Қазақстан премьер-министрі

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="kk">
  <siteinfo>
    <sitename>Уикипедия</sitename>
    <dbname>kkwiki</dbname>
    <base>https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D1%82</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.11</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Таспа</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Арнайы</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Талқылау</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Қатысушы</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Қатысушы талқылауы</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Уикипедия</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Уикипедия талқылауы</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Сурет</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Сурет талқылауы</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">МедиаУики</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">МедиаУики талқылауы</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Үлгі</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Үлгі талқылауы</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Анықтама</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Анықтама талқылауы</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Санат</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Санат талқылауы</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Портал</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Портал талқылауы</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">Жоба</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">Жоба талқылауы</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
      <namespace key="2600" case="first-letter">Topic</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Қазақстан премьер-министрі</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5889</id>
    <revision>
      <id>3632042</id>
      <parentid>3626231</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T01:02:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Casserium</username>
        <id>68287</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3632042</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18962" sha1="7ka8k56wn42a10laipphqt9ezm0lilx" xml:space="preserve">{{Мемлекеттік қызмет
 |қызметі          = Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі
 |шынайы атауы     = 
 |ел               = Қазақстан 
 |эмблема          = Emblem of Kazakhstan latin.svg
 |эмблема ені      = 100px
 |эмблеманың аты   = [[Қазақстан елтаңбасы]]
 |портреті         = Oljas Bektenov (2024-02-06, cropped).jpg
 |портреттің ені   = 150px
 |портреттің тақырыбы  = 
 |қазіргі          = [[Олжас Абайұлы Бектенов|Олжас Бектенов]]
 |тағайындалған    = [[6 ақпан]] [[2024 жыл]]дан бері
 |басшылық етеді   = 
 |басқару түрі     = 
 |резиденция       = Үкімет Үйі, [[Астана]], [[Қазақстан]]
 |ұсынылады        = 
 |тағайындалды     = [[Қазақстан Құрылтайы|Құрылтай]] келісімімен [[Қазақстан Республикасының Президенті|Президент]]
 |өкілеттігінің мерзімі = 
 |айлығы           = 
 |пайда болды      = 10 желтоқсан 1991
 |таратылды     = 
 |біріншісі     = [[Сергей Александрович Терещенко|Сергей Терещенко]] 
 |соңғысы       = 
 |сайты         = [http://www.primeminister.kz/ primeminister.kz]
}}
{{Қазақстан саясаты}}
'''Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі''' — [[Қазақстан]] [[үкімет басшысы]]. Премьер-министр өкілеттіктерінің қатарына атқарушы органдардың жүйесін басқару және олардың қызметіне басшылық жасау кіреді.&lt;ref&gt;[http://www.constcouncil.kz/kaz/norpb/constrk/ ҚРК, 5 тарау] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110721210622/http://www.constcouncil.kz/kaz/norpb/constrk/ |date=2011-07-21 }}&lt;/ref&gt; Премьер-министр өзінің бүкіл қызметінде [[Қазақстан Республикасының Президенті|президент]]тің алдында жауапты, ал [[Қазақстан Республикасының Конституциясы|Конституция]]да көзделген жағдайларда [[Қазақстан Құрылтайы| Құрылтайдың]] алдында жауапты.

== Тарихы ==
Премьер-министр лауазымы 1990 жылы 20 қарашада қабылданған Заңға сәйкес Министрлер Кеңесі Төрағасы лауазымының орнына енгізілді.

Қазақ КСР-нің премьер-министрі қызметін алғаш [[Ұзақбай Қараманұлы Қараманов|Ұзақбай Қараманов]] атқарған болса, Қазақ КСР-нің соңғы премьер-министрі және тәуелсіз Қазақстанның алғашқы премьер-министрі [[Сергей Александрович Терещенко|Сергей Терещенко]] болды.

== Өкілеттіктері ==
Премьер-Министр [[Қазақстан Республикасының Үкіметі|үкімет]] қызметін ұйымдастырып, оған басшылық жасайды және оның жұмысы үшін дербес жауап береді, үкімет қаулыларына қол қояды, үкімет қызметінің негізгі бағыттары жөнінде және оның аса маңызды барлық шешімдері жөнінде [[Қазақстан Республикасының Президенті|президент]]ке баяндап отырады және үкімет қызметін ұйымдастыруға және басшылық жасауға байланысты басқа да қызметтерді атқарады.

Үкімет мүшелері өз құзыреті шегінде шешімдер қабылдауда дербестікке ие, әрі өздеріне бағынысты мемлекеттік органдардың жұмысы үшін Қазақстан премьер-министрінің алдында жеке-дара жауап береді. Премьер-министр Республиканың бүкіл аумағында міндетті күші бар [[өкім]]дер шығара алады.

Үкімет жаңадан сайланған Қазақстан Республикасы Президентінің алдында өз өкілеттігін доғарады. Республиканың Премьер-Министрі жаңадан сайланған Құрылтай алдында Үкіметке сенім туралы мәселе қояды. Құрылтай сенім білдірген жағдайда, егер Республика Президенті өзгеше шешім қабылдамаса, Үкімет өз міндеттерін атқаруды жалғастыра береді.

Құрылтай Үкіметке сенімсіздік білдірген жағдайда Үкімет орнынан түсетіні туралы Республика Президентіне мәлімдейді.

Орнынан түсуді қабылдау немесе қабылдамау туралы мәселені Республиканың Президенті он күн мерзімде қарайды.

Республиканың Президенті өз бастамасы бойынша Үкіметтің өкілеттігін тоқтату туралы шешім қабылдауға және оның кез келген мүшесін қызметтен босатуға хақылы. Премьер-Министрді қызметінен босату бүкіл Үкіметтің өкілеттігі тоқтатылғанын білдіреді.

== Қазақстан премьер-министрлерінің тізімі ==
{{толық мақала|Қазақстан үкімет басшыларының тізімі}}
;Премьер-министрлер
{{legend|#E6E6AA|Премьер-министр міндетін атқарушы}}
{{Ілеспе тақырыпша}}
{|  class=&quot;wikitable sortable sticky-header&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
!№
!class=unsortable|Суреті
!Аты-жөні&lt;br&gt;{{small|(Өмір сүрген жылдары)}}
! class=unsortable colspan=&quot;2&quot;| Қызметі
! colspan=&quot;2&quot;| Партиясы
![[Қазақстан Республикасының Президенті|Президенті]]
!class=unsortable| Үкіметі
!Руы
|-
| colspan=&quot;10&quot;|{{sort|1=?|2='''Қазақ КСР Премьер-министрі (1990—1991)'''}}
|-
|1
|[[Сурет:Silver - replace this image male.svg|99px]]
|{{sort|Қараманов, Ұзақбай Қараманұлы|2=[[Ұзақбай Қараманұлы Қараманов|Ұзақбай Қараманов]]&lt;br&gt;{{small|(1937–2017)}}}}
|20 қараша&lt;br&gt;1990
|14 қазан&lt;br&gt;1991
| style=&quot;background-color:#CE0000&quot; |
|[[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]]
| rowspan=&quot;2&quot; |{{sort|1=Назарбаев, Нұрсұлтан Әбішұлы|2=[[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]]&lt;br&gt;{{nowrap|(1990–1991)}}}}
|[[Ұзақбай Қараманов үкіметі|Қараманов]]
|[[Әлімұлы]], [[Шекті]]
|-
|2
|[[Сурет:Sergey Tereshchenko (2016-04-01).jpg|99px]]
|{{sort|1=Терещенко, Сергей Александрович|2=[[Сергей Александрович Терещенко|Сергей Терещенко]]&lt;br&gt;{{small|(1951–2023)}}}}
|16 қазан&lt;br&gt;1991
|10 желтоқсан&lt;br&gt;1991
| style=&quot;background-color:#CDCDCD&quot; |
|[[Партиясыз]]
|[[Сергей Терещенко үкіметі|Терещенко]]
|{{sort|1=—|2=Ұлты — [[Украиндар|украин]]}}
|-
| colspan=&quot;10&quot;|{{sort|1=?|2='''Қазақстан Республикасының Премьер-министрі (1991—)'''}}
|-
|1
|[[Сурет:Sergey Tereshchenko (2016-04-01).jpg|99px]]
|{{sort|1=Терещенко, Сергей Александрович|2=[[Сергей Александрович Терещенко|Сергей Терещенко]]&lt;br&gt;{{small|(1951–2023)}}}}
|10 желтоқсан&lt;br&gt;1991
|11 қазан&lt;br&gt;1994
| style=&quot;background-color:#CDCDCD&quot; |
|[[Партиясыз]]
| rowspan=&quot;16&quot; |[[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]]&lt;br&gt;{{nowrap|(1991–2019)}}
|[[Сергей Терещенко үкіметі|Терещенко]]
|{{sort|1=—|2=Ұлты — [[Украиндар|украин]]}}
|-
|2
|[[Сурет:Qajygeldin 1997.jpg|99px]]
|{{sort|1=Қажыгелдин, Әкежан Мағжанұлы|2=[[Әкежан Мағжанұлы Қажыгелдин|Әкежан Қажыгелдин]]&lt;br&gt;{{small|(1952 туған)}}}}
|12 қазан&lt;br&gt;1994
|10 қазан&lt;br&gt;1997
| style=&quot;background-color:#8DB600&quot; |
|[[Қазақстан халық бірлігі партиясы|Халық бірлігі]]
|[[Әкежан Қажыгелдин үкіметі|Қажыгелдин]]
|[[Уақ]], [[Шоға]]
|-
|3
|[[Сурет:Silver - replace this image male.svg|99px]]
|{{sort|1=Балғымбаев, Нұрлан Өтепұлы|2=[[Нұрлан Өтепұлы Балғымбаев|Нұрлан Балғымбаев]]&lt;br&gt;{{small|(1947–[[Нұрлан Балғымбаев өлімі және жерлеу рәсімі|2015]])}}}}
|10 қазан&lt;br&gt;1997
|1 қазан&lt;br&gt;1999
| style=&quot;background-color:#8DB600&quot; |
|[[Қазақстан халық бірлігі партиясы|Халық бірлігі]]
|[[Нұрлан Балғымбаев үкіметі|Балғымбаев]]
|[[Байұлы]], [[Ысық]]
|-
|style=&quot;background-color:#E6E6AA&quot;|—
|rowspan=&quot;2&quot; |[[Сурет:Kassym-Jomart Tokayev (01911329) (49858644462, cropped).jpg|99px]]
|rowspan=&quot;2&quot; |{{sort|1=Тоқаев, Қасым-Жомарт Кемелұлы|2=[[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]]&lt;br&gt;{{small|(1953 туған)}}}}
|style=&quot;background-color:#E6E6AA&quot;|1 қазан&lt;br&gt;1999
|style=&quot;background-color:#E6E6AA&quot;|12 қазан&lt;br&gt;1999
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color:#1CA9C9&quot; |
|rowspan=&quot;2&quot; |[[Аманат (партия)|Отан]]
|rowspan=&quot;2&quot; |[[Қасым-Жомарт Тоқаев үкіметі|Тоқаев]]
|rowspan=&quot;2&quot; |[[Жалайыр]], [[Күшік руы|Күшік]]
|-
|4
|12 қазан&lt;br&gt;1999
|28 қаңтар&lt;br&gt;2002
|-
|5
|rowspan=&quot;2&quot; |[[Сурет:Imangali Tasmagambetov (2015-04-16) (cropped).jpg|99px]]
|rowspan=&quot;2&quot; |{{sort|1=Тасмағамбетов, Иманғали Нұрғалиұлы|2=[[Иманғали Нұрғалиұлы Тасмағамбетов|Иманғали Тасмағамбетов]]&lt;br&gt;{{small|(1956 туған)}}}}
|28 қаңтар&lt;br&gt;2002
|11 маусым&lt;br&gt;2003
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color:#1CA9C9&quot; |
|rowspan=&quot;2&quot; |[[Аманат (партия)|Отан]]
|rowspan=&quot;2&quot; |[[Иманғали Тасмағамбетов үкіметі|Тасмағамбетов]]
|rowspan=&quot;2&quot; |[[Байұлы]], [[Жаппас]]
|-
| style=&quot;background-color:#E6E6AA&quot;|–
|11 маусым&lt;br&gt;2003
|13 маусым&lt;br&gt;2003
|-
|6
|rowspan=&quot;2&quot; |[[Сурет:Akhmetov and Shaimiev (2006-05-30) 01 (cropped).jpg|99px]]
|rowspan=&quot;2&quot; |{{sort|1=Ахметов, Даниал Кенжетайұлы|2=[[Даниал Кенжетайұлы Ахметов|Даниал Ахметов]]&lt;br&gt;{{small|(1954 туған)}}}}
|13 маусым&lt;br&gt;2003
|8 қаңтар&lt;br&gt;2007
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color:#1CA9C9&quot; |
|rowspan=&quot;2&quot; |[[Аманат (партия)|Отан]]
|rowspan=&quot;2&quot; |[[Даниал Ахметов үкіметі|Даниал Ахметов]]
|rowspan=&quot;2&quot; |[[Арғын]], [[Қанжығалы руы|Қанжығалы]]
|-
| style=&quot;background-color:#E6E6AA&quot;|–
|8 қаңтар&lt;br&gt;2007
|10 қаңтар&lt;br&gt;2007
|-
|7
|[[Сурет:Karim Massimov (2011-04-01) (cropped).jpg|99px]]
|{{sort|1=Мәсімов, Кәрім Қажымқанұлы|2=[[Кәрім Қажымқанұлы Мәсімов|Кәрім Мәсімов]]&lt;br&gt;{{small|(1965 туған)}}}}
|10 қаңтар&lt;br&gt;2007
|24 қыркүйек&lt;br&gt;2012
| style=&quot;background-color:#1CA9C9&quot; |
|[[Аманат (партия)|Нұр Отан]]
|[[Бірінші Кәрім Мәсімов үкіметі|I Мәсімов]]
|{{sort|1=—|2=Ұлты — [[Ұйғырлар|ұйғыр]]&lt;ref name=&quot;masimov&quot;&gt;{{Cite web|url= https://www.azattyq.org/a/kazakhstan-qantar-karim-massimov-journey-to-judas-nazarbayev/32383116.html |title= Назарбаевтың сенімді серігі қалай &quot;Иудаға&quot; айналды? Кәрім Мәсімовтің хикаясы |lang= kk |publisher= [[Азаттық радиосы]] |author= Риклтон, Крис |date= 2023-04-28 |accessdate= 2024-02-15}}&lt;/ref&gt;}}
|-
|8
|[[Сурет:Serik Ahmetov.jpg|99px]]
|{{sort|1=Ахметов, Серік Нығметұлы|2=[[Серік Нығметұлы Ахметов|Серік Ахметов]]&lt;br&gt;{{small|(1958 туған)}}}}
|24 қыркүйек&lt;br&gt;2012
|2 сәуір&lt;br&gt;2014
| style=&quot;background-color:#1CA9C9&quot; |
|[[Аманат (партия)|Нұр Отан]]
|[[Серік Ахметов үкіметі|Серік Ахметов]]
|[[Арғын]], [[Қуандық]]
|-
|{{sort|1=7|2=(7)}}
|[[Сурет:Karim Massimov February 2015.jpg|99px]]
|{{sort|1=Мәсімов, Кәрім Қажымқанұлы|2=[[Кәрім Қажымқанұлы Мәсімов|Кәрім Мәсімов]]&lt;br&gt;{{small|(1965 туған)}}}}
|2 сәуір&lt;br&gt;2014
|8 қыркүйек&lt;br&gt;2016
| style=&quot;background-color:#1CA9C9&quot; |
|[[Аманат (партия)|Нұр Отан]]
|[[Екінші Кәрім Мәсімов үкіметі|II Мәсімов]]
|{{sort|1=—|2=Ұлты — [[Ұйғырлар|ұйғыр]]&lt;ref name=&quot;masimov&quot; /&gt;}}
|-
| style=&quot;background-color:#E6E6AA&quot;|–
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Сурет:Bakhytzhan Sagintayev (2018-07-04) (cropped).jpg|99px]]
| rowspan=&quot;2&quot; |{{sort|1=Сағынтаев, Бақытжан Әбдірұлы|2=[[Бақытжан Әбдірұлы Сағынтаев|Бақытжан Сағынтаев]]&lt;br&gt;{{small|(1963 туған)}}}}
| style=&quot;background-color:#E6E6AA&quot; |8 қыркүйек&lt;br&gt;2016
| style=&quot;background-color:#E6E6AA&quot; |9 қыркүйек&lt;br&gt;2016
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color:#1CA9C9&quot; |
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Аманат (партия)|Нұр Отан]]
| style=&quot;background-color:#E6E6AA&quot;|–
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Ошақты]]
|-
|9
|9 қыркүйек&lt;br&gt;2016
|21 ақпан&lt;br&gt;2019
|[[Бақытжан Сағынтаев үкіметі|Сағынтаев]]
|-
| style=&quot;background-color:#E6E6AA&quot;|–
| rowspan=&quot;3&quot; |[[Сурет:Askar Mamin (2020-01-31).jpg |99px]]
| rowspan=&quot;3&quot; |{{sort|1=Мамин, Асқар Ұзақбайұлы|2=[[Асқар Ұзақбайұлы Мамин |Асқар Мамин]]&lt;br&gt;{{small|(1965 туған)}}}}
| style=&quot;background-color:#E6E6AA&quot; |21 ақпан&lt;br&gt;2019
| style=&quot;background-color:#E6E6AA&quot; |25 ақпан&lt;br&gt;2019
| rowspan=&quot;3&quot; style=&quot;background-color:#1CA9C9&quot; |
| rowspan=&quot;3&quot; |[[Аманат (партия)|Нұр Отан]]
| style=&quot;background-color:#E6E6AA&quot;|–
| rowspan=&quot;3&quot; |[[Арғын]], [[Қанжығалы руы|Қанжығалы]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |10
| rowspan=&quot;2&quot; |25 ақпан&lt;br&gt;2019
| rowspan=&quot;2&quot; |5 қаңтар&lt;br&gt;2022
|[[Бірінші Асқар Мамин үкіметі|I Мамин]]
|-
| rowspan=&quot;6&quot; |{{sort|1=Тоқаев, Қасым-Жомарт Кемелұлы|2=[[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]]&lt;br&gt;(2019–)}}
|[[Екінші Асқар Мамин үкіметі|II Мамин]]
|-
| style=&quot;background-color:#E6E6AA&quot;|–
| rowspan=&quot;3&quot; |[[Сурет:Älihan Smaiylov (2022-01-24) (cropped).jpg|99px]]
| rowspan=&quot;3&quot; |{{sort|1=Смайылов, Әлихан Асханұлы|2=[[Әлихан Асханұлы Смайылов|Әлихан Смайылов]]&lt;br&gt;{{small|(1972 туған)}}}}
| style=&quot;background-color:#E6E6AA&quot;|5 қаңтар&lt;br&gt;2022
| style=&quot;background-color:#E6E6AA&quot;|11 қаңтар&lt;br&gt;2022
| style=&quot;background-color:#55B4A0&quot;  rowspan=&quot;3&quot; |
| rowspan=&quot;3&quot; |[[Аманат (партия)|Аманат]]
| style=&quot;background-color:#E6E6AA&quot;|–
| rowspan=&quot;3&quot; |[[Қаңлы руы|Қаңлы]], [[Қара қаңлы]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |11
| rowspan=&quot;2&quot; |11 қаңтар&lt;br&gt;2022
| rowspan=&quot;2&quot; |5 ақпан&lt;br&gt;2024
|[[Бірінші Әлихан Смайылов үкіметі|I Смайылов]]
|-
|[[Екінші Әлихан Смайылов үкіметі|II Смайылов]]
|- style=&quot;background-color:#E6E6AA&quot;
| —
| [[Сурет:Роман Скляр (38181) (cropped).jpg|99px]]
| {{sort|1=Скляр, Роман Васильевич|2=[[Роман Васильевич Скляр|Роман Скляр]]&lt;br&gt;{{small|(1971 туған)}}}}
| 5 ақпан&lt;br&gt;2024
| 6 ақпан&lt;br&gt;2024
| style=&quot;background-color:#55B4A0&quot; |
| [[Аманат (партия)|Аманат]]
| –
| {{sort|1=—|2=Ұлты — [[Украиндар|украин]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://yedilov.online/person/633 |title= Скляр Роман Васильевич |lang= ru |publisher= YEDILOV ONLINE |accessdate= 2024-02-15}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.dw.com/ru/v-kazahstane-novyj-premerministr-olzas-bektenov-kto-on-i-cto-pri-nem-izmenitsa/a-68186033 |title= В Казахстане новый премьер. Кто он и что при нем изменится? |lang= ru |publisher= [[Неміс толқыны]] |author= Вайскопф, Анатолий |date= 2024-02-06 |accessdate= 2024-02-15}}&lt;/ref&gt;}}
|-
|12
|[[Сурет:Olzhas Bektenov (cropped).jpg|99px]]
|{{sort|1=Бектенов, Олжас Абайұлы|2=[[Олжас Абайұлы Бектенов|Олжас Бектенов]]&lt;br&gt;{{small|(1980 туған)}}}}
|6 ақпан&lt;br&gt;2024
|—
| style=&quot;background-color:#&quot; |
|{{sort|1=?|2=''белгісіз''}}
|[[Олжас Бектенов үкіметі|Бектенов]]
|{{sort|1=—|2=''белгісіз''}}
|-
|}

== Тағы қараңыз ==
* [[Қазақстан Республикасының Үкіметі]]
* [[Қазақстан премьер-министрінің бірінші орынбасары]]
* [[Қазақстан премьер-министрінің орынбасары]]

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Қазақстан премьер-министрлері]]</text>
      <sha1>7ka8k56wn42a10laipphqt9ezm0lilx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Самұрық-Қазына</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19217</id>
    <revision>
      <id>3632148</id>
      <parentid>3630201</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T06:47:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3632148</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31072" sha1="9zsvlsrtibdws4nmfz2zv35b8kljc3x" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы = «Самұрық-Қазына» Ұлттық әл-ауқат қоры
 |логотипі = Samruk-Kazina logo kz.png
 |түрі = [[акционерлік қоғам]]
 |биржадағы листингі = 
 |қызметі = 
 |ұраны = 
 |құрылды = [[2008 жыл|2008]]
 |жабылды = 
 |жабылуының себебі = 
 |ізбасары = 
 |бұрынғы атауы = 
 |құрушы = 
 |орналасуы = {{байрақ|Қазақстан}}, [[Астана]], Сығанақ көшесі, 17/10
 |басты адамдары = [[Елжас Мұратұлы Отыншиев|Елжас Отыншиев]] (Басқарма төрағасы)
&lt;br/&gt;[[Олжас Абайұлы Бектенов|Олжас Бектенов]] (Директорлар кеңесінің төрағасы)
 |саласы = мұнай-газ және көлік-логистика секторы, химия және атом өнеркәсібі, тау-кен металлургия кешені, энергетика, телекоммуникация және байланыс, жылжымайтын мүлік
 |өнімі = 
 |айналым =  
 |операциялық кіріс = {{өсім}}2,32 трлн теңге (2023)
 |таза табысы = {{құлдырау}}2,13 трлн теңге (2023)&lt;ref&gt;[https://www.inform.kz/ru/kakuyu-pribil-poluchil-gosholding-samruk-kazina-za-2023-god-5db0bc Какую прибыль получил госхолдинг «Самрук-Казына» за 2023 год]&lt;/ref&gt;
 |қызметкерлер саны = {{өсім}}260,7 мың адам (2023)&lt;ref&gt;[https://sk.kz/upload/iblock/000/SK_go2023_rus.pdf Годовой отчет]&lt;/ref&gt;
 |басшы компания = {{ту|Қазақстан}} [[Қазақстан Республикасының Үкіметі]]
 |бағынышты компания = 
 |сайты = http://www.sk.kz/?lang=kz sk.kz
}}
'''«Самұрық-Қазына»''' — түрлі саладағы мемлекеттік [[актив]]терді (меншікті) басқаратын инвестициялық [[холдинг]]. 

Қор [[ұлттық экономика]]ның бәсекеге қабілеттілігі мен тұрақтылығын қамтамасыз ету мақсатында [[2008 жыл]]ы «Қазына» орнықты даму қоры мен «Самұрық» мемлекеттік активтерді басқару жөніндегі қазақстандық холдингін біріктіру нәтижесінде құрылды.&lt;ref&gt;[http://www.samruk-kazyna.kz/page.php?page_id=2563&amp;lang=2&amp;parent_id=2562 &quot;Самұрық-Қазына&quot; Ұлттық әл-ауқат қоры АҚ-ның ресми сайты, Қор тарихы]&lt;/ref&gt; 2023 жылғы қорытындысы бойынша қордың активі 37 трлн теңгені құрады.&lt;ref&gt;[https://www.inform.kz/ru/aktivi-fonda-samruk-kazina-virosli-na-10-d5a6b3 Активы фонда «Самрук-Казына» выросли на 10%]&lt;/ref&gt;

Холдингтің [[құрылтайшы]]сы және жалғыз [[акционер]]і — [[Қазақстан Республикасының Үкіметі]]. 

Басқарма төрағасы — [[Елжас Мұратұлы Отыншиев|Елжас Отыншиев]], ал директорлар кеңесінің төрағасы — [[Қазақстан премьер-министрі|премьер-министр]] [[Олжас Абайұлы Бектенов|Олжас Бектенов]].

== Тарихы ==
Қордың негізгі қызметі ұлттық даму институттары мен ұлттық компаниялардағы және басқа да [[заңды тұлға]]лардың меншігіндегі [[мемлекет]]ке тиесілі үлестерді (пакеттерді) басқару. 

Қордың жалғыз ғана акционері – Қазақстан Республикасының Үкіметі. Қордың қызметі [[Мемлекеттік меншік|мемлекеттік активтердің]] бәсекелес [[Нарықтық экономика|нарықтық ортада]] тиімді жұмыс істеуін қамтамасыз ету. Алдына қойылған талаптарды орындау мақсатында қор бірнеше сала бойынша басымдықтар анықтады. Олар: [[мұнай]] және [[газ]], [[электр энергетикасы]], [[металлургия]], [[инфрақұрылым]] және [[химия]] өнеркәсібі.

«Самұрық-Қазына» ұлттық әл-ауқат қоры ұлттық экономиканың бәсекеге қабілеттілігі мен тұрақтылығын арттыру және әлемдік [[нарық]]тағы өзгерістердің елдегі [[экономикалық өсу]]ге ықтимал жайсыз әсер етуі факторларынан сақтандыру үшін құрылды. Қор [[2008 жыл]]ы алдында жеке дара ұйым болатын «Қазына» орнықты даму қоры» акционерлік қоғамы мен «Самұрық» мемлекеттік активтерді басқару жөніндегі қазақстандық холдингі акционерлік қоғамын біріктіру негізінде пайда болды.  Жаңадан құрылған ұйымның капитализациясын өсіру мақсатында Президент [[мемлекеттік бюджет]]тен 5 млрд АҚШ долларын және [[Қазақстан Республикасының Ұлттық Қоры]]нан 10 млрд АҚШ долларын бөлуді тапсырды &lt;ref&gt;&quot;Казына&quot; и &quot;Самрук&quot; сливаются в Фонд национального благосостояния &quot;Самрук-Казына&quot;, Интерфакс-Казахстан, Астана. 13 қазан 2008 жыл [http://titus.kz/?type=ekon&amp;previd=8182]&lt;/ref&gt;.

Қазақстан Республикасының 2015 жылға дейінгі индустриялық-инновациялық даму Стратегиясының аясында бірнеше ұлттық даму инстиуттары құрылған болатын.  Мемлекет меншігін тиімді басқару үшін Сингапурлық &quot;Temasek&quot; холдингінің мысалында мемлекеттік холдинг құру идеясы талқыланды &lt;ref&gt;[http://www.np.kz/old/2007/07/rmir.html Сингапурский пример, газета Новое поколение] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131023083330/http://www.np.kz/old/2007/07/rmir.html |date=2013-10-23 }}&lt;/ref&gt;.

[[2006 жыл]]дың қаңтар айында «Самұрық» мемлекеттік активтерді басқару жөніндегі қазақстандық холдингі акционерлік қоғамы құрылды. Мемлекеттік холдингке «[[Қазақтелеком]]», [[KEGOC|«Электр желілерін басқару жөніндегі Қазақстан компаниясы»]], «[[Қазақстан темір жолы]]» ҰҚ», «[[Қазпошта]]», «[[ҚазМұнайГаз]]» ҰҚ» және басқа 14 акционерлік қоғамдардағы мемлекеттік үлестер (пакеттер) өтті. Мемлекеттік холдингтің мақсаты бәсекеге қабілетті тауарлар мен өнімдер шығаруда қосымша құрал ретінде көмек беру болатын&lt;ref name=&quot;kgip.kz&quot;&gt;Основные особенности и результаты этапов реформирования собственности, http://www.kgip.kz/aspectOOR.aspx {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111011060336/http://www.kgip.kz/aspectOOR.aspx |date=2011-10-11 }}&lt;/ref&gt;.

«Қазына» орнықты даму қоры» акционерлік қоғамы 2006 жылдың наурыз айында Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтың жарлығымен құрылған болатын. &quot;Қазына&quot; қорының негізгі мақсаты &quot;Қазақстанның даму банкі&quot;, &quot;Ұлттық инновациялық қор&quot;, &quot;Шағын кәсіпкерлікті дамыту қоры&quot;, «Экспорттық кредиттерді және инвестициаларды сақтандыру жөніндегі мемлекеттік сақтандыру корпорациясы» Акционерлік қоғамы, «Маркетингтік-талдамалық зерттеулер орталығы» АҚ, &quot;Қазақстандық инвестицияларға қолдау көрсету орталығы&quot; сияқты ұлттық даму инстиутуттарының қызметін жүйелі түрде басқару&lt;ref name=&quot;kgip.kz&quot;/&gt;.

[[2009 жыл]]ы басталған [[экономикалық дағдарыс]] Қазақстан басшылығынан дағдарысқа төтеп беретін бағдарламаны талап етті. Бағдарламаны қабылданғаннан кейін оны орындауды үкіметке емес, «Самұрық-Қазына» ұлттық әл-ауқат қорына орындауға тапсырылды&lt;ref&gt;[http://www.samruk-kazyna.kz/page.php?page_id=2612&amp;lang=2&amp;article_id=1662&amp;parent_id=2581 Қазақстан Республикасының экономикасын тұрақтандыру бойынша «Самұрық-Қазына» қорының қызметі]&lt;/ref&gt;. 

== Қордың басшылығы ==
Қордың ең жоғарғы басқарушы органы - жалғыз үлескер, яғни Қазақстан Республикасының Үкіметі. Басқару органы - [[Директорлар кеңесі]]нен тұрады, ал атқарушы орган қызметін [[басқарма]] атқарады. Қордың барлық шаруашылық қызметі ішкі және сыртқы [[аудит]] арқылы бақыланады (''2026 жылғы дерек бойынша)''.

=== [[Директорлар кеңесі]] === 
* [[Олжас Абайұлы Бектенов|Олжас Бектенов]]&lt;ref&gt;[https://sk.kz/about-fund/corporate-governance/board-of-directors/?lang=kz Директорлар кеңесі]&lt;/ref&gt; - Директорлар кеңесінің төрағасы, Қазақстанның Премьер-Министрі
* [[Нұрлан Серікұлы Байбазаров|Нұрлан Байбазаров]] - Қазақстан Президентінің көмекшісі
* [[Нұрлан Қаршығаұлы Жақыпов|Нұрлан Жақыпов]] - «Самұрық-Қазына» Басқарма төрағасы
* [[Болат Бидахметұлы Жәмішев|Болат Жәмішев]] - Тәуелсіз директор
* [[Лука Сутера]] - Тәуелсіз директор
* [[Мұхаммед Жәмил әл Рамахи]] - Тәуелсіз директор
* [[Вонг Хэн Файн]] - Тәуелсіз директор
* SKAI (Samruk-Kazyna Artificial Intelligence) - Цифрлық тәуелсіз директор

=== Басқарма мүшелері ===
* [[Нұрлан Қаршығаұлы Жақыпов]] -  Басқарма төрағасы&lt;ref&gt;[https://sk.kz/about-fund/corporate-governance/management-board/?lang=kz Басқарма]&lt;/ref&gt;
* [[Айдар Қайратұлы Рысқұлов]] - Экономика және қаржы жөніндегі басқарушы директор
* [[Салтанат Ерболқызы Сәтжан]] - Даму және жекешелендіру жөніндегі басқарушы директор
* [[Елжас Мұратұлы Отыншиев]] - Стратегия және активтерді басқару жөніндегі басқарушы директор
* [[Бақытжан Рысбекұлы Таубаев]] - Стратегия және активтерді басқару жөніндегі тең басқарушы директор
* [[Николай Юрьевич Казутин]] - Құқықтық сүйемелдеу, қамтамасыз ету және тәуекелдер жөніндегі басқарушы директор
* [[Абылайхан Есенұлы Оспанов]] - Цифрландыру жөніндегі басқарушы директор

== «Самұрық-Қазына» АҚ [[Еншілес қоғам|еншілес компаниялары]] ==
Холдинг 2025 жылғы наурыз айындағы мәлімет бойынша төмендегі компаниялардың 10%-дан көп акциясына иелік етеді:&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://kase.kz/files/emitters/SKKZ/skkz_list_org_shares_130325_1456.pdf|title=Эмитент әрбір осындай ұйым акцияларының (үлестерінің, пайларының) он және одан көп пайызын иеленетін ұйымдардың тізімі|lang=kk|website=Қазақстан қор биржасы|date=2024-06-25|format=PDF|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! № !! Компания !! Қор үлесі !! Негізгі қызметі !! Құрылған жылы !! Өзге үлескерлер
|-
| 1 || [[ҚазМұнайГаз|«ҚазМұнайГаз» Ұлттық компаниясы» АҚ]] || 67,4% || мұнай мен газды барлау, өндіру, өңдеу және тасымалдау || 2002 || 20% — [[Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі|Қаржы министрлiгi]] &lt;br&gt;9,6% — [[Қазақстан Ұлттық банкі|Ұлттық банк]] 
|-
| 2 || [[Қазатомөнеркәсіп|«Қазатомөнеркәсіп» Ұлттық атом компаниясы» АҚ]]  || 63% || уран мен сирек металдар өндіру || 1997 || 12% — [[Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі|Қаржы министрлiгi]]
|-
| 3 || [[Қазақстан темір жолы|«Қазақстан темір жолы» Ұлттық компаниясы» АҚ]] || 100% || жолаушылар мен жүк тасымалы || 1997 || —
|-
| 4 || [[KEGOC|«Электр желілерін басқару жөніндегі Қазақстан компаниясы «KEGOC» АҚ]] || 85% || электр энергиясымен жабдықтау || 1997 || 6,9% — [[Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры|«Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры» АҚ]]
|-
| 5 || [[Қазпошта|«Қазпошта» АҚ]] || 100% || пошта және қаржылық қызмет || 1993 || —
|-
| 6 || [[Қазақтелеком|«Қазақтелеком» АҚ]] || 80,85% || телекоммуникация қызметі || 1994 || 9,2% — Telecom Systems Ltd
|-
| 7 || [[Air Astana|«Эйр Астана» АҚ]] || 41,1% || әуе тасымалы || 2001 || 6,5% — [[Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры|«Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры» АҚ]]
|-
| 8 || [[QazaqGaz|«QazaqGaz» Ұлттық компаниясы» АҚ]] || 100% || табиғи газ бен газ конденсатын барлау, өндіру, тасымалдау, өткізу және сақтау || 2000 || —
|-
| 9 || «Тау-Кен Самұрық» Ұлттық тау-кен компаниясы» АҚ || 100% || қатты пайдалы қазбаларды барлау, игеру, өндіру, өңдеу және өткізу || 2009 || —
|-
| 10 || [[Самұрық-Энерго|«Самұрық-Энерго» АҚ]] || 100% || электр және жылу энергиясын өндіру || 2007 || —
|-
| 11 || [[Самұрық-Қазына Өңдеу|«Самұрық-Қазына Өңдеу» ЖШС]] || 100% || химия өнеркәсібі саласындағы жобаларды әзірлеу және іске асыру || 2009 || —
|-
| 12 || «Samruk-Kazyna Construction» АҚ || 100% || құрылыс және жылжымайтын мүлікті басқару || 2009 || —
|-
| 13 || «Самұрық-Қазына Инвест» ЖШС || 100% || инвестициялық қызмет || 2007 || —
|-
| 14 || «Самұрық-Қазына Контракт» ЖШС || 100% || сатып алу қызметін ұйымдастыру || 2007 || —
|-
| 15 || «Самұрық-Қазына Бизнес Сервис» ЖШС || 100% || сервистік қызметтер || 2011 || —
|-
| 16 || [[Ақтау теңіз сауда айлағы|«Ақтау теңіз сауда порты» Ұлттық компаниясы» АҚ]] || 100%{{efn|Акциялары [[Қазақстан темір жолы|«Қазақстан темір жолы» АҚ-ға]] сенімгерлік басқаруға берілген}} || теңіз портын басқару || || —
|-
| 17 || «АстанаГаз ҚМГ» АҚ || 50% || магистральдық газ құбырларының құрылысы || || 50% — «Baiterek Venture Fund» АҚ
|-
| 18 || «Екібастұз ГРЭС-2 станциясы» АҚ || 50% || электр энергиясын өндіру || || 50% — «Самұрық-Энерго» АҚ
|-
| 19 || «Түркістан БГҚ» ЖШС || 100% || электр энергиясымен жабдықтау, тарату және сату || 2022 || —
|-
| 20 || «Өскемен Энерго» ЖШС || 50% ||  || 2024 || 50% — «Самұрық-Энерго» АҚ
|-
| 21 || «Кокшетауская ТЭЦ» ЖШС || 50% ||  || 2024 || 50% — «Самұрық-Энерго» АҚ
|-
| 22 || «Семей Энерго» ЖШС || 50% ||  || 2024 || 50% — «Самұрық-Энерго» АҚ
|-
| 23 || SK-AIH Investment Fund Ltd. || 50% || инвестициялық қызмет || 2024 || 50% — Azerbaijan Investment Holding
|-
| 24 || «Phystech II» АҚ || 100% || мұнайды барлау және игеру || 2015 || —
|-
| 25 || «Топаз-НС» ЖШС || 100% ||  || 2012 || —
|}

=== «Самұрық-Қазына» АҚ жанындағы қорлар мен мекемелер ===
# «Самғау» Ғылыми-Технологиялық Бастамалар Орталығы» Жеке қоры
# «Әлеуметтік әріптестік орталығы» корпоративтік қоры
# «Samruk-Kazyna Trust» Корпоративтік қоры
# «Әлеуметтік өзара ықпалдастық және коммуникациялар орталығы» жеке меншік мекемесі
# «Samruk Business Academy» жеке меншік мекемесі

=== Қоржын компаниялардың қаржылық көрсеткіштері ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ 2021 жылдың қорытындысы&lt;ref&gt;[https://sk.kz/investors/portfolio-companies/?lang=kz Қоржын компаниялар]&lt;/ref&gt;
! № !! Компания аты !! [[Активтер]]і (млрд) !! [[Табыс]] !! [[Таза пайда]]сы !! Өз капиталы 
|-
| 1. || [[ҚазМұнайГаз|«ҚазМұнайГаз» АҚ]] || 13 652 || 5 839 || 1 197 || 8 159
|-
| 2. || [[Қазақстан темір жолы|«Қазақстан Темір Жолы» АҚ]] || 3 604 || 1 329 || 121 || 1 272
|-
| 3. || [[KEGOC|«KEGOC» АҚ]] || 1 093,2 || 186,4 || 52,6 || 737,1
|-
| 4. || [[Қазақтелеком|«Қазақтелеком» АҚ]] || 1 235 || 594 || 97 || 644
|-
| 5. || [[Қазпошта|«Қазпошта» АҚ]] || 110,5 || 47,5 || -7,2  || 33,7
|-
| 6. || [[Air Astana|«Эйр Астана» АҚ]] || 475 || 324 || 15,5 || 27,6
|-
| 7. || [[Qazaq Air|«Qazaq Air» АҚ]] || 29,2 || 12,7 || -6,5 || -11
|-
| 8. || «Samruk-Kazyna Construction» АҚ || 165,7 || 14,3 || 9,7 || 60,7
|-
| 9. || [[Самұрық-Энерго|«Самұрық-Энерго» АҚ]] || 940 || 333 || 15 || 503
|-
| 10. || [[Қазатомөнеркәсіп|«Қазатомөнеркәсіп» АҚ]] || 1 951,5 || 691 || 220 || 1 537,1
|-
| 11. || [[Самұрық-Қазына Өңдеу|«Самұрық-Қазына Өңдеу» ЖШС]] || 1 129 || 36 || -0,039 || 242
|-
| 12. || «Тау-Кен Самұрық» АҚ || 789,7 || 724,2 || 71,9 || 734,2
|}

== Басқарма төрағалары ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! №
! Суреті
! Аты-жөні&lt;br&gt;{{small|(Өмір сүрген жылдары)}}
! colspan=&quot;2&quot;| Басқарған уақыты
|-
| colspan=&quot;5&quot;| '''«Самұрық» мемлекеттік активтерді басқару жөніндегі қазақстандық холдингі'''
|-
| 1 || [[Сурет:Сауат Мыңбаев (2003-12-19).jpg|99px]] || [[Сауат Мұхаметбайұлы Мыңбаев|Сауат Мыңбаев]]&lt;br&gt;{{small|(1962 туған)}} || 31 қаңтар 2006 || 27 тамыз 2007
|-
| 2 || [[Сурет:Kanat Bozymbayev (cropped).JPG|99px]] || [[Қанат Алдабергенұлы Бозымбаев|Қанат Бозымбаев]]&lt;br&gt;{{small|(1969 туған)}} || 27 тамыз 2007 || 13 қазан 2008
|-
| colspan=&quot;5&quot;| '''«Қазына» орнықты даму қоры'''
|-
| 1 || [[Сурет:Kairat Kelimbetov (2018-07-04).jpg|99px]] || [[Қайрат Нематұлы Келімбетов|Қайрат Келімбетов]]&lt;br&gt;{{small|(1969 туған)}} || 19 сәуір 2006 || 23 қаңтар 2008
|-
| 2 || [[Сурет:Replace this image male (blue).svg|99px]] || [[Арман Ғалиасқарұлы Дунаев|Арман Дунаев]]&lt;br&gt;{{small|(1966 туған)}} || 23 қаңтар 2008 || 13 қазан 2008
|-
| colspan=&quot;5&quot;| '''«Самұрық-Қазына» ұлттық әл-ауқат қоры'''
|-
| 1 || [[Сурет:Kairat Kelimbetov (2018-07-04).jpg|99px]] || [[Қайрат Нематұлы Келімбетов|Қайрат Келімбетов]]&lt;br&gt;{{small|(1969 туған)}} || 13 қазан 2008 || 11 сәуір 2011
|-
| 2 || [[Сурет:Timur Kulibayev (cropped).jpg|99px]] || [[Тимур Асқарұлы Құлыбаев|Тимур Құлыбаев]]&lt;br&gt;{{small|(1966 туған)}} || 12 сәуір 2011 || 26 желтоқсан 2011
|-
| 3 || [[Сурет:Omirzaq Shukeev (2019-02-15).jpg|99px]] || [[Өмірзақ Естайұлы Шөкеев|Өмірзақ Шөкеев]]&lt;br&gt;{{small|(1964 туған)}} || 26 желтоқсан 2011 || 23 желтоқсан 2017
|-
| 4 || [[Сурет:AEsimov2013.jpg|99px]] || [[Ахметжан Смағұлұлы Есімов|Ахметжан Есімов]]&lt;br&gt;{{small|(1950 туған)}} || 23 желтоқсан 2017 || 29 наурыз 2021
|-
| 5 || [[Сурет:Almasadam Sätqaliev (2023-06-07).jpg|99px]] || [[Алмасадам Майданұлы Сәтқалиев|Алмасадам Сәтқалиев]]&lt;br&gt;{{small|(1970 туған)}} || 29 наурыз 2021 || 3 сәуір 2023
|-
| 6 || [[Сурет:Nurlan Zhakupov (cropped).jpg|99px]] || [[Нұрлан Қаршығаұлы Жақыпов|Нұрлан Жақыпов]]&lt;br&gt;{{small|(1978 туған)}} || 3 сәуір 2023 || —
|}

==Әлемдік қаржы дағдарысы==
=== БТА Банк ісі ===

=== Альянс Банк ===

== Әлеуметтік жобалар ==
=== Сарапшы клубы ===
''Негізгі мақала:'' '''''[[Сарапшы (клуб)]]'''''

'''«Сарапшы» клубы''' – қордың қызметіне қатысты барынша маңызды проблемалар мен әлеуметтік-экономикалық үдерістерді талқылауға арналған ақпараттық және аналитикалық алаң. Клуб «Самұрық-Қазына» АҚ Басқармасының төрағасы Тимур Құлыбаевтың бастамасы бойынша құрылған. Пікірталас [[клуб]]ының шеңберінде белгілі [[саясаттану]]шы [[Нұрлан Ерімбетов]] арнайы шақырылған саясаткерлермен және [[ғалым]]дармен, мемлекеттік аппарат өкілдерімен және сарапшылармен, [[публицистика|публицистермен]] және кәсіпкерлермен пікір алмасады. Шақырылған бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдері көкейкесті мәселелерді тиімді шешуге бағытталған маңызды пікірталастардың куәсі болып қана қоймай, сонымен бірге талқылауларға қатысатын мамандарға  сұрақтар қою мүмкіндігіне ие &lt;ref&gt;http://www.samruk-kazyna.kz/page.php?page_id=4013&amp;lang=2&amp;parent_id=4013&lt;/ref&gt;.

=== Astana Pro Team ===
''Негізгі мақала:'' '''''[[Астана (велоклуб)]]'''''

Самұрық-Қазына ҰӘҚ АҚ &quot;Pro Team Astana&quot; деп аталатын қазақстандық кәсіби велоклубтың негізгі демеушісі. Клуб 2006 жылы &quot;Астана&quot; деп атала бастады. Қор 2008 жылдан бастап бас демеуші болып келеді. Оған дейін клубты қаржылай бірнеше қазақстандық компаниялар тобы қолдаған болатын.

=== Astana ===
''Негізгі мақала:'' '''''[[Астана (автоспорт)]]'''''

Самұрық-Қазына ҰӘҚ АҚ &quot; КАМАЗ Мастерс саласы бойынша Дакар жарысытарында өнер көрсететін қазақстандық Астана командасын Бас демеуші ретінде қолдап келеді.

===&quot;Қазақша Уикипедия&quot; жобасы ===
''Негізгі мақала:'' '''''[[Қазақша Уикипедия]]'''''

&quot;Самұрық-Қазына&quot; ҰӘҚ АҚ 2011 жылы әлемдік ашық және онлайн &quot;Wikipedia&quot; энциклопедиясының қазақ тіліндегі тармағын дамыту идеясын бастаған болатын. Бұл мақсатта қазақ тілді Уикипедияшылардың ниетімен құрылған &quot;[[WikiBilim Қоғамдық Қоры|WikiBilim&quot; қоғамдық қорына]] демеушілік көрсететіндігін хабарлады. Жоба аясында өтетін бәйгенің жеңімпаздарына, 100 мақала жазған 100 авторға &quot;Самұрық-Қазына&quot; ҰӘҚ АҚ  ноутбуктер тапсырады.

[[2011 жыл]]дың 16 маусымында [[Алматы қаласы]]нда &quot;Қазақша Википедиа&quot; жобасының басталғандығы жөнінде баспасөз мәслихаты өтті. Сол жолы &quot;Самұрық-Қазына&quot; ҰӘҚ АҚ Басқарма төрағасы [[Тимур Құлыбаев]] қазақ тілді Уикипедияшыларға және тіл жанашырларына арнап хат жолдады. Тимур Құлыбаев хатында былай дейді:

&lt;blockquote&gt; ''Ешқандай шекараны мойындамайтын интернет жүйесінде бір ғана егемендікке мүмкіндік бар, ол – тілдік егемендік. Әлемдік жүйеде қазақ тілінің ауқымды орын иеленуі – тілді дамыту мен сақтаудың маңызды факторы болып табылады''.&lt;br&gt;

&lt;br&gt;''Біз Қазақша Уикипедия қазақ тілі мен мәдениетін қолдаудың мемлекеттік бағдарламаларын толықтырады деп санаймыз. Сөз жоқ, ол халықтың білім қорын толықтыруға қомақты үлес қосады, қоғамды ақпараттандырудың тиімді құралына айналады''&lt;ref&gt;&quot;WikiBilim&quot; қоғамдық қорының сайты, http://wikibilim.kz/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111207174707/http://www.wikibilim.kz/ |date=2011-12-07 }}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;

=== Инновациялық Қазақстан ===
''Негізгі мақала:'' '''''[[Инновациялық Қазақстан]]'''''

2011 жылы қор [[инновация]]лық идеялар байқауын бастады. Байқауға негізінен 15-30 жас аралығындағы оқушылар мен студенттер, жас ғалымдар мен кәсіпкерлер қатыса алады. Өтініштер 7 қыркүйек пен 1 желтоқсан аралығында қабылданады. Байқаудың жүлдегерлері мен жеңімпаздарын мемлекеттік органдар, ірі оқу орындары, ұлттық компаниялардың басшылары мен ғалымдардан құралған әділқазы алқасы анықтайды. Іріктеу қорытындысы бойынша 10 жүлдегер бағалы сыйлықтармен, ал қос [[номинация]] бойынша 2 жеңімпаз 5 млн. теңге соммасындағы оқу грантымен марапатталады. [[Грант]] шетелдегі оқу орнында білім алуға, шетелдік компанияларда тағылымдама өтуге ғана қолданылады &lt;ref&gt;&quot;Алтын Орда&quot; газеті, “Самұрық-Қазына” үздік идея иесіне 5 млн. теңге бермек, 13 қыркүйек 2011 жыл [http://www.aorda.kz/?p=12579] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120606035136/http://www.aorda.kz/?p=12579|date=2012-06-06}}&lt;/ref&gt;.

== Ескертпелер ==
{{Notelist}}

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Холдингтер]]
[[Санат:Қазақстанның ұлттық компаниялары]]
[[Санат:Қазақстан қорлары]]</text>
      <sha1>9zsvlsrtibdws4nmfz2zv35b8kljc3x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мұрат Әзімбекұлы Тілешев</title>
    <ns>0</ns>
    <id>20412</id>
    <revision>
      <id>3632057</id>
      <parentid>3024064</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T02:56:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3632057</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9006" sha1="3m7ahuourpi5nz0wnpw0u5r3cpzo2w6" xml:space="preserve">{{Футболшы|есімі=Мұрат Тілешев|азаматтығы={{ту|Қазақстан}}|туған күні=18.04.1980|туған жері={{туғанжері|Жамбыл|Таразда|Тараз}}|рост=188|вес=90|позиция=шабуылшы|қазіргі клуб={{flagicon|Қазақстан|20px}} [[Шахтер (футбол клубы, Қарағанды)|Шахтёр Қарағанды]]|қызметі=''спорттық директор''|клубтары={{футбол карьерасы
|1998—1999|{{flagicon|Қазақстан|20px}} [[Тараз (футбол клубы)|Тараз]]|39 (9)
|2000|{{flagicon|Қазақстан|20px}} [[Жеңіс (футбол клубы)|Жеңіс (Астана)]]|9 (1)
|2000|{{flagicon|Қазақстан|20px}} [[Шахтер (футбол клубы, Қарағанды)|Шахтёр]]|7 (2)
|2001|{{flagicon|Қазақстан|20px}} [[Жеңіс (футбол клубы)|Жеңіс (Астана)]]|11 (3)
|2001—2002|{{flagicon|Қазақстан|20px}} [[Шахтер (футбол клубы, Қарағанды)|Шахтёр]]|29 (13)
|2003—2006|{{flagicon|Қазақстан|20px}} [[Ертіс (футбол клубы, Павлодар)|Ертіс (Павлодар)]]|86 (47)
|2006|{{flagicon|Қазақстан|20px}} [[Жеңіс (футбол клубы)|Жеңіс (Астана)]]|16 (7)
|2007|{{flagicon|Қазақстан|20px}} [[Ордабасы (футбол клубы)|Ордабасы]]|20 (6)
|2008|{{flagicon|Қазақстан|20px}} [[Ертіс (футбол клубы, Павлодар)|Ертіс (Павлодар)]]|25 (13)
|2009—2010|{{flagicon|Қазақстан|20px}} [[Ақтөбе (футбол клубы)|Ақтөбе]]|51 (30)
|2011|{{flagicon|Қазақстан|20px}} [[Ертіс (футбол клубы, Павлодар)|Ертіс (Павлодар)]]|16 (2)
|2012|{{flagicon|Қазақстан|20px}} [[Ақтөбе (футбол клубы)|Ақтөбе]]|2 (0)
|2012—2013|{{flagicon|Қазақстан|20px}} [[Жетісу (футбол клубы)|Жетісу]]|27 (7)
|2014|{{flagicon|Қазақстан|20px}} [[Тараз (футбол клубы)|Тараз]]|24 (7)
|2015|{{flagicon|Қазақстан|20px}} [[Атырау (футбол клубы)|Атырау]]|19 (1)
|2016|{{flagicon|Қазақстан|20px}} [[Ақтөбе (футбол клубы)|Ақтөбе]]|6 (0)}}|ұлттық құрамы={{футбол карьерасы
|2004—2007|{{футбол|Қазақстан}}|8 (1)}}}}'''Мұрат Әзімбекұлы Тілешев''' — [[Қазақстан]] [[Футбол|футболшысы]]. [[Қазақстан Ұлттық футбол құрамасы|Қазақстан құрамасының]] [[Шабуылшы|экс-шабуылшысы]]. [[1980 жыл|1980]] жылы [[12 сәуір|сәуірдің 12]]-сі күні [[Тараз]] қаласында дүниеге келген. Қазіргі күні &quot;Шахтер&quot; (Қарағанды) клубының спорттық директоры.

== Мансабы ==
1998 жылы &quot;[[Тараз (футбол клубы)|Тараз]]&quot; клубында кәсіпқой карьерасын бастады. 2000 жылы &quot;[[Шахтер (футбол клубы, Қарағанды)|Шахтерға]]&quot;, сосын Астананың &quot;[[Жеңіс (футбол клубы)|Жеңіс]]&quot; клубына ауысып, Қазақстан чемпионы атанды. 

2001 жылғы маусымда қайтадан &quot;Шахтерға&quot; оралды.

2003 жылы &quot;[[Ертіс (футбол клубы, Павлодар)|Ертіске]]&quot; ауысып, үш маусым ойнады. Осы аралықта, яғни 2004 жылы [[Қазақстан Ұлттық футбол құрамасы|Қазақстан Ұлттық құрамасына]] шақыртылды. Чемпионаттағы өте нәтижелі ойындарына қарамастан (2008, 2009 жылдары Қазақстан чемпионатының үздік мергені атанды), 2008 жылы құрамаға [[Бернд Шторк]] бас бапкер боп келген соң Мұрат құрамаға мүлде шақырылған жоқ. 

Кейін де бірнеше рет клуб ауыстырды. 2010 жылы &quot;[[Ақтөбе (футбол клубы)|Ақтөбе]]&quot; сапында жүріп, өзінің Қазақстан чемпионатындағы 130-шы голын соқты.

2016 жылы &quot;Ақтөбе&quot; сапында ойнап карьерасын аяқтады. 18 жылдық карьерасында Қазақстан чемпионаттарында 148 гол соқты. Бұл [[Нұрбол Жәрдемұлы Жұмасқалиев|Нұрбол Жұмасқалиевтен]] кейінгі екінші көрсеткіш.

== Статистикасы ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
!Маусым!!Клуб!!Ел!!Лига!!Деңгей!!Ойындар!!Голдар
|-
|1998|| align=&quot;left&quot; |[[Тараз (футбол клубы)|Тараз ФК]]|||{{KAZ}}||[[Қазақстан Премьер Лигасы|Премьер лига]]||1||18||3
|-
|1999|| align=&quot;left&quot; |[[Тараз (футбол клубы)|Тараз ФК]]||{{KAZ}}|| Премьер лига||1||21||6
|-
|2000|| align=&quot;left&quot; |[[Жеңіс (футбол клубы)|Жеңіс ФК]]/[[Шахтер (футбол клубы, Қарағанды)|Шахтер ФК (Қарағанды)]]||{{KAZ}}|| Премьер лига||1||16||93
|-
|2001|| align=&quot;left&quot; |[[Жеңіс (футбол клубы)|Астана ФК]]/[[Шахтер (футбол клубы, Қарағанды)|Шахтер ФК (Қарағанды)]]||{{KAZ}}|| Премьер лига||1||17||3
|-
|2002|| align=&quot;left&quot; |[[Шахтер (футбол клубы, Қарағанды)|Шахтер ФК (Қарағанды)]]||{{KAZ}}|| Премьер лига||1||23||13
|-
|2003|| align=&quot;left&quot; |[[Ертіс (футбол клубы, Павлодар)|Ертіс ФК]]||{{KAZ}}|| Премьер лига||1||22||10
|-
|2004|| align=&quot;left&quot; |[[Ертіс (футбол клубы, Павлодар)|Ертіс ФК]]||{{KAZ}}|| Премьер лига||1||30||12
|-
|2005|| align=&quot;left&quot; |[[Ертіс (футбол клубы, Павлодар)|Ертіс ФК]]||{{KAZ}}|| Премьер лига||1||23||20
|-
|2006|| align=&quot;left&quot; |[[Ертіс (футбол клубы, Павлодар)|Ертіс ФК]]/[[Жеңіс (футбол клубы)|Астана ФК]]||{{KAZ}}|| Премьер лига||1||27||12
|-
|2007|| align=&quot;left&quot; |[[Ордабасы (футбол клубы)|Ордабасы ФК]]||{{KAZ}}|| Премьер лига||1||21||6
|-
|2008|| align=&quot;left&quot; |[[Ертіс (футбол клубы, Павлодар)|Ертіс ФК]]||{{KAZ}}|| Премьер лига||1||25||13
|-
|2009|| align=&quot;left&quot; |[[Ақтөбе (футбол клубы)|Ақтөбе ФК]]||{{KAZ}}|| Премьер лига||1||25||20
|-
|'''Барлығы'''|| || || || ||'''268'''||'''121'''
|}

== Жетістіктері ==

* [[Қазақстан Премьер Лигасы|Қазақстан Чемпионы]]: [[Футболдан Қазақстан Чемпионаты 2003|2003]], [[Футболдан Қазақстан Чемпионаты 2006|2006]], [[Футболдан Қазақстан Чемпионаты 2009|2009]]
*[[Футболдан Қазақстан Кубогы|Қазақстан Кубогының]] иегері : [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2001|2001]]
*[[Футболдан Қазақстан Суперкубогы|Қазақстан Супер Кубогының]] иегері : [[Футболдан Қазақстан Суперкубогы 2010|2010]]
*[[Достастық кубогы|Достастық Кубогының]] финалисті : [[Достастық Кубогы 2009|2009]], [[Достастық Кубогы 2010|2010]]
* Қазақстан Премьер Лигасының бомбардирі : 2005, 2008, 2009 

== Сілтемелер ==

* [http://fannet.org/players/murat-tleshev Профилі (fannet.org)]{{Deadlink|date=April 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{ref-ru}}

[[Санат:1980 жылы туғандар]]
[[Санат:Қазақстан футболшылары]]
[[Санат:Ақтөбе ФК ойыншылары]]
[[Санат:Жеңіс ФК ойыншылары]]
[[Санат:Ертіс ФК ойыншылары]]
[[Санат:Шахтер Қарағанды ФК ойыншылары]]
[[Санат:Тараз ФК ойыншылары]]
[[Санат:Ордабасы ФК ойыншылары]]
[[Санат:Жетісу ФК ойыншылары]]
[[Санат:Атырау ФК ойыншылары]]
[[Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]]</text>
      <sha1>3m7ahuourpi5nz0wnpw0u5r3cpzo2w6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қазақ мемлекеттік филармониясы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>29238</id>
    <revision>
      <id>3632138</id>
      <parentid>3618199</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T06:22:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tuttiorchestra687</username>
        <id>173049</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>3632138</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17771" sha1="nt4b34hxwubovg0t1hgedx9qdfyrp9y" xml:space="preserve">{{Ұйым
 |атауы = Жамбыл Жабаев атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық филармониясы
 |альтернативті = Қазақ мемлекеттік академиялық филармониясы
 |background_color = 
 |атау түсі = 
 |логотип = 
 |логотип ені = 
 |анықтама = 
 |карта1 = 
 |карта1 ені = 
 |аңыз1 = 
 |карта2 = 
 |карта2 ені = 
 |аңыз2 = 
 |мүшелік = 
 |орталық типі = 
 |орталық = 
 |тип = филармония
 |тілдер = 
 |тіл = 
 |басшы мансабы1 = Директор
 |басшы есімі1 = Нұрғиса Мұратұлы Дәуешов
 |басшы мансабы2 = 
 |басшы есімі2 = 
 &lt;!-- … --&gt;
 |басшы мансабы10 = 
 |басшы есімі10 = 
 |негізін салушы1 = 
 |құрылу оқиғалары1 = 
 |құрылу мерзімі1 = 
 |негізін салушы2 = 
 |құрылу оқиғалары2 = 
 |құрылу мерзімі2 = 
 &lt;!-- … --&gt;
 |негізін салушы6 = 
 |құрылу оқиғалары6 = 
 |құрылу мерзімі6 = 
 |ыдырау оқиғалары = 
 |ыдырау уақыты = 
 |түсініктемелер1 = 
 |түсініктемелер2 = 
 &lt;!-- … --&gt;
 |мекен-жай = [[Алматы|Алматы қаласы]], [[Қалдаяқов көшесі (Алматы)|Қалдаяқов көшесі]], 35
 |сайт = [https://jambyl-philharmonic.kz/kk/basty/ Жамбыл филармониясы]
 |ортаққор = 
}}
'''Жамбыл Жабаев атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық филармониясы''' — Алматы қаласындағы концерттік-сахналық мәдени мекеме. Ол [[1935 жыл|1935 жылғы]] [[14 қаңтар|14 қаңтарда]] Қазақ КСР Халық Комиссарлары Кеңесінің Қаулысына сәйкес құрылған. Бастапқыда қазақ музыкатанушысы, академик [[Ахмет Қуанұлы Жұбанов|Ахмет Жұбанов]] өлкелік көркемдік-концерттік ұйым ретінде ұйымдастырған. 1938 жылы мекемеге жыр алыбы [[Жамбыл Жабайұлы|Жамбыл Жабаевтың]] есімі берілген.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://jambyl-philharmonic.kz/kk/tarih/ |title=Филормония туралы }}&lt;/ref&gt; 

== Тарихы мен құрылымы ==
Алғашында филармония құрамына 14 музыканттан құралған [[Күйші|домбырашылар]] ансамблі, кейін халық аспаптар оркестрі  (1944 жылдан бастап [[Құрманғазы Сағырбайұлы|Құрманғазы Сағырбайұлының]] есімі берілді), Ұлттық хор ([[1939 жыл|1939 жылы]] Мемлекеттік хор капелласы болып қайта құрылған), [[Лебедев Борис Николаевич|Б. Лебедев]] құрған ішекті аспаптар квартеті, «Жетісу» қазақ-орыс ән-би ансамблі кірді.

Филармонияның дамуына [[Дина Кенжеқызы Нұрпейісова|Дина Нұрпейісова]], [[Әміре Қашаубаев]], [[Жаппас Қасымбекұлы Қаламбаев|Жаппас Қаламбаев]], [[Мәлік Жаппасбаев]], [[Жүсіпбек Елебеков]], [[Қосымжан Бабақов]], [[Манарбек Ержанов]], [[Жамал Омарова]], [[Шара Баймолдақызы Жиенқұлова|Шара Жиенқұлова]], [[Нұрсұлу Тапалова]], [[Бибігүл Ахметқызы Төлегенова|Бибігүл Төлегенова]], [[Нұрғали Нүсіпжанұлы Нүсіпжанов|Нұрғали Нүсіпжанов]], [[Нұрғиса Атабайұлы Тілендиев|Нұрғиса Тілендиев]], [[Ахмет Қуанұлы Жұбанов|Ахмет Жұбанов]] сынды өнер адамдары үлес қосқан.

1970-1980 жылдары Қазақ филармониясының сахнасында [[Гүлжәмилә Ихсанқызы Қадырбекова|Гүлжәмилә Қадырбекова]], [[Жания Жақияқызы Әубәкірова|Жәния Әубәкірова]], [[Айман Қожабекқызы Мұсақожаева|Айман Мұсақожаева]], [[Гауһар Құрманбекқызы Мырзабекова|Гауһар Мырзабекова]], [[Галина Әбіләкімқызы Молдакәрімова|Ғалия Молдакәрімова]] және т. б. өнер көрсеткен.

Мемлекеттік хор капелласы 1935 жылы филармонияның құрамына кірді, ол алғашында композитор [[Дмитрий Мацуцин]] бастаған шағын аралас [[Хор|хорды]] ұсынды, ал 1936 жылы [[Мәскеу|Мәскеуде]] хор қазақ өнерінің онкүндігін сәтті аяқтады. 1939 жылы ақпанда Қазақ КСР Үкіметінің қаулысымен филармония хоры Мемлекеттік хор капелласына айналды.

[[Төлепберген Әбдірәшев|Т.Әбдірашев]] атындағы ҚР Мемлекеттік академиялық симфониялық оркестрі 1938 жылы құрылған, 1958 жылдан бастап филармонияға мүше болып, мыңдаған адамдарды симфониялық музыканың жанды үнімен, оның ең жоғарғы формаларымен таныстыра бастады. 1939 жылы [[Михаил Михайлович Иванов-Сокольский|М.М. Иванов-Соколовский]] мен [[Леонид Матвеевич Шаргородский|Леонид Шаргородский]] басқарған [[симфониялық оркестр]] ұйымдастырылды.

[[1982 жыл|1982 жылы]] [[Қазақстан халық әртісі|Қазақстан]] және [[КСРО халық әртісі]], Мемлекеттік сыйлық лауреаты, [[Халық қаһарманы]], [[күйші]]-[[сазгер]], [[Дирижер|дирижëр]] [[Нұрғиса Атабайұлы Тілендиев]] бастама жасаған «[[Отырар сазы]]&lt;nowiki/&gt;» фольклорлық-этнографиялық оркестрі құрылды. [[1999 жыл|1999 жылы]] оркестрге Н.Тілендиевтің есімі беріліп, 2000 жылы «академиялық» деген мәртебе алды.

Ішекті аспаптар квартетінің алғашқы құрамы 1988 жылы [[Ахмет Қуанұлы Жұбанов|Ахмет Жұбанов]] атындағы республикалық мамандандырылған музыка мектебінде құрылған. 1995 жылы белсенді байқаулық және концерттік қызметінің арқасында квартет мемлекеттік мәртебеге ие болды.

1990 жылы 21 қыркүйек күні дирижëр [[Қанат Ахметов|Қанат Ахметовтың]] жетекшілігімен Қазақстан Республикасының Мемлекеттік үрмелі аспаптар оркестрі құрылды. 

Үрмелі аспаптар квинтеті Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, халықаралық байқаулардың лауреаты, В.А. Моцарт атындағы Еуропалық музыка академиясының түлегі, кларнетші [[Жанат Ерманов|Жанат Ермановтың]] басшылығымен 1997 жылы құрылды. Ұжымның табысты концерттік қызметі өте жоғары бағаланып, квинтет 2004 жылы Жамбыл Жабаев атындағы Қазақ Мемлекеттік филармониясының құрамына алынды.

Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігінің қолдауымен филармония ішінен 2024 жылы қаңтар айында тұңғыш рет Мемлекеттік классикалық [[Гитара|гитаристер]] квинтеті құрылды.

[[2023 жыл|2023 жылғы]] [[6 желтоқсан]] Қазақстан Республикасы Үкіметінің №1085 қаулысына сәйкес Жамбыл атындағы Қазақ мемлекеттік филармониясы «Академиялық» мәртебесіне ие болды.
Қазіргі уақытта филармонияның құрамында 7 ұжым және жеке солисттер, ансамбльдер бар:&lt;ref&gt;“Қазақстан”: Ұлттық энцклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы “Қазақ энциклопедиясы” Бас редакциясы, 1998, ISBN 5-89800-123-9&lt;/ref&gt;

* Н. Тілендиев атындағы Академиялық фольклорлы-этнографиялық қазақ «Отырар сазы» оркестрі;
* [[Бақытжан Байқадамов|Б. Байқадамов]] атындағы Мемлекеттік хор капелласы;
* [[Төлепберген Әбдірәшев|Т. Әбдірашев]] атындағы ҚР Мемлекеттік академиялық симфониялық оркестрі;
* Қазақстан Республикасының Мемлекеттік үрмелі аспаптар оркестрі;
* Мемлекеттік қарағайлы үрмелі аспаптар квинтеті;
* [[Ғазиза Ахметқызы Жұбанова|Ғ. Жұбанова]] атындағы Мемлекеттік ішекті аспаптар квартеті;
* Мемлекеттік классикалық гитаристтер квинтеті.

Жамбыл атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық филармониясы жыл сайын «Өнеріміз саған - Қазақстан» Республикалық фестивальін, [[Әміре Қашаубаев|Ә.Қашаубаев]] атындағы Республикалық дәстүрлі ән орындаушыларының конкурсын, Н. Тілендиев атындағы Республикалық дирижерлер конкурсын, Үрмелі аспаптарға арналған Халықаралық академия, «Гүл Алматы - Flower city» балалар мен жасөспірімдер хорларының фестиваль-концертін, Жылдық абонементтік және балаларға арналған абонементтік концерттер топтамасын, ұлттық және симфониялық музкалық концерттер, дәрістер мен басқа да іс-шараларды өткізіп келеді.&lt;ref&gt;Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8&lt;/ref&gt;

== Филармония ғимараты ==
Филармония ғимаратын 1933-1936 жылдары Ленинград сәулетшілері Д. Фомин, Е. Цейтлин, дизайнер В. Райлян мәдениет сарайы ретінде салған. Жобаға суретшілер Е. Сидоркин мен О. Мантис қатысты. Осы уақытқа дейін сыртқы дизайннан Иван Вахектің екі арыстан маскароны тұр. 1967 жылы Спорт сарайының құрылысына дейін  ғимарат республикадағы ең үлкен концерт алаңы болды.

Ұлы Отан соғысы жылдарында Кеңес үкіметінің жетекші киностудияларын біріктірген [[Қазақфильм|Орталық Біріккен киностудия (ОБКС)]] орналасқан, онда көрнекті кинематографистер [[Сергей Михайлович Эйзенштейн|С. Эйзенштейн]], ағайынды Васильевтер, Н. Черкасов, Б. Бабочкин, М. Бернес, И. Пырьев, М. Жаров, Г. Козинцев, В. Марецкая және басқалар жұмыс істеді. Сонымен қатар «Екі жауынгер», «Иван Грозный» фильмдері түсірілген.

1983-1985 жылдары сәулетшілер Ю.Ратушный, Т. Ералиев, о. Балықбаев, конструктор ж. Сыздықовтың жобасы бойынша қайта құру жүргізілді, содан кейін мұнда «Қазақконцерт» орналастырылды. Қазақ музыкасының негізін қалаушылардың портреттік галереясымен безендірілген көрермендер залы айрықша акустикамен ерекшеленеді.

2018 жылы ғимарат Жамбыл атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық филармониясына берілді.

== Сәулет ==
Ғимарат «жеңілдетілген классиканың» стильдік сипаттамаларында салынған ХХ ғасырдың 30-жылдарындағы сәулет ескерткіші. Театр ғимараты классицизмнен функционализмге өтпелі тенденцияларда салынған. Стилобаттағы үш қабатты, тікбұрышты ғимарат көлемі батысқа қарай негізгі қасбетке бағытталған. Сәулет ескерткішінің орталық осьінде орналасқан негізгі кіреберіс стильдендірілген Портико түріндегі терең лоджиялармен ерекшеленеді. Ғимараттың педименті қазақ музыкалық фольклоры тақырыбына арналған бедерлі панномен безендірілген. Құрылымның іргетасы қоқыс, қабырғалары кірпішпен толтырылған темірбетон қаңқасы. Ғимараттың жоспарлау жүйесі — бөлменің орталық осьі бойынша дәйекті орналасқан.

== Ескерткіш мәртебесі ==
1984 жылы 26 қаңтарда Алматы қалалық халық депутаттары Кеңесінің атқару комитетінің  «жергілікті маңызы бар Алматы тарихы мен мәдениетінің ескерткіштері туралы» № 2/35 шешімі қабылданды, онда Қазақконцерт ғимараты көрсетілген. Шешіммен күзет міндеттемесін ресімдеу және ескерткіштерді қалпына келтіру жобаларын әзірлеу көзделген.

2010 жылғы 10 қарашада Алматы қаласының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің жаңа мемлекеттік тізімі бекітілді, онымен бір мезгілде осы мәселе бойынша барлық алдыңғы шешімдердің күші жойылды деп танылды. Бұл қаулыда филармония ғимаратының жергілікті маңызы бар ескерткіш мәртебесі сақталды. Күзет аймақтарының шекаралары 2014 жылы бекітілді.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V14R0001089 |title=«Алматы қаласының тарихи-мәдени мұра объектілерін қорғау аймақтарының, құрылыс салуды реттеу аймақтары мен қорғалатын табиғат ландшафты аймақтарының шекараларын бекіту туралы» Алматы қаласы мәслихатының V сайланған XXXI сессиясының 2014 жылғы 10 қыркүйектегі № 261 шешімі}}&lt;/ref&gt;

== Тағы қараңыз ==

* [[Қазақстан филармониялары (тізім)|Қазақстан филармониялары тізімі]] 

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

==Сілтемелер==
* [http://www.philharmonic.kz%20 Ресми торбеті]{{Deadlink|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

[[Санат:Қазақстанның академиялық ұжымдары]]
[[Санат:Алматы мәдениеті]]
[[Санат:Қазақстан филармониялары]]</text>
      <sha1>nt4b34hxwubovg0t1hgedx9qdfyrp9y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Алессандро Дел Пьеро</title>
    <ns>0</ns>
    <id>36523</id>
    <revision>
      <id>3632068</id>
      <parentid>3492203</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T03:00:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3632068</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9394" sha1="rjvvstsd7dw61w7iwknx02s3hdeghdh" xml:space="preserve">
{{Футболшы
| playername     = Alessandro Del Piero
| сурет         = Alessandro Del Piero.jpg
|сурет ені=260px
| fullname       = Alessandro Del Piero
| туған күні    = 9.11.1974
| туған жері    = Конельяно, Венеция
| азаматтығы = {{байрақ|Италия}}
| қазіргі клуб    = карьерасын аяқтады
| бойы         = 173 см&lt;ref name=&quot;juventus.com&quot;&gt;{{Cite web |title = Juventus.com - Card player first team |url = http://www.juventus.com/site/eng/TAS_schedagiocatoreprimasquadra_89FE822D90B64C89ADCF3FDA73105022.asp |publisher = Juventus.com |year = 2008 |accessdate = 2008-12-30}}&lt;/ref&gt;
| позиция = шабуылшы
|жастар клубы            = {{футбол карьерасы
|1981—1988|{{flagicon|Италия|20px}} Сан-Вендемиано|
|1988—1991|{{flagicon|Италия|20px}} [[Падова]]|}}
 |клубтары                       = {{футбол карьерасы
|1991—1993|{{flagicon|Италия|20px}} [[Падова]]|14 (1)
|1993—2012|{{flagicon|Италия|20px}} [[Ювентус]]|513 (208)
|2012—2014|{{flagicon|Аустралия|20px}} [[Сидней (футбол клубы)|Сидней]]|48 (24)
|2014—2015|{{flagicon|Үндістан|20px}} [[Дели Дайнамос]]|10 (1)
|'''1991—2015'''|'''Барлығы'''|'''585 (234)'''}}
 |ұлттық құрамы        = {{футбол карьерасы
|1991|{{flagicon|Италия|20px}} Италия-17|3 (1)
|1992—1993|{{flagicon|Италия|20px}} Италия-19|14 (12)
|1993—1996|{{flagicon|Италия|20px}} Италия-21|12 (3)
|1995—2008|{{Футбол|Италия}} |91 (27)}}
}}
'''Аллесандро Дел Пьеро''' ({{lang-it|Alessandro Del Piero}}; (9 қараша, 1974 жыл, [[Конельяно]]) — [[Италия]] футболшысы, шабуылшы. Карьерасының басым бөлігін &quot;[[Ювентус]]&quot; сапында (1993-2012) өткізген, бірнеше жыл клуб капитаны болды. [[Футболдан 2006 жылғы әлем біріншілігі|2006 жылғы әлем чемпионы]].

