталады. Су мен балшықтың емдік қасиеттерінің даңқы бүкіл аймаққа тарады. Көп ұзамай рыцарлар жараларын емдеу үшін осында ағыла бастады, тіпті Ливон орденінің шебері де емдік бұлақтарға бірнеше рет барды.
1795 жылы мұнда алғашқы емдеу орталығы ашылды. 1938 жылдан бастап курорттың танымалдылығы күрт төмендей бастады. Бұл қолайлы жерде орналасқан Кемери курортының ашылуына байланысты болды.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/baldone/|title=Балдоне|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt;  

2008 жылы Балдоне қаласы және оның айналасындағы ауылдық жерлер Балдоне округі болып құрылды. 2021 жылдың 1 шілдесінде Балдоне муниципалитеті таратылғаннан кейін қала Кекава аймағының құрамына кірді.

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Бүгінде Балдонеде санаторий, монша және балшық пен сумен емдеу клиникасы орналасқан. Шипажай жүйке, тірек-қимыл және жүрек-қан тамырлары жүйелерінің ауруларымен ауыратын науқастарды емдейді. Жұмсақ климаттың арқасында емдеу маусымы жыл бойына созылады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16487-Baldone.html|title=Европа. Латвия. историческая область Земгале|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Латвия қалалары}}

[[Санат:Латвия қалалары]]</text>
      <sha1>s10j9mqfweug66hmuy2vefq30dy7dxm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631846</id>
      <parentid>3631845</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T11:43:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>үлгі</comment>
      <origin>3631846</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6455" sha1="kwuub66cnxyfrf6zcl45e5646hzcsp8" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = қала
 |қазақша атауы           = Балдоне
 |шынайы атауы            = {{lang-lv|Baldone}}
 |сурет                   = Rīgas iela, Baldone (P91).jpg
 |сурет атауы             = 
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = Латвия
 |елтаңба                 = Baldone COA.svg
 |ту                      = BaldonesPilsetasKarogs2.jpg
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir = N|lat_deg =56 |lat_min =44 |lat_sec =33 
  |lon_dir =E |lon_deg =24 |lon_min =23 |lon_sec =27 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |аймақ түрі              = Аймақ
 |аймағы                  = Кекава аймағы
 |кестедегі аймақ         = 
 |аудан түрі              = 
 |ауданы                  = 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым округі түрі       = 
 |қауым округі            = 
 |кестедегі қауым округі  = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |3асшының түрi           =
 |басшысы                 = 
 |құрылған уақыты         = 1991	
 |алғашқы дерек           = 1186	
 |бұрынғы атаулары        = Бальдон
 |статус алуы             = 1991
 |жер аумағы              = 5,2	
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 2301
  |санақ жылы             = 2026
  |тығыздығы              = 727,3
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = +2:00
 |DST                     = 
 |телефон коды            = +371 (+371)
 |пошта индексі           = LV-2125
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = 
 |сандық идентификаторы   = 
 |ортаққордағы санаты     = Baldone
 |сайты                   = 
 |сайт тілі               = 
}}

'''Балдоне''' ({{lang-lv|Baldone}}) — [[Латвия]]ның [[Кекава аймағы]]ндағы курорттық қала.
2026 жылдың 1 шілдесіндегі жағдай бойынша Балдонеде жалпы халық саны 2301 адамды құрады, оның ішінде 1244 ер адам және 1057 әйел.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://rgex.ru/info/latvian/baldone/?ysclid=mrq5wsm6lr399459969&amp;utm_referrer=https%3A%2F%2Fyandex.kz%2F|title=Балдоне (Латвия) - жизнь в городе|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Балдоне [[Рига]]дан оңтүстік-шығысқа қарай 33 км, ең жақын теміржол станциясы Икшкиледен 10 км қашықтықта, орманды, батпақты жердің арасындағы төбеде орналасқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/baldone_lc4349|title=Европа &gt; Латвия &gt; Балдоне|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Тарихы ==
Бұл қоныс туралы алғашқы деректер орта ғасырларға жатады. Қазіргі қала орналасқан аймақ орта ғасырларда демалыс аймағы ретінде танымал болды. Мұнда неміс рыцарьлары Балтық жағалауына жаулап алу жорықтары кезінде ашқан сутегі көзі болған. XV ғасырдағы деректерде осында салынған мұнара мен қонақ үй сипатталады. Су мен балшықтың емдік қасиеттерінің даңқы бүкіл аймаққа тарады. Көп ұзамай рыцарлар жараларын емдеу үшін осында ағыла бастады, тіпті Ливон орденінің шебері де емдік бұлақтарға бірнеше рет барды.
1795 жылы мұнда алғашқы емдеу орталығы ашылды. 1938 жылдан бастап курорттың танымалдылығы күрт төмендей бастады. Бұл қолайлы жерде орналасқан Кемери курортының ашылуына байланысты болды.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/baldone/|title=Балдоне|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt;  

2008 жылы Балдоне қаласы және оның айналасындағы ауылдық жерлер Балдоне округі болып құрылды. 2021 жылдың 1 шілдесінде Балдоне муниципалитеті таратылғаннан кейін қала Кекава аймағының құрамына кірді.

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Бүгінде Балдонеде санаторий, монша және балшық пен сумен емдеу клиникасы орналасқан. Шипажай жүйке, тірек-қимыл және жүрек-қан тамырлары жүйелерінің ауруларымен ауыратын науқастарды емдейді. Жұмсақ климаттың арқасында емдеу маусымы жыл бойына созылады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16487-Baldone.html|title=Европа. Латвия. историческая область Земгале|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Латвия қалалары}}

[[Санат:Латвия қалалары]]</text>
      <sha1>kwuub66cnxyfrf6zcl45e5646hzcsp8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631847</id>
      <parentid>3631846</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T11:49:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>сурет қою</comment>
      <origin>3631847</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6571" sha1="ia2niw1vwnbk7szgz9juob2c78fps22" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = қала
 |қазақша атауы           = Балдоне
 |шынайы атауы            = {{lang-lv|Baldone}}
 |сурет                   = Rīgas iela, Baldone (P91).jpg
 |сурет атауы             = 
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = Латвия
 |елтаңба                 = Baldone COA.svg
 |ту                      = BaldonesPilsetasKarogs2.jpg
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir = N|lat_deg =56 |lat_min =44 |lat_sec =33 
  |lon_dir =E |lon_deg =24 |lon_min =23 |lon_sec =27 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |аймақ түрі              = Аймақ
 |аймағы                  = Кекава аймағы
 |кестедегі аймақ         = 
 |аудан түрі              = 
 |ауданы                  = 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым округі түрі       = 
 |қауым округі            = 
 |кестедегі қауым округі  = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |3асшының түрi           =
 |басшысы                 = 
 |құрылған уақыты         = 1991	
 |алғашқы дерек           = 1186	
 |бұрынғы атаулары        = Бальдон
 |статус алуы             = 1991
 |жер аумағы              = 5,2	
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 2301
  |санақ жылы             = 2026
  |тығыздығы              = 727,3
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = +2:00
 |DST                     = 
 |телефон коды            = +371 (+371)
 |пошта индексі           = LV-2125
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = 
 |сандық идентификаторы   = 
 |ортаққордағы санаты     = Baldone
 |сайты                   = 
 |сайт тілі               = 
}}

'''Балдоне''' ({{lang-lv|Baldone}}) — [[Латвия]]ның [[Кекава аймағы]]ндағы курорттық қала.
2026 жылдың 1 шілдесіндегі жағдай бойынша Балдонеде жалпы халық саны 2301 адамды құрады, оның ішінде 1244 ер адам және 1057 әйел.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://rgex.ru/info/latvian/baldone/?ysclid=mrq5wsm6lr399459969&amp;utm_referrer=https%3A%2F%2Fyandex.kz%2F|title=Балдоне (Латвия) - жизнь в городе|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Балдоне [[Рига]]дан оңтүстік-шығысқа қарай 33 км, ең жақын теміржол станциясы Икшкиледен 10 км қашықтықта, орманды, батпақты жердің арасындағы төбеде орналасқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/baldone_lc4349|title=Европа &gt; Латвия &gt; Балдоне|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Тарихы ==
Бұл қоныс туралы алғашқы деректер орта ғасырларға жатады. Қазіргі қала орналасқан аймақ орта ғасырларда демалыс аймағы ретінде танымал болды. Мұнда неміс рыцарьлары Балтық жағалауына жаулап алу жорықтары кезінде ашқан сутегі көзі болған. XV ғасырдағы деректерде осында салынған мұнара мен қонақ үй сипатталады. Су мен балшықтың емдік қасиеттерінің даңқы бүкіл аймаққа тарады. Көп ұзамай рыцарлар жараларын емдеу үшін осында ағыла бастады, тіпті Ливон орденінің шебері де емдік бұлақтарға бірнеше рет барды.
1795 жылы мұнда алғашқы емдеу орталығы ашылды. 1938 жылдан бастап курорттың танымалдылығы күрт төмендей бастады. Бұл қолайлы жерде орналасқан Кемери курортының ашылуына байланысты болды.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/baldone/|title=Балдоне|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt;  

2008 жылы Балдоне қаласы және оның айналасындағы ауылдық жерлер Балдоне округі болып құрылды. 2021 жылдың 1 шілдесінде Балдоне муниципалитеті таратылғаннан кейін қала Кекава аймағының құрамына кірді.