== Мансабы ==
=== Клубтық ===
Болашақ [[футбол]] жұлдыздарының көпшілігін алғашқы бапкерлеріне әкелері жетектеп алып келсе, кішкене Сандроны Умберто Престо атты бапкерге анасы табыстаған. «[[Ювентус|Ювенің]]&lt;nowiki/&gt;» құрамында  20 жылға жуық өнер көрсетіп келе жатқан Аллесандроның тұңғыш командасы  – жергілікті «Сан-Вендемьяно». Кейіннен «Падуяға» ауысып, 1991-1993 жылдар аралығында  ойнайды.Италия футболындағы жарқ еткен жас талант бірден алпауыт клубтардың назарына ілігеді.

1993 жылы қос гранд : «[[Ювентус]]&lt;nowiki/&gt;» пен  «[[Милан (футбол клубы)|Милан]]&lt;nowiki/&gt;»  Дель Пьероға бір уақытта келісім шарт ұсынады. Болашағынан көп үміт күттірген жас жұлдыздың аңсары ауған   Туриндік клуб – оның өмірлік таңдауы болды. «Падуядан» 2 млн АҚШ долларына сатып алынған Дель Пьеро 1993 жылдың  12-ші  қыркүйегінде әлемнің таңдаулы лигаларының бірі А сериясындағы алғашқы ойынын «Фоджиге»  қарсы өткізеді,ал «Реджинамен» болған келесі ойында тұңғыш голын соғады. Дель-Пьеро жалпы «Юве»  құрамында 300 ден астам гол соққан.

1994/95 жылғы маусымда Дель Пьеро «Қарт Синьорамен»  алғашқы чемпиондық атағына қол жеткізеді. Бұл маусымның есте қаларлық тағы бір жаңалығы – Италиялық тағы бір тарихи тұлға  [[Роберто Баджо]]дан «10» деген нөмірді мұра етіп алады .Сондай-ақ,Мистер Ювентус  сөзсіз кез келген футболшының  арманы – Чемпиондар Кубогін басынан асыра  көтерген.1996 жылғы Чемпиондар Лигасының  төртінші, Еуропа чемпиондарының Кубогінің қырық бірінші финалында  туриндіктер голландиялық «[[Аякс (футбол клубы, Амстердам)|Аякстан»]] басым түскен.

Жалпы Чемпиондар Лигасының финалдарында тағы үш рет ақ-қара жолақтылардың сапында ойнаған. Аллесандроның  [[Футболдан Италия чемпионаты|Италия Чемпионатының]] скудеттосы мен [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|Чемпиондар Лигасының]] Кубогінен басқа да толып жатқан  атақтары,қол жеткізген командалық жетістіктері бар.

&quot;Ювентусте&quot; ұзақ уақыт ойнап, тек 2012 жылы ғана Аустралияның &quot;Сидней&quot; клубына ауысты.

2015 жылы Үндістанның &quot;Дели Дайнамос&quot; клубында ойнап жүріп карьерасын аяқтады.

=== Ұлттық құрама ===
'''Қатысқан турнирлері'''

* [[Футболдан 1996 жылғы Еуропа біріншілігі|Футболдан Еуропа чемпионаты 1996]] (топтық турнир)
* [[Футболдан 1998 жылғы әлем біріншілігі|Футболдан әлем чемпионаты 1998]] (1/4 финал)
* [[Футболдан 2000 жылғы Еуропа біріншілігі|Футболдан Еуропа чемпионаты 2000]] (финал)
* [[Футболдан 2002 жылғы әлем біріншілігі|Футболдан әлем чемпионаты 2002]] (1/8 финал)
* [[Футболдан 2004 жылғы Еуропа біріншілігі|Футболдан Еуропа чемпионаты 2004]] (топтық турнир)
* [[Футболдан 2006 жылғы әлем біріншілігі|Футболдан әлем чемпионаты 2006]] (чемпион)
* [[Футболдан 2008 жылғы Еуропа біріншілігі|Футболдан Еуропа чемпионаты 2008]] (топтық турнир)

{{Толықтыру|Толықтыру=}}

== Жетістіктері ==

=== Командалық ===
* 2006-шы жылғы Әлем Чемпионы;
* 2000 жылы Еуропаның вице-чемпионы;
* 1992/94, 1994/96 жылдары 21 жасқа дейінгі ойыншылар арасында Еуропа Чемпионы;
* 1995/96 жылы Чемпиондар Лигасының жеңімпазы;
* «А» сериясының жеңімпазы (1994/95, 1996/97, 1997/98, 2001/02, 2002/03 (2004/05, 2005/06 жылдар — дауға байланысты саналмайды), 2011/12);
* «Б» сериясының жеңімпазы (2006/2007 жылы);
* Италия Кубогінің иегері  (1994/95 жылы);
* Италияның Суберкубогінің иегері (1995/96, 1996/97, 2001/02, 2002/03);
* Еуропа Суперкубогінің иегері (1995/96 жылы);

=== Жеке ===
* 1998 жылғы Чемпиондар Лигасының үздік шабуылшысы;
* 2007-08 маусымдағы Италия Чемпионатының  үздік шабуылшысы;
* 2006/07 жылғы  «Б» сериясының үздік шабуылшысы;
* «Ювентус» құрамында ең көп ойын өткізген және ең көп гол соққан ойыншы;
* 2007 жылғы «Голден Фут»  сыйлығының иегері;
* [[ФИФА]] нұсқасы бойынша әлемнің үздік 100 футболшыларының құрамында;
* Жаңа ғасыр табалдырығында Пеле жасаған әлемнің үздік 125 футболшыларының тізімінде;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
==Сілтемелер==
*[http://www.alessandrodelpiero.com/ Ресми сайты]
*[http://www.juworld.net/giocatori-scheda.asp?idgiocatore=623 &quot;Ювентустегі&quot; статистикасы]
{{Сыртқы сілтемелер}}

[[Санат:Италия футболшылары]]
[[Санат:Ювентус ФК ойыншылары]]
[[Санат:Футболдан әлем чемпиондары]]
[[Санат:Италия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]]
[[Санат:Падова ФК ойыншылары]]
[[Санат:Сидней ФК ойыншылары]]</text>
      <sha1>rjvvstsd7dw61w7iwknx02s3hdeghdh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Лионель Месси</title>
    <ns>0</ns>
    <id>38506</id>
    <revision>
      <id>3632212</id>
      <parentid>3628366</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T10:03:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3632212</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30638" sha1="4knmn8g5tm055u9948izoc6thfqgqsp" xml:space="preserve">{{Футболшы
|есімі = Лионель Месси
|толық аты = Лионель Андрес Месси
|лақап аты = Лео
|сурет = Lionel Messi NE Revolution Inter Miami 7.9.25-178.jpg
|сурет ені = 250px
|атауы = [[Интер Майами]]мен ойнаған Месси, 2025 жыл
|туған күні = 24.06.1987
|туған жері = [[Росарио]], [[Аргентина]]
|азаматтығы = {{байрақ|Аргентина}}
|бойы = 170 см&lt;ref name=&quot;PSG&quot;&gt;{{Cite web|lang=fr|url=https://www.psg.fr/equipes/equipe-premiere/effectif/lionel-messi|title=Lionel Messi|publisher=PSG.FR|accessdate=7 тамыз 2022}}&lt;/ref&gt;
|салмағы = 72 кг&lt;ref name=&quot;PSG&quot;/&gt;
|позиция = [[шабуылшы]]
|қазіргі клуб = {{ту|АҚШ}} [[Интер Майами]] 
|номері = 10
|жастар клубы = {{футбол карьерасы
|1992–1995|{{ту|Аргентина}} Грандоли|
|1995–2000|{{ту|Аргентина}} [[Ньюэллс Олд Бойз|Ньюэллз Олд Бойз]]|
|2000–2003|{{ту|Испания}} [[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]|
}}
|клубтары = {{футбол карьерасы
|2003–2004|{{ту|Испания}} Барселона C|10 (5)
|2004–2005|{{ту|Испания}} Барселона B|22 (6)
|2003–2021|{{ту|Испания}} [[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]|520 (474)
|2021–2023|{{ту|Франция}} [[Пари Сен-Жермен]]|58 (22)
|2023–|{{ту|АҚШ}} [[Интер Майами]]|53 (50)
}}
|ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы
|2004–2005|{{ту|Аргентина}} Аргентина U20|18 (14)
|2008|{{ту|Аргентина}} Аргентина U23|5 (2)
|2005–|{{футбол|Аргентина}}|196 (115)
}}
|медальдары = {{турнир|[[Олимпиада ойындарындағы футбол|Олимпиада ойындары]]}}
{{медаль|Алтын|[[2008 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|Бейжің 2008]]}}
{{турнир|[[Футболдан әлем чемпионаты|Әлем чемпионаты]]}}
{{медаль|Күміс|[[Футболдан 2014 жылғы әлем біріншілігі|Бразилия 2014]]}}
{{медаль|Алтын|[[Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі|Катар 2022]]}}
{{турнир|[[Финалиссима]]}}
{{медаль|Алтын|[[Финалиссима 2022|Лондон 2022]]}}
{{турнир|[[Футболдан Америка кубогы|Америка кубогы]]}}
{{медаль|Күміс|[[Футболдан Америка кубогы 2007|Венесуэла 2007]]}}
{{медаль|Күміс|[[Футболдан Америка кубогы 2015|Чили 2015]]}}
{{медаль|Күміс|[[Футболдан Америка кубогы 2016|АҚШ 2016]]}}
{{медаль|Қола|[[Футболдан Америка кубогы 2019|Бразилия 2019]]}}
{{медаль|Алтын|[[Футболдан Америка кубогы 2021|Бразилия 2021]]}}
|Commons = Lionel Messi
}}
'''Лионель Андрес Месси''' ({{lang-es|Lionel Andrés Messi}}; [[24 маусым]] [[1987 жыл|1987]], [[Росарио]]) — [[аргентина]]лық футболшы, «[[Интер Майами]]» клубы мен [[Аргентина Ұлттық футбол құрамасы|Аргентина құрамасының]] шабуылшысы.

2011 жылдан бері Аргентина құрамасының капитаны. Аргентина құрамасы мен «[[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]» клубы тарихындағы ең үздік мерген. 2010, 2012, 2013, 2017, 2018, 2019 жылдары &quot;Алтын бутсы&quot; иегері атанды. 2009, 2010, 2011, 2012, 2015, 2019, 2021, 2023 жылдары &quot;Алтын доп&quot; жүлдесін жеңіп алды (рекорд). Бір рет [[Футболдан 2014 жылғы әлем біріншілігі|әлем чемпионатының 2014]], үш рет [[Футболдан Америка кубогы|Америка кубогының]] (2007, 2015, 2016) күміс жүлдесін иеленді. [[Футболдан Америка кубогы 2019|2019 жылғы Америка кубогында]] үшінші орын алып, [[Футболдан Америка кубогы 2021|2021 жылы Америка Кубогын]], [[Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі|2022 жылы әлем чемпионатын]] жеңіп алды.

Әлем чемпионаттарында ең көп гол соққан адам — 21 гол.

== Мансап ==
=== Клубтық ===
Месси 1987 жылғы 24 маусымда [[Росарио]]да дүниеге келді. Сегіз жасында «[[Ньюэллс Олд Бойз]]» клубының академиясына қабылданды. 1998 жылы «[[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]» скауттарының көзі түсті де,  әкесімен сөйлескен акционерлердің бірі оны клубқа қабылдауға көндіреді, нәтижесінде Месси отбасымен Барселонаға көшіп келеді. Осылайша 13 жасынан бастап «Барселона» футболшысы атанды.

2003 жылғы 17 қарашада тұңғыш рет «Жозе Алваладе» стадионының ашылу салтанатында «[[Порту (футбол клубы)|Порту]]ға» қарсы жолдастық кездесуде ересек ойыншы ретінде алаңға шықты. Алғашқы ресми ойынын 2004 жылы 16 қазанда «[[Эспаньол]]ға» қарсы жолдастық кездесуде өткізді. Ал [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|Чемпиондар лигасында]] тұңғыш рет 7 желтоқсанда Донецкінің «[[Шахтер (футбол клубы, Донецк)|Шахтер]]іне» қарсы кездесуде ойнады.

2005 жылғы 1 мамырда «Альбасетенің» қақпасына [[Футболдан Испания чемпионаты|Ла Лигадағы]] тұңғыш голын енгізді. 2005 жылғы 2 қарашада «[[Панатинаикос (футбол клубы)|Панатинаикос]]тың» қақпасына [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|Чемпиондар лигасындағы]] тұңғыш голын соқты. 

2006/07 жылғы маусымда Мессидің таланты толығымен ашыла бастады. [[Эль-Класико|Эль Класикода]] хет-трик жасады, бұл кездесу 3:3 есебімен тең аяқталды. 2007 жыл қорытындысында 20 жасар Месси «Алтын доп» үшін таласта [[Кака]] мен [[Криштиану Роналду]]дан соң үшінші орын алды. 2007/08 жылғы маусым «[[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]» үшін де, Месси үшін де ауыр соқты, клуб ешқандай жүлде ала алмады, Месси жиі жарақаттанумен болды. Маусым қорытындысында [[Франк Райкаард]] бапкерліктен кетті де, орнына [[Хосеп Гвардиола]] келді. 2008 жыл қорытындысында «Алтын доп» үшін таласта Криштиану Роналдудан соң екінші орында қалды.

[[Сурет:Lionel_Messi_goal_19abr2007.jpg|солға|нобай|290x290нүкте|Месси, 2007 жылғы 18 сәуір]]

2008/09 жылғы маусым басында Роналдиньо клубтан кетті де, Месси 19 нөмірден 10 нөмірге ауысты. Бұл маусымда Месси 23 гол соқты, 12 нәтижелі пас иесі атанды. Маусымды клуб бұрын-соңды болмаған сәттілікпен аяқтады, [[УЕФА Чемпиондар Лигасы 2008/09|УЕФА Чемпиондар лигасы]]мен қоса Испания чемпионаты мен Испания кубогында топ жарды. Месси 9 голмен Чемпиондар лигасының үздік мергені атанды.

2010 жылғы 1 желтоқсанда Месси «Алтын доп» иесі атанды, екінші орындағы «мәңгілік бәсекелесі» Роналдудан 240 ұпай озып кетті (Месси 473 ұпай жинады). Сондай-ақ 2010/11 жылғы маусымда  клуб [[УЕФА Суперкубогы 2009|УЕФА суперкубогы]]н, [[Футболдан Испания суперкубогы|Испания суперкубогы]]н, [[Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі 2009|клубтар әлем чемпионаты]]н жеңіп, бір жылдағы мүмкін болған алты жүлденің бәрін иеленді.

Месси 21 желтоқсанда «2009 жылғы әлемнің үздік футболшысы» номинациясын иеленді, «Бриллиант доп» иесі атанды, бұл тұрғыда Кака, [[Хави]], [[Андрес Иньеста|Иньеста]], Роналду секілді футболшыларды артта қалдырды.

2010 жылғы 10 қаңтарда «Севилья» қақпасына «Барселона» сапындағы 100-голын соқты. 6 сәуірде УЕФА Чемпиондар лигасының ширек финалындағы қарымта матчта «[[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсенал]]дың» қақпасына төрт гол соғып, покер жасады, бірақ «Барселона» бұл жылы чемпиондар лигасында озып шыға алмады, есесіне Месси сегіз голмен турнирдің үздік мергені атанды.

2011 жылғы 10 қаңтарда қатарынан екінші рет «Алтын допты» иеленіп,  [[Мишел Платини]], [[Марко ван Бастен]], Кевин Киган және [[Роналдо]] секілді футболшылардың жетістігін қайталады.

[[Сурет:Messi_arms.jpg|солға|нобай|200x200нүкте|Месси, 2011 жыл]]

2010/11 жылғы маусым қорытындысында барлық турнирлердегі соққан голдарының санын 50-ге жетікізіп, [[Ференц Пушкаш]]тың рекордын жаңалады (Пушкаштікі 49 гол). Сондай-ақ қатарынан үшінші жыл [[УЕФА Чемпиондар Лигасы 2010/11|УЕФА Чемпиондар лигасы]]ның үздік мергені атанды.

2012 жылғы 9 қаңтарда қатарынан үшінші рет «Алтын допты» иеленді. Бұған дейін қатарынан үш рет алу тек [[Мишел Платини]]дің ғана қолынан келген. 2012 жылғы 14 желтоқсанда тағы да төртінші рет қатарынан осы номинацияда озып шығып, теңдессіз рекорд жасады. 

2013 жылғы 16 ақпанда «Барселона» сапындағы голдар санын 300-ге жеткізді. 30 наурызда «[[Сельта]]ның» қақпасына гол соғып, Испания чемпионатында қатарынан 19 матчта гол соққан (11-29 турлар) тұңғыш футболшы атанды. 

2014 жылғы 23 наурызда «[[Реал Мадрид]]» қақпасына 21-голын соқты, бұл да «[[Эль-Класико]]дағы» рекордтық көрсеткіш. Сондай-ақ Испания чемпионаттарындағы гол санын 236-ға жеткізіп, Ла лига тарихында бірінші орынға шықты. Оған қоса, «[[Сантьяго Бернабеу (стадион)|Сантьяго Бернабеу]]де» «Реал Мадрид» қақпасына хет-трик жасаған тұңғыш футболшы боп тарихқа енді.

2015 жылғы 18 сәуірде «[[Валенсия (футбол клубы)|Валенсия]]» қақпасына «Барселона» сапындағы 400-голын енгізді. 6 мамырда еурокубоктердегі 100-ойынын өткізді, [[УЕФА Чемпиондар Лигасы 2014/15|УЕФА чемпиондар лигасы]]ның жартылай финалындағы бұл ойында «Барселона» «[[Бавария (футбол клубы)|Бавария]]ны» 3:0 есебімен ұтты. Үш голдың екеуін Месси соқты. [[УЕФА Чемпиондар Лигасының финалы 2015|Финал]]да да «Барселона» 3:1 есебімен «[[Ювентус]]ты» ұтты да, Месси Чемпиондар лигасы тарихындағы ең жас (27 жаста) үш дүркін жеңімпаз атанды.

2017 жылғы 25 қарашада клубпен келісім шартын 2021 жылға дейін ұзартты. 2018 жылы клубтан [[Андрес Иньеста]] кеткен соң команда капитаны болып тағайындалды. 

2019 жылғы 9 қарашада Ла Лигадағы 34-хет-тригін соқты. 2019 жылғы 2 желтоқсанда алтыншы рет «Алтын допты» иеленіп, [[Криштиану Роналду]]ды артқа тастады. 

2021 жылғы 1 шілдеде «Барселонамен» келісім шарт мерзімі аяқталып, еркін агент атанды.

[[Сурет:Mbappe Messi Neymar.jpg|alt=Месси, Мбаппе, Неймар|нобай|Месси (ортада) Пари Сен-Жермен клубында [[Килиан Мбаппе]] (сол жағында) және [[Неймар]]мен (оң жағында) бірге]]

2021 жылғы 5 тамызда клуб пен алдағы болашақ жайлы бір келісімге келе алмаған Месси «Барселона» клубынан біржола кетті.&lt;ref&gt;[https://www.azattyq.org/a/31396272.html Аргентиналық шабуылшы Лионель Месси &quot;Барселона&quot; клубынан кетті]&lt;/ref&gt; Бұл туралы «[[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]» клубы ресми сайтында мәлімдеді.&lt;ref&gt;[https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/2207655/leo-messi-not-staying-at-fc-barcelona Leo Messi not staying at FC Barcelona]&lt;/ref&gt; 10 тамыз күні «[[Пари Сен-Жермен]]» клубымен келісім шарт жасасты.&lt;ref&gt;[https://en.psg.fr/teams/first-team/content/cp-lionel-messi-psg-paris-saint-germain-mercato Leo Messi signs for Paris Saint-Germain] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220718074124/https://en.psg.fr/teams/first-team/content/cp-lionel-messi-psg-paris-saint-germain-mercato |date=2022-07-18 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://en.psg.fr/teams/first-team/content/diapo-premiere-journee-lionel-messi-psg-paris-saint-germain-mercato Leo Messi's first steps in Paris]&lt;/ref&gt;

2023 жылғы шілдеде АҚШ-тың «[[Интер Майами]]» клубына ауысты. Келісімшарт мерзімі 2025 жылға дейін жасалды.

=== Ұлттық құрама ===
Алған жарақатына қарамастан 2006 жылы [[Әлем чемпионаты]]на баратын ұлттық команда құрамына енгізеді. Топтық турнирде [[Кот-д’Ивуар Ұлттық футбол құрамасы|Кот-д'Ивуар]]ға қарсы кездесуде алаңға шықпады, келесіде [[Сербия және Черногория Ұлттық футбол құрамасы|Сербия мен Черногория]]мен өткен матчта ойын барысында алаңға шығып, бір гол соқты және бір нәтижелі пас шығарды. 

2008 жылы Аргентина құрамасымен бірге [[2008 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|Пекиндегі жазғы Олимпиада ойындары]]нда алтын жүлдеге ие болды.

[[Футболдан 2010 жылғы әлем біріншілігі|2010 жылғы әлем чемпионаты]]нда Месси гол соға алмады, бірақ командаластары  соққан голдардың бәрінде шабуылға белсене араласты. Бұл жолы Аргентина ширек финалдан аса алмады. Соған қарамастан, Месси чемпионатың үздік ойыншысы атанды. [[Футболдан 2014 жылғы әлем біріншілігі|2014 жылғы әлем чемпионаты]]нда Месси топтық кезеңнің өзінде-ақ төрт гол соқты. Бұл турнирде Аргентина жинақы ойнады, финалға жетті, бірақ үшінші чемпионат қатарынан [[Германия Ұлттық футбол құрамасы|Германия]]дан сүрінді.

2015, 2016 жылғы [[Футболдан Америка кубогы|Америка кубогы]]нда Аргентина екі рет финалда ұтылды, чемпионаттан соң Месси құрамадағы карьерасын аяқтауға шешім қабылдады, бірақ ұзамай қайта оралды. [[Футболдан 2018 жылғы әлем біріншілігі|2018 жылғы әлем чемпионаты]]нда Месси топтық турнирде бір гол соқты, 1/8 финалда [[Франция Ұлттық футбол құрамасы|Франция]]ға қарсы екі голдық пас бергенімен, құрама 3:4 есебімен жеңілді.

Ұлттық құрама сапындағы тұңғыш жүлдесіне 2021 жылы қол жеткізіп, Оңтүстік Америка чемпионы атанды. Турнирдегі ең үздік ойыншы, бомбардир, ассистент жүлдесіне ие болды.

[[Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі|2022 жылғы әлем чемпионаты]]нда 7 ойында 7 гол соғып, өзінің мансабында алғашқы рет әлем чемпионы атанды. Әлем чемпионатында ең үздік ойыншы ретінде танылды және [[Килиан Мбаппе|Мбаппе]]ден (8 гол) кейінгі сұрмерген болды.

== Жетістіктері ==
=== Клубтық ===
{{ту|Испания}} '''[[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]'''
* [[Футболдан Испания чемпионаты|Испания чемпионы]] '''(10)''':  2004/05, 2005/06, 2008/09, 2009/10, 2010/11, 2012/13, 2014/15, 2015/16, 2017/18, 2018/19
* [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|Чемпиондар Лигасы]] '''(4)''': 2005/06, 2008/09, 2010/11, 2014/15
* [[Футболдан Испания Кубогы|Испания кубогы]] '''(7)''': 2008/09, 2011/12, 2014/15, 2015/16, 2016/17, 2017/18, 2020/21
* [[Футболдан Испания суперкубогы|Испания суперкубогы]] '''(8)''': 2005, 2006, 2009, 2010, 2011, 2013, 2016, 2018
* [[УЕФА Суперкубогы]] '''(3)''': 2009, 2011, 2015
* [[Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі|Клубтар әлем чемпионаты]] '''(3)''': 2009, 2011, 2015

{{ту|Франция}} '''[[Пари Сен-Жермен]]'''
* [[Футболдан Франция чемпионаты|Франция чемпионы]]: 2021/22
* [[Футболдан Франция суперкубогы|Франция суперкубогы]]: 2022
{{ту|АҚШ}} [[Интер Майами|'''Интер Майами''']]

* [[Лига кубогы]]: 2023 &lt;ref&gt;https://buenosairesherald.com/sports/stars/messi/messi-wins-first-title-at-miami-does-he-hold-the-all-time-record&lt;/ref&gt;

'''{{футбол|Аргентина}}'''
* Жастар арасындағы әлем чемпионы (21): 2005
* [[2008 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|Жазғы Олимпиадалық Ойындар]]: 2008
* [[Футболдан әлем чемпионаты|Әлем чемпионатының]] жеңімпазы: [[Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі|2022]]
* [[Футболдан әлем чемпионаты|Әлем чемпионатының]] күміс жүлдегері: [[Футболдан 2014 жылғы әлем біріншілігі|2014]]
* [[Футболдан Америка кубогы|Америка кубогының]] жеңімпазы: [[Футболдан Америка кубогы 2021|2021]]
* [[Футболдан Америка кубогы|Америка кубогының]] күміс жүлдегері: [[Футболдан Америка кубогы 2007|2007]], [[Футболдан Америка кубогы 2015|2015]], [[Футболдан Америка кубогы 2016|2016]]

=== Жеке ===
* «[[ФИФА Алтын добы]]» иегері (8): 2009, 2010, 2011, 2012, 2015, 2019, 2021, 2023
* [[ФИФА жыл ойыншысы]]: 2009
* «The Best FIFA Men’s Player» марапатының иегері: 2019
* Еуропадағы үздік ойыншы марапатының иегері (2): 2011, 2015
* 2005 жылғы Әлем чемпионатында үздік шабуылшы (6 доп)
* 2005 жылғы Әлем чемпионатында үздік ойыншы
* Еуропадағы 21 жасқа дейінгі үздік ойыншы: 2005
* Үздік Аргентина ойыншысы (12): 2005, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2015, 2016, 2017, 2019
* FIFPro бойынша үздік жас ойыншы (комитет шешімі) (3): 2006, 2007, 2008
* FIFPro бойынша үздік жас ойыншы (жанкүйерлер шешімі) (3): 2006, 2007, 2008
* World soccer бойынша әлемдегі үздік жас ойыншы (3): 2006, 2007, 2008	
* Америка кубогындағы үздік жас ойыншы: 2007
* Америка кубогындағы үздік гол авторы: 2007
* Браво жүлдесінің иегері: 2007
* «Дон Балон» премиясынын иегері (3): 2007, 2009, 2010
* ЕФЕ жүлдесінің иегері (5): 2007, 2009, 2010, 2011, 2012
* «France Football» бойынша Еуропаның үздік ойыншысы: 2015
* «France Football» бойынша Еуропаның екінші ойыншысы: 2008
* «France Football» бойынша Еуропаның үшінші ойыншысы: 2007
* Испания чемпионатының екінші ойыншысы (Ди Стефано жүлдесі) (3): 2011/12, 2012/13, 2015/16
* Испания чемпионатының үшінші ойыншысы (Ди Стефано жүлдесі): 2013/14
* ФИФА бойынша әлемнің екінші ойыншысы (6): 2007, 2008, 2013, 2014, 2016, 2017
* Еуропаның екінші ойыншысы (Onze d’Argent) (4): 2008, 2013, 2014, 2017
* Еуропаның жыл ішінде екінші ойыншысы (2): 2012, 2013
* Барлық уақыт бойынша Аргентина құрамасына кіреді
* XXI УЕФА бойынша XXI ғасырдың құрамасына кіреді
* ESM бойынша Еуропанын символикалық құрамына кіреді (8): 2005/06, 2007/08, 2008/09, 2009/10, 2010/11, 2011/12, 2012/13, 2014/15
* Испания чемпионатының символикалық құрамасына кіреді (8): 2006/07, 2007/08, 2008/09, 2009/10, 2010/2011, 2011/12, 2012/13, 2014/15
* УЕФА Чемпиондар лигасының символикалық құрамасына кіреді (4): 2014/15, 2015/16, 2016/17, 2017/18
* ФИФА бойынша әлемнің символикалық құрамына кіреді (12): 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018
* УЕФА бойынша Еуропаның символикалық құрамына кіреді (10): 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018
* FIFPro бойынша Еуропаның символикалық құрамына кіреді  (12): 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018
* «L'Équipe» бойынша жылдық символикалық құрамына кіреді (8): 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2017, 2018
* «France Football» бойынша жылдық символикалық құрамына кіреді: 2015
* «Marca» бойынша жылдық символикалық құрамына кіреді: 2015
* ФИФА бойынша Әлем Чемпионатының символикалық құрамына кіреді: 2014
* Америка Кубогының символикалық құрамына кіреді (2): 2015, 2016
* УЕФА бойынша символикалық құраманың капитаны: 2009
* «Барселона»-ның 4000-шы голының иегері «Камп Ноу» («Эспаньол» қақпасына 25 қаңтар 2018 жыл)
* «Барселона»-ның 5000-шы голының иегері («Расинг» қақпасына 1 ақпан 2009 жыл)
* «Барселона»-ның 6000-шы голының иегері («Алавес» қақпасына 18 тамыз 2018 жыл)
* «Барселона»-ның 9000-шы голының иегері («Альмерия»қақпасына  6 наурыз 2010 жыл)
* «Барселона»-ның 10000-шы голының иегері («Спортинг» қақпасына 17 ақпан 2016 жыл)

== Суреттері ==
&lt;gallery&gt;
Сурет:LeoMessi.JPG|2008 жылы
Сурет:Leo Messi (cropped).jpg|2014 жылы
Сурет:Lionel Messi 2017.jpg|2017 жылы
Сурет:Messi vs Nigeria 2018.jpg|2018 жылы
Сурет:Lionel Messi 16 June 2018.jpg|16 маусым 2018 жылы
&lt;/gallery&gt;

== Жеке өмірі ==
Месси біраз уақыт бойы [[Росарио]]дан шыққан жас аргентиналық қыз Макарена Лемоспен кездесті. Месси мен Лемос Германияда өткен әлем чемпионатында кездесіп жүрді. Жас кезінде Месси аргентиналық модель Лусияна Саласармен жақын қарым-қатынаста болды. 2009 жылдың қаңтар айында «Хэт трик Барса» атты бағдарламада берген сұхбатында: «Менің кездесіп жүрген қызым бар, ол [[Аргентина]]да өмір сүреді, және мен онымен бақыттымын»,— деген еді. Бірақ Месси сол уақытта көпшіліктің көзіне Антонелла Рокуццо есімді қызымен Сиджестегі карнавалда көрінді. (Рокуццо — Мессидің туған жері [[Росарио]]дан).

2012 жылғы 2 қарашада Месси мен Антонеллоның тұңғышы Тьяго дүниеге келді. 2015 жылғы 11 қыркүйекте екінші ұлдары Матео дүние есігін ашты. 2018 жылғы наурызда ұлдары Чиро дүниеге келді.

Мессиде үш елдің азаматтығы бар: Аргентина, Италия, және Испания елдері. &lt;ref&gt;https://as.com/tikitakas/2019/05/04/portada/1556974023_395209.html&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://www.transfermarkt.com/lionel-messi/leistungsdaten/spieler/28003 Профилі]
* [https://en.psg.fr/teams/first-team/squad/lionel-messi ПСЖ ресми сайтындағы профилі] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230119220825/https://en.psg.fr/teams/first-team/squad/lionel-messi |date=2023-01-19 }}

{{сыртқы сілтемелер}}
{{DEFAULTSORT:Месси, Лионель}}
[[Санат:Аргентина футболшылары]]
[[Санат:Аргентина Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]]
[[Санат:Барселона ФК ойыншылары]]
[[Санат:Пари Сен-Жермен ФК ойыншылары]]
[[Санат:Футболдан Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Футболдан Оңтүстік Америка чемпиондары]]
[[Санат:2008 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары]]
[[Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Аргентина Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Футболдан әлем чемпиондары]]
[[Санат:Интер Майами ФК ойыншылары]]
[[Санат:Алтын доп иегерлері]]</text>
      <sha1>4knmn8g5tm055u9948izoc6thfqgqsp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ақтөбе облыстық филармониясы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>40257</id>
    <revision>
      <id>3632141</id>
      <parentid>2044617</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T06:33:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tuttiorchestra687</username>
        <id>173049</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>3632141</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1867" sha1="2lcodxm14ti332o6b7hds4vyknvpnz5" xml:space="preserve">'''Ақтөбе облыстық филармониясы''' — мәдени-концерттік мекеме. [[1944]] жылы 16 қыркүйекте ұйымдастырылған. [[1997]] жылы белгілі композитор [[Жұбанова Ғазиза|Ғ.А. Жұбанованың]] аты берілді. Филармонияда тұрақты өнер көрсететін [[Арайлы Ақтөбе|“Арайлы Ақтөбе”]], [[Көңіл ашар|“Көңіл ашар”]], [[Қарлығаштар|“Қарлығаштар”]] секілді концерттік бригадалары, [[1987]] жылдан музыкалық лектория тобы жұмыс істейді. Филармония құрамында: эстрадалық-үрмелі музука оркестрі, қазақ камералық хоры, [[Домбыра-Дастан|“Домбыра-Дастан”]] фольклорлық ансамблі, шығыс билері ансамблі құрылған. Ақтөбе облыстық филармониясыда әр жылдарда Қазақстанның еңбек сіңірген артистері [[Р.Ақжарова]], [[Ғ.Қойшыбаева]], [[Т.Оспанов]], [[Ж.Сейілов]] т.б. қызмет істеді.&lt;ref&gt;Қазақ ұлттық энциклопедиясы&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8&lt;/ref&gt;

== Тағы қараңыз ==

* [[Қазақстан филармониялары (тізім)|Қазақстан филармониялары тізімі]]

==Дереккөздер==
&lt;references/&gt;
{{Stub: Қазақ мәдениеті}}
{{wikify}}

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Мәдениет]]</text>
      <sha1>2lcodxm14ti332o6b7hds4vyknvpnz5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Еуропалық комиссия</title>
    <ns>0</ns>
    <id>40899</id>
    <revision>
      <id>3632103</id>
      <parentid>802532</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T04:26:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3632103</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3445" sha1="lpa1wu2532b6fmzvgnj54anjwy1htcu" xml:space="preserve">'''Еуропалық комиссия''' - [[Еуропалық одақ|Еуропалық одақтың]] және оған кіретін үш қоғамдастықтың (Еуропалық көмір және болат қорыту бірлестігі, Еуропалық экономикалық қоғамдастық, Еуропалық атом энергиясын өндіру жөніндегі қоғамдастық) атқарушы және басқарушы органдарының бірі. Комиссия 1967 жылы 1 шілде күні құрылған, 20 мүшесі ([[Германия]], [[Испания]], [[Италия]], [[Ұлыбритания]], [[Франция]] мемлекеттерінің 2-ден, қалғандарының 1-ден өкілдері) бар. Комиссия мүшелерін сол елдің үкіметі тағайындайды. [[Еуропалық комиссия]] өз міндетін атқару кезінде қоғамдастықтың ортақ мүддесін көздеп, кейбір мүше мемлекеттердің қоғамдастықты жеке мүдделеріне пайдалануына мүмкіндік бермейді. Ол [[Еуропалық одақ]] кеңесінің жарлықтарын бұлжытпай орындайды және кейбір талас мәселелерді [[Еуропалық сот|Еуропалық соттың]] алдына қояды. [[Еуропалық одақ]] кеңесінің ішінде немесе кеңес пен [[Еуропалық парламент]] арасында дау болған жағдайда тек Еуропалық комиссияның ғана бұл дауға араласып, оларды татуластыруға құқы бар. Сондай-ақ, Еуропалық комиссия [[Еуропалық одақ]] атынан мүше емес мемлекеттермен және басқа халықаралық ұйымдармен келісімдер жасауға құқылы. Еуропалық комиссияның штаб-пәтері — [[Брюссель]] мен [[Люксембург|Люксембургте]] орналасқан. Ол Бас директорат деп аталып, 23 департаменттен тұрады. Еуропалық комиссияның автономиялы қаржы жүйесі бар және өз бюджетін қайда жұмсауды өзі шешеді. 20 ғасырдың аяғында Еуропалық комиссия жұмысының басты бағыттарының бірі [[ТМД]] елдерінің экономикалық және гуманитарлық дамуына көмек көрсету болды. Осы мақсатта көптеген бағдарламалар мен жобалар жасалған. Оның ең бастылары: ТАСИС ([[[ТМД]] елдеріне техникалық көмек көрсету) пен ТЕМПЮС (ағарту және ғылымның дамуына көмек көрсету) бағдарламалары 1994 жылы [[Алматы|Алматыда]] Еуропалық комиссияның өкілдігі ашылды.
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{stub}}
{{wikify}}
{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Тарих]]</text>
      <sha1>lpa1wu2532b6fmzvgnj54anjwy1htcu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шәкі шешен</title>
    <ns>0</ns>
    <id>41427</id>
    <revision>
      <id>3632237</id>
      <parentid>3611341</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T11:40:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ақсуат тарихи-өлкетану музейі</username>
        <id>183256</id>
      </contributor>
      <comment>Шәкі шешеннің өмірбаяны архивтік деректермен толықтырылды</comment>
      <origin>3632237</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5876" sha1="8vzczgljlfqijgy77dsw34vw6z42zd2" xml:space="preserve">'''Шәкібай Тасыбайұлы''' (''Шәкі би'', [[1805]]-[[1885]]) – қоғам қайраткері, [[би]], [[шешен]], [[Семей]]дің даналарының бірі, [[Абай Құнанбайұлы|Абайдың]] әкесі [[Құнанбай]] Шәкіден ұлағатты сөздерді естуге баратын, Шәкі қайтыс болғанда Құнанбай қатты мұңға салынған. [[Орта жүз]] [[Найман]] ішінде Мұрын '''''Өр Найман''''' тармағынан шыққан, арғы атасы Алшынбай би өз заманының кемеңгер биі болған.&lt;ref&gt;{{кітап|авторы= Х.М.Ғабжалилов|бөлімі= |бөлім сілтемесі= |тақырыбы= Қазақ ру-тайпаларының тарихы. Найман |шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым= |орны= Алматы|баспасы= Алаш ТЗО, Полиграфкомбинат|жыл= 2008|томы= 10|беттері= |барлық беті= 430|сериясы= |isbn= 9965-765-21-09|тиражы= 1000}}&lt;/ref&gt;

== Өмірбаяны ==
Шәкі шешен кезінде [[Құнанбай]], [[Кеңгірбай]], [[Алшынбай]], [[Едіге]] сияқты [[Найман]], [[Керей]], [[Арғын]] елдерінің атақты би-сұлтандарымен даулы мәселелерді шешуде айтыс-тартыстарға қатысқан.
Өр Найманның намысын жыртып, сөзін сөйлеген аса бетті де, білгір шешен болған. Ол [[Құнанбай]], [[Абай]], [[Әріп Тәңірбергенов]](Әріп ақын) ақынмен де шешендік сайысқа түскен.

Шәкі би шамамен  ХVIII ғ.1 жартысында  өмір сүрген Найман елінің әйгілі тұлғаларының бірі болған. Бидің ел алдындағы беделін патша өкіметі де танып, 1828ж. құрметпен 1 Николай патшаның таққа отыру салтанатына жіберілуі – осының бір дәлелі. 1992 ж. Ақсуат мұражайының директоры Қонысбек Ақжасаров Омбы мемлекеттік архивінен тауып әкелген құжатта(338 қор, 66-бет) бұл сапарнама туралы нақты мәліметтер жазылған. Омбының генерал –губернаторы Аягөз дуанының сол кездегі аға сұлтаны Әбілмәмбет ханның шөбересі, Әбілпейіздің немересі Жошыұлы Сарттөре мен Шәкі би Тасыбайұлы бастаған (өкілдіктің басқалары аталмаған) депутацияны ерекше құрметпен аттандырған. Оларды Санкт – Петербургке дейін алып жүруге, әрі оларға, тиісті қызмет көрсетуге қырғыз (қазақ) департаментінің пристаны Сушкин тағайындалып,жолға шығуға арнайы пәуеске жасатылған. Оларды жол бойы қорғап баратын шағын әскери нөкер белгіленген. Әлгі жолбасшы офицердің әрбір қаладан аттанған сайын жолаушылардың жай- күйлері туралы Омбыға рапорт жазып отыруы оларды патша салтанатына құрметпен апарып қайтқанын дәлелдейді.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;Омбы мемлекттік тарихи  мұрағаты. 338- қор, 66- бет Қонысбек Ақжасаров анықтаған архивтік деректер. 

&lt;/ref&gt;

Бидің Шал Қажымен , Құнанбаймен, Тана мырзаның әкесі Тілеміспен т.б белгілі тарихи адамдармен кездесулері туралы ол кісінің ерекше қасиетін танытатын әңгімелер ел аузында баршылық. Бұларға қарағанда, ол кез үшін теңдесі жоқ оқиға деп есептелетін, әрі мұны сол кездегі адамдар құдайға қолы жеткендей іс деп тануға тиісті сапарнаманың осы уақытқа дейін құпия болып, тек архив арқылы ғана енді анықталуын түсінуге болады? Ол кездегілер үшін бұл ұрпақтан ұрпаққа айтылып жүретін мақтаныш еді ғой. Егер Шәкі би өзі де, сапарластары да осы туралы ең, болмаса өз от басындағы біреуге құпиялап айтса да, «отыз тістен шыққан сөз отыз рулы елге жетеді»,ел арасында әлдеқашан тарап, неше қайтара өңделіп, қазіргі ұрпақтың аузында жүрер еді ғой.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

==Сілтемелер==
*«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, IX том.

{{Суретсіз мақала}}
{{wikify}}

[[Санат:Қазақ би-шешендері]]
[[Санат:1805 жылы туғандар]]
[[Санат:1885 жылы қайтыс болғандар]]</text>
      <sha1>8vzczgljlfqijgy77dsw34vw6z42zd2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Азық-түлік келісімшарт корпорациясы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>45007</id>
    <revision>
      <id>3632049</id>
      <parentid>3514537</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T02:31:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Casserium</username>
        <id>68287</id>
      </contributor>
      <comment>/* Басшылары */</comment>
      <origin>3632049</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7140" sha1="l023rg1bzl1wl80o6jw53gwhp8e9mr1" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = «Азық-түлік келісімшарт корпорациясы» ұлттық компаниясы
 |логотипі           = 
 |түрі               = [[акционерлік қоғам]]
 |биржадағы листингі = 
 |қызметі            = 
 |құрылды            = [[1995 жыл]]
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = {{байрақ|Қазақстан}}, [[Астана]] қаласы, Мәскеу көшесі, 29/3
 |басты адамдары     = Басқарма төрағасы - Джувашев Асылхан Болатұлы
 |саласы             =  астық саласы
 |өнімі              = 
 |меншікті капиталы  = 
 |айналым            = 
 |операциялық кіріс  = 
 |таза табысы        = 
 |активтер           = 
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 
 |басшы компания     = [[Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі|ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігі]]
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://fcc.kz/
}}

'''Азық-түлік келісімшарт корпорациясы''' — Қазақстанда астық саудасын ұйымдастыруымен айналысатын мемлекеттік корпорация. 1995 жылы құрылған.

== Тарихы ==
Мемлекеттік ресурстарға астық сатып алу және агроөнеркәсіп кешеніне жаңа несие және төлем механизмдерін дайындау мақсатында Қазақстан Республикасы Министрлер кабинетінің 1995 жылғы 21 наурыздағы № 309 қаулысымен Мемлекеттік азық-түлік келісім шарт корпорациясы құрылды.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 1997 жылғы 24 ақпандағы № 260 қаулысына сәйкес, мемлекеттік ресурстарға астық және одан өңделген өнімдерді сатып алу жүйесін жетілдіру мақсатында Мемлекеттік азық-түлік келісім шарт корпорациясы оның жарғылық капиталына жүз пайыз мемлекеттің қатысуымен «Азық-түлік келісім шарт корпорациясы» жабық акционерлік қоғамы болып қайта құрылды.

«Қазақстан Республикасы Президентінің 2006 жылғы 11 желтоқсандағы № 220 Жарлығын іске асыру жөніндегі іс-шаралар туралы» Қазақстан  Республикасы Үкіметінің   2006 жылғы 23 желтоқсандағы № 1247 қаулысымен «Азық-түлік келісім шарт корпорациясы» акционерлік қоғамының акциялар пакеттерін иелену мен пайдалану құқығы «[[Қазагро|ҚазАгро]]» Холдингі» АҚ-қа берілген болатын.

2007 жылғы 5 шілдеде «Азық-түлік келісім шарт корпорациясы» акционерлік қоғамына «Ұлттық компания» мәртебесі берілді.

2020 жылғы 12 маусымда «Азық-түлік келісімшарт корпорациясы» ҰК» АҚ акцияларының 100% пакеті «ҚазАгро» Холдингі» акционерлік қоғамынан республикалық меншікке (ҚР Қаржы министрлігінің Мемлекеттік мүлік және жекешелендіру комитетіне) тапсырылды. 2020 жылғы 12 маусымдағы № 7 қабылдау-тапсыру актісі негізінде «Азық-түлік келісімшарт корпорациясы» ҰК» АҚ акциялар пакетін иелену және пайдалану құқығы ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігіне берілді («Азық-түлік келісімшарт корпорациясы» Ұлттық компаниясы» акционерлік қоғамының кейбір мәселелері туралы» ҚР Үкіметінің 2020 жылғы 27 мамырдағы № 326 қаулысы).&lt;ref&gt;[https://fcc.kz/korporacziya-turaly/kyrylu-tarihy/ Құрылу тарихы]&lt;/ref&gt;

== Функциялары ==
Азық-түлік корпорациясы бірқатар функцияларды жүзеге асырады:
*ауыл шаруашылығы өндірушілерін жүйелі қолдау;
*ішкі астық нарығын қорғау және тұрақтандыру;
* азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз етуге белсенді қатысу;
* АӨК субъектілерін қаржылық қолдау шараларын іске асыру;
*астықты сақтау жөніндегі коммерциялық қызметтер;
*астықты экспорттау.

== Корпорация серіктестері ==
* Қытай мемлекеттік компаниялары COFCO және Sinopharm;
* Иранның “GTC” үкіметтік сауда корпорациясы;
*Тәжікстанның мемлекеттік материалдық резервтер агенттігі;
* жеке шетелдік компаниялар.&lt;ref&gt;[https://fcc.kz/korporacziya-turaly/zhalpy-akparat/ Жалпы ақпарат]&lt;/ref&gt;

== Басшылары ==
# [[Бақтияр Садық]] (1995—1996)
# [[Нұрлан Еркебұланұлы Смағұлов|Нұрлан Смағұлов]] (1996—1997)
# Абай Бисембаев (1997—1999)
# [[Нұрлан Еркебұланұлы Смағұлов|Нұрлан Смағұлов]] (1999—2002)
# Руслан Азимов (2002—2011)
# Бейбітхан Қабдырахманов (2011—2012)
# Нұрлан Оспанов (2012—2014)
# Рахмет Байнақов (2014—2016)
# [[Бақытжан Төлеужанұлы Жоламанов|Бақытжан Жоламанов]] (2016—2018)
# Нұрлыбек Мәлелов (2018—2019)
# Ринат Ақбердин (2019)
# Қанат Қарауылов (2019—2021)
# [[Сапархан Кесікбайұлы Омаров|Сапархан Омаров]] (2021—2022)
# Асылхан Жұбашев (2022—)

==Дереккөздер ==
Қазақ энциклопедиясы I том

{{wikify}}
{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Азық-түлік]]
[[Санат:Қазақстанның ұлттық компаниялары]]

{{stub}}</text>
      <sha1>l023rg1bzl1wl80o6jw53gwhp8e9mr1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632050</id>
      <parentid>3632049</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T02:32:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Casserium</username>
        <id>68287</id>
      </contributor>
      <comment>/* Басшылары */</comment>
      <origin>3632050</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7195" sha1="k9rodu5cosclkdrvuajort4jg6zq78x" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = «Азық-түлік келісімшарт корпорациясы» ұлттық компаниясы
 |логотипі           = 
 |түрі               = [[акционерлік қоғам]]
 |биржадағы листингі = 
 |қызметі            = 
 |құрылды            = [[1995 жыл]]
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = {{байрақ|Қазақстан}}, [[Астана]] қаласы, Мәскеу көшесі, 29/3
 |басты адамдары     = Басқарма төрағасы - Джувашев Асылхан Болатұлы
 |саласы             =  астық саласы
 |өнімі              = 
 |меншікті капиталы  = 
 |айналым            = 
 |операциялық кіріс  = 
 |таза табысы        = 
 |активтер           = 
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 
 |басшы компания     = [[Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі|ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігі]]
 |бағынышты компания = 
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://fcc.kz/
}}

'''Азық-түлік келісімшарт корпорациясы''' — Қазақстанда астық саудасын ұйымдастыруымен айналысатын мемлекеттік корпорация. 1995 жылы құрылған.

== Тарихы ==
Мемлекеттік ресурстарға астық сатып алу және агроөнеркәсіп кешеніне жаңа несие және төлем механизмдерін дайындау мақсатында Қазақстан Республикасы Министрлер кабинетінің 1995 жылғы 21 наурыздағы № 309 қаулысымен Мемлекеттік азық-түлік келісім шарт корпорациясы құрылды.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 1997 жылғы 24 ақпандағы № 260 қаулысына сәйкес, мемлекеттік ресурстарға астық және одан өңделген өнімдерді сатып алу жүйесін жетілдіру мақсатында Мемлекеттік азық-түлік келісім шарт корпорациясы оның жарғылық капиталына жүз пайыз мемлекеттің қатысуымен «Азық-түлік келісім шарт корпорациясы» жабық акционерлік қоғамы болып қайта құрылды.

«Қазақстан Республикасы Президентінің 2006 жылғы 11 желтоқсандағы № 220 Жарлығын іске асыру жөніндегі іс-шаралар туралы» Қазақстан  Республикасы Үкіметінің   2006 жылғы 23 желтоқсандағы № 1247 қаулысымен «Азық-түлік келісім шарт корпорациясы» акционерлік қоғамының акциялар пакеттерін иелену мен пайдалану құқығы «[[Қазагро|ҚазАгро]]» Холдингі» АҚ-қа берілген болатын.

2007 жылғы 5 шілдеде «Азық-түлік келісім шарт корпорациясы» акционерлік қоғамына «Ұлттық компания» мәртебесі берілді.

2020 жылғы 12 маусымда «Азық-түлік келісімшарт корпорациясы» ҰК» АҚ акцияларының 100% пакеті «ҚазАгро» Холдингі» акционерлік қоғамынан республикалық меншікке (ҚР Қаржы министрлігінің Мемлекеттік мүлік және жекешелендіру комитетіне) тапсырылды. 2020 жылғы 12 маусымдағы № 7 қабылдау-тапсыру актісі негізінде «Азық-түлік келісімшарт корпорациясы» ҰК» АҚ акциялар пакетін иелену және пайдалану құқығы ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігіне берілді («Азық-түлік келісімшарт корпорациясы» Ұлттық компаниясы» акционерлік қоғамының кейбір мәселелері туралы» ҚР Үкіметінің 2020 жылғы 27 мамырдағы № 326 қаулысы).&lt;ref&gt;[https://fcc.kz/korporacziya-turaly/kyrylu-tarihy/ Құрылу тарихы]&lt;/ref&gt;

== Функциялары ==
Азық-түлік корпорациясы бірқатар функцияларды жүзеге асырады:
*ауыл шаруашылығы өндірушілерін жүйелі қолдау;
*ішкі астық нарығын қорғау және тұрақтандыру;
* азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз етуге белсенді қатысу;
* АӨК субъектілерін қаржылық қолдау шараларын іске асыру;
*астықты сақтау жөніндегі коммерциялық қызметтер;
*астықты экспорттау.

== Корпорация серіктестері ==
* Қытай мемлекеттік компаниялары COFCO және Sinopharm;
* Иранның “GTC” үкіметтік сауда корпорациясы;
*Тәжікстанның мемлекеттік материалдық резервтер агенттігі;
* жеке шетелдік компаниялар.&lt;ref&gt;[https://fcc.kz/korporacziya-turaly/zhalpy-akparat/ Жалпы ақпарат]&lt;/ref&gt;

== Басшылары ==
# [[Бақтияр Садық]] (1995—1996)
# [[Нұрлан Еркебұланұлы Смағұлов|Нұрлан Смағұлов]] (1996—1997)
# [[Абай Айдарханұлы Бисембаев|Абай Бисембаев]] (1997—1999)
# [[Нұрлан Еркебұланұлы Смағұлов|Нұрлан Смағұлов]] (1999—2002)
# Руслан Азимов (2002—2011)
# Бейбітхан Қабдырахманов (2011—2012)
# Нұрлан Оспанов (2012—2014)
# Рахмет Байнақов (2014—2016)
# [[Бақытжан Төлеужанұлы Жоламанов|Бақытжан Жоламанов]] (2016—2018)
# Нұрлыбек Мәлелов (2018—2019)
# Ринат Ақбердин (2019)
# Қанат Қарауылов (2019—2021)
# [[Сапархан Кесікбайұлы Омаров|Сапархан Омаров]] (2021—2022)
# Асылхан Жұбашев (2022—)

==Дереккөздер ==
Қазақ энциклопедиясы I том

{{wikify}}
{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Азық-түлік]]
[[Санат:Қазақстанның ұлттық компаниялары]]

{{stub}}</text>
      <sha1>k9rodu5cosclkdrvuajort4jg6zq78x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Үлгі:Басты бет/Жаңалықтар</title>
    <ns>10</ns>
    <id>58856</id>
    <revision>
      <id>3632026</id>
      <parentid>3631289</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T22:05:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <origin>3632026</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2609" sha1="oby3h45nz5gm4suqlc012fhbteu9xeg" xml:space="preserve">{{Басты бет/Түйін
| түйін = 
{{Flatlist|'''[[Портал:Ағымдағы оқиғалар|Ағымдағы оқиғалар]]:''' [[Ирандағы соғыс (2026)|Ирандағы соғыс]]{{*}}[[Ауғанстан–Пәкістан соғысы]]{{*}}[[Газадағы соғыс|Газа соғысы]]{{*}}[[Судандағы үшінші азамат соғысы|Судандағы азамат соғысы]]{{*}}[[Ресейдің Украинаға басып кіруі]] &lt;Small&gt;([[Ресейдің Украинаға басып кіру хронологиясы (2022 жылдан бастап)|хронологиясы]])&lt;/small&gt;
}}
&lt;!-- Ағымдағы оқиғалардың бірінің суреттемесі --&gt;
[[Сурет:Корецький Сергій.webp|оңға|100px]]
&lt;!-- Нақты оқиғалар --&gt;
* [[20 шілде]] — Солтүстік Америкадағы [[Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі]] аяқталды. '''[[Испания Ұлттық футбол құрамасы]]''' Әлем чемпионы атанды.
* [[16 шілде]] — [[Украина премьер-министрі]] болып '''[[Сергей Фёдорович Корецкий]]''' (''суретте'') сайланды.
* [[7 шілде]] — [[Халықаралық Олимпиада комитеті]] '''[[Ресей Олимпиада комитеті]]не''' қойылған шектеулерді уақытша алып тастады.
* [[22 маусым]] — '''[[Венесуэла]]дағы''' жер сілкінуі себебінен 1450-ден астам адам қайтыс болды.
* [[22 маусым]] — [[Ұлыбритания премьер-министрі]] '''[[Кир Стармер]]''' жуырдағы отставкасын жариялады.
* [[11 маусым]] — [[Солтүстік Америка]]да '''[[Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі]]''' басталды.
{{Flatlist|
*'''[[2026 жылы қайтыс болғандар тізімі|Жақында қайтыс болғандар]]:''' [[Оливер Три]]{{*}}[[Бернадетт Ширак]]{{*}}[[Төленді Әрінқожаұлы Ахметжанов|Төленді Ахметжанов]]{{*}}[[Тед Тёрнер]]{{*}}[[Бақыт Ниязбекқызы Түменова|Бақыт Түменова]]{{*}}[[Мұхтар Шаханов]]{{*}}[[Есмұхан Несіпбайұлы Обаев|Есмұхан Обаев]]
}}
}}
&lt;noinclude&gt;
{{doc}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>oby3h45nz5gm4suqlc012fhbteu9xeg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632082</id>
      <parentid>3632026</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T03:40:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurtenge</username>
        <id>93712</id>
      </contributor>
      <origin>3632082</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3377" sha1="l85orbmi2ifgh98nc958ixxsq4fku2x" xml:space="preserve">{{Басты бет/Түйін
| түйін = 
{{Flatlist|'''[[Портал:Ағымдағы оқиғалар|Ағымдағы оқиғалар]]:''' [[Ирандағы соғыс (2026)|Ирандағы соғыс]]{{*}}[[Ауғанстан–Пәкістан соғысы]]{{*}}[[Газадағы соғыс|Газа соғысы]]{{*}}[[Судандағы үшінші азамат соғысы|Судандағы азамат соғысы]]{{*}}[[Ресейдің Украинаға басып кіруі]] &lt;Small&gt;([[Ресейдің Украинаға басып кіру хронологиясы (2022 жылдан бастап)|хронологиясы]])&lt;/small&gt;
}}
&lt;!-- Ағымдағы оқиғалардың бірінің суреттемесі --&gt;
[[Сурет:Rodri France v Spain 7.24.26-096 (cropped).jpg|оңға|100px]]
&lt;!-- Нақты оқиғалар --&gt;
* [[20 шілде]] — [[Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі]] (''суретте «[[Футболдан әлем біріншілігінің марапаттары|Алтын доп]]» иегері [[Родриго Эрнандес|Родри]]'') [[Испания Ұлттық футбол құрамасы|Испанияның]] '''[[Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі (финал)|финалда]]''' [[Аргентина Ұлттық футбол құрамасы|Аргентинаны]] жеңуімен аяқталады.
* [[16 шілде]] — [[Юлия Анатольевна Свириденко|Юлия Свириденконың]] кабинеті таратылғаннан кейін Украинаның қорғаныс министрі '''[[Михаил Альбертович Фёдоров|Михаил Фёдоровтың]]''' отставкаға кетуі жаппай наразылық акцияларын тудырды; Жаңа [[Украина премьер-министрі]] болып '''[[Сергей Фёдорович Корецкий|Сергей Корецкий]]''' тағайындалды.
* [[7 шілде]] — [[Халықаралық Олимпиада комитеті]] '''[[Ресей Олимпиада комитеті]]не''' қойылған шектеулерді уақытша алып тастады.
* [[22 маусым]] — '''[[Венесуэла]]дағы''' жер сілкінуі себебінен 1450-ден астам адам қайтыс болды.
* [[22 маусым]] — [[Ұлыбритания премьер-министрі]] '''[[Кир Стармер]]''' жуырдағы отставкасын жариялады.
* [[11 маусым]] — [[Солтүстік Америка]]да '''[[Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі]]''' басталды.
{{Flatlist|
*'''[[2026 жылы қайтыс болғандар тізімі|Жақында қайтыс болғандар]]:''' [[Оливер Три]]{{*}}[[Бернадетт Ширак]]{{*}}[[Төленді Әрінқожаұлы Ахметжанов|Төленді Ахметжанов]]{{*}}[[Тед Тёрнер]]{{*}}[[Бақыт Ниязбекқызы Түменова|Бақыт Түменова]]{{*}}[[Мұхтар Шаханов]]{{*}}[[Есмұхан Несіпбайұлы Обаев|Есмұхан Обаев]]
}}
}}
&lt;noinclude&gt;
{{doc}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>l85orbmi2ifgh98nc958ixxsq4fku2x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632083</id>
      <parentid>3632082</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T03:41:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurtenge</username>
        <id>93712</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>3632083</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3377" sha1="lekukh1xnb971dvgdq61omypazdl4kb" xml:space="preserve">{{Басты бет/Түйін
| түйін = 
{{Flatlist|'''[[Портал:Ағымдағы оқиғалар|Ағымдағы оқиғалар]]:''' [[Ирандағы соғыс (2026)|Ирандағы соғыс]]{{*}}[[Ауғанстан–Пәкістан соғысы]]{{*}}[[Газадағы соғыс|Газа соғысы]]{{*}}[[Судандағы үшінші азамат соғысы|Судандағы азамат соғысы]]{{*}}[[Ресейдің Украинаға басып кіруі]] &lt;Small&gt;([[Ресейдің Украинаға басып кіру хронологиясы (2022 жылдан бастап)|хронологиясы]])&lt;/small&gt;
}}
&lt;!-- Ағымдағы оқиғалардың бірінің суреттемесі --&gt;
[[Сурет:Rodri France v Spain 7.24.26-096 (cropped).jpg|оңға|100px]]
&lt;!-- Нақты оқиғалар --&gt;
* [[19 шілде]] — [[Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі]] (''суретте «[[Футболдан әлем біріншілігінің марапаттары|Алтын доп]]» иегері [[Родриго Эрнандес|Родри]]'') [[Испания Ұлттық футбол құрамасы|Испанияның]] '''[[Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі (финал)|финалда]]''' [[Аргентина Ұлттық футбол құрамасы|Аргентинаны]] жеңуімен аяқталады.
* [[16 шілде]] — [[Юлия Анатольевна Свириденко|Юлия Свириденконың]] кабинеті таратылғаннан кейін Украинаның қорғаныс министрі '''[[Михаил Альбертович Фёдоров|Михаил Фёдоровтың]]''' отставкаға кетуі жаппай наразылық акцияларын тудырды; Жаңа [[Украина премьер-министрі]] болып '''[[Сергей Фёдорович Корецкий|Сергей Корецкий]]''' тағайындалды.
* [[7 шілде]] — [[Халықаралық Олимпиада комитеті]] '''[[Ресей Олимпиада комитеті]]не''' қойылған шектеулерді уақытша алып тастады.
* [[22 маусым]] — '''[[Венесуэла]]дағы''' жер сілкінуі себебінен 1450-ден астам адам қайтыс болды.
* [[22 маусым]] — [[Ұлыбритания премьер-министрі]] '''[[Кир Стармер]]''' жуырдағы отставкасын жариялады.
* [[11 маусым]] — [[Солтүстік Америка]]да '''[[Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі]]''' басталды.
{{Flatlist|
*'''[[2026 жылы қайтыс болғандар тізімі|Жақында қайтыс болғандар]]:''' [[Оливер Три]]{{*}}[[Бернадетт Ширак]]{{*}}[[Төленді Әрінқожаұлы Ахметжанов|Төленді Ахметжанов]]{{*}}[[Тед Тёрнер]]{{*}}[[Бақыт Ниязбекқызы Түменова|Бақыт Түменова]]{{*}}[[Мұхтар Шаханов]]{{*}}[[Есмұхан Несіпбайұлы Обаев|Есмұхан Обаев]]
}}
}}
&lt;noinclude&gt;
{{doc}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lekukh1xnb971dvgdq61omypazdl4kb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Айналыс кезеңі</title>
    <ns>0</ns>
    <id>87390</id>
    <revision>
      <id>3631873</id>
      <parentid>2133744</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T13:22:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <comment>/* Кіріспе бөлімін өңдеді */</comment>
      <origin>3631873</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5833" sha1="15m14wtzk37hnobynhs1rww4g44m0r6" xml:space="preserve">'''Айналыс кезеңі''' - толық бір [[айналыс]] жасауға кететін [[уақыт]].&lt;ref&gt;О.Д.Дайырбеков, Б.Е.Алтынбеков, Б.К.Торғауытов, У.И.Кенесариев, Т.С.Хайдарова 
Аурудың алдын алу және сақтандыру бойынша орысша-қазақша терминологиялық сөздік. 
Шымкент. “Ғасыр-Ш”, 2005 жыл. ISBN 9965-752-06-0&lt;/ref&gt; Астрономияда аспан денесінің (мысалы: жұлдыз, планета, серік, астероид) '''айналу периоды''' немесе '''осьтік айналу периоды''' ({{lang-en|rotation period}} немесе ''spin period'') екі түрлі ұғымды білдіреді. Біріншісі — синодтық емес, дәлірек айтқанда, сидериялық айналу периодына (немесе сидериялық тәулікке) сәйкес келеді.&lt;ref&gt;Rotation Period of Celestial Objects. Нақты астрономиялық терминдер сөздігі, 2024.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;What Is Misophonia? Symptoms, Causes, and Treatments. WebMD Medical Reference, 2024.&lt;/ref&gt; Бұл — дененің алыстағы фондық жұлдыздарға (инерциялық кеңістікке) қатысты өз осін бір рет толық айналып шығуына кететін уақыты. Жиі қолданылатын «айналу периодының» екінші түрі — дененің синодтық айналу периоды (немесе күн тәулігі). Ол аспан денесінің бір тәулік ішінде жұлдызды немесе басқа бір космастық денені айнала қозғалатын орбиталық периодының бөлігін өтеу үшін айналымның бір үлесіне немесе бірнеше толық айналымға ерекшеленуі мүмкін. Терминнің халықаралық астрономиялық базалардағы ресми сипаттамасы бекітілген.&lt;ref&gt;[https://nasa.gov What is a day? Sidereal and Solar days explained]. NASA Space Place.&lt;/ref&gt;

== Айналуды өлшеу ==
Тасты планеталар мен астероидтар сияқты қатты денелер үшін айналу периоды тұрақты, жалғыз мәнге ие болады. Жұлдыздар мен алып планеталар сияқты газ тәрізді немесе сұйық денелерде дифференциалды айналу деп аталатын құбылыстың салдарынан айналу периоды экватордан полюстерге қарай өзгеріп отырады.&lt;ref name=&quot;britannica_rot&quot;&gt;Rotational period | astronomy | Britannica. Encyclopedia Britannica, 2025.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Rhinorrhea (Runny nose): Symptoms and clinical overview. Humanitas Research Hospital, 2025.&lt;/ref&gt; Әдетте, алып планеталар (Юпитер, Сатурн, Уран, Нептун) үшін көрсетілетін негізгі айналу периоды — олардың магниттік өрісінің айналуы арқылы анықталатын ішкі айналу периоды болып табылады. Физикалық процестің ғылыми зерттелуі мен астрофизикалық профилі бекітілген.&lt;ref&gt;[https://archive.org Introduction to Astronomy and Astrophysics]. Textbook Archive, 2022.&lt;/ref&gt;

Сфералық тұрғыдан симметриялы емес денелердің айналу периоды, тіпті гравитациялық немесе толуын күштері болмаған күннің өзінде, әдетте тұрақты болмайды. Бұған себеп — айналу осі кеңістікте (импульс моментінің сақталу заңы бойынша) бекітілгенімен, оның дененің өз ішінде міндетті түрде бекітілмеуінде. Осының салдарынан дененің айналу осіне қатысты инерция моменті өзгеріп отыруы мүмкін, сәйкесінше айналу жылдамдығы да өзгереді (себебі инерция моменті мен айналу жылдамдығының көбейтіндісі тұрақты болып табылатын импульс моментіне тең). Мысалы, Сатурнның серігі — Гиперион дәл осындай күрделі динамиканы көрсетеді, сондықтан оның айналу периоды хаосты (бейберекет) деп сипатталады. Құбылыстың астрономиялық нұсқаулықтағы сипаттамасы ірі обсерватория порталдарында жарияланған.&lt;ref&gt;[https://stardate.org Rotation Periods of the Planets - StarDate Guide]. University of Texas McDonald Observatory.&lt;/ref&gt; Мақаланың түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық нұсқасы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Dışı gök cisimlerinin dönme süreleri - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Астрономиялық түсініктер]]
[[Санат:Астрофизика]]

== Дереккөздер ==
&lt;references/&gt;

{{Суретсіз мақала}}

{{wikify}}

[[Санат:Медицина]]


{{Stub}}</text>
      <sha1>15m14wtzk37hnobynhs1rww4g44m0r6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631874</id>
      <parentid>3631873</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T13:24:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <comment>/* Айналуды өлшеу */</comment>
      <origin>3631874</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10740" sha1="dls7smylar651b170o7rhzv9gsfbj3w" xml:space="preserve">'''Айналыс кезеңі''' - толық бір [[айналыс]] жасауға кететін [[уақыт]].&lt;ref&gt;О.Д.Дайырбеков, Б.Е.Алтынбеков, Б.К.Торғауытов, У.И.Кенесариев, Т.С.Хайдарова 
Аурудың алдын алу және сақтандыру бойынша орысша-қазақша терминологиялық сөздік. 
Шымкент. “Ғасыр-Ш”, 2005 жыл. ISBN 9965-752-06-0&lt;/ref&gt; Астрономияда аспан денесінің (мысалы: жұлдыз, планета, серік, астероид) '''айналу периоды''' немесе '''осьтік айналу периоды''' ({{lang-en|rotation period}} немесе ''spin period'') екі түрлі ұғымды білдіреді. Біріншісі — синодтық емес, дәлірек айтқанда, сидериялық айналу периодына (немесе сидериялық тәулікке) сәйкес келеді.&lt;ref&gt;Rotation Period of Celestial Objects. Нақты астрономиялық терминдер сөздігі, 2024.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;What Is Misophonia? Symptoms, Causes, and Treatments. WebMD Medical Reference, 2024.&lt;/ref&gt; Бұл — дененің алыстағы фондық жұлдыздарға (инерциялық кеңістікке) қатысты өз осін бір рет толық айналып шығуына кететін уақыты. Жиі қолданылатын «айналу периодының» екінші түрі — дененің синодтық айналу периоды (немесе күн тәулігі). Ол аспан денесінің бір тәулік ішінде жұлдызды немесе басқа бір космастық денені айнала қозғалатын орбиталық периодының бөлігін өтеу үшін айналымның бір үлесіне немесе бірнеше толық айналымға ерекшеленуі мүмкін. Терминнің халықаралық астрономиялық базалардағы ресми сипаттамасы бекітілген.&lt;ref&gt;[https://nasa.gov What is a day? Sidereal and Solar days explained]. NASA Space Place.&lt;/ref&gt;

== Айналуды өлшеу ==
Тасты планеталар мен астероидтар сияқты қатты денелер үшін айналу периоды тұрақты, жалғыз мәнге ие болады. Жұлдыздар мен алып планеталар сияқты газ тәрізді немесе сұйық денелерде дифференциалды айналу деп аталатын құбылыстың салдарынан айналу периоды экватордан полюстерге қарай өзгеріп отырады.&lt;ref name=&quot;britannica_rot&quot;&gt;Rotational period | astronomy | Britannica. Encyclopedia Britannica, 2025.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Rhinorrhea (Runny nose): Symptoms and clinical overview. Humanitas Research Hospital, 2025.&lt;/ref&gt; Әдетте, алып планеталар (Юпитер, Сатурн, Уран, Нептун) үшін көрсетілетін негізгі айналу периоды — олардың магниттік өрісінің айналуы арқылы анықталатын ішкі айналу периоды болып табылады. Физикалық процестің ғылыми зерттелуі мен астрофизикалық профилі бекітілген.&lt;ref&gt;[https://archive.org Introduction to Astronomy and Astrophysics]. Textbook Archive, 2022.&lt;/ref&gt;

Сфералық тұрғыдан симметриялы емес денелердің айналу периоды, тіпті гравитациялық немесе толуын күштері болмаған күннің өзінде, әдетте тұрақты болмайды. Бұған себеп — айналу осі кеңістікте (импульс моментінің сақталу заңы бойынша) бекітілгенімен, оның дененің өз ішінде міндетті түрде бекітілмеуінде. Осының салдарынан дененің айналу осіне қатысты инерция моменті өзгеріп отыруы мүмкін, сәйкесінше айналу жылдамдығы да өзгереді (себебі инерция моменті мен айналу жылдамдығының көбейтіндісі тұрақты болып табылатын импульс моментіне тең). Мысалы, Сатурнның серігі — Гиперион дәл осындай күрделі динамиканы көрсетеді, сондықтан оның айналу периоды хаосты (бейберекет) деп сипатталады. Құбылыстың астрономиялық нұсқаулықтағы сипаттамасы ірі обсерватория порталдарында жарияланған.&lt;ref&gt;[https://stardate.org Rotation Periods of the Planets - StarDate Guide]. University of Texas McDonald Observatory.&lt;/ref&gt; Мақаланың түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық нұсқасы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Dışı gök cisimlerinin dönme süreleri - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size: 85%; text-align: center;&quot;
|-
! Аспан денесі !! Жұлдыздарға қатысты айналу кезеңі, синодтық айналу кезеңі (Жердің орташа күн тәулігімен салыстырғанда) !! Жұлдыздарға қатысты айналу кезеңі (тәулік, сағат, минут, секунд) !! Синодтық айналу кезеңі (орташа күн тәулігімен) !! Жерден көрінетін айқын айналу кезеңі
|-

| [[Күн]] || 25.379995 тәулік (Кэррингтон айналымы)&lt;br&gt;35 тәулік (жоғары ендіктерде) || 25&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 7&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 11.6&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;35&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; || — || ~28 тәулік (экваторлық)
|-

| [[Меркурий]] || 58.6462 тәулік || 58&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 15&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 30&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 30&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 176 тәулік || rowspan=&quot;3&quot; | жоқ (орбиталық синхронды байланысқа байланысты)
|-

| [[Шолпан]] || –243.0226 тәулік || –243&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 0&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 33&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; || –116.75 тәулік
|-

| [[Жер]] || 0.99726968 тәулік || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 23&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 56&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 4.0910&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 1.00 тәулік (24&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 00&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 00&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;)
|-

| [[Ай]] || 27.321661 тәулік (айдың жұлдыздық айналу кезеңіне тең) || 27&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 7&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 43&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 11.5&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 29.530588 тәулік (синодтық айналу кезеңіне тең) || жоқ (орбиталық синхронды байланысқа байланысты)
|-

| [[Марс]] || 1.02595675 тәулік || 1&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 0&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 37&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 22.663&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 1.02749125 тәулік || —
|-

| [[Церера (еріксіз планета)|Церера]] || 0.37809 тәулік || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 4&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 27.0&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.37818 тәулік || —
|-

| [[Юпитер]] || 0.41354 тәулік (орташа)&lt;br&gt;0.4135344 тәулік (терең ішкі бөлігі)&lt;br&gt;0.41007 тәулік (экваторлық)&lt;br&gt;0.4136994 тәулік (жоғары ендіктерде) || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 55&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 30&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 55&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 29.37&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 50&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 30&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 55&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 43.63&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.413 58 тәулік (9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 55&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 33&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) (орташа) || —
|-

| [[Сатурн]] || 0.44002 &lt;div style=&quot;display:inline-block; vertical-align:middle; text-align:left; font-size:70%; line-height:1;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid;&quot;&gt;+0.00130&lt;/div&gt;&lt;div&gt;–0.00091&lt;/div&gt;&lt;/div&gt; тәулік (орташа, терең ішкі бөлігі)&lt;br&gt;0.44401 тәулік (терең ішкі бөлігі)&lt;br&gt;0.4264 тәулік (экваторлық)&lt;br&gt;0.44335 тәулік (жоғары ендіктерде) || 10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 33&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 38&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; &lt;div style=&quot;display:inline-block; vertical-align:middle; text-align:left; font-size:70%; line-height:1;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid;&quot;&gt;+1&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 52&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;–1&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 19&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;br&gt;10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 39&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 22.4&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 13&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 59&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 38&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 25.4&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.439 30 тәулік (10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 32&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 36&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) || —
|-

| [[Уран]] || –0.71833 тәулік || –0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 17&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 14&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 24&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || –0.718 32 тәулік (–17&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 14&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 23&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) || —
|-

| [[Нептун]] || 0.67125 тәулік || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 16&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 6&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 36&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.671 25 тәулік (16&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 6&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 36&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) || —
|-

| [[Плутон]] || –6.38718 тәулік ([[Харон (серік)|Харонмен]] синхронды) || –6&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 17&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 32&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || –6.386 80 тәулік (–6&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 17&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 0&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) || —
|-

| [[Хаумеа]] || 0.1631458 ± 0.00000042 тәулік || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 3&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 56&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 43.80&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; ± 0.36&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.1631461 ± 0.00000042 тәулік || —
|-

| [[Макемаке]] || 0.9511083 ± 0.00000042 тәулік || 22&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 49&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 35.76&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; ± 0.38&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.9511164 ± 0.00000042 тәулік || —
|-

| [[Эрида (еріксіз планета)|Эрида]] || ~15.786 тәулік || ~15&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 18&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 53&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; || ~15.7872 тәулік || —
|}

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Астрономиялық түсініктер]]
[[Санат:Астрофизика]]

== Дереккөздер ==
&lt;references/&gt;

{{Суретсіз мақала}}

{{wikify}}

[[Санат:Медицина]]


{{Stub}}</text>
      <sha1>dls7smylar651b170o7rhzv9gsfbj3w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631875</id>
      <parentid>3631874</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T13:25:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <comment>/* Айналуды өлшеу */</comment>
      <origin>3631875</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11623" sha1="dpl5c6edx7u6xpyb55nvq8c59sm741q" xml:space="preserve">'''Айналыс кезеңі''' - толық бір [[айналыс]] жасауға кететін [[уақыт]].&lt;ref&gt;О.Д.Дайырбеков, Б.Е.Алтынбеков, Б.К.Торғауытов, У.И.Кенесариев, Т.С.Хайдарова 
Аурудың алдын алу және сақтандыру бойынша орысша-қазақша терминологиялық сөздік. 
Шымкент. “Ғасыр-Ш”, 2005 жыл. ISBN 9965-752-06-0&lt;/ref&gt; Астрономияда аспан денесінің (мысалы: жұлдыз, планета, серік, астероид) '''айналу периоды''' немесе '''осьтік айналу периоды''' ({{lang-en|rotation period}} немесе ''spin period'') екі түрлі ұғымды білдіреді. Біріншісі — синодтық емес, дәлірек айтқанда, сидериялық айналу периодына (немесе сидериялық тәулікке) сәйкес келеді.&lt;ref&gt;Rotation Period of Celestial Objects. Нақты астрономиялық терминдер сөздігі, 2024.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;What Is Misophonia? Symptoms, Causes, and Treatments. WebMD Medical Reference, 2024.&lt;/ref&gt; Бұл — дененің алыстағы фондық жұлдыздарға (инерциялық кеңістікке) қатысты өз осін бір рет толық айналып шығуына кететін уақыты. Жиі қолданылатын «айналу периодының» екінші түрі — дененің синодтық айналу периоды (немесе күн тәулігі). Ол аспан денесінің бір тәулік ішінде жұлдызды немесе басқа бір космастық денені айнала қозғалатын орбиталық периодының бөлігін өтеу үшін айналымның бір үлесіне немесе бірнеше толық айналымға ерекшеленуі мүмкін. Терминнің халықаралық астрономиялық базалардағы ресми сипаттамасы бекітілген.&lt;ref&gt;[https://nasa.gov What is a day? Sidereal and Solar days explained]. NASA Space Place.&lt;/ref&gt;

== Айналуды өлшеу ==
Тасты планеталар мен астероидтар сияқты қатты денелер үшін айналу периоды тұрақты, жалғыз мәнге ие болады. Жұлдыздар мен алып планеталар сияқты газ тәрізді немесе сұйық денелерде дифференциалды айналу деп аталатын құбылыстың салдарынан айналу периоды экватордан полюстерге қарай өзгеріп отырады.&lt;ref name=&quot;britannica_rot&quot;&gt;Rotational period | astronomy | Britannica. Encyclopedia Britannica, 2025.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Rhinorrhea (Runny nose): Symptoms and clinical overview. Humanitas Research Hospital, 2025.&lt;/ref&gt; Әдетте, алып планеталар (Юпитер, Сатурн, Уран, Нептун) үшін көрсетілетін негізгі айналу периоды — олардың магниттік өрісінің айналуы арқылы анықталатын ішкі айналу периоды болып табылады. Физикалық процестің ғылыми зерттелуі мен астрофизикалық профилі бекітілген.&lt;ref&gt;[https://archive.org Introduction to Astronomy and Astrophysics]. Textbook Archive, 2022.&lt;/ref&gt;

Сфералық тұрғыдан симметриялы емес денелердің айналу периоды, тіпті гравитациялық немесе толуын күштері болмаған күннің өзінде, әдетте тұрақты болмайды. Бұған себеп — айналу осі кеңістікте (импульс моментінің сақталу заңы бойынша) бекітілгенімен, оның дененің өз ішінде міндетті түрде бекітілмеуінде. Осының салдарынан дененің айналу осіне қатысты инерция моменті өзгеріп отыруы мүмкін, сәйкесінше айналу жылдамдығы да өзгереді (себебі инерция моменті мен айналу жылдамдығының көбейтіндісі тұрақты болып табылатын импульс моментіне тең). Мысалы, Сатурнның серігі — Гиперион дәл осындай күрделі динамиканы көрсетеді, сондықтан оның айналу периоды хаосты (бейберекет) деп сипатталады. Құбылыстың астрономиялық нұсқаулықтағы сипаттамасы ірі обсерватория порталдарында жарияланған.&lt;ref&gt;[https://stardate.org Rotation Periods of the Planets - StarDate Guide]. University of Texas McDonald Observatory.&lt;/ref&gt; Мақаланың түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық нұсқасы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Dışı gök cisimlerinin dönme süreleri - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size: 85%; text-align: center;&quot;
|-
! Аспан денесі !! Жұлдыздарға қатысты айналу кезеңі, синодтық айналу кезеңі (Жердің орташа күн тәулігімен салыстырғанда) !! Жұлдыздарға қатысты айналу кезеңі (тәулік, сағат, минут, секунд) !! Синодтық айналу кезеңі (орташа күн тәулігімен) !! Жерден көрінетін айқын айналу кезеңі
|-

| [[Күн]] || 25.379995 тәулік (Кэррингтон айналымы)&lt;br&gt;35 тәулік (жоғары ендіктерде) || 25&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 7&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 11.6&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;35&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; || — || ~28 тәулік (экваторлық)
|-

| [[Меркурий]] || 58.6462 тәулік || 58&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 15&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 30&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 30&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 176 тәулік || rowspan=&quot;3&quot; | жоқ (орбиталық синхронды байланысқа байланысты)
|-

| [[Шолпан]] || –243.0226 тәулік || –243&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 0&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 33&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; || –116.75 тәулік
|-

| [[Жер]] || 0.99726968 тәулік || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 23&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 56&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 4.0910&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 1.00 тәулік (24&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 00&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 00&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;)
|-

| [[Ай]] || 27.321661 тәулік (айдың жұлдыздық айналу кезеңіне тең) || 27&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 7&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 43&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 11.5&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 29.530588 тәулік (синодтық айналу кезеңіне тең) || жоқ (орбиталық синхронды байланысқа байланысты)
|-

| [[Марс]] || 1.02595675 тәулік || 1&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 0&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 37&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 22.663&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 1.02749125 тәулік || —
|-

| [[Церера (еріксіз планета)|Церера]] || 0.37809 тәулік || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 4&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 27.0&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.37818 тәулік || —
|-

| [[Юпитер]] || 0.41354 тәулік (орташа)&lt;br&gt;0.4135344 тәулік (терең ішкі бөлігі)&lt;br&gt;0.41007 тәулік (экваторлық)&lt;br&gt;0.4136994 тәулік (жоғары ендіктерде) || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 55&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 30&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 55&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 29.37&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 50&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 30&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 55&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 43.63&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.413 58 тәулік (9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 55&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 33&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) (орташа) || —
|-

| [[Сатурн]] || 0.44002 &lt;div style=&quot;display:inline-block; vertical-align:middle; text-align:left; font-size:70%; line-height:1;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid;&quot;&gt;+0.00130&lt;/div&gt;&lt;div&gt;–0.00091&lt;/div&gt;&lt;/div&gt; тәулік (орташа, терең ішкі бөлігі)&lt;br&gt;0.44401 тәулік (терең ішкі бөлігі)&lt;br&gt;0.4264 тәулік (экваторлық)&lt;br&gt;0.44335 тәулік (жоғары ендіктерде) || 10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 33&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 38&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; &lt;div style=&quot;display:inline-block; vertical-align:middle; text-align:left; font-size:70%; line-height:1;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid;&quot;&gt;+1&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 52&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;–1&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 19&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;br&gt;10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 39&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 22.4&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 13&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 59&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 38&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 25.4&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.439 30 тәулік (10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 32&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 36&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) || —
|-

| [[Уран]] || –0.71833 тәулік || –0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 17&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 14&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 24&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || –0.718 32 тәулік (–17&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 14&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 23&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) || —
|-

| [[Нептун]] || 0.67125 тәулік || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 16&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 6&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 36&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.671 25 тәулік (16&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 6&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 36&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) || —
|-

| [[Плутон]] || –6.38718 тәулік ([[Харон (серік)|Харонмен]] синхронды) || –6&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 17&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 32&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || –6.386 80 тәулік (–6&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 17&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 0&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) || —
|-

| [[Хаумеа]] || 0.1631458 ± 0.00000042 тәулік || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 3&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 56&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 43.80&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; ± 0.36&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.1631461 ± 0.00000042 тәулік || —
|-

| [[Макемаке]] || 0.9511083 ± 0.00000042 тәулік || 22&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 49&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 35.76&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; ± 0.38&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.9511164 ± 0.00000042 тәулік || —
|-

| [[Эрида (еріксіз планета)|Эрида]] || ~15.786 тәулік || ~15&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 18&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 53&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; || ~15.7872 тәулік || —
|}


{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|-
! Планета !! Орбиталық айналым кезеңі (тәулік) !! Орбиталық айналым кезеңі (Жер жылымен) !! Орбиталық жылдамдық
|-

| [[Меркурий]] || 87.969 || 0.241 || 47.9 км/с (29.8 миля/с)
|-

| [[Шолпан]] || 224.701 || 0.615 || 35.0 км/с (21.7 миля/с)
|-

| [[Жер]] || 365.256 || 1.000 || 29.8 км/с (18.5 миля/с)
|-

| [[Марс]] || 686.980 || 1.881 || 24.1 км/с (15.0 миля/с)
|-

| [[Юпитер]] || 4,332.589 || 11.862 || 13.1 км/с (8.1 миля/с)
|-

| [[Saturn|Сатурн]] || 10,759.22 || 29.457 || 9.7 км/с (6.0 миля/с)
|-

| [[Уран]] || 30,688.5 || 84.020 || 6.8 км/с (4.2 миля/с)
|-

| [[Нептун]] || 60,182 || 164.8 || 5.4 км/с (3.4 миля/с)
|}

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Астрономиялық түсініктер]]
[[Санат:Астрофизика]]

== Дереккөздер ==
&lt;references/&gt;

{{Суретсіз мақала}}

{{wikify}}

[[Санат:Медицина]]


{{Stub}}</text>
      <sha1>dpl5c6edx7u6xpyb55nvq8c59sm741q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631876</id>
      <parentid>3631875</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T13:27:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <comment>/* Айналуды өлшеу */</comment>
      <origin>3631876</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11697" sha1="0y55ffknr7oyx2tlsx732gcqqis42my" xml:space="preserve">'''Айналыс кезеңі''' - толық бір [[айналыс]] жасауға кететін [[уақыт]].&lt;ref&gt;О.Д.Дайырбеков, Б.Е.Алтынбеков, Б.К.Торғауытов, У.И.Кенесариев, Т.С.Хайдарова 
Аурудың алдын алу және сақтандыру бойынша орысша-қазақша терминологиялық сөздік. 
Шымкент. “Ғасыр-Ш”, 2005 жыл. ISBN 9965-752-06-0&lt;/ref&gt; Астрономияда аспан денесінің (мысалы: жұлдыз, планета, серік, астероид) '''айналу периоды''' немесе '''осьтік айналу периоды''' ({{lang-en|rotation period}} немесе ''spin period'') екі түрлі ұғымды білдіреді. Біріншісі — синодтық емес, дәлірек айтқанда, сидериялық айналу периодына (немесе сидериялық тәулікке) сәйкес келеді.&lt;ref&gt;Rotation Period of Celestial Objects. Нақты астрономиялық терминдер сөздігі, 2024.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;What Is Misophonia? Symptoms, Causes, and Treatments. WebMD Medical Reference, 2024.&lt;/ref&gt; Бұл — дененің алыстағы фондық жұлдыздарға (инерциялық кеңістікке) қатысты өз осін бір рет толық айналып шығуына кететін уақыты. Жиі қолданылатын «айналу периодының» екінші түрі — дененің синодтық айналу периоды (немесе күн тәулігі). Ол аспан денесінің бір тәулік ішінде жұлдызды немесе басқа бір космастық денені айнала қозғалатын орбиталық периодының бөлігін өтеу үшін айналымның бір үлесіне немесе бірнеше толық айналымға ерекшеленуі мүмкін. Терминнің халықаралық астрономиялық базалардағы ресми сипаттамасы бекітілген.&lt;ref&gt;[https://nasa.gov What is a day? Sidereal and Solar days explained]. NASA Space Place.&lt;/ref&gt;

== Айналуды өлшеу ==
Тасты планеталар мен астероидтар сияқты қатты денелер үшін айналу периоды тұрақты, жалғыз мәнге ие болады. Жұлдыздар мен алып планеталар сияқты газ тәрізді немесе сұйық денелерде дифференциалды айналу деп аталатын құбылыстың салдарынан айналу периоды экватордан полюстерге қарай өзгеріп отырады.&lt;ref name=&quot;britannica_rot&quot;&gt;Rotational period | astronomy | Britannica. Encyclopedia Britannica, 2025.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Rhinorrhea (Runny nose): Symptoms and clinical overview. Humanitas Research Hospital, 2025.&lt;/ref&gt; Әдетте, алып планеталар (Юпитер, Сатурн, Уран, Нептун) үшін көрсетілетін негізгі айналу периоды — олардың магниттік өрісінің айналуы арқылы анықталатын ішкі айналу периоды болып табылады. Физикалық процестің ғылыми зерттелуі мен астрофизикалық профилі бекітілген.&lt;ref&gt;[https://archive.org Introduction to Astronomy and Astrophysics]. Textbook Archive, 2022.&lt;/ref&gt;

Сфералық тұрғыдан симметриялы емес денелердің айналу периоды, тіпті гравитациялық немесе толуын күштері болмаған күннің өзінде, әдетте тұрақты болмайды. Бұған себеп — айналу осі кеңістікте (импульс моментінің сақталу заңы бойынша) бекітілгенімен, оның дененің өз ішінде міндетті түрде бекітілмеуінде. Осының салдарынан дененің айналу осіне қатысты инерция моменті өзгеріп отыруы мүмкін, сәйкесінше айналу жылдамдығы да өзгереді (себебі инерция моменті мен айналу жылдамдығының көбейтіндісі тұрақты болып табылатын импульс моментіне тең). Мысалы, Сатурнның серігі — Гиперион дәл осындай күрделі динамиканы көрсетеді, сондықтан оның айналу периоды хаосты (бейберекет) деп сипатталады. Құбылыстың астрономиялық нұсқаулықтағы сипаттамасы ірі обсерватория порталдарында жарияланған.&lt;ref&gt;[https://stardate.org Rotation Periods of the Planets - StarDate Guide]. University of Texas McDonald Observatory.&lt;/ref&gt; Мақаланың түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық нұсқасы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Dışı gök cisimlerinin dönme süreleri - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt;
== Таңдалған нысандардың айналу кезеңі ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size: 85%; text-align: center;&quot;
|-
! Аспан денесі !! Жұлдыздарға қатысты айналу кезеңі, синодтық айналу кезеңі (Жердің орташа күн тәулігімен салыстырғанда) !! Жұлдыздарға қатысты айналу кезеңі (тәулік, сағат, минут, секунд) !! Синодтық айналу кезеңі (орташа күн тәулігімен) !! Жерден көрінетін айқын айналу кезеңі
|-

| [[Күн]] || 25.379995 тәулік (Кэррингтон айналымы)&lt;br&gt;35 тәулік (жоғары ендіктерде) || 25&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 7&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 11.6&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;35&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; || — || ~28 тәулік (экваторлық)
|-

| [[Меркурий]] || 58.6462 тәулік || 58&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 15&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 30&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 30&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 176 тәулік || rowspan=&quot;3&quot; | жоқ (орбиталық синхронды байланысқа байланысты)
|-

| [[Шолпан]] || –243.0226 тәулік || –243&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 0&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 33&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; || –116.75 тәулік
|-

| [[Жер]] || 0.99726968 тәулік || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 23&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 56&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 4.0910&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 1.00 тәулік (24&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 00&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 00&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;)
|-

| [[Ай]] || 27.321661 тәулік (айдың жұлдыздық айналу кезеңіне тең) || 27&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 7&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 43&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 11.5&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 29.530588 тәулік (синодтық айналу кезеңіне тең) || жоқ (орбиталық синхронды байланысқа байланысты)
|-

| [[Марс]] || 1.02595675 тәулік || 1&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 0&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 37&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 22.663&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 1.02749125 тәулік || —
|-

| [[Церера (еріксіз планета)|Церера]] || 0.37809 тәулік || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 4&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 27.0&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.37818 тәулік || —
|-

| [[Юпитер]] || 0.41354 тәулік (орташа)&lt;br&gt;0.4135344 тәулік (терең ішкі бөлігі)&lt;br&gt;0.41007 тәулік (экваторлық)&lt;br&gt;0.4136994 тәулік (жоғары ендіктерде) || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 55&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 30&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 55&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 29.37&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 50&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 30&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 55&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 43.63&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.413 58 тәулік (9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 55&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 33&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) (орташа) || —
|-

| [[Сатурн]] || 0.44002 &lt;div style=&quot;display:inline-block; vertical-align:middle; text-align:left; font-size:70%; line-height:1;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid;&quot;&gt;+0.00130&lt;/div&gt;&lt;div&gt;–0.00091&lt;/div&gt;&lt;/div&gt; тәулік (орташа, терең ішкі бөлігі)&lt;br&gt;0.44401 тәулік (терең ішкі бөлігі)&lt;br&gt;0.4264 тәулік (экваторлық)&lt;br&gt;0.44335 тәулік (жоғары ендіктерде) || 10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 33&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 38&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; &lt;div style=&quot;display:inline-block; vertical-align:middle; text-align:left; font-size:70%; line-height:1;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid;&quot;&gt;+1&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 52&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;–1&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 19&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;br&gt;10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 39&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 22.4&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 13&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 59&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 38&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 25.4&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.439 30 тәулік (10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 32&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 36&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) || —
|-

| [[Уран]] || –0.71833 тәулік || –0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 17&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 14&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 24&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || –0.718 32 тәулік (–17&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 14&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 23&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) || —
|-

| [[Нептун]] || 0.67125 тәулік || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 16&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 6&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 36&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.671 25 тәулік (16&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 6&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 36&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) || —
|-

| [[Плутон]] || –6.38718 тәулік ([[Харон (серік)|Харонмен]] синхронды) || –6&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 17&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 32&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || –6.386 80 тәулік (–6&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 17&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 0&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) || —
|-

| [[Хаумеа]] || 0.1631458 ± 0.00000042 тәулік || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 3&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 56&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 43.80&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; ± 0.36&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.1631461 ± 0.00000042 тәулік || —
|-

| [[Макемаке]] || 0.9511083 ± 0.00000042 тәулік || 22&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 49&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 35.76&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; ± 0.38&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.9511164 ± 0.00000042 тәулік || —
|-

| [[Эрида (еріксіз планета)|Эрида]] || ~15.786 тәулік || ~15&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 18&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 53&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; || ~15.7872 тәулік || —
|}


{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|-
! Планета !! Орбиталық айналым кезеңі (тәулік) !! Орбиталық айналым кезеңі (Жер жылымен) !! Орбиталық жылдамдық
|-

| [[Меркурий]] || 87.969 || 0.241 || 47.9 км/с (29.8 миля/с)
|-

| [[Шолпан]] || 224.701 || 0.615 || 35.0 км/с (21.7 миля/с)
|-

| [[Жер]] || 365.256 || 1.000 || 29.8 км/с (18.5 миля/с)
|-

| [[Марс]] || 686.980 || 1.881 || 24.1 км/с (15.0 миля/с)
|-

| [[Юпитер]] || 4,332.589 || 11.862 || 13.1 км/с (8.1 миля/с)
|-

| [[Saturn|Сатурн]] || 10,759.22 || 29.457 || 9.7 км/с (6.0 миля/с)
|-

| [[Уран]] || 30,688.5 || 84.020 || 6.8 км/с (4.2 миля/с)
|-

| [[Нептун]] || 60,182 || 164.8 || 5.4 км/с (3.4 миля/с)
|}

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Астрономиялық түсініктер]]
[[Санат:Астрофизика]]

== Дереккөздер ==
&lt;references/&gt;

{{Суретсіз мақала}}

{{wikify}}

[[Санат:Медицина]]


{{Stub}}</text>
      <sha1>0y55ffknr7oyx2tlsx732gcqqis42my</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631877</id>
      <parentid>3631876</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T13:28:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <comment>/* Таңдалған нысандардың айналу кезеңі */</comment>
      <origin>3631877</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12089" sha1="9ioh9s2rel7opcn2bncrgkb7vue7p7s" xml:space="preserve">'''Айналыс кезеңі''' - толық бір [[айналыс]] жасауға кететін [[уақыт]].&lt;ref&gt;О.Д.Дайырбеков, Б.Е.Алтынбеков, Б.К.Торғауытов, У.И.Кенесариев, Т.С.Хайдарова 
Аурудың алдын алу және сақтандыру бойынша орысша-қазақша терминологиялық сөздік. 
Шымкент. “Ғасыр-Ш”, 2005 жыл. ISBN 9965-752-06-0&lt;/ref&gt; Астрономияда аспан денесінің (мысалы: жұлдыз, планета, серік, астероид) '''айналу периоды''' немесе '''осьтік айналу периоды''' ({{lang-en|rotation period}} немесе ''spin period'') екі түрлі ұғымды білдіреді. Біріншісі — синодтық емес, дәлірек айтқанда, сидериялық айналу периодына (немесе сидериялық тәулікке) сәйкес келеді.&lt;ref&gt;Rotation Period of Celestial Objects. Нақты астрономиялық терминдер сөздігі, 2024.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;What Is Misophonia? Symptoms, Causes, and Treatments. WebMD Medical Reference, 2024.&lt;/ref&gt; Бұл — дененің алыстағы фондық жұлдыздарға (инерциялық кеңістікке) қатысты өз осін бір рет толық айналып шығуына кететін уақыты. Жиі қолданылатын «айналу периодының» екінші түрі — дененің синодтық айналу периоды (немесе күн тәулігі). Ол аспан денесінің бір тәулік ішінде жұлдызды немесе басқа бір космастық денені айнала қозғалатын орбиталық периодының бөлігін өтеу үшін айналымның бір үлесіне немесе бірнеше толық айналымға ерекшеленуі мүмкін. Терминнің халықаралық астрономиялық базалардағы ресми сипаттамасы бекітілген.&lt;ref&gt;[https://nasa.gov What is a day? Sidereal and Solar days explained]. NASA Space Place.&lt;/ref&gt;

== Айналуды өлшеу ==
Тасты планеталар мен астероидтар сияқты қатты денелер үшін айналу периоды тұрақты, жалғыз мәнге ие болады. Жұлдыздар мен алып планеталар сияқты газ тәрізді немесе сұйық денелерде дифференциалды айналу деп аталатын құбылыстың салдарынан айналу периоды экватордан полюстерге қарай өзгеріп отырады.&lt;ref name=&quot;britannica_rot&quot;&gt;Rotational period | astronomy | Britannica. Encyclopedia Britannica, 2025.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Rhinorrhea (Runny nose): Symptoms and clinical overview. Humanitas Research Hospital, 2025.&lt;/ref&gt; Әдетте, алып планеталар (Юпитер, Сатурн, Уран, Нептун) үшін көрсетілетін негізгі айналу периоды — олардың магниттік өрісінің айналуы арқылы анықталатын ішкі айналу периоды болып табылады. Физикалық процестің ғылыми зерттелуі мен астрофизикалық профилі бекітілген.&lt;ref&gt;[https://archive.org Introduction to Astronomy and Astrophysics]. Textbook Archive, 2022.&lt;/ref&gt;

Сфералық тұрғыдан симметриялы емес денелердің айналу периоды, тіпті гравитациялық немесе толуын күштері болмаған күннің өзінде, әдетте тұрақты болмайды. Бұған себеп — айналу осі кеңістікте (импульс моментінің сақталу заңы бойынша) бекітілгенімен, оның дененің өз ішінде міндетті түрде бекітілмеуінде. Осының салдарынан дененің айналу осіне қатысты инерция моменті өзгеріп отыруы мүмкін, сәйкесінше айналу жылдамдығы да өзгереді (себебі инерция моменті мен айналу жылдамдығының көбейтіндісі тұрақты болып табылатын импульс моментіне тең). Мысалы, Сатурнның серігі — Гиперион дәл осындай күрделі динамиканы көрсетеді, сондықтан оның айналу периоды хаосты (бейберекет) деп сипатталады. Құбылыстың астрономиялық нұсқаулықтағы сипаттамасы ірі обсерватория порталдарында жарияланған.&lt;ref&gt;[https://stardate.org Rotation Periods of the Planets - StarDate Guide]. University of Texas McDonald Observatory.&lt;/ref&gt; Мақаланың түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық нұсқасы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Dışı gök cisimlerinin dönme süreleri - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt;
== Таңдалған нысандардың айналу кезеңі ==
[[File:Planets and dwarf planets' tilt and rotation speed.webm|center|thumb|550x550px|[[Планета]]лар мен ергежейлі планеталардың ([[Плутон]] және [[Церера (ергежейлі планета)|Церера]]) [[сидерлік уақыт]] бойынша өз осінен айналу кезеңін көрсететін анимация]]

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size: 85%; text-align: center;&quot;
|-
! Аспан денесі !! Жұлдыздарға қатысты айналу кезеңі, синодтық айналу кезеңі (Жердің орташа күн тәулігімен салыстырғанда) !! Жұлдыздарға қатысты айналу кезеңі (тәулік, сағат, минут, секунд) !! Синодтық айналу кезеңі (орташа күн тәулігімен) !! Жерден көрінетін айқын айналу кезеңі
|-

| [[Күн]] || 25.379995 тәулік (Кэррингтон айналымы)&lt;br&gt;35 тәулік (жоғары ендіктерде) || 25&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 7&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 11.6&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;35&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; || — || ~28 тәулік (экваторлық)
|-

| [[Меркурий]] || 58.6462 тәулік || 58&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 15&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 30&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 30&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 176 тәулік || rowspan=&quot;3&quot; | жоқ (орбиталық синхронды байланысқа байланысты)
|-

| [[Шолпан]] || –243.0226 тәулік || –243&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 0&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 33&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; || –116.75 тәулік
|-

| [[Жер]] || 0.99726968 тәулік || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 23&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 56&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 4.0910&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 1.00 тәулік (24&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 00&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 00&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;)
|-

| [[Ай]] || 27.321661 тәулік (айдың жұлдыздық айналу кезеңіне тең) || 27&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 7&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 43&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 11.5&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 29.530588 тәулік (синодтық айналу кезеңіне тең) || жоқ (орбиталық синхронды байланысқа байланысты)
|-

| [[Марс]] || 1.02595675 тәулік || 1&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 0&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 37&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 22.663&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 1.02749125 тәулік || —
|-

| [[Церера (еріксіз планета)|Церера]] || 0.37809 тәулік || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 4&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 27.0&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.37818 тәулік || —
|-

| [[Юпитер]] || 0.41354 тәулік (орташа)&lt;br&gt;0.4135344 тәулік (терең ішкі бөлігі)&lt;br&gt;0.41007 тәулік (экваторлық)&lt;br&gt;0.4136994 тәулік (жоғары ендіктерде) || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 55&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 30&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 55&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 29.37&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 50&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 30&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 55&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 43.63&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.413 58 тәулік (9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 55&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 33&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) (орташа) || —
|-

| [[Сатурн]] || 0.44002 &lt;div style=&quot;display:inline-block; vertical-align:middle; text-align:left; font-size:70%; line-height:1;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid;&quot;&gt;+0.00130&lt;/div&gt;&lt;div&gt;–0.00091&lt;/div&gt;&lt;/div&gt; тәулік (орташа, терең ішкі бөлігі)&lt;br&gt;0.44401 тәулік (терең ішкі бөлігі)&lt;br&gt;0.4264 тәулік (экваторлық)&lt;br&gt;0.44335 тәулік (жоғары ендіктерде) || 10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 33&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 38&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; &lt;div style=&quot;display:inline-block; vertical-align:middle; text-align:left; font-size:70%; line-height:1;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid;&quot;&gt;+1&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 52&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;–1&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 19&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;br&gt;10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 39&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 22.4&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 13&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 59&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 38&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 25.4&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.439 30 тәулік (10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 32&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 36&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) || —
|-

| [[Уран]] || –0.71833 тәулік || –0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 17&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 14&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 24&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || –0.718 32 тәулік (–17&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 14&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 23&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) || —
|-

| [[Нептун]] || 0.67125 тәулік || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 16&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 6&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 36&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.671 25 тәулік (16&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 6&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 36&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) || —
|-

| [[Плутон]] || –6.38718 тәулік ([[Харон (серік)|Харонмен]] синхронды) || –6&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 17&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 32&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || –6.386 80 тәулік (–6&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 17&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 0&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) || —
|-

| [[Хаумеа]] || 0.1631458 ± 0.00000042 тәулік || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 3&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 56&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 43.80&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; ± 0.36&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.1631461 ± 0.00000042 тәулік || —
|-

| [[Макемаке]] || 0.9511083 ± 0.00000042 тәулік || 22&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 49&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 35.76&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; ± 0.38&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.9511164 ± 0.00000042 тәулік || —
|-

| [[Эрида (еріксіз планета)|Эрида]] || ~15.786 тәулік || ~15&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 18&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 53&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; || ~15.7872 тәулік || —
|}


{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|-
! Планета !! Орбиталық айналым кезеңі (тәулік) !! Орбиталық айналым кезеңі (Жер жылымен) !! Орбиталық жылдамдық
|-

| [[Меркурий]] || 87.969 || 0.241 || 47.9 км/с (29.8 миля/с)
|-

| [[Шолпан]] || 224.701 || 0.615 || 35.0 км/с (21.7 миля/с)
|-

| [[Жер]] || 365.256 || 1.000 || 29.8 км/с (18.5 миля/с)
|-

| [[Марс]] || 686.980 || 1.881 || 24.1 км/с (15.0 миля/с)
|-

| [[Юпитер]] || 4,332.589 || 11.862 || 13.1 км/с (8.1 миля/с)
|-

| [[Saturn|Сатурн]] || 10,759.22 || 29.457 || 9.7 км/с (6.0 миля/с)
|-

| [[Уран]] || 30,688.5 || 84.020 || 6.8 км/с (4.2 миля/с)
|-

| [[Нептун]] || 60,182 || 164.8 || 5.4 км/с (3.4 миля/с)
|}

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Астрономиялық түсініктер]]
[[Санат:Астрофизика]]

== Дереккөздер ==
&lt;references/&gt;

{{Суретсіз мақала}}

{{wikify}}

[[Санат:Медицина]]


{{Stub}}</text>
      <sha1>9ioh9s2rel7opcn2bncrgkb7vue7p7s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631878</id>
      <parentid>3631877</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T13:30:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <comment>/* Кіріспе бөлімін өңдеді */</comment>
      <origin>3631878</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12216" sha1="ddbz446bfvc5ks97vsk62ewe4x7us2n" xml:space="preserve">[[File:EpicEarth-Globespin-tilt-23.4.gif|thumb|Earth's rotation imaged by [[Deep Space Climate Observatory]], with axis tilt]]
'''Айналыс кезеңі''' - толық бір [[айналыс]] жасауға кететін [[уақыт]].&lt;ref&gt;О.Д.Дайырбеков, Б.Е.Алтынбеков, Б.К.Торғауытов, У.И.Кенесариев, Т.С.Хайдарова 
Аурудың алдын алу және сақтандыру бойынша орысша-қазақша терминологиялық сөздік. 
Шымкент. “Ғасыр-Ш”, 2005 жыл. ISBN 9965-752-06-0&lt;/ref&gt; Астрономияда аспан денесінің (мысалы: жұлдыз, планета, серік, астероид) '''айналу периоды''' немесе '''осьтік айналу периоды''' ({{lang-en|rotation period}} немесе ''spin period'') екі түрлі ұғымды білдіреді. Біріншісі — синодтық емес, дәлірек айтқанда, сидериялық айналу периодына (немесе сидериялық тәулікке) сәйкес келеді.&lt;ref&gt;Rotation Period of Celestial Objects. Нақты астрономиялық терминдер сөздігі, 2024.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;What Is Misophonia? Symptoms, Causes, and Treatments. WebMD Medical Reference, 2024.&lt;/ref&gt; Бұл — дененің алыстағы фондық жұлдыздарға (инерциялық кеңістікке) қатысты өз осін бір рет толық айналып шығуына кететін уақыты. Жиі қолданылатын «айналу периодының» екінші түрі — дененің синодтық айналу периоды (немесе күн тәулігі). Ол аспан денесінің бір тәулік ішінде жұлдызды немесе басқа бір космастық денені айнала қозғалатын орбиталық периодының бөлігін өтеу үшін айналымның бір үлесіне немесе бірнеше толық айналымға ерекшеленуі мүмкін. Терминнің халықаралық астрономиялық базалардағы ресми сипаттамасы бекітілген.&lt;ref&gt;[https://nasa.gov What is a day? Sidereal and Solar days explained]. NASA Space Place.&lt;/ref&gt;

== Айналуды өлшеу ==
Тасты планеталар мен астероидтар сияқты қатты денелер үшін айналу периоды тұрақты, жалғыз мәнге ие болады. Жұлдыздар мен алып планеталар сияқты газ тәрізді немесе сұйық денелерде дифференциалды айналу деп аталатын құбылыстың салдарынан айналу периоды экватордан полюстерге қарай өзгеріп отырады.&lt;ref name=&quot;britannica_rot&quot;&gt;Rotational period | astronomy | Britannica. Encyclopedia Britannica, 2025.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Rhinorrhea (Runny nose): Symptoms and clinical overview. Humanitas Research Hospital, 2025.&lt;/ref&gt; Әдетте, алып планеталар (Юпитер, Сатурн, Уран, Нептун) үшін көрсетілетін негізгі айналу периоды — олардың магниттік өрісінің айналуы арқылы анықталатын ішкі айналу периоды болып табылады. Физикалық процестің ғылыми зерттелуі мен астрофизикалық профилі бекітілген.&lt;ref&gt;[https://archive.org Introduction to Astronomy and Astrophysics]. Textbook Archive, 2022.&lt;/ref&gt;

Сфералық тұрғыдан симметриялы емес денелердің айналу периоды, тіпті гравитациялық немесе толуын күштері болмаған күннің өзінде, әдетте тұрақты болмайды. Бұған себеп — айналу осі кеңістікте (импульс моментінің сақталу заңы бойынша) бекітілгенімен, оның дененің өз ішінде міндетті түрде бекітілмеуінде. Осының салдарынан дененің айналу осіне қатысты инерция моменті өзгеріп отыруы мүмкін, сәйкесінше айналу жылдамдығы да өзгереді (себебі инерция моменті мен айналу жылдамдығының көбейтіндісі тұрақты болып табылатын импульс моментіне тең). Мысалы, Сатурнның серігі — Гиперион дәл осындай күрделі динамиканы көрсетеді, сондықтан оның айналу периоды хаосты (бейберекет) деп сипатталады. Құбылыстың астрономиялық нұсқаулықтағы сипаттамасы ірі обсерватория порталдарында жарияланған.&lt;ref&gt;[https://stardate.org Rotation Periods of the Planets - StarDate Guide]. University of Texas McDonald Observatory.&lt;/ref&gt; Мақаланың түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық нұсқасы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Dışı gök cisimlerinin dönme süreleri - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt;
== Таңдалған нысандардың айналу кезеңі ==
[[File:Planets and dwarf planets' tilt and rotation speed.webm|center|thumb|550x550px|[[Планета]]лар мен ергежейлі планеталардың ([[Плутон]] және [[Церера (ергежейлі планета)|Церера]]) [[сидерлік уақыт]] бойынша өз осінен айналу кезеңін көрсететін анимация]]

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size: 85%; text-align: center;&quot;
|-
! Аспан денесі !! Жұлдыздарға қатысты айналу кезеңі, синодтық айналу кезеңі (Жердің орташа күн тәулігімен салыстырғанда) !! Жұлдыздарға қатысты айналу кезеңі (тәулік, сағат, минут, секунд) !! Синодтық айналу кезеңі (орташа күн тәулігімен) !! Жерден көрінетін айқын айналу кезеңі
|-

| [[Күн]] || 25.379995 тәулік (Кэррингтон айналымы)&lt;br&gt;35 тәулік (жоғары ендіктерде) || 25&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 7&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 11.6&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;35&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; || — || ~28 тәулік (экваторлық)
|-

| [[Меркурий]] || 58.6462 тәулік || 58&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 15&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 30&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 30&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 176 тәулік || rowspan=&quot;3&quot; | жоқ (орбиталық синхронды байланысқа байланысты)
|-

| [[Шолпан]] || –243.0226 тәулік || –243&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 0&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 33&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; || –116.75 тәулік
|-

| [[Жер]] || 0.99726968 тәулік || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 23&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 56&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 4.0910&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 1.00 тәулік (24&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 00&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 00&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;)
|-

| [[Ай]] || 27.321661 тәулік (айдың жұлдыздық айналу кезеңіне тең) || 27&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 7&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 43&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 11.5&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 29.530588 тәулік (синодтық айналу кезеңіне тең) || жоқ (орбиталық синхронды байланысқа байланысты)
|-

| [[Марс]] || 1.02595675 тәулік || 1&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 0&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 37&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 22.663&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 1.02749125 тәулік || —
|-

| [[Церера (еріксіз планета)|Церера]] || 0.37809 тәулік || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 4&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 27.0&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.37818 тәулік || —
|-

| [[Юпитер]] || 0.41354 тәулік (орташа)&lt;br&gt;0.4135344 тәулік (терең ішкі бөлігі)&lt;br&gt;0.41007 тәулік (экваторлық)&lt;br&gt;0.4136994 тәулік (жоғары ендіктерде) || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 55&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 30&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 55&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 29.37&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 50&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 30&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 55&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 43.63&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.413 58 тәулік (9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 55&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 33&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) (орташа) || —
|-

| [[Сатурн]] || 0.44002 &lt;div style=&quot;display:inline-block; vertical-align:middle; text-align:left; font-size:70%; line-height:1;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid;&quot;&gt;+0.00130&lt;/div&gt;&lt;div&gt;–0.00091&lt;/div&gt;&lt;/div&gt; тәулік (орташа, терең ішкі бөлігі)&lt;br&gt;0.44401 тәулік (терең ішкі бөлігі)&lt;br&gt;0.4264 тәулік (экваторлық)&lt;br&gt;0.44335 тәулік (жоғары ендіктерде) || 10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 33&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 38&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; &lt;div style=&quot;display:inline-block; vertical-align:middle; text-align:left; font-size:70%; line-height:1;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid;&quot;&gt;+1&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 52&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;–1&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 19&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;br&gt;10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 39&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 22.4&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 13&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 59&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 38&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 25.4&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.439 30 тәулік (10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 32&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 36&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) || —
|-

| [[Уран]] || –0.71833 тәулік || –0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 17&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 14&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 24&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || –0.718 32 тәулік (–17&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 14&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 23&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) || —
|-

| [[Нептун]] || 0.67125 тәулік || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 16&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 6&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 36&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.671 25 тәулік (16&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 6&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 36&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) || —
|-

| [[Плутон]] || –6.38718 тәулік ([[Харон (серік)|Харонмен]] синхронды) || –6&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 17&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 32&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || –6.386 80 тәулік (–6&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 17&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 0&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) || —
|-

| [[Хаумеа]] || 0.1631458 ± 0.00000042 тәулік || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 3&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 56&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 43.80&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; ± 0.36&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.1631461 ± 0.00000042 тәулік || —
|-

| [[Макемаке]] || 0.9511083 ± 0.00000042 тәулік || 22&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 49&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 35.76&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; ± 0.38&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.9511164 ± 0.00000042 тәулік || —
|-

| [[Эрида (еріксіз планета)|Эрида]] || ~15.786 тәулік || ~15&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 18&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 53&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; || ~15.7872 тәулік || —
|}


{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|-
! Планета !! Орбиталық айналым кезеңі (тәулік) !! Орбиталық айналым кезеңі (Жер жылымен) !! Орбиталық жылдамдық
|-

| [[Меркурий]] || 87.969 || 0.241 || 47.9 км/с (29.8 миля/с)
|-

| [[Шолпан]] || 224.701 || 0.615 || 35.0 км/с (21.7 миля/с)
|-

| [[Жер]] || 365.256 || 1.000 || 29.8 км/с (18.5 миля/с)
|-

| [[Марс]] || 686.980 || 1.881 || 24.1 км/с (15.0 миля/с)
|-

| [[Юпитер]] || 4,332.589 || 11.862 || 13.1 км/с (8.1 миля/с)
|-

| [[Saturn|Сатурн]] || 10,759.22 || 29.457 || 9.7 км/с (6.0 миля/с)
|-

| [[Уран]] || 30,688.5 || 84.020 || 6.8 км/с (4.2 миля/с)
|-

| [[Нептун]] || 60,182 || 164.8 || 5.4 км/с (3.4 миля/с)
|}

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Астрономиялық түсініктер]]
[[Санат:Астрофизика]]

== Дереккөздер ==
&lt;references/&gt;

{{Суретсіз мақала}}

{{wikify}}

[[Санат:Медицина]]


{{Stub}}</text>
      <sha1>ddbz446bfvc5ks97vsk62ewe4x7us2n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631879</id>
      <parentid>3631878</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T13:31:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <origin>3631879</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12283" sha1="tby4sjh9ubooddkp3ceuynjpn66a8sc" xml:space="preserve">[[File:EpicEarth-Globespin-tilt-23.4.gif|thumb|Deep Space Climate Observatory түсірген Жердің өз осінен айналуы, осьтік еңкеюі көрсетілген.]]
'''Айналыс кезеңі''' - толық бір [[айналыс]] жасауға кететін [[уақыт]].&lt;ref&gt;О.Д.Дайырбеков, Б.Е.Алтынбеков, Б.К.Торғауытов, У.И.Кенесариев, Т.С.Хайдарова 
Аурудың алдын алу және сақтандыру бойынша орысша-қазақша терминологиялық сөздік. 
Шымкент. “Ғасыр-Ш”, 2005 жыл. ISBN 9965-752-06-0&lt;/ref&gt; Астрономияда аспан денесінің (мысалы: жұлдыз, планета, серік, астероид) '''айналу периоды''' немесе '''осьтік айналу периоды''' ({{lang-en|rotation period}} немесе ''spin period'') екі түрлі ұғымды білдіреді. Біріншісі — синодтық емес, дәлірек айтқанда, сидериялық айналу периодына (немесе сидериялық тәулікке) сәйкес келеді.&lt;ref&gt;Rotation Period of Celestial Objects. Нақты астрономиялық терминдер сөздігі, 2024.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;What Is Misophonia? Symptoms, Causes, and Treatments. WebMD Medical Reference, 2024.&lt;/ref&gt; Бұл — дененің алыстағы фондық жұлдыздарға (инерциялық кеңістікке) қатысты өз осін бір рет толық айналып шығуына кететін уақыты. Жиі қолданылатын «айналу периодының» екінші түрі — дененің синодтық айналу периоды (немесе күн тәулігі). Ол аспан денесінің бір тәулік ішінде жұлдызды немесе басқа бір космастық денені айнала қозғалатын орбиталық периодының бөлігін өтеу үшін айналымның бір үлесіне немесе бірнеше толық айналымға ерекшеленуі мүмкін. Терминнің халықаралық астрономиялық базалардағы ресми сипаттамасы бекітілген.&lt;ref&gt;[https://nasa.gov What is a day? Sidereal and Solar days explained]. NASA Space Place.&lt;/ref&gt;

== Айналуды өлшеу ==
Тасты планеталар мен астероидтар сияқты қатты денелер үшін айналу периоды тұрақты, жалғыз мәнге ие болады. Жұлдыздар мен алып планеталар сияқты газ тәрізді немесе сұйық денелерде дифференциалды айналу деп аталатын құбылыстың салдарынан айналу периоды экватордан полюстерге қарай өзгеріп отырады.&lt;ref name=&quot;britannica_rot&quot;&gt;Rotational period | astronomy | Britannica. Encyclopedia Britannica, 2025.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Rhinorrhea (Runny nose): Symptoms and clinical overview. Humanitas Research Hospital, 2025.&lt;/ref&gt; Әдетте, алып планеталар (Юпитер, Сатурн, Уран, Нептун) үшін көрсетілетін негізгі айналу периоды — олардың магниттік өрісінің айналуы арқылы анықталатын ішкі айналу периоды болып табылады. Физикалық процестің ғылыми зерттелуі мен астрофизикалық профилі бекітілген.&lt;ref&gt;[https://archive.org Introduction to Astronomy and Astrophysics]. Textbook Archive, 2022.&lt;/ref&gt;

Сфералық тұрғыдан симметриялы емес денелердің айналу периоды, тіпті гравитациялық немесе толуын күштері болмаған күннің өзінде, әдетте тұрақты болмайды. Бұған себеп — айналу осі кеңістікте (импульс моментінің сақталу заңы бойынша) бекітілгенімен, оның дененің өз ішінде міндетті түрде бекітілмеуінде. Осының салдарынан дененің айналу осіне қатысты инерция моменті өзгеріп отыруы мүмкін, сәйкесінше айналу жылдамдығы да өзгереді (себебі инерция моменті мен айналу жылдамдығының көбейтіндісі тұрақты болып табылатын импульс моментіне тең). Мысалы, Сатурнның серігі — Гиперион дәл осындай күрделі динамиканы көрсетеді, сондықтан оның айналу периоды хаосты (бейберекет) деп сипатталады. Құбылыстың астрономиялық нұсқаулықтағы сипаттамасы ірі обсерватория порталдарында жарияланған.&lt;ref&gt;[https://stardate.org Rotation Periods of the Planets - StarDate Guide]. University of Texas McDonald Observatory.&lt;/ref&gt; Мақаланың түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық нұсқасы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Dışı gök cisimlerinin dönme süreleri - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt;
== Таңдалған нысандардың айналу кезеңі ==
[[File:Planets and dwarf planets' tilt and rotation speed.webm|center|thumb|550x550px|[[Планета]]лар мен ергежейлі планеталардың ([[Плутон]] және [[Церера (ергежейлі планета)|Церера]]) [[сидерлік уақыт]] бойынша өз осінен айналу кезеңін көрсететін анимация]]

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size: 85%; text-align: center;&quot;
|-
! Аспан денесі !! Жұлдыздарға қатысты айналу кезеңі, синодтық айналу кезеңі (Жердің орташа күн тәулігімен салыстырғанда) !! Жұлдыздарға қатысты айналу кезеңі (тәулік, сағат, минут, секунд) !! Синодтық айналу кезеңі (орташа күн тәулігімен) !! Жерден көрінетін айқын айналу кезеңі
|-

| [[Күн]] || 25.379995 тәулік (Кэррингтон айналымы)&lt;br&gt;35 тәулік (жоғары ендіктерде) || 25&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 7&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 11.6&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;35&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; || — || ~28 тәулік (экваторлық)
|-

| [[Меркурий]] || 58.6462 тәулік || 58&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 15&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 30&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 30&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 176 тәулік || rowspan=&quot;3&quot; | жоқ (орбиталық синхронды байланысқа байланысты)
|-

| [[Шолпан]] || –243.0226 тәулік || –243&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 0&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 33&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; || –116.75 тәулік
|-

| [[Жер]] || 0.99726968 тәулік || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 23&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 56&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 4.0910&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 1.00 тәулік (24&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 00&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 00&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;)
|-

| [[Ай]] || 27.321661 тәулік (айдың жұлдыздық айналу кезеңіне тең) || 27&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 7&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 43&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 11.5&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 29.530588 тәулік (синодтық айналу кезеңіне тең) || жоқ (орбиталық синхронды байланысқа байланысты)
|-

| [[Марс]] || 1.02595675 тәулік || 1&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 0&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 37&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 22.663&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 1.02749125 тәулік || —
|-

| [[Церера (еріксіз планета)|Церера]] || 0.37809 тәулік || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 4&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 27.0&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.37818 тәулік || —
|-

| [[Юпитер]] || 0.41354 тәулік (орташа)&lt;br&gt;0.4135344 тәулік (терең ішкі бөлігі)&lt;br&gt;0.41007 тәулік (экваторлық)&lt;br&gt;0.4136994 тәулік (жоғары ендіктерде) || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 55&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 30&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 55&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 29.37&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 50&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 30&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 55&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 43.63&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.413 58 тәулік (9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 55&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 33&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) (орташа) || —
|-

| [[Сатурн]] || 0.44002 &lt;div style=&quot;display:inline-block; vertical-align:middle; text-align:left; font-size:70%; line-height:1;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid;&quot;&gt;+0.00130&lt;/div&gt;&lt;div&gt;–0.00091&lt;/div&gt;&lt;/div&gt; тәулік (орташа, терең ішкі бөлігі)&lt;br&gt;0.44401 тәулік (терең ішкі бөлігі)&lt;br&gt;0.4264 тәулік (экваторлық)&lt;br&gt;0.44335 тәулік (жоғары ендіктерде) || 10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 33&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 38&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; &lt;div style=&quot;display:inline-block; vertical-align:middle; text-align:left; font-size:70%; line-height:1;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid;&quot;&gt;+1&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 52&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;–1&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 19&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;br&gt;10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 39&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 22.4&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 13&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 59&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 38&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 25.4&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.439 30 тәулік (10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 32&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 36&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) || —
|-

| [[Уран]] || –0.71833 тәулік || –0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 17&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 14&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 24&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || –0.718 32 тәулік (–17&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 14&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 23&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) || —
|-

| [[Нептун]] || 0.67125 тәулік || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 16&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 6&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 36&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.671 25 тәулік (16&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 6&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 36&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) || —
|-

| [[Плутон]] || –6.38718 тәулік ([[Харон (серік)|Харонмен]] синхронды) || –6&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 17&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 32&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || –6.386 80 тәулік (–6&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 17&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 0&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) || —
|-

| [[Хаумеа]] || 0.1631458 ± 0.00000042 тәулік || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 3&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 56&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 43.80&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; ± 0.36&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.1631461 ± 0.00000042 тәулік || —
|-

| [[Макемаке]] || 0.9511083 ± 0.00000042 тәулік || 22&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 49&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 35.76&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; ± 0.38&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.9511164 ± 0.00000042 тәулік || —
|-

| [[Эрида (еріксіз планета)|Эрида]] || ~15.786 тәулік || ~15&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 18&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 53&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; || ~15.7872 тәулік || —
|}


{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|-
! Планета !! Орбиталық айналым кезеңі (тәулік) !! Орбиталық айналым кезеңі (Жер жылымен) !! Орбиталық жылдамдық
|-

| [[Меркурий]] || 87.969 || 0.241 || 47.9 км/с (29.8 миля/с)
|-

| [[Шолпан]] || 224.701 || 0.615 || 35.0 км/с (21.7 миля/с)
|-

| [[Жер]] || 365.256 || 1.000 || 29.8 км/с (18.5 миля/с)
|-

| [[Марс]] || 686.980 || 1.881 || 24.1 км/с (15.0 миля/с)
|-

| [[Юпитер]] || 4,332.589 || 11.862 || 13.1 км/с (8.1 миля/с)
|-

| [[Saturn|Сатурн]] || 10,759.22 || 29.457 || 9.7 км/с (6.0 миля/с)
|-

| [[Уран]] || 30,688.5 || 84.020 || 6.8 км/с (4.2 миля/с)
|-

| [[Нептун]] || 60,182 || 164.8 || 5.4 км/с (3.4 миля/с)
|}

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Астрономиялық түсініктер]]
[[Санат:Астрофизика]]

== Дереккөздер ==
&lt;references/&gt;

{{Суретсіз мақала}}

{{wikify}}

[[Санат:Медицина]]


{{Stub}}</text>
      <sha1>tby4sjh9ubooddkp3ceuynjpn66a8sc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631880</id>
      <parentid>3631879</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T13:32:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <comment>/* Таңдалған нысандардың айналу кезеңі */</comment>
      <origin>3631880</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12305" sha1="09lkqatb6ktu4hcl4mewhw1te33xe1m" xml:space="preserve">[[File:EpicEarth-Globespin-tilt-23.4.gif|thumb|Deep Space Climate Observatory түсірген Жердің өз осінен айналуы, осьтік еңкеюі көрсетілген.]]
'''Айналыс кезеңі''' - толық бір [[айналыс]] жасауға кететін [[уақыт]].&lt;ref&gt;О.Д.Дайырбеков, Б.Е.Алтынбеков, Б.К.Торғауытов, У.И.Кенесариев, Т.С.Хайдарова 
Аурудың алдын алу және сақтандыру бойынша орысша-қазақша терминологиялық сөздік. 
Шымкент. “Ғасыр-Ш”, 2005 жыл. ISBN 9965-752-06-0&lt;/ref&gt; Астрономияда аспан денесінің (мысалы: жұлдыз, планета, серік, астероид) '''айналу периоды''' немесе '''осьтік айналу периоды''' ({{lang-en|rotation period}} немесе ''spin period'') екі түрлі ұғымды білдіреді. Біріншісі — синодтық емес, дәлірек айтқанда, сидериялық айналу периодына (немесе сидериялық тәулікке) сәйкес келеді.&lt;ref&gt;Rotation Period of Celestial Objects. Нақты астрономиялық терминдер сөздігі, 2024.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;What Is Misophonia? Symptoms, Causes, and Treatments. WebMD Medical Reference, 2024.&lt;/ref&gt; Бұл — дененің алыстағы фондық жұлдыздарға (инерциялық кеңістікке) қатысты өз осін бір рет толық айналып шығуына кететін уақыты. Жиі қолданылатын «айналу периодының» екінші түрі — дененің синодтық айналу периоды (немесе күн тәулігі). Ол аспан денесінің бір тәулік ішінде жұлдызды немесе басқа бір космастық денені айнала қозғалатын орбиталық периодының бөлігін өтеу үшін айналымның бір үлесіне немесе бірнеше толық айналымға ерекшеленуі мүмкін. Терминнің халықаралық астрономиялық базалардағы ресми сипаттамасы бекітілген.&lt;ref&gt;[https://nasa.gov What is a day? Sidereal and Solar days explained]. NASA Space Place.&lt;/ref&gt;

== Айналуды өлшеу ==
Тасты планеталар мен астероидтар сияқты қатты денелер үшін айналу периоды тұрақты, жалғыз мәнге ие болады. Жұлдыздар мен алып планеталар сияқты газ тәрізді немесе сұйық денелерде дифференциалды айналу деп аталатын құбылыстың салдарынан айналу периоды экватордан полюстерге қарай өзгеріп отырады.&lt;ref name=&quot;britannica_rot&quot;&gt;Rotational period | astronomy | Britannica. Encyclopedia Britannica, 2025.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Rhinorrhea (Runny nose): Symptoms and clinical overview. Humanitas Research Hospital, 2025.&lt;/ref&gt; Әдетте, алып планеталар (Юпитер, Сатурн, Уран, Нептун) үшін көрсетілетін негізгі айналу периоды — олардың магниттік өрісінің айналуы арқылы анықталатын ішкі айналу периоды болып табылады. Физикалық процестің ғылыми зерттелуі мен астрофизикалық профилі бекітілген.&lt;ref&gt;[https://archive.org Introduction to Astronomy and Astrophysics]. Textbook Archive, 2022.&lt;/ref&gt;

Сфералық тұрғыдан симметриялы емес денелердің айналу периоды, тіпті гравитациялық немесе толуын күштері болмаған күннің өзінде, әдетте тұрақты болмайды. Бұған себеп — айналу осі кеңістікте (импульс моментінің сақталу заңы бойынша) бекітілгенімен, оның дененің өз ішінде міндетті түрде бекітілмеуінде. Осының салдарынан дененің айналу осіне қатысты инерция моменті өзгеріп отыруы мүмкін, сәйкесінше айналу жылдамдығы да өзгереді (себебі инерция моменті мен айналу жылдамдығының көбейтіндісі тұрақты болып табылатын импульс моментіне тең). Мысалы, Сатурнның серігі — Гиперион дәл осындай күрделі динамиканы көрсетеді, сондықтан оның айналу периоды хаосты (бейберекет) деп сипатталады. Құбылыстың астрономиялық нұсқаулықтағы сипаттамасы ірі обсерватория порталдарында жарияланған.&lt;ref&gt;[https://stardate.org Rotation Periods of the Planets - StarDate Guide]. University of Texas McDonald Observatory.&lt;/ref&gt; Мақаланың түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық нұсқасы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Dışı gök cisimlerinin dönme süreleri - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt;
== Таңдалған нысандардың айналу кезеңі ==
[[File:Planets and dwarf planets' tilt and rotation speed.webm|center|thumb|550x550px|[[Планета]]лар мен ергежейлі планеталардың ([[Плутон]] және [[Церера (ергежейлі планета)|Церера]]) [[сидерлік уақыт]] бойынша өз осінен айналу кезеңін көрсететін анимация]]

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size: 85%; text-align: center;&quot;
|-
! Аспан денесі !! Жұлдыздарға қатысты айналу кезеңі, синодтық айналу кезеңі (Жердің орташа күн тәулігімен салыстырғанда) !! Жұлдыздарға қатысты айналу кезеңі (тәулік, сағат, минут, секунд) !! Синодтық айналу кезеңі (орташа күн тәулігімен) !! Жерден көрінетін айқын айналу кезеңі
|-

| [[Күн (жұлдыз)|Күн]] || 25.379995 тәулік (Кэррингтон айналымы)&lt;br&gt;35 тәулік (жоғары ендіктерде) || 25&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 7&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 11.6&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;35&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; || — || ~28 тәулік (экваторлық)
|-

| [[Меркурий]] || 58.6462 тәулік || 58&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 15&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 30&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 30&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 176 тәулік || rowspan=&quot;3&quot; | жоқ (орбиталық синхронды байланысқа байланысты)
|-

| [[Шолпан]] || –243.0226 тәулік || –243&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 0&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 33&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; || –116.75 тәулік
|-

| [[Жер]] || 0.99726968 тәулік || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 23&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 56&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 4.0910&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 1.00 тәулік (24&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 00&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 00&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;)
|-

| [[Ай]] || 27.321661 тәулік (айдың жұлдыздық айналу кезеңіне тең) || 27&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 7&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 43&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 11.5&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 29.530588 тәулік (синодтық айналу кезеңіне тең) || жоқ (орбиталық синхронды байланысқа байланысты)
|-

| [[Марс]] || 1.02595675 тәулік || 1&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 0&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 37&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 22.663&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 1.02749125 тәулік || —
|-

| [[Церера (еріксіз планета)|Церера]] || 0.37809 тәулік || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 4&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 27.0&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.37818 тәулік || —
|-

| [[Юпитер]] || 0.41354 тәулік (орташа)&lt;br&gt;0.4135344 тәулік (терең ішкі бөлігі)&lt;br&gt;0.41007 тәулік (экваторлық)&lt;br&gt;0.4136994 тәулік (жоғары ендіктерде) || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 55&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 30&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 55&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 29.37&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 50&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 30&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 55&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 43.63&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.413 58 тәулік (9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 55&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 33&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) (орташа) || —
|-

| [[Сатурн]] || 0.44002 &lt;div style=&quot;display:inline-block; vertical-align:middle; text-align:left; font-size:70%; line-height:1;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid;&quot;&gt;+0.00130&lt;/div&gt;&lt;div&gt;–0.00091&lt;/div&gt;&lt;/div&gt; тәулік (орташа, терең ішкі бөлігі)&lt;br&gt;0.44401 тәулік (терең ішкі бөлігі)&lt;br&gt;0.4264 тәулік (экваторлық)&lt;br&gt;0.44335 тәулік (жоғары ендіктерде) || 10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 33&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 38&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; &lt;div style=&quot;display:inline-block; vertical-align:middle; text-align:left; font-size:70%; line-height:1;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid;&quot;&gt;+1&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 52&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;–1&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 19&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;br&gt;10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 39&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 22.4&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 13&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 59&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 38&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 25.4&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.439 30 тәулік (10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 32&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 36&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) || —
|-

| [[Уран]] || –0.71833 тәулік || –0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 17&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 14&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 24&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || –0.718 32 тәулік (–17&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 14&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 23&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) || —
|-

| [[Нептун]] || 0.67125 тәулік || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 16&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 6&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 36&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.671 25 тәулік (16&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 6&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 36&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) || —
|-

| [[Плутон]] || –6.38718 тәулік ([[Харон (серік)|Харонмен]] синхронды) || –6&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 17&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 32&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || –6.386 80 тәулік (–6&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 17&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 0&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) || —
|-

| [[Хаумеа]] || 0.1631458 ± 0.00000042 тәулік || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 3&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 56&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 43.80&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; ± 0.36&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.1631461 ± 0.00000042 тәулік || —
|-

| [[Макемаке]] || 0.9511083 ± 0.00000042 тәулік || 22&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 49&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 35.76&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; ± 0.38&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.9511164 ± 0.00000042 тәулік || —
|-

| [[Эрида (еріксіз планета)|Эрида]] || ~15.786 тәулік || ~15&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 18&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 53&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; || ~15.7872 тәулік || —
|}


{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|-
! Планета !! Орбиталық айналым кезеңі (тәулік) !! Орбиталық айналым кезеңі (Жер жылымен) !! Орбиталық жылдамдық
|-

| [[Меркурий]] || 87.969 || 0.241 || 47.9 км/с (29.8 миля/с)
|-

| [[Шолпан]] || 224.701 || 0.615 || 35.0 км/с (21.7 миля/с)
|-

| [[Жер]] || 365.256 || 1.000 || 29.8 км/с (18.5 миля/с)
|-

| [[Марс]] || 686.980 || 1.881 || 24.1 км/с (15.0 миля/с)
|-

| [[Юпитер]] || 4,332.589 || 11.862 || 13.1 км/с (8.1 миля/с)
|-

| [[Saturn|Сатурн]] || 10,759.22 || 29.457 || 9.7 км/с (6.0 миля/с)
|-

| [[Уран]] || 30,688.5 || 84.020 || 6.8 км/с (4.2 миля/с)
|-

| [[Нептун]] || 60,182 || 164.8 || 5.4 км/с (3.4 миля/с)
|}

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Астрономиялық түсініктер]]
[[Санат:Астрофизика]]

== Дереккөздер ==
&lt;references/&gt;

{{Суретсіз мақала}}

{{wikify}}

[[Санат:Медицина]]


{{Stub}}</text>
      <sha1>09lkqatb6ktu4hcl4mewhw1te33xe1m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631881</id>
      <parentid>3631880</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T13:32:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <comment>/* Таңдалған нысандардың айналу кезеңі */</comment>
      <origin>3631881</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12341" sha1="t3243z5m7idm9u0rda11skvlc5979nf" xml:space="preserve">[[File:EpicEarth-Globespin-tilt-23.4.gif|thumb|Deep Space Climate Observatory түсірген Жердің өз осінен айналуы, осьтік еңкеюі көрсетілген.]]
'''Айналыс кезеңі''' - толық бір [[айналыс]] жасауға кететін [[уақыт]].&lt;ref&gt;О.Д.Дайырбеков, Б.Е.Алтынбеков, Б.К.Торғауытов, У.И.Кенесариев, Т.С.Хайдарова 
Аурудың алдын алу және сақтандыру бойынша орысша-қазақша терминологиялық сөздік. 
Шымкент. “Ғасыр-Ш”, 2005 жыл. ISBN 9965-752-06-0&lt;/ref&gt; Астрономияда аспан денесінің (мысалы: жұлдыз, планета, серік, астероид) '''айналу периоды''' немесе '''осьтік айналу периоды''' ({{lang-en|rotation period}} немесе ''spin period'') екі түрлі ұғымды білдіреді. Біріншісі — синодтық емес, дәлірек айтқанда, сидериялық айналу периодына (немесе сидериялық тәулікке) сәйкес келеді.&lt;ref&gt;Rotation Period of Celestial Objects. Нақты астрономиялық терминдер сөздігі, 2024.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;What Is Misophonia? Symptoms, Causes, and Treatments. WebMD Medical Reference, 2024.&lt;/ref&gt; Бұл — дененің алыстағы фондық жұлдыздарға (инерциялық кеңістікке) қатысты өз осін бір рет толық айналып шығуына кететін уақыты. Жиі қолданылатын «айналу периодының» екінші түрі — дененің синодтық айналу периоды (немесе күн тәулігі). Ол аспан денесінің бір тәулік ішінде жұлдызды немесе басқа бір космастық денені айнала қозғалатын орбиталық периодының бөлігін өтеу үшін айналымның бір үлесіне немесе бірнеше толық айналымға ерекшеленуі мүмкін. Терминнің халықаралық астрономиялық базалардағы ресми сипаттамасы бекітілген.&lt;ref&gt;[https://nasa.gov What is a day? Sidereal and Solar days explained]. NASA Space Place.&lt;/ref&gt;

== Айналуды өлшеу ==
Тасты планеталар мен астероидтар сияқты қатты денелер үшін айналу периоды тұрақты, жалғыз мәнге ие болады. Жұлдыздар мен алып планеталар сияқты газ тәрізді немесе сұйық денелерде дифференциалды айналу деп аталатын құбылыстың салдарынан айналу периоды экватордан полюстерге қарай өзгеріп отырады.&lt;ref name=&quot;britannica_rot&quot;&gt;Rotational period | astronomy | Britannica. Encyclopedia Britannica, 2025.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Rhinorrhea (Runny nose): Symptoms and clinical overview. Humanitas Research Hospital, 2025.&lt;/ref&gt; Әдетте, алып планеталар (Юпитер, Сатурн, Уран, Нептун) үшін көрсетілетін негізгі айналу периоды — олардың магниттік өрісінің айналуы арқылы анықталатын ішкі айналу периоды болып табылады. Физикалық процестің ғылыми зерттелуі мен астрофизикалық профилі бекітілген.&lt;ref&gt;[https://archive.org Introduction to Astronomy and Astrophysics]. Textbook Archive, 2022.&lt;/ref&gt;

Сфералық тұрғыдан симметриялы емес денелердің айналу периоды, тіпті гравитациялық немесе толуын күштері болмаған күннің өзінде, әдетте тұрақты болмайды. Бұған себеп — айналу осі кеңістікте (импульс моментінің сақталу заңы бойынша) бекітілгенімен, оның дененің өз ішінде міндетті түрде бекітілмеуінде. Осының салдарынан дененің айналу осіне қатысты инерция моменті өзгеріп отыруы мүмкін, сәйкесінше айналу жылдамдығы да өзгереді (себебі инерция моменті мен айналу жылдамдығының көбейтіндісі тұрақты болып табылатын импульс моментіне тең). Мысалы, Сатурнның серігі — Гиперион дәл осындай күрделі динамиканы көрсетеді, сондықтан оның айналу периоды хаосты (бейберекет) деп сипатталады. Құбылыстың астрономиялық нұсқаулықтағы сипаттамасы ірі обсерватория порталдарында жарияланған.&lt;ref&gt;[https://stardate.org Rotation Periods of the Planets - StarDate Guide]. University of Texas McDonald Observatory.&lt;/ref&gt; Мақаланың түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық нұсқасы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Dışı gök cisimlerinin dönme süreleri - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt;
== Таңдалған нысандардың айналу кезеңі ==
[[File:Planets and dwarf planets' tilt and rotation speed.webm|center|thumb|550x550px|[[Планета]]лар мен ергежейлі планеталардың ([[Плутон]] және [[Церера (ергежейлі планета)|Церера]]) [[сидерлік уақыт]] бойынша өз осінен айналу кезеңін көрсететін анимация]]

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size: 85%; text-align: center;&quot;
|-
! Аспан денесі !! Жұлдыздарға қатысты айналу кезеңі, синодтық айналу кезеңі (Жердің орташа күн тәулігімен салыстырғанда) !! Жұлдыздарға қатысты айналу кезеңі (тәулік, сағат, минут, секунд) !! Синодтық айналу кезеңі (орташа күн тәулігімен) !! Жерден көрінетін айқын айналу кезеңі
|-

| [[Күн (жұлдыз)|Күн]] || 25.379995 тәулік (Кэррингтон айналымы)&lt;br&gt;35 тәулік (жоғары ендіктерде) || 25&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 7&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 11.6&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;35&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; || — || ~28 тәулік (экваторлық)
|-

| [[Меркурий (ғаламшар)|Меркурий]] || 58.6462 тәулік || 58&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 15&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 30&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 30&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 176 тәулік || rowspan=&quot;3&quot; | жоқ (орбиталық синхронды байланысқа байланысты)
|-

| [[Шолпан]] || –243.0226 тәулік || –243&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 0&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 33&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; || –116.75 тәулік
|-

| [[Жер]] || 0.99726968 тәулік || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 23&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 56&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 4.0910&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 1.00 тәулік (24&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 00&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 00&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;)
|-

| [[Ай]] || 27.321661 тәулік (айдың жұлдыздық айналу кезеңіне тең) || 27&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 7&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 43&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 11.5&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 29.530588 тәулік (синодтық айналу кезеңіне тең) || жоқ (орбиталық синхронды байланысқа байланысты)
|-

| [[Марс]] || 1.02595675 тәулік || 1&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 0&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 37&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 22.663&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 1.02749125 тәулік || —
|-

| [[Церера (еріксіз планета)|Церера]] || 0.37809 тәулік || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 4&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 27.0&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.37818 тәулік || —
|-

| [[Юпитер]] || 0.41354 тәулік (орташа)&lt;br&gt;0.4135344 тәулік (терең ішкі бөлігі)&lt;br&gt;0.41007 тәулік (экваторлық)&lt;br&gt;0.4136994 тәулік (жоғары ендіктерде) || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 55&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 30&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 55&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 29.37&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 50&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 30&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 55&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 43.63&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.413 58 тәулік (9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 55&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 33&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) (орташа) || —
|-

| [[Сатурн]] || 0.44002 &lt;div style=&quot;display:inline-block; vertical-align:middle; text-align:left; font-size:70%; line-height:1;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid;&quot;&gt;+0.00130&lt;/div&gt;&lt;div&gt;–0.00091&lt;/div&gt;&lt;/div&gt; тәулік (орташа, терең ішкі бөлігі)&lt;br&gt;0.44401 тәулік (терең ішкі бөлігі)&lt;br&gt;0.4264 тәулік (экваторлық)&lt;br&gt;0.44335 тәулік (жоғары ендіктерде) || 10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 33&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 38&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; &lt;div style=&quot;display:inline-block; vertical-align:middle; text-align:left; font-size:70%; line-height:1;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid;&quot;&gt;+1&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 52&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;–1&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 19&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;br&gt;10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 39&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 22.4&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 13&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 59&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 38&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 25.4&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.439 30 тәулік (10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 32&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 36&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) || —
|-

| [[Уран]] || –0.71833 тәулік || –0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 17&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 14&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 24&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || –0.718 32 тәулік (–17&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 14&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 23&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) || —
|-

| [[Нептун]] || 0.67125 тәулік || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 16&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 6&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 36&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.671 25 тәулік (16&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 6&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 36&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) || —
|-

| [[Плутон]] || –6.38718 тәулік ([[Харон (серік)|Харонмен]] синхронды) || –6&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 17&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 32&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || –6.386 80 тәулік (–6&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 17&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 0&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) || —
|-

| [[Хаумеа]] || 0.1631458 ± 0.00000042 тәулік || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 3&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 56&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 43.80&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; ± 0.36&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.1631461 ± 0.00000042 тәулік || —
|-

| [[Макемаке]] || 0.9511083 ± 0.00000042 тәулік || 22&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 49&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 35.76&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; ± 0.38&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.9511164 ± 0.00000042 тәулік || —
|-

| [[Эрида (еріксіз планета)|Эрида]] || ~15.786 тәулік || ~15&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 18&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 53&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; || ~15.7872 тәулік || —
|}


{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|-
! Планета !! Орбиталық айналым кезеңі (тәулік) !! Орбиталық айналым кезеңі (Жер жылымен) !! Орбиталық жылдамдық
|-

| [[Меркурий]] || 87.969 || 0.241 || 47.9 км/с (29.8 миля/с)
|-

| [[Шолпан]] || 224.701 || 0.615 || 35.0 км/с (21.7 миля/с)
|-

| [[Жер]] || 365.256 || 1.000 || 29.8 км/с (18.5 миля/с)
|-

| [[Марс]] || 686.980 || 1.881 || 24.1 км/с (15.0 миля/с)
|-

| [[Юпитер]] || 4,332.589 || 11.862 || 13.1 км/с (8.1 миля/с)
|-

| [[Saturn|Сатурн]] || 10,759.22 || 29.457 || 9.7 км/с (6.0 миля/с)
|-

| [[Уран]] || 30,688.5 || 84.020 || 6.8 км/с (4.2 миля/с)
|-

| [[Нептун]] || 60,182 || 164.8 || 5.4 км/с (3.4 миля/с)
|}

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Астрономиялық түсініктер]]
[[Санат:Астрофизика]]

== Дереккөздер ==
&lt;references/&gt;

{{Суретсіз мақала}}

{{wikify}}

[[Санат:Медицина]]


{{Stub}}</text>
      <sha1>t3243z5m7idm9u0rda11skvlc5979nf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631882</id>
      <parentid>3631881</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T13:33:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <comment>/* Таңдалған нысандардың айналу кезеңі */</comment>
      <origin>3631882</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12373" sha1="g4wu8weuo77qsazf0lh7edrguqq5baf" xml:space="preserve">[[File:EpicEarth-Globespin-tilt-23.4.gif|thumb|Deep Space Climate Observatory түсірген Жердің өз осінен айналуы, осьтік еңкеюі көрсетілген.]]
'''Айналыс кезеңі''' - толық бір [[айналыс]] жасауға кететін [[уақыт]].&lt;ref&gt;О.Д.Дайырбеков, Б.Е.Алтынбеков, Б.К.Торғауытов, У.И.Кенесариев, Т.С.Хайдарова 
Аурудың алдын алу және сақтандыру бойынша орысша-қазақша терминологиялық сөздік. 
Шымкент. “Ғасыр-Ш”, 2005 жыл. ISBN 9965-752-06-0&lt;/ref&gt; Астрономияда аспан денесінің (мысалы: жұлдыз, планета, серік, астероид) '''айналу периоды''' немесе '''осьтік айналу периоды''' ({{lang-en|rotation period}} немесе ''spin period'') екі түрлі ұғымды білдіреді. Біріншісі — синодтық емес, дәлірек айтқанда, сидериялық айналу периодына (немесе сидериялық тәулікке) сәйкес келеді.&lt;ref&gt;Rotation Period of Celestial Objects. Нақты астрономиялық терминдер сөздігі, 2024.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;What Is Misophonia? Symptoms, Causes, and Treatments. WebMD Medical Reference, 2024.&lt;/ref&gt; Бұл — дененің алыстағы фондық жұлдыздарға (инерциялық кеңістікке) қатысты өз осін бір рет толық айналып шығуына кететін уақыты. Жиі қолданылатын «айналу периодының» екінші түрі — дененің синодтық айналу периоды (немесе күн тәулігі). Ол аспан денесінің бір тәулік ішінде жұлдызды немесе басқа бір космастық денені айнала қозғалатын орбиталық периодының бөлігін өтеу үшін айналымның бір үлесіне немесе бірнеше толық айналымға ерекшеленуі мүмкін. Терминнің халықаралық астрономиялық базалардағы ресми сипаттамасы бекітілген.&lt;ref&gt;[https://nasa.gov What is a day? Sidereal and Solar days explained]. NASA Space Place.&lt;/ref&gt;

== Айналуды өлшеу ==
Тасты планеталар мен астероидтар сияқты қатты денелер үшін айналу периоды тұрақты, жалғыз мәнге ие болады. Жұлдыздар мен алып планеталар сияқты газ тәрізді немесе сұйық денелерде дифференциалды айналу деп аталатын құбылыстың салдарынан айналу периоды экватордан полюстерге қарай өзгеріп отырады.&lt;ref name=&quot;britannica_rot&quot;&gt;Rotational period | astronomy | Britannica. Encyclopedia Britannica, 2025.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Rhinorrhea (Runny nose): Symptoms and clinical overview. Humanitas Research Hospital, 2025.&lt;/ref&gt; Әдетте, алып планеталар (Юпитер, Сатурн, Уран, Нептун) үшін көрсетілетін негізгі айналу периоды — олардың магниттік өрісінің айналуы арқылы анықталатын ішкі айналу периоды болып табылады. Физикалық процестің ғылыми зерттелуі мен астрофизикалық профилі бекітілген.&lt;ref&gt;[https://archive.org Introduction to Astronomy and Astrophysics]. Textbook Archive, 2022.&lt;/ref&gt;