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Бүгінде Балдонеде санаторий, монша және балшық пен сумен емдеу клиникасы орналасқан. Шипажай жүйке, тірек-қимыл және жүрек-қан тамырлары жүйелерінің ауруларымен ауыратын науқастарды емдейді. Жұмсақ климаттың арқасында емдеу маусымы жыл бойына созылады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16487-Baldone.html|title=Европа. Латвия. историческая область Земгале|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Галерея ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;150&quot;&gt;
Baldones kinoteatris.jpg|Кинотеатр

&lt;/gallery&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Латвия қалалары}}

[[Санат:Латвия қалалары]]</text>
      <sha1>ia2niw1vwnbk7szgz9juob2c78fps22</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631848</id>
      <parentid>3631847</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T11:52:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>/* Галерея */</comment>
      <origin>3631848</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6618" sha1="kxm0zn7sf47103lgisxkdu7xf7ox6c9" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = қала
 |қазақша атауы           = Балдоне
 |шынайы атауы            = {{lang-lv|Baldone}}
 |сурет                   = Rīgas iela, Baldone (P91).jpg
 |сурет атауы             = 
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = Латвия
 |елтаңба                 = Baldone COA.svg
 |ту                      = BaldonesPilsetasKarogs2.jpg
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir = N|lat_deg =56 |lat_min =44 |lat_sec =33 
  |lon_dir =E |lon_deg =24 |lon_min =23 |lon_sec =27 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |аймақ түрі              = Аймақ
 |аймағы                  = Кекава аймағы
 |кестедегі аймақ         = 
 |аудан түрі              = 
 |ауданы                  = 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым округі түрі       = 
 |қауым округі            = 
 |кестедегі қауым округі  = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |3асшының түрi           =
 |басшысы                 = 
 |құрылған уақыты         = 1991	
 |алғашқы дерек           = 1186	
 |бұрынғы атаулары        = Бальдон
 |статус алуы             = 1991
 |жер аумағы              = 5,2	
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 2301
  |санақ жылы             = 2026
  |тығыздығы              = 727,3
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = +2:00
 |DST                     = 
 |телефон коды            = +371 (+371)
 |пошта индексі           = LV-2125
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = 
 |сандық идентификаторы   = 
 |ортаққордағы санаты     = Baldone
 |сайты                   = 
 |сайт тілі               = 
}}

'''Балдоне''' ({{lang-lv|Baldone}}) — [[Латвия]]ның [[Кекава аймағы]]ндағы курорттық қала.
2026 жылдың 1 шілдесіндегі жағдай бойынша Балдонеде жалпы халық саны 2301 адамды құрады, оның ішінде 1244 ер адам және 1057 әйел.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://rgex.ru/info/latvian/baldone/?ysclid=mrq5wsm6lr399459969&amp;utm_referrer=https%3A%2F%2Fyandex.kz%2F|title=Балдоне (Латвия) - жизнь в городе|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Балдоне [[Рига]]дан оңтүстік-шығысқа қарай 33 км, ең жақын теміржол станциясы Икшкиледен 10 км қашықтықта, орманды, батпақты жердің арасындағы төбеде орналасқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/baldone_lc4349|title=Европа &gt; Латвия &gt; Балдоне|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Тарихы ==
Бұл қоныс туралы алғашқы деректер орта ғасырларға жатады. Қазіргі қала орналасқан аймақ орта ғасырларда демалыс аймағы ретінде танымал болды. Мұнда неміс рыцарьлары Балтық жағалауына жаулап алу жорықтары кезінде ашқан сутегі көзі болған. XV ғасырдағы деректерде осында салынған мұнара мен қонақ үй сипатталады. Су мен балшықтың емдік қасиеттерінің даңқы бүкіл аймаққа тарады. Көп ұзамай рыцарлар жараларын емдеу үшін осында ағыла бастады, тіпті Ливон орденінің шебері де емдік бұлақтарға бірнеше рет барды.
1795 жылы мұнда алғашқы емдеу орталығы ашылды. 1938 жылдан бастап курорттың танымалдылығы күрт төмендей бастады. Бұл қолайлы жерде орналасқан Кемери курортының ашылуына байланысты болды.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/baldone/|title=Балдоне|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt;  

2008 жылы Балдоне қаласы және оның айналасындағы ауылдық жерлер Балдоне округі болып құрылды. 2021 жылдың 1 шілдесінде Балдоне муниципалитеті таратылғаннан кейін қала Кекава аймағының құрамына кірді.