Сфералық тұрғыдан симметриялы емес денелердің айналу периоды, тіпті гравитациялық немесе толуын күштері болмаған күннің өзінде, әдетте тұрақты болмайды. Бұған себеп — айналу осі кеңістікте (импульс моментінің сақталу заңы бойынша) бекітілгенімен, оның дененің өз ішінде міндетті түрде бекітілмеуінде. Осының салдарынан дененің айналу осіне қатысты инерция моменті өзгеріп отыруы мүмкін, сәйкесінше айналу жылдамдығы да өзгереді (себебі инерция моменті мен айналу жылдамдығының көбейтіндісі тұрақты болып табылатын импульс моментіне тең). Мысалы, Сатурнның серігі — Гиперион дәл осындай күрделі динамиканы көрсетеді, сондықтан оның айналу периоды хаосты (бейберекет) деп сипатталады. Құбылыстың астрономиялық нұсқаулықтағы сипаттамасы ірі обсерватория порталдарында жарияланған.&lt;ref&gt;[https://stardate.org Rotation Periods of the Planets - StarDate Guide]. University of Texas McDonald Observatory.&lt;/ref&gt; Мақаланың түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық нұсқасы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Dışı gök cisimlerinin dönme süreleri - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt;
== Таңдалған нысандардың айналу кезеңі ==
[[File:Planets and dwarf planets' tilt and rotation speed.webm|center|thumb|550x550px|[[Планета]]лар мен ергежейлі планеталардың ([[Плутон]] және [[Церера (ергежейлі планета)|Церера]]) [[сидерлік уақыт]] бойынша өз осінен айналу кезеңін көрсететін анимация]]

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size: 85%; text-align: center;&quot;
|-
! Аспан денесі !! Жұлдыздарға қатысты айналу кезеңі, синодтық айналу кезеңі (Жердің орташа күн тәулігімен салыстырғанда) !! Жұлдыздарға қатысты айналу кезеңі (тәулік, сағат, минут, секунд) !! Синодтық айналу кезеңі (орташа күн тәулігімен) !! Жерден көрінетін айқын айналу кезеңі
|-

| [[Күн (жұлдыз)|Күн]] || 25.379995 тәулік (Кэррингтон айналымы)&lt;br&gt;35 тәулік (жоғары ендіктерде) || 25&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 7&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 11.6&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;35&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; || — || ~28 тәулік (экваторлық)
|-

| [[Меркурий (ғаламшар)|Меркурий]] || 58.6462 тәулік || 58&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 15&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 30&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 30&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 176 тәулік || rowspan=&quot;3&quot; | жоқ (орбиталық синхронды байланысқа байланысты)
|-

| [[Шолпан (ғаламшар)|Шолпан]] || –243.0226 тәулік || –243&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 0&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 33&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; || –116.75 тәулік
|-

| [[Жер]] || 0.99726968 тәулік || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 23&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 56&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 4.0910&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 1.00 тәулік (24&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 00&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 00&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;)
|-

| [[Ай]] || 27.321661 тәулік (айдың жұлдыздық айналу кезеңіне тең) || 27&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 7&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 43&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 11.5&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 29.530588 тәулік (синодтық айналу кезеңіне тең) || жоқ (орбиталық синхронды байланысқа байланысты)
|-

| [[Марс]] || 1.02595675 тәулік || 1&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 0&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 37&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 22.663&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 1.02749125 тәулік || —
|-

| [[Церера (еріксіз планета)|Церера]] || 0.37809 тәулік || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 4&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 27.0&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.37818 тәулік || —
|-

| [[Юпитер]] || 0.41354 тәулік (орташа)&lt;br&gt;0.4135344 тәулік (терең ішкі бөлігі)&lt;br&gt;0.41007 тәулік (экваторлық)&lt;br&gt;0.4136994 тәулік (жоғары ендіктерде) || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 55&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 30&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 55&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 29.37&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 50&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 30&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 55&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 43.63&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.413 58 тәулік (9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 55&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 33&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) (орташа) || —
|-

| [[Сатурн]] || 0.44002 &lt;div style=&quot;display:inline-block; vertical-align:middle; text-align:left; font-size:70%; line-height:1;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid;&quot;&gt;+0.00130&lt;/div&gt;&lt;div&gt;–0.00091&lt;/div&gt;&lt;/div&gt; тәулік (орташа, терең ішкі бөлігі)&lt;br&gt;0.44401 тәулік (терең ішкі бөлігі)&lt;br&gt;0.4264 тәулік (экваторлық)&lt;br&gt;0.44335 тәулік (жоғары ендіктерде) || 10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 33&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 38&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; &lt;div style=&quot;display:inline-block; vertical-align:middle; text-align:left; font-size:70%; line-height:1;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid;&quot;&gt;+1&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 52&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;–1&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 19&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;br&gt;10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 39&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 22.4&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 13&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 59&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 38&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 25.4&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.439 30 тәулік (10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 32&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 36&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) || —
|-

| [[Уран]] || –0.71833 тәулік || –0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 17&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 14&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 24&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || –0.718 32 тәулік (–17&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 14&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 23&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) || —
|-

| [[Нептун]] || 0.67125 тәулік || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 16&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 6&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 36&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.671 25 тәулік (16&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 6&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 36&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) || —
|-

| [[Плутон]] || –6.38718 тәулік ([[Харон (серік)|Харонмен]] синхронды) || –6&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 17&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 32&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || –6.386 80 тәулік (–6&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 17&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 0&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) || —
|-

| [[Хаумеа]] || 0.1631458 ± 0.00000042 тәулік || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 3&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 56&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 43.80&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; ± 0.36&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.1631461 ± 0.00000042 тәулік || —
|-

| [[Макемаке]] || 0.9511083 ± 0.00000042 тәулік || 22&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 49&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 35.76&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; ± 0.38&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.9511164 ± 0.00000042 тәулік || —
|-

| [[Эрида (еріксіз планета)|Эрида]] || ~15.786 тәулік || ~15&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 18&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 53&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; || ~15.7872 тәулік || —
|}


{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|-
! Планета !! Орбиталық айналым кезеңі (тәулік) !! Орбиталық айналым кезеңі (Жер жылымен) !! Орбиталық жылдамдық
|-

| [[Меркурий]] || 87.969 || 0.241 || 47.9 км/с (29.8 миля/с)
|-

| [[Шолпан]] || 224.701 || 0.615 || 35.0 км/с (21.7 миля/с)
|-

| [[Жер]] || 365.256 || 1.000 || 29.8 км/с (18.5 миля/с)
|-

| [[Марс]] || 686.980 || 1.881 || 24.1 км/с (15.0 миля/с)
|-

| [[Юпитер]] || 4,332.589 || 11.862 || 13.1 км/с (8.1 миля/с)
|-

| [[Saturn|Сатурн]] || 10,759.22 || 29.457 || 9.7 км/с (6.0 миля/с)
|-

| [[Уран]] || 30,688.5 || 84.020 || 6.8 км/с (4.2 миля/с)
|-

| [[Нептун]] || 60,182 || 164.8 || 5.4 км/с (3.4 миля/с)
|}

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Астрономиялық түсініктер]]
[[Санат:Астрофизика]]

== Дереккөздер ==
&lt;references/&gt;

{{Суретсіз мақала}}

{{wikify}}

[[Санат:Медицина]]


{{Stub}}</text>
      <sha1>g4wu8weuo77qsazf0lh7edrguqq5baf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631883</id>
      <parentid>3631882</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T13:34:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <comment>/* Таңдалған нысандардың айналу кезеңі */</comment>
      <origin>3631883</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12391" sha1="me59ova9zualx9qd0abzkdonn1h7i8e" xml:space="preserve">[[File:EpicEarth-Globespin-tilt-23.4.gif|thumb|Deep Space Climate Observatory түсірген Жердің өз осінен айналуы, осьтік еңкеюі көрсетілген.]]
'''Айналыс кезеңі''' - толық бір [[айналыс]] жасауға кететін [[уақыт]].&lt;ref&gt;О.Д.Дайырбеков, Б.Е.Алтынбеков, Б.К.Торғауытов, У.И.Кенесариев, Т.С.Хайдарова 
Аурудың алдын алу және сақтандыру бойынша орысша-қазақша терминологиялық сөздік. 
Шымкент. “Ғасыр-Ш”, 2005 жыл. ISBN 9965-752-06-0&lt;/ref&gt; Астрономияда аспан денесінің (мысалы: жұлдыз, планета, серік, астероид) '''айналу периоды''' немесе '''осьтік айналу периоды''' ({{lang-en|rotation period}} немесе ''spin period'') екі түрлі ұғымды білдіреді. Біріншісі — синодтық емес, дәлірек айтқанда, сидериялық айналу периодына (немесе сидериялық тәулікке) сәйкес келеді.&lt;ref&gt;Rotation Period of Celestial Objects. Нақты астрономиялық терминдер сөздігі, 2024.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;What Is Misophonia? Symptoms, Causes, and Treatments. WebMD Medical Reference, 2024.&lt;/ref&gt; Бұл — дененің алыстағы фондық жұлдыздарға (инерциялық кеңістікке) қатысты өз осін бір рет толық айналып шығуына кететін уақыты. Жиі қолданылатын «айналу периодының» екінші түрі — дененің синодтық айналу периоды (немесе күн тәулігі). Ол аспан денесінің бір тәулік ішінде жұлдызды немесе басқа бір космастық денені айнала қозғалатын орбиталық периодының бөлігін өтеу үшін айналымның бір үлесіне немесе бірнеше толық айналымға ерекшеленуі мүмкін. Терминнің халықаралық астрономиялық базалардағы ресми сипаттамасы бекітілген.&lt;ref&gt;[https://nasa.gov What is a day? Sidereal and Solar days explained]. NASA Space Place.&lt;/ref&gt;

== Айналуды өлшеу ==
Тасты планеталар мен астероидтар сияқты қатты денелер үшін айналу периоды тұрақты, жалғыз мәнге ие болады. Жұлдыздар мен алып планеталар сияқты газ тәрізді немесе сұйық денелерде дифференциалды айналу деп аталатын құбылыстың салдарынан айналу периоды экватордан полюстерге қарай өзгеріп отырады.&lt;ref name=&quot;britannica_rot&quot;&gt;Rotational period | astronomy | Britannica. Encyclopedia Britannica, 2025.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Rhinorrhea (Runny nose): Symptoms and clinical overview. Humanitas Research Hospital, 2025.&lt;/ref&gt; Әдетте, алып планеталар (Юпитер, Сатурн, Уран, Нептун) үшін көрсетілетін негізгі айналу периоды — олардың магниттік өрісінің айналуы арқылы анықталатын ішкі айналу периоды болып табылады. Физикалық процестің ғылыми зерттелуі мен астрофизикалық профилі бекітілген.&lt;ref&gt;[https://archive.org Introduction to Astronomy and Astrophysics]. Textbook Archive, 2022.&lt;/ref&gt;

Сфералық тұрғыдан симметриялы емес денелердің айналу периоды, тіпті гравитациялық немесе толуын күштері болмаған күннің өзінде, әдетте тұрақты болмайды. Бұған себеп — айналу осі кеңістікте (импульс моментінің сақталу заңы бойынша) бекітілгенімен, оның дененің өз ішінде міндетті түрде бекітілмеуінде. Осының салдарынан дененің айналу осіне қатысты инерция моменті өзгеріп отыруы мүмкін, сәйкесінше айналу жылдамдығы да өзгереді (себебі инерция моменті мен айналу жылдамдығының көбейтіндісі тұрақты болып табылатын импульс моментіне тең). Мысалы, Сатурнның серігі — Гиперион дәл осындай күрделі динамиканы көрсетеді, сондықтан оның айналу периоды хаосты (бейберекет) деп сипатталады. Құбылыстың астрономиялық нұсқаулықтағы сипаттамасы ірі обсерватория порталдарында жарияланған.&lt;ref&gt;[https://stardate.org Rotation Periods of the Planets - StarDate Guide]. University of Texas McDonald Observatory.&lt;/ref&gt; Мақаланың түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық нұсқасы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Dışı gök cisimlerinin dönme süreleri - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt;
== Таңдалған нысандардың айналу кезеңі ==
[[File:Planets and dwarf planets' tilt and rotation speed.webm|center|thumb|550x550px|[[Планета]]лар мен ергежейлі планеталардың ([[Плутон]] және [[Церера (ергежейлі планета)|Церера]]) [[сидерлік уақыт]] бойынша өз осінен айналу кезеңін көрсететін анимация]]

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size: 85%; text-align: center;&quot;
|-
! Аспан денесі !! Жұлдыздарға қатысты айналу кезеңі, синодтық айналу кезеңі (Жердің орташа күн тәулігімен салыстырғанда) !! Жұлдыздарға қатысты айналу кезеңі (тәулік, сағат, минут, секунд) !! Синодтық айналу кезеңі (орташа күн тәулігімен) !! Жерден көрінетін айқын айналу кезеңі
|-

| [[Күн (жұлдыз)|Күн]] || 25.379995 тәулік (Кэррингтон айналымы)&lt;br&gt;35 тәулік (жоғары ендіктерде) || 25&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 7&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 11.6&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;35&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; || — || ~28 тәулік (экваторлық)
|-

| [[Меркурий (ғаламшар)|Меркурий]] || 58.6462 тәулік || 58&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 15&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 30&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 30&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 176 тәулік || rowspan=&quot;3&quot; | жоқ (орбиталық синхронды байланысқа байланысты)
|-

| [[Шолпан (ғаламшар)|Шолпан]] || –243.0226 тәулік || –243&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 0&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 33&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; || –116.75 тәулік
|-

| [[Жер]] || 0.99726968 тәулік || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 23&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 56&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 4.0910&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 1.00 тәулік (24&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 00&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 00&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;)
|-

| [[Ай (серік)|Ай]] || 27.321661 тәулік (айдың жұлдыздық айналу кезеңіне тең) || 27&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 7&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 43&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 11.5&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 29.530588 тәулік (синодтық айналу кезеңіне тең) || жоқ (орбиталық синхронды байланысқа байланысты)
|-

| [[Марс]] || 1.02595675 тәулік || 1&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 0&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 37&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 22.663&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 1.02749125 тәулік || —
|-

| [[Церера (еріксіз планета)|Церера]] || 0.37809 тәулік || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 4&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 27.0&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.37818 тәулік || —
|-

| [[Юпитер]] || 0.41354 тәулік (орташа)&lt;br&gt;0.4135344 тәулік (терең ішкі бөлігі)&lt;br&gt;0.41007 тәулік (экваторлық)&lt;br&gt;0.4136994 тәулік (жоғары ендіктерде) || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 55&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 30&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 55&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 29.37&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 50&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 30&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 55&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 43.63&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.413 58 тәулік (9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 55&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 33&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) (орташа) || —
|-

| [[Сатурн]] || 0.44002 &lt;div style=&quot;display:inline-block; vertical-align:middle; text-align:left; font-size:70%; line-height:1;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid;&quot;&gt;+0.00130&lt;/div&gt;&lt;div&gt;–0.00091&lt;/div&gt;&lt;/div&gt; тәулік (орташа, терең ішкі бөлігі)&lt;br&gt;0.44401 тәулік (терең ішкі бөлігі)&lt;br&gt;0.4264 тәулік (экваторлық)&lt;br&gt;0.44335 тәулік (жоғары ендіктерде) || 10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 33&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 38&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; &lt;div style=&quot;display:inline-block; vertical-align:middle; text-align:left; font-size:70%; line-height:1;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid;&quot;&gt;+1&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 52&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;–1&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 19&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;br&gt;10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 39&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 22.4&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 13&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 59&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 38&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 25.4&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.439 30 тәулік (10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 32&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 36&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) || —
|-

| [[Уран]] || –0.71833 тәулік || –0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 17&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 14&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 24&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || –0.718 32 тәулік (–17&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 14&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 23&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) || —
|-

| [[Нептун]] || 0.67125 тәулік || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 16&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 6&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 36&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.671 25 тәулік (16&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 6&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 36&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) || —
|-

| [[Плутон]] || –6.38718 тәулік ([[Харон (серік)|Харонмен]] синхронды) || –6&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 17&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 32&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || –6.386 80 тәулік (–6&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 17&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 0&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) || —
|-

| [[Хаумеа]] || 0.1631458 ± 0.00000042 тәулік || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 3&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 56&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 43.80&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; ± 0.36&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.1631461 ± 0.00000042 тәулік || —
|-

| [[Макемаке]] || 0.9511083 ± 0.00000042 тәулік || 22&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 49&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 35.76&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; ± 0.38&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.9511164 ± 0.00000042 тәулік || —
|-

| [[Эрида (еріксіз планета)|Эрида]] || ~15.786 тәулік || ~15&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 18&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 53&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; || ~15.7872 тәулік || —
|}


{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|-
! Планета !! Орбиталық айналым кезеңі (тәулік) !! Орбиталық айналым кезеңі (Жер жылымен) !! Орбиталық жылдамдық
|-

| [[Меркурий]] || 87.969 || 0.241 || 47.9 км/с (29.8 миля/с)
|-

| [[Шолпан]] || 224.701 || 0.615 || 35.0 км/с (21.7 миля/с)
|-

| [[Жер]] || 365.256 || 1.000 || 29.8 км/с (18.5 миля/с)
|-

| [[Марс]] || 686.980 || 1.881 || 24.1 км/с (15.0 миля/с)
|-

| [[Юпитер]] || 4,332.589 || 11.862 || 13.1 км/с (8.1 миля/с)
|-

| [[Saturn|Сатурн]] || 10,759.22 || 29.457 || 9.7 км/с (6.0 миля/с)
|-

| [[Уран]] || 30,688.5 || 84.020 || 6.8 км/с (4.2 миля/с)
|-

| [[Нептун]] || 60,182 || 164.8 || 5.4 км/с (3.4 миля/с)
|}

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Астрономиялық түсініктер]]
[[Санат:Астрофизика]]

== Дереккөздер ==
&lt;references/&gt;

{{Суретсіз мақала}}

{{wikify}}

[[Санат:Медицина]]


{{Stub}}</text>
      <sha1>me59ova9zualx9qd0abzkdonn1h7i8e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631884</id>
      <parentid>3631883</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T13:34:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <comment>/* Таңдалған нысандардың айналу кезеңі */</comment>
      <origin>3631884</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12408" sha1="gc6mv4o0j7vn80qhjh7ugibq2um8fsv" xml:space="preserve">[[File:EpicEarth-Globespin-tilt-23.4.gif|thumb|Deep Space Climate Observatory түсірген Жердің өз осінен айналуы, осьтік еңкеюі көрсетілген.]]
'''Айналыс кезеңі''' - толық бір [[айналыс]] жасауға кететін [[уақыт]].&lt;ref&gt;О.Д.Дайырбеков, Б.Е.Алтынбеков, Б.К.Торғауытов, У.И.Кенесариев, Т.С.Хайдарова 
Аурудың алдын алу және сақтандыру бойынша орысша-қазақша терминологиялық сөздік. 
Шымкент. “Ғасыр-Ш”, 2005 жыл. ISBN 9965-752-06-0&lt;/ref&gt; Астрономияда аспан денесінің (мысалы: жұлдыз, планета, серік, астероид) '''айналу периоды''' немесе '''осьтік айналу периоды''' ({{lang-en|rotation period}} немесе ''spin period'') екі түрлі ұғымды білдіреді. Біріншісі — синодтық емес, дәлірек айтқанда, сидериялық айналу периодына (немесе сидериялық тәулікке) сәйкес келеді.&lt;ref&gt;Rotation Period of Celestial Objects. Нақты астрономиялық терминдер сөздігі, 2024.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;What Is Misophonia? Symptoms, Causes, and Treatments. WebMD Medical Reference, 2024.&lt;/ref&gt; Бұл — дененің алыстағы фондық жұлдыздарға (инерциялық кеңістікке) қатысты өз осін бір рет толық айналып шығуына кететін уақыты. Жиі қолданылатын «айналу периодының» екінші түрі — дененің синодтық айналу периоды (немесе күн тәулігі). Ол аспан денесінің бір тәулік ішінде жұлдызды немесе басқа бір космастық денені айнала қозғалатын орбиталық периодының бөлігін өтеу үшін айналымның бір үлесіне немесе бірнеше толық айналымға ерекшеленуі мүмкін. Терминнің халықаралық астрономиялық базалардағы ресми сипаттамасы бекітілген.&lt;ref&gt;[https://nasa.gov What is a day? Sidereal and Solar days explained]. NASA Space Place.&lt;/ref&gt;

== Айналуды өлшеу ==
Тасты планеталар мен астероидтар сияқты қатты денелер үшін айналу периоды тұрақты, жалғыз мәнге ие болады. Жұлдыздар мен алып планеталар сияқты газ тәрізді немесе сұйық денелерде дифференциалды айналу деп аталатын құбылыстың салдарынан айналу периоды экватордан полюстерге қарай өзгеріп отырады.&lt;ref name=&quot;britannica_rot&quot;&gt;Rotational period | astronomy | Britannica. Encyclopedia Britannica, 2025.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Rhinorrhea (Runny nose): Symptoms and clinical overview. Humanitas Research Hospital, 2025.&lt;/ref&gt; Әдетте, алып планеталар (Юпитер, Сатурн, Уран, Нептун) үшін көрсетілетін негізгі айналу периоды — олардың магниттік өрісінің айналуы арқылы анықталатын ішкі айналу периоды болып табылады. Физикалық процестің ғылыми зерттелуі мен астрофизикалық профилі бекітілген.&lt;ref&gt;[https://archive.org Introduction to Astronomy and Astrophysics]. Textbook Archive, 2022.&lt;/ref&gt;

Сфералық тұрғыдан симметриялы емес денелердің айналу периоды, тіпті гравитациялық немесе толуын күштері болмаған күннің өзінде, әдетте тұрақты болмайды. Бұған себеп — айналу осі кеңістікте (импульс моментінің сақталу заңы бойынша) бекітілгенімен, оның дененің өз ішінде міндетті түрде бекітілмеуінде. Осының салдарынан дененің айналу осіне қатысты инерция моменті өзгеріп отыруы мүмкін, сәйкесінше айналу жылдамдығы да өзгереді (себебі инерция моменті мен айналу жылдамдығының көбейтіндісі тұрақты болып табылатын импульс моментіне тең). Мысалы, Сатурнның серігі — Гиперион дәл осындай күрделі динамиканы көрсетеді, сондықтан оның айналу периоды хаосты (бейберекет) деп сипатталады. Құбылыстың астрономиялық нұсқаулықтағы сипаттамасы ірі обсерватория порталдарында жарияланған.&lt;ref&gt;[https://stardate.org Rotation Periods of the Planets - StarDate Guide]. University of Texas McDonald Observatory.&lt;/ref&gt; Мақаланың түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық нұсқасы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Dışı gök cisimlerinin dönme süreleri - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt;
== Таңдалған нысандардың айналу кезеңі ==
[[File:Planets and dwarf planets' tilt and rotation speed.webm|center|thumb|550x550px|[[Ғаламшар|Планета]]лар мен ергежейлі планеталардың ([[Плутон]] және [[Церера (ергежейлі планета)|Церера]]) [[сидерлік уақыт]] бойынша өз осінен айналу кезеңін көрсететін анимация]]

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size: 85%; text-align: center;&quot;
|-
! Аспан денесі !! Жұлдыздарға қатысты айналу кезеңі, синодтық айналу кезеңі (Жердің орташа күн тәулігімен салыстырғанда) !! Жұлдыздарға қатысты айналу кезеңі (тәулік, сағат, минут, секунд) !! Синодтық айналу кезеңі (орташа күн тәулігімен) !! Жерден көрінетін айқын айналу кезеңі
|-

| [[Күн (жұлдыз)|Күн]] || 25.379995 тәулік (Кэррингтон айналымы)&lt;br&gt;35 тәулік (жоғары ендіктерде) || 25&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 7&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 11.6&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;35&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; || — || ~28 тәулік (экваторлық)
|-

| [[Меркурий (ғаламшар)|Меркурий]] || 58.6462 тәулік || 58&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 15&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 30&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 30&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 176 тәулік || rowspan=&quot;3&quot; | жоқ (орбиталық синхронды байланысқа байланысты)
|-

| [[Шолпан (ғаламшар)|Шолпан]] || –243.0226 тәулік || –243&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 0&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 33&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; || –116.75 тәулік
|-

| [[Жер]] || 0.99726968 тәулік || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 23&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 56&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 4.0910&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 1.00 тәулік (24&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 00&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 00&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;)
|-

| [[Ай (серік)|Ай]] || 27.321661 тәулік (айдың жұлдыздық айналу кезеңіне тең) || 27&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 7&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 43&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 11.5&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 29.530588 тәулік (синодтық айналу кезеңіне тең) || жоқ (орбиталық синхронды байланысқа байланысты)
|-

| [[Марс]] || 1.02595675 тәулік || 1&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 0&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 37&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 22.663&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 1.02749125 тәулік || —
|-

| [[Церера (еріксіз планета)|Церера]] || 0.37809 тәулік || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 4&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 27.0&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.37818 тәулік || —
|-

| [[Юпитер]] || 0.41354 тәулік (орташа)&lt;br&gt;0.4135344 тәулік (терең ішкі бөлігі)&lt;br&gt;0.41007 тәулік (экваторлық)&lt;br&gt;0.4136994 тәулік (жоғары ендіктерде) || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 55&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 30&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 55&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 29.37&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 50&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 30&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 55&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 43.63&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.413 58 тәулік (9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 55&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 33&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) (орташа) || —
|-

| [[Сатурн]] || 0.44002 &lt;div style=&quot;display:inline-block; vertical-align:middle; text-align:left; font-size:70%; line-height:1;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid;&quot;&gt;+0.00130&lt;/div&gt;&lt;div&gt;–0.00091&lt;/div&gt;&lt;/div&gt; тәулік (орташа, терең ішкі бөлігі)&lt;br&gt;0.44401 тәулік (терең ішкі бөлігі)&lt;br&gt;0.4264 тәулік (экваторлық)&lt;br&gt;0.44335 тәулік (жоғары ендіктерде) || 10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 33&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 38&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; &lt;div style=&quot;display:inline-block; vertical-align:middle; text-align:left; font-size:70%; line-height:1;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid;&quot;&gt;+1&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 52&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;–1&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 19&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;br&gt;10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 39&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 22.4&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 13&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 59&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 38&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 25.4&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.439 30 тәулік (10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 32&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 36&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) || —
|-

| [[Уран]] || –0.71833 тәулік || –0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 17&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 14&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 24&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || –0.718 32 тәулік (–17&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 14&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 23&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) || —
|-

| [[Нептун]] || 0.67125 тәулік || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 16&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 6&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 36&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.671 25 тәулік (16&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 6&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 36&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) || —
|-

| [[Плутон]] || –6.38718 тәулік ([[Харон (серік)|Харонмен]] синхронды) || –6&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 17&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 32&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || –6.386 80 тәулік (–6&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 17&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 0&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) || —
|-

| [[Хаумеа]] || 0.1631458 ± 0.00000042 тәулік || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 3&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 56&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 43.80&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; ± 0.36&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.1631461 ± 0.00000042 тәулік || —
|-

| [[Макемаке]] || 0.9511083 ± 0.00000042 тәулік || 22&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 49&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 35.76&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; ± 0.38&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.9511164 ± 0.00000042 тәулік || —
|-

| [[Эрида (еріксіз планета)|Эрида]] || ~15.786 тәулік || ~15&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 18&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 53&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; || ~15.7872 тәулік || —
|}


{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|-
! Планета !! Орбиталық айналым кезеңі (тәулік) !! Орбиталық айналым кезеңі (Жер жылымен) !! Орбиталық жылдамдық
|-

| [[Меркурий]] || 87.969 || 0.241 || 47.9 км/с (29.8 миля/с)
|-

| [[Шолпан]] || 224.701 || 0.615 || 35.0 км/с (21.7 миля/с)
|-

| [[Жер]] || 365.256 || 1.000 || 29.8 км/с (18.5 миля/с)
|-

| [[Марс]] || 686.980 || 1.881 || 24.1 км/с (15.0 миля/с)
|-

| [[Юпитер]] || 4,332.589 || 11.862 || 13.1 км/с (8.1 миля/с)
|-

| [[Saturn|Сатурн]] || 10,759.22 || 29.457 || 9.7 км/с (6.0 миля/с)
|-

| [[Уран]] || 30,688.5 || 84.020 || 6.8 км/с (4.2 миля/с)
|-

| [[Нептун]] || 60,182 || 164.8 || 5.4 км/с (3.4 миля/с)
|}

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Астрономиялық түсініктер]]
[[Санат:Астрофизика]]

== Дереккөздер ==
&lt;references/&gt;

{{Суретсіз мақала}}

{{wikify}}

[[Санат:Медицина]]


{{Stub}}</text>
      <sha1>gc6mv4o0j7vn80qhjh7ugibq2um8fsv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631885</id>
      <parentid>3631884</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T13:35:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <comment>/* Таңдалған нысандардың айналу кезеңі */</comment>
      <origin>3631885</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12436" sha1="90zpyyvzz5qhfsfnzoojg9bw2t64pff" xml:space="preserve">[[File:EpicEarth-Globespin-tilt-23.4.gif|thumb|Deep Space Climate Observatory түсірген Жердің өз осінен айналуы, осьтік еңкеюі көрсетілген.]]
'''Айналыс кезеңі''' - толық бір [[айналыс]] жасауға кететін [[уақыт]].&lt;ref&gt;О.Д.Дайырбеков, Б.Е.Алтынбеков, Б.К.Торғауытов, У.И.Кенесариев, Т.С.Хайдарова 
Аурудың алдын алу және сақтандыру бойынша орысша-қазақша терминологиялық сөздік. 
Шымкент. “Ғасыр-Ш”, 2005 жыл. ISBN 9965-752-06-0&lt;/ref&gt; Астрономияда аспан денесінің (мысалы: жұлдыз, планета, серік, астероид) '''айналу периоды''' немесе '''осьтік айналу периоды''' ({{lang-en|rotation period}} немесе ''spin period'') екі түрлі ұғымды білдіреді. Біріншісі — синодтық емес, дәлірек айтқанда, сидериялық айналу периодына (немесе сидериялық тәулікке) сәйкес келеді.&lt;ref&gt;Rotation Period of Celestial Objects. Нақты астрономиялық терминдер сөздігі, 2024.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;What Is Misophonia? Symptoms, Causes, and Treatments. WebMD Medical Reference, 2024.&lt;/ref&gt; Бұл — дененің алыстағы фондық жұлдыздарға (инерциялық кеңістікке) қатысты өз осін бір рет толық айналып шығуына кететін уақыты. Жиі қолданылатын «айналу периодының» екінші түрі — дененің синодтық айналу периоды (немесе күн тәулігі). Ол аспан денесінің бір тәулік ішінде жұлдызды немесе басқа бір космастық денені айнала қозғалатын орбиталық периодының бөлігін өтеу үшін айналымның бір үлесіне немесе бірнеше толық айналымға ерекшеленуі мүмкін. Терминнің халықаралық астрономиялық базалардағы ресми сипаттамасы бекітілген.&lt;ref&gt;[https://nasa.gov What is a day? Sidereal and Solar days explained]. NASA Space Place.&lt;/ref&gt;

== Айналуды өлшеу ==
Тасты планеталар мен астероидтар сияқты қатты денелер үшін айналу периоды тұрақты, жалғыз мәнге ие болады. Жұлдыздар мен алып планеталар сияқты газ тәрізді немесе сұйық денелерде дифференциалды айналу деп аталатын құбылыстың салдарынан айналу периоды экватордан полюстерге қарай өзгеріп отырады.&lt;ref name=&quot;britannica_rot&quot;&gt;Rotational period | astronomy | Britannica. Encyclopedia Britannica, 2025.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Rhinorrhea (Runny nose): Symptoms and clinical overview. Humanitas Research Hospital, 2025.&lt;/ref&gt; Әдетте, алып планеталар (Юпитер, Сатурн, Уран, Нептун) үшін көрсетілетін негізгі айналу периоды — олардың магниттік өрісінің айналуы арқылы анықталатын ішкі айналу периоды болып табылады. Физикалық процестің ғылыми зерттелуі мен астрофизикалық профилі бекітілген.&lt;ref&gt;[https://archive.org Introduction to Astronomy and Astrophysics]. Textbook Archive, 2022.&lt;/ref&gt;

Сфералық тұрғыдан симметриялы емес денелердің айналу периоды, тіпті гравитациялық немесе толуын күштері болмаған күннің өзінде, әдетте тұрақты болмайды. Бұған себеп — айналу осі кеңістікте (импульс моментінің сақталу заңы бойынша) бекітілгенімен, оның дененің өз ішінде міндетті түрде бекітілмеуінде. Осының салдарынан дененің айналу осіне қатысты инерция моменті өзгеріп отыруы мүмкін, сәйкесінше айналу жылдамдығы да өзгереді (себебі инерция моменті мен айналу жылдамдығының көбейтіндісі тұрақты болып табылатын импульс моментіне тең). Мысалы, Сатурнның серігі — Гиперион дәл осындай күрделі динамиканы көрсетеді, сондықтан оның айналу периоды хаосты (бейберекет) деп сипатталады. Құбылыстың астрономиялық нұсқаулықтағы сипаттамасы ірі обсерватория порталдарында жарияланған.&lt;ref&gt;[https://stardate.org Rotation Periods of the Planets - StarDate Guide]. University of Texas McDonald Observatory.&lt;/ref&gt; Мақаланың түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық нұсқасы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Dışı gök cisimlerinin dönme süreleri - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt;
== Таңдалған нысандардың айналу кезеңі ==
[[File:Planets and dwarf planets' tilt and rotation speed.webm|center|thumb|550x550px|[[Ғаламшар|Планета]]лар мен ергежейлі планеталардың ([[Плутон]] және [[Церера (ергежейлі планета)|Церера]]) [[сидерлік уақыт]] бойынша өз осінен айналу кезеңін көрсететін анимация]]

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size: 85%; text-align: center;&quot;
|-
! Аспан денесі !! Жұлдыздарға қатысты айналу кезеңі, синодтық айналу кезеңі (Жердің орташа күн тәулігімен салыстырғанда) !! Жұлдыздарға қатысты айналу кезеңі (тәулік, сағат, минут, секунд) !! Синодтық айналу кезеңі (орташа күн тәулігімен) !! Жерден көрінетін айқын айналу кезеңі
|-

| [[Күн (жұлдыз)|Күн]] || 25.379995 тәулік (Кэррингтон айналымы)&lt;br&gt;35 тәулік (жоғары ендіктерде) || 25&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 7&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 11.6&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;35&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; || — || ~28 тәулік (экваторлық)
|-

| [[Меркурий (ғаламшар)|Меркурий]] || 58.6462 тәулік || 58&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 15&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 30&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 30&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 176 тәулік || rowspan=&quot;3&quot; | жоқ (орбиталық синхронды байланысқа байланысты)
|-

| [[Шолпан (ғаламшар)|Шолпан]] || –243.0226 тәулік || –243&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 0&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 33&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; || –116.75 тәулік
|-

| [[Жер]] || 0.99726968 тәулік || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 23&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 56&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 4.0910&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 1.00 тәулік (24&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 00&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 00&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;)
|-

| [[Ай (серік)|Ай]] || 27.321661 тәулік (айдың жұлдыздық айналу кезеңіне тең) || 27&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 7&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 43&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 11.5&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 29.530588 тәулік (синодтық айналу кезеңіне тең) || жоқ (орбиталық синхронды байланысқа байланысты)
|-

| [[Марс]] || 1.02595675 тәулік || 1&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 0&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 37&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 22.663&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 1.02749125 тәулік || —
|-

| [[Церера (еріксіз планета)|Церера]] || 0.37809 тәулік || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 4&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 27.0&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.37818 тәулік || —
|-

| [[Юпитер]] || 0.41354 тәулік (орташа)&lt;br&gt;0.4135344 тәулік (терең ішкі бөлігі)&lt;br&gt;0.41007 тәулік (экваторлық)&lt;br&gt;0.4136994 тәулік (жоғары ендіктерде) || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 55&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 30&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 55&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 29.37&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 50&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 30&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 55&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 43.63&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.413 58 тәулік (9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 55&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 33&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) (орташа) || —
|-

| [[Сатурн]] || 0.44002 &lt;div style=&quot;display:inline-block; vertical-align:middle; text-align:left; font-size:70%; line-height:1;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid;&quot;&gt;+0.00130&lt;/div&gt;&lt;div&gt;–0.00091&lt;/div&gt;&lt;/div&gt; тәулік (орташа, терең ішкі бөлігі)&lt;br&gt;0.44401 тәулік (терең ішкі бөлігі)&lt;br&gt;0.4264 тәулік (экваторлық)&lt;br&gt;0.44335 тәулік (жоғары ендіктерде) || 10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 33&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 38&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; &lt;div style=&quot;display:inline-block; vertical-align:middle; text-align:left; font-size:70%; line-height:1;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid;&quot;&gt;+1&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 52&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;–1&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 19&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;br&gt;10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 39&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 22.4&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 13&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 59&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 38&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 25.4&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.439 30 тәулік (10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 32&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 36&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) || —
|-

| [[Уран (ғаламшар)|Уран]] || –0.71833 тәулік || –0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 17&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 14&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 24&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || –0.718 32 тәулік (–17&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 14&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 23&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) || —
|-

| [[Нептун]] || 0.67125 тәулік || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 16&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 6&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 36&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.671 25 тәулік (16&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 6&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 36&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) || —
|-

| [[Плутон]] || –6.38718 тәулік ([[Харон (серік)|Харонмен]] синхронды) || –6&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 17&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 32&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || –6.386 80 тәулік (–6&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 17&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 0&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) || —
|-

| [[Хаумеа]] || 0.1631458 ± 0.00000042 тәулік || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 3&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 56&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 43.80&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; ± 0.36&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.1631461 ± 0.00000042 тәулік || —
|-

| [[Макемаке]] || 0.9511083 ± 0.00000042 тәулік || 22&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 49&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 35.76&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; ± 0.38&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.9511164 ± 0.00000042 тәулік || —
|-

| [[Эрида (еріксіз планета)|Эрида]] || ~15.786 тәулік || ~15&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 18&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 53&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; || ~15.7872 тәулік || —
|}


{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|-
! Планета !! Орбиталық айналым кезеңі (тәулік) !! Орбиталық айналым кезеңі (Жер жылымен) !! Орбиталық жылдамдық
|-

| [[Меркурий]] || 87.969 || 0.241 || 47.9 км/с (29.8 миля/с)
|-

| [[Шолпан]] || 224.701 || 0.615 || 35.0 км/с (21.7 миля/с)
|-

| [[Жер]] || 365.256 || 1.000 || 29.8 км/с (18.5 миля/с)
|-

| [[Марс]] || 686.980 || 1.881 || 24.1 км/с (15.0 миля/с)
|-

| [[Юпитер]] || 4,332.589 || 11.862 || 13.1 км/с (8.1 миля/с)
|-

| [[Saturn|Сатурн]] || 10,759.22 || 29.457 || 9.7 км/с (6.0 миля/с)
|-

| [[Уран]] || 30,688.5 || 84.020 || 6.8 км/с (4.2 миля/с)
|-

| [[Нептун]] || 60,182 || 164.8 || 5.4 км/с (3.4 миля/с)
|}

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Астрономиялық түсініктер]]
[[Санат:Астрофизика]]

== Дереккөздер ==
&lt;references/&gt;

{{Суретсіз мақала}}

{{wikify}}

[[Санат:Медицина]]


{{Stub}}</text>
      <sha1>90zpyyvzz5qhfsfnzoojg9bw2t64pff</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631886</id>
      <parentid>3631885</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T13:37:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <comment>/* Таңдалған нысандардың айналу кезеңі */</comment>
      <origin>3631886</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12393" sha1="nidg1eiuc8t64urcr8iwwirbi09uemz" xml:space="preserve">[[File:EpicEarth-Globespin-tilt-23.4.gif|thumb|Deep Space Climate Observatory түсірген Жердің өз осінен айналуы, осьтік еңкеюі көрсетілген.]]
'''Айналыс кезеңі''' - толық бір [[айналыс]] жасауға кететін [[уақыт]].&lt;ref&gt;О.Д.Дайырбеков, Б.Е.Алтынбеков, Б.К.Торғауытов, У.И.Кенесариев, Т.С.Хайдарова 
Аурудың алдын алу және сақтандыру бойынша орысша-қазақша терминологиялық сөздік. 
Шымкент. “Ғасыр-Ш”, 2005 жыл. ISBN 9965-752-06-0&lt;/ref&gt; Астрономияда аспан денесінің (мысалы: жұлдыз, планета, серік, астероид) '''айналу периоды''' немесе '''осьтік айналу периоды''' ({{lang-en|rotation period}} немесе ''spin period'') екі түрлі ұғымды білдіреді. Біріншісі — синодтық емес, дәлірек айтқанда, сидериялық айналу периодына (немесе сидериялық тәулікке) сәйкес келеді.&lt;ref&gt;Rotation Period of Celestial Objects. Нақты астрономиялық терминдер сөздігі, 2024.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;What Is Misophonia? Symptoms, Causes, and Treatments. WebMD Medical Reference, 2024.&lt;/ref&gt; Бұл — дененің алыстағы фондық жұлдыздарға (инерциялық кеңістікке) қатысты өз осін бір рет толық айналып шығуына кететін уақыты. Жиі қолданылатын «айналу периодының» екінші түрі — дененің синодтық айналу периоды (немесе күн тәулігі). Ол аспан денесінің бір тәулік ішінде жұлдызды немесе басқа бір космастық денені айнала қозғалатын орбиталық периодының бөлігін өтеу үшін айналымның бір үлесіне немесе бірнеше толық айналымға ерекшеленуі мүмкін. Терминнің халықаралық астрономиялық базалардағы ресми сипаттамасы бекітілген.&lt;ref&gt;[https://nasa.gov What is a day? Sidereal and Solar days explained]. NASA Space Place.&lt;/ref&gt;

== Айналуды өлшеу ==
Тасты планеталар мен астероидтар сияқты қатты денелер үшін айналу периоды тұрақты, жалғыз мәнге ие болады. Жұлдыздар мен алып планеталар сияқты газ тәрізді немесе сұйық денелерде дифференциалды айналу деп аталатын құбылыстың салдарынан айналу периоды экватордан полюстерге қарай өзгеріп отырады.&lt;ref name=&quot;britannica_rot&quot;&gt;Rotational period | astronomy | Britannica. Encyclopedia Britannica, 2025.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Rhinorrhea (Runny nose): Symptoms and clinical overview. Humanitas Research Hospital, 2025.&lt;/ref&gt; Әдетте, алып планеталар (Юпитер, Сатурн, Уран, Нептун) үшін көрсетілетін негізгі айналу периоды — олардың магниттік өрісінің айналуы арқылы анықталатын ішкі айналу периоды болып табылады. Физикалық процестің ғылыми зерттелуі мен астрофизикалық профилі бекітілген.&lt;ref&gt;[https://archive.org Introduction to Astronomy and Astrophysics]. Textbook Archive, 2022.&lt;/ref&gt;

Сфералық тұрғыдан симметриялы емес денелердің айналу периоды, тіпті гравитациялық немесе толуын күштері болмаған күннің өзінде, әдетте тұрақты болмайды. Бұған себеп — айналу осі кеңістікте (импульс моментінің сақталу заңы бойынша) бекітілгенімен, оның дененің өз ішінде міндетті түрде бекітілмеуінде. Осының салдарынан дененің айналу осіне қатысты инерция моменті өзгеріп отыруы мүмкін, сәйкесінше айналу жылдамдығы да өзгереді (себебі инерция моменті мен айналу жылдамдығының көбейтіндісі тұрақты болып табылатын импульс моментіне тең). Мысалы, Сатурнның серігі — Гиперион дәл осындай күрделі динамиканы көрсетеді, сондықтан оның айналу периоды хаосты (бейберекет) деп сипатталады. Құбылыстың астрономиялық нұсқаулықтағы сипаттамасы ірі обсерватория порталдарында жарияланған.&lt;ref&gt;[https://stardate.org Rotation Periods of the Planets - StarDate Guide]. University of Texas McDonald Observatory.&lt;/ref&gt; Мақаланың түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық нұсқасы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Dışı gök cisimlerinin dönme süreleri - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt;
== Таңдалған нысандардың айналу кезеңі ==
[[File:Planets and dwarf planets' tilt and rotation speed.webm|center|thumb|550x550px|[[Ғаламшар|Планета]]лар мен ергежейлі планеталардың (Плутон және [[Церера (ергежейлі планета)|Церера]]) [[сидерлік уақыт]] бойынша өз осінен айналу кезеңін көрсететін анимация]]

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size: 85%; text-align: center;&quot;
|-
! Аспан денесі !! Жұлдыздарға қатысты айналу кезеңі, синодтық айналу кезеңі (Жердің орташа күн тәулігімен салыстырғанда) !! Жұлдыздарға қатысты айналу кезеңі (тәулік, сағат, минут, секунд) !! Синодтық айналу кезеңі (орташа күн тәулігімен) !! Жерден көрінетін айқын айналу кезеңі
|-

| [[Күн (жұлдыз)|Күн]] || 25.379995 тәулік (Кэррингтон айналымы)&lt;br&gt;35 тәулік (жоғары ендіктерде) || 25&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 7&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 11.6&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;35&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; || — || ~28 тәулік (экваторлық)
|-

| [[Меркурий (ғаламшар)|Меркурий]] || 58.6462 тәулік || 58&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 15&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 30&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 30&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 176 тәулік || rowspan=&quot;3&quot; | жоқ (орбиталық синхронды байланысқа байланысты)
|-

| [[Шолпан (ғаламшар)|Шолпан]] || –243.0226 тәулік || –243&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 0&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 33&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; || –116.75 тәулік
|-

| [[Жер]] || 0.99726968 тәулік || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 23&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 56&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 4.0910&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 1.00 тәулік (24&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 00&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 00&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;)
|-

| [[Ай (серік)|Ай]] || 27.321661 тәулік (айдың жұлдыздық айналу кезеңіне тең) || 27&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 7&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 43&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 11.5&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 29.530588 тәулік (синодтық айналу кезеңіне тең) || жоқ (орбиталық синхронды байланысқа байланысты)
|-

| [[Марс]] || 1.02595675 тәулік || 1&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 0&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 37&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 22.663&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 1.02749125 тәулік || —
|-

| [[Церера (еріксіз планета)|Церера]] || 0.37809 тәулік || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 4&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 27.0&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.37818 тәулік || —
|-

| [[Юпитер]] || 0.41354 тәулік (орташа)&lt;br&gt;0.4135344 тәулік (терең ішкі бөлігі)&lt;br&gt;0.41007 тәулік (экваторлық)&lt;br&gt;0.4136994 тәулік (жоғары ендіктерде) || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 55&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 30&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 55&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 29.37&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 50&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 30&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 55&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 43.63&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.413 58 тәулік (9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 55&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 33&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) (орташа) || —
|-

| [[Сатурн]] || 0.44002 &lt;div style=&quot;display:inline-block; vertical-align:middle; text-align:left; font-size:70%; line-height:1;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid;&quot;&gt;+0.00130&lt;/div&gt;&lt;div&gt;–0.00091&lt;/div&gt;&lt;/div&gt; тәулік (орташа, терең ішкі бөлігі)&lt;br&gt;0.44401 тәулік (терең ішкі бөлігі)&lt;br&gt;0.4264 тәулік (экваторлық)&lt;br&gt;0.44335 тәулік (жоғары ендіктерде) || 10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 33&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 38&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; &lt;div style=&quot;display:inline-block; vertical-align:middle; text-align:left; font-size:70%; line-height:1;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid;&quot;&gt;+1&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 52&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;–1&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 19&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;br&gt;10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 39&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 22.4&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 13&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 59&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 38&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 25.4&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.439 30 тәулік (10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 32&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 36&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) || —
|-

| [[Уран (ғаламшар)|Уран]] || –0.71833 тәулік || –0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 17&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 14&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 24&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || –0.718 32 тәулік (–17&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 14&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 23&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) || —
|-

| [[Нептун]] || 0.67125 тәулік || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 16&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 6&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 36&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.671 25 тәулік (16&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 6&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 36&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) || —
|-

| [[Плутон]] || –6.38718 тәулік ([[Харон (серік)|Харонмен]] синхронды) || –6&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 17&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 32&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || –6.386 80 тәулік (–6&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 17&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 0&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) || —
|-

| [[Хаумеа]] || 0.1631458 ± 0.00000042 тәулік || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 3&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 56&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 43.80&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; ± 0.36&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.1631461 ± 0.00000042 тәулік || —
|-

| [[Макемаке]] || 0.9511083 ± 0.00000042 тәулік || 22&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 49&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 35.76&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; ± 0.38&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.9511164 ± 0.00000042 тәулік || —
|-

| [[Эрида (еріксіз планета)|Эрида]] || ~15.786 тәулік || ~15&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 18&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 53&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; || ~15.7872 тәулік || —
|}


{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|-
! Планета !! Орбиталық айналым кезеңі (тәулік) !! Орбиталық айналым кезеңі (Жер жылымен) !! Орбиталық жылдамдық
|-

| Меркурий || 87.969 || 0.241 || 47.9 км/с (29.8 миля/с)
|-

| Шолпан || 224.701 || 0.615 || 35.0 км/с (21.7 миля/с)
|-

| Жер || 365.256 || 1.000 || 29.8 км/с (18.5 миля/с)
|-

| Марс || 686.980 || 1.881 || 24.1 км/с (15.0 миля/с)
|-

| Юпитер || 4,332.589 || 11.862 || 13.1 км/с (8.1 миля/с)
|-

| Сатурн || 10,759.22 || 29.457 || 9.7 км/с (6.0 миля/с)
|-

| Уран || 30,688.5 || 84.020 || 6.8 км/с (4.2 миля/с)
|-

| Нептун || 60,182 || 164.8 || 5.4 км/с (3.4 миля/с)
|}

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Астрономиялық түсініктер]]
[[Санат:Астрофизика]]

== Дереккөздер ==
&lt;references/&gt;

{{Суретсіз мақала}}

{{wikify}}

[[Санат:Медицина]]


{{Stub}}</text>
      <sha1>nidg1eiuc8t64urcr8iwwirbi09uemz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631887</id>
      <parentid>3631886</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T13:37:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <comment>/* Таңдалған нысандардың айналу кезеңі */</comment>
      <origin>3631887</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12385" sha1="739emvnybuvs3ypdlfdpn11rb4cl90q" xml:space="preserve">[[File:EpicEarth-Globespin-tilt-23.4.gif|thumb|Deep Space Climate Observatory түсірген Жердің өз осінен айналуы, осьтік еңкеюі көрсетілген.]]
'''Айналыс кезеңі''' - толық бір [[айналыс]] жасауға кететін [[уақыт]].&lt;ref&gt;О.Д.Дайырбеков, Б.Е.Алтынбеков, Б.К.Торғауытов, У.И.Кенесариев, Т.С.Хайдарова 
Аурудың алдын алу және сақтандыру бойынша орысша-қазақша терминологиялық сөздік. 
Шымкент. “Ғасыр-Ш”, 2005 жыл. ISBN 9965-752-06-0&lt;/ref&gt; Астрономияда аспан денесінің (мысалы: жұлдыз, планета, серік, астероид) '''айналу периоды''' немесе '''осьтік айналу периоды''' ({{lang-en|rotation period}} немесе ''spin period'') екі түрлі ұғымды білдіреді. Біріншісі — синодтық емес, дәлірек айтқанда, сидериялық айналу периодына (немесе сидериялық тәулікке) сәйкес келеді.&lt;ref&gt;Rotation Period of Celestial Objects. Нақты астрономиялық терминдер сөздігі, 2024.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;What Is Misophonia? Symptoms, Causes, and Treatments. WebMD Medical Reference, 2024.&lt;/ref&gt; Бұл — дененің алыстағы фондық жұлдыздарға (инерциялық кеңістікке) қатысты өз осін бір рет толық айналып шығуына кететін уақыты. Жиі қолданылатын «айналу периодының» екінші түрі — дененің синодтық айналу периоды (немесе күн тәулігі). Ол аспан денесінің бір тәулік ішінде жұлдызды немесе басқа бір космастық денені айнала қозғалатын орбиталық периодының бөлігін өтеу үшін айналымның бір үлесіне немесе бірнеше толық айналымға ерекшеленуі мүмкін. Терминнің халықаралық астрономиялық базалардағы ресми сипаттамасы бекітілген.&lt;ref&gt;[https://nasa.gov What is a day? Sidereal and Solar days explained]. NASA Space Place.&lt;/ref&gt;

== Айналуды өлшеу ==
Тасты планеталар мен астероидтар сияқты қатты денелер үшін айналу периоды тұрақты, жалғыз мәнге ие болады. Жұлдыздар мен алып планеталар сияқты газ тәрізді немесе сұйық денелерде дифференциалды айналу деп аталатын құбылыстың салдарынан айналу периоды экватордан полюстерге қарай өзгеріп отырады.&lt;ref name=&quot;britannica_rot&quot;&gt;Rotational period | astronomy | Britannica. Encyclopedia Britannica, 2025.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Rhinorrhea (Runny nose): Symptoms and clinical overview. Humanitas Research Hospital, 2025.&lt;/ref&gt; Әдетте, алып планеталар (Юпитер, Сатурн, Уран, Нептун) үшін көрсетілетін негізгі айналу периоды — олардың магниттік өрісінің айналуы арқылы анықталатын ішкі айналу периоды болып табылады. Физикалық процестің ғылыми зерттелуі мен астрофизикалық профилі бекітілген.&lt;ref&gt;[https://archive.org Introduction to Astronomy and Astrophysics]. Textbook Archive, 2022.&lt;/ref&gt;

Сфералық тұрғыдан симметриялы емес денелердің айналу периоды, тіпті гравитациялық немесе толуын күштері болмаған күннің өзінде, әдетте тұрақты болмайды. Бұған себеп — айналу осі кеңістікте (импульс моментінің сақталу заңы бойынша) бекітілгенімен, оның дененің өз ішінде міндетті түрде бекітілмеуінде. Осының салдарынан дененің айналу осіне қатысты инерция моменті өзгеріп отыруы мүмкін, сәйкесінше айналу жылдамдығы да өзгереді (себебі инерция моменті мен айналу жылдамдығының көбейтіндісі тұрақты болып табылатын импульс моментіне тең). Мысалы, Сатурнның серігі — Гиперион дәл осындай күрделі динамиканы көрсетеді, сондықтан оның айналу периоды хаосты (бейберекет) деп сипатталады. Құбылыстың астрономиялық нұсқаулықтағы сипаттамасы ірі обсерватория порталдарында жарияланған.&lt;ref&gt;[https://stardate.org Rotation Periods of the Planets - StarDate Guide]. University of Texas McDonald Observatory.&lt;/ref&gt; Мақаланың түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық нұсқасы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Dışı gök cisimlerinin dönme süreleri - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt;
== Таңдалған нысандардың айналу кезеңі ==
[[File:Planets and dwarf planets' tilt and rotation speed.webm|center|thumb|550x550px|[[Ғаламшар|Планета]]лар мен ергежейлі планеталардың (Плутон және [[Церера (ергежейлі планета)|Церера]]) [[сидерлік уақыт]] бойынша өз осінен айналу кезеңін көрсететін анимация]]

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size: 85%; text-align: center;&quot;
|-
! Аспан денесі !! Жұлдыздарға қатысты айналу кезеңі, синодтық айналу кезеңі (Жердің орташа күн тәулігімен салыстырғанда) !! Жұлдыздарға қатысты айналу кезеңі (тәулік, сағат, минут, секунд) !! Синодтық айналу кезеңі (орташа күн тәулігімен) !! Жерден көрінетін айқын айналу кезеңі
|-

| [[Күн (жұлдыз)|Күн]] || 25.379995 тәулік (Кэррингтон айналымы)&lt;br&gt;35 тәулік (жоғары ендіктерде) || 25&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 7&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 11.6&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;35&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; || — || ~28 тәулік (экваторлық)
|-

| [[Меркурий (ғаламшар)|Меркурий]] || 58.6462 тәулік || 58&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 15&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 30&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 30&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 176 тәулік || rowspan=&quot;3&quot; | жоқ (орбиталық синхронды байланысқа байланысты)
|-

| [[Шолпан (ғаламшар)|Шолпан]] || –243.0226 тәулік || –243&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 0&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 33&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; || –116.75 тәулік
|-

| [[Жер]] || 0.99726968 тәулік || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 23&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 56&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 4.0910&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 1.00 тәулік (24&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 00&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 00&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;)
|-

| [[Ай (серік)|Ай]] || 27.321661 тәулік (айдың жұлдыздық айналу кезеңіне тең) || 27&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 7&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 43&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 11.5&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 29.530588 тәулік (синодтық айналу кезеңіне тең) || жоқ (орбиталық синхронды байланысқа байланысты)
|-

| [[Марс]] || 1.02595675 тәулік || 1&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 0&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 37&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 22.663&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 1.02749125 тәулік || —
|-

| [[Церера (еріксіз планета)|Церера]] || 0.37809 тәулік || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 4&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 27.0&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.37818 тәулік || —
|-

| [[Юпитер]] || 0.41354 тәулік (орташа)&lt;br&gt;0.4135344 тәулік (терең ішкі бөлігі)&lt;br&gt;0.41007 тәулік (экваторлық)&lt;br&gt;0.4136994 тәулік (жоғары ендіктерде) || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 55&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 30&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 55&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 29.37&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 50&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 30&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 55&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 43.63&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.413 58 тәулік (9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 55&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 33&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) (орташа) || —
|-

| [[Сатурн]] || 0.44002 &lt;div style=&quot;display:inline-block; vertical-align:middle; text-align:left; font-size:70%; line-height:1;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid;&quot;&gt;+0.00130&lt;/div&gt;&lt;div&gt;–0.00091&lt;/div&gt;&lt;/div&gt; тәулік (орташа, терең ішкі бөлігі)&lt;br&gt;0.44401 тәулік (терең ішкі бөлігі)&lt;br&gt;0.4264 тәулік (экваторлық)&lt;br&gt;0.44335 тәулік (жоғары ендіктерде) || 10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 33&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 38&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; &lt;div style=&quot;display:inline-block; vertical-align:middle; text-align:left; font-size:70%; line-height:1;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid;&quot;&gt;+1&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 52&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;–1&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 19&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;br&gt;10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 39&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 22.4&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 13&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 59&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 38&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 25.4&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.439 30 тәулік (10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 32&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 36&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) || —
|-

| [[Уран (ғаламшар)|Уран]] || –0.71833 тәулік || –0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 17&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 14&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 24&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || –0.718 32 тәулік (–17&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 14&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 23&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) || —
|-

| Нептун || 0.67125 тәулік || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 16&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 6&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 36&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.671 25 тәулік (16&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 6&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 36&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) || —
|-

| Плутон || –6.38718 тәулік ([[Харон (серік)|Харонмен]] синхронды) || –6&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 17&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 32&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || –6.386 80 тәулік (–6&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 17&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 0&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) || —
|-

| [[Хаумеа]] || 0.1631458 ± 0.00000042 тәулік || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 3&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 56&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 43.80&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; ± 0.36&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.1631461 ± 0.00000042 тәулік || —
|-

| [[Макемаке]] || 0.9511083 ± 0.00000042 тәулік || 22&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 49&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 35.76&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; ± 0.38&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.9511164 ± 0.00000042 тәулік || —
|-

| [[Эрида (еріксіз планета)|Эрида]] || ~15.786 тәулік || ~15&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 18&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 53&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; || ~15.7872 тәулік || —
|}


{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|-
! Планета !! Орбиталық айналым кезеңі (тәулік) !! Орбиталық айналым кезеңі (Жер жылымен) !! Орбиталық жылдамдық
|-

| Меркурий || 87.969 || 0.241 || 47.9 км/с (29.8 миля/с)
|-

| Шолпан || 224.701 || 0.615 || 35.0 км/с (21.7 миля/с)
|-

| Жер || 365.256 || 1.000 || 29.8 км/с (18.5 миля/с)
|-

| Марс || 686.980 || 1.881 || 24.1 км/с (15.0 миля/с)
|-

| Юпитер || 4,332.589 || 11.862 || 13.1 км/с (8.1 миля/с)
|-

| Сатурн || 10,759.22 || 29.457 || 9.7 км/с (6.0 миля/с)
|-

| Уран || 30,688.5 || 84.020 || 6.8 км/с (4.2 миля/с)
|-

| Нептун || 60,182 || 164.8 || 5.4 км/с (3.4 миля/с)
|}

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Астрономиялық түсініктер]]
[[Санат:Астрофизика]]

== Дереккөздер ==
&lt;references/&gt;

{{Суретсіз мақала}}

{{wikify}}

[[Санат:Медицина]]


{{Stub}}</text>
      <sha1>739emvnybuvs3ypdlfdpn11rb4cl90q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631888</id>
      <parentid>3631887</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T13:39:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <origin>3631888</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12417" sha1="2bx3a9hi9ibvii3ty92372xhn6xkhvh" xml:space="preserve">[[File:EpicEarth-Globespin-tilt-23.4.gif|thumb|Deep Space Climate Observatory түсірген Жердің өз осінен айналуы, осьтік еңкеюі көрсетілген.]]
'''Айналыс кезеңі''' - толық бір [[айналыс]] жасауға кететін [[уақыт]].&lt;ref&gt;О.Д.Дайырбеков, Б.Е.Алтынбеков, Б.К.Торғауытов, У.И.Кенесариев, Т.С.Хайдарова 
Аурудың алдын алу және сақтандыру бойынша орысша-қазақша терминологиялық сөздік. 
Шымкент. “Ғасыр-Ш”, 2005 жыл. ISBN 9965-752-06-0&lt;/ref&gt; [[Астрономия]]да аспан денесінің (мысалы: [[жұлдыз]], планета, серік, [[астероид]]) '''айналу периоды''' немесе '''осьтік айналу периоды''' ({{lang-en|rotation period}} немесе ''spin period'') екі түрлі ұғымды білдіреді. Біріншісі — синодтық емес, дәлірек айтқанда, сидериялық айналу периодына (немесе сидериялық тәулікке) сәйкес келеді.&lt;ref&gt;Rotation Period of Celestial Objects. Нақты астрономиялық терминдер сөздігі, 2024.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;What Is Misophonia? Symptoms, Causes, and Treatments. WebMD Medical Reference, 2024.&lt;/ref&gt; Бұл — дененің алыстағы фондық жұлдыздарға (инерциялық кеңістікке) қатысты өз осін бір рет толық айналып шығуына кететін уақыты. Жиі қолданылатын «айналу периодының» екінші түрі — дененің синодтық айналу периоды (немесе күн тәулігі). Ол аспан денесінің бір тәулік ішінде жұлдызды немесе басқа бір космастық денені айнала қозғалатын [[орбита]]лық периодының бөлігін өтеу үшін айналымның бір үлесіне немесе бірнеше толық айналымға ерекшеленуі мүмкін. [[Термин]]нің халықаралық астрономиялық базалардағы ресми сипаттамасы бекітілген.&lt;ref&gt;[https://nasa.gov What is a day? Sidereal and Solar days explained]. NASA Space Place.&lt;/ref&gt;

== Айналуды өлшеу ==
Тасты планеталар мен астероидтар сияқты қатты денелер үшін айналу периоды тұрақты, жалғыз мәнге ие болады. Жұлдыздар мен алып планеталар сияқты газ тәрізді немесе сұйық денелерде дифференциалды айналу деп аталатын құбылыстың салдарынан айналу периоды экватордан полюстерге қарай өзгеріп отырады.&lt;ref name=&quot;britannica_rot&quot;&gt;Rotational period | astronomy | Britannica. Encyclopedia Britannica, 2025.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Rhinorrhea (Runny nose): Symptoms and clinical overview. Humanitas Research Hospital, 2025.&lt;/ref&gt; Әдетте, алып планеталар (Юпитер, Сатурн, Уран, Нептун) үшін көрсетілетін негізгі айналу периоды — олардың магниттік өрісінің айналуы арқылы анықталатын ішкі айналу периоды болып табылады. Физикалық процестің ғылыми зерттелуі мен астрофизикалық профилі бекітілген.&lt;ref&gt;[https://archive.org Introduction to Astronomy and Astrophysics]. Textbook Archive, 2022.&lt;/ref&gt;

Сфералық тұрғыдан симметриялы емес денелердің айналу периоды, тіпті [[гравитация]]лық немесе толуын күштері болмаған күннің өзінде, әдетте тұрақты болмайды. Бұған себеп — айналу осі кеңістікте (импульс моментінің сақталу заңы бойынша) бекітілгенімен, оның дененің өз ішінде міндетті түрде бекітілмеуінде. Осының салдарынан дененің айналу осіне қатысты инерция моменті өзгеріп отыруы мүмкін, сәйкесінше айналу жылдамдығы да өзгереді (себебі [[инерция]] моменті мен айналу жылдамдығының көбейтіндісі тұрақты болып табылатын импульс моментіне тең). Мысалы, Сатурнның серігі — Гиперион дәл осындай күрделі динамиканы көрсетеді, сондықтан оның айналу периоды хаосты (бейберекет) деп сипатталады. Құбылыстың астрономиялық нұсқаулықтағы сипаттамасы ірі [[обсерватория]] порталдарында жарияланған.&lt;ref&gt;[https://stardate.org Rotation Periods of the Planets - StarDate Guide]. University of Texas McDonald Observatory.&lt;/ref&gt; Мақаланың түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық нұсқасы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Dışı gök cisimlerinin dönme süreleri - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt;
== Таңдалған нысандардың айналу кезеңі ==
[[File:Planets and dwarf planets' tilt and rotation speed.webm|center|thumb|550x550px|[[Ғаламшар|Планета]]лар мен ергежейлі планеталардың (Плутон және [[Церера (ергежейлі планета)|Церера]]) [[сидерлік уақыт]] бойынша өз осінен айналу кезеңін көрсететін анимация]]

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size: 85%; text-align: center;&quot;
|-
! Аспан денесі !! Жұлдыздарға қатысты айналу кезеңі, синодтық айналу кезеңі (Жердің орташа күн тәулігімен салыстырғанда) !! Жұлдыздарға қатысты айналу кезеңі (тәулік, сағат, минут, секунд) !! Синодтық айналу кезеңі (орташа күн тәулігімен) !! Жерден көрінетін айқын айналу кезеңі
|-

| [[Күн (жұлдыз)|Күн]] || 25.379995 тәулік (Кэррингтон айналымы)&lt;br&gt;35 тәулік (жоғары ендіктерде) || 25&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 7&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 11.6&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;35&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; || — || ~28 тәулік (экваторлық)
|-

| [[Меркурий (ғаламшар)|Меркурий]] || 58.6462 тәулік || 58&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 15&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 30&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 30&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 176 тәулік || rowspan=&quot;3&quot; | жоқ (орбиталық синхронды байланысқа байланысты)
|-

| [[Шолпан (ғаламшар)|Шолпан]] || –243.0226 тәулік || –243&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 0&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 33&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; || –116.75 тәулік
|-

| [[Жер]] || 0.99726968 тәулік || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 23&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 56&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 4.0910&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 1.00 тәулік (24&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 00&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 00&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;)
|-

| [[Ай (серік)|Ай]] || 27.321661 тәулік (айдың жұлдыздық айналу кезеңіне тең) || 27&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 7&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 43&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 11.5&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 29.530588 тәулік (синодтық айналу кезеңіне тең) || жоқ (орбиталық синхронды байланысқа байланысты)
|-

| [[Марс]] || 1.02595675 тәулік || 1&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 0&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 37&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 22.663&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 1.02749125 тәулік || —
|-

| [[Церера (еріксіз планета)|Церера]] || 0.37809 тәулік || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 4&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 27.0&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.37818 тәулік || —
|-

| [[Юпитер]] || 0.41354 тәулік (орташа)&lt;br&gt;0.4135344 тәулік (терең ішкі бөлігі)&lt;br&gt;0.41007 тәулік (экваторлық)&lt;br&gt;0.4136994 тәулік (жоғары ендіктерде) || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 55&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 30&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 55&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 29.37&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 50&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 30&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 55&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 43.63&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.413 58 тәулік (9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 55&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 33&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) (орташа) || —
|-

| [[Сатурн]] || 0.44002 &lt;div style=&quot;display:inline-block; vertical-align:middle; text-align:left; font-size:70%; line-height:1;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid;&quot;&gt;+0.00130&lt;/div&gt;&lt;div&gt;–0.00091&lt;/div&gt;&lt;/div&gt; тәулік (орташа, терең ішкі бөлігі)&lt;br&gt;0.44401 тәулік (терең ішкі бөлігі)&lt;br&gt;0.4264 тәулік (экваторлық)&lt;br&gt;0.44335 тәулік (жоғары ендіктерде) || 10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 33&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 38&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; &lt;div style=&quot;display:inline-block; vertical-align:middle; text-align:left; font-size:70%; line-height:1;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid;&quot;&gt;+1&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 52&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;–1&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 19&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;br&gt;10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 39&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 22.4&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 13&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 59&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 38&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 25.4&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.439 30 тәулік (10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 32&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 36&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) || —
|-

| [[Уран (ғаламшар)|Уран]] || –0.71833 тәулік || –0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 17&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 14&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 24&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || –0.718 32 тәулік (–17&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 14&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 23&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) || —
|-

| Нептун || 0.67125 тәулік || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 16&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 6&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 36&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.671 25 тәулік (16&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 6&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 36&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) || —
|-

| Плутон || –6.38718 тәулік ([[Харон (серік)|Харонмен]] синхронды) || –6&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 17&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 32&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || –6.386 80 тәулік (–6&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 17&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 0&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) || —
|-

| [[Хаумеа]] || 0.1631458 ± 0.00000042 тәулік || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 3&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 56&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 43.80&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; ± 0.36&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.1631461 ± 0.00000042 тәулік || —
|-

| [[Макемаке]] || 0.9511083 ± 0.00000042 тәулік || 22&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 49&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 35.76&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; ± 0.38&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.9511164 ± 0.00000042 тәулік || —
|-

| [[Эрида (еріксіз планета)|Эрида]] || ~15.786 тәулік || ~15&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 18&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 53&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; || ~15.7872 тәулік || —
|}


{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|-
! Планета !! Орбиталық айналым кезеңі (тәулік) !! Орбиталық айналым кезеңі (Жер жылымен) !! Орбиталық жылдамдық
|-

| Меркурий || 87.969 || 0.241 || 47.9 км/с (29.8 миля/с)
|-

| Шолпан || 224.701 || 0.615 || 35.0 км/с (21.7 миля/с)
|-

| Жер || 365.256 || 1.000 || 29.8 км/с (18.5 миля/с)
|-

| Марс || 686.980 || 1.881 || 24.1 км/с (15.0 миля/с)
|-

| Юпитер || 4,332.589 || 11.862 || 13.1 км/с (8.1 миля/с)
|-

| Сатурн || 10,759.22 || 29.457 || 9.7 км/с (6.0 миля/с)
|-

| Уран || 30,688.5 || 84.020 || 6.8 км/с (4.2 миля/с)
|-

| Нептун || 60,182 || 164.8 || 5.4 км/с (3.4 миля/с)
|}

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Астрономиялық түсініктер]]
[[Санат:Астрофизика]]

== Дереккөздер ==
&lt;references/&gt;

{{Суретсіз мақала}}

{{wikify}}

[[Санат:Медицина]]


{{Stub}}</text>
      <sha1>2bx3a9hi9ibvii3ty92372xhn6xkhvh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631889</id>
      <parentid>3631888</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T13:40:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <origin>3631889</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12314" sha1="4v7ar13i90udhtpr141kozjxnnlv6if" xml:space="preserve">[[File:EpicEarth-Globespin-tilt-23.4.gif|thumb|Deep Space Climate Observatory түсірген Жердің өз осінен айналуы, осьтік еңкеюі көрсетілген.]]
'''Айналыс кезеңі''' - толық бір [[айналыс]] жасауға кететін [[уақыт]].&lt;ref&gt;О.Д.Дайырбеков, Б.Е.Алтынбеков, Б.К.Торғауытов, У.И.Кенесариев, Т.С.Хайдарова 
Аурудың алдын алу және сақтандыру бойынша орысша-қазақша терминологиялық сөздік. 
Шымкент. “Ғасыр-Ш”, 2005 жыл. ISBN 9965-752-06-0&lt;/ref&gt; [[Астрономия]]да аспан денесінің (мысалы: [[жұлдыз]], планета, серік, [[астероид]]) '''айналу периоды''' немесе '''осьтік айналу периоды''' ({{lang-en|rotation period}} немесе ''spin period'') екі түрлі ұғымды білдіреді. Біріншісі — синодтық емес, дәлірек айтқанда, сидериялық айналу периодына (немесе сидериялық тәулікке) сәйкес келеді.&lt;ref&gt;Rotation Period of Celestial Objects. Нақты астрономиялық терминдер сөздігі, 2024.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;What Is Misophonia? Symptoms, Causes, and Treatments. WebMD Medical Reference, 2024.&lt;/ref&gt; Бұл — дененің алыстағы фондық жұлдыздарға (инерциялық кеңістікке) қатысты өз осін бір рет толық айналып шығуына кететін уақыты. Жиі қолданылатын «айналу периодының» екінші түрі — дененің синодтық айналу периоды (немесе күн тәулігі). Ол аспан денесінің бір тәулік ішінде жұлдызды немесе басқа бір космастық денені айнала қозғалатын [[орбита]]лық периодының бөлігін өтеу үшін айналымның бір үлесіне немесе бірнеше толық айналымға ерекшеленуі мүмкін. [[Термин]]нің халықаралық астрономиялық базалардағы ресми сипаттамасы бекітілген.&lt;ref&gt;[https://nasa.gov What is a day? Sidereal and Solar days explained]. NASA Space Place.&lt;/ref&gt;

== Айналуды өлшеу ==
Тасты планеталар мен астероидтар сияқты қатты денелер үшін айналу периоды тұрақты, жалғыз мәнге ие болады. Жұлдыздар мен алып планеталар сияқты газ тәрізді немесе сұйық денелерде дифференциалды айналу деп аталатын құбылыстың салдарынан айналу периоды экватордан полюстерге қарай өзгеріп отырады.&lt;ref name=&quot;britannica_rot&quot;&gt;Rotational period | astronomy | Britannica. Encyclopedia Britannica, 2025.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Rhinorrhea (Runny nose): Symptoms and clinical overview. Humanitas Research Hospital, 2025.&lt;/ref&gt; Әдетте, алып планеталар (Юпитер, Сатурн, Уран, Нептун) үшін көрсетілетін негізгі айналу периоды — олардың магниттік өрісінің айналуы арқылы анықталатын ішкі айналу периоды болып табылады. Физикалық процестің ғылыми зерттелуі мен астрофизикалық профилі бекітілген.&lt;ref&gt;[https://archive.org Introduction to Astronomy and Astrophysics]. Textbook Archive, 2022.&lt;/ref&gt;

Сфералық тұрғыдан симметриялы емес денелердің айналу периоды, тіпті [[гравитация]]лық немесе толуын күштері болмаған күннің өзінде, әдетте тұрақты болмайды. Бұған себеп — айналу осі кеңістікте (импульс моментінің сақталу заңы бойынша) бекітілгенімен, оның дененің өз ішінде міндетті түрде бекітілмеуінде. Осының салдарынан дененің айналу осіне қатысты инерция моменті өзгеріп отыруы мүмкін, сәйкесінше айналу жылдамдығы да өзгереді (себебі [[инерция]] моменті мен айналу жылдамдығының көбейтіндісі тұрақты болып табылатын импульс моментіне тең). Мысалы, Сатурнның серігі — Гиперион дәл осындай күрделі динамиканы көрсетеді, сондықтан оның айналу периоды хаосты (бейберекет) деп сипатталады. Құбылыстың астрономиялық нұсқаулықтағы сипаттамасы ірі [[обсерватория]] порталдарында жарияланған.&lt;ref&gt;[https://stardate.org Rotation Periods of the Planets - StarDate Guide]. University of Texas McDonald Observatory.&lt;/ref&gt; Мақаланың түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық нұсқасы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Dışı gök cisimlerinin dönme süreleri - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt;
== Таңдалған нысандардың айналу кезеңі ==
[[File:Planets and dwarf planets' tilt and rotation speed.webm|center|thumb|550x550px|[[Ғаламшар|Планета]]лар мен ергежейлі планеталардың (Плутон және [[Церера (ергежейлі планета)|Церера]]) [[сидерлік уақыт]] бойынша өз осінен айналу кезеңін көрсететін анимация]]

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size: 85%; text-align: center;&quot;
|-
! Аспан денесі !! Жұлдыздарға қатысты айналу кезеңі, синодтық айналу кезеңі (Жердің орташа күн тәулігімен салыстырғанда) !! Жұлдыздарға қатысты айналу кезеңі (тәулік, сағат, минут, секунд) !! Синодтық айналу кезеңі (орташа күн тәулігімен) !! Жерден көрінетін айқын айналу кезеңі
|-

| [[Күн (жұлдыз)|Күн]] || 25.379995 тәулік (Кэррингтон айналымы)&lt;br&gt;35 тәулік (жоғары ендіктерде) || 25&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 7&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 11.6&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;35&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; || — || ~28 тәулік (экваторлық)
|-

| [[Меркурий (ғаламшар)|Меркурий]] || 58.6462 тәулік || 58&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 15&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 30&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 30&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 176 тәулік || rowspan=&quot;3&quot; | жоқ (орбиталық синхронды байланысқа байланысты)
|-

| [[Шолпан (ғаламшар)|Шолпан]] || –243.0226 тәулік || –243&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 0&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 33&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; || –116.75 тәулік
|-

| [[Жер]] || 0.99726968 тәулік || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 23&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 56&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 4.0910&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 1.00 тәулік (24&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 00&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 00&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;)
|-

| [[Ай (серік)|Ай]] || 27.321661 тәулік (айдың жұлдыздық айналу кезеңіне тең) || 27&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 7&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 43&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 11.5&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 29.530588 тәулік (синодтық айналу кезеңіне тең) || жоқ (орбиталық синхронды байланысқа байланысты)
|-

| [[Марс]] || 1.02595675 тәулік || 1&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 0&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 37&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 22.663&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 1.02749125 тәулік || —
|-

| [[Церера (еріксіз планета)|Церера]] || 0.37809 тәулік || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 4&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 27.0&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.37818 тәулік || —
|-

| [[Юпитер]] || 0.41354 тәулік (орташа)&lt;br&gt;0.4135344 тәулік (терең ішкі бөлігі)&lt;br&gt;0.41007 тәулік (экваторлық)&lt;br&gt;0.4136994 тәулік (жоғары ендіктерде) || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 55&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 30&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 55&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 29.37&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 50&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 30&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 55&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 43.63&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.413 58 тәулік (9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 55&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 33&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) (орташа) || —
|-

| [[Сатурн]] || 0.44002 &lt;div style=&quot;display:inline-block; vertical-align:middle; text-align:left; font-size:70%; line-height:1;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid;&quot;&gt;+0.00130&lt;/div&gt;&lt;div&gt;–0.00091&lt;/div&gt;&lt;/div&gt; тәулік (орташа, терең ішкі бөлігі)&lt;br&gt;0.44401 тәулік (терең ішкі бөлігі)&lt;br&gt;0.4264 тәулік (экваторлық)&lt;br&gt;0.44335 тәулік (жоғары ендіктерде) || 10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 33&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 38&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; &lt;div style=&quot;display:inline-block; vertical-align:middle; text-align:left; font-size:70%; line-height:1;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid;&quot;&gt;+1&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 52&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;–1&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 19&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;br&gt;10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 39&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 22.4&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 13&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 59&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 38&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 25.4&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.439 30 тәулік (10&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 32&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 36&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) || —
|-

| [[Уран (ғаламшар)|Уран]] || –0.71833 тәулік || –0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 17&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 14&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 24&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || –0.718 32 тәулік (–17&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 14&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 23&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) || —
|-

| Нептун || 0.67125 тәулік || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 16&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 6&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 36&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.671 25 тәулік (16&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 6&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 36&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) || —
|-

| Плутон || –6.38718 тәулік ([[Харон (серік)|Харонмен]] синхронды) || –6&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 17&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 32&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || –6.386 80 тәулік (–6&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 9&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 17&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 0&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt;) || —
|-

| [[Хаумеа]] || 0.1631458 ± 0.00000042 тәулік || 0&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 3&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 56&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 43.80&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; ± 0.36&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.1631461 ± 0.00000042 тәулік || —
|-

| [[Макемаке]] || 0.9511083 ± 0.00000042 тәулік || 22&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 49&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; 35.76&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; ± 0.38&lt;sup&gt;с&lt;/sup&gt; || 0.9511164 ± 0.00000042 тәулік || —
|-

| [[Эрида (еріксіз планета)|Эрида]] || ~15.786 тәулік || ~15&lt;sup&gt;д&lt;/sup&gt; 18&lt;sup&gt;һ&lt;/sup&gt; 53&lt;sup&gt;м&lt;/sup&gt; || ~15.7872 тәулік || —
|}


{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|-
! Планета !! Орбиталық айналым кезеңі (тәулік) !! Орбиталық айналым кезеңі (Жер жылымен) !! Орбиталық жылдамдық
|-

| Меркурий || 87.969 || 0.241 || 47.9 км/с (29.8 миля/с)
|-

| Шолпан || 224.701 || 0.615 || 35.0 км/с (21.7 миля/с)
|-

| Жер || 365.256 || 1.000 || 29.8 км/с (18.5 миля/с)
|-

| Марс || 686.980 || 1.881 || 24.1 км/с (15.0 миля/с)
|-

| Юпитер || 4,332.589 || 11.862 || 13.1 км/с (8.1 миля/с)
|-

| Сатурн || 10,759.22 || 29.457 || 9.7 км/с (6.0 миля/с)
|-

| Уран || 30,688.5 || 84.020 || 6.8 км/с (4.2 миля/с)
|-

| Нептун || 60,182 || 164.8 || 5.4 км/с (3.4 миля/с)
|}

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Астрономиялық түсініктер]]
[[Санат:Астрофизика]]
[[Санат:Медицина]]</text>
      <sha1>4v7ar13i90udhtpr141kozjxnnlv6if</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Николай Иванович Яковлев</title>
    <ns>0</ns>
    <id>100052</id>
    <revision>
      <id>3631946</id>
      <parentid>2063904</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T17:37:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Вилюс М</username>
        <id>183627</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Суретшінің толық өмірбаяны мен суреті қосылды.</comment>
      <origin>3631946</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6377" sha1="0lmf3z4x3cjz2lfots6g6hfiqcpqa81" xml:space="preserve">[[Сурет:YakovlevNikolayIvanovich.jpg|нобай|Яковлев Николай Иванович]]
'''Николай Иванович Яковлев''' (27.6.[[1927]], қазіргі Санкт-Петербург қаласы - 1.4.[[1985]], [[Семей қаласы]])- кескіндемеші. 2-дүниежүзілік соғысқа қатысқан. 1948 жылы Алматы көркемсурет училищесін (қазіргі колледж) бітірген. Ол &quot;Үста&quot; ([[1955]]), &quot;Парк&quot;, &quot;Күз&quot;, &quot;Көктем&quot; ([[1956]]), &quot;Жаңа Семей&quot; ([[1958]]), &quot;Ертеңгі шақ&quot;, &quot;Бұқтырма СЭС-і&quot; ([[1959]]), &quot;Ертіс жағалауында&quot; ([[1960]]), &quot;Ымырт&quot; (1964), &quot;Ертіс&quot; ([[1965]]), &quot;Партизан керуені&quot; ([[1967]]), 1941 жылдың басы&quot; ([[1985]]), т.б. туындыларымен танымал. Қызыл Жұлдыз орденімен және медальдармен марапатталған.&lt;ref&gt;Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8
&lt;/ref&gt;

'''Биография'''

Николай Иванович Яковлев Ленинград қаласының тумасы. 1927 жылы туған, ерте жетім қалады. Оның атасы Псковщинада архитектурамен айналысып, кескіндемемен әуестенген адам болатын. Оның осы махаббаты немересіне беріліп, кәсіптің таңдауына шешуші әсерін тигізген. Жас Николай Яковлев Ленинградтағы Көркемөнер Академиясының жанындағы орта көркемсурет мектебіне оқуға түседі. Бірақ оқу соғыспен үзіліп, 14 жасар бозбала қолына қылқалам орнына қару алып, партизандар қатарына кіреді. 1942 жылдың тамыз айынан 1944 жылдың сәуір айына дейін Псков облысындағы партизан қозғалысының белсенді қатысушысы болады. 16 жасында Қызыл жұлдыз Орденінің иегері атанады.[https://nevzorovcollection.kz/qr-051-kaz &lt;nowiki&gt;[2]&lt;/nowiki&gt;]

Ленинградты босатқаннан кейін туған қаласына қайтып оралып, ОКМ-де оқуын жалғастырады. Бірақ оның денсаулығына соғыс жылдары келтірілген зиян кесірінен Ленинградтың  ылғалды климаты жақпады. Тұрмыс орнын  жедел өзгерту керек болады. Оның таңдауы  ыстық және құрғақ ауа-райы бар Қазақстанға тоқталады.

1944 жылдан бастап Алматыда тұрып, ол Н. В. Гоголь атындағы көркемсурет училищесінде оқиды және 1948 жылы оны орта мектептердің сурет салу және сызу оқытушысы мамандығы бойынша аяқтайды. Бөлу бойынша Семей қаласына келеді. Педагогикалық училищеде сабақ береді және жергілікті көркем-өндірістік шеберханаларда жұмыс істейді.

1962 жылдан КСРО Суретшілер Одағының мүшесі. Пленэрде жазылған көптеген этюдтарда біз табиғатты қарапайым және шыңайы қабылдауын сезе аламыз. Суретші табиғат аясында жұмыс істеуді жақсы көретін. Оның бояу жағындылары қанық, серпінді және шапшаң.  

Ол ешқашан өз суреттерін түзетіп, қайта жазбаған. Оның жұмыстарында суық «есеп» жоқ. Ол табиғаттың ашық емес бояуларында оның нәзіктік әуенін, көңіл-күйін көрсете білетін өте эмоционалды, жарқын көңілді кескіндемеші. Николай Ивановичтің классикалық музыкаға  деген тартылысы тегін емес еді. 

Суретші-пейзажистің тақырыптарының бірі сүйікті Ертіс өзені, ол оның әдемілігін алуан түрлі бейнелеген. Николай Иванович жазғы пейзаждарды жазуды жақсы көретін. Негізі  жаз мезгілін бейнелеу қиын деп саналатын, өйткені қанық жасыл көк реңктің басымдылығы пейзажға басқа реңкі беріп сурет бояуын өзгертіп жібереді және сурет бетінде жартылай бояу түстерін көрсету қиынға түседі. Бірақ суретші бүкіл жан-дүниесімен күн сәулесіне бөленген немесе  жылы жазғы кештерге толы  табиғаттың осы жыл мезгіліне өз таңдауын беріп қойған.   

Николай Иванович 58 жасында, ерте қайтыс болады. Суретшімен жеке таныс болғандардың жадында, ол тамаша кескіндемеші және мейірімді, жұмсақ адам болып қалды. Н.И. Яковлевтің шығармашылық мұрасы – біздің қаламыздың рухани және мәдени өмірінің ажырамас бөлігі болып табылады. 

Автор   Стромская Татьяна Александровна

==Дереккөздер==
&lt;references/&gt;2. Невзоровтар отбасы атындағы бейнелеу өнері музейі https://nevzorovcollection.kz/qr-051-kaz&lt;nowiki/&gt;{{Stub: Қазақ мәдениеті}}
{{wikify}}</text>
      <sha1>0lmf3z4x3cjz2lfots6g6hfiqcpqa81</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631962</id>
      <parentid>3631946</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T18:36:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/Вилюс М|Вилюс М]] ([[User talk:Вилюс М|т]]) өңдемелерінен [[User:ArystanbekBot|ArystanbekBot]] соңғы нұсқасына қайтарды</comment>
      <origin>2063904</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1148" sha1="1m0wlue4k93dvaoa1qxyr706gclv1r2" xml:space="preserve">'''Николай Иванович Яковлев''' (27.6.[[1927]], қазіргі Санкт-Петербург қаласы - 1.4.[[1985]], [[Семей қаласы]])- кескіндемеші. 2-дүниежүзілік соғысқа қатысқан. 1948 жылы Алматы көркемсурет училищесін (қазіргі колледж) бітірген. Ол &quot;Үста&quot; ([[1955]]), &quot;Парк&quot;, &quot;Күз&quot;, &quot;Көктем&quot; ([[1956]]), &quot;Жаңа Семей&quot; ([[1958]]), &quot;Ертеңгі шақ&quot;, &quot;Бұқтырма СЭС-і&quot; ([[1959]]), &quot;Ертіс жағалауында&quot; ([[1960]]), &quot;Ымырт&quot; (1964), &quot;Ертіс&quot; ([[1965]]), &quot;Партизан керуені&quot; ([[1967]]), 1941 жылдың басы&quot; ([[1985]]), т.б. туындыларымен танымал. Қызыл Жұлдыз орденімен және медальдармен марапатталған.&lt;ref&gt;Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8&lt;/ref&gt;

==Дереккөздер==
&lt;references/&gt;
{{Stub: Қазақ мәдениеті}}
{{wikify}}</text>
      <sha1>1m0wlue4k93dvaoa1qxyr706gclv1r2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631963</id>
      <parentid>3631962</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T18:37:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3631963</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1162" sha1="hl9id4djkoz46pjlcms46iiyn5p4923" xml:space="preserve">'''Николай Иванович Яковлев''' (27.6.[[1927]], қазіргі Санкт-Петербург қаласы - 1.4.[[1985]], [[Семей қаласы]])- кескіндемеші. 2-дүниежүзілік соғысқа қатысқан. 1948 жылы Алматы көркемсурет училищесін (қазіргі колледж) бітірген. Ол &quot;Үста&quot; ([[1955]]), &quot;Парк&quot;, &quot;Күз&quot;, &quot;Көктем&quot; ([[1956]]), &quot;Жаңа Семей&quot; ([[1958]]), &quot;Ертеңгі шақ&quot;, &quot;Бұқтырма СЭС-і&quot; ([[1959]]), &quot;Ертіс жағалауында&quot; ([[1960]]), &quot;Ымырт&quot; (1964), &quot;Ертіс&quot; ([[1965]]), &quot;Партизан керуені&quot; ([[1967]]), 1941 жылдың басы&quot; ([[1985]]), т.б. туындыларымен танымал. Қызыл Жұлдыз орденімен және медальдармен марапатталған.&lt;ref&gt;Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{Stub:Қазақ мәдениеті}}
{{wikify}}</text>
      <sha1>hl9id4djkoz46pjlcms46iiyn5p4923</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Грибоедов атындағы көше (Алматы)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>106326</id>
    <revision>
      <id>3632171</id>
      <parentid>3549653</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T07:22:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Almatrkh</username>
        <id>172335</id>
      </contributor>
      <origin>3632171</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1693" sha1="fs1rpo7btrgrhn00s0hf6xszva1gvwn" xml:space="preserve">Көшеге қазақ балалары мен жастарының бірқатар толқынын тәрбиелеуде өзіндік үлесі бар көркем туындылардың авторы, орыс жазушысы, дипломат, [[1812 жыл|1812]] жылғы [[Француз-Орыс соғысы (1812—1814)|Отан соғысына]] қатысушы Александр Сергеевич Грибоедовтің есімі (1956 жылы) берілген. Грибоедов Александр Сергеевич ([[1795 жыл|1795]]-[[1829 жыл|1829]]) [[Мәскеу]]де дүниеге келген. Ол - ''«Горе от ума»'' комедиясының авторы.

Көше [[Медеу ауданы|Медеу ауданында]] орналасқан. [[Бондаренко атындағы көше (Алматы)|Бондаренко]], [[Бөлтірік шешен көшесі (Алматы)|Бөлтірік шешен]], [[Шавров көшесі (Алматы)|Шавров]], [[Пестковский атындағы көше (Алматы)|Пестовский]] көшелері, [[Райымбек батыр даңғылы (Алматы)|Райымбек даңғылымен]] қиылысады. Көшенің ұзындығы - 1480 метр.&lt;ref&gt;Алматы көшелері. Анықтамалық энциклопедия. – Алматы: “ИП Волошин” баспасы, 2009. ISBN 978-601-7157-18-0&lt;/ref&gt;
[[Сурет:Грибоедов атындағы көше (Алматы).jpg|нобай]]

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

[[Санат:Алматы көшелері]]</text>
      <sha1>fs1rpo7btrgrhn00s0hf6xszva1gvwn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қуаныш Айтаханұлы Айтаханов</title>
    <ns>0</ns>
    <id>117887</id>
    <revision>
      <id>3631919</id>
      <parentid>3467787</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T16:47:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Omirzhan121</username>
        <id>183628</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3631919</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16268" sha1="alp5zf8n4x6o0dklvd0j4tus8pllyma" xml:space="preserve">[[Сурет:Қуаныш Айтаханұлы Айтаханов.JPG|thumb|Қуаныш Айтаханұлы Айтаханов]]'''Қуаныш Айтаханұлы Айтаханов''' (1947 жылғы 14 қарашада Оңтүстік Қазақстан облысы, Отырар ауданында дүниеге келген) — қазақстандық мемлекет және қоғам қайраткері.

* 1990–1994 жылдары — Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесінің XII шақырылымының депутаты.
* 2005–2017 жылдары — Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының III, IV, V және VI шақырылымдарының депутаты.

= Өмірбаяны =
Қуаныш Айтаханұлы Айтаханов 1947 жылғы 14 қарашада Оңтүстік Қазақстан облысы (қазіргі Түркістан облысы) Отырар ауданы Отырар ауылдық округінің аумағында дүниеге келген. Ұлы жүздің Қоңырат тайпасының Көтенші руынан тарайтын Маңғытай атасынан шыққан. 

1965 жылы Жамбыл зоотехникалық-малдәрігерлік техникумын, 1970 жылы Мәскеу қаласындағы К.И. Скрябин атындағы Мәскеу ветеринариялық академиясын «ветеринариялық дәрігер» мамандығы бойынша, ал 1981 жылы Алматы жоғары партия мектебін «саясаттанушы» мамандығы бойынша тәмамдаған.

1996 жылы «Қазақстанның оңтүстігіндегі ауыл шаруашылығы кәсіпорындарын жекешелендірудің ерекшеліктері» тақырыбында кандидаттық диссертация қорғап, экономика ғылымдарының кандидаты ғылыми дәрежесін алды.

Экономика ғылымдарының докторы, Қазақ ауыл шаруашылығы ғылымдары академиясының академигі (толық мүшесі), Қазақстан Ұлттық ғылым академиясының құрметті мүшесі, мемлекет және қоғам қайраткері.

2008–2010 жылдары С. Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық университетінің кандидаттық және докторлық диссертацияларды қорғау жөніндегі диссертациялық кеңесінің мүшесі болды. Сондай-ақ М. Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік университетінің құрметті профессоры.

Қазақ және орыс тілдерін еркін меңгерген.

= Еңбек жолы =

* '''1965–1970 жылдары''' – Қызылқұм аудандық ветеринариялық станциясында ветеринарлық фельдшер.
* '''1970–1973 жылдары''' – Шымкент облысы Алғабас ауданындағы ХХІІ партия съезі атындағы кеңшардың бас мал дәрігері.
* '''1973–1975 жылдары''' – Шымкент облыстық партия комитетінің нұсқаушысы, Қазақстан ЛКЖО Шымкент облыстық комитетінің екінші хатшысы.
* '''1975–1977 жылдары''' – Ленин аудандық партия комитетінің екінші хатшысы.
* '''1977–1983 жылдары''' – Шардара аудандық атқару комитетінің төрағасы.
* '''1983–1987 жылдары''' – Ленин аудандық атқару комитетінің төрағасы.
* '''1987–1988 жылдары''' – Шымкент облыстық агроөнеркәсіптік комитеті төрағасының бірінші орынбасары.
* '''1988–1992 жылдары''' – Арыс қалалық партия комитетінің бірінші хатшысы, Арыс қалалық халық депутаттары кеңесінің төрағасы.
* '''1992–1993 жылдары''' – Арыс қаласы әкімшілігінің басшысы.
* '''1993–1999 жылдары''' – Оңтүстік Қазақстан облысы әкімінің орынбасары, Оңтүстік Қазақстан облысы Созақ ауданы әкімшілігінің басшысы, кейін аудан әкімі.
* '''1999–2003 жылдары''' – Оңтүстік Қазақстан облысы Сайрам ауданының әкімі.
* '''2003–2005 жылдары''' – Оңтүстік Қазақстан облысы Отырар ауданының әкімі.

= Сайланбалы қызметтері және депутаттық қызметі =

* '''1990–1993 жылдары''' – Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесінің XII шақырылымының депутаты.
* '''2005–2017 жылдары''' – Оңтүстік Қазақстан облысынан сайланған Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының депутаты. Осы кезеңде:
** Экономикалық және өңірлік саясат комитетінің мүшесі;
** Аграрлық мәселелер және қоршаған ортаны қорғау комитетінің хатшысы;
** Аграрлық мәселелер, табиғатты пайдалану және ауылдық аумақтарды дамыту комитетінің мүшесі қызметтерін атқарды.

Сенат депутаты ретінде Аграрлық мәселелер, табиғатты пайдалану және ауылдық аумақтарды дамыту комитетінің мүшесі болды. Сонымен қатар Сенаттағы '''«Өңір»''' депутаттық тобы жетекшісінің орынбасары, «Нұр Отан» халықтық-демократиялық партиясы жанындағы Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі республикалық қоғамдық кеңестің мүшесі қызметтерін атқарды.

Сондай-ақ Қазақстан Республикасы Парламентінің Австрия Республикасы, Ұлыбритания және Солтүстік Ирландия Біріккен Корольдігі, Иран Ислам Республикасы, Испания Корольдігі және Француз Республикасы парламенттерімен ынтымақтастық жөніндегі депутаттық топтарының құрамында болды.

Бұдан бөлек, Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығына (ТМД) қатысушы мемлекеттердің Парламентаралық Ассамблеясының Экономика және аграрлық мәселелер жөніндегі тұрақты комиссиясының мүшесі ретінде халықаралық парламентаралық ынтымақтастықты дамытуға атсалысты.

= Отбасы =
Қуаныш Айтаханұлы Айтахановтың ұлдары:

* '''Ерлан Қуанышұлы Айтаханов''' – мемлекет қайраткері. 2019 жылғы 30 шілдеден бастап Шымкент қаласының әкімі қызметін атқарған.
* '''Нұрлан Қуанышұлы Айтаханов''' – білікті заңгер. Англия мен Уэльсте заңгер ретінде танылған, сондай-ақ Англия мен Уэльстің Жоғарғы соттарының солиситоры мәртебесіне ие. Қазіргі уақытта '''Abu Dhabi National Oil Company (ADNOC)''' компаниясында қызмет атқарады.

= Марапаттары мен атақтары =
'''Мемлекеттік наградалары:'''
* '''«Құрмет Белгісі» ордені''' (КСРО, 1982 жыл).
* '''«Құрмет» ордені''' (2004 жыл).
* '''«Парасат» ордені''' (2010 жыл).

'''Құрметті атақтары:'''

* Түркістан облысы, сондай-ақ Қазығұрт, Арыс, Созақ, Сайрам, Отырар, Бәйдібек, Шардара аудандары мен Түркістан қаласының '''Құрметті азаматы'''.
* '''Түркістан облысының Құрметті азаматы''' (2017 жыл).
* 2017 жылы '''«Қазақ тілі» халықаралық қоғамының Құрметті мүшесі''' атағына ие болып, мемлекеттік тілді дамытуға, насихаттауға және қолданыс аясын кеңейтуге қосқан елеулі үлесі үшін '''«Ана тілі»''' төсбелгісімен марапатталды.

'''Құрмет грамоталары мен алғыс хаттары:'''

* Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасы.
* Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының Құрмет грамотасы.
* Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығына (ТМД) қатысушы мемлекеттердің Парламентаралық Ассамблеясының Құрмет грамотасы.
* Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президентінің екі Алғыс хатымен марапатталған.
* Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаевтың екі Алғыс хатына ие болған.
* Қазақстан Республикасы Тұңғыш Президентінің '''«Алтын барыс»''' алтын төсбелгісімен наградталған.

'''Халықаралық марапаттары:'''

* '''«Достастық» ордені''' (2017 жылғы 27 наурыз, ТМД Парламентаралық Ассамблеясы) – Парламентаралық Ассамблея қызметіне белсенді қатысқаны және ТМД халықтары арасындағы достықты нығайтуға қосқан үлесі үшін.
* '''«Парламентаралық ынтымақтастықты нығайтқаны үшін» медалі''' (2016 жылғы 24 қараша, ТМД Парламентаралық Ассамблеясы) – парламентаризмді дамытуға, демократияны нығайтуға және азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қамтамасыз етуге қосқан ерекше үлесі үшін.

'''Мерейтойлық мемлекеттік медальдары:'''

Қуаныш Айтаханұлы көптеген мемлекеттік мерейтойлық медальдармен марапатталған. Атап айтқанда:

* '''«Тың және тыңайған жерлерді игергені үшін»''';
* '''«Еңбек ардагері»''';
* '''«Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл»''';
* '''«Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 20 жыл»''';
* '''«Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 25 жыл»''';
* '''«Қазақстан Республикасының Конституциясына 10 жыл»''';
* '''«Қазақстан Республикасының Конституциясына 20 жыл»''';
* '''«Қазақстан Республикасы Парламентіне 10 жыл»''';
* '''«Қазақстан Республикасы Парламентіне 30 жыл»''';
* '''«Астана»''';
* '''«Астананың 10 жылдығы»''';
* '''«Тың игеруге 50 жыл»''';
* '''«Тың игеруге 60 жыл»''', сондай-ақ ТМД Парламентаралық Ассамблеясы Кеңесінің мерейтойлық медальдарымен марапатталған.

'''Төсбелгілері мен өзге де марапаттары:'''

* '''«КСРО Азаматтық қорғанысының үздігі»''';
* '''«Қазақстан Республикасы білім беру ісінің үздігі»''';
* '''«Қазақстан Республикасы ауыл шаруашылығының үздігі»''' төсбелгілерінің иегері.
* 1981, 1982 және 1983 жылдары КСРО Халық шаруашылығы жетістіктері көрмесінің (ВДНХ) алтын және күміс медальдарымен марапатталған.
* '''«Социалистік жарыстың жеңімпазы»''' белгісімен және '''«Оңтүстік Қазақстан облысының еңбек сіңірген қайраткері»''' медалімен наградталған.
* Сондай-ақ Оңтүстік Қазақстан облыстық халық депутаттары кеңесінің, оның атқару комитетінің, облыстық әкімдіктің және облыстық мәслихаттың Құрмет грамоталарымен бірнеше рет марапатталған.

= Шығармашылығы =
Қуаныш Айтаханұлы Айтаханов – қоғамдық-саяси, тарихи-танымдық және ғылыми еңбектердің авторы.
'''1999–2005 жылдары жарық көрген еңбектері:'''

* ''«Сайрамдықтар жауынгерлік сапта»'';
* ''«Шежірелі Сайрам»'';
* ''«Сайрамда бар сансыз баб»'';
* ''«Сайрамдық батыр аналар»'';
* ''«Мәртөбелі Сайрам»'';
* ''«Отырар энциклопедиясы»'';
* ''«Отырарлықтар жауынгерлік сапта»'';
* ''«Тәушен»'';
* ''«Шежірелі Отырар»'';
* ''«Отырар жәдігерлері»''.

'''2006–2017 жылдары жарық көрген еңбектері:'''

* ''«Ел мерейі жолында»'';
* ''«Сөз сұраймын»'';
* ''«Елге қызмет – басты міндет»'';
* ''«Қызмет еттім халқыма»'';
* ''«Өмір белестері»'';
* ''«Қазақстан Республикасында ауыл шаруашылығын мемлекеттік реттеудің қалыптасу кезеңдері»'' (''«Этапы становления государственного регулирования сельского хозяйства Республики Казахстан»'');
* ''«Ауыл проблемалары»'';
* ''«Ауыл шаруашылығының дамуын мемлекеттік реттеу»'' (''«Государственное регулирование развития сельского хозяйства»'').

== Сілтемелер==
&lt;references /&gt;

{{Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының VI шақырылым депутаттары}}
{{Суретсіз мақала}}

{{stub}}
{{wikify}}
==Дереккөздер==
&lt;references/&gt;
{{wikify}}

[[Санат:1947 жылы туғандар]]</text>
      <sha1>alp5zf8n4x6o0dklvd0j4tus8pllyma</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қатысушы талқылауы:Kasymov</title>
    <ns>3</ns>
    <id>122375</id>
    <revision>
      <id>3632054</id>
      <parentid>3631070</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T02:51:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurislam 93</username>
        <id>164910</id>
      </contributor>
      <origin>3632054</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="179588" sha1="rt5vi1j7j365btb2ahrmheaaw1h4eaz" xml:space="preserve">{{Мұрағат|қыркүйек 2011 — қаңтар 2015|қаңтар 2015 — 2016 қаңтар|қаңтар 2016 — қаңтар 2017|қаңтар 2017 — сәуір 2019|маусым 2019 — желтоқсан 2020|ақпан 2021 — қаңтар 2022|ақпан 2022 — қаңтар 2023|қаңтар 2023 — сәуір 2024}}
{{астынан}}

== Жою №1 ==

Қайырлы күн. Мына қажетсіз айрық бетті &lt;s&gt;Мұқыр ауылдық округі&lt;/s&gt; жою керек болып тұр. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 05:29, 2024 ж. сәуірдің 28 (+05)

:Алматы облысындағысының атауы шынымен Мұқыры ма? [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 08:34, 2024 ж. сәуірдің 28 (+05)
::Иә, шынымен Мұқыры. Орысшасы ''Мукры''. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 04:51, 2024 ж. сәуірдің 29 (+05)
:Жетісу облысында мұндай ауыл бар ғой [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 16:51, 2024 ж. сәуірдің 28 (+05)

== Павел Архипович Загребельный‎ ==

Павел Архипович Загребельный‎ мақаласынан не үшін «КСРО мемлекеттік сыйлығының иегерлері» деген санатты алып тастадың? Себебін айта кетсең, келесіде қоймас үшін. [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 12:38, 2024 ж. мамырдың 1 (+05)
: Түсіндім, кешірерсің, автоматты шығатын болып тұр ғой.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 12:41, 2024 ж. мамырдың 1 (+05)
::Кеш жарық {{@|Мағыпар}}! Сонымен қатар {{tl|туғанжері}}, {{tl|қайтысболғанжері}} деген үлгілерді қолдансаңыз, автоматты түрде туған/қайтыс болған жерлердің санаты пайда болады --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 21:58, 2024 ж. мамырдың 1 (+05)

== Үлгі:Азаматтық қақтығыс ==

Қайырлы күн, ''[[Үлгі:Азаматтық қақтығыс|Азаматтық қақтығыс]]'' үлгісін дұрыстап жібересіз ба? ''Себеп'' деген істемей тұр. [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 15:30, 2024 ж. мамырдың 7 (+05)

:Сосын, ''Нәтиже'' дегенде алғашқы сөйлемде * белгісі істемейді, мысалы [[Қазақстандағы жер наразылығы (2016)]] мақаласында көрсеңіз болады. [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 15:41, 2024 ж. мамырдың 7 (+05)
:Иә, енді істейді. Бірақ &quot;жұлдызшаны&quot; білмедім. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 17:29, 2024 ж. мамырдың 7 (+05)
::{{@|Casserium}}''*'' барлық үлгілерде солай дұрыс көрсетпейді, метауикиден болу керек --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 01:15, 2024 ж. мамырдың 8 (+05)
:::Иә солай шығар онда -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 01:27, 2024 ж. мамырдың 8 (+05)

== Албан тілі мақалам жоққа шығарылды.  ==

Менің жақында істегем мақаламда қате кеткен болар, мақаланың қате кеткен жері бар ма? Болмаса жоққа шығарудың себе не? [[Қатысушы:Nafpeg|Nafpeg]] ([[Қатысушы талқылауы:Nafpeg|талқылау]]) 17:21, 2024 ж. мамырдың 8 (+05)
:Себебі, сіз аудару функция арқылы мақаланы аяғына дейін өңдеген жоқсыз. Тыныс белгілер, дереккөздер арасында интервал қалып қойған, сонымен қатар дайын үлгіні пайдаланбай отырсыз --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:46, 2024 ж. мамырдың 9 (+05)

== Мақалада қате бар ==
Қайырлы күн, [[Egov.Press|мына мақалада]] суретті жойып жіберген екен. Қырғызша нұсқасындағыдай түзеп жіберсеңіз керемет болар еді. [[Арнайы:Үлесі/37.99.97.162|37.99.97.162]] 17:42, 2024 ж. мамырдың 11 (+05)
: Қайырлы күн! Суретті түзеп қойдым;-[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 20:52, 2024 ж. мамырдың 11 (+05)

== Қате ==

Қайырлы кеш. Біраздан бері [[Үлгі:Елді мекен-Қазақстан]] дұрыс істемей тұр. Атырау облысының барлық елді мекендерінде '''&lt;imagemap&gt;: 2 жолдағы кескін жарамсыз, әрбір жол мынаның біреуінен басталу қажет:''' деген жазу шығады. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 23:06, 2024 ж. мамырдың 15 (+05)
::{{@|Casserium}}, үлгі қате емес. Позкарта үлгісіне қосымша үлгі жасалды. Түзетілді --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:39, 2024 ж. мамырдың 16 (+05)
:::Көп рақмет -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 22:52, 2024 ж. мамырдың 16 (+05)

== Жеңіл атлетші ==

Сәлеметсізбе! Жеңіл атлетші‎ үлгісі дүрыс істемей жатыр. ең төменгі жағында ақпаратты көрсетпейді (10 000м ден бастап). мүмкін шаблон тым созылғандықтан шығар? қалай түзетуге болады? [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 22:54, 2024 ж. мамырдың 18 (+05)
:{{@|TalgatSnow}}Қайырлы күн, уақыт болғанда тексерістен өткіземін. Ұзақ үлгі екен, асықпай қарау керек --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 16:56, 2024 ж. мамырдың 19 (+05)
::Ok [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 21:56, 2024 ж. мамырдың 19 (+05)

== Мақалаларды жою ==

Қайырлы кеш, мына мақалаларды жоюға ұсынамын.
* &lt;s&gt;Атбасар түсті металдар тресі (Атбасцветмет)&lt;/s&gt;
* &lt;s&gt;ХVІІІ ғасырдың екінші жартысы – ХІХ ғасырдың басында Ертістің оң жағалауына көшу.&lt;/s&gt;
* &lt;s&gt;Қорғанысқа және басқаруға жұмсалатын шығыстар&lt;/s&gt;
* &lt;s&gt;Гринвуд Джеймс&lt;/s&gt;
* &lt;s&gt;Зат мөлшері. Авогадро саны. Молярлық масса&lt;/s&gt;
* &lt;s&gt;Ең кіші шекті өлшем&lt;/s&gt;
* &lt;s&gt;Ең үлкен шекті өлшем&lt;/s&gt;
* ''Есенжол Қаниұлы Әлиаров''
* &lt;s&gt;Шіркеулік славянизмдер&lt;/s&gt;
* ''Байзақ ауданының ескерткіштері''
* &lt;s&gt;Иоганни Густав Ренат&lt;/s&gt;
* &lt;s&gt;Әбілқайыр Мұқамбет Ғази Баһадур хан&lt;/s&gt;
* &lt;s&gt;Әуе-десанттық күштер күні&lt;/s&gt;
* &lt;s&gt;Өздігінен даму&lt;/s&gt;
* &lt;s&gt;Сесиль Джон Родс&lt;/s&gt;
[[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 02:25, 2024 ж. мамырдың 20 (+05)

:Қалғандары не себеппен жойылмады? [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 04:37, 2024 ж. мамырдың 21 (+05)

== Үш мақала жою ==
Мыналарды жоюға ұсынамын:
* &lt;s&gt;Өзіндік маркетинг&lt;/s&gt;
* ''Өзін-өзі өлтіру‎''
* &lt;s&gt;Мен&lt;/s&gt;
--[[Қатысушы:Жанна Ж|Жанна Ж]] ([[Қатысушы талқылауы:Жанна Ж|талқылау]]) 14:38, 2024 ж. мамырдың 24 (+05)

== Өзін-өзі өлтіру‎ ==
Бұл мақаланы неге жоймадыңыз? --[[Қатысушы:Жанна Ж|Жанна Ж]] ([[Қатысушы талқылауы:Жанна Ж|талқылау]]) 13:30, 2024 ж. мамырдың 26 (+05)
:{{@|Жанна Ж}} Керек мақала, әлде дубликаты бар ма? Ретке келтіру керек --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:43, 2024 ж. мамырдың 26 (+05)
:: Ол сізге не үшін керек? Оны қашан ретке келтіресіз? Менің ойымша, бұл мақала қажет емес. --[[Қатысушы:Жанна Ж|Жанна Ж]] ([[Қатысушы талқылауы:Жанна Ж|талқылау]]) 07:18, 2024 ж. мамырдың 27 (+05)
:::{{@|Жанна Ж}}, маған керек деп жазбадым, сосын мен ретке келтіремін деген жоқпын. Мақала маңызды, сіз жой деп талқыға салмай мұндай керек мақалалар жойыла бермейді. Сіздің талқылау бетіңізге қалдырып кеткен жұмысты жасасаңыз дұрыс болар еді, уақытыңыз бен ынтаңыз бар сияқты --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:54, 2024 ж. мамырдың 27 (+05)
:::: Бірақ мен айтқан ''Өзіндік маркетинг'' және ''Мен'' мақалаларын жойдыңыз ғой. Оларды талқыға салған жоқсыз. Ендеше мына мақаланы да жойыңыз. Оның тіпті '''Суицидтік ой''' деген дубликаты да бар. --[[Қатысушы:Жанна Ж|Жанна Ж]] ([[Қатысушы талқылауы:Жанна Ж|талқылау]]) 11:56, 2024 ж. мамырдың 28 (+05)
:{{@|Жанна Ж}} Себебі басқа тілмен байланыспаған, сондықтан маңыздылығы төмен болғандықтан, жойылды. Ендеше жойыңыз деп бұйрық бере алмайсыз, мұнда өз еркімен. Қай нұқасының атауы ресми түрде дұрыс, соны қалдыру керек. 

Сізге айтылған жұмысты орындау қолыңыздан келмейтін сияқты --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 00:30, 2024 ж. мамырдың 30 (+05)
: Мен сізді түсінбей отырмын: сапасы жоғары ''Өзіндік маркетинг'', ''Өздігінен даму'' және ''Мен'' мақалаларын сіз оңай жойып, сапасы төмен ''Өзін-өзі өлтіру''‎ мақаласын белгісіз бір себеппен қалдырып отырсыз, оның тіпті дубликаты да бар. Бұл екіжүзділік пе? --[[Қатысушы:Жанна Ж|Жанна Ж]] ([[Қатысушы талқылауы:Жанна Ж|талқылау]]) 11:26, 2024 ж. мамырдың 30 (+05)
: Жалпы сіз маңыздылықтың басқа тілдерге қатысы жоқ екенін білмейді екенсіз. Бірақ бұған соншама қадалып қалсаңыз, мысалы, ''Мен'' мақаласының 27 интеруики сілтемесі бар екенін біліп жүріңіз. --[[Қатысушы:Жанна Ж|Жанна Ж]] ([[Қатысушы талқылауы:Жанна Ж|талқылау]]) 11:32, 2024 ж. мамырдың 30 (+05)
::{{@|Жанна Ж}}Жақсы, сізге айтылған жұмысты білмейді екенсіз. Жасай алмайды екенсіз, бірақ маған сын айтып, білгіш болып, екіжүзділік танытып отырсыз. Немесе өтірікші екенсіз. 134 мақаланы тексерістен өткізіп, жоюға болатын мақалаларға үлгі қалдырып кетсеңіз. Ақыры сондай нәрсенің сарапшысына қатты ұқсайсыз. Іске сәт. Уақыт пен энергияны маған құртпаңыз, өмір онсызда қысқа. Пайдалы нәрсеге жұмсаңыз --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 00:09, 2024 ж. мамырдың 31 (+05)
::: Әңгімені басқа жаққа бұрудың шебері екенсіз! Екіжүзділік дегеніміз екі бірдей тақырыпты қарама-қарсы тәсілдермен шешу. Мысалы, мен айтқан '''Өзіндік маркетинг''' мақаласын сіз тез-ақ жоя салдыңыз, бірақ мен айтқан ''Өзін-өзі өлтіру''‎ мақаласын сіз «жой деп талқыға салмай мұндай керек мақалалар жойыла бермейді» деген сылтаумен қалдырдыңыз. Яғни мұнда екіжүзділік таныттыңыз!!! --[[Қатысушы:Жанна Ж|Жанна Ж]] ([[Қатысушы талқылауы:Жанна Ж|талқылау]]) 10:38, 2024 ж. мамырдың 31 (+05)
:{{@|Жанна Ж}}Егер басқа сұрақтарыңыз бен артық әңгімеңіз бітсе, құр босқа менің мазамды алмаңыз. Сау болыңыз, іске сәт --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 01:00, 2024 ж. маусымның 1 (+05)
:: Екіжүзді болып танылмас үшін жаңағы үш мақаланы жойғандай [[Өзін-өзі өлтіру]] мақаласын да жойыңыз! --[[Қатысушы:Жанна Ж|Жанна Ж]] ([[Қатысушы талқылауы:Жанна Ж|талқылау]]) 10:06, 2024 ж. маусымның 1 (+05)
:::Ол мақаланы не себеппен жою керек? '''Біріншіден''', бұл бетке көп бет сілтеніп тұр. '''Екіншіден''', энциклопедиялық маңызы сіз айтқандай жоқ емес айтарлықтай маңызы бар ([[wikidata:Q10737|141 тілде жазылған]]). '''Үшіншіден''', мақаланы жоюға [[Талқылау:Өзін-өзі өлтіру#Жедел жоюға ұсынысы|қарсылықтар бар]]. Нақты аргументтер ұсынсаңыз. [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 10:44, 2024 ж. маусымның 1 (+05)
:::: Бірақ ол '''Өздігінен даму''' және '''Мен''' мақалаларын жойды ғой. Олардың сапасы шамамен бірдей, оларға да көп тілде сілтеме қойылған. Бұл кедергі болған жоқ қой. Сонда бұны да жойсын, әлде алдыңғы мақалаларды қайтара ма? --[[Қатысушы:Жанна Ж|Жанна Ж]] ([[Қатысушы талқылауы:Жанна Ж|талқылау]]) 11:44, 2024 ж. маусымның 1 (+05)
:::::Тағы айтам '''нақты аргументтер''' келтірсеңіз. Өздігінен даму бетіне [[Арнайы:Мында сілтегендер/Өздігінен даму|еш бет сілтеніп тұрған жоқ]], ал Мен бетіне [[Арнайы:Мында сілтегендер/Мен|2 бет қана сілтеніп тұр]]. Сонымен қатар, бұл мақалалар көлемі аз және сапасы жағынан өте нашар жазылған. Өтіп кеткен нәрсені қайта қозғаудың қажеті жоқ. Осымен бұл тақырып жабылсын. [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 03:00, 2024 ж. маусымның 2 (+05)

== Күндерек ==

Сәлеметсізбе! неліктен басты беттегі күндерек жаңартылмайды? кейбір күндері мүлдем бос тұр [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 19:10, 2024 ж. мамырдың 26 (+05)
:{{@|TalgatSnow}} Кеш жарық, себебі ешкім жасамаған, жасалғандардың өзі ескі ақпарат сияқты. Егер ынтаңыз болса жасауға болады --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:47, 2024 ж. мамырдың 26 (+05)
::жазсам қосқан ақпарат басты бетте көрстілмейді. Бетті жаңалау батырмасы істемейді [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 10:28, 2024 ж. мамырдың 27 (+05)
:::{{@|TalgatSnow}} қайырлы күн! Сіз тек ақпаратты «26 мамыр» сияқты деген бетке қосып жатқанға ұқсайсыз. Басты беттегі күндеректі өңдеу үшін «Уикипедия:Бүгін/26 мамыр» дегенді өңдеу қажет -- [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 13:10, 2024 ж. мамырдың 27 (+05)
::::Ок [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 13:23, 2024 ж. мамырдың 27 (+05)

== [[Әйелдердің қоғамдағы орны]] ==
Kasymov, сізге не болды??? Бұл мақалаға енгізіп жүрген түзетулерімді неге жойып жүрсіз? Бір жерден қатені таптыңыз ба? --[[Қатысушы:Амантаева Дарига|Амантаева Дарига]] ([[Қатысушы талқылауы:Амантаева Дарига|талқылау]]) 22:49, 2024 ж. мамырдың 30 (+05)
:{{@|Амантаева Дарига}} Ешнәрсе болған жоқ) Сіз мақалаға тікелей қатысы '''жоқ''' сөздерге сілтеме қойып жатыр екенсіз. Олай дұрыс емес, ''Әйелдердің қоғамдағы орны'' мақаласында ''генерал'', ''қазақ әйелдері'' (жоқ мақала, әрі ондай мақала болмайды да) сөздерге сілтенген соң кері қайтардым. Сіз қойған санатты қойдым --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 00:04, 2024 ж. мамырдың 31 (+05)
:: Салт-дәстүр, қоғам, дала сөздерінің бұл мақалаға қатысы жоқ деп неге санайсыз?  Тарихымызда болған төрт әйгілі әйелдің есіміне сілтеме қосу қалайша бұл мақалаға қатысты емес болады? Қайтарыңыз ол сілтемелерді... --[[Қатысушы:Амантаева Дарига|Амантаева Дарига]] ([[Қатысушы талқылауы:Амантаева Дарига|талқылау]]) 22:26, 2024 ж. мамырдың 31 (+05)
:::Есімдерді сілтеймін, бірақ сал-дәстүр сияқты сөздер мақалаға тікелей қатысы жоқ --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 01:02, 2024 ж. маусымның 1 (+05)

== Аралтұз ==

Қайырлы күн, ''Аралтұз'' мақаласын жойып, &lt;s&gt;Аралтұз комбинаты&lt;/s&gt; мақаласын ''Аралтұз'' бетіне жылжытсаңыз. Себебі ол бұрын басталған және мен оны толықтырдым. 

Сосын ''Арал теңізі мәселелері жөніндегі мемлекетаралық кеңес'', ''Арал теңізі мәселелері жөніндегі мемлекетаралық келісім'' мақалаларын жоя салсаңыз. Арал теңізі мәселелері жөніндегі келісім дубликаты. [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 15:58, 2024 ж. мамырдың 31 (+05)

== Сайт ==

Қайырлы кеш. [[Үлгі:Компания|Мына үлгінің кодына]] сайтқа қойылатын ''URL'' үлгісін қоса қоясыз ба. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 04:18, 2024 ж. маусымның 1 (+05)
:{{@|Casserium}}, өңдеуге болады. Болғаннан кейін, жаза салыңыз. Қайтадан жабамын --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 02:46, 2024 ж. маусымның 2 (+05)
::Рақмет, қостым. Жаба берсеңіз болады -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 01:52, 2024 ж. маусымның 4 (+05)
:::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]], Енді [[Үлгі:Мемлекеттік орган|мына]] үлгіні уақытша аша тұрасыз ба. Өткендегі себеппен -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 04:18, 2024 ж. маусымның 6 (+05)
:::Қайырлы күн, сіздер осы [[Үлгі:Компания]] үлгісінде логотиптен бөлек '''сурет''' бөлімін қоса аласыздар ма, яғни компания логотипі сосын астында мысалға штаб-пәтерінің суреті тұрады. Мәселен, орыс уикипедиясындағы [https://ru.m.wikipedia.org/wiki/Apple Apple] мақаласынан қарасаңыздар болады. Солай істелсе, жақсы болар еді. [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 14:24, 2024 ж. маусымның 6 (+05)
::::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]], екі үлгіні қайта аша қойыңызшы онда. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 19:47, 2024 ж. маусымның 7 (+05)
:{{@|Casserium}}, {{@|Тұран}} дайын --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 21:53, 2024 ж. маусымның 10 (+05)

== [[Әйелдің отбасындағы орны]] ==

Сіз антифеминистсіз бе? Бұл мақаланы неге жойдыңыз? Өте жақсы жазылған мақала еді ғой. [[Қатысушы:Амантаева Дарига|Амантаева Дарига]] ([[Қатысушы талқылауы:Амантаева Дарига|талқылау]]) 19:04, 2024 ж. маусымның 3 (+05)
:Иә ''сексистпін''!! Мақаланың маңыздылығы төмен, мәселе әйел, ер болсын! Энциклопедиялық мақалаға қандай қатысы бар??? 

Неге жойдыңыз деудің орнына, ойыңызға келгенін ойланбай жазуға бола ма?!. Ескерту, бір-бірімізді танитын құрбы емеспіз, этика пен шекараны ұстаңыз! --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 00:50, 2024 ж. маусымның 4 (+05)

:Админ дұрыс айтады. Сексист болу ең ауыр күнәлардың бірі болып саналады. Ол Ібіліс шайтанның ісі ғой [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 13:36, 2025 ж. шілденің 4 (+05)

== Медиа Уики ==

&lt;s&gt;Қайырлы кеш. Уикипедияда [https://translatewiki.net/wiki/MediaWiki:Tooltip-n-portal/kk-cyrl Translatewiki] сайтында аударылып қойған [[МедиаУики:Tooltip-n-portal]] [[МедиаУики:Articleexists]] бар. Соны жою мүмкін бе екен?&lt;/s&gt; -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 19:46, 2024 ж. маусымның 7 (+05)

== Procter &amp; Gamble ==

''Проктер мен Гэмбл'' мақаласын '''Procter &amp; Gamble''' деп жылжытып бересіз бе? Себебі бұл компанияның ресми атауы. Сосын, &lt;s&gt;Проктер және Гэмбл&lt;/s&gt;, ''Проктер мен Гэмбл'' жоя салу керек, ешкім олай іздемейді. [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 01:24, 2024 ж. маусымның 9 (+05)
:{{@|Тұран}} Дайын, есік атауға мақалалар сільеніп тұр  --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 21:55, 2024 ж. маусымның 10 (+05)
::Рақмет, оны өзім жөндей саламын. [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 10:23, 2024 ж. маусымның 11 (+05)
::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] енді &lt;s&gt;Проктер мен Гэмбл&lt;/s&gt; жоя салыңыз. [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 11:08, 2024 ж. маусымның 11 (+05)

== Жақсы мақалалардағы хаос ==

Сәлеметсіз бе, Kasymov мырза! Жақсы мақалаларда бүртүрлі жағдай. [[Қымыз]] мақаласы жақсы мақалалар қатарында болса да, ол таңдаулы мақала белгсіне ие. [[Биология]] мақаласында белгі мүлдем жоқ. Бұл ситуацияны түзейсіз бе [[Қатысушы:Рахман999|Рахман999]] ([[Қатысушы талқылауы:Рахман999|талқылау]]) 00:35, 2024 ж. маусымның 13 (+05)
:{{@|Рахман999}}Кеш жарық, шешімді қателеспесем Амангелді мен Нұрлан мырзалар шешкен. Солардан нақты жауап алып, түзетпесе. --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 02:05, 2024 ж. маусымның 14 (+05)
::Солардан сұрап көрейім бе? [[Қатысушы:Рахман999|Рахман999]] ([[Қатысушы талқылауы:Рахман999|талқылау]]) 02:08, 2024 ж. маусымның 14 (+05)
:Иә --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 02:09, 2024 ж. маусымның 14 (+05)

== Вандализм  ==

‎Мықтыбек Оразтайұлы деген қатысушы менің [[Футболдан 2024 жылғы Еуропа чемпионаты (финал)]] мақаламды жойып, жылжытудың орнына көшіріп басқа атпен бастады [[Футболдан 2024 жылғы Еуропа біріншілігі (финал)]]. өзгенің еңбегін өзіңе жатқызу админге сай келмейтін нәрсе. бұған дейін менің рұқсатымсыз жеке бетімді бастап өндеген [[Қатысушы:TalgatSnow]]. сан үшін мақалаларды бастап бітірмейді:[[Футболдан Литва чемпионаты 2023]], [[Футболдан Украина кубогы 2021/22]]. мақала санатаулары дұрыс емес. әрекет етуіңізді сұраймын
@[[Қатысушы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов]], @[[Қатысушы:Amangeldi Mukhamejan|Amangeldi Mukhamejan]], @[[Қатысушы:Салиха|Салиха]] [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 16:13, 2024 ж. шілденің 17 (+05)
:{{@|TalgatSnow}}Қалпына келді --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:46, 2024 ж. шілденің 18 (+05)
::@[[Қатысушы:Мықтыбек Оразтайұлы|Мықтыбек Оразтайұлы]] біреудің мақаласын жойып дәл сол мәтінді өз атыңызбен жариялағыңыз шындық па? @[[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] осылай шағымданып жатыр екен, бұл тіпті бір жарым жыл бұрынғы талқыалу, енді телеграмдағы топта шағымданып жатыр. --&lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 13:10, 2026 ж. ақпанның 10 (+05)
:::Бұл бетті де [[2026 Қысқы Олимпиада ойындары]]. Егер мен бұл бетке редирект жасамағанымда - [[2026 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары]] жағдай дәл осындай болар еді. Ол жәй ғана атауын өзгертпейді, бірақ мәтінді авторлығын көрсетпестен көшіріп алады [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 02:04, 2026 ж. ақпанның 11 (+05)

== Мақаланың көрінуі ==

Қайырлы күн!

[[Айбар Қайнарұлы Олжаев]] мақаласы неге гуглдан іздесе шықпайды? Тек уикидің ішінен іздегенде ғана шығады екен. 

Жауабыңызға алдын ала рақмет. [[Қатысушы:Daniyal.aidarov5|Daniyal.aidarov5]] ([[Қатысушы талқылауы:Daniyal.aidarov5|талқылау]]) 12:41, 2024 ж. шілденің 22 (+05)
:{{@|Daniyal.aidarov5}} кеш жарық, меніңше біршама уақыт керек сияқты --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:54, 2024 ж. шілденің 22 (+05)

== Research about the tools on Wikimedia projects by the CEE Hub ==

Hi everyone, 

We would like to invite you to submit your responses to the survey dedicated to the tools that are used currently across the Wikimedia projects and the tools that you want to have.

This survey was made by the working group of the [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]], and your responses will be reviewed afterwards, as we want to continue supporting the communities. That support can be documentation for certain most used tools by other communities across the region per specific topics, finding solutions for new tools to be created in the future, creating most needed tools in the region (so called &quot;regional wishlist list&quot;), and many other options.

''Deadline to fill in the survey is '''20th of August, 2024'''.''

Submit your answers [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeIwzCDKs6jXPG7EpZe-JH2Mm1odU0_MAv1bO-z-nLOq9dlug/viewform?usp=sf_link '''here''']

Thank you in advance for your time that you will dedicate in filling in this survey --[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 18:07, 2024 ж. шілденің 26 (+05)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tools&amp;oldid=27177596 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Мақаладағы қате ==

Қайырлы күн, [[Egov.Press|мына мақалада]] Instagram-парақшасы қате сілтемеге жолдайды екен. Сілтемені алып тастасаңыз жақсы болар еді. [[Арнайы:Үлесі/37.99.45.88|37.99.45.88]] 18:49, 2024 ж. шілденің 27 (+05)
:Түзетілді --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 19:38, 2024 ж. шілденің 29 (+05)

== [[Жоба:Инкубатор/Astana Vision]] ==

Қайырлы күн Мен өңдеуге жіберген мақаланы тексере аласыз ба? Қарау кезегінде әлі көп мақалалар бар екенін түсінемін және осы мақалаға ерекше назар аударғаным үшін кешірім сұраймын. Алдын ала көп рахмет! [[Қатысушы:Nomini Meo|Nomini Meo]] ([[Қатысушы талқылауы:Nomini Meo|талқылау]]) 13:48, 2024 ж. тамыздың 9 (+05)

== Мақаланы жою ==

Какого хуя менің қазақша мақалаларымды жоясыз ? Мен оларды орысша мақаладан өз қолыммен аударып, толықтай өзім өңдеп жарияласам, өшіріп тастағансыз. Какого хуя ? Қазақ тіліне деген құрметсіздік пе ?[[Қатысушы:Balgymbek Has Been|Balgymbek Has Been]] ([[Қатысушы талқылауы:Balgymbek Has Been|талқылау]]) 07:37, 2024 ж. тамыздың 14 (+05)
:{{@|Balgymbek Has Been}} Мақалаңызда '''қ**тақта''' ақпарат жоқ екен, саған ескерткенмін! Мақаласымақты артынан құл сияқты тегін кім өңдеп толықтыру керек?? Дым ақпарат жоқ, өтірік аудару функциясы арқылы топаста жасай алады --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:57, 2024 ж. тамыздың 16 (+05)

== &quot;Бергамаск Сиютасы&quot; мақаласы жойылды.  ==

Сәлеметсіз бе! Менің &quot;Бергамаск Сиютасы&quot; атты мақалам тамыздың 4, сағат 21:00-де жойылды. Не себеппен жойылғанын айтып береңізші, мен қателерін түзетіп қайта жазып көрейін. Деректер ағылшын тілді мақала нұсқасынан алынды өйткені қазақ тілінде Бергамаск Сиютасы туралы мәлеметтер жоқ. [[Қатысушы:Nafpeg|Бекзат Азатұлы]] ([[Қатысушы талқылауы:Nafpeg|талқылау]]) 22:18, 2024 ж. тамыздың 17 (+05)
: {{@|Nafpeg}}Сіз мақала емес, жоба бастапсыз, атауы өзгеріп, тексерістен өтпей тұр: ''Бергамаск сюитасы'' --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 19:45, 2024 ж. тамыздың 19 (+05)

== Шақырым — километрдің қазақшасы ==

Қайырлы күн! Мен кей елді мекендердегі орысша сөздерді қазақшалап жатсам, оларды неге қайтадан орыс нұсқасына келтіріп жүрсіз? --[[Қатысушы:Kyzyljar muzei|Kyzyljar muzei]] ([[Қатысушы талқылауы:Kyzyljar muzei|талқылау]]) 13:35, 2024 ж. тамыздың 20 (+05) Мысалы, мынау жерде [[Ақшоқы (Солтүстік Қазақстан облысы)]].
:{{@|Kyzyljar muzei}}Ресми түрде қалай? шақырым деген сөзге дереккөздер көрсетсеңіз. Халықаралық сөзді аударған дұрыс па? --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:16, 2024 ж. тамыздың 22 (+05)
:: Ойбай, сіз жаңалықтарды қай тілде көресіз, оқисыз?! [https://egemen.kz/article/371013-kolik-infraqurylymyn-damytugha-568-mlrd-tenhge-bolinedi Мынау кешегі жаңалықта] басты газетте шыққан ақпарат — километр емес. --[[Қатысушы:Kyzyljar muzei|Kyzyljar muzei]] ([[Қатысушы талқылауы:Kyzyljar muzei|талқылау]]) 07:03, 2024 ж. тамыздың 28 (+05)
:::{{@|Kyzyljar muzei}} Осы туралы телеграмм тобына қосылып, сонда талқылаңыз. Егер шақырым деген 100 пайыз сенімді болсаңыз СІЗ барлық мақала өзгерте аласыз ба???? --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:44, 2024 ж. тамыздың 28 (+05)
:::: Бұл талқылайтын дүние емес. Бұны бәрі біледі, сізден басқа. --[[Қатысушы:Kyzyljar muzei|Kyzyljar muzei]] ([[Қатысушы талқылауы:Kyzyljar muzei|талқылау]]) 09:03, 2024 ж. тамыздың 30 (+05)
:{{@|Kyzyljar muzei}} Сізден 100 пайыз дәлел болмағандықтан '''км''' қалады. ''Бұны бәрі біледі'', 20 млн халықтан немесе осында белсенді 250 қатысушыдан сұрадыңыз ба? --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:21, 2024 ж. тамыздың 30 (+05)
:: Сіз теледидардан референдум сияқты сөздерді естіп, шақырым деген сөзді қалай елемей қалғансыз? --[[Қатысушы:Kyzyljar muzei|Kyzyljar muzei]] ([[Қатысушы талқылауы:Kyzyljar muzei|талқылау]]) 12:18, 2024 ж. қыркүйектің 1 (+05)

== Түркістан облысы бауырлас қалалары  ==

неге алынып тасталды? [[Қатысушы:Nurbol9393|Nurbol9393]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurbol9393|талқылау]]) 18:53, 2024 ж. тамыздың 20 (+05)

== Үлгі-инфобокс керек еді ==

Қайырлы күн! Тарихи нысандар мен ескерткіштер бойынша енгізілген беттерді өңдеп, жаңа материалдар енгізбекші едім, соған үлгі-инфобокс жасап бере аласыз ба? (мен жасауды білмеймін). Жасау барысында үлгіде - атауы/суреті/орналасқан жері/ескерткіш түрі/кезеңі/авторы/нысан мәртебесі деген тұстар көрсетілсе. Мысалы, [[Тәнеке батыр мазары]]. Алдын ала рахмет! Салиха 16:39, 2024 ж. тамыздың 21 (+05)
:{{@|Салиха}} Кеш жарық, мысалға көрсетіп жіберсеңіз (үлгіні) --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:17, 2024 ж. тамыздың 22 (+05)

:Қайырлы күн! Мысалы,
:{{Тарихи нысан
: | атауы =  Тәнеке батыр мазары
: | Суреті = 
: | сурет атауы = 
: | орналасуы =  Жетісу облысы, Ақсу ауданы
: | жасалу кезеңі = ХІХ ғасыр  
: | сәулетші =
: | мүсінші = 
: | нысанның түрі = қала құрылысы және сәулет 
: | нысан мәртебесі = киелі нысан 
:}}
: қосарыңыз болса қосуға болады. Салиха 11:06, 2024 ж. тамыздың 23 (+05)
:Жақсы --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:59, 2024 ж. тамыздың 24 (+05)

== “Мұса пайғамбар” мақалаға енгізілген өзгерістерді қайтару ==

Bekzat Alibek есімді қолданушы жазған мәтін Уикипедияның стильдік талаптарына сәйкес келмейді. Мысалы, бүкіл мәтін тек жеке және исламдық тұрғыдан сипатталған. (&quot;Ғ.С&quot;, стиль, анықтама) [[Қатысушы:Jondjas|Jondjas]] ([[Қатысушы талқылауы:Jondjas|талқылау]]) 09:24, 2024 ж. тамыздың 25 (+05)
:{{@|Jondjas}} Ол жағы дұрыс, бірақ сіз неге '''Киелі кітапқа''' сілтеп тұрсыз --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:40, 2024 ж. тамыздың 26 (+05)

== Мақалаларды жою ==

Ассалаумағалейкүм! [[Назар]] мен [[Абыл Өтембетұлы]] мақалаларын жоюға ұсынамын. Біріншісі түсініксіз, екіншісі қайталанған. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 16:47, 2024 ж. тамыздың 25 (+05)

== Үлгі-инфобокс туралы ==

Қайырлы таң, Айдын! Тарихи нысанға үлгі-инфобокс жасауға мысал ретінде [[Қызыл таң маталар үйі]] бетін көріңізші, жаңа ғана жаздым. Салиха 11:30, 2024 ж. тамыздың 31 (+05)
:Жақсы, уақыт тығыз болғандықтан, уикипедияға көңіл бөле алмай жатырмын --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:15, 2024 ж. қыркүйектің 2 (+05)

== Жою №2 ==
Кеш жарық! ''Асыл Тұрсынбекұлы Шубай''‎ және ''Әйел тілі'' мақалаларын жоюды ұсынамын. --[[Қатысушы:І Хәріполла|І Хәріполла]] ([[Қатысушы талқылауы:І Хәріполла|талқылау]]) 00:33, 2024 ж. қыркүйектің 5 (+05)
:Жойылды, {{@|І Хәріполла}} --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 14:35, 2024 ж. қыркүйектің 8 (+05)

== Мақалада қате бар ==

Қайырлы күн. [[Egov.Press|Мына мақаладағы]] Instagram сілтемесі дұрыс емес екен. Түзеп жіберсеңіз. egov.kz орнына egovpress болуы керек. [[Арнайы:Үлесі/37.99.44.42|37.99.44.42]] 09:58, 2024 ж. қыркүйектің 8 (+05)
: Инстапарашаңызды түзеп қойдым. --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 10:24, 2024 ж. қыркүйектің 8 (+05)

== Қ.К. Тоқаев туралы ==

Тоқаевтың Тимурдан басқа тағы Манира (1987 ж.т.) деген қызы бар екен ғой. Оны неге ешкім жазбайды ? Рақмет  [[Қатысушы:Шайнүсіп|Шайнүсіп]] ([[Қатысушы талқылауы:Шайнүсіп|талқылау]]) 11:06, 2024 ж. қыркүйектің 8 (+05)

== Аналды секс ==
Сәлем, ''бұл мақаланы'' жою керек! Масқара емес пе? --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 21:31, 2024 ж. қыркүйектің 11 (+05)
:Кеш жарық, енді ол масқара болғанда көп тілде жазылған, бар нәрсені қайтіп жоямыз. Басқа админдерден сұрап көріңіз --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 21:56, 2024 ж. қыркүйектің 12 (+05)

== Қазақстанның темір жол бекеттері ==

Жалпы фотосуреттер қосқанда түсірген жылы міндетті түрде болу керек деп ойлаймын. Себебі қай жылы түсірілгенін оқырман білу керек. Екіншіден сол суретті, мысалы вокзалдардың дизайны өзгерсе, қайта жіберсең сурет бар деп қабылдамайды, егер жылы болмаса. 
Мен 10 жылдан бері Фотопланета энциклопедиясына суреттер жіберіп жүрмін, бәрінде де түсірген күнін, айын сұрайды. [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 09:54, 2024 ж. қыркүйектің 13 (+05)
:{{@|Мағыпар}}Кеш жарық, суреттің атауы ұзақ сияқты. Сипаттамасы бөлімінде бәрін жазып көрсетуге болады --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:21, 2024 ж. қыркүйектің 14 (+05)
::Жақсы, келесілерін қысқартармын. [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 10:40, 2024 ж. қыркүйектің 15 (+05)

== Үлгілер ==


== Үлгілер ==
Ассалаумағалейкум! [[АФК чемпиондар лигасы элитасы|АФК чемпиондар лигасы]] мен [[КОНКАКАФ чемпиондары кубогы|КОНКАКАФ чемпиондар лигасы]]ның атауы өзгеріпті. Үлгілерді қайтеміз? Атауын өзгертеміз бе? --[[Қатысушы:Мықтыбек Оразтайұлы|Мықтыбек Оразтайұлы]] ([[Қатысушы талқылауы:Мықтыбек Оразтайұлы|талқылау]]) 12:27, 2024 ж. қыркүйектің 16 (+05)
:Кеш жарық! Навигациялық үлгілерді ма, егер сол болса иә. Әрі ескі атаудағы үлгіні жою керек --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 20:01, 2024 ж. қыркүйектің 16 (+05)

== Жою №3 ==
Қайырлы кеш. Мақала атауларын бір үлгіге келтіру үшін мына сілтеме беттерді жою керек болып тұр:
* ''КИМЭП''
* Үлгі:Кәрім Мәсімовтың министрлер кабинеті (2016 жыл 6 мамыр)
-- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 00:40, 2024 ж. қыркүйектің 30 (+05)
:{{@|Casserium}}Екіншісін не үшін жою керек? Атын өзгерту керек, тарихы сақталады --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:45, 2024 ж. қазанның 1 (+05)
::Ол дубликат болып тұрған үлгі. Ішіндегі мазмұны [[Үлгі:Кәрім Мәсімовтің II министрлер кабинеті]] осы үлгімен біріктірілген. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 22:57, 2024 ж. қазанның 1 (+05)

== Санат ==

Кеш жарық! &quot;Қазақ билері&quot; санатында [[Би (өнер)]] мен [[Би (тұлға)]] аралас екен. Бұл санатты [[Би (өнер)]]-ге қалдырып, қазақ тұлғаларын &quot;Қазақ би-шешендері&quot; санатына көшірсек қайтеді? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 23:19, 2024 ж. қазанның 2 (+05)

* Санаттар дұрысталды, мәселе шешілді. --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 20:39, 2024 ж. қазанның 3 (+05)

== Results from the survey about the tools on Wikimedia projects by the CEE Hub ==

Hi everyone,

During August 2024, we sent you a survey about the tools, so now we would like to bring to your attention the conclusions and results from the survey, which you can explore on this '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Tools|Meta page]]'''.

I hope you will enjoy exploring the mentioned tools on the page, along with other conclusions from the survey. Thanks for your time, and we will continue working on this important topic. --[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 17:10, 2024 ж. қазанның 7 (+05)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tools&amp;oldid=27177596 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Біріктіруге немесе жоюға ұсынылған мақалалар тізімі ==

Біріктіруге немесе жоюға ұсынылған мақалалар тізімі:

1.0 – ''Қазақстандағы хандық биліктің жойылуы'' (жақсысы) 

1.1 – &lt;s&gt;Қазақ хандығындағы биліктің жойылуы&lt;/s&gt;

1.0 – Саңырақ Тоқтыбайұлы батыр (жақсысы)

1.1 – Саңырық Тоқтыбайұлы

1.2 – Саңырақ батыр Тоқтыбайұлы

1.0 – Хангелді Сырымбетұлы

1.1 – Ханкелді батыр 

1.0 – олбарыс би

1.1 – Жолбарыс Жылқайдарұлы

1.0 – Әлмерек абыз

1.1 – Әлмерек Жаншықұлы

[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 20:03, 2024 ж. қазанның 9 (+05)

== Translation request ==

Hello, Kasymov.

Can you translate and upload the article about the prominent Turkish economist [[:en:Dani Rodrik]]/[[:ru:Родрик, Дэни]] in Kazakh Wikipedia?

Yours sincerely, [[Қатысушы:Oirattas|Oirattas]] ([[Қатысушы талқылауы:Oirattas|талқылау]]) 16:14, 2024 ж. қазанның 14 (+05)

== Координаттар ==

Ассалаумағалейкум! Қала туралы мақала жазғанда картадан географиялық орнын көрсетпей жатыр ғой. [[Қатысушы:Мықтыбек Оразтайұлы|Мықтыбек Оразтайұлы]] ([[Қатысушы талқылауы:Мықтыбек Оразтайұлы|талқылау]]) 13:50, 2024 ж. қазанның 28 (+05)
: Уағалейкум салам! Бұл кемшілік кейбір үлгілердің әлі жазылмағанына байланысты болып отыр. Мысалы, мен екі жаңа үлгіні жүктеп қойдым, енді [[Кайенна]] мен [[Уагадугу]] қалалары картада көрсетіліп тұр. --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 17:25, 2024 ж. қазанның 28 (+05)
::{{@|Мықтыбек Оразтайұлы}} қай мақала? Позкартасы жасалмаған болу керек --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:14, 2024 ж. қазанның 29 (+05)
:::[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt;, [[Сан-Томе (қала)|Сан-Томе]], [[Сент-Джорджес]] мақалаларында тұр. Кей қалалардікі әдемі боп шығады, ал кейбіреуде олай емес--[[Қатысушы:Мықтыбек Оразтайұлы|Мықтыбек Оразтайұлы]] ([[Қатысушы талқылауы:Мықтыбек Оразтайұлы|талқылау]]) 00:39, 2024 ж. қазанның 30 (+05)
:жақсы --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 20:04, 2024 ж. қазанның 31 (+05)
: Иә, мәселе Позкартада болып тұр. Мен тағы Сальвадор және Эритреяны қостым, әрі қарай іліп әкетсеңдер жақсы болар ед... --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 20:26, 2024 ж. қазанның 31 (+05)
::Иә, жасап жатырмын--[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 21:27, 2024 ж. қазанның 31 (+05)
:{{@|Мықтыбек Оразтайұлы}} Елді мекен үлгісін толық толтыру керек. Ауданы, халқы, телефоны сияқты мәліметтер жоқ қой және дұрыс толтыру керек, ел деген параметрге ешқандай сілтеме немесе туды қоюға болмайды --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 21:27, 2024 ж. қазанның 31 (+05)
::[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt;, ел деген параметрге тек елдің атын жазып жатырмын, еш сілтемесіз, үлгісіз--[[Қатысушы:Мықтыбек Оразтайұлы|Мықтыбек Оразтайұлы]] ([[Қатысушы талқылауы:Мықтыбек Оразтайұлы|талқылау]]) 01:15, 2024 ж. қарашаның 1 (+05)

== Неге жойдың? ==
''Махмет Құлмағамбетов'' деген танымал саясаткер туралы мақаланы не пиғылмен жойғансың? --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 21:53, 2024 ж. қарашаның 24 (+05)
:{{@|Елмұрат Х}} жедел жоюға ұсыныпты, содан соң жойылды. '''Пиғылға келсек ата жауым болу керек''' --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:00, 2024 ж. қарашаның 24 (+05)
:: Ата жауың болатындай саған бірдеңке істеп қойған ба? [[File:Face-smile-big.svg|23px]] Негізі әйгілі тұлға, сақтап қалуға болатын еді. --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 22:05, 2024 ж. қарашаның 24 (+05)
:{{@|Елмұрат Х}} Қалпына келтірілді, жедел жоюға ұсынған қатысушыдан сұрап көріңіз. Мүмкін дубликат мақала ма екен? --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:11, 2024 ж. қарашаның 24 (+05)
:Мақала тым қысқа, екіншіден қайталанған. Сондықтан жедел жоюға ұсынылған. Міне жақсысы: [[Махмет Ибатоллаұлы Құлмағамбетов]]. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 22:15, 2024 ж. қарашаның 24 (+05)
::{{@|Елмұрат Х}} мақаланы жоюға ұсынған себебім көрсетілген, бір тұлға туралы екі мақала бола алмайды, &quot;Махмет Ибатоллаұлы Құлмағамбетов&quot; мақаласы бірінші басталған, сондықтан сол қалуға құқылы деп ойлаймын. Жалпы бұл тұлғаның маңыздылығы күмән тудырады. Қосатын ақпаратыңызды осы мақалаға қосуды сұраймын.--[[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 22:37, 2024 ж. қарашаның 24 (+05)
::: Алғашқыда жоюға себеп ретінде дубликат деп көрсетілмеген еді. Дубликат болса, жояйық әрине. --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 22:57, 2024 ж. қарашаның 24 (+05)

== Үлгі ==

Ассалаумағалейкүм. &lt;nowiki&gt;{{Договор}}&lt;/nowiki&gt; үлгісі жарамсыз сияқты, дұрыстап бересіз ба? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 12:34, 2024 ж. қарашаның 27 (+05)
: Уағалейкум салам! Үлгі жарамды, бірақ орысша қалып қойған сөзді қазақшаға ауыстыру керек, сонда бәрі жақсы шығады. Мен қазір осы үлгіні мақалаға қосамын. --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 09:57, 2024 ж. қарашаның 28 (+05)
::Рақмет! [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 10:45, 2024 ж. қарашаның 28 (+05)

== Неге жойылды? ==

Сурет:Maska--kazahstan-shou1.jpeg осы суретті &quot;Маска&quot; мақаласына кірістіріп қоям деп жүктеп қойсам жойып тастапсыз. Адамның еңбегін еш етуді білесіз, ә. Толықтырамын оны әлі!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 23:39, 2024 ж. желтоқсанның 14 (+05)
:{{@|Madi Dos}}Екеуі де жойылады, себебі авторы мен қайнаркөзі көрсетілмеген. дайын суретті жүктеу қандай еңбек? --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:42, 2024 ж. желтоқсанның 14 (+05)
::Білем, оны көрсету керек екендігін. Менің енгізген бұрынғы суреттерімде дереккөздер бар. Кейінірек енгіземін, оның үстіне бұл еркін сурет емес. Тек осы Қазуикиде ғана орналасатын сурет, сосын адамның жасаған ісін құнсыздандырмаңыз. Админ болсаңыз, өзіңізге админсіз.Дайын суреті де енгізілмеген қаншама мақала бар.  [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 23:48, 2024 ж. желтоқсанның 14 (+05)
:::Қалпына келтіремін, бірақ авторы мен дереккөзін көрсете кетсеңіз --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:54, 2024 ж. желтоқсанның 14 (+05)

== Координат модулін жаңарту ==
Module:Coordinates модуліне көптеген жаңартулар енгізілді, соларды қазақша нұсқасына енгізіп, координаттардың мақаладағы орналасуын дұрыстау керек. Модульді соңғы рет сіз өңдепсіз, жаңартып жіберуіңізді сұраймын. [[Қатысушы:Murat Karibay|Murat Karibay]] ([[Қатысушы талқылауы:Murat Karibay|талқылау]]) 22:45, 2024 ж. желтоқсанның 22 (+05)
&lt;s&gt;:Дайын --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:41, 2024 ж. желтоқсанның 23 (+05)&lt;/s&gt; Нақтылау керек

:Мысалы: [[Екібастұз]] немесе кез келген қала жайлы мақаланы ашқанда, коориднаттар инфобокспен бірге жабысып тұрады. Соны түзесеңіз. [[Қатысушы:Murat Karibay|Murat Karibay]] ([[Қатысушы талқылауы:Murat Karibay|талқылау]]) 23:38, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)
::{{@|Murat Karibay}}Ол үлгіден емес, уикипедияның интерфейсі жаңарғаннан болып тұр. --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 00:09, 2024 ж. желтоқсанның 27 (+05)

== Кедергі  ==

Саламатсыз ба, мазалағыныма кешірім сұраймын. Мен қазақша Википедияға өз үлесімді қосқым келеді, алайда шегіндіруші 1nter pares деген адам менің әрбір өңдеуімді себепсіз жойып жатыр. Мен одан неге өңдеулерімді жойғаның сұрадым, бірақ нақты жауап ала алмадым. Осы жайында шара қолдансаңыз. Алдын ала рақмет  [[Қатысушы:Әбдіқадыр Асхат|Әбдіқадыр Асхат]] ([[Қатысушы талқылауы:Әбдіқадыр Асхат|талқылау]]) 20:33, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)

== Айдаушы мақала ==

Француз және үнді соғысы деген жойылған мақаланы айдаушы бет ретінде қалпына келтіру үшін сыртқы сілтемелерді қалай қолдансам болады және оған рұқсатым бар ма [[Қатысушы:Әбдіқадыр Асхат|Әбдіқадыр Асхат]] ([[Қатысушы талқылауы:Әбдіқадыр Асхат|талқылау]]) 20:43, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)

== Администраторды сайлау ==

Кеш жарық! [[Уикипедия:Администраторларды сайлау‎|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 21:56, 2025 ж. қаңтардың 1 (+05)

== Үлгі ==

Кеш жарық! Осы үлгінің басқасы бар ма? (Үлгі:Апат). Көрсетілімі нашарлау, не қолдануға болады орнына? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 00:08, 2025 ж. қаңтардың 22 (+05)
:Бсақасын біле алмадым, мүмкін дубликат жасай бермей, осы үлгіні жаңарту керек шығар --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 00:11, 2025 ж. қаңтардың 22 (+05)

== Администратор құқығынан айыру ==

Кеш жарық! [[Уикипедия:Администратор құқығынан айыру|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 19:31, 2025 ж. қаңтардың 23 (+05)

== Thank you for being a medical contributors! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
{| style=&quot;background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; |'''The 2024 Cure Award''' 
|-
| style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! 

Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs.

Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating].
|}

Thanks again :-)  -- [[mdwiki:User:Doc_James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 11:23, 2025 ж. қаңтардың 26 (+05)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&amp;oldid=28172893 тізімін пайдаланып User:Doc James@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Байланыс ==

Kasymov мырза сізбен қалай байланысқа шықсақ болады, мақала өңдеуге қатысты кейбір сұрақтар бар еді? [[Қатысушы:Nirvana 0099|Nirvana 0099]] ([[Қатысушы талқылауы:Nirvana 0099|талқылау]]) 11:21, 2025 ж. ақпанның 5 (+05)

== Бітікші сайлауы ==

Қайырлы таң! [[Уикипедия:Бітікшілерді сайлау|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 07:34, 2025 ж. ақпанның 19 (+05)

== Господин Касымов  ==

Господин Касымов, как с вами связаться? У нас есть вопросы по редактированию статьи [[Қатысушы:1lockeny|1lockeny]] ([[Қатысушы талқылауы:1lockeny|талқылау]]) 19:54, 2025 ж. наурыздың 14 (+05)

== Assistance with Template Updates on Kazakh Wikipedia ==

Hello Kasymov, I hope you're doing well. I recently made a request on the Kazakh Wikipedia village pump regarding updating certain country data templates to align with standard formatting. Since this impacts multiple pages, I’d appreciate your input or assistance in addressing it. You can find my request here: [[Уикипедия:Форум#Replacing &quot;Country data&quot; templates with &quot;Үлгі:Байрақ&quot;.]] Please let me know if you need any clarification. Thank you for your time and consideration! Best regards. [[Қатысушы:OperationSakura6144|OperationSakura6144]] ([[Қатысушы талқылауы:OperationSakura6144|талқылау]]) 07:35, 2025 ж. наурыздың 26 (+05)

== Sorting files in categories ==

Hi! I hope you can help me a bit.
[[Үлгі:Non-free media]] seems to put files in [[:Category:Тегін мақалалар]] and according to Google Translate it means free files. It should say something like &quot;All non-free files&quot; like [[:en:Template:Non-free media]].
Also [[Үлгі:Free media]] should put files in &quot;All free files&quot; like [[:en:Template:Free media]]. Can you help fix?
Finally there seems to be a lot of redundant categories in [[:Санат:Уикипедия:Суреттер]]. Can you delete those that are not needed? 
If you want to rename the categories wit files without machine-readable source, author etc. you need to use Translatewiki. You can see more at [[:m:File_metadata_cleanup_drive/How_to_fix_metadata#Finding_images_without_an_information_template]]. [[Қатысушы:MGA73|MGA73]] ([[Қатысушы талқылауы:MGA73|талқылау]]) 23:23, 2025 ж. сәуірдің 11 (+05)
== Бетті жою ==
Қайырлы күн, Қасымов мырза. ''Қатысушы:Austrian Cat/зертхана/Осман империясы'' бетімді жоюыңыздың себебі не? [[Қатысушы:Austrian Cat|Austrian Cat]] ([[Қатысушы талқылауы:Austrian Cat|талқылау]]) 09:55, 2025 ж. сәуірдің 25 (+05)
:қалпына келтірдім, бірақ ондай мақала бар ғой. Бұрынғы автордың еңбегін жоққа шығарып, зертханаңыздан көшіре салу болмайды --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 21:54, 2025 ж. сәуірдің 26 (+05)
::неге? Қазақша Уикипедияда мақалалардың көбісі безендіру, яғни эстетика, дереккөздер мен сілтемелердің болуы тараптарынан біраз ақсап, және жалпы сапа критерийлерін қанағаттандырмайды деп айтуға болады. Әсіресе ол басқа тілдік бөлімдермен салыстырғанда байқалады. Егер де біздегі мақаланы ағылшын бөлімінде қолданылған сілтемелер мен деректерге негізделіп, оны бейімдеп һәм безендіріп, қайтадан жазғаннан не залал? Бір түсіндіріп жіберсеңіз [[File:Face-grin.svg|25px]] [[Қатысушы:Austrian Cat|Austrian Cat]] ([[Қатысушы талқылауы:Austrian Cat|талқылау]]) 23:15, 2025 ж. сәуірдің 26 (+05)
:::соны неге мақаланың өзің безендіріп, толықтырып жаңартпасқа --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:22, 2025 ж. сәуірдің 26 (+05)
::::әзірше жазылу үрдісінде, зертханамда мәтін толық дайын болған соң, мақаланың өзіне бір-ақ өңдеме арқылы көшіре салам деген ой болған негізі. Себебі қазуикидегі кейбір үлгілер, мысалға [[Үлгі:Sfn]] жеке өзіме қазірше шамалы түсініксіз болып тұр (себебі орыс Уикипедиясында бұл үлгіні қолдану үшін, [[Үлгі:Cite book]] дегеннің &quot;| ref =&quot; қатарында автор есімін енгізіп, дәл соны ''sfn'' үлгісіне қоясың). Жазып аяқтаған соң, бұл үлгі дұрыс жұмыс істеп, барлық ақпарат толық екеніне көзім жеткенде жария етемін (деп ойлағанмын). Ондайға тыйым салынған ба? [[Қатысушы:Austrian Cat|Austrian Cat]] ([[Қатысушы талқылауы:Austrian Cat|талқылау]]) 23:32, 2025 ж. сәуірдің 26 (+05)
:Сапаға көмектесер еді, түсінгенім көп өңделген уикипедия тереңдігі көп болады екен --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:46, 2025 ж. сәуірдің 26 (+05)

Балам, ''Абсурдизм'' деген мақаланы неге жойдың? Қайтара салшы... --[[Қатысушы:І Хәріполла|І Хәріполла]] ([[Қатысушы талқылауы:І Хәріполла|талқылау]]) 23:37, 2025 ж. Мамырдың 2 (+05)
:Қалпына келді, {{@|І Хәріполла}} --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 21:38, 2025 ж. Мамырдың 9 (+05)
Сәлем, [[Хасанкейф]] және [[Ойжұмбақ]] мақалаларын неге жойғансың? Қалпыларына келтіргенің дұрыс болады. --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 22:05, 2025 ж. Мамырдың 7 (+05)
:Кеш жарық! {{@|Елмұрат Х}} Ол қатысушы тоқтамай мақалалар жазған екен, барлық мақаласын жойғанмын. Қалпына келтірмеймін, себебі біреудің шала жұмысын админдер артынан неге ретке келтіріп отыру керек? --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 21:38, 2025 ж. Мамырдың 9 (+05)
:: Сәлем! Жалпы ондай жерде «тексерілмеген мақала» деген үлгіні қолданған жөн. Басқа қатысушылардың еңбегін елейтін болсақ, әрине. Немесе «бастама» деген үлгі де бар және оған қатысты көптеген нақтылау белгілерін қолдануға болады, егер мақалалар санын күрт азаюын қаламасақ. --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 23:57, 2025 ж. Мамырдың 11 (+05)
:{{@|Еститін Азамат}} кеш жарық! Онсызда сондай үлгі қойылады, бірақ оның мазмұнын, сапасын, грамматикасын кім тексереді. Біреудің артын кім тегін тексеріп, көзді қызартып, қиналып отыру керек. Ынтасы мен жауапкершілігі жоғары адам жазатын нәрсені жазады, жай шетелге барып қайту үшін жасамайды. Шындық солай --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:49, 2025 ж. Мамырдың 13 (+05)
:: Қызықсың. Сені мұнда біреу мәжбүрлеп жатыр ма? --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 20:00, 2025 ж. мамырдың 15 (+05)
:Бірнеше қатысушы ғана тексеріп, уақытын бөліп, сапасыз дүниемен күресіп жүр. Соның ішінен Сені байқамадым. Сондықтан уақытты маған құрта бермей, жақсы мақалалар дамытуға үлес қоссаң немесе қате, жетіспейтін үлгілерлі толықтырса жақсы болар еді. Егер оларды түзетіп тексеріске салсаң, жоюға болмайды. Осыны әсіресе оқушылар мен студенттер көп пайдаланады. Мазмұны копи паст жасалған нәрседен қазуикипедияның сапасына күмәнмен қарайтын болады. Айдаладағы біреудің мақаласына басты ауыртудың қажеті шамалы. Болмаса телеграм топқа жаз, осы мәселені шулатып жүргенімізге біраз болды. Бірақ көбісі робот сияқты, қыстырмайды,  бір рет қана өңделген, аударылған, конвейер мақалаларын минут сайын жазып отырады.  --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:58, 2025 ж. мамырдың 15 (+05)
:: Әлгі [[Абсурдизм]] мақаласын алайықшы — оны өзің жойдың, өзің қалпына келтірдің. Жалпы оны жоятындай ештеңе көріп жатқан жоқпын, әжептәуір мақала. Орфографиялық қателер бар әрине, бірақ ол енді басқа әңгіме. Мүмкін, жойғанда сен оны оқымаған да шығарсың? Солай болып көрінеді. --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 17:36, 2025 ж. мамырдың 18 (+05)
:Ол да мүмкін, себебі жоймай қарап шыққанымда түзететін заттары көп болды. Сондықтан 2-3 минут аралықта жасалған мақалалардың сапасына күмн тудырдым. Сондықтан соған ұқсас дүниелерді қарамай жойғаным бар. --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:09, 2025 ж. мамырдың 20 (+05)
:: Сөйтіп жүріп сапалы мақалаларды құртып жүрсің. Басқа қатысушылар Қазақ уикипедиясындағы мақалалар санын арттырып жатқанда, сен осындай керағар әрекетпен айналысып, не пайда таппақшысың? --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 23:17, 2025 ж. мамырдың 21 (+05)
:{{@|Еститін Азамат}} сені және басқа да ұқсас '''фейк''' аккаунтарды бұғаттау жайлы талқылап жатыр. Соған қарағанда шынымен 4-5 аккаунт бір адамға тиесілі болу керек. Сен мені қадалағанша басқа шаруалармен айналыссай, істейтін тірлігін, жұмысын жоқ па? --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 21:58, 2025 ж. мамырдың 22 (+05)
:: Мұнда фейк жұмыспен айналысқанды сені ғана көріп тұрмын. Жарайды, сен мылжи бермей, қатесіз жазуды үйреніп алсаш. Әртүрлі фейк тапсырмаларды «қадалағамай». --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 08:09, 2025 ж. мамырдың 23 (+05)
:::Бұл даудың қажеті жоқ, бір-біріміздің уақытымызды алып нестейміз?
:::Әркім барынша жұмыстанып жатыр, арасында қателерде болады, мінсіз адам жоқ)
:::@[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]], сізге ұсыныс, басқа қатысушылардың әрекеттерін «қадағаламай» өзіңіз де мақала жазып бастаңыз. Мүмкін сіздікі ең үздігі болып шығар?
:::Осы талқылау былай (агрессивті түрде) жалғаса берсе шынымен де бұғаттау шараларын еңгізуге тура келеді. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 08:25, 2025 ж. мамырдың 23 (+05)
:::: Артық кетсем, кешірерсіз. Жалпы бейтарап болуға тырысқанмын... --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 09:18, 2025 ж. мамырдың 23 (+05)
:{{@|Еститін Азамат}} не деген екі жүзділік пен жасанды жауап. Бейтарап дей ма... деп Сен, не пайда таппақшысың деген жауаптар ше? --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 13:33, 2025 ж. мамырдың 24 (+05)
*{{@|Еститін Азамат}} Айтқаным келді. Құрметті админдер осы және осыған ұқсас '''ФЕЙК-ПРОВОКАТОР''' аккаунттың бәрін бұғаттап жою керек. ''Мира бел, Джамбул, осы аккаунт, Хәриполла'' деген аккаунт бір адамның артында. Кім екенін де сезіп тұрмын. {{@|Batyrbek.kz}}, {{@|Нұрлан Рахымжанов}} шара қолдансаңыздар. '''Ң''' әрпіне әдейі қате жіберіп, айтқан жауабынан байқадым. Өзінің жұмысы мен жеке өмірі жоқ па? Дені дұрыс емес-ау (осындай сөздер жазуға тура келіп тұр). Егер сіздер әрекет қылмасаңыздар өзім ретке келтіремін --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 13:28, 2025 ж. мамырдың 24 (+05)
*:Еститін Азамат деген қатысушыны 6 айға блоктадым. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 16:29, 2025 ж. мамырдың 29 (+05)

== CEE Meeting 2025 ==

Сәлеметсізбе. Биыл Грекияның Салоники қаласында CEE Meeting 2025 конференциясы болады. Біздің қауымдастық атынан 2 делегат қатыса алады. [[Уикипедия:Форум/Жаңалықтар#CEE_Meeting_2025|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:TheNomadEditor|Muzaffar Turgunov]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 23:25, 2025 ж. мамырдың 15 (+05)
:дауыс берілді --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 00:01, 2025 ж. мамырдың 16 (+05)

== Техникалық мәселе ==

Ұлы мәртебелім, мен жоқ кезде қандай техникалық мәселе туындады? Мүмкін кейбіреуін шеше алармын. Талқылау легінне жазайын десем жаза алмай қалыппын, бұл менде ғана ма білейін деп едім. Әзірге себебін таба алмай жатырмын. Санатта неге мақалалар қазақ алфавитімен ретттелмейді деген сұраққа әлі жауап тапқам жоқ, мен жоқта анау үш нұсқа деген пәле жоғалыпты, қуанып қалдым.  &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 20:51, 2025 ж. мамырдың 21 (+05)

:Арыстанбек, үш нұсқаны алдырттық қой әйтүп-бүйтіп. Талқылау легін барлық уики бойынша аламыз деп жатыр еді. Сол алып тастаған болар. Санаттар туралы сұрап көрейін. Осы бет иесінен кешірім өтінем, оның атынан жауап беріп отырғаным үшін. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 08:52, 2025 ж. мамырдың 22 (+05)
::@[[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek.kz]] Талқылау легі деген керемет дүние еді, жақсы дүниені неге құртқанды жақсы көреді екен. Фейсбуктың да алғашқы кездегі дизайны мен талқылау құрылымы өте әдемі еді, қазір быт-шыт бірдеңе болып кетткен.  &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 10:18, 2025 ж. мамырдың 22 (+05)

== [[Бауыржан]] ==

Why are you removing the name I added? [[Қатысушы:Altenmann|Altenmann]] ([[Қатысушы талқылауы:Altenmann|талқылау]]) 00:25, 2025 ж. мамырдың 28 (+05)

== Join us at the Next CEE Catch up! Learn about Temporary accounts! ==

Hi everyone, 

We want to announce the tenth '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Catch up|CEE Catch Up]]''' session, which will be dedicated to the '''Temporary accounts''', as this important change is going to affect every Wikipedia soon, so it is important for patrollers and functionaries like you to understand this change. On wikis where temporary accounts are enabled, IP addresses of unregistered editors are not visible publicly. Only those who fight spam, vandalism, harassment and disinformation have access to IP addresses there.

The session will take place on '''10th of June 2025, 18:00-19:00 CEST''' (check your ''[https://zonestamp.toolforge.org/1749571200 local time]'').

If you are interested in this topic, then '''[[:m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|sign-up for the session here]]'''.

[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|талқылау]]) 16:17, 2025 ж. мамырдың 29 (+05)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&amp;oldid=28802724 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Үлгі ==

Қайырлы кеш! Апат және Оқиға үлгілерін ретке келтіре аласыз ба? Нашарлау екен. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 21:56, 2025 ж. маусымның 1 (+05)
:Кеш жарық! Қазір өңдей алмаймын, кейінірек --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 21:57, 2025 ж. маусымның 1 (+05)
::Қайырлы түн. Осыны ұмытып кетпеңізші. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 00:05, 2025 ж. маусымның 18 (+05)

== Жеке кеңістігімдегі мақалалар ==

Қайырлы күн.Неліктен менің жеке кеңістігімдегі мақалаларды түсіндірместен өшірдіңіз? Мен негізгі мақала кеңістігін толтырмау үшін бос уақытымда жұмыс істейтін жаңа мақалалар жасадым. (Қатысушы:Programman/Kickstarter, т.д.). Барлық жойылған мақалаларды қалпына келтіруді сұраймын. [[Қатысушы:Programman|Programman]] ([[Қатысушы талқылауы:Programman|талқылау]]) 15:46, 2025 ж. маусымның 11 (+05)

:Кеш жарық! Ол жерде ешқандай мақалалар көріп тұрған жоқпын. Бәрі бос бет қой? [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 01:05, 2025 ж. маусымның 13 (+05)
::Иә, әзірге бос беттер болды, онда мен мәтінді біртіндеп қосуды жоспарладым. Осы беттердің барлығын қайта жасауым керек пе, әлде оларды қалпына келтіре аласыз ба? [[Қатысушы:Programman|Programman]] ([[Қатысушы талқылауы:Programman|талқылау]]) 13:40, 2025 ж. маусымның 13 (+05)
:::асықпай, біртіңдеп жазған дұрыс-ау. [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:24, 2025 ж. маусымның 14 (+05)

== Мыстангер жайлы ақпаратты мақұлдау ==

Сәлем! Мыстангер жайлы бетті қазақшаға аударып, ақпарат қосып едім. Соны мақұлдап, жариялап жіберсеңіздер. [[Қатысушы:Aweworthy|Aweworthy]] ([[Қатысушы талқылауы:Aweworthy|талқылау]]) 14:19, 2025 ж. маусымның 13 (+05)

:Жалпы, қарап жіберетін біреу-міреу бар ма екен мұнда?)) [[Қатысушы:Aweworthy|Aweworthy]] ([[Қатысушы талқылауы:Aweworthy|талқылау]]) 11:47, 2025 ж. маусымның 16 (+05)
:Сілтемесін беріңіз. Қарап берейін. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 15:42, 2025 ж. маусымның 17 (+05)
::{{@|Aweworthy}} кеш жарық! Басқа да белсенді қатысушылар мен админдерден көмек сұрасаңыз болады--[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:57, 2025 ж. маусымның 17 (+05)
::Қайырлы күн! https://en.wikipedia.org/wiki/The_Witcher осының қазақшасын бастап берсеңіз)) [[Қатысушы:Aweworthy|Aweworthy]] ([[Қатысушы талқылауы:Aweworthy|талқылау]]) 15:26, 2025 ж. маусымның 25 (+05)
::Өтініш жасағаныма 9 айдың жүзі болып қалыпты... 
::https://en.wikipedia.org/wiki/The_Witcher [[Қатысушы:Aweworthy|Aweworthy]] ([[Қатысушы талқылауы:Aweworthy|талқылау]]) 11:44, 2026 ж. ақпанның 11 (+05)
:[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] сіз көмектесе аласыз ба? [[Қатысушы:Aweworthy|Aweworthy]] ([[Қатысушы талқылауы:Aweworthy|талқылау]]) 11:46, 2026 ж. ақпанның 11 (+05)
::Сізге бетті бастап беру керек пе? Әрі қарай өзіңіз толықтырасыз ба? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 11:51, 2026 ж. ақпанның 11 (+05)
:::Дәл солай. Жаңа материал бастауға әлі құқығым жеткіліксіз, сондықтан тек өңдей аламын. [[Қатысушы:Aweworthy|Aweworthy]] ([[Қатысушы талқылауы:Aweworthy|талқылау]]) 11:56, 2026 ж. ақпанның 11 (+05)
::::Бастадым, өңдей беріңіз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 12:08, 2026 ж. ақпанның 11 (+05)

== Жою ==

Сәлеметсіз бе! &lt;s&gt;Асқар Алтынбекұлы Күлібаев&lt;/s&gt; осы мақаланы жоюыңызды сұраймын [[Қатысушы:Шайнүсіп|Шайнүсіп]] ([[Қатысушы талқылауы:Шайнүсіп|талқылау]]) 03:48, 2025 ж. маусымның 15 (+05)
:дайын --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 13:45, 2025 ж. маусымның 15 (+05)

== Біріктіру ==

Сәлеметсіз бе! [[Қазақстан Республикасы Парламентінің Мәжіліс төрағасының орынбасарлары]] мен оның ағылшынша нұсқасын (Deputy Chairman of the Mäjilis) біріктіріп, барлық мақалаларда қолдана берсек қалай жалпы ? Егер рұқсат болса, біріктіруіңізді сұраймын. Рақмет [[Қатысушы:Шайнүсіп|Шайнүсіп]] ([[Қатысушы талқылауы:Шайнүсіп|талқылау]]) 03:19, 2025 ж. маусымның 16 (+05)
:жақсы, өзіңіз жұрыс деп шешсеңіз, жылжыта беріңіз --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:56, 2025 ж. маусымның 17 (+05)

== Бетті уақытша жартылай қорғау ==

Сәлеметсізбе, менің жаңа мақаламда вандализмнің алдын алу үшін уақытша қорғауыңызды сұраймын.

Мерзімі - 1 ай.

Мақала аты: [[Яковлев Як-42]] және [[Zhezkazgan Air]] [[Жетісу Әуекомпаниясы]] [[Эрдэнэт қаласы]] 
1 айға жартылай қорғау қылдырып беріңіз

[[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 10:45, 2025 ж. шілденің 4 (+05)

== Мағынасыз мақала ==
Кеш жарық, [[PewDiePie T-Series-ге қарсы]] деген мақаланы жоюға ұсынамын. --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 20:39, 2025 ж. шілденің 4 (+05)

:Кеш жарық! Неге, мазмұнын оқымадым. Басқа тілдерде бар екен, себебін жаза кетсеңіз [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:23, 2025 ж. шілденің 5 (+05)
::Енді адам деген мазмұнын білу үшін мәтінді оқымай ма?? Қарапайым нәрсе ғой, жоя салыңыз. --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 17:24, 2025 ж. шілденің 6 (+05)
:::Не себепті жою керек? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 17:34, 2025 ж. шілденің 6 (+05)
::::Ол қазақ болмысына, әдетіне жат шетелдердің еріккен күйбең тіршілігін сипаттайтын еш маңыздылығы жоқ мақала ғой. Анық көрініп тұр ғой, мағынасы жоқ екені. --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 19:03, 2025 ж. шілденің 6 (+05)
:::::Мақала басты бетте тұрған жоқ. Тек басқа тілдерден аударып жазылған. 18 тілде жазылған екен. 17 тілде жазылғандарын жойсаңыз, қазақ тілінде де жоямын. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 19:08, 2025 ж. шілденің 6 (+05)
::::::Түсінбедім, сонда басқа тілдерде санасыз, мағынасыз мақалалар болса, бізде де қала бере ма? --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 19:46, 2025 ж. шілденің 6 (+05)
:::::::{{@|Елмұрат Х}} қайырлы кеш! Қандай да бір мақаланы жойылуға лайықты деп санасаңыз, онда сол мақалаға «[[Үлгі:Жедел жойылсын|Жедел жойылсын]]» үлгісін қойып, себебін жаза кетіңіз. Ары қарай жойылу туралы сол мақаланың талқылау бетінде жүруі қажет. Қандай да бір қатысушының талқылау бетіне жеке келіп, &quot;мақаланы жоя салыңыз&quot; деген болмайды -- [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 20:10, 2025 ж. шілденің 6 (+05)
:::Елмұрат этика ұстаңыз. Көшеде, базарда жүрген жоқсыз, мен СЕНІ танымаймын. Арақашықтықты сақтаңыз! Қарапайым болса, нақты себебін көрсет, жоя сал, ала сал демей [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 01:52, 2025 ж. шілденің 8 (+05)

== Мақала жойу ==

Сәлеметсіз бе. Сіз [[Kazakhstan Airlines]] мақаласын жойыңызшы. Мен оның орнына жаңа мақаласын жасамақпын [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 11:50, 2025 ж. шілденің 5 (+05)

:Кеш жарық! Сол мақаланы уикипедияға сәйкес толықтырыңыз. Жоя алмаймын [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:24, 2025 ж. шілденің 5 (+05)
::Неге сіз мен мақалалардың атын толықтай жазып қойсам қысқа қылдырып өзгертіп тастайсыз? Қысқа жазған біртүрлі ғой толық жазып қойу керек қой Ан-30 емес Антонов Ан-30 деп қойу керекқой [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 06:40, 2025 ж. шілденің 6 (+05)
:::енді қайта толықтырып қойыңыз [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 06:42, 2025 ж. шілденің 6 (+05)
::::[[Жезқазған әуежайы]] деген мақаланы неге қайта қалпына келтіріңіз? Мен инфобокс және қосымша ақпараттар қосытымғой. Дереккөздердіде қосып қойғам [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 12:42, 2025 ж. шілденің 6 (+05)

== беттің атын өзгертпей туралы ==

сәлеметсізбе, мен мақалалардың бетін тотықтап жазып қойсам сіз неге атын ауыстыра бересіз.
Ан-30 жан Антонов Ан-30 деп өзгертсем қысқа сына ауыстырып жібере бересіз, бұл қандай себептермен??? [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 11:42, 2025 ж. шілденің 7 (+05)

:кеш жары! Орыс тілінде қысқа нұсқадағы атауын маған ыңғайлы көрінді, яғни оқырман іздегенге оңай болады. Бірақ та қалған админдер дұрыс деп шешкен екен, сіздің қайта жылжытқан нұсқаңыз қалатын болды. Ескерту мақала атауларын ойланбай, талқыға салмай жатып жылжытпауды өтінемін. Рахмет [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 01:54, 2025 ж. шілденің 8 (+05)
::жауап бергеніңіз үшін рахмет [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 08:52, 2025 ж. шілденің 8 (+05)

== ПозКарта ==

сәлемктсізбе. Айта аласыз ба қалай ПозКарта жасау керегін [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 13:47, 2025 ж. шілденің 8 (+05)

== ескі өңдемеге қайтармау ==

Сәлеметсіз, [[Үржар (ауыл)]] деген бетті ескі өңдемесіне қайтармауды сұраймын. [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 20:24, 2025 ж. шілденің 9 (+05)

== Growth features - Mentorship and Community updates ==

Hi everyone, 

Wikimedia Foundation worked on evolving some of the growth features, primarily dedicated to the newcomers in our movement and communities. If you do not know, everyone can access them, activating them from Preferences (in the below of the page).

You can learn about these features '''[[mw:Growth|here]]'''.

CEE Hub is contacting you (patrollers/admins) directly as we would like to bring to your attention two of these features that we think can be useful for your community: '''[[mw:Growth/Mentor dashboard|Mentorship]]''' and '''[[mw:Growth/Community Updates|Community Updates]]'''.

We noticed that the majority of the CEE language editions of Wikipedia does not have active one of these features, so we are encouraging you to check whether your wiki has these features and if not to begin community discussion if you want to introduce them to your editors. If you want to check it, you need to go to the Special:CommunityConfiguration page on your wiki, where all of the growth features are listed.

If you need more support with this, please contact Growth team [[mw:Growth/Team|here]].

--[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|талқылау]]) 17:28, 2025 ж. шілденің 16 (+05)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&amp;oldid=28802724 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Әсел Құрманбаева ==

Сәлеметсіз бе! Әсел Құрманбаеваға уикипедия мақаласын жазсам қалай болады ? Әлде ол орынсыз ба ? [[Қатысушы:Шайнүсіп|Шайнүсіп]] ([[Қатысушы талқылауы:Шайнүсіп|талқылау]]) 12:33, 2025 ж. шілденің 28 (+05)

:Кеш жарық! кешірерсіз кім екенін білмедім) [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 21:10, 2025 ж. шілденің 28 (+05)
::Нұрсұлтан Назарбаевтың екінші әйелі 😉 жай ғаламторда оның өмірбаяны, жеке өмірі, отбасы, байлығы жазылған, соның бәрін қолданып уикипедия мақаласын арнасам ба деп едім [[Қатысушы:Шайнүсіп|Шайнүсіп]] ([[Қатысушы талқылауы:Шайнүсіп|талқылау]]) 21:14, 2025 ж. шілденің 28 (+05)
:::өз еркіңіз, маңызды болып көрінер. қазаққа біреудің өмірі мен өсек қызық болу керек) [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 21:20, 2025 ж. шілденің 28 (+05)
::::Жақсы 😅 [[Қатысушы:Шайнүсіп|Шайнүсіп]] ([[Қатысушы талқылауы:Шайнүсіп|талқылау]]) 21:30, 2025 ж. шілденің 28 (+05)

== Бет жою ==

Сәлеметсіз бе сіз меннің ''Бозанбай өзені'' деген мақаламды Бозанбай (өзен) деп жылжытыңыз. Ал ''Бозанбай өзені'' деп қалған мақаланы жойып бере аласызба [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 17:45, 2025 ж. шілденің 29 (+05)

:Түсінбедім? [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:09, 2025 ж. шілденің 31 (+05)
::Іздемеге жазсам (Гуглдың) Бозанбай өзені деп шығады соны бассам ол бет [[Бозанбай (өзен)]]іне айдатылған Kasymov деп тұр. жойылған бетті жойып бере аласызба [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 01:18, 2025 ж. тамыздың 2 (+05)
:::Ол онсызда жойылған [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:35, 2025 ж. тамыздың 3 (+05)

== Бет жою ==

&lt;s&gt;Нарын&lt;/s&gt; бетін жойып беріңізші. Түпнұсқа бетін ''Нарын (айрық)'' дегенге айдағанмын. Мен бұл сөздің орнына ''Нарын (қала)''ның өзгертетін деп тұрмын [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 06:44, 2025 ж. тамыздың 4 (+05)

:Рахмет [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 17:07, 2025 ж. тамыздың 13 (+05)

== Стивенсон Роберт Льюис ==
Сәлеметсізбе, мына мақаланы қалпына келтіре аласыз ба, өте әйгілі жазушы ғой? --[[Арнайы:Үлесі/2.133.132.177|2.133.132.177]] 14:21, 2025 ж. тамыздың 21 (+05)
:Касымов мырза, неге жауап бермейсіз? Басқа жүз шақты тілде бар мақала қазақ тілінде де болу керек қой!! --[[Арнайы:Үлесі/2.133.132.177|2.133.132.177]] 17:06, 2025 ж. тамыздың 24 (+05)

== Саддам Хусейн ==

Hello. 

There is something wrong with the childhood photo of Saddam Hussein in the [[Саддам Хусейн]] article. His date of birth is 1937, but in the photo, supposedly from 1940, he looks no older than one year old. Either the year is incorrect, or the child is not Saddam Hussein. The same issue was raised back in 2012 on the Wikimedia Commons discussion page for this photo, but there was no response. https://commons.wikimedia.org/wiki/File_talk:Saddam_in_childhood.jpg 

If the discrepancies cannot be identified, then this photo should be removed from the article. 

Yours sincerely, [[Арнайы:Үлесі/78.174.55.43|78.174.55.43]] 07:11, 2025 ж. тамыздың 30 (+05)

== Тілдер vs. Infobox Language үлгілері ==

Сәлеметсіз бе. Тілдерге қатысты мақалаларды реттеуге үлес қосықым келді, және әдеттегідей басқа сапалы мақалалардың үлгісі бойынша жазуға тырысамын, мысалы [[Қазақ тілі]]. Бұл мақалада Үлгі:Тілдер үлгісі қолданылған. Кейбір беттерде қазақшаға аударылған  Үлгі:Infobox Language тұр. Қайсысын қолданған дұрыс? &quot;Тілдер&quot; үлгісін ұстануға тырысып тұрмын, бірақ оны да пішімдеу тұрғыдан сәл өңдеу керек. [[Қатысушы:Aisford|Aisford]] ([[Қатысушы талқылауы:Aisford|талқылау]]) 19:55, 2025 ж. қыркүйектің 5 (+05)

:кеш жарық! Тілдер үлгісін қолданған дұрыс. Егер үлгі қате болса, үлгіні толықтықтырып, әрлер қатесін түзетуге болады. Үлгіні жасай алатын шығарсыз [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 21:13, 2025 ж. қыркүйектің 7 (+05)

== Execution of Saddam Hussein ==
Good afternoon! Would you be so kind to translate [[en:Execution of Saddam Hussein|this article]] into Kazakh language?! --[[Қатысушы:Edrilizer|Edrilizer]] ([[Қатысушы талқылауы:Edrilizer|талқылау]]) 01:48, 2025 ж. қыркүйектің 9 (+05)

== Жазған мақаламды тексеріп, Wikidata тізіміне қосу ==

Ассалаумағалейкум ''Kasymov'' мырза, мен кеше [[Майлысу]] атты мақала жазған едім, соны тексеріп, Wikidata элементіне қосуыңызды сұраймын [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 22:58, 2025 ж. қыркүйектің 21 (+05)

== Ту үлгісін жасау ==

Кеш жарық! 
{{ту|Тайвань}} үлгісінің екінші нұсқасы бар ма екен? Олимпиада және спорт жарыстарына спортшылар басқа байрақпен шығады. Спорт жарыстарында да басқа ту көрсетіледі. Бізде сол тудың нұсқасын жасауға болар ма еді? Екінші өтініш, '''спорт жарысы''' үлгісінде атауы дегенді жасыл түспен белгілемесек бола ма? Сұр түсті қалдырсақ немесе шрифт жасыл фонда ақ болуы керек сияқты?. [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 18:56, 2025 ж. қыркүйектің 22 (+05)

== Тәулік суреті ==

Тәулік суретін бот ортаққордан импортайтындай жасап қойсақ қалай? Сен басқа пайдалырақ жұмыстарға көңіл бөле аласың. Бұндай қайталанатын шаршататын жұмыстарды ботқа тапсырған дұрыс. Бот күн сайын бір бетті сосын ай сайын бір бетті импорттап отырады. Келісесің бе? &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 17:54, 2025 ж. қыркүйектің 28 (+05)

:@[[Қатысушы:Arystanbek|Arystanbek]] Әрине соны баяғыдан атйып жүргенмін, бұрындары солай болатын. Жасап қоя салыңыз) [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 00:30, 2025 ж. қазанның 1 (+05)
::Скрипт істеп тұр ма тексеру үшін сен бастаған осы айдың POTD үлгілерін жоямын. Түсіністікпен қарайды деп ойлаймын &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 18:39, 2025 ж. қазанның 1 (+05)
::@[[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek.kz]] [[Қатысушы:ArystanbekBot|менің ботыма]], мерзімі шектеусіз уикиаралық импорттаушы тобына қосып бергенің керек болып тұр.  Уикиаралық импорттау құқығын алудағы мақсат: Commons-тан Potd үлгілерін күнделікті импорттау &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 18:55, 2025 ж. қазанның 1 (+05)
:::Ондай құқығым жоқ деп тұр. :( Нұрлан ағадан сұрап көрші. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 14:26, 2025 ж. қазанның 2 (+05)
::Тәулік суретіне қатысты үлгілерге ештеңе жасмай тұра тұруыңды сұраймын. Сынақ ойдағыдай болды, енді бот өзі үлгілерді бастай береді. &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 18:33, 2025 ж. қазанның 4 (+05)
:::Тамаша! Ортаққордан жүктейді ма? [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 18:11, 2025 ж. қазанның 5 (+05)
::::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] иә &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 21:23, 2025 ж. қазанның 6 (+05)
:::::суреттің сипаттамасы жасанды интелеккт арқылы қазақша бірден жазылатындай жасауға бола ма екен негізі? Не сурет екенін көрсететіндей? [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 16:47, 2025 ж. қазанның 23 (+05)
::::::@[[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] көп нәрсені жасауға болады, бірақ оның бәріне уақыт керек қой. Көбіміз уақытты дұрыс бағаламаймыз. Уақыты келсе жасаймын, басымдықтарға, маңыздылықтарға бірінші көңіл бөлемін. Уикипедияға жасанды интеллект тікелей қосып қоямын ба деген ой да келген. Ең маңызды істер тұрғанда бұндағы істерім өзінің сәтті уақытын күте тұрады, мүмкін ондай сәтті уақыты мүлдем келмейтін де шығар, себебі Уикипедиядағы істерімнің маңыздылығы 1/10, 1/20, 1/40 геометриялық прогрессиямен маңыздылығы төмендеп барады. &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 22:39, 2025 ж. қарашаның 2 (+05)
@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] айлық үлгілерін өзің жазып жүр екенсің ботқа ай сайынғы үлгіні де жазып отыруға тапсырма беріп қойғанмын. Егер бет бар болса бот  елемейді сондықтан боттың не жасағысы келгенін көре алмаймыз. --&lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 10:41, 2025 ж. қарашаның 22 (+05)

:жақсы, бастысы Бот санат пен интеруикиді қоюды ұмытпасың) [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:21, 2025 ж. қарашаның 23 (+05)
::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] интеруикиді өзіміз қоятын сиқтымыз. Бот қоя алмайды деп ойлай бер. Бізге де жұмыс қалсын ))) &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 18:46, 2025 ж. қарашаның 24 (+05)

== Крем ==

Добрый день! Поясните причину [https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=Сары_май_кремі&amp;diff=prev&amp;oldid=3508291вашей отмены], пожалуйста. [[Қатысушы:Рефлексист|Рефлексист]] ([[Қатысушы талқылауы:Рефлексист|талқылау]]) 19:13, 2025 ж. қазанның 5 (+05)

:Кеш жарық! Стақан сияқты сөздерге мақалаға тікелей қатысы болмағандықтан, кері қайтардым [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 21:57, 2025 ж. қазанның 7 (+05)

== Me editing my user page ==

For some reason, every time I add links to my user page on different Wikipedia language editons on my user page '[[User:PK2]]' in Kazakh, the following warning comes up: 'This action has been automatically identified as harmful, and therefore disallowed. If you believe your action was constructive, please inform an administrator of what you were trying to do. A brief description of the abuse rule which your action matched is: Қатысушы жеке бетіне мақала жазу'. [[Қатысушы:PK2|PK2]] ([[Қатысушы талқылауы:PK2|талқылау]]) 04:27, 2025 ж. қазанның 27 (+05)

== Өңдеу қателігі ==

Асхат Советханұлы Жұмабеков бетінде мақала өңдегенде қателік шықты. Не істесем болады? Администраторға хабарлассын деген

@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] [[Қатысушы:Daniyal.aidarov5|Daniyal.aidarov5]] ([[Қатысушы талқылауы:Daniyal.aidarov5|талқылау]]) 21:19, 2025 ж. қазанның 30 (+05)

:Кеш жарық! Түсінбедім [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 21:26, 2025 ж. қазанның 31 (+05)

== Оңтүстік Қазақстан жастары Уикипедия бағдарламасы ==

Қайырлы күн! [[Уикипедия:Форум/Ұсыныстар#Оңтүстік_Қазақстан_жастары_Уикипедия_бағдарламасы|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:TheNomadEditor|TheNomadEditor]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 14:30, 2025 ж. қарашаның 14 (+05)

== Invitation for a session &quot;Tools and features for Users with Extended Rights&quot; ==

Hi, you are receiving this invitation as you are either patroller and/or admin in your community and [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]] is preparing a session called '''Tools and features for Users with Extended Rights''', which we think that it will be interesting for you.

The session is organised by the CEE Hub along with Wikimedia Foundation’s Movement Communications regional specialist Natalia Szafran-Kozakowska. Speakers in the session are Product Managers and Software Engineers from Wikimedia Foundation, so you will hear recent updates, new developments, and they will answer questions. So, please think what you want to ask them and come to the session.

The session will be held on '''Tuesday, December 2nd, 2025 at 17:00 CET'''. Please register yourself '''[[:m:Event:CEE Catch Up: Tools for Users with Extended Rights|here]]'''.

If you have any questions, please contact me. --[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 18:45, 2025 ж. қарашаның 19 (+05) (on behalf of the CEE Hub)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&amp;oldid=29165186 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Қызыл ту ордені мақаласына бағыттайтын беттер қателігі ==

Сәлеметсіз бе! ҚҰРМЕТТІ @[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]]!

Қызыл ту ордені бетіне бағыттайтын келесі беттер:
''Еңбек Қызыл Ту''


Бұл беттерді тез арада жобға ұсынамын, себебі Еңбек Қызыл Ту ордені - өз алдына басқа марапат. 

[[Қатысушы:Daniyal.aidarov5|Daniyal.aidarov5]] ([[Қатысушы талқылауы:Daniyal.aidarov5|талқылау]]) 08:43, 2025 ж. қарашаның 20 (+05)

&lt;s&gt;:Жақсы&lt;/s&gt; Біраз мақалаларға сілтеніп тұр, әзірше жойылмайды. [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 21:56, 2025 ж. қарашаның 23 (+05)

== Уикижобалар ==

Саламатсыз ба қазір қандай уикижобалар бар [[Қатысушы:Galumzhan|Galumzhan]] ([[Қатысушы талқылауы:Galumzhan|талқылау]]) 15:15, 2025 ж. желтоқсанның 18 (+05)

== Администраторды сайлау ==

Қайырлы күн! [[Уикипедия:Администраторларды сайлау‎|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 11:58, 2026 ж. қаңтардың 1 (+05)

== Райымбек батыр мақаласын қорғау жөнінде ==

Қайырлы күн, мырза!

[[Райымбек батыр]] мақаласын уикилендірдім. Дереккөздерге сілтеме жасадым. Мақаланың қазіргі нұсқасын қорғауға алуларыңызды сұраймын. Трайбалистік сипаттағы вандализмнің (тұлғаларды негізсіз мадақтау және артық эпитеттер мен метафорларды қолдануы) алдын алу үшін. 

Алдын ала рақмет! [[Қатысушы:Daniyal.aidarov5|Daniyal.aidarov5]] ([[Қатысушы талқылауы:Daniyal.aidarov5|талқылау]]) 13:10, 2026 ж. қаңтардың 8 (+05)

:Кеш жарық! жартылай қорғадым [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:13, 2026 ж. қаңтардың 10 (+05)
::Кеш жарық!
::Енді көріп отырмын, рақмет! [[Қатысушы:Daniyal.aidarov5|Daniyal.aidarov5]] ([[Қатысушы талқылауы:Daniyal.aidarov5|талқылау]]) 20:13, 2026 ж. қаңтардың 27 (+05)

== '''Уикипедия 25''' ==

Уикипединың [[Уикипедия: 25 жылдық мерейтой|25 жылдық мерейтойын]] тойлауға шақырамыз [[Қатысушы:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] ([[Қатысушы талқылауы:RaiymbekZh|талқылау]]) 14:33, 2026 ж. қаңтардың 9 (+05)

== Қазақстан Республикасындағы педагогикалық практика ==

Сәлеметсіз бе, менің мақаламды жойып тастапсыз. Себептерін айтсаңыз жақсы болар еді [[Қатысушы:Мақалалар жинағы|Мақалалар жинағы]] ([[Қатысушы талқылауы:Мақалалар жинағы|талқылау]]) 11:45, 2026 ж. қаңтардың 13 (+05)

:@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]]Жауап бересіз бе? Басқаларға комментарий жазып жатырсыз, маған да мақаланың өшірілуі туралы жазған жоқсыз [[Қатысушы:Мақалалар жинағы|Мақалалар жинағы]] ([[Қатысушы талқылауы:Мақалалар жинағы|талқылау]]) 08:53, 2026 ж. қаңтардың 20 (+05)
::Энциклопедиялық мақалаға келмейді [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 21:32, 2026 ж. қаңтардың 21 (+05)

== Орфографиялық қате ==

Сәлеметсіз бе. Неге менің [[Сәрсенбі]] бетіне жасаған өңдемемді қайтарып тастадыңыз? Қазақ тілінің орфографиялық ережесіне сәйкес бастауыш пен баяндауыш арасына [[дефис]] (-) емес ұзын сызық (—, [[сызықша]]) қолданылады. Мысалы, &quot;Алма — жеміс&quot;. Сондықтан өзгеріс әдейі жасалды. [[Қатысушы:Wikuiser|Wikuiser]] ([[Қатысушы талқылауы:Wikuiser|талқылау]]) 20:23, 2026 ж. қаңтардың 14 (+05)

:[[Бристоль]] бетіне жасаған өңдемемді де қайтарып тастапсыз. [[Қатысушы:Wikuiser|Wikuiser]] ([[Қатысушы талқылауы:Wikuiser|талқылау]]) 20:26, 2026 ж. қаңтардың 14 (+05)
::Бірінші мақала сол қалпында тұр. Екіншісінде орынсыз сілтеме қойылған. ** өзені деп сілтенбейді [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 20:30, 2026 ж. қаңтардың 14 (+05)
:::Сәлеметсіз бе. Сонда &quot;&lt;nowiki&gt;[[Эйвон өзені]]&lt;/nowiki&gt;&quot; емес &quot;&lt;nowiki&gt;[[Эйвон]]&lt;/nowiki&gt; өзені&quot;, яғни тек [[жалқы есім]]ді сілтемеге алу керек пе? Дереккөз көрсете аласыз ба? [[Қатысушы:Wikuiser|Wikuiser]] ([[Қатысушы талқылауы:Wikuiser|талқылау]]) 15:05, 2026 ж. қаңтардың 17 (+05)
::::Кеш жарық! Осындай аттас басқа заттар аталмаса ешқандай өзені, көлі деген керек емес. Болып жатса *** (өзен) деген дұрыс болады [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:08, 2026 ж. қаңтардың 17 (+05)

== Одиссейді жою ==
Сәлем, мына мақаланы неғып жойдың? --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 00:08, 2026 ж. қаңтардың 18 (+05)

:сәлем! Ол қатысушының біраз өңдемелері кері қайтарылды. Бастаған мақалалары әлі тексерісен өткізілмеген. Қалпына келтірдім. Соны әрлеп, санаттарын қойып, мазмұнын тексеріп жіберсең жақсы болар еді. Жалпы сол қатысушының барлық бастаған мақаласын тексерістен өткізіп жіберсең, қазуикиге қосқан үлкен үлес болар еді [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:26, 2026 ж. қаңтардың 18 (+05)

== Айлық үлгілер ==

Тәулік суретінің айлық үлгілерін ай сайын айдың соңында 26-күні басталатын етіп қойдым. Енді өзің бастамай тек бақылап жүрсең жеткілікті болар. Бірдеңе дұрыс болмай жатса айтасың ғой. Уақытым болса дұрыстауға тырысамын. &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 22:12, 2026 ж. қаңтардың 31 (+05)

:Рахмет бірақ қате болып жатыр. Қазақша емес, басқа тілге сілтенбеген екен [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:29, 2026 ж. ақпанның 1 (+05)

== Бетті жою ==

Сәлеметсіз бе. Мен жасаған [[Лимбург (Бельгия)]] бетін жоюыңыздың себебі не? [[Қатысушы:Wikuiser|Wikuiser]] ([[Қатысушы талқылауы:Wikuiser|талқылау]]) 13:18, 2026 ж. ақпанның 1 (+05)

:Қайырлы күн! Қателесіп кеткен шығар, [[Лимбург (Бельгия)|мақалаңыз]] қалпына келтірілді. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 13:30, 2026 ж. ақпанның 1 (+05)
:Жоқ, қателескен жоқпын. Қысқа мақалалар онсыз да толып жатыр. Неге оны толықтырып жазбасқа? [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:31, 2026 ж. ақпанның 1 (+05)
::Негізі осындай бас-аяғы жоқ мақалаларда бастамаған дұрыс.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 10:09, 2026 ж. ақпанның 2 (+05)
:::Белгі қойып кетсеңіздер, неше күннен кейін жойылады. Әдетте жаңа жазылған мақалаға кемінде бір апта беру қажет. Егер жазылған күннен бастап толықтырылмаса бірден жойылуы тиіс. [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 15:57, 2026 ж. ақпанның 10 (+05)


== Навигациялық үлгіні жою себебі түсіндірілмеген ==
Үлгі:FIFA Futsal World Cup 2024 деген үлгіні неге жойдыңыз? Қатесі болса, ескерту жасау мәдениеті бар ма? Жою тарихына да еш белгі, дерек қалдырмаған екенсіз? Қатесі болса жөндесіп жіберіңіз немесе ескертіп кеңес беріп кетсеңіз орынды болар еді. Тағы ескерту айтамын өзіңізге, бұл әкеңізден қалған мұра емес. Ескертіп, мәтінмен түсіндіріңіз шешіміңізді. Бірден жойылатын мақалалардың параметрлері болады. Бірақ бұл үлгіде дөрекі қате жоқ, өңдеуге және жетілдіруге болатын. Жауабыңызды толыққанды жазып, түсіндірірмесін беріңіз. Үлгіні қалпына келтіремін. [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 16:11, 2026 ж. ақпанның 10 (+05)

:себебі басқа тілден ондай нав. үлгі таба алмадым. Әрі ол жерде құрамалар ғана көрсетілген. Меніңше сол жарысқа қатысты мақалалар болы керек шығар (финал, іріктеу, тағы сол сияқты) [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:55, 2026 ж. ақпанның 11 (+05)
::Басқа тілде дәл осындай навигация үлгісі болмауы мүмкін. Қолдан жасалған яғни код мәселесі болмаған нәрсеге басқа уики үлгі болуы да мүмкін. Бірақ тақырып жаңадан ұарқын алып келе жатқан мәселеге арналғандықтан, біздің жағдайда футзал спорт түрі, онда оларда жоқ болуына таңғалмауымыз керек. Бізде бар екен. Әлем чемпионатына қатысқан және белгілі орын алған құрамалардың навигациялық кестесі жаңадан құрастырыла береді. Айып етпеңіз, бірақ бұл аргументіңізді қабылдай алмаймын. Керісінше, сол навигациялық кестеге ұсыныстарыңыз бен санаттарын және басқа үлгілерді кіріктіруге кеңес берсеңіз? Одан кейін, менің жасаған және басқа адам жасаған болсын талқыламай, пікір алмаспай жоймауыңызды сұраймын. Ережеге сәйкес егер ескерту айтылған уақыттан екі апта ішінде мақала жақсы жаңына қарай өзгермесе бірден жою қажет. [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 15:08, 2026 ж. ақпанның 12 (+05)

== Жедел жойылсын ==

Қайырлы түн. [[Америка Құрама Штаттарының 250 жылдығы|Мына]] мақаланың жойылуын қолдайсыз ба әлде қарсысыз ба? Талқылау бетінде өз пікіріңізді жазып кетсеңіз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 00:29, 2026 ж. ақпанның 12 (+05)

== Олимпиада ойындары туралы үлгі ==

Қасымов, Олимпиада туралы үлгіні түзеткен едім. Олимпиадалық ойын деген қазақша сөз жоқ. Сіз неге өзгерісті шегірттіңіз? Әлде қате жазуды қолдайсыз ба? Егер сауатыңыз жетпесе, талқылауға сұранбайсыз ба? [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 21:33, 2026 ж. ақпанның 22 (+05)

:'''Олимпиа ойындары''' дегенді естімедім? сіз солай өзгертіпсіз. -''лық'' деген шылауды енді байқадым, алып тастадым. Қалпына келді
:Футзал үлгісінде ешқандай санат жоқ сосын неге ағылшынша? Тексеру үлгісі тұра берсін, басқа біреулер ерінбей біреудің жүмысын аяқтап шығар. [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 01:25, 2026 ж. ақпанның 24 (+05)

== Администратор құқығынан айыру ==

Қайырлы күн! [[Уикипедия:Администратор құқығынан айыру|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 14:50, 2026 ж. ақпанның 23 (+05)

== Панорама бостандығы ==

Қайырлы кеш, 1886 жылғы мешіттің бейнесін рұқсат сұрамай салу ешқандай мәселеге әкелмейдіғой? Және егер мен ғимарат иесінің немесе директорының рұқсатымен файлды, сондай-ақ Creative Commons Attribution 4.0 International лицензиясына келісетінін көрсететін қолтаңба мен мөрді тіркесем, 70 жасқа толмаған ғимараттардың фотосуреттерін жариялай аламын ба, себебі сәулетшілер мен жобалау фирмасының атаулары оларға белгісіз және ғимараттың қасбетінің қарапайым фотосуретін жариялау қиын процесс. Шетелдік модераторлар менің жұмысымды жоя ма? [[Қатысушы:Almatoswiki|Almatoswiki]] ([[Қатысушы талқылауы:Almatoswiki|талқылау]]) 19:55, 2026 ж. наурыздың 13 (+05)

:Қайырлы күн! Сіздің сұрағыңызға нақты жауап бере алмадым. Өзіңіз түсірген сурет болса ешқандай мәселесіз жүктеуге болады. Сырттай болса авторлық құқық пен қайнаркөзін көрсету керек сияқты. Бұл мәселені Арыстанбек немесе Батырбек мырзалардан сұрап көріңіз. [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 14:13, 2026 ж. наурыздың 14 (+05)

== Жоққа шығару ==
{{жабық}}
@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] Саламатсыз ба! Атырау облысын мақаласын неге жоққа шығардыңыз мені мен қатені түзетіп едім [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 15:41, 2026 ж. наурыздың 14 (+05)

:Гектар неге үлкен әріппен, сөйлемнің ортасында тұрған сөз емес па? [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 15:43, 2026 ж. наурыздың 14 (+05)
::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] нүктеден кейін үлкен әріппен жазылуы керек. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 15:46, 2026 ж. наурыздың 14 (+05)
:::қай жерде нүкте, сөйлемнің ортасы ғой. Сәл асықпай қараңыз [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 15:47, 2026 ж. наурыздың 14 (+05)
::2 млн. Деп тұр мақалада сосын мен Гектар деп үлкен әріппен жазып жібердім дұрыстап қараңызшы нүкте тұр. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 15:59, 2026 ж. наурыздың 14 (+05)
:::Сізге енді грамматиканы оқытып отырайық енді? ''млн.'' қысқартылған сөз, онда ''2000 ж.'' деп жазсақ артынан үлкен әріп жазыла ма? [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 16:01, 2026 ж. наурыздың 14 (+05)
::::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] жоқ [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 16:06, 2026 ж. наурыздың 14 (+05)
:::::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] 2000 ж. дегенге не қатысы бар? [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 16:12, 2026 ж. наурыздың 14 (+05)
::::::Саған мысал ретінде айтып отыр [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 16:17, 2026 ж. наурыздың 14 (+05)
:::::::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] негізі 2 млн. Гектар деп басталуы дұрыс. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 16:31, 2026 ж. наурыздың 14 (+05)
{{жабық-соңы}}

== Жоққа шығару ==

қайырлы күн! Неге өңдемелерімді жоққа шығарып жатырсыз? &quot;Алфавит бойынша ...&quot; деп басталған тақырыптағы санаттар [[:Санат:Алфавит бойынша санаттар]] санатына қосылмай ма? Сосын [[:Санат:Шатқалдар]] санаты өз-өзіне қосылуы керек пе? Шатқал аңғардың бір түрі емес пе? -- [[Қатысушы:Wikuiser|Wikuiser]] ([[Қатысушы талқылауы:Wikuiser|талқылау]]) 12:12, 2026 ж. наурыздың 18 (+05)

:Қалпына келтірдім, мен қателесіп керісінше ойлап қалдым. [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:43, 2026 ж. наурыздың 19 (+05)

== Бетті жою ==
{{жабық}}
@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] неге @[[Қатысушы:AdilBot|AdilBot]] деген бетті жойдыңыз? [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 00:13, 2026 ж. наурыздың 25 (+05)

:Себебі сізде бот мәртебесе жоқ. [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 00:20, 2026 ж. наурыздың 25 (+05)
::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] Өз аккаунтымда AutoWikiBrowser ді қолдануға бола ма? [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 00:24, 2026 ж. наурыздың 25 (+05)
:::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] бот жүргізбей @[[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] осы аккаунтыма AutoWikiBrowser жұмыс жасауға рұқсат беріңізші. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 17:00, 2026 ж. наурыздың 26 (+05)
::::Кеш жарық! Сізде әлі тәжірибе аз, қателессеңіз біз артынан түзетіп әлек боламыз. Әзірше жоқ [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 00:08, 2026 ж. наурыздың 27 (+05)
:::::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] Бот жүргізбеймін ғой тек өзімнің аккаунтыма AutoWikiBrowser ге жұмыс жасауға рұқсат беріңіз деп айттым [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 00:11, 2026 ж. наурыздың 27 (+05)
::::::Ол жартылай автомат, сіз қателессеңіз, біз сияқты админдер артынан түзету үшін уақыт пен күшті құртамыз. Егер шынымен де жаны ашар болсаңыз, мақаладарды әрлеп, толықтырып, сапасын жақсартуға болады. Талай админ мен қатысушы солай жұмыс жасап жатыр. Сіз әлі тіпті үлгіні дұрыс қолдана алмайсыз, ''актриса'' деген үлгіні қойдыңыз ба? Болмаса, соны жасаңыз. Сау бол! [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 00:17, 2026 ж. наурыздың 27 (+05)
:::::::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] Басқа қатысушылар да AutoWikiBrowser пайдаланып жүр ғой тәжірибе аз болса да. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 00:21, 2026 ж. наурыздың 27 (+05)
::::::::Басқа админдерден сұраңыз, менің жауабым жоқ. Қандай қатысушылар? тізімін көрсетіп берсеңіз [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 00:24, 2026 ж. наурыздың 27 (+05)
:::::::::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] Zscout370 осы қатысушы егер қателеспесем. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 00:31, 2026 ж. наурыздың 27 (+05)
::::::::::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] рұқсат бересіз бе өтініш [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 01:13, 2026 ж. наурыздың 27 (+05)
:::::::::::Берілмейді. Тіпті оны менде айттым, саған тәжірибе жинау керек. Талқылау аяқталды. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 01:15, 2026 ж. наурыздың 27 (+05)
{{жабық-соңы}}

== Айдос Ғалымов туралы мақала ==

Сәлеметсіз бе! Инкубаторға Айдос Ғалымов туралы толық мақала енгіздім. Тексеріп, негізгі бетке көшіруге көмектесесіз бе? Рақмет! [[Қатысушы:QazPaluan|QazPaluan]] ([[Қатысушы талқылауы:QazPaluan|талқылау]]) 23:25, 2026 ж. сәуірдің 2 (+05)

== Жедел жою туралы ==

''Анна Александровна Немченко'' мақаласы орыс уикида жоқ, бірақ ағылшын уикипедиясында бар. Маңыздылығы онша төмен емес. //- [[Қатысушы:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] ([[Қатысушы талқылауы:RaiymbekZh|талқылау]]) 12:06, 2026 ж. сәуірдің 4 (+05)
:Қазуики оқырмандарына қандай маңыздылығы бар екен? --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 00:22, 2026 ж. сәуірдің 6 (+05)

== Мақаламдағы қателік ==

@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] кеш жарық! [[Дженнифер Лоуренс]] менің мақалам еді ол мақалада қателіктер бар ма? [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 18:24, 2026 ж. сәуірдің 9 (+05)

:Кристиан Бекйл, Крис Эванс сияқты мақалаларды қарап көріңіз. Әрине ол жерде мәліметтер ескірген, мысал ретінде көруге болады [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:49, 2026 ж. сәуірдің 9 (+05)

== үлгі ==

Сәлеметсіз бе! Мына 3 үлгіні өңдеу үшін аша аласыз ба: Үлгі:Кино, Үлгі:Тұлға және Үлгі:Кинематограф [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 22:15, 2026 ж. сәуірдің 13 (+05)

:Дайын [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:20, 2026 ж. сәуірдің 13 (+05)

== Шегіндіру ==

@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] кеш жарық! Өңдемені шегіндіру үшін рұқсаты керек пе? Жалпы айтып жатқаным. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 20:53, 2026 ж. сәуірдің 17 (+05)

== You may be an eligible candidate for the U4C election ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Greetings,

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years.

This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required.

The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run.

In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 01:06, 2026 ж. сәуірдің 29 (+05) &lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&amp;oldid=30472432 тізімін пайдаланып User:Keegan (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== CEE MEETING 2026 ==

Кеш жарық. [https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC/%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80#TheNomadEditor_(Muzaffar_Turgunov) CEE MEETING 2026] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:TheNomadEditor|TheNomadEditor]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 19:07, 2026 ж. мамырдың 20 (+05)

== Алтын Орда дәуіріндегі тұрақжайлар ==
Елде Алтын Орданың мұрасын жаңғырту үдерісі қарқыынды дамып жатқанда, сен оған қатысты мақалаларды жойып жатқаның қалай болды??? --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 23:52, 2026 ж. мамырдың 26 (+05)

:Қандай мақаланы жойдым? @[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]]. Тізімін көрсетіп бер, қалпына келтірейін, әлде басқа админ болуы да мүмкін [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 21:17, 2026 ж. мамырдың 27 (+05)
:: [[Алтын Орда дәуіріндегі тұрақжайлар]] --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 21:38, 2026 ж. мамырдың 29 (+05)
:::''І Хәріполла'' мырза жоюға ұсыныпты, дубликат деп. Өте қырағы екенсің) ''Алтын Орда тарихы, Қазақстан тарихын'' осылай жаңартып, толықтырып жіберсең жақсы болар еді. Өңдеу санын 100 асыруға үлкен мүмкіндік бар [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 21:28, 2026 ж. мамырдың 30 (+05)
:::: Басқа қатысушының өңдемелер санында не шатағың бар??? Бұл бір. Екіншіден, мақала аттары ұқсас болса, жоя бересің ба, бұл қайдан шыққан ереже? Жалпы тарихи кезеңге бір мақала арналса, сол заманның тұрақжайлар тізімі туралы тағы бір мақала болса, бір жерің тарыла ма? --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 23:39, 2026 ж. маусымның 1 (+05)
:::::кішкене этиканы ұсиауды өтінемін. Бірінші жазған сұрақтарға сәл назар аударсаң. Сен, қалай болды деп, ауыз екі стильде жазуды доғару керек. Тағы осылай қайталанса, дөрекілік үшін бұғаттауға кетеді. Жазу мәнерің тура алдында бір шатақ кісінің стиліне ұқсайды. Жауабымды түсінбедің, І Хәріполла деген қатысушы дубликат деп ЖЖ ұсыныпты, содан жойылды. Сенің маған аяқ асты қызығушылық танытқанынан, жасаған өңдеулерге назар аудардым. Енді неге басқа мақалаларды ретке келтірмеске, мысалы сол Алтын Орда [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 00:11, 2026 ж. маусымның 3 (+05)
::::::Ойыбай, енді „Сен“ деген сөзден қорықсаң, онда саған ештеңе де жазбай-ақ қояйын. Нәзік жандарға тиісетін адам емеспін. --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 00:36, 2026 ж. маусымның 7 (+05)
:::::::Аман бол, тағы бір біртүрлі адамдар. Базардан келесіздер өзі? [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:11, 2026 ж. маусымның 7 (+05)

== Мақалаларды рұқсатсыз жою ==

Неліктен менің жоба мақалаларымды қайтадан жойдыңыз? [[Қатысушы:Programman|Programman]] ([[Қатысушы талқылауы:Programman|талқылау]]) 01:30, 2026 ж. маусымның 24 (+05)

:Мақалаларды қалпына келтіріңіз! [[Қатысушы:Programman|Programman]] ([[Қатысушы талқылауы:Programman|талқылау]]) 01:33, 2026 ж. маусымның 24 (+05)
::'''Қандай мақала!''' @[[Қатысушы:Programman|Programman]] [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:08, 2026 ж. маусымның 26 (+05)
:::Меннің жеке кеңістігімдегі парақшаларды неге кетіре бересіз?! [[Қатысушы:Programman|Programman]] ([[Қатысушы талқылауы:Programman|талқылау]]) 23:59, 2026 ж. маусымның 26 (+05)
::::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] [[Қатысушы:Programman|Programman]] ([[Қатысушы талқылауы:Programman|талқылау]]) 23:59, 2026 ж. маусымның 26 (+05)
:::::@[[Қатысушы:Programman|Programman]] күні мен уақытын, таба алмадым. [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 20:48, 2026 ж. маусымның 28 (+05)
::::::21/06/2026 02:29 [[Қатысушы:Programman|Programman]] ([[Қатысушы талқылауы:Programman|талқылау]]) 01:15, 2026 ж. маусымның 29 (+05)
:::::::Қалпына келді [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:48, 2026 ж. шілденің 1 (+05)

== Администраторды сайлау ==

Қайырлы күн! [[Уикипедия:Администраторларды сайлау|мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 16:19, 2026 ж. шілденің 3 (+05)

== Уикикпедия талаптарына сай қалай мақала жазамыз ==

Сәлеметсіз бе, Kasymov!

Мен қазақша Уикипедияға мақала жазып жүрген жаңа қатысушымын. Сізден бір мәселеге қатысты кеңес сұрағым келеді.

Мен дайындап жатқан мақала Уикипедия талаптарына толық сәйкес болуы үшін қандай тұстарын жақсартуым керек екенін айтып, бағыт-бағдар бере аласыз ба? Уақытыңыз болса, пікіріңіз бен кеңестеріңізді қуана қабылдаймын.

Алдын ала көп рақмет! [[Қатысушы:Мадикино|Мадикино]] ([[Қатысушы талқылауы:Мадикино|талқылау]]) 19:09, 2026 ж. шілденің 14 (+05)

:Сәлеметсіз бе! Өзіңіз қызыққан тақырыптарды бастауға болады, мысал ретінде таңдаулы немесе жақсы мақалаларды оқып қарасаңыз болады. [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 17:50, 2026 ж. шілденің 17 (+05)

== Жоюға ұсыныс==
Ассалаумағалейкүм! [[Атырау облысындағы жоғалған отбасы]] деген мақала жай ғана жаңалық қой. Оны жояйықшы№һ. --[[Қатысушы:Nurislam 93|Nurislam 93]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurislam 93|талқылау]]) 07:51, 2026 ж. шілденің 20 (+05)</text>
      <sha1>rt5vi1j7j365btb2ahrmheaaw1h4eaz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632161</id>
      <parentid>3632054</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T07:11:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>/* Жоюға ұсыныс */</comment>
      <origin>3632161</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="179827" sha1="lmeejbv9ks1z2rfgaire056w3bjb522" xml:space="preserve">{{Мұрағат|қыркүйек 2011 — қаңтар 2015|қаңтар 2015 — 2016 қаңтар|қаңтар 2016 — қаңтар 2017|қаңтар 2017 — сәуір 2019|маусым 2019 — желтоқсан 2020|ақпан 2021 — қаңтар 2022|ақпан 2022 — қаңтар 2023|қаңтар 2023 — сәуір 2024}}
{{астынан}}

== Жою №1 ==

Қайырлы күн. Мына қажетсіз айрық бетті &lt;s&gt;Мұқыр ауылдық округі&lt;/s&gt; жою керек болып тұр. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 05:29, 2024 ж. сәуірдің 28 (+05)

:Алматы облысындағысының атауы шынымен Мұқыры ма? [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 08:34, 2024 ж. сәуірдің 28 (+05)
::Иә, шынымен Мұқыры. Орысшасы ''Мукры''. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 04:51, 2024 ж. сәуірдің 29 (+05)
:Жетісу облысында мұндай ауыл бар ғой [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 16:51, 2024 ж. сәуірдің 28 (+05)

== Павел Архипович Загребельный‎ ==

Павел Архипович Загребельный‎ мақаласынан не үшін «КСРО мемлекеттік сыйлығының иегерлері» деген санатты алып тастадың? Себебін айта кетсең, келесіде қоймас үшін. [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 12:38, 2024 ж. мамырдың 1 (+05)
: Түсіндім, кешірерсің, автоматты шығатын болып тұр ғой.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 12:41, 2024 ж. мамырдың 1 (+05)
::Кеш жарық {{@|Мағыпар}}! Сонымен қатар {{tl|туғанжері}}, {{tl|қайтысболғанжері}} деген үлгілерді қолдансаңыз, автоматты түрде туған/қайтыс болған жерлердің санаты пайда болады --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 21:58, 2024 ж. мамырдың 1 (+05)

== Үлгі:Азаматтық қақтығыс ==

Қайырлы күн, ''[[Үлгі:Азаматтық қақтығыс|Азаматтық қақтығыс]]'' үлгісін дұрыстап жібересіз ба? ''Себеп'' деген істемей тұр. [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 15:30, 2024 ж. мамырдың 7 (+05)

:Сосын, ''Нәтиже'' дегенде алғашқы сөйлемде * белгісі істемейді, мысалы [[Қазақстандағы жер наразылығы (2016)]] мақаласында көрсеңіз болады. [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 15:41, 2024 ж. мамырдың 7 (+05)
:Иә, енді істейді. Бірақ &quot;жұлдызшаны&quot; білмедім. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 17:29, 2024 ж. мамырдың 7 (+05)
::{{@|Casserium}}''*'' барлық үлгілерде солай дұрыс көрсетпейді, метауикиден болу керек --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 01:15, 2024 ж. мамырдың 8 (+05)
:::Иә солай шығар онда -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 01:27, 2024 ж. мамырдың 8 (+05)

== Албан тілі мақалам жоққа шығарылды.  ==

Менің жақында істегем мақаламда қате кеткен болар, мақаланың қате кеткен жері бар ма? Болмаса жоққа шығарудың себе не? [[Қатысушы:Nafpeg|Nafpeg]] ([[Қатысушы талқылауы:Nafpeg|талқылау]]) 17:21, 2024 ж. мамырдың 8 (+05)
:Себебі, сіз аудару функция арқылы мақаланы аяғына дейін өңдеген жоқсыз. Тыныс белгілер, дереккөздер арасында интервал қалып қойған, сонымен қатар дайын үлгіні пайдаланбай отырсыз --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:46, 2024 ж. мамырдың 9 (+05)

== Мақалада қате бар ==
Қайырлы күн, [[Egov.Press|мына мақалада]] суретті жойып жіберген екен. Қырғызша нұсқасындағыдай түзеп жіберсеңіз керемет болар еді. [[Арнайы:Үлесі/37.99.97.162|37.99.97.162]] 17:42, 2024 ж. мамырдың 11 (+05)
: Қайырлы күн! Суретті түзеп қойдым;-[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 20:52, 2024 ж. мамырдың 11 (+05)

== Қате ==

Қайырлы кеш. Біраздан бері [[Үлгі:Елді мекен-Қазақстан]] дұрыс істемей тұр. Атырау облысының барлық елді мекендерінде '''&lt;imagemap&gt;: 2 жолдағы кескін жарамсыз, әрбір жол мынаның біреуінен басталу қажет:''' деген жазу шығады. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 23:06, 2024 ж. мамырдың 15 (+05)
::{{@|Casserium}}, үлгі қате емес. Позкарта үлгісіне қосымша үлгі жасалды. Түзетілді --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:39, 2024 ж. мамырдың 16 (+05)
:::Көп рақмет -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 22:52, 2024 ж. мамырдың 16 (+05)

== Жеңіл атлетші ==

Сәлеметсізбе! Жеңіл атлетші‎ үлгісі дүрыс істемей жатыр. ең төменгі жағында ақпаратты көрсетпейді (10 000м ден бастап). мүмкін шаблон тым созылғандықтан шығар? қалай түзетуге болады? [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 22:54, 2024 ж. мамырдың 18 (+05)
:{{@|TalgatSnow}}Қайырлы күн, уақыт болғанда тексерістен өткіземін. Ұзақ үлгі екен, асықпай қарау керек --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 16:56, 2024 ж. мамырдың 19 (+05)
::Ok [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 21:56, 2024 ж. мамырдың 19 (+05)

== Мақалаларды жою ==

Қайырлы кеш, мына мақалаларды жоюға ұсынамын.
* &lt;s&gt;Атбасар түсті металдар тресі (Атбасцветмет)&lt;/s&gt;
* &lt;s&gt;ХVІІІ ғасырдың екінші жартысы – ХІХ ғасырдың басында Ертістің оң жағалауына көшу.&lt;/s&gt;
* &lt;s&gt;Қорғанысқа және басқаруға жұмсалатын шығыстар&lt;/s&gt;
* &lt;s&gt;Гринвуд Джеймс&lt;/s&gt;
* &lt;s&gt;Зат мөлшері. Авогадро саны. Молярлық масса&lt;/s&gt;
* &lt;s&gt;Ең кіші шекті өлшем&lt;/s&gt;
* &lt;s&gt;Ең үлкен шекті өлшем&lt;/s&gt;
* ''Есенжол Қаниұлы Әлиаров''
* &lt;s&gt;Шіркеулік славянизмдер&lt;/s&gt;
* ''Байзақ ауданының ескерткіштері''
* &lt;s&gt;Иоганни Густав Ренат&lt;/s&gt;
* &lt;s&gt;Әбілқайыр Мұқамбет Ғази Баһадур хан&lt;/s&gt;
* &lt;s&gt;Әуе-десанттық күштер күні&lt;/s&gt;
* &lt;s&gt;Өздігінен даму&lt;/s&gt;
* &lt;s&gt;Сесиль Джон Родс&lt;/s&gt;
[[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 02:25, 2024 ж. мамырдың 20 (+05)

:Қалғандары не себеппен жойылмады? [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 04:37, 2024 ж. мамырдың 21 (+05)

== Үш мақала жою ==
Мыналарды жоюға ұсынамын:
* &lt;s&gt;Өзіндік маркетинг&lt;/s&gt;
* ''Өзін-өзі өлтіру‎''
* &lt;s&gt;Мен&lt;/s&gt;
--[[Қатысушы:Жанна Ж|Жанна Ж]] ([[Қатысушы талқылауы:Жанна Ж|талқылау]]) 14:38, 2024 ж. мамырдың 24 (+05)

== Өзін-өзі өлтіру‎ ==
Бұл мақаланы неге жоймадыңыз? --[[Қатысушы:Жанна Ж|Жанна Ж]] ([[Қатысушы талқылауы:Жанна Ж|талқылау]]) 13:30, 2024 ж. мамырдың 26 (+05)
:{{@|Жанна Ж}} Керек мақала, әлде дубликаты бар ма? Ретке келтіру керек --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:43, 2024 ж. мамырдың 26 (+05)
:: Ол сізге не үшін керек? Оны қашан ретке келтіресіз? Менің ойымша, бұл мақала қажет емес. --[[Қатысушы:Жанна Ж|Жанна Ж]] ([[Қатысушы талқылауы:Жанна Ж|талқылау]]) 07:18, 2024 ж. мамырдың 27 (+05)
:::{{@|Жанна Ж}}, маған керек деп жазбадым, сосын мен ретке келтіремін деген жоқпын. Мақала маңызды, сіз жой деп талқыға салмай мұндай керек мақалалар жойыла бермейді. Сіздің талқылау бетіңізге қалдырып кеткен жұмысты жасасаңыз дұрыс болар еді, уақытыңыз бен ынтаңыз бар сияқты --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:54, 2024 ж. мамырдың 27 (+05)
:::: Бірақ мен айтқан ''Өзіндік маркетинг'' және ''Мен'' мақалаларын жойдыңыз ғой. Оларды талқыға салған жоқсыз. Ендеше мына мақаланы да жойыңыз. Оның тіпті '''Суицидтік ой''' деген дубликаты да бар. --[[Қатысушы:Жанна Ж|Жанна Ж]] ([[Қатысушы талқылауы:Жанна Ж|талқылау]]) 11:56, 2024 ж. мамырдың 28 (+05)
:{{@|Жанна Ж}} Себебі басқа тілмен байланыспаған, сондықтан маңыздылығы төмен болғандықтан, жойылды. Ендеше жойыңыз деп бұйрық бере алмайсыз, мұнда өз еркімен. Қай нұқасының атауы ресми түрде дұрыс, соны қалдыру керек. 