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Бүгінде Балдонеде санаторий, монша және балшық пен сумен емдеу клиникасы орналасқан. Шипажай жүйке, тірек-қимыл және жүрек-қан тамырлары жүйелерінің ауруларымен ауыратын науқастарды емдейді. Жұмсақ климаттың арқасында емдеу маусымы жыл бойына созылады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16487-Baldone.html|title=Европа. Латвия. историческая область Земгале|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Галерея ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;150&quot;&gt;
Baldones Vidusskola.jpg|Орта мектеп
Baldones baznīca 2000-03-05.jpg|Шіркеу
&lt;/gallery&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Латвия қалалары}}

[[Санат:Латвия қалалары]]</text>
      <sha1>kxm0zn7sf47103lgisxkdu7xf7ox6c9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қатысушы талқылауы:أيوب</title>
    <ns>3</ns>
    <id>783708</id>
    <redirect title="Қатысушы талқылауы:جيمي" />
    <revision>
      <id>3631833</id>
      <timestamp>2026-07-19T10:37:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Neriah</username>
        <id>108272</id>
      </contributor>
      <comment>Neriah [[Қатысушы талқылауы:أيوب]] бетін [[Қатысушы талқылауы:جيمي]] бетіне жылжытты: Automatically moved page while renaming the user &quot;[[Special:CentralAuth/أيوب|أيوب]]&quot; to &quot;[[Special:CentralAuth/جيمي|جيمي]]&quot;</comment>
      <origin>3631833</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="60" sha1="gmg68rt0e6rorp3iv8l08xy4dslqhpg" xml:space="preserve">#АЙДАУ [[Қатысушы талқылауы:جيمي]]</text>
      <sha1>gmg68rt0e6rorp3iv8l08xy4dslqhpg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Балық көз</title>
    <ns>0</ns>
    <id>783709</id>
    <revision>
      <id>3631834</id>
      <timestamp>2026-07-19T10:45:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dostoevskykz</username>
        <id>183227</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: {{Тексерілмеген мақала|date={{subst:#time:F Y}}}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;  '''Балық көз''' — қазақтың дәстүрлі ою-өрнек өнеріндегі көне өрнек элементтерінің бірі. Бұл өрнек пішіні жағынан балықтың көзіне ұқсайтындықтан осылай аталған. Көбі...</comment>
      <origin>3631834</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2708" sha1="nyisak01syuzletwu886vfjf5p4f5rj" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=шілде 2026}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;

'''Балық көз''' — қазақтың дәстүрлі ою-өрнек өнеріндегі көне өрнек элементтерінің бірі. Бұл өрнек пішіні жағынан балықтың көзіне ұқсайтындықтан осылай аталған. Көбінесе зергерлік бұйымдарда, сүйек пен мүйізден жасалған сәндік заттарда, сондай-ақ кейбір қару-жарақ пен қолөнер бұйымдарын әшекейлеуде кездеседі.&lt;br&gt;
Қазақ дүниетанымында '''&quot;балық көз&quot;''' өрнегі білімділік, зеректік, көрегендік ұғымдарымен байланыстырылған. Халық арасында қолданылатын'''&quot;көзі ашық адам&quot;''' тіркесі білімді, сауатты, дүниетанымы кең адамды білдіреді. Осыған сәйкес бұл өрнек те ақыл-парасат пен танымның белгісі ретінде қабылданған.&lt;br&gt;

Ертеде қазақ шеберлері теріден тігілген сауыттардың қабыршығына ұқсас қаптырмалар орнатып, оны '''&quot;көбелі сауыт&quot;''' деп атаған. Мұндай әшекейлердің пішіні де &quot;балық көз&quot; өрнегімен сабақтас келеді.&lt;br&gt;

Қазақтың сәндік-қолданбалы өнерінде балыққа қатысты басқа да өрнек элементтері кездеседі. Мысалы, өрнек бөліктерінің арасына жүргізілетін жіңішке сызық немесе ширатылған жіп '''&quot;су жүргізу&quot;''' деп аталады. Ал теңіз толқынына ұқсас өрнектер '''&quot;толқын&quot;''' және '''&quot;ирек&quot;''' өрнектері ретінде белгілі. &lt;br&gt;

Бүгінде '''&quot;балық көз&quot;''' өрнегі ұлттық ою-өрнек жүйесінің маңызды элементтерінің бірі саналады және зергерлік өнерде, сәндік-қолданбалы өнерде, киім-кешек пен тұрмыстық бұйымдарды безендіруде кеңінен қолданылады.&lt;br&gt;
&lt;ref&gt;Дәркембай Шоқпарұлы. Қазақтың қолөнері — Алматы: Өнер, 2005&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>nyisak01syuzletwu886vfjf5p4f5rj</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>