Сізге айтылған жұмысты орындау қолыңыздан келмейтін сияқты --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 00:30, 2024 ж. мамырдың 30 (+05)
: Мен сізді түсінбей отырмын: сапасы жоғары ''Өзіндік маркетинг'', ''Өздігінен даму'' және ''Мен'' мақалаларын сіз оңай жойып, сапасы төмен ''Өзін-өзі өлтіру''‎ мақаласын белгісіз бір себеппен қалдырып отырсыз, оның тіпті дубликаты да бар. Бұл екіжүзділік пе? --[[Қатысушы:Жанна Ж|Жанна Ж]] ([[Қатысушы талқылауы:Жанна Ж|талқылау]]) 11:26, 2024 ж. мамырдың 30 (+05)
: Жалпы сіз маңыздылықтың басқа тілдерге қатысы жоқ екенін білмейді екенсіз. Бірақ бұған соншама қадалып қалсаңыз, мысалы, ''Мен'' мақаласының 27 интеруики сілтемесі бар екенін біліп жүріңіз. --[[Қатысушы:Жанна Ж|Жанна Ж]] ([[Қатысушы талқылауы:Жанна Ж|талқылау]]) 11:32, 2024 ж. мамырдың 30 (+05)
::{{@|Жанна Ж}}Жақсы, сізге айтылған жұмысты білмейді екенсіз. Жасай алмайды екенсіз, бірақ маған сын айтып, білгіш болып, екіжүзділік танытып отырсыз. Немесе өтірікші екенсіз. 134 мақаланы тексерістен өткізіп, жоюға болатын мақалаларға үлгі қалдырып кетсеңіз. Ақыры сондай нәрсенің сарапшысына қатты ұқсайсыз. Іске сәт. Уақыт пен энергияны маған құртпаңыз, өмір онсызда қысқа. Пайдалы нәрсеге жұмсаңыз --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 00:09, 2024 ж. мамырдың 31 (+05)
::: Әңгімені басқа жаққа бұрудың шебері екенсіз! Екіжүзділік дегеніміз екі бірдей тақырыпты қарама-қарсы тәсілдермен шешу. Мысалы, мен айтқан '''Өзіндік маркетинг''' мақаласын сіз тез-ақ жоя салдыңыз, бірақ мен айтқан ''Өзін-өзі өлтіру''‎ мақаласын сіз «жой деп талқыға салмай мұндай керек мақалалар жойыла бермейді» деген сылтаумен қалдырдыңыз. Яғни мұнда екіжүзділік таныттыңыз!!! --[[Қатысушы:Жанна Ж|Жанна Ж]] ([[Қатысушы талқылауы:Жанна Ж|талқылау]]) 10:38, 2024 ж. мамырдың 31 (+05)
:{{@|Жанна Ж}}Егер басқа сұрақтарыңыз бен артық әңгімеңіз бітсе, құр босқа менің мазамды алмаңыз. Сау болыңыз, іске сәт --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 01:00, 2024 ж. маусымның 1 (+05)
:: Екіжүзді болып танылмас үшін жаңағы үш мақаланы жойғандай [[Өзін-өзі өлтіру]] мақаласын да жойыңыз! --[[Қатысушы:Жанна Ж|Жанна Ж]] ([[Қатысушы талқылауы:Жанна Ж|талқылау]]) 10:06, 2024 ж. маусымның 1 (+05)
:::Ол мақаланы не себеппен жою керек? '''Біріншіден''', бұл бетке көп бет сілтеніп тұр. '''Екіншіден''', энциклопедиялық маңызы сіз айтқандай жоқ емес айтарлықтай маңызы бар ([[wikidata:Q10737|141 тілде жазылған]]). '''Үшіншіден''', мақаланы жоюға [[Талқылау:Өзін-өзі өлтіру#Жедел жоюға ұсынысы|қарсылықтар бар]]. Нақты аргументтер ұсынсаңыз. [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 10:44, 2024 ж. маусымның 1 (+05)
:::: Бірақ ол '''Өздігінен даму''' және '''Мен''' мақалаларын жойды ғой. Олардың сапасы шамамен бірдей, оларға да көп тілде сілтеме қойылған. Бұл кедергі болған жоқ қой. Сонда бұны да жойсын, әлде алдыңғы мақалаларды қайтара ма? --[[Қатысушы:Жанна Ж|Жанна Ж]] ([[Қатысушы талқылауы:Жанна Ж|талқылау]]) 11:44, 2024 ж. маусымның 1 (+05)
:::::Тағы айтам '''нақты аргументтер''' келтірсеңіз. Өздігінен даму бетіне [[Арнайы:Мында сілтегендер/Өздігінен даму|еш бет сілтеніп тұрған жоқ]], ал Мен бетіне [[Арнайы:Мында сілтегендер/Мен|2 бет қана сілтеніп тұр]]. Сонымен қатар, бұл мақалалар көлемі аз және сапасы жағынан өте нашар жазылған. Өтіп кеткен нәрсені қайта қозғаудың қажеті жоқ. Осымен бұл тақырып жабылсын. [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 03:00, 2024 ж. маусымның 2 (+05)

== Күндерек ==

Сәлеметсізбе! неліктен басты беттегі күндерек жаңартылмайды? кейбір күндері мүлдем бос тұр [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 19:10, 2024 ж. мамырдың 26 (+05)
:{{@|TalgatSnow}} Кеш жарық, себебі ешкім жасамаған, жасалғандардың өзі ескі ақпарат сияқты. Егер ынтаңыз болса жасауға болады --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:47, 2024 ж. мамырдың 26 (+05)
::жазсам қосқан ақпарат басты бетте көрстілмейді. Бетті жаңалау батырмасы істемейді [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 10:28, 2024 ж. мамырдың 27 (+05)
:::{{@|TalgatSnow}} қайырлы күн! Сіз тек ақпаратты «26 мамыр» сияқты деген бетке қосып жатқанға ұқсайсыз. Басты беттегі күндеректі өңдеу үшін «Уикипедия:Бүгін/26 мамыр» дегенді өңдеу қажет -- [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 13:10, 2024 ж. мамырдың 27 (+05)
::::Ок [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 13:23, 2024 ж. мамырдың 27 (+05)

== [[Әйелдердің қоғамдағы орны]] ==
Kasymov, сізге не болды??? Бұл мақалаға енгізіп жүрген түзетулерімді неге жойып жүрсіз? Бір жерден қатені таптыңыз ба? --[[Қатысушы:Амантаева Дарига|Амантаева Дарига]] ([[Қатысушы талқылауы:Амантаева Дарига|талқылау]]) 22:49, 2024 ж. мамырдың 30 (+05)
:{{@|Амантаева Дарига}} Ешнәрсе болған жоқ) Сіз мақалаға тікелей қатысы '''жоқ''' сөздерге сілтеме қойып жатыр екенсіз. Олай дұрыс емес, ''Әйелдердің қоғамдағы орны'' мақаласында ''генерал'', ''қазақ әйелдері'' (жоқ мақала, әрі ондай мақала болмайды да) сөздерге сілтенген соң кері қайтардым. Сіз қойған санатты қойдым --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 00:04, 2024 ж. мамырдың 31 (+05)
:: Салт-дәстүр, қоғам, дала сөздерінің бұл мақалаға қатысы жоқ деп неге санайсыз?  Тарихымызда болған төрт әйгілі әйелдің есіміне сілтеме қосу қалайша бұл мақалаға қатысты емес болады? Қайтарыңыз ол сілтемелерді... --[[Қатысушы:Амантаева Дарига|Амантаева Дарига]] ([[Қатысушы талқылауы:Амантаева Дарига|талқылау]]) 22:26, 2024 ж. мамырдың 31 (+05)
:::Есімдерді сілтеймін, бірақ сал-дәстүр сияқты сөздер мақалаға тікелей қатысы жоқ --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 01:02, 2024 ж. маусымның 1 (+05)

== Аралтұз ==

Қайырлы күн, ''Аралтұз'' мақаласын жойып, &lt;s&gt;Аралтұз комбинаты&lt;/s&gt; мақаласын ''Аралтұз'' бетіне жылжытсаңыз. Себебі ол бұрын басталған және мен оны толықтырдым. 

Сосын ''Арал теңізі мәселелері жөніндегі мемлекетаралық кеңес'', ''Арал теңізі мәселелері жөніндегі мемлекетаралық келісім'' мақалаларын жоя салсаңыз. Арал теңізі мәселелері жөніндегі келісім дубликаты. [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 15:58, 2024 ж. мамырдың 31 (+05)

== Сайт ==

Қайырлы кеш. [[Үлгі:Компания|Мына үлгінің кодына]] сайтқа қойылатын ''URL'' үлгісін қоса қоясыз ба. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 04:18, 2024 ж. маусымның 1 (+05)
:{{@|Casserium}}, өңдеуге болады. Болғаннан кейін, жаза салыңыз. Қайтадан жабамын --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 02:46, 2024 ж. маусымның 2 (+05)
::Рақмет, қостым. Жаба берсеңіз болады -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 01:52, 2024 ж. маусымның 4 (+05)
:::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]], Енді [[Үлгі:Мемлекеттік орган|мына]] үлгіні уақытша аша тұрасыз ба. Өткендегі себеппен -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 04:18, 2024 ж. маусымның 6 (+05)
:::Қайырлы күн, сіздер осы [[Үлгі:Компания]] үлгісінде логотиптен бөлек '''сурет''' бөлімін қоса аласыздар ма, яғни компания логотипі сосын астында мысалға штаб-пәтерінің суреті тұрады. Мәселен, орыс уикипедиясындағы [https://ru.m.wikipedia.org/wiki/Apple Apple] мақаласынан қарасаңыздар болады. Солай істелсе, жақсы болар еді. [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 14:24, 2024 ж. маусымның 6 (+05)
::::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]], екі үлгіні қайта аша қойыңызшы онда. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 19:47, 2024 ж. маусымның 7 (+05)
:{{@|Casserium}}, {{@|Тұран}} дайын --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 21:53, 2024 ж. маусымның 10 (+05)

== [[Әйелдің отбасындағы орны]] ==

Сіз антифеминистсіз бе? Бұл мақаланы неге жойдыңыз? Өте жақсы жазылған мақала еді ғой. [[Қатысушы:Амантаева Дарига|Амантаева Дарига]] ([[Қатысушы талқылауы:Амантаева Дарига|талқылау]]) 19:04, 2024 ж. маусымның 3 (+05)
:Иә ''сексистпін''!! Мақаланың маңыздылығы төмен, мәселе әйел, ер болсын! Энциклопедиялық мақалаға қандай қатысы бар??? 

Неге жойдыңыз деудің орнына, ойыңызға келгенін ойланбай жазуға бола ма?!. Ескерту, бір-бірімізді танитын құрбы емеспіз, этика пен шекараны ұстаңыз! --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 00:50, 2024 ж. маусымның 4 (+05)

:Админ дұрыс айтады. Сексист болу ең ауыр күнәлардың бірі болып саналады. Ол Ібіліс шайтанның ісі ғой [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 13:36, 2025 ж. шілденің 4 (+05)

== Медиа Уики ==

&lt;s&gt;Қайырлы кеш. Уикипедияда [https://translatewiki.net/wiki/MediaWiki:Tooltip-n-portal/kk-cyrl Translatewiki] сайтында аударылып қойған [[МедиаУики:Tooltip-n-portal]] [[МедиаУики:Articleexists]] бар. Соны жою мүмкін бе екен?&lt;/s&gt; -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 19:46, 2024 ж. маусымның 7 (+05)

== Procter &amp; Gamble ==

''Проктер мен Гэмбл'' мақаласын '''Procter &amp; Gamble''' деп жылжытып бересіз бе? Себебі бұл компанияның ресми атауы. Сосын, &lt;s&gt;Проктер және Гэмбл&lt;/s&gt;, ''Проктер мен Гэмбл'' жоя салу керек, ешкім олай іздемейді. [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 01:24, 2024 ж. маусымның 9 (+05)
:{{@|Тұран}} Дайын, есік атауға мақалалар сільеніп тұр  --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 21:55, 2024 ж. маусымның 10 (+05)
::Рақмет, оны өзім жөндей саламын. [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 10:23, 2024 ж. маусымның 11 (+05)
::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] енді &lt;s&gt;Проктер мен Гэмбл&lt;/s&gt; жоя салыңыз. [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 11:08, 2024 ж. маусымның 11 (+05)

== Жақсы мақалалардағы хаос ==

Сәлеметсіз бе, Kasymov мырза! Жақсы мақалаларда бүртүрлі жағдай. [[Қымыз]] мақаласы жақсы мақалалар қатарында болса да, ол таңдаулы мақала белгсіне ие. [[Биология]] мақаласында белгі мүлдем жоқ. Бұл ситуацияны түзейсіз бе [[Қатысушы:Рахман999|Рахман999]] ([[Қатысушы талқылауы:Рахман999|талқылау]]) 00:35, 2024 ж. маусымның 13 (+05)
:{{@|Рахман999}}Кеш жарық, шешімді қателеспесем Амангелді мен Нұрлан мырзалар шешкен. Солардан нақты жауап алып, түзетпесе. --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 02:05, 2024 ж. маусымның 14 (+05)
::Солардан сұрап көрейім бе? [[Қатысушы:Рахман999|Рахман999]] ([[Қатысушы талқылауы:Рахман999|талқылау]]) 02:08, 2024 ж. маусымның 14 (+05)
:Иә --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 02:09, 2024 ж. маусымның 14 (+05)

== Вандализм  ==

‎Мықтыбек Оразтайұлы деген қатысушы менің [[Футболдан 2024 жылғы Еуропа чемпионаты (финал)]] мақаламды жойып, жылжытудың орнына көшіріп басқа атпен бастады [[Футболдан 2024 жылғы Еуропа біріншілігі (финал)]]. өзгенің еңбегін өзіңе жатқызу админге сай келмейтін нәрсе. бұған дейін менің рұқсатымсыз жеке бетімді бастап өндеген [[Қатысушы:TalgatSnow]]. сан үшін мақалаларды бастап бітірмейді:[[Футболдан Литва чемпионаты 2023]], [[Футболдан Украина кубогы 2021/22]]. мақала санатаулары дұрыс емес. әрекет етуіңізді сұраймын
@[[Қатысушы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов]], @[[Қатысушы:Amangeldi Mukhamejan|Amangeldi Mukhamejan]], @[[Қатысушы:Салиха|Салиха]] [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 16:13, 2024 ж. шілденің 17 (+05)
:{{@|TalgatSnow}}Қалпына келді --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:46, 2024 ж. шілденің 18 (+05)
::@[[Қатысушы:Мықтыбек Оразтайұлы|Мықтыбек Оразтайұлы]] біреудің мақаласын жойып дәл сол мәтінді өз атыңызбен жариялағыңыз шындық па? @[[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] осылай шағымданып жатыр екен, бұл тіпті бір жарым жыл бұрынғы талқыалу, енді телеграмдағы топта шағымданып жатыр. --&lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 13:10, 2026 ж. ақпанның 10 (+05)
:::Бұл бетті де [[2026 Қысқы Олимпиада ойындары]]. Егер мен бұл бетке редирект жасамағанымда - [[2026 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары]] жағдай дәл осындай болар еді. Ол жәй ғана атауын өзгертпейді, бірақ мәтінді авторлығын көрсетпестен көшіріп алады [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 02:04, 2026 ж. ақпанның 11 (+05)

== Мақаланың көрінуі ==

Қайырлы күн!

[[Айбар Қайнарұлы Олжаев]] мақаласы неге гуглдан іздесе шықпайды? Тек уикидің ішінен іздегенде ғана шығады екен. 

Жауабыңызға алдын ала рақмет. [[Қатысушы:Daniyal.aidarov5|Daniyal.aidarov5]] ([[Қатысушы талқылауы:Daniyal.aidarov5|талқылау]]) 12:41, 2024 ж. шілденің 22 (+05)
:{{@|Daniyal.aidarov5}} кеш жарық, меніңше біршама уақыт керек сияқты --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:54, 2024 ж. шілденің 22 (+05)

== Research about the tools on Wikimedia projects by the CEE Hub ==

Hi everyone, 

We would like to invite you to submit your responses to the survey dedicated to the tools that are used currently across the Wikimedia projects and the tools that you want to have.

This survey was made by the working group of the [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]], and your responses will be reviewed afterwards, as we want to continue supporting the communities. That support can be documentation for certain most used tools by other communities across the region per specific topics, finding solutions for new tools to be created in the future, creating most needed tools in the region (so called &quot;regional wishlist list&quot;), and many other options.

''Deadline to fill in the survey is '''20th of August, 2024'''.''

Submit your answers [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeIwzCDKs6jXPG7EpZe-JH2Mm1odU0_MAv1bO-z-nLOq9dlug/viewform?usp=sf_link '''here''']

Thank you in advance for your time that you will dedicate in filling in this survey --[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 18:07, 2024 ж. шілденің 26 (+05)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tools&amp;oldid=27177596 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Мақаладағы қате ==

Қайырлы күн, [[Egov.Press|мына мақалада]] Instagram-парақшасы қате сілтемеге жолдайды екен. Сілтемені алып тастасаңыз жақсы болар еді. [[Арнайы:Үлесі/37.99.45.88|37.99.45.88]] 18:49, 2024 ж. шілденің 27 (+05)
:Түзетілді --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 19:38, 2024 ж. шілденің 29 (+05)

== [[Жоба:Инкубатор/Astana Vision]] ==

Қайырлы күн Мен өңдеуге жіберген мақаланы тексере аласыз ба? Қарау кезегінде әлі көп мақалалар бар екенін түсінемін және осы мақалаға ерекше назар аударғаным үшін кешірім сұраймын. Алдын ала көп рахмет! [[Қатысушы:Nomini Meo|Nomini Meo]] ([[Қатысушы талқылауы:Nomini Meo|талқылау]]) 13:48, 2024 ж. тамыздың 9 (+05)

== Мақаланы жою ==

Какого хуя менің қазақша мақалаларымды жоясыз ? Мен оларды орысша мақаладан өз қолыммен аударып, толықтай өзім өңдеп жарияласам, өшіріп тастағансыз. Какого хуя ? Қазақ тіліне деген құрметсіздік пе ?[[Қатысушы:Balgymbek Has Been|Balgymbek Has Been]] ([[Қатысушы талқылауы:Balgymbek Has Been|талқылау]]) 07:37, 2024 ж. тамыздың 14 (+05)
:{{@|Balgymbek Has Been}} Мақалаңызда '''қ**тақта''' ақпарат жоқ екен, саған ескерткенмін! Мақаласымақты артынан құл сияқты тегін кім өңдеп толықтыру керек?? Дым ақпарат жоқ, өтірік аудару функциясы арқылы топаста жасай алады --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:57, 2024 ж. тамыздың 16 (+05)

== &quot;Бергамаск Сиютасы&quot; мақаласы жойылды.  ==

Сәлеметсіз бе! Менің &quot;Бергамаск Сиютасы&quot; атты мақалам тамыздың 4, сағат 21:00-де жойылды. Не себеппен жойылғанын айтып береңізші, мен қателерін түзетіп қайта жазып көрейін. Деректер ағылшын тілді мақала нұсқасынан алынды өйткені қазақ тілінде Бергамаск Сиютасы туралы мәлеметтер жоқ. [[Қатысушы:Nafpeg|Бекзат Азатұлы]] ([[Қатысушы талқылауы:Nafpeg|талқылау]]) 22:18, 2024 ж. тамыздың 17 (+05)
: {{@|Nafpeg}}Сіз мақала емес, жоба бастапсыз, атауы өзгеріп, тексерістен өтпей тұр: ''Бергамаск сюитасы'' --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 19:45, 2024 ж. тамыздың 19 (+05)

== Шақырым — километрдің қазақшасы ==

Қайырлы күн! Мен кей елді мекендердегі орысша сөздерді қазақшалап жатсам, оларды неге қайтадан орыс нұсқасына келтіріп жүрсіз? --[[Қатысушы:Kyzyljar muzei|Kyzyljar muzei]] ([[Қатысушы талқылауы:Kyzyljar muzei|талқылау]]) 13:35, 2024 ж. тамыздың 20 (+05) Мысалы, мынау жерде [[Ақшоқы (Солтүстік Қазақстан облысы)]].
:{{@|Kyzyljar muzei}}Ресми түрде қалай? шақырым деген сөзге дереккөздер көрсетсеңіз. Халықаралық сөзді аударған дұрыс па? --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:16, 2024 ж. тамыздың 22 (+05)
:: Ойбай, сіз жаңалықтарды қай тілде көресіз, оқисыз?! [https://egemen.kz/article/371013-kolik-infraqurylymyn-damytugha-568-mlrd-tenhge-bolinedi Мынау кешегі жаңалықта] басты газетте шыққан ақпарат — километр емес. --[[Қатысушы:Kyzyljar muzei|Kyzyljar muzei]] ([[Қатысушы талқылауы:Kyzyljar muzei|талқылау]]) 07:03, 2024 ж. тамыздың 28 (+05)
:::{{@|Kyzyljar muzei}} Осы туралы телеграмм тобына қосылып, сонда талқылаңыз. Егер шақырым деген 100 пайыз сенімді болсаңыз СІЗ барлық мақала өзгерте аласыз ба???? --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:44, 2024 ж. тамыздың 28 (+05)
:::: Бұл талқылайтын дүние емес. Бұны бәрі біледі, сізден басқа. --[[Қатысушы:Kyzyljar muzei|Kyzyljar muzei]] ([[Қатысушы талқылауы:Kyzyljar muzei|талқылау]]) 09:03, 2024 ж. тамыздың 30 (+05)
:{{@|Kyzyljar muzei}} Сізден 100 пайыз дәлел болмағандықтан '''км''' қалады. ''Бұны бәрі біледі'', 20 млн халықтан немесе осында белсенді 250 қатысушыдан сұрадыңыз ба? --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:21, 2024 ж. тамыздың 30 (+05)
:: Сіз теледидардан референдум сияқты сөздерді естіп, шақырым деген сөзді қалай елемей қалғансыз? --[[Қатысушы:Kyzyljar muzei|Kyzyljar muzei]] ([[Қатысушы талқылауы:Kyzyljar muzei|талқылау]]) 12:18, 2024 ж. қыркүйектің 1 (+05)

== Түркістан облысы бауырлас қалалары  ==

неге алынып тасталды? [[Қатысушы:Nurbol9393|Nurbol9393]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurbol9393|талқылау]]) 18:53, 2024 ж. тамыздың 20 (+05)

== Үлгі-инфобокс керек еді ==

Қайырлы күн! Тарихи нысандар мен ескерткіштер бойынша енгізілген беттерді өңдеп, жаңа материалдар енгізбекші едім, соған үлгі-инфобокс жасап бере аласыз ба? (мен жасауды білмеймін). Жасау барысында үлгіде - атауы/суреті/орналасқан жері/ескерткіш түрі/кезеңі/авторы/нысан мәртебесі деген тұстар көрсетілсе. Мысалы, [[Тәнеке батыр мазары]]. Алдын ала рахмет! Салиха 16:39, 2024 ж. тамыздың 21 (+05)
:{{@|Салиха}} Кеш жарық, мысалға көрсетіп жіберсеңіз (үлгіні) --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:17, 2024 ж. тамыздың 22 (+05)

:Қайырлы күн! Мысалы,
:{{Тарихи нысан
: | атауы =  Тәнеке батыр мазары
: | Суреті = 
: | сурет атауы = 
: | орналасуы =  Жетісу облысы, Ақсу ауданы
: | жасалу кезеңі = ХІХ ғасыр  
: | сәулетші =
: | мүсінші = 
: | нысанның түрі = қала құрылысы және сәулет 
: | нысан мәртебесі = киелі нысан 
:}}
: қосарыңыз болса қосуға болады. Салиха 11:06, 2024 ж. тамыздың 23 (+05)
:Жақсы --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:59, 2024 ж. тамыздың 24 (+05)

== “Мұса пайғамбар” мақалаға енгізілген өзгерістерді қайтару ==

Bekzat Alibek есімді қолданушы жазған мәтін Уикипедияның стильдік талаптарына сәйкес келмейді. Мысалы, бүкіл мәтін тек жеке және исламдық тұрғыдан сипатталған. (&quot;Ғ.С&quot;, стиль, анықтама) [[Қатысушы:Jondjas|Jondjas]] ([[Қатысушы талқылауы:Jondjas|талқылау]]) 09:24, 2024 ж. тамыздың 25 (+05)
:{{@|Jondjas}} Ол жағы дұрыс, бірақ сіз неге '''Киелі кітапқа''' сілтеп тұрсыз --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:40, 2024 ж. тамыздың 26 (+05)

== Мақалаларды жою ==

Ассалаумағалейкүм! [[Назар]] мен [[Абыл Өтембетұлы]] мақалаларын жоюға ұсынамын. Біріншісі түсініксіз, екіншісі қайталанған. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 16:47, 2024 ж. тамыздың 25 (+05)

== Үлгі-инфобокс туралы ==

Қайырлы таң, Айдын! Тарихи нысанға үлгі-инфобокс жасауға мысал ретінде [[Қызыл таң маталар үйі]] бетін көріңізші, жаңа ғана жаздым. Салиха 11:30, 2024 ж. тамыздың 31 (+05)
:Жақсы, уақыт тығыз болғандықтан, уикипедияға көңіл бөле алмай жатырмын --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:15, 2024 ж. қыркүйектің 2 (+05)

== Жою №2 ==
Кеш жарық! ''Асыл Тұрсынбекұлы Шубай''‎ және ''Әйел тілі'' мақалаларын жоюды ұсынамын. --[[Қатысушы:І Хәріполла|І Хәріполла]] ([[Қатысушы талқылауы:І Хәріполла|талқылау]]) 00:33, 2024 ж. қыркүйектің 5 (+05)
:Жойылды, {{@|І Хәріполла}} --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 14:35, 2024 ж. қыркүйектің 8 (+05)

== Мақалада қате бар ==

Қайырлы күн. [[Egov.Press|Мына мақаладағы]] Instagram сілтемесі дұрыс емес екен. Түзеп жіберсеңіз. egov.kz орнына egovpress болуы керек. [[Арнайы:Үлесі/37.99.44.42|37.99.44.42]] 09:58, 2024 ж. қыркүйектің 8 (+05)
: Инстапарашаңызды түзеп қойдым. --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 10:24, 2024 ж. қыркүйектің 8 (+05)

== Қ.К. Тоқаев туралы ==

Тоқаевтың Тимурдан басқа тағы Манира (1987 ж.т.) деген қызы бар екен ғой. Оны неге ешкім жазбайды ? Рақмет  [[Қатысушы:Шайнүсіп|Шайнүсіп]] ([[Қатысушы талқылауы:Шайнүсіп|талқылау]]) 11:06, 2024 ж. қыркүйектің 8 (+05)

== Аналды секс ==
Сәлем, ''бұл мақаланы'' жою керек! Масқара емес пе? --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 21:31, 2024 ж. қыркүйектің 11 (+05)
:Кеш жарық, енді ол масқара болғанда көп тілде жазылған, бар нәрсені қайтіп жоямыз. Басқа админдерден сұрап көріңіз --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 21:56, 2024 ж. қыркүйектің 12 (+05)

== Қазақстанның темір жол бекеттері ==

Жалпы фотосуреттер қосқанда түсірген жылы міндетті түрде болу керек деп ойлаймын. Себебі қай жылы түсірілгенін оқырман білу керек. Екіншіден сол суретті, мысалы вокзалдардың дизайны өзгерсе, қайта жіберсең сурет бар деп қабылдамайды, егер жылы болмаса. 
Мен 10 жылдан бері Фотопланета энциклопедиясына суреттер жіберіп жүрмін, бәрінде де түсірген күнін, айын сұрайды. [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 09:54, 2024 ж. қыркүйектің 13 (+05)
:{{@|Мағыпар}}Кеш жарық, суреттің атауы ұзақ сияқты. Сипаттамасы бөлімінде бәрін жазып көрсетуге болады --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:21, 2024 ж. қыркүйектің 14 (+05)
::Жақсы, келесілерін қысқартармын. [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 10:40, 2024 ж. қыркүйектің 15 (+05)

== Үлгілер ==


== Үлгілер ==
Ассалаумағалейкум! [[АФК чемпиондар лигасы элитасы|АФК чемпиондар лигасы]] мен [[КОНКАКАФ чемпиондары кубогы|КОНКАКАФ чемпиондар лигасы]]ның атауы өзгеріпті. Үлгілерді қайтеміз? Атауын өзгертеміз бе? --[[Қатысушы:Мықтыбек Оразтайұлы|Мықтыбек Оразтайұлы]] ([[Қатысушы талқылауы:Мықтыбек Оразтайұлы|талқылау]]) 12:27, 2024 ж. қыркүйектің 16 (+05)
:Кеш жарық! Навигациялық үлгілерді ма, егер сол болса иә. Әрі ескі атаудағы үлгіні жою керек --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 20:01, 2024 ж. қыркүйектің 16 (+05)

== Жою №3 ==
Қайырлы кеш. Мақала атауларын бір үлгіге келтіру үшін мына сілтеме беттерді жою керек болып тұр:
* ''КИМЭП''
* Үлгі:Кәрім Мәсімовтың министрлер кабинеті (2016 жыл 6 мамыр)
-- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 00:40, 2024 ж. қыркүйектің 30 (+05)
:{{@|Casserium}}Екіншісін не үшін жою керек? Атын өзгерту керек, тарихы сақталады --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:45, 2024 ж. қазанның 1 (+05)
::Ол дубликат болып тұрған үлгі. Ішіндегі мазмұны [[Үлгі:Кәрім Мәсімовтің II министрлер кабинеті]] осы үлгімен біріктірілген. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 22:57, 2024 ж. қазанның 1 (+05)

== Санат ==

Кеш жарық! &quot;Қазақ билері&quot; санатында [[Би (өнер)]] мен [[Би (тұлға)]] аралас екен. Бұл санатты [[Би (өнер)]]-ге қалдырып, қазақ тұлғаларын &quot;Қазақ би-шешендері&quot; санатына көшірсек қайтеді? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 23:19, 2024 ж. қазанның 2 (+05)

* Санаттар дұрысталды, мәселе шешілді. --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 20:39, 2024 ж. қазанның 3 (+05)

== Results from the survey about the tools on Wikimedia projects by the CEE Hub ==

Hi everyone,

During August 2024, we sent you a survey about the tools, so now we would like to bring to your attention the conclusions and results from the survey, which you can explore on this '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Tools|Meta page]]'''.

I hope you will enjoy exploring the mentioned tools on the page, along with other conclusions from the survey. Thanks for your time, and we will continue working on this important topic. --[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 17:10, 2024 ж. қазанның 7 (+05)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tools&amp;oldid=27177596 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Біріктіруге немесе жоюға ұсынылған мақалалар тізімі ==

Біріктіруге немесе жоюға ұсынылған мақалалар тізімі:

1.0 – ''Қазақстандағы хандық биліктің жойылуы'' (жақсысы) 

1.1 – &lt;s&gt;Қазақ хандығындағы биліктің жойылуы&lt;/s&gt;

1.0 – Саңырақ Тоқтыбайұлы батыр (жақсысы)

1.1 – Саңырық Тоқтыбайұлы

1.2 – Саңырақ батыр Тоқтыбайұлы

1.0 – Хангелді Сырымбетұлы

1.1 – Ханкелді батыр 

1.0 – олбарыс би

1.1 – Жолбарыс Жылқайдарұлы

1.0 – Әлмерек абыз

1.1 – Әлмерек Жаншықұлы

[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 20:03, 2024 ж. қазанның 9 (+05)

== Translation request ==

Hello, Kasymov.

Can you translate and upload the article about the prominent Turkish economist [[:en:Dani Rodrik]]/[[:ru:Родрик, Дэни]] in Kazakh Wikipedia?

Yours sincerely, [[Қатысушы:Oirattas|Oirattas]] ([[Қатысушы талқылауы:Oirattas|талқылау]]) 16:14, 2024 ж. қазанның 14 (+05)

== Координаттар ==

Ассалаумағалейкум! Қала туралы мақала жазғанда картадан географиялық орнын көрсетпей жатыр ғой. [[Қатысушы:Мықтыбек Оразтайұлы|Мықтыбек Оразтайұлы]] ([[Қатысушы талқылауы:Мықтыбек Оразтайұлы|талқылау]]) 13:50, 2024 ж. қазанның 28 (+05)
: Уағалейкум салам! Бұл кемшілік кейбір үлгілердің әлі жазылмағанына байланысты болып отыр. Мысалы, мен екі жаңа үлгіні жүктеп қойдым, енді [[Кайенна]] мен [[Уагадугу]] қалалары картада көрсетіліп тұр. --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 17:25, 2024 ж. қазанның 28 (+05)
::{{@|Мықтыбек Оразтайұлы}} қай мақала? Позкартасы жасалмаған болу керек --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:14, 2024 ж. қазанның 29 (+05)
:::[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt;, [[Сан-Томе (қала)|Сан-Томе]], [[Сент-Джорджес]] мақалаларында тұр. Кей қалалардікі әдемі боп шығады, ал кейбіреуде олай емес--[[Қатысушы:Мықтыбек Оразтайұлы|Мықтыбек Оразтайұлы]] ([[Қатысушы талқылауы:Мықтыбек Оразтайұлы|талқылау]]) 00:39, 2024 ж. қазанның 30 (+05)
:жақсы --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 20:04, 2024 ж. қазанның 31 (+05)
: Иә, мәселе Позкартада болып тұр. Мен тағы Сальвадор және Эритреяны қостым, әрі қарай іліп әкетсеңдер жақсы болар ед... --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 20:26, 2024 ж. қазанның 31 (+05)
::Иә, жасап жатырмын--[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 21:27, 2024 ж. қазанның 31 (+05)
:{{@|Мықтыбек Оразтайұлы}} Елді мекен үлгісін толық толтыру керек. Ауданы, халқы, телефоны сияқты мәліметтер жоқ қой және дұрыс толтыру керек, ел деген параметрге ешқандай сілтеме немесе туды қоюға болмайды --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 21:27, 2024 ж. қазанның 31 (+05)
::[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt;, ел деген параметрге тек елдің атын жазып жатырмын, еш сілтемесіз, үлгісіз--[[Қатысушы:Мықтыбек Оразтайұлы|Мықтыбек Оразтайұлы]] ([[Қатысушы талқылауы:Мықтыбек Оразтайұлы|талқылау]]) 01:15, 2024 ж. қарашаның 1 (+05)

== Неге жойдың? ==
''Махмет Құлмағамбетов'' деген танымал саясаткер туралы мақаланы не пиғылмен жойғансың? --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 21:53, 2024 ж. қарашаның 24 (+05)
:{{@|Елмұрат Х}} жедел жоюға ұсыныпты, содан соң жойылды. '''Пиғылға келсек ата жауым болу керек''' --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:00, 2024 ж. қарашаның 24 (+05)
:: Ата жауың болатындай саған бірдеңке істеп қойған ба? [[File:Face-smile-big.svg|23px]] Негізі әйгілі тұлға, сақтап қалуға болатын еді. --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 22:05, 2024 ж. қарашаның 24 (+05)
:{{@|Елмұрат Х}} Қалпына келтірілді, жедел жоюға ұсынған қатысушыдан сұрап көріңіз. Мүмкін дубликат мақала ма екен? --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:11, 2024 ж. қарашаның 24 (+05)
:Мақала тым қысқа, екіншіден қайталанған. Сондықтан жедел жоюға ұсынылған. Міне жақсысы: [[Махмет Ибатоллаұлы Құлмағамбетов]]. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 22:15, 2024 ж. қарашаның 24 (+05)
::{{@|Елмұрат Х}} мақаланы жоюға ұсынған себебім көрсетілген, бір тұлға туралы екі мақала бола алмайды, &quot;Махмет Ибатоллаұлы Құлмағамбетов&quot; мақаласы бірінші басталған, сондықтан сол қалуға құқылы деп ойлаймын. Жалпы бұл тұлғаның маңыздылығы күмән тудырады. Қосатын ақпаратыңызды осы мақалаға қосуды сұраймын.--[[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 22:37, 2024 ж. қарашаның 24 (+05)
::: Алғашқыда жоюға себеп ретінде дубликат деп көрсетілмеген еді. Дубликат болса, жояйық әрине. --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 22:57, 2024 ж. қарашаның 24 (+05)

== Үлгі ==

Ассалаумағалейкүм. &lt;nowiki&gt;{{Договор}}&lt;/nowiki&gt; үлгісі жарамсыз сияқты, дұрыстап бересіз ба? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 12:34, 2024 ж. қарашаның 27 (+05)
: Уағалейкум салам! Үлгі жарамды, бірақ орысша қалып қойған сөзді қазақшаға ауыстыру керек, сонда бәрі жақсы шығады. Мен қазір осы үлгіні мақалаға қосамын. --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 09:57, 2024 ж. қарашаның 28 (+05)
::Рақмет! [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 10:45, 2024 ж. қарашаның 28 (+05)

== Неге жойылды? ==

Сурет:Maska--kazahstan-shou1.jpeg осы суретті &quot;Маска&quot; мақаласына кірістіріп қоям деп жүктеп қойсам жойып тастапсыз. Адамның еңбегін еш етуді білесіз, ә. Толықтырамын оны әлі!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 23:39, 2024 ж. желтоқсанның 14 (+05)
:{{@|Madi Dos}}Екеуі де жойылады, себебі авторы мен қайнаркөзі көрсетілмеген. дайын суретті жүктеу қандай еңбек? --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:42, 2024 ж. желтоқсанның 14 (+05)
::Білем, оны көрсету керек екендігін. Менің енгізген бұрынғы суреттерімде дереккөздер бар. Кейінірек енгіземін, оның үстіне бұл еркін сурет емес. Тек осы Қазуикиде ғана орналасатын сурет, сосын адамның жасаған ісін құнсыздандырмаңыз. Админ болсаңыз, өзіңізге админсіз.Дайын суреті де енгізілмеген қаншама мақала бар.  [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 23:48, 2024 ж. желтоқсанның 14 (+05)
:::Қалпына келтіремін, бірақ авторы мен дереккөзін көрсете кетсеңіз --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:54, 2024 ж. желтоқсанның 14 (+05)

== Координат модулін жаңарту ==
Module:Coordinates модуліне көптеген жаңартулар енгізілді, соларды қазақша нұсқасына енгізіп, координаттардың мақаладағы орналасуын дұрыстау керек. Модульді соңғы рет сіз өңдепсіз, жаңартып жіберуіңізді сұраймын. [[Қатысушы:Murat Karibay|Murat Karibay]] ([[Қатысушы талқылауы:Murat Karibay|талқылау]]) 22:45, 2024 ж. желтоқсанның 22 (+05)
&lt;s&gt;:Дайын --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:41, 2024 ж. желтоқсанның 23 (+05)&lt;/s&gt; Нақтылау керек

:Мысалы: [[Екібастұз]] немесе кез келген қала жайлы мақаланы ашқанда, коориднаттар инфобокспен бірге жабысып тұрады. Соны түзесеңіз. [[Қатысушы:Murat Karibay|Murat Karibay]] ([[Қатысушы талқылауы:Murat Karibay|талқылау]]) 23:38, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)
::{{@|Murat Karibay}}Ол үлгіден емес, уикипедияның интерфейсі жаңарғаннан болып тұр. --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 00:09, 2024 ж. желтоқсанның 27 (+05)

== Кедергі  ==

Саламатсыз ба, мазалағыныма кешірім сұраймын. Мен қазақша Википедияға өз үлесімді қосқым келеді, алайда шегіндіруші 1nter pares деген адам менің әрбір өңдеуімді себепсіз жойып жатыр. Мен одан неге өңдеулерімді жойғаның сұрадым, бірақ нақты жауап ала алмадым. Осы жайында шара қолдансаңыз. Алдын ала рақмет  [[Қатысушы:Әбдіқадыр Асхат|Әбдіқадыр Асхат]] ([[Қатысушы талқылауы:Әбдіқадыр Асхат|талқылау]]) 20:33, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)

== Айдаушы мақала ==

Француз және үнді соғысы деген жойылған мақаланы айдаушы бет ретінде қалпына келтіру үшін сыртқы сілтемелерді қалай қолдансам болады және оған рұқсатым бар ма [[Қатысушы:Әбдіқадыр Асхат|Әбдіқадыр Асхат]] ([[Қатысушы талқылауы:Әбдіқадыр Асхат|талқылау]]) 20:43, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)

== Администраторды сайлау ==

Кеш жарық! [[Уикипедия:Администраторларды сайлау‎|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 21:56, 2025 ж. қаңтардың 1 (+05)

== Үлгі ==

Кеш жарық! Осы үлгінің басқасы бар ма? (Үлгі:Апат). Көрсетілімі нашарлау, не қолдануға болады орнына? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 00:08, 2025 ж. қаңтардың 22 (+05)
:Бсақасын біле алмадым, мүмкін дубликат жасай бермей, осы үлгіні жаңарту керек шығар --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 00:11, 2025 ж. қаңтардың 22 (+05)

== Администратор құқығынан айыру ==

Кеш жарық! [[Уикипедия:Администратор құқығынан айыру|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 19:31, 2025 ж. қаңтардың 23 (+05)

== Thank you for being a medical contributors! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
{| style=&quot;background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; |'''The 2024 Cure Award''' 
|-
| style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! 

Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs.

Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating].
|}

Thanks again :-)  -- [[mdwiki:User:Doc_James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 11:23, 2025 ж. қаңтардың 26 (+05)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&amp;oldid=28172893 тізімін пайдаланып User:Doc James@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Байланыс ==

Kasymov мырза сізбен қалай байланысқа шықсақ болады, мақала өңдеуге қатысты кейбір сұрақтар бар еді? [[Қатысушы:Nirvana 0099|Nirvana 0099]] ([[Қатысушы талқылауы:Nirvana 0099|талқылау]]) 11:21, 2025 ж. ақпанның 5 (+05)

== Бітікші сайлауы ==

Қайырлы таң! [[Уикипедия:Бітікшілерді сайлау|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 07:34, 2025 ж. ақпанның 19 (+05)

== Господин Касымов  ==

Господин Касымов, как с вами связаться? У нас есть вопросы по редактированию статьи [[Қатысушы:1lockeny|1lockeny]] ([[Қатысушы талқылауы:1lockeny|талқылау]]) 19:54, 2025 ж. наурыздың 14 (+05)

== Assistance with Template Updates on Kazakh Wikipedia ==

Hello Kasymov, I hope you're doing well. I recently made a request on the Kazakh Wikipedia village pump regarding updating certain country data templates to align with standard formatting. Since this impacts multiple pages, I’d appreciate your input or assistance in addressing it. You can find my request here: [[Уикипедия:Форум#Replacing &quot;Country data&quot; templates with &quot;Үлгі:Байрақ&quot;.]] Please let me know if you need any clarification. Thank you for your time and consideration! Best regards. [[Қатысушы:OperationSakura6144|OperationSakura6144]] ([[Қатысушы талқылауы:OperationSakura6144|талқылау]]) 07:35, 2025 ж. наурыздың 26 (+05)

== Sorting files in categories ==

Hi! I hope you can help me a bit.
[[Үлгі:Non-free media]] seems to put files in [[:Category:Тегін мақалалар]] and according to Google Translate it means free files. It should say something like &quot;All non-free files&quot; like [[:en:Template:Non-free media]].
Also [[Үлгі:Free media]] should put files in &quot;All free files&quot; like [[:en:Template:Free media]]. Can you help fix?
Finally there seems to be a lot of redundant categories in [[:Санат:Уикипедия:Суреттер]]. Can you delete those that are not needed? 
If you want to rename the categories wit files without machine-readable source, author etc. you need to use Translatewiki. You can see more at [[:m:File_metadata_cleanup_drive/How_to_fix_metadata#Finding_images_without_an_information_template]]. [[Қатысушы:MGA73|MGA73]] ([[Қатысушы талқылауы:MGA73|талқылау]]) 23:23, 2025 ж. сәуірдің 11 (+05)
== Бетті жою ==
Қайырлы күн, Қасымов мырза. ''Қатысушы:Austrian Cat/зертхана/Осман империясы'' бетімді жоюыңыздың себебі не? [[Қатысушы:Austrian Cat|Austrian Cat]] ([[Қатысушы талқылауы:Austrian Cat|талқылау]]) 09:55, 2025 ж. сәуірдің 25 (+05)
:қалпына келтірдім, бірақ ондай мақала бар ғой. Бұрынғы автордың еңбегін жоққа шығарып, зертханаңыздан көшіре салу болмайды --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 21:54, 2025 ж. сәуірдің 26 (+05)
::неге? Қазақша Уикипедияда мақалалардың көбісі безендіру, яғни эстетика, дереккөздер мен сілтемелердің болуы тараптарынан біраз ақсап, және жалпы сапа критерийлерін қанағаттандырмайды деп айтуға болады. Әсіресе ол басқа тілдік бөлімдермен салыстырғанда байқалады. Егер де біздегі мақаланы ағылшын бөлімінде қолданылған сілтемелер мен деректерге негізделіп, оны бейімдеп һәм безендіріп, қайтадан жазғаннан не залал? Бір түсіндіріп жіберсеңіз [[File:Face-grin.svg|25px]] [[Қатысушы:Austrian Cat|Austrian Cat]] ([[Қатысушы талқылауы:Austrian Cat|талқылау]]) 23:15, 2025 ж. сәуірдің 26 (+05)
:::соны неге мақаланың өзің безендіріп, толықтырып жаңартпасқа --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:22, 2025 ж. сәуірдің 26 (+05)
::::әзірше жазылу үрдісінде, зертханамда мәтін толық дайын болған соң, мақаланың өзіне бір-ақ өңдеме арқылы көшіре салам деген ой болған негізі. Себебі қазуикидегі кейбір үлгілер, мысалға [[Үлгі:Sfn]] жеке өзіме қазірше шамалы түсініксіз болып тұр (себебі орыс Уикипедиясында бұл үлгіні қолдану үшін, [[Үлгі:Cite book]] дегеннің &quot;| ref =&quot; қатарында автор есімін енгізіп, дәл соны ''sfn'' үлгісіне қоясың). Жазып аяқтаған соң, бұл үлгі дұрыс жұмыс істеп, барлық ақпарат толық екеніне көзім жеткенде жария етемін (деп ойлағанмын). Ондайға тыйым салынған ба? [[Қатысушы:Austrian Cat|Austrian Cat]] ([[Қатысушы талқылауы:Austrian Cat|талқылау]]) 23:32, 2025 ж. сәуірдің 26 (+05)
:Сапаға көмектесер еді, түсінгенім көп өңделген уикипедия тереңдігі көп болады екен --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:46, 2025 ж. сәуірдің 26 (+05)

Балам, ''Абсурдизм'' деген мақаланы неге жойдың? Қайтара салшы... --[[Қатысушы:І Хәріполла|І Хәріполла]] ([[Қатысушы талқылауы:І Хәріполла|талқылау]]) 23:37, 2025 ж. Мамырдың 2 (+05)
:Қалпына келді, {{@|І Хәріполла}} --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 21:38, 2025 ж. Мамырдың 9 (+05)
Сәлем, [[Хасанкейф]] және [[Ойжұмбақ]] мақалаларын неге жойғансың? Қалпыларына келтіргенің дұрыс болады. --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 22:05, 2025 ж. Мамырдың 7 (+05)
:Кеш жарық! {{@|Елмұрат Х}} Ол қатысушы тоқтамай мақалалар жазған екен, барлық мақаласын жойғанмын. Қалпына келтірмеймін, себебі біреудің шала жұмысын админдер артынан неге ретке келтіріп отыру керек? --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 21:38, 2025 ж. Мамырдың 9 (+05)
:: Сәлем! Жалпы ондай жерде «тексерілмеген мақала» деген үлгіні қолданған жөн. Басқа қатысушылардың еңбегін елейтін болсақ, әрине. Немесе «бастама» деген үлгі де бар және оған қатысты көптеген нақтылау белгілерін қолдануға болады, егер мақалалар санын күрт азаюын қаламасақ. --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 23:57, 2025 ж. Мамырдың 11 (+05)
:{{@|Еститін Азамат}} кеш жарық! Онсызда сондай үлгі қойылады, бірақ оның мазмұнын, сапасын, грамматикасын кім тексереді. Біреудің артын кім тегін тексеріп, көзді қызартып, қиналып отыру керек. Ынтасы мен жауапкершілігі жоғары адам жазатын нәрсені жазады, жай шетелге барып қайту үшін жасамайды. Шындық солай --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:49, 2025 ж. Мамырдың 13 (+05)
:: Қызықсың. Сені мұнда біреу мәжбүрлеп жатыр ма? --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 20:00, 2025 ж. мамырдың 15 (+05)
:Бірнеше қатысушы ғана тексеріп, уақытын бөліп, сапасыз дүниемен күресіп жүр. Соның ішінен Сені байқамадым. Сондықтан уақытты маған құрта бермей, жақсы мақалалар дамытуға үлес қоссаң немесе қате, жетіспейтін үлгілерлі толықтырса жақсы болар еді. Егер оларды түзетіп тексеріске салсаң, жоюға болмайды. Осыны әсіресе оқушылар мен студенттер көп пайдаланады. Мазмұны копи паст жасалған нәрседен қазуикипедияның сапасына күмәнмен қарайтын болады. Айдаладағы біреудің мақаласына басты ауыртудың қажеті шамалы. Болмаса телеграм топқа жаз, осы мәселені шулатып жүргенімізге біраз болды. Бірақ көбісі робот сияқты, қыстырмайды,  бір рет қана өңделген, аударылған, конвейер мақалаларын минут сайын жазып отырады.  --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:58, 2025 ж. мамырдың 15 (+05)
:: Әлгі [[Абсурдизм]] мақаласын алайықшы — оны өзің жойдың, өзің қалпына келтірдің. Жалпы оны жоятындай ештеңе көріп жатқан жоқпын, әжептәуір мақала. Орфографиялық қателер бар әрине, бірақ ол енді басқа әңгіме. Мүмкін, жойғанда сен оны оқымаған да шығарсың? Солай болып көрінеді. --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 17:36, 2025 ж. мамырдың 18 (+05)
:Ол да мүмкін, себебі жоймай қарап шыққанымда түзететін заттары көп болды. Сондықтан 2-3 минут аралықта жасалған мақалалардың сапасына күмн тудырдым. Сондықтан соған ұқсас дүниелерді қарамай жойғаным бар. --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:09, 2025 ж. мамырдың 20 (+05)
:: Сөйтіп жүріп сапалы мақалаларды құртып жүрсің. Басқа қатысушылар Қазақ уикипедиясындағы мақалалар санын арттырып жатқанда, сен осындай керағар әрекетпен айналысып, не пайда таппақшысың? --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 23:17, 2025 ж. мамырдың 21 (+05)
:{{@|Еститін Азамат}} сені және басқа да ұқсас '''фейк''' аккаунтарды бұғаттау жайлы талқылап жатыр. Соған қарағанда шынымен 4-5 аккаунт бір адамға тиесілі болу керек. Сен мені қадалағанша басқа шаруалармен айналыссай, істейтін тірлігін, жұмысын жоқ па? --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 21:58, 2025 ж. мамырдың 22 (+05)
:: Мұнда фейк жұмыспен айналысқанды сені ғана көріп тұрмын. Жарайды, сен мылжи бермей, қатесіз жазуды үйреніп алсаш. Әртүрлі фейк тапсырмаларды «қадалағамай». --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 08:09, 2025 ж. мамырдың 23 (+05)
:::Бұл даудың қажеті жоқ, бір-біріміздің уақытымызды алып нестейміз?
:::Әркім барынша жұмыстанып жатыр, арасында қателерде болады, мінсіз адам жоқ)
:::@[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]], сізге ұсыныс, басқа қатысушылардың әрекеттерін «қадағаламай» өзіңіз де мақала жазып бастаңыз. Мүмкін сіздікі ең үздігі болып шығар?
:::Осы талқылау былай (агрессивті түрде) жалғаса берсе шынымен де бұғаттау шараларын еңгізуге тура келеді. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 08:25, 2025 ж. мамырдың 23 (+05)
:::: Артық кетсем, кешірерсіз. Жалпы бейтарап болуға тырысқанмын... --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 09:18, 2025 ж. мамырдың 23 (+05)
:{{@|Еститін Азамат}} не деген екі жүзділік пен жасанды жауап. Бейтарап дей ма... деп Сен, не пайда таппақшысың деген жауаптар ше? --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 13:33, 2025 ж. мамырдың 24 (+05)
*{{@|Еститін Азамат}} Айтқаным келді. Құрметті админдер осы және осыған ұқсас '''ФЕЙК-ПРОВОКАТОР''' аккаунттың бәрін бұғаттап жою керек. ''Мира бел, Джамбул, осы аккаунт, Хәриполла'' деген аккаунт бір адамның артында. Кім екенін де сезіп тұрмын. {{@|Batyrbek.kz}}, {{@|Нұрлан Рахымжанов}} шара қолдансаңыздар. '''Ң''' әрпіне әдейі қате жіберіп, айтқан жауабынан байқадым. Өзінің жұмысы мен жеке өмірі жоқ па? Дені дұрыс емес-ау (осындай сөздер жазуға тура келіп тұр). Егер сіздер әрекет қылмасаңыздар өзім ретке келтіремін --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 13:28, 2025 ж. мамырдың 24 (+05)
*:Еститін Азамат деген қатысушыны 6 айға блоктадым. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 16:29, 2025 ж. мамырдың 29 (+05)

== CEE Meeting 2025 ==

Сәлеметсізбе. Биыл Грекияның Салоники қаласында CEE Meeting 2025 конференциясы болады. Біздің қауымдастық атынан 2 делегат қатыса алады. [[Уикипедия:Форум/Жаңалықтар#CEE_Meeting_2025|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:TheNomadEditor|Muzaffar Turgunov]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 23:25, 2025 ж. мамырдың 15 (+05)
:дауыс берілді --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 00:01, 2025 ж. мамырдың 16 (+05)

== Техникалық мәселе ==

Ұлы мәртебелім, мен жоқ кезде қандай техникалық мәселе туындады? Мүмкін кейбіреуін шеше алармын. Талқылау легінне жазайын десем жаза алмай қалыппын, бұл менде ғана ма білейін деп едім. Әзірге себебін таба алмай жатырмын. Санатта неге мақалалар қазақ алфавитімен ретттелмейді деген сұраққа әлі жауап тапқам жоқ, мен жоқта анау үш нұсқа деген пәле жоғалыпты, қуанып қалдым.  &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 20:51, 2025 ж. мамырдың 21 (+05)

:Арыстанбек, үш нұсқаны алдырттық қой әйтүп-бүйтіп. Талқылау легін барлық уики бойынша аламыз деп жатыр еді. Сол алып тастаған болар. Санаттар туралы сұрап көрейін. Осы бет иесінен кешірім өтінем, оның атынан жауап беріп отырғаным үшін. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 08:52, 2025 ж. мамырдың 22 (+05)
::@[[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek.kz]] Талқылау легі деген керемет дүние еді, жақсы дүниені неге құртқанды жақсы көреді екен. Фейсбуктың да алғашқы кездегі дизайны мен талқылау құрылымы өте әдемі еді, қазір быт-шыт бірдеңе болып кетткен.  &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 10:18, 2025 ж. мамырдың 22 (+05)

== [[Бауыржан]] ==

Why are you removing the name I added? [[Қатысушы:Altenmann|Altenmann]] ([[Қатысушы талқылауы:Altenmann|талқылау]]) 00:25, 2025 ж. мамырдың 28 (+05)

== Join us at the Next CEE Catch up! Learn about Temporary accounts! ==

Hi everyone, 

We want to announce the tenth '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Catch up|CEE Catch Up]]''' session, which will be dedicated to the '''Temporary accounts''', as this important change is going to affect every Wikipedia soon, so it is important for patrollers and functionaries like you to understand this change. On wikis where temporary accounts are enabled, IP addresses of unregistered editors are not visible publicly. Only those who fight spam, vandalism, harassment and disinformation have access to IP addresses there.

The session will take place on '''10th of June 2025, 18:00-19:00 CEST''' (check your ''[https://zonestamp.toolforge.org/1749571200 local time]'').

If you are interested in this topic, then '''[[:m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|sign-up for the session here]]'''.

[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|талқылау]]) 16:17, 2025 ж. мамырдың 29 (+05)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&amp;oldid=28802724 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Үлгі ==

Қайырлы кеш! Апат және Оқиға үлгілерін ретке келтіре аласыз ба? Нашарлау екен. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 21:56, 2025 ж. маусымның 1 (+05)
:Кеш жарық! Қазір өңдей алмаймын, кейінірек --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 21:57, 2025 ж. маусымның 1 (+05)
::Қайырлы түн. Осыны ұмытып кетпеңізші. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 00:05, 2025 ж. маусымның 18 (+05)

== Жеке кеңістігімдегі мақалалар ==

Қайырлы күн.Неліктен менің жеке кеңістігімдегі мақалаларды түсіндірместен өшірдіңіз? Мен негізгі мақала кеңістігін толтырмау үшін бос уақытымда жұмыс істейтін жаңа мақалалар жасадым. (Қатысушы:Programman/Kickstarter, т.д.). Барлық жойылған мақалаларды қалпына келтіруді сұраймын. [[Қатысушы:Programman|Programman]] ([[Қатысушы талқылауы:Programman|талқылау]]) 15:46, 2025 ж. маусымның 11 (+05)

:Кеш жарық! Ол жерде ешқандай мақалалар көріп тұрған жоқпын. Бәрі бос бет қой? [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 01:05, 2025 ж. маусымның 13 (+05)
::Иә, әзірге бос беттер болды, онда мен мәтінді біртіндеп қосуды жоспарладым. Осы беттердің барлығын қайта жасауым керек пе, әлде оларды қалпына келтіре аласыз ба? [[Қатысушы:Programman|Programman]] ([[Қатысушы талқылауы:Programman|талқылау]]) 13:40, 2025 ж. маусымның 13 (+05)
:::асықпай, біртіңдеп жазған дұрыс-ау. [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:24, 2025 ж. маусымның 14 (+05)

== Мыстангер жайлы ақпаратты мақұлдау ==

Сәлем! Мыстангер жайлы бетті қазақшаға аударып, ақпарат қосып едім. Соны мақұлдап, жариялап жіберсеңіздер. [[Қатысушы:Aweworthy|Aweworthy]] ([[Қатысушы талқылауы:Aweworthy|талқылау]]) 14:19, 2025 ж. маусымның 13 (+05)

:Жалпы, қарап жіберетін біреу-міреу бар ма екен мұнда?)) [[Қатысушы:Aweworthy|Aweworthy]] ([[Қатысушы талқылауы:Aweworthy|талқылау]]) 11:47, 2025 ж. маусымның 16 (+05)
:Сілтемесін беріңіз. Қарап берейін. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 15:42, 2025 ж. маусымның 17 (+05)
::{{@|Aweworthy}} кеш жарық! Басқа да белсенді қатысушылар мен админдерден көмек сұрасаңыз болады--[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:57, 2025 ж. маусымның 17 (+05)
::Қайырлы күн! https://en.wikipedia.org/wiki/The_Witcher осының қазақшасын бастап берсеңіз)) [[Қатысушы:Aweworthy|Aweworthy]] ([[Қатысушы талқылауы:Aweworthy|талқылау]]) 15:26, 2025 ж. маусымның 25 (+05)
::Өтініш жасағаныма 9 айдың жүзі болып қалыпты... 
::https://en.wikipedia.org/wiki/The_Witcher [[Қатысушы:Aweworthy|Aweworthy]] ([[Қатысушы талқылауы:Aweworthy|талқылау]]) 11:44, 2026 ж. ақпанның 11 (+05)
:[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] сіз көмектесе аласыз ба? [[Қатысушы:Aweworthy|Aweworthy]] ([[Қатысушы талқылауы:Aweworthy|талқылау]]) 11:46, 2026 ж. ақпанның 11 (+05)
::Сізге бетті бастап беру керек пе? Әрі қарай өзіңіз толықтырасыз ба? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 11:51, 2026 ж. ақпанның 11 (+05)
:::Дәл солай. Жаңа материал бастауға әлі құқығым жеткіліксіз, сондықтан тек өңдей аламын. [[Қатысушы:Aweworthy|Aweworthy]] ([[Қатысушы талқылауы:Aweworthy|талқылау]]) 11:56, 2026 ж. ақпанның 11 (+05)
::::Бастадым, өңдей беріңіз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 12:08, 2026 ж. ақпанның 11 (+05)

== Жою ==

Сәлеметсіз бе! &lt;s&gt;Асқар Алтынбекұлы Күлібаев&lt;/s&gt; осы мақаланы жоюыңызды сұраймын [[Қатысушы:Шайнүсіп|Шайнүсіп]] ([[Қатысушы талқылауы:Шайнүсіп|талқылау]]) 03:48, 2025 ж. маусымның 15 (+05)
:дайын --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 13:45, 2025 ж. маусымның 15 (+05)

== Біріктіру ==

Сәлеметсіз бе! [[Қазақстан Республикасы Парламентінің Мәжіліс төрағасының орынбасарлары]] мен оның ағылшынша нұсқасын (Deputy Chairman of the Mäjilis) біріктіріп, барлық мақалаларда қолдана берсек қалай жалпы ? Егер рұқсат болса, біріктіруіңізді сұраймын. Рақмет [[Қатысушы:Шайнүсіп|Шайнүсіп]] ([[Қатысушы талқылауы:Шайнүсіп|талқылау]]) 03:19, 2025 ж. маусымның 16 (+05)
:жақсы, өзіңіз жұрыс деп шешсеңіз, жылжыта беріңіз --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:56, 2025 ж. маусымның 17 (+05)

== Бетті уақытша жартылай қорғау ==

Сәлеметсізбе, менің жаңа мақаламда вандализмнің алдын алу үшін уақытша қорғауыңызды сұраймын.

Мерзімі - 1 ай.

Мақала аты: [[Яковлев Як-42]] және [[Zhezkazgan Air]] [[Жетісу Әуекомпаниясы]] [[Эрдэнэт қаласы]] 
1 айға жартылай қорғау қылдырып беріңіз

[[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 10:45, 2025 ж. шілденің 4 (+05)

== Мағынасыз мақала ==
Кеш жарық, [[PewDiePie T-Series-ге қарсы]] деген мақаланы жоюға ұсынамын. --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 20:39, 2025 ж. шілденің 4 (+05)

:Кеш жарық! Неге, мазмұнын оқымадым. Басқа тілдерде бар екен, себебін жаза кетсеңіз [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:23, 2025 ж. шілденің 5 (+05)
::Енді адам деген мазмұнын білу үшін мәтінді оқымай ма?? Қарапайым нәрсе ғой, жоя салыңыз. --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 17:24, 2025 ж. шілденің 6 (+05)
:::Не себепті жою керек? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 17:34, 2025 ж. шілденің 6 (+05)
::::Ол қазақ болмысына, әдетіне жат шетелдердің еріккен күйбең тіршілігін сипаттайтын еш маңыздылығы жоқ мақала ғой. Анық көрініп тұр ғой, мағынасы жоқ екені. --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 19:03, 2025 ж. шілденің 6 (+05)
:::::Мақала басты бетте тұрған жоқ. Тек басқа тілдерден аударып жазылған. 18 тілде жазылған екен. 17 тілде жазылғандарын жойсаңыз, қазақ тілінде де жоямын. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 19:08, 2025 ж. шілденің 6 (+05)
::::::Түсінбедім, сонда басқа тілдерде санасыз, мағынасыз мақалалар болса, бізде де қала бере ма? --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 19:46, 2025 ж. шілденің 6 (+05)
:::::::{{@|Елмұрат Х}} қайырлы кеш! Қандай да бір мақаланы жойылуға лайықты деп санасаңыз, онда сол мақалаға «[[Үлгі:Жедел жойылсын|Жедел жойылсын]]» үлгісін қойып, себебін жаза кетіңіз. Ары қарай жойылу туралы сол мақаланың талқылау бетінде жүруі қажет. Қандай да бір қатысушының талқылау бетіне жеке келіп, &quot;мақаланы жоя салыңыз&quot; деген болмайды -- [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 20:10, 2025 ж. шілденің 6 (+05)
:::Елмұрат этика ұстаңыз. Көшеде, базарда жүрген жоқсыз, мен СЕНІ танымаймын. Арақашықтықты сақтаңыз! Қарапайым болса, нақты себебін көрсет, жоя сал, ала сал демей [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 01:52, 2025 ж. шілденің 8 (+05)

== Мақала жойу ==

Сәлеметсіз бе. Сіз [[Kazakhstan Airlines]] мақаласын жойыңызшы. Мен оның орнына жаңа мақаласын жасамақпын [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 11:50, 2025 ж. шілденің 5 (+05)

:Кеш жарық! Сол мақаланы уикипедияға сәйкес толықтырыңыз. Жоя алмаймын [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:24, 2025 ж. шілденің 5 (+05)
::Неге сіз мен мақалалардың атын толықтай жазып қойсам қысқа қылдырып өзгертіп тастайсыз? Қысқа жазған біртүрлі ғой толық жазып қойу керек қой Ан-30 емес Антонов Ан-30 деп қойу керекқой [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 06:40, 2025 ж. шілденің 6 (+05)
:::енді қайта толықтырып қойыңыз [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 06:42, 2025 ж. шілденің 6 (+05)
::::[[Жезқазған әуежайы]] деген мақаланы неге қайта қалпына келтіріңіз? Мен инфобокс және қосымша ақпараттар қосытымғой. Дереккөздердіде қосып қойғам [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 12:42, 2025 ж. шілденің 6 (+05)

== беттің атын өзгертпей туралы ==

сәлеметсізбе, мен мақалалардың бетін тотықтап жазып қойсам сіз неге атын ауыстыра бересіз.
Ан-30 жан Антонов Ан-30 деп өзгертсем қысқа сына ауыстырып жібере бересіз, бұл қандай себептермен??? [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 11:42, 2025 ж. шілденің 7 (+05)

:кеш жары! Орыс тілінде қысқа нұсқадағы атауын маған ыңғайлы көрінді, яғни оқырман іздегенге оңай болады. Бірақ та қалған админдер дұрыс деп шешкен екен, сіздің қайта жылжытқан нұсқаңыз қалатын болды. Ескерту мақала атауларын ойланбай, талқыға салмай жатып жылжытпауды өтінемін. Рахмет [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 01:54, 2025 ж. шілденің 8 (+05)
::жауап бергеніңіз үшін рахмет [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 08:52, 2025 ж. шілденің 8 (+05)

== ПозКарта ==

сәлемктсізбе. Айта аласыз ба қалай ПозКарта жасау керегін [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 13:47, 2025 ж. шілденің 8 (+05)

== ескі өңдемеге қайтармау ==

Сәлеметсіз, [[Үржар (ауыл)]] деген бетті ескі өңдемесіне қайтармауды сұраймын. [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 20:24, 2025 ж. шілденің 9 (+05)

== Growth features - Mentorship and Community updates ==

Hi everyone, 

Wikimedia Foundation worked on evolving some of the growth features, primarily dedicated to the newcomers in our movement and communities. If you do not know, everyone can access them, activating them from Preferences (in the below of the page).

You can learn about these features '''[[mw:Growth|here]]'''.

CEE Hub is contacting you (patrollers/admins) directly as we would like to bring to your attention two of these features that we think can be useful for your community: '''[[mw:Growth/Mentor dashboard|Mentorship]]''' and '''[[mw:Growth/Community Updates|Community Updates]]'''.

We noticed that the majority of the CEE language editions of Wikipedia does not have active one of these features, so we are encouraging you to check whether your wiki has these features and if not to begin community discussion if you want to introduce them to your editors. If you want to check it, you need to go to the Special:CommunityConfiguration page on your wiki, where all of the growth features are listed.

If you need more support with this, please contact Growth team [[mw:Growth/Team|here]].

--[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|талқылау]]) 17:28, 2025 ж. шілденің 16 (+05)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&amp;oldid=28802724 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Әсел Құрманбаева ==

Сәлеметсіз бе! Әсел Құрманбаеваға уикипедия мақаласын жазсам қалай болады ? Әлде ол орынсыз ба ? [[Қатысушы:Шайнүсіп|Шайнүсіп]] ([[Қатысушы талқылауы:Шайнүсіп|талқылау]]) 12:33, 2025 ж. шілденің 28 (+05)

:Кеш жарық! кешірерсіз кім екенін білмедім) [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 21:10, 2025 ж. шілденің 28 (+05)
::Нұрсұлтан Назарбаевтың екінші әйелі 😉 жай ғаламторда оның өмірбаяны, жеке өмірі, отбасы, байлығы жазылған, соның бәрін қолданып уикипедия мақаласын арнасам ба деп едім [[Қатысушы:Шайнүсіп|Шайнүсіп]] ([[Қатысушы талқылауы:Шайнүсіп|талқылау]]) 21:14, 2025 ж. шілденің 28 (+05)
:::өз еркіңіз, маңызды болып көрінер. қазаққа біреудің өмірі мен өсек қызық болу керек) [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 21:20, 2025 ж. шілденің 28 (+05)
::::Жақсы 😅 [[Қатысушы:Шайнүсіп|Шайнүсіп]] ([[Қатысушы талқылауы:Шайнүсіп|талқылау]]) 21:30, 2025 ж. шілденің 28 (+05)

== Бет жою ==

Сәлеметсіз бе сіз меннің ''Бозанбай өзені'' деген мақаламды Бозанбай (өзен) деп жылжытыңыз. Ал ''Бозанбай өзені'' деп қалған мақаланы жойып бере аласызба [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 17:45, 2025 ж. шілденің 29 (+05)

:Түсінбедім? [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:09, 2025 ж. шілденің 31 (+05)
::Іздемеге жазсам (Гуглдың) Бозанбай өзені деп шығады соны бассам ол бет [[Бозанбай (өзен)]]іне айдатылған Kasymov деп тұр. жойылған бетті жойып бере аласызба [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 01:18, 2025 ж. тамыздың 2 (+05)
:::Ол онсызда жойылған [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:35, 2025 ж. тамыздың 3 (+05)

== Бет жою ==

&lt;s&gt;Нарын&lt;/s&gt; бетін жойып беріңізші. Түпнұсқа бетін ''Нарын (айрық)'' дегенге айдағанмын. Мен бұл сөздің орнына ''Нарын (қала)''ның өзгертетін деп тұрмын [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 06:44, 2025 ж. тамыздың 4 (+05)

:Рахмет [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 17:07, 2025 ж. тамыздың 13 (+05)

== Стивенсон Роберт Льюис ==
Сәлеметсізбе, мына мақаланы қалпына келтіре аласыз ба, өте әйгілі жазушы ғой? --[[Арнайы:Үлесі/2.133.132.177|2.133.132.177]] 14:21, 2025 ж. тамыздың 21 (+05)
:Касымов мырза, неге жауап бермейсіз? Басқа жүз шақты тілде бар мақала қазақ тілінде де болу керек қой!! --[[Арнайы:Үлесі/2.133.132.177|2.133.132.177]] 17:06, 2025 ж. тамыздың 24 (+05)

== Саддам Хусейн ==

Hello. 

There is something wrong with the childhood photo of Saddam Hussein in the [[Саддам Хусейн]] article. His date of birth is 1937, but in the photo, supposedly from 1940, he looks no older than one year old. Either the year is incorrect, or the child is not Saddam Hussein. The same issue was raised back in 2012 on the Wikimedia Commons discussion page for this photo, but there was no response. https://commons.wikimedia.org/wiki/File_talk:Saddam_in_childhood.jpg 

If the discrepancies cannot be identified, then this photo should be removed from the article. 

Yours sincerely, [[Арнайы:Үлесі/78.174.55.43|78.174.55.43]] 07:11, 2025 ж. тамыздың 30 (+05)

== Тілдер vs. Infobox Language үлгілері ==

Сәлеметсіз бе. Тілдерге қатысты мақалаларды реттеуге үлес қосықым келді, және әдеттегідей басқа сапалы мақалалардың үлгісі бойынша жазуға тырысамын, мысалы [[Қазақ тілі]]. Бұл мақалада Үлгі:Тілдер үлгісі қолданылған. Кейбір беттерде қазақшаға аударылған  Үлгі:Infobox Language тұр. Қайсысын қолданған дұрыс? &quot;Тілдер&quot; үлгісін ұстануға тырысып тұрмын, бірақ оны да пішімдеу тұрғыдан сәл өңдеу керек. [[Қатысушы:Aisford|Aisford]] ([[Қатысушы талқылауы:Aisford|талқылау]]) 19:55, 2025 ж. қыркүйектің 5 (+05)

:кеш жарық! Тілдер үлгісін қолданған дұрыс. Егер үлгі қате болса, үлгіні толықтықтырып, әрлер қатесін түзетуге болады. Үлгіні жасай алатын шығарсыз [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 21:13, 2025 ж. қыркүйектің 7 (+05)

== Execution of Saddam Hussein ==
Good afternoon! Would you be so kind to translate [[en:Execution of Saddam Hussein|this article]] into Kazakh language?! --[[Қатысушы:Edrilizer|Edrilizer]] ([[Қатысушы талқылауы:Edrilizer|талқылау]]) 01:48, 2025 ж. қыркүйектің 9 (+05)

== Жазған мақаламды тексеріп, Wikidata тізіміне қосу ==

Ассалаумағалейкум ''Kasymov'' мырза, мен кеше [[Майлысу]] атты мақала жазған едім, соны тексеріп, Wikidata элементіне қосуыңызды сұраймын [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 22:58, 2025 ж. қыркүйектің 21 (+05)

== Ту үлгісін жасау ==

Кеш жарық! 
{{ту|Тайвань}} үлгісінің екінші нұсқасы бар ма екен? Олимпиада және спорт жарыстарына спортшылар басқа байрақпен шығады. Спорт жарыстарында да басқа ту көрсетіледі. Бізде сол тудың нұсқасын жасауға болар ма еді? Екінші өтініш, '''спорт жарысы''' үлгісінде атауы дегенді жасыл түспен белгілемесек бола ма? Сұр түсті қалдырсақ немесе шрифт жасыл фонда ақ болуы керек сияқты?. [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 18:56, 2025 ж. қыркүйектің 22 (+05)

== Тәулік суреті ==

Тәулік суретін бот ортаққордан импортайтындай жасап қойсақ қалай? Сен басқа пайдалырақ жұмыстарға көңіл бөле аласың. Бұндай қайталанатын шаршататын жұмыстарды ботқа тапсырған дұрыс. Бот күн сайын бір бетті сосын ай сайын бір бетті импорттап отырады. Келісесің бе? &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 17:54, 2025 ж. қыркүйектің 28 (+05)

:@[[Қатысушы:Arystanbek|Arystanbek]] Әрине соны баяғыдан атйып жүргенмін, бұрындары солай болатын. Жасап қоя салыңыз) [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 00:30, 2025 ж. қазанның 1 (+05)
::Скрипт істеп тұр ма тексеру үшін сен бастаған осы айдың POTD үлгілерін жоямын. Түсіністікпен қарайды деп ойлаймын &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 18:39, 2025 ж. қазанның 1 (+05)
::@[[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek.kz]] [[Қатысушы:ArystanbekBot|менің ботыма]], мерзімі шектеусіз уикиаралық импорттаушы тобына қосып бергенің керек болып тұр.  Уикиаралық импорттау құқығын алудағы мақсат: Commons-тан Potd үлгілерін күнделікті импорттау &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 18:55, 2025 ж. қазанның 1 (+05)
:::Ондай құқығым жоқ деп тұр. :( Нұрлан ағадан сұрап көрші. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 14:26, 2025 ж. қазанның 2 (+05)
::Тәулік суретіне қатысты үлгілерге ештеңе жасмай тұра тұруыңды сұраймын. Сынақ ойдағыдай болды, енді бот өзі үлгілерді бастай береді. &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 18:33, 2025 ж. қазанның 4 (+05)
:::Тамаша! Ортаққордан жүктейді ма? [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 18:11, 2025 ж. қазанның 5 (+05)
::::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] иә &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 21:23, 2025 ж. қазанның 6 (+05)
:::::суреттің сипаттамасы жасанды интелеккт арқылы қазақша бірден жазылатындай жасауға бола ма екен негізі? Не сурет екенін көрсететіндей? [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 16:47, 2025 ж. қазанның 23 (+05)
::::::@[[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] көп нәрсені жасауға болады, бірақ оның бәріне уақыт керек қой. Көбіміз уақытты дұрыс бағаламаймыз. Уақыты келсе жасаймын, басымдықтарға, маңыздылықтарға бірінші көңіл бөлемін. Уикипедияға жасанды интеллект тікелей қосып қоямын ба деген ой да келген. Ең маңызды істер тұрғанда бұндағы істерім өзінің сәтті уақытын күте тұрады, мүмкін ондай сәтті уақыты мүлдем келмейтін де шығар, себебі Уикипедиядағы істерімнің маңыздылығы 1/10, 1/20, 1/40 геометриялық прогрессиямен маңыздылығы төмендеп барады. &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 22:39, 2025 ж. қарашаның 2 (+05)
@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] айлық үлгілерін өзің жазып жүр екенсің ботқа ай сайынғы үлгіні де жазып отыруға тапсырма беріп қойғанмын. Егер бет бар болса бот  елемейді сондықтан боттың не жасағысы келгенін көре алмаймыз. --&lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 10:41, 2025 ж. қарашаның 22 (+05)

:жақсы, бастысы Бот санат пен интеруикиді қоюды ұмытпасың) [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:21, 2025 ж. қарашаның 23 (+05)
::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] интеруикиді өзіміз қоятын сиқтымыз. Бот қоя алмайды деп ойлай бер. Бізге де жұмыс қалсын ))) &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 18:46, 2025 ж. қарашаның 24 (+05)

== Крем ==

Добрый день! Поясните причину [https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=Сары_май_кремі&amp;diff=prev&amp;oldid=3508291вашей отмены], пожалуйста. [[Қатысушы:Рефлексист|Рефлексист]] ([[Қатысушы талқылауы:Рефлексист|талқылау]]) 19:13, 2025 ж. қазанның 5 (+05)

:Кеш жарық! Стақан сияқты сөздерге мақалаға тікелей қатысы болмағандықтан, кері қайтардым [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 21:57, 2025 ж. қазанның 7 (+05)

== Me editing my user page ==

For some reason, every time I add links to my user page on different Wikipedia language editons on my user page '[[User:PK2]]' in Kazakh, the following warning comes up: 'This action has been automatically identified as harmful, and therefore disallowed. If you believe your action was constructive, please inform an administrator of what you were trying to do. A brief description of the abuse rule which your action matched is: Қатысушы жеке бетіне мақала жазу'. [[Қатысушы:PK2|PK2]] ([[Қатысушы талқылауы:PK2|талқылау]]) 04:27, 2025 ж. қазанның 27 (+05)

== Өңдеу қателігі ==

Асхат Советханұлы Жұмабеков бетінде мақала өңдегенде қателік шықты. Не істесем болады? Администраторға хабарлассын деген

@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] [[Қатысушы:Daniyal.aidarov5|Daniyal.aidarov5]] ([[Қатысушы талқылауы:Daniyal.aidarov5|талқылау]]) 21:19, 2025 ж. қазанның 30 (+05)

:Кеш жарық! Түсінбедім [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 21:26, 2025 ж. қазанның 31 (+05)

== Оңтүстік Қазақстан жастары Уикипедия бағдарламасы ==

Қайырлы күн! [[Уикипедия:Форум/Ұсыныстар#Оңтүстік_Қазақстан_жастары_Уикипедия_бағдарламасы|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:TheNomadEditor|TheNomadEditor]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 14:30, 2025 ж. қарашаның 14 (+05)

== Invitation for a session &quot;Tools and features for Users with Extended Rights&quot; ==

Hi, you are receiving this invitation as you are either patroller and/or admin in your community and [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]] is preparing a session called '''Tools and features for Users with Extended Rights''', which we think that it will be interesting for you.

The session is organised by the CEE Hub along with Wikimedia Foundation’s Movement Communications regional specialist Natalia Szafran-Kozakowska. Speakers in the session are Product Managers and Software Engineers from Wikimedia Foundation, so you will hear recent updates, new developments, and they will answer questions. So, please think what you want to ask them and come to the session.

The session will be held on '''Tuesday, December 2nd, 2025 at 17:00 CET'''. Please register yourself '''[[:m:Event:CEE Catch Up: Tools for Users with Extended Rights|here]]'''.

If you have any questions, please contact me. --[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 18:45, 2025 ж. қарашаның 19 (+05) (on behalf of the CEE Hub)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&amp;oldid=29165186 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Қызыл ту ордені мақаласына бағыттайтын беттер қателігі ==

Сәлеметсіз бе! ҚҰРМЕТТІ @[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]]!

Қызыл ту ордені бетіне бағыттайтын келесі беттер:
''Еңбек Қызыл Ту''


Бұл беттерді тез арада жобға ұсынамын, себебі Еңбек Қызыл Ту ордені - өз алдына басқа марапат. 

[[Қатысушы:Daniyal.aidarov5|Daniyal.aidarov5]] ([[Қатысушы талқылауы:Daniyal.aidarov5|талқылау]]) 08:43, 2025 ж. қарашаның 20 (+05)

&lt;s&gt;:Жақсы&lt;/s&gt; Біраз мақалаларға сілтеніп тұр, әзірше жойылмайды. [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 21:56, 2025 ж. қарашаның 23 (+05)

== Уикижобалар ==

Саламатсыз ба қазір қандай уикижобалар бар [[Қатысушы:Galumzhan|Galumzhan]] ([[Қатысушы талқылауы:Galumzhan|талқылау]]) 15:15, 2025 ж. желтоқсанның 18 (+05)

== Администраторды сайлау ==

Қайырлы күн! [[Уикипедия:Администраторларды сайлау‎|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 11:58, 2026 ж. қаңтардың 1 (+05)

== Райымбек батыр мақаласын қорғау жөнінде ==

Қайырлы күн, мырза!

[[Райымбек батыр]] мақаласын уикилендірдім. Дереккөздерге сілтеме жасадым. Мақаланың қазіргі нұсқасын қорғауға алуларыңызды сұраймын. Трайбалистік сипаттағы вандализмнің (тұлғаларды негізсіз мадақтау және артық эпитеттер мен метафорларды қолдануы) алдын алу үшін. 

Алдын ала рақмет! [[Қатысушы:Daniyal.aidarov5|Daniyal.aidarov5]] ([[Қатысушы талқылауы:Daniyal.aidarov5|талқылау]]) 13:10, 2026 ж. қаңтардың 8 (+05)

:Кеш жарық! жартылай қорғадым [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:13, 2026 ж. қаңтардың 10 (+05)
::Кеш жарық!
::Енді көріп отырмын, рақмет! [[Қатысушы:Daniyal.aidarov5|Daniyal.aidarov5]] ([[Қатысушы талқылауы:Daniyal.aidarov5|талқылау]]) 20:13, 2026 ж. қаңтардың 27 (+05)

== '''Уикипедия 25''' ==

Уикипединың [[Уикипедия: 25 жылдық мерейтой|25 жылдық мерейтойын]] тойлауға шақырамыз [[Қатысушы:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] ([[Қатысушы талқылауы:RaiymbekZh|талқылау]]) 14:33, 2026 ж. қаңтардың 9 (+05)

== Қазақстан Республикасындағы педагогикалық практика ==

Сәлеметсіз бе, менің мақаламды жойып тастапсыз. Себептерін айтсаңыз жақсы болар еді [[Қатысушы:Мақалалар жинағы|Мақалалар жинағы]] ([[Қатысушы талқылауы:Мақалалар жинағы|талқылау]]) 11:45, 2026 ж. қаңтардың 13 (+05)

:@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]]Жауап бересіз бе? Басқаларға комментарий жазып жатырсыз, маған да мақаланың өшірілуі туралы жазған жоқсыз [[Қатысушы:Мақалалар жинағы|Мақалалар жинағы]] ([[Қатысушы талқылауы:Мақалалар жинағы|талқылау]]) 08:53, 2026 ж. қаңтардың 20 (+05)
::Энциклопедиялық мақалаға келмейді [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 21:32, 2026 ж. қаңтардың 21 (+05)

== Орфографиялық қате ==

Сәлеметсіз бе. Неге менің [[Сәрсенбі]] бетіне жасаған өңдемемді қайтарып тастадыңыз? Қазақ тілінің орфографиялық ережесіне сәйкес бастауыш пен баяндауыш арасына [[дефис]] (-) емес ұзын сызық (—, [[сызықша]]) қолданылады. Мысалы, &quot;Алма — жеміс&quot;. Сондықтан өзгеріс әдейі жасалды. [[Қатысушы:Wikuiser|Wikuiser]] ([[Қатысушы талқылауы:Wikuiser|талқылау]]) 20:23, 2026 ж. қаңтардың 14 (+05)

:[[Бристоль]] бетіне жасаған өңдемемді де қайтарып тастапсыз. [[Қатысушы:Wikuiser|Wikuiser]] ([[Қатысушы талқылауы:Wikuiser|талқылау]]) 20:26, 2026 ж. қаңтардың 14 (+05)
::Бірінші мақала сол қалпында тұр. Екіншісінде орынсыз сілтеме қойылған. ** өзені деп сілтенбейді [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 20:30, 2026 ж. қаңтардың 14 (+05)
:::Сәлеметсіз бе. Сонда &quot;&lt;nowiki&gt;[[Эйвон өзені]]&lt;/nowiki&gt;&quot; емес &quot;&lt;nowiki&gt;[[Эйвон]]&lt;/nowiki&gt; өзені&quot;, яғни тек [[жалқы есім]]ді сілтемеге алу керек пе? Дереккөз көрсете аласыз ба? [[Қатысушы:Wikuiser|Wikuiser]] ([[Қатысушы талқылауы:Wikuiser|талқылау]]) 15:05, 2026 ж. қаңтардың 17 (+05)
::::Кеш жарық! Осындай аттас басқа заттар аталмаса ешқандай өзені, көлі деген керек емес. Болып жатса *** (өзен) деген дұрыс болады [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:08, 2026 ж. қаңтардың 17 (+05)

== Одиссейді жою ==
Сәлем, мына мақаланы неғып жойдың? --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 00:08, 2026 ж. қаңтардың 18 (+05)

:сәлем! Ол қатысушының біраз өңдемелері кері қайтарылды. Бастаған мақалалары әлі тексерісен өткізілмеген. Қалпына келтірдім. Соны әрлеп, санаттарын қойып, мазмұнын тексеріп жіберсең жақсы болар еді. Жалпы сол қатысушының барлық бастаған мақаласын тексерістен өткізіп жіберсең, қазуикиге қосқан үлкен үлес болар еді [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:26, 2026 ж. қаңтардың 18 (+05)

== Айлық үлгілер ==

Тәулік суретінің айлық үлгілерін ай сайын айдың соңында 26-күні басталатын етіп қойдым. Енді өзің бастамай тек бақылап жүрсең жеткілікті болар. Бірдеңе дұрыс болмай жатса айтасың ғой. Уақытым болса дұрыстауға тырысамын. &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 22:12, 2026 ж. қаңтардың 31 (+05)

:Рахмет бірақ қате болып жатыр. Қазақша емес, басқа тілге сілтенбеген екен [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:29, 2026 ж. ақпанның 1 (+05)

== Бетті жою ==

Сәлеметсіз бе. Мен жасаған [[Лимбург (Бельгия)]] бетін жоюыңыздың себебі не? [[Қатысушы:Wikuiser|Wikuiser]] ([[Қатысушы талқылауы:Wikuiser|талқылау]]) 13:18, 2026 ж. ақпанның 1 (+05)

:Қайырлы күн! Қателесіп кеткен шығар, [[Лимбург (Бельгия)|мақалаңыз]] қалпына келтірілді. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 13:30, 2026 ж. ақпанның 1 (+05)
:Жоқ, қателескен жоқпын. Қысқа мақалалар онсыз да толып жатыр. Неге оны толықтырып жазбасқа? [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:31, 2026 ж. ақпанның 1 (+05)
::Негізі осындай бас-аяғы жоқ мақалаларда бастамаған дұрыс.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 10:09, 2026 ж. ақпанның 2 (+05)
:::Белгі қойып кетсеңіздер, неше күннен кейін жойылады. Әдетте жаңа жазылған мақалаға кемінде бір апта беру қажет. Егер жазылған күннен бастап толықтырылмаса бірден жойылуы тиіс. [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 15:57, 2026 ж. ақпанның 10 (+05)


== Навигациялық үлгіні жою себебі түсіндірілмеген ==
Үлгі:FIFA Futsal World Cup 2024 деген үлгіні неге жойдыңыз? Қатесі болса, ескерту жасау мәдениеті бар ма? Жою тарихына да еш белгі, дерек қалдырмаған екенсіз? Қатесі болса жөндесіп жіберіңіз немесе ескертіп кеңес беріп кетсеңіз орынды болар еді. Тағы ескерту айтамын өзіңізге, бұл әкеңізден қалған мұра емес. Ескертіп, мәтінмен түсіндіріңіз шешіміңізді. Бірден жойылатын мақалалардың параметрлері болады. Бірақ бұл үлгіде дөрекі қате жоқ, өңдеуге және жетілдіруге болатын. Жауабыңызды толыққанды жазып, түсіндірірмесін беріңіз. Үлгіні қалпына келтіремін. [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 16:11, 2026 ж. ақпанның 10 (+05)

:себебі басқа тілден ондай нав. үлгі таба алмадым. Әрі ол жерде құрамалар ғана көрсетілген. Меніңше сол жарысқа қатысты мақалалар болы керек шығар (финал, іріктеу, тағы сол сияқты) [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:55, 2026 ж. ақпанның 11 (+05)
::Басқа тілде дәл осындай навигация үлгісі болмауы мүмкін. Қолдан жасалған яғни код мәселесі болмаған нәрсеге басқа уики үлгі болуы да мүмкін. Бірақ тақырып жаңадан ұарқын алып келе жатқан мәселеге арналғандықтан, біздің жағдайда футзал спорт түрі, онда оларда жоқ болуына таңғалмауымыз керек. Бізде бар екен. Әлем чемпионатына қатысқан және белгілі орын алған құрамалардың навигациялық кестесі жаңадан құрастырыла береді. Айып етпеңіз, бірақ бұл аргументіңізді қабылдай алмаймын. Керісінше, сол навигациялық кестеге ұсыныстарыңыз бен санаттарын және басқа үлгілерді кіріктіруге кеңес берсеңіз? Одан кейін, менің жасаған және басқа адам жасаған болсын талқыламай, пікір алмаспай жоймауыңызды сұраймын. Ережеге сәйкес егер ескерту айтылған уақыттан екі апта ішінде мақала жақсы жаңына қарай өзгермесе бірден жою қажет. [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 15:08, 2026 ж. ақпанның 12 (+05)

== Жедел жойылсын ==

Қайырлы түн. [[Америка Құрама Штаттарының 250 жылдығы|Мына]] мақаланың жойылуын қолдайсыз ба әлде қарсысыз ба? Талқылау бетінде өз пікіріңізді жазып кетсеңіз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 00:29, 2026 ж. ақпанның 12 (+05)

== Олимпиада ойындары туралы үлгі ==

Қасымов, Олимпиада туралы үлгіні түзеткен едім. Олимпиадалық ойын деген қазақша сөз жоқ. Сіз неге өзгерісті шегірттіңіз? Әлде қате жазуды қолдайсыз ба? Егер сауатыңыз жетпесе, талқылауға сұранбайсыз ба? [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 21:33, 2026 ж. ақпанның 22 (+05)

:'''Олимпиа ойындары''' дегенді естімедім? сіз солай өзгертіпсіз. -''лық'' деген шылауды енді байқадым, алып тастадым. Қалпына келді
:Футзал үлгісінде ешқандай санат жоқ сосын неге ағылшынша? Тексеру үлгісі тұра берсін, басқа біреулер ерінбей біреудің жүмысын аяқтап шығар. [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 01:25, 2026 ж. ақпанның 24 (+05)

== Администратор құқығынан айыру ==

Қайырлы күн! [[Уикипедия:Администратор құқығынан айыру|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 14:50, 2026 ж. ақпанның 23 (+05)

== Панорама бостандығы ==

Қайырлы кеш, 1886 жылғы мешіттің бейнесін рұқсат сұрамай салу ешқандай мәселеге әкелмейдіғой? Және егер мен ғимарат иесінің немесе директорының рұқсатымен файлды, сондай-ақ Creative Commons Attribution 4.0 International лицензиясына келісетінін көрсететін қолтаңба мен мөрді тіркесем, 70 жасқа толмаған ғимараттардың фотосуреттерін жариялай аламын ба, себебі сәулетшілер мен жобалау фирмасының атаулары оларға белгісіз және ғимараттың қасбетінің қарапайым фотосуретін жариялау қиын процесс. Шетелдік модераторлар менің жұмысымды жоя ма? [[Қатысушы:Almatoswiki|Almatoswiki]] ([[Қатысушы талқылауы:Almatoswiki|талқылау]]) 19:55, 2026 ж. наурыздың 13 (+05)

:Қайырлы күн! Сіздің сұрағыңызға нақты жауап бере алмадым. Өзіңіз түсірген сурет болса ешқандай мәселесіз жүктеуге болады. Сырттай болса авторлық құқық пен қайнаркөзін көрсету керек сияқты. Бұл мәселені Арыстанбек немесе Батырбек мырзалардан сұрап көріңіз. [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 14:13, 2026 ж. наурыздың 14 (+05)

== Жоққа шығару ==
{{жабық}}
@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] Саламатсыз ба! Атырау облысын мақаласын неге жоққа шығардыңыз мені мен қатені түзетіп едім [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 15:41, 2026 ж. наурыздың 14 (+05)

:Гектар неге үлкен әріппен, сөйлемнің ортасында тұрған сөз емес па? [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 15:43, 2026 ж. наурыздың 14 (+05)
::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] нүктеден кейін үлкен әріппен жазылуы керек. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 15:46, 2026 ж. наурыздың 14 (+05)
:::қай жерде нүкте, сөйлемнің ортасы ғой. Сәл асықпай қараңыз [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 15:47, 2026 ж. наурыздың 14 (+05)
::2 млн. Деп тұр мақалада сосын мен Гектар деп үлкен әріппен жазып жібердім дұрыстап қараңызшы нүкте тұр. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 15:59, 2026 ж. наурыздың 14 (+05)
:::Сізге енді грамматиканы оқытып отырайық енді? ''млн.'' қысқартылған сөз, онда ''2000 ж.'' деп жазсақ артынан үлкен әріп жазыла ма? [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 16:01, 2026 ж. наурыздың 14 (+05)
::::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] жоқ [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 16:06, 2026 ж. наурыздың 14 (+05)
:::::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] 2000 ж. дегенге не қатысы бар? [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 16:12, 2026 ж. наурыздың 14 (+05)
::::::Саған мысал ретінде айтып отыр [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 16:17, 2026 ж. наурыздың 14 (+05)
:::::::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] негізі 2 млн. Гектар деп басталуы дұрыс. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 16:31, 2026 ж. наурыздың 14 (+05)
{{жабық-соңы}}

== Жоққа шығару ==

қайырлы күн! Неге өңдемелерімді жоққа шығарып жатырсыз? &quot;Алфавит бойынша ...&quot; деп басталған тақырыптағы санаттар [[:Санат:Алфавит бойынша санаттар]] санатына қосылмай ма? Сосын [[:Санат:Шатқалдар]] санаты өз-өзіне қосылуы керек пе? Шатқал аңғардың бір түрі емес пе? -- [[Қатысушы:Wikuiser|Wikuiser]] ([[Қатысушы талқылауы:Wikuiser|талқылау]]) 12:12, 2026 ж. наурыздың 18 (+05)

:Қалпына келтірдім, мен қателесіп керісінше ойлап қалдым. [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:43, 2026 ж. наурыздың 19 (+05)

== Бетті жою ==
{{жабық}}
@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] неге @[[Қатысушы:AdilBot|AdilBot]] деген бетті жойдыңыз? [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 00:13, 2026 ж. наурыздың 25 (+05)

:Себебі сізде бот мәртебесе жоқ. [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 00:20, 2026 ж. наурыздың 25 (+05)
::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] Өз аккаунтымда AutoWikiBrowser ді қолдануға бола ма? [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 00:24, 2026 ж. наурыздың 25 (+05)
:::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] бот жүргізбей @[[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] осы аккаунтыма AutoWikiBrowser жұмыс жасауға рұқсат беріңізші. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 17:00, 2026 ж. наурыздың 26 (+05)
::::Кеш жарық! Сізде әлі тәжірибе аз, қателессеңіз біз артынан түзетіп әлек боламыз. Әзірше жоқ [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 00:08, 2026 ж. наурыздың 27 (+05)
:::::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] Бот жүргізбеймін ғой тек өзімнің аккаунтыма AutoWikiBrowser ге жұмыс жасауға рұқсат беріңіз деп айттым [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 00:11, 2026 ж. наурыздың 27 (+05)
::::::Ол жартылай автомат, сіз қателессеңіз, біз сияқты админдер артынан түзету үшін уақыт пен күшті құртамыз. Егер шынымен де жаны ашар болсаңыз, мақаладарды әрлеп, толықтырып, сапасын жақсартуға болады. Талай админ мен қатысушы солай жұмыс жасап жатыр. Сіз әлі тіпті үлгіні дұрыс қолдана алмайсыз, ''актриса'' деген үлгіні қойдыңыз ба? Болмаса, соны жасаңыз. Сау бол! [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 00:17, 2026 ж. наурыздың 27 (+05)
:::::::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] Басқа қатысушылар да AutoWikiBrowser пайдаланып жүр ғой тәжірибе аз болса да. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 00:21, 2026 ж. наурыздың 27 (+05)
::::::::Басқа админдерден сұраңыз, менің жауабым жоқ. Қандай қатысушылар? тізімін көрсетіп берсеңіз [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 00:24, 2026 ж. наурыздың 27 (+05)
:::::::::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] Zscout370 осы қатысушы егер қателеспесем. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 00:31, 2026 ж. наурыздың 27 (+05)
::::::::::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] рұқсат бересіз бе өтініш [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 01:13, 2026 ж. наурыздың 27 (+05)
:::::::::::Берілмейді. Тіпті оны менде айттым, саған тәжірибе жинау керек. Талқылау аяқталды. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 01:15, 2026 ж. наурыздың 27 (+05)
{{жабық-соңы}}

== Айдос Ғалымов туралы мақала ==

Сәлеметсіз бе! Инкубаторға Айдос Ғалымов туралы толық мақала енгіздім. Тексеріп, негізгі бетке көшіруге көмектесесіз бе? Рақмет! [[Қатысушы:QazPaluan|QazPaluan]] ([[Қатысушы талқылауы:QazPaluan|талқылау]]) 23:25, 2026 ж. сәуірдің 2 (+05)

== Жедел жою туралы ==

''Анна Александровна Немченко'' мақаласы орыс уикида жоқ, бірақ ағылшын уикипедиясында бар. Маңыздылығы онша төмен емес. //- [[Қатысушы:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] ([[Қатысушы талқылауы:RaiymbekZh|талқылау]]) 12:06, 2026 ж. сәуірдің 4 (+05)
:Қазуики оқырмандарына қандай маңыздылығы бар екен? --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 00:22, 2026 ж. сәуірдің 6 (+05)

== Мақаламдағы қателік ==

@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] кеш жарық! [[Дженнифер Лоуренс]] менің мақалам еді ол мақалада қателіктер бар ма? [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 18:24, 2026 ж. сәуірдің 9 (+05)

:Кристиан Бекйл, Крис Эванс сияқты мақалаларды қарап көріңіз. Әрине ол жерде мәліметтер ескірген, мысал ретінде көруге болады [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:49, 2026 ж. сәуірдің 9 (+05)

== үлгі ==

Сәлеметсіз бе! Мына 3 үлгіні өңдеу үшін аша аласыз ба: Үлгі:Кино, Үлгі:Тұлға және Үлгі:Кинематограф [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 22:15, 2026 ж. сәуірдің 13 (+05)

:Дайын [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:20, 2026 ж. сәуірдің 13 (+05)

== Шегіндіру ==

@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] кеш жарық! Өңдемені шегіндіру үшін рұқсаты керек пе? Жалпы айтып жатқаным. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 20:53, 2026 ж. сәуірдің 17 (+05)

== You may be an eligible candidate for the U4C election ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Greetings,

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years.

This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required.

The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run.

In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 01:06, 2026 ж. сәуірдің 29 (+05) &lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&amp;oldid=30472432 тізімін пайдаланып User:Keegan (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== CEE MEETING 2026 ==

Кеш жарық. [https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC/%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80#TheNomadEditor_(Muzaffar_Turgunov) CEE MEETING 2026] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:TheNomadEditor|TheNomadEditor]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 19:07, 2026 ж. мамырдың 20 (+05)

== Алтын Орда дәуіріндегі тұрақжайлар ==
Елде Алтын Орданың мұрасын жаңғырту үдерісі қарқыынды дамып жатқанда, сен оған қатысты мақалаларды жойып жатқаның қалай болды??? --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 23:52, 2026 ж. мамырдың 26 (+05)

:Қандай мақаланы жойдым? @[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]]. Тізімін көрсетіп бер, қалпына келтірейін, әлде басқа админ болуы да мүмкін [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 21:17, 2026 ж. мамырдың 27 (+05)
:: [[Алтын Орда дәуіріндегі тұрақжайлар]] --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 21:38, 2026 ж. мамырдың 29 (+05)
:::''І Хәріполла'' мырза жоюға ұсыныпты, дубликат деп. Өте қырағы екенсің) ''Алтын Орда тарихы, Қазақстан тарихын'' осылай жаңартып, толықтырып жіберсең жақсы болар еді. Өңдеу санын 100 асыруға үлкен мүмкіндік бар [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 21:28, 2026 ж. мамырдың 30 (+05)
:::: Басқа қатысушының өңдемелер санында не шатағың бар??? Бұл бір. Екіншіден, мақала аттары ұқсас болса, жоя бересің ба, бұл қайдан шыққан ереже? Жалпы тарихи кезеңге бір мақала арналса, сол заманның тұрақжайлар тізімі туралы тағы бір мақала болса, бір жерің тарыла ма? --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 23:39, 2026 ж. маусымның 1 (+05)
:::::кішкене этиканы ұсиауды өтінемін. Бірінші жазған сұрақтарға сәл назар аударсаң. Сен, қалай болды деп, ауыз екі стильде жазуды доғару керек. Тағы осылай қайталанса, дөрекілік үшін бұғаттауға кетеді. Жазу мәнерің тура алдында бір шатақ кісінің стиліне ұқсайды. Жауабымды түсінбедің, І Хәріполла деген қатысушы дубликат деп ЖЖ ұсыныпты, содан жойылды. Сенің маған аяқ асты қызығушылық танытқанынан, жасаған өңдеулерге назар аудардым. Енді неге басқа мақалаларды ретке келтірмеске, мысалы сол Алтын Орда [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 00:11, 2026 ж. маусымның 3 (+05)
::::::Ойыбай, енді „Сен“ деген сөзден қорықсаң, онда саған ештеңе де жазбай-ақ қояйын. Нәзік жандарға тиісетін адам емеспін. --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 00:36, 2026 ж. маусымның 7 (+05)
:::::::Аман бол, тағы бір біртүрлі адамдар. Базардан келесіздер өзі? [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:11, 2026 ж. маусымның 7 (+05)

== Мақалаларды рұқсатсыз жою ==

Неліктен менің жоба мақалаларымды қайтадан жойдыңыз? [[Қатысушы:Programman|Programman]] ([[Қатысушы талқылауы:Programman|талқылау]]) 01:30, 2026 ж. маусымның 24 (+05)

:Мақалаларды қалпына келтіріңіз! [[Қатысушы:Programman|Programman]] ([[Қатысушы талқылауы:Programman|талқылау]]) 01:33, 2026 ж. маусымның 24 (+05)
::'''Қандай мақала!''' @[[Қатысушы:Programman|Programman]] [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:08, 2026 ж. маусымның 26 (+05)
:::Меннің жеке кеңістігімдегі парақшаларды неге кетіре бересіз?! [[Қатысушы:Programman|Programman]] ([[Қатысушы талқылауы:Programman|талқылау]]) 23:59, 2026 ж. маусымның 26 (+05)
::::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] [[Қатысушы:Programman|Programman]] ([[Қатысушы талқылауы:Programman|талқылау]]) 23:59, 2026 ж. маусымның 26 (+05)
:::::@[[Қатысушы:Programman|Programman]] күні мен уақытын, таба алмадым. [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 20:48, 2026 ж. маусымның 28 (+05)
::::::21/06/2026 02:29 [[Қатысушы:Programman|Programman]] ([[Қатысушы талқылауы:Programman|талқылау]]) 01:15, 2026 ж. маусымның 29 (+05)
:::::::Қалпына келді [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:48, 2026 ж. шілденің 1 (+05)

== Администраторды сайлау ==

Қайырлы күн! [[Уикипедия:Администраторларды сайлау|мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 16:19, 2026 ж. шілденің 3 (+05)

== Уикикпедия талаптарына сай қалай мақала жазамыз ==

Сәлеметсіз бе, Kasymov!

Мен қазақша Уикипедияға мақала жазып жүрген жаңа қатысушымын. Сізден бір мәселеге қатысты кеңес сұрағым келеді.

Мен дайындап жатқан мақала Уикипедия талаптарына толық сәйкес болуы үшін қандай тұстарын жақсартуым керек екенін айтып, бағыт-бағдар бере аласыз ба? Уақытыңыз болса, пікіріңіз бен кеңестеріңізді қуана қабылдаймын.

Алдын ала көп рақмет! [[Қатысушы:Мадикино|Мадикино]] ([[Қатысушы талқылауы:Мадикино|талқылау]]) 19:09, 2026 ж. шілденің 14 (+05)

:Сәлеметсіз бе! Өзіңіз қызыққан тақырыптарды бастауға болады, мысал ретінде таңдаулы немесе жақсы мақалаларды оқып қарасаңыз болады. [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 17:50, 2026 ж. шілденің 17 (+05)

== Жоюға ұсыныс==
Ассалаумағалейкүм! [[Атырау облысындағы жоғалған отбасы]] деген мақала жай ғана жаңалық қой. Оны жояйықшы№һ. --[[Қатысушы:Nurislam 93|Nurislam 93]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurislam 93|талқылау]]) 07:51, 2026 ж. шілденің 20 (+05)

*Негізі энциклопедиялық мақала емес...--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 12:11, 2026 ж. шілденің 20 (+05)</text>
      <sha1>lmeejbv9ks1z2rfgaire056w3bjb522</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Сабырғали Зорбаев</title>
    <ns>0</ns>
    <id>123773</id>
    <revision>
      <id>3632207</id>
      <parentid>2382642</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T09:46:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-40642-33</username>
        <id>183642</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ Fixed spelling issues</comment>
      <origin>3632207</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2011" sha1="g9oj6rfs3qoxdmlzi9na44yyk9hbah9" xml:space="preserve">'''Сабырғали Зорбаев''' (1893-1970, Атырау облысы). Ембінің ардагері. Доссор кәсіпшілігіндегі сауаттылықты жою мектебін (1926) және Мәскеудегі басқарушы қызметкерлердің 6-айлық курсын (1939) бітірген. 1911-1925 жылдары - Доссор мұнай кәсіпшілігінде бұрғылау жүмысшысы, кілтші, бұрғышы, механика шеберханасында балғашы. 1925-1938 жылдары - Мақат мұнай кәсіпшілігі бұрғылау шеберінің көмекшісі, бұрғылау шебері. 1938-1941 жылдары - Доссор мұнай кәсіпшілігі директоры. 1941-1943 жылдары - Доссор бұрғылау кеңсесінің бастығы. 1943-1947 жылдары - Мақат аудандық атқару комитеті төрағасының орынбасары; Мақат ауданы аудандық әлеуметтік қамсыздандыру кеңесінің меңгерушісі. 1947-1949 жылдары - Мақат МӨБ-ы директорының орынбасары. 1949-1956 жылдары - Ескене мұнай кәсіпшілігінде бөлімшенің бастығы, бұрғылау цехының бұрғылау шебері. КСРО Жоғарға Кеңесінің депутаты болып сайланған (1937). Ленин, «Құрмет белгісі» ордендерімен және медальдармен марапатталған.&lt;ref&gt;Қазақстанның мұнай энциклопедиясы. 2 томдық - Алматы: &quot;Мұнайшы&quot; Қоғамдық қоры, 2005. ISBN 9965-9765-1-1&lt;/ref&gt;

==Дереккөздер==

&lt;references/&gt;

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Қазақстан мұнайшылары]]
[[Санат:Тұлғалар]]</text>
      <sha1>g9oj6rfs3qoxdmlzi9na44yyk9hbah9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Бернд Шторк</title>
    <ns>0</ns>
    <id>137693</id>
    <revision>
      <id>3632077</id>
      <parentid>2719521</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T03:03:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3632077</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5243" sha1="dwa289x5ns4dd4cmkhw8vgck3uzn1wn" xml:space="preserve">{{Футболшы
 |есімі                         = Бернд Шторк
 |сурет                 = Bernd Storck.jpg
|туған күні = 25.01.1963
 |туған жері              = {{туғанжері|Херне|Хернеде}},ГФР
 |азаматтығы                 = {{flagicon|Германия|20px}} [[Германия]]
 |бойы                        = 182
 |позиция                     = қорғаушы
 |қазіргі клуб               = {{flagicon|Бельгия|20px}} [[Мускрон-Перювельз]]
 |қызметі                   = бас бапкер
 |клубтары                       = {{футбол карьерасы
|1981—1983|{{flagicon|Германия|20px}} [[Бохум (футбол клубы)|Бохум]]|24 (1)
|1983—1989|{{flagicon|Германия|20px}} [[Боруссия Дортмунд]]|147 (7)}}
 |ұлттық құрамы       = {{футбол карьерасы
||{{flagicon|Германия|20px}} Германия-21|7 (0)}}
 |бапкер клубтары            = {{футбол карьерасы
|1993—1995|{{flagicon|Германия|20px}} [[Штутгарт (футбол клубы)|Штутгарт]]|асс
|1996—2002|{{flagicon|Германия|20px}} [[Герта (футбол клубы, Берлин)|Герта]]|асс
|2003—2004|{{flagicon|Германия|20px}} [[Вольфсбург (футбол клубы)|Вольфсбург]]|асс
|2005—2006|{{flagicon|Сербия және Черногория||20px}} [[Партизан (футбол клубы, Белград)|Партизан]]|асс
|2006—2007|{{flagicon|Германия||20px}} [[Боруссия Дортмунд]]|асс
|2008|{{flagicon|Қазақстан|20px}} [[Алматы (футбол клубы)|Алматы]]|
|2008|{{flagicon|Қазақстан|20px}} [[Қазақстан жастар футбол құрамасы (21)|Қазақстан-21]]|
|2008—2010|{{Футбол|Қазақстан}}|
|2011|{{flagicon|Қазақстан|20px}} [[Қайрат Академия|Цесна]]|
|2011|{{flagicon|Қазақстан|20px}} Қазақстан-19|
|2012—2014|{{flagicon|Грекия||20px}} [[Олимпиакос (футбол клубы)|Олимпиакос-21]]|
|2015|{{flagicon|Венгрия}} Мажарстан-20]|
|2015—2017|{{Футбол|Венгрия}} |
|2018—2019|{{flagicon|Бельгия|20px}} [[Мускрон-Перювельз]]|}}
}}
'''Бернд Шторк''' ({{lang-de|Bernd Storck}}; [[1963 жыл]]ы 25 қаңтарда туған&lt;ref&gt;https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/84195&lt;/ref&gt;) – бұрынғы неміс [[футбол]]шысы, қорғаушы, 2009-2010 жылдардағы [[Қазақстан]] құрамасының бапкері.
== Мансабы ==
=== Қазақстан құрамасы ===
[[2008 жыл]]дың маусымынан «Алматы» және Қазақстан жастар құрамасының бас бапкері қызметін атқарды. 

[[2008 жыл]]дың қазан айынан [[2009 жыл]]дың қаңтар айына дейін Қазақстан құрамасының бас бапкері міндетін атқарушы болып, [[2009 жыл]]дың 30 қаңтарында Қазақстан құрамасының бас бапкері болады. [[2010 жыл]]ы Шторк [[Қазақстан Ұлттық футбол құрамасы|Қазақстан құрама командасы]] [[Еуропа]] чемпионатының іріктеу турниріндегі бастапқы төрт матчта жеңіліс тапқаннан кейін, отставкаға шығады. [[2011 жыл]]дың ақпан айында Қазақстан жастар құрамасының бас бапкері болып бір жылға тағайындалады.
=== Мажарстан құрамасы ===
2015 жылы 20 шілдеде Мажарстан құрамасының бас жаттықтырушысы боп тағайындалды. Оның бапкерлігімен құрама 1972 жылдан бері бірінші рет Еуропа чемпионатының финалдық кезеңіне жолдама алды.

2018 жылғы әлем біріншілігінің іріктеуіндегі сәтсіздіктен соң ол қызметтен босады.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сілтемелер ==
* [http://www.fussballdaten.de/spieler/storckbernd/ Статистикасы]
[[Санат:Германия футбол жаттықтырушылары]]
[[Санат:Германия футболшылары]]
[[Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары]]
[[Санат:Алматы ФК жаттықтырушылары]]
[[Санат:Мажарстан Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары]]
[[Санат:Боруссия Дортмунд ФК ойыншылары]]
[[Санат:Партизан Белград ФК жаттықтырушылары]]</text>
      <sha1>dwa289x5ns4dd4cmkhw8vgck3uzn1wn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>UBS</title>
    <ns>0</ns>
    <id>202342</id>
    <revision>
      <id>3631981</id>
      <parentid>3508056</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T19:29:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3631981</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3221" sha1="3rfri59l0egfmbe653x252dw6wyx9lc" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы             = UBS AG
 |логотипі          = UBS Logo.png
 |түрі              = [[Акционерлік қоғам|Aktiengesellschaft]]
 |биржадағы листингі     = {{swx|UBSN}}, {{nyse|UBS}}
 |қызметі           = 
 |ұраны             = You and Us ({{lang-en|Сіз және Біз}})
 |құрылды           = [[1998]]
 |жабылды           = 
 |жабылуының себебі = 
 |ізбасары          = 
 |бұрынғы атауы     = 
 |құрушы            = 
 |орналасуы         = {{CHE}}: [[Базель]] және [[Цюрих]]
 |басты адамдары    = Сержио Эрмотти, бас меңгеруші директор (CEO) &lt;br /&gt; Каспар Виллигер, директорлар кеңесінің төрағасы
 |саласы            = 
 |өнімі             = 
 |айналым           = 
 |операциялық кіріс     = 
 |таза табысы       = {{profit}} $8.007&amp;nbsp;млрд &lt;small&gt;(2010)&lt;/small&gt;
 |қызметкерлер саны     = 64,617 &lt;small&gt;(2010)&lt;/small&gt;
 |басшы компания    = 
 |бағынышты компания    = 
 |сайты             = [https://www.ubs.com/us/en.html www.ubs.com]
}}
'''UBS AG''' — бүкіл әлем бойынша түрлі қаржы қызметтерін атқаратын, [[Швейцария]]дағы ең ірі [[қаржы]] [[конгломерат]]ы.

Штаб-пәтері [[Базель]] және [[Цюрих]] қалалрында орналасқан. UBS капитализациясы және табысы бойынша [[Еуропа]]дағы ең ірі банктердің ішінде екінші орында тұр.

== Меншіктенушілер және басшылығы ==
2009 жылдың күйіне қарай банк акцияларының 96 % биржа айналымында.

== Қызметі ==
2008 жылдың қазанында Швейцария үкіметі дүниежүзілік қаржы дағдарысы артынан банктың 10 % акциясын 3,9 млрд еуроға сатып алуға мәжбүр болды.&lt;ref&gt;[http://mignews.com/news/economics/world/241008_202038_94850.html Банки Швейцарии получат помощь от государства] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081025171407/http://www.mignews.com/news/economics/world/241008_202038_94850.html |date=2008-10-25 }}&lt;/ref&gt;

2007 жылдың 10 желтоқсанында, банк он миллиард долларды шығынға жазғанын жариалады. Осыған себеп болған АҚШ-тағы ипотекалық дағдарыс.&lt;ref&gt;[http://www.reuters.com/article/ousiv/idUSL1049891520071210 UBS writes down $10 bln, Singapore injects capital Mon Dec 10, 2007]{{ref-en}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://www.ubs.com/us/en.html Ресми сайты]

[[Санат:Ғаламдық қаржы конгломераттары]]
[[Санат:Швейцария банктері]]</text>
      <sha1>3rfri59l0egfmbe653x252dw6wyx9lc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ITunes</title>
    <ns>0</ns>
    <id>203063</id>
    <revision>
      <id>3632015</id>
      <parentid>3553279</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T20:42:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ShadZ01</username>
        <id>56180</id>
      </contributor>
      <origin>3632015</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14425" sha1="5eu9fil3p3n4wt498z02n69xygb6pu0" xml:space="preserve">{{lowercase title}}
{{Бағдарлама карточкасы
| name               = iTunes
| logo               = ITunes 12.2 logo.png
| logo_size = 
| screenshot         = iTunes screenshot.png
| caption            = A preview of the [[Windows 10]] version.
| developer          = [[Apple Inc.]]
| released           = {{date|9|1|2001}}
| operating system = {{Plainlist|* [[Mac OS X Mountain Lion|Mac OS X 10.8.5]] немесе одан кейінгі 
* [[Windows 7]] немесе одан кейінгі
* [[iOS]] барлық нұсқалары}}
| size               = 
| language count     = 23
| language footnote = &lt;ref name=&quot;iTunes languages&quot;&gt;{{cite web|date=July 10, 2014 |url=http://support.apple.com/kb/DL1614 |title=iTunes 11 |website=support.apple.com |accessdate=2014-07-15}}&lt;/ref&gt;
| status             = белсенді
| genre              = {{Plainlist|
* [[Медиа-ойнатқыш]]
* [[CD риппер]]
*[[Сандық активтерді басқару]]
*[[Оптикалық диск авторлығы]]
* [[Подкастинг]]
* [[Тегтер редакторы]]
}}
| programming language = [[C++]]&lt;ref&gt;{{cite web |url =http://daringfireball.net/2009/09/itunes_and_cocoa |title = iTunes and Cocoa}}&lt;/ref&gt;
| license            = [[тегін]]
| website            = {{URL|https://www.apple.com/itunes/}}
}}
'''iTunes''' — [[Apple]] компаниясы шығарған және тегін Mac OS X және Windows платфомасын үллестіретін, күйтабақ ойнатқышта аудио және видео ойнатуға және ақпараттандыруға арналған медиаплеер.

iTunes фирмалық онлайн-дүкен iTunes Store-ға кіруге және де сол жерде сауда жасауға, фильмдерді жалға алуға мүмкіндік береді. iTunes-тың 10-нұсқасынан бастап Ping музыкалық халықтық желісімен ықпалдасқан. Бұл қасиет кез келген iTunes Store аккаунты бар тұтынушыға өздерінің достарымен ұнаған әуендерімен бөлісе алады.Плеердің ең басты ерекшелігі Genius функциясы болып табылады. Ол тұтынушының медиатекасын талдауға арналған, яғни оның iTunes Store-дағы әуендері мен фильмдарын талдайды.

iTunes-ты iPod, iPhone, iPad и Apple TV моделдерімен қолдануға болады . Плеерді видео ағынды трансляцияға қолдануға (HDTV-ді қоса алғанда) және өзіңнің коллекцияңды жасауға мүмкіндік береді (аудио, видео, фото).
 
== Функциясы ==
* '''Навигация''' мультимедиялық кітапхана, әріптік іздестіру, әуендер мен альбомдарды тізім ретінде ұсыну, торлар, Cover Flow бойынша .
* '''Ұйымдастыру''' медиатеканы (мультимедиялық кітапхана), плейлист, смарт-плейлист, қалташа құру.
* '''Genius''' — iTunes Store жұмысы, үйлесімді әуендер арасында микс құруға мүмкіндік береді.
* '''Өңдеу''' әуендер метаданныйын, яғни «автор», «композитор», «обложка» және т.б..
* '''Жазу''' және импорт композицияны CD дисктерден.
* '''Жаңғырту''' музыканы, фильмдерді, подкасттарды, көпқабатты эквалайзер, визуализатор, мини-плеера түзімі.
* '''Интернет-радио'''.
* '''Сатып алу''' композицияны фирмалық онлайн-дүкенде.
* '''Синхронизация''' iPod, iPhone, iPad и Apple TV моделдерімен.
* '''iTunes DJ''' — әртүрлі плейлисттегі әуендерді үзбей тыңдауға мүмкіндік береді.


== Медиатека ==
Тұтынушылар өзінің фильмдерін, музыкаларын, клиптерін және т.б. арнайы iTunes кітапханасында сақтауы қажет.

== Нұсқалар тарихы ==
Басты мақала: История версий iTunes
Apple әрқашанда iTunes-ты жаңартып отырады.Қазіргі таңда ең өзекті iTunes нұсқасы 10.6.3 нұсқасы болып табылады(iPad 3 и iPhone 4S, Apple TV (2012)).

== Музықалық кітапхана ==
iTunes музыка кітапханасын ұсынады. Әрбір тректің пайдаланушы өңдей алатын метадеректер деп аталатын атрибуттары бар, олардың ішінде орындаушының аты, альбом атауы, жанры, шығарылған жылы, альбом мұқабасы және басқа да қосымша параметрлер бар. Бағдарлама iOS құрылғыларына көшіруге болатын сандық аудио тректерді импорттауды, сондай-ақ CD дискілерінен мазмұнды көшіруді қолдайды.iTunes WAV, AIFF, Apple Lossless, AAC және MP3 аудио форматтарын қолдайды. Ол аудио CD дискілеріне арналған трек атауларының тізімін ұсыну үшін Gracenote музыкалық дерекқорын пайдаланады. Пайдаланушылар CD-ден мазмұнды көшірген кезде, iTunes әндерді Gracenote қызметімен сәйкестендіруге тырысады.Өзін-өзі жариялаған немесе белгісіз дыбыс жазу компаниялары шығарған CD дискілер үшін iTunes көбінесе белгісіз орындаушының атаусыз альбомындағы тректерді тек нөмірленген жазбалар ретінде («1-трек», «2-трек» және т.б.) көрсетеді, сондықтан мұндай жағдайда деректерді қолмен енгізу қажет болады.  &lt;ref&gt;{{Cite web|author=Costello|first=Sam|date=March 28, 2017|title=What To Do When iTunes Doesn't Have CD Names for Your Music|url=https://www.lifewire.com/when-itunes-doesnt-have-cd-names-for-music-2000484|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180711152001/https://www.lifewire.com/when-itunes-doesnt-have-cd-names-for-music-2000484|archivedate=July 11, 2018|accessdate=December 16, 2017|work=[[Lifewire]]|publisher=[[Dotdash]]}}&lt;/ref&gt;

Файл метадеректері пайдаланушылардың кітапханаларында альбом, әртіс, жанр, композитор және т.б. сияқты бағандар түрінде көрсетіледі. &lt;ref&gt;{{Cite web|author=Bove|first=Tony|title=How to browse iTunes by artist and album|url=http://www.dummies.com/consumer-electronics/mp3-players/ipod/how-to-browse-itunes-by-artist-and-album/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171216201443/http://www.dummies.com/consumer-electronics/mp3-players/ipod/how-to-browse-itunes-by-artist-and-album/|archivedate=December 16, 2017|accessdate=December 16, 2017|work=[[For Dummies]]|publisher=[[John Wiley &amp; Sons]]}}&lt;/ref&gt; Пайдаланушылар әртүрлі бағандарды қоса немесе өшіре алады, сондай-ақ көрініс параметрлерін өзгерте алады. &lt;ref&gt;{{Cite web|author=Bohon|first=Cory|date=August 21, 2015|title=How to change iTunes playlist view|url=http://www.techradar.com/how-to/software/applications/how-to-change-itunes-playlist-view-1302442|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171216201440/http://www.techradar.com/how-to/software/applications/how-to-change-itunes-playlist-view-1302442|archivedate=December 16, 2017|accessdate=December 16, 2017|work=[[TechRadar]]|publisher=[[Future plc]]}}&lt;/ref&gt;

=== Арнайы ойнату тізімдері ===
2004 жылы енгізілген «Party Shuffle» функциясы кітапханадан тректерді кездейсоқ ретпен ойнату үшін таңдады, алайда пайдаланушылар әнді өткізіп жіберіп, тізімдегі келесі трекке өту үшін батырманы баса алатын. Кейін бұл функция «iTunes DJ» деп қайта аталды, ал уақыт өте келе мүлде тоқтатылды. Оның орнына «Up Next» атты қарапайым функция енгізілді, бірақ ол «iTunes DJ» мүмкіндіктерінің бір бөлігін қамтымады. &lt;ref&gt;{{Cite web|author=Costello|first=Sam|date=February 9, 2017|title=Using the Up Next Feature in iTunes|url=https://www.lifewire.com/up-next-feature-in-itunes-4103858|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230111161621/https://www.lifewire.com/up-next-feature-in-itunes-4103858|archivedate=January 11, 2023|accessdate=December 16, 2017|work=[[Lifewire]]|publisher=[[Dotdash]]}}&lt;/ref&gt;

2008 жылы iTunes 8 нұсқасында енгізілген «Genius» функциясы пайдаланушы кітапханасынан «бір-бірімен керемет үйлесетін» әндердің ойнату тізімін автоматты түрде жасай алады. «Genius» пайдаланушының музыка кітапханасы туралы ақпаратты Apple Inc. компаниясына жасырын түрде жібереді және уақыт өте келе ұсыныс жүйесін жетілдіру үшін дамып отырады. Сондай-ақ, ол кітапханадағы «бос орындарды» толтыру мақсатында сатып алуға болатын әндерді ұсына алады.Бұл мүмкіндік 2009 жылы iTunes 9 нұсқасында жаңартылып, белгілі бір музыка жанрларына негізделген ойнату тізімдерін жасайтын «Genius Mixes» функциясы ұсынылды. &lt;ref&gt;{{Cite web|author=Cox|first=Tim|date=September 9, 2009|title=Tip: Update Genius in iTunes 9 to Access Genius Mixes|url=https://www.cultofmac.com/16094/update-genius-in-itunes-9-to-access-genius-mixes/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171216201445/https://www.cultofmac.com/16094/update-genius-in-itunes-9-to-access-genius-mixes/|archivedate=December 16, 2017|accessdate=December 16, 2017|work=Cult of Mac}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|author=Sande|first=Steven|date=September 11, 2009|title=iTunes 9 Genius Mixes: You don't need to be a genius to create 'em|url=https://www.engadget.com/2009/09/11/itunes-9-genius-mixes-you-dont-need-to-be-a-genius-to-create/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171217014230/https://www.engadget.com/2009/09/11/itunes-9-genius-mixes-you-dont-need-to-be-a-genius-to-create/|archivedate=December 17, 2017|accessdate=December 16, 2017|work=[[Engadget]]|publisher=[[Oath Inc.]]}}&lt;/ref&gt;

«Ақылды ойнату тізімдері» - [[дерекқор]] сұрауы сияқты таңдау критерийлерінің теңшелген тізімі негізінде кітапхананы автоматты түрде сүзуге орнатуға болатын ойнату тізімдерінің жиынтығы. Ақылды ойнату тізімін басқару үшін бірнеше критерийді енгізуге болады. &lt;ref&gt;{{Cite journal|author=Gardiner|first=Bryan|date=September 3, 2013|title=Use Smart playlists to keep your iPhone filled with your newest music|url=https://www.wired.com/2013/09/itunes-smart-playlist/|journal=[[Wired (website)|Wired]]|publisher=[[Condé Nast]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20161226111628/https://www.wired.com/2013/09/itunes-smart-playlist/|archive-date=December 26, 2016|accessdate=December 16, 2017}}&lt;/ref&gt; Таңдау критерийлерінің мысалдарына Рождестволық музыка сияқты жанр, жақында ойнатылмаған әндер немесе пайдаланушы белгілі бір уақыт аралығында ең көп тыңдаған әндер жатады. &lt;ref&gt;{{Cite web|author=Trapani|first=Gina|date=February 13, 2008|title=Top 10 iTunes Smart Playlists|url=https://lifehacker.com/355743/top-10-itunes-smart-playlists|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230111161622/https://lifehacker.com/top-10-itunes-smart-playlists-355743|archivedate=January 11, 2023|accessdate=December 16, 2017|work=[[Lifehacker]]|publisher=[[Univision Communications]]}}&lt;/ref&gt;

=== Кітапхананы ортақ пайдалану ===

=== Дыбысты өңдеу ===
iTunes дыбысты өңдеу мүмкіндіктерін қамтиды, мысалы эквалайзер, «sound enhancement» (дыбысты жақсарту) және crossfade (әндер арасындағы біртіндеп ауысу).

Сондай-ақ «Sound Check» деп аталатын мүмкіндік бар, ол кітапханадағы барлық әндердің ойнату дыбыс деңгейін бірдей деңгейге келтіріп, қалыпқа келтіреді.
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.apple.com/itunes/ Официалды бет]{{ref-en}}
* [http://www.apple.com/ru/itunes/ Официалды бет]{{ref-ru}}
* [http://www.apple.com/ru/support/itunes/ apple.com :: Официалды қолдау iTunes]
* [http://www.apple.com/ru/itunes/how-to/ Официалды iTunes-ты қодануға нұсқаулық ]

{{Apple компаниясының бағдарламалық қамтамасыз етуі}}

{{бастама}}

[[Санат:Apple]]
[[Санат:Ағынды музыка тарату қызметтері]]</text>
      <sha1>5eu9fil3p3n4wt498z02n69xygb6pu0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Лихтенфельс (аудан)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>204196</id>
    <revision>
      <id>3632217</id>
      <parentid>2465875</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T10:45:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3632217</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3335" sha1="72m5ph20i2ekg1s80qua5bi2lb6jk90" xml:space="preserve">{{Германия ауданы
|Қазақша атауы         = Лихтенфельс (аудан)
|Шынайы атауы   = Landkreis Lichtenfels
|Таңбасы                    =  DEU Landkreis Lichtenfels COA.svg
|Орналасуы            =  Lage des Landkreises Lichtenfels in Deutschland.png
|Ел                    =  [[Германия]]
|Жері         =  [[Бавария]]
|Әкімшілік округі  =  [[Жоғарғы Франкония]]
|Басшысы                   = Reinhard Leutner ([[Христиан-социал одағы|ХСО]])
|Басшының түрi          =  [[Ландрат]]
|Жер аумағы                =  521,83
|Тілі                     =  [[неміс тілі|немісше]] 
|Тілдері                    =   
|Тұрғыны              =  70 192
|Тығыздығы    =  135
|Карта                  =  Bavaria_lif.png
|Ресми коды      =  09 4 78
|Автомобиль коды      =  LIF
|Сайты                   =  http://www.landkreis-lichtenfels.de/ www.landkreis-lichtenfels.de
|email                   =  null
|Мекен-жайы                   =  Kronacher Str. 28 - 30&lt;br /&gt;96215 Lichtenfels
|Орталығы                   =  [[Лихтенфельс (Жоғарғы Франкония)|Лихтенфельс]]
}}
'''Лихтенфельс''' ({{lang-de|Landkreis Lichtenfels}}) — [[Германия]] [[Германия ауданы|ауданы]]. Аудан орталығы — [[Лихтенфельс (Жоғарғы Франкония)|Лихтенфельс]] қаласы. Аудан [[Бавария]] [[Германия әкімшілік бөлінісі|жерінде]] орналасқан. [[Жоғарғы Франкония]] [[Әкімшілік округ (Германия)|әкімшілік округіне]] бағынады. Жер аумағы 521,83 км² шамасында. Тұрғыны 70 192 адамды құрайды. Халық тығыздығы 135 адам/км². 
Ауданның ресми коды — 09 4 78.

Аудан 11 елді мекенге бөлінеді.

== Қалалар мен қауымдар ==
;Қалалар
# [[Бад-Штаффельштайн]] (10 686)
# [[Бургунштадт]] (6 926)
# [[Вайсмайн]] (4 821)
;Жәрменкелер
# [[Эбенсфельд]] (5 690)
# [[Марктграйц]] (1 339)
# [[Марктцойльн]] (1 755)
;Қауым бірлестіктері
;Хокстадт-Маркцойльн басқармасы
;Редвиц-а.д. Родах басқармасы
;Қауымдар
# [[Альтенкунштадт]] (5 612)
# [[Хохштадт (Майн)]] (1 714)
# [[Михелау (Жоғарғы Франкония)|Михелау]] (6 871)
# [[Редвиц-ан-дер-Родах]] (3 409)
;Қауым басқармасынан еркін

== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.landkreis-lichtenfels.de/ www.landkreis-lichtenfels.de Ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080411043800/http://www.landkreis-lichtenfels.de/ |date=2008-04-11 }}

{{Бавария аудандары}}
{{Үлгі:Германия:Лихтенфельс ауданы:Қалалар}}
{{germany-geo-stub}}

[[Санат:Бавария аудандары]]</text>
      <sha1>72m5ph20i2ekg1s80qua5bi2lb6jk90</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Хайденхайм (Орталық Франкония)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>210802</id>
    <revision>
      <id>3632127</id>
      <parentid>2213184</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T05:58:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gliwi</username>
        <id>67438</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:Wappen Heidenheim.png]] → [[File:DEU Heidenheim (Mittelfranken) COA.svg]] PNG → SVG</comment>
      <origin>3632127</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5155" sha1="pkeckio5hfdabrk5jl5yz6nek5stj5b" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = муниципалитет 
 |қазақша атауы           = Хайденхайм (Орталық Франкония) 
 |шынайы атауы            = Heidenheim 
 |сурет                   =  
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = Германия 
 |елтаңба                 = DEU Heidenheim (Mittelfranken) COA.svg 
 |ту                      = 
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir=N |lat_deg=49 |lat_min=1 |lat_sec=0 
  |lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=45 |lon_sec=0 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |шекара түрі             = 
 |кестедегі шекара        = 
 |ел картасының өлшемi    = 
 |аймақ картасының өлшемi = 
 |аудан картасының өлшемi = 
 |аймақ түрі              = Германия жерлері{{!}}Жер 
 |аймағы                  = Бавария 
 |кестедегі аймақ         = Бавария 
 |аудан түрі              = Германия ауданы{{!}}Ауданы 
 |ауданы                  = Вайсенбург-Гунценхаузен 
 |кестедегі аудан         = Вайсенбург-Гунценхаузен (аудан){{!}}Вайсенбург-Гунценхаузен 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 4 ішкі аудан 
 |басшының түрi           = 
 |басшысы                  = Эвальд Циглер 
 |құрылған уақыты         = 
 |алғашқы дерек           = 
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 
 |жер аумағы              = 52,29 
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 529 
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 2364 
  |санақ жылы             = 2010 
  |тығыздығы              = 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = +1 
 |DST                     = бар 
 |телефон коды            = 09833 
 |пошта индексі           = 91719 
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = WUG 
 |идентификатор түрі      = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды 
 |сандық идентификаторы   = 09 5 77 140 
 |ортаққордағы санаты     = Heidenheim (Mittelfranken) 
 |сайты                   = http://www.markt-heidenheim.de/ 
 |сайт тілі               = de 
}} 
'''Хайденхайм (Орталық Франкония)''' ({{lang-de|Heidenheim}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Бавария]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Орталық Франкония (округ)|Орталық Франкония]] [[Әкімшілік округ (Германия)|әкімшілік округіне]] бағынады. [[Вайсенбург-Гунценхаузен (аудан)|Вайсенбург-Гунценхаузен]] ауданының құрамына енеді.

Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2364 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).&lt;ref&gt;[https://www.statistikdaten.bayern.de/genesis/online?language=de&amp;sequenz=tabelleErgebnis&amp;selectionname=12411-009r&amp;sachmerkmal=QUASTI&amp;sachschluessel=SQUART04&amp;startjahr=2010&amp;endjahr=2010 Bayerisches Landesamt für Statistik und Datenverarbeitung – Fortschreibung des Bevölkerungsstandes, Quartale (hier viertes Quartal, Stichtag zum Quartalsende)]&lt;/ref&gt; Алып жатқан жер аумағы 52,29 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''09 5 77 140''. Муниципалитеттің басшысы — Эвальд Циглер.

Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 4 қалалық ауданға бөлінеді.

== Дереккөздер ==
{{reflist}}

== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.markt-heidenheim.de/ Ресми сайты]

{{Бавария аудандары}}
{{Германия:Вайсенбург-Гунценхаузен ауданы:Қалалар}}
{{Bavaria-geo-stub}}

[[Санат:Бавария елді мекендері]]</text>
      <sha1>pkeckio5hfdabrk5jl5yz6nek5stj5b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632136</id>
      <parentid>3632127</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T06:16:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3632136</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5170" sha1="rdoodl8upxf0uh0jx3flgdpybyb1p5j" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = муниципалитет 
 |қазақша атауы           = Хайденхайм (Орталық Франкония) 
 |шынайы атауы            = Heidenheim 
 |сурет                   =  
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = Германия 
 |елтаңба                 = DEU Heidenheim (Mittelfranken) COA.svg 
 |ту                      = 
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir=N |lat_deg=49 |lat_min=1 |lat_sec=0 
  |lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=45 |lon_sec=0 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |шекара түрі             = 
 |кестедегі шекара        = 
 |ел картасының өлшемi    = 
 |аймақ картасының өлшемi = 
 |аудан картасының өлшемi = 
 |аймақ түрі              = Германия жерлері{{!}}Жер 
 |аймағы                  = Бавария 
 |кестедегі аймақ         = Бавария 
 |аудан түрі              = Германия ауданы{{!}}Ауданы 
 |ауданы                  = Вайсенбург-Гунценхаузен 
 |кестедегі аудан         = Вайсенбург-Гунценхаузен (аудан){{!}}Вайсенбург-Гунценхаузен 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 4 ішкі аудан 
 |басшының түрi           = 
 |басшысы                  = Эвальд Циглер 
 |құрылған уақыты         = 
 |алғашқы дерек           = 
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 
 |жер аумағы              = 52,29 
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 529 
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 2364 
  |санақ жылы             = 2010 
  |тығыздығы              = 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = +1 
 |DST                     = бар 
 |телефон коды            = 09833 
 |пошта индексі           = 91719 
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = WUG 
 |идентификатор түрі      = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды 
 |сандық идентификаторы   = 09 5 77 140 
 |ортаққордағы санаты     = Heidenheim (Mittelfranken) 
 |сайты                   = http://www.markt-heidenheim.de/ 
 |сайт тілі               = de 
}} 
'''Хайденхайм (Орталық Франкония)''' ({{lang-de|Heidenheim}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Бавария]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Орталық Франкония (округ)|Орталық Франкония]] [[Әкімшілік округ (Германия)|әкімшілік округіне]] бағынады. [[Вайсенбург-Гунценхаузен (аудан)|Вайсенбург-Гунценхаузен]] ауданының құрамына енеді.

Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2364 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).&lt;ref&gt;[https://www.statistikdaten.bayern.de/genesis/online?language=de&amp;sequenz=tabelleErgebnis&amp;selectionname=12411-009r&amp;sachmerkmal=QUASTI&amp;sachschluessel=SQUART04&amp;startjahr=2010&amp;endjahr=2010 Bayerisches Landesamt für Statistik und Datenverarbeitung – Fortschreibung des Bevölkerungsstandes, Quartale (hier viertes Quartal, Stichtag zum Quartalsende)]&lt;/ref&gt; Алып жатқан жер аумағы 52,29 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''09 5 77 140''. Муниципалитеттің басшысы — Эвальд Циглер.

Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 4 қалалық ауданға бөлінеді.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.markt-heidenheim.de/ Ресми сайты]

{{Бавария аудандары}}
{{Германия:Вайсенбург-Гунценхаузен ауданы:Қалалар}}
{{Bavaria-geo-stub}}

[[Санат:Бавария елді мекендері]]</text>
      <sha1>rdoodl8upxf0uh0jx3flgdpybyb1p5j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ливрага</title>
    <ns>0</ns>
    <id>238761</id>
    <revision>
      <id>3632176</id>
      <parentid>1841978</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T07:54:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3632176</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3804" sha1="2ba0tz3k2brv7obmdyinjy173zkna00" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = коммуна 
 |қазақша атауы           = Ливрага 
 |шынайы атауы            = Livraga 
 |сурет                   =  
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = Италия 
 |елтаңба                 =  
 |ту                      = 
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir=N |lat_deg=45 |lat_min=12 |lat_sec=0 
  |lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=34 |lon_sec=0 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |шекара түрі             = 
 |кестедегі шекара        = 
 |ел картасының өлшемi    = 
 |аймақ картасының өлшемi = 
 |аудан картасының өлшемi = 
 |аймақ түрі              = Италия әкімшілік бөлінісі{{!}}Аймағы 
 |аймағы                  = Ломбардия 
 |кестедегі аймақ         = Ломбардия 
 |аудан түрі              = Италия әкімшілік бөлінісі{{!}}Провинциясы 
 |ауданы                  = Лоди (провинция){{!}}Лоди 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |басшының түрi           = Мэр{{!}}Мэрі
 |басшысы                  =  
 |құрылған уақыты         = 
 |алғашқы дерек           = 
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 
 |жер аумағы              = 12 
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    =  
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 2509 
  |санақ жылы             =  
  |тығыздығы              = 209 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            =  
 |уақыт белдеуі           = +1 
 |DST                     = бар 
 |телефон коды            = (+39) 377 
 |пошта индексі           = 26814 
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = ISTAT коды
 |сандық идентификаторы   = 98030 
 |ортаққордағы санаты     = Livraga 
 |сайты                   = http://www.comune.livraga.lo.it 
 |сайт тілі               = it 
}} 
'''Ливрага''' ({{lang-it|Livraga}}) — [[Италия]]дағы коммуна, [[Ломбардия]] әкімшілік аймағына қарасты [[Лоди (провинция)|Лоди]] провинциясында орналасқан.

Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2509 адамды құрайды. Халық тығыздығы 209 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 12 км² шамасында. Пошта индексі — 26814.


== Демографиясы ==


== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.comune.livraga.lo.it Ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100206112807/http://www.comune.livraga.lo.it/ |date=2010-02-06 }} {{ref-it}}
* [http://www.istat.it/ Ұлттық статистика институты {{ref-it}}]

{{Лоди провинциясы}}
{{italy-geo-stub}}

[[Санат:Ломбардия елді мекендері]]</text>
      <sha1>2ba0tz3k2brv7obmdyinjy173zkna00</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Лардираго</title>
    <ns>0</ns>
    <id>239191</id>
    <revision>
      <id>3631906</id>
      <parentid>1842393</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T16:17:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3631906</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4088" sha1="sf3mzpqyjrxsn5lbgi3pb9snx6v3hgn" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = коммуна 
 |қазақша атауы           = Лардираго 
 |шынайы атауы            = Lardirago 
 |сурет                   =  
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = Италия 
 |елтаңба                 =  
 |ту                      = 
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir=N |lat_deg=45 |lat_min=14 |lat_sec=0 
  |lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=14 |lon_sec=0 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |шекара түрі             = 
 |кестедегі шекара        = 
 |ел картасының өлшемi    = 
 |аймақ картасының өлшемi = 
 |аудан картасының өлшемi = 
 |аймақ түрі              = Италия әкімшілік бөлінісі{{!}}Аймағы 
 |аймағы                  = Ломбардия 
 |кестедегі аймақ         = Ломбардия 
 |аудан түрі              = Италия әкімшілік бөлінісі{{!}}Провинциясы 
 |ауданы                  = Павия (провинция){{!}}Павия 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |басшының түрi           = Мэр{{!}}Мэрі
 |басшысы                  = Luigi Cella 
 |құрылған уақыты         = 
 |алғашқы дерек           = 
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 
 |жер аумағы              = 5 
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 83 
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 1248 
  |санақ жылы             = 2008 
  |тығыздығы              = 250 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            =  
 |уақыт белдеуі           = +1 
 |DST                     = бар 
 |телефон коды            = (+39) 382 
 |пошта индексі           = 27016 
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = ISTAT коды
 |сандық идентификаторы   = 18080 
 |ортаққордағы санаты     = Lardirago 
 |сайты                   = http://www.comune.lardirago.pv.it 
 |сайт тілі               = it 
}} 
'''Лардираго''' ({{lang-it|Lardirago}}) — [[Италия]]дағы коммуна, [[Ломбардия]] әкімшілік аймағына қарасты [[Павия (провинция)|Павия]] провинциясында орналасқан.

Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1248 адамды құрайды&amp;nbsp;(2008). Халық тығыздығы 250 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 5 км² шамасында. Пошта индексі — 27016.

Елді мекеннің қамқоршысы — San Sebastiano.&amp;nbsp;

== Демографиясы ==

== Коммуна әкімшілігі ==
* Телефоны: 0382 94003 — 0382 944559
* Электронды поштасы:  info@comune.lardirago.pv.it
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.comune.lardirago.pv.it Ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080323022036/http://www.comune.lardirago.pv.it/ |date=2008-03-23 }} {{ref-it}}
* [http://www.istat.it/ Ұлттық статистика институты {{ref-it}}]

{{Павия провинциясы}}
{{italy-geo-stub}}

[[Санат:Ломбардия елді мекендері]]</text>
      <sha1>sf3mzpqyjrxsn5lbgi3pb9snx6v3hgn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мюнчемир</title>
    <ns>0</ns>
    <id>302283</id>
    <revision>
      <id>3631893</id>
      <parentid>3488572</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T15:03:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SpinnerLaserzthe2nd</username>
        <id>101961</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:Karte Gemeinde Müntschemier 2007.png]] → [[File:Karte Gemeinde Müntschemier 2011.png]]</comment>
      <origin>3631893</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4028" sha1="1lqtm16wpuuyodprbkppr16x0pmc2ol" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = коммуна 
 |қазақша атауы           = Мюнчемир 
 |шынайы атауы            = Müntschemier 
 |сурет                   = Müntschemier.JPG 
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = Швейцария 
 |елтаңба                 = CHE Müntschemier COA.svg 
 |ту                      = 
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir=N |lat_deg=46 |lat_min=59 |lat_sec=0 
  |lon_dir=E |lon_deg=7 |lon_min=8 |lon_sec=0 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |шекара түрі             = 
 |кестедегі шекара        = 
 |ел картасының өлшемi    = 
 |аймақ картасының өлшемi = 
 |аудан картасының өлшемi = 
 |аймақ түрі              = Швейцария әкімшілік бөлінісі{{!}}Кантоны 
 |аймағы                  = Берн 
 |кестедегі аймақ         = Берн (кантон){{!}}Берн  
 |аудан түрі              = Швейцария округтерінің тізімі{{!}}Округі 
 |ауданы                  = Эрлах 
 |кестедегі аудан         = Эрлах (округ){{!}}Эрлах 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |басшының түрi           = Мэр{{!}}Бургомистрі
 |басшысы                 = 
 |құрылған уақыты         = 
 |алғашқы дерек           = 
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 
 |жер аумағы              = 4.9 
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 438 
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = неміс тілі
  |тұрғыны                = 1233 
  |санақ жылы             = 2006 
  |тығыздығы              = 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = +1 
 |DST                     = бар 
 |телефон коды            = 
 |пошта индексі           = 3225 
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = BE 
 |идентификатор түрі      = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды
 |сандық идентификаторы   = 498 
 |ортаққордағы санаты     =  
 |сайты                   = http://www.muentschemier.ch 
 |сайт тілі               = 
}} 
[[Сурет:Karte Gemeinde Müntschemier 2011.png|250px|thumb|Картада орналасуы]]
'''Мюнчемир''' ({{lang-de|Müntschemier}}) — [[Швейцария]]ның [[Берн (кантон)|Берн]] кантонында орналасқан коммуна. [[Эрлах (округ)|Эрлах]] округінің құрамына кіреді.

[[2006 жыл]]ғы  мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1233 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4.9 км² шамасында. [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|Ресми идентификациялық коды]] — ''498'', [[пошта индексі]] — 3225.

== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.muentschemier.ch Ресми сайты]

{{Switzerland-geo-stub}}
{{Швейцария:Эрлах округі:Қалалар}} 

[[Санат:Берн елді мекендері]]</text>
      <sha1>1lqtm16wpuuyodprbkppr16x0pmc2ol</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631895</id>
      <parentid>3631893</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T15:13:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3631895</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3965" sha1="tc1nbw9p2i5vx3nmro76vxx2a90q2ah" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = коммуна 
 |қазақша атауы           = Мюнчемир 
 |шынайы атауы            = Müntschemier 
 |сурет                   = Müntschemier.JPG 
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = Швейцария 
 |елтаңба                 = CHE Müntschemier COA.svg 
 |ту                      = 
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir=N |lat_deg=46 |lat_min=59 |lat_sec=0 
  |lon_dir=E |lon_deg=7 |lon_min=8 |lon_sec=0 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |шекара түрі             = 
 |кестедегі шекара        = 
 |ел картасының өлшемi    = 
 |аймақ картасының өлшемi = 
 |аудан картасының өлшемi = 
 |аймақ түрі              = Швейцария әкімшілік бөлінісі{{!}}Кантоны 
 |аймағы                  = Берн 
 |кестедегі аймақ         = Берн (кантон){{!}}Берн  
 |аудан түрі              = Швейцария округтерінің тізімі{{!}}Округі 
 |ауданы                  = Эрлах 
 |кестедегі аудан         = Эрлах (округ){{!}}Эрлах 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |басшының түрi           = Мэр{{!}}Бургомистрі
 |басшысы                 = 
 |құрылған уақыты         = 
 |алғашқы дерек           = 
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 
 |жер аумағы              = 4.9 
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 438 
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = неміс тілі
  |тұрғыны                = 1233 
  |санақ жылы             = 2006 
  |тығыздығы              = 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = +1 
 |DST                     = бар 
 |телефон коды            = 
 |пошта индексі           = 3225 
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = BE 
 |идентификатор түрі      = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды
 |сандық идентификаторы   = 498 
 |ортаққордағы санаты     =  
 |сайты                   = http://www.muentschemier.ch 
 |сайт тілі               = 
}} 
[[Сурет:Karte Gemeinde Müntschemier 2011.png|250px|thumb|Картада орналасуы]]
'''Мюнчемир''' ({{lang-de|Müntschemier}}) — [[Швейцария]]ның [[Берн (кантон)|Берн]] кантонында орналасқан коммуна. [[Эрлах (округ)|Эрлах]] округінің құрамына кіреді.

[[2006 жыл]]ғы  мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1233 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4.9 км² шамасында. [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|Ресми идентификациялық коды]] — ''498'', [[пошта индексі]] — 3225.

== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.muentschemier.ch Ресми сайты]

{{Switzerland-geo-stub}}

[[Санат:Берн елді мекендері]]</text>
      <sha1>tc1nbw9p2i5vx3nmro76vxx2a90q2ah</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Андреа Пирло</title>
    <ns>0</ns>
    <id>485533</id>
    <revision>
      <id>3632066</id>
      <parentid>3260567</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T02:59:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3632066</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15339" sha1="ruihcjuzmvyga7poluui6a9hpzna8rx" xml:space="preserve">{{Футболшы
 |есімі                         = Андреа Пирло
 |сурет                 = Andrea Pirlo Juventus.jpg
 |сурет ені                      = 280px
 |{{flagicon|Italy}}               = ''Профессор'', ''Архитектор'', ''Колокольчик'', ''Маэстро'', ''Мистерио'', ''Чак Норрис''
 |туған күні               = 19.5.1979
 |туған жері              = Флеро, Ломбардия, Италия
 |азаматтығы                 = {{flagicon|Italy}} [[Италия]]
 |бойы                       = 177 см
 |салмағы                      = 68 кг
 |позиция                     = Жартылай қорғаушы
 |қазіргі клуб               =
 |қызметі                       = 
 |клубтары             = {{футбол карьерасы
|1994—1998|{{flagicon|Italy}} [[Брешиа (футбол клубы)|Брешия]]|47 (6)
|1998—2001|{{flagicon|Italy}} [[Интернационале]]|22 (0)
|1999—2000|{{аренда}}{{flagicon|Italy}} [[Реджина (футбол клубы)|Реджина]]|28 (6)
|2001|{{аренда}}{{flagicon|Italy}} [[Брешиа (футбол клубы)|Брешия]]|10 (0)
|2001—2011|{{flagicon|Italy}} [[Милан (футбол клубы)|Милан]]|284 (32)
|2011—2015|{{flagicon|Italy}} [[Ювентус]]|120 (16)
|2015—2017|{{flagicon|АҚШ}} [[Нью-Йорк Сити]]|60 (1)}}
 |ұлттық құрамы      = {{футбол карьерасы
|1994|{{flagicon|Italy}} Италия-15|3 (0)
|1995|{{flagicon|Italy}} Италия-16|6 (2)
|1995|{{flagicon|Italy}} Италия-17|4 (0)
|1995—1997|{{flagicon|Italy}} Италия-18|18 (7)
|1998—2002|{{flagicon|Italy}} Италия-21|46 (16)
|2000—2004|{{flagicon|Italy}} Италия (олимп.)|9 (1)
|2002—2015|{{flagicon|Italy}} [[Италия Ұлттық футбол құрамасы|Италия]]|116 (13)
}}
|бапкер клубтары ={{футбол карьерасы
|2020|{{flagicon|Italy}} [[Ювентус]]-23|
|2020—2021|{{flagicon|Italy}} [[Ювентус]]|
}}
}}
'''Андреа Пирло''' (итал. ''Andrea Pirlo''; 19 мамыр 1979, Флеро, Ломбардия) – италиялық футболшы, 2020 жылдан бері туриндіқ «[[Ювентус]]» клубының бас жаттықтырушысы [[Италия Ұлттық футбол құрамасы|Италия құрамасының]] экс-жартылай қорғаушысы. Айып алаңынан тыс жасалатын соққылардың шебері, допты беру дәлдігі және алаңды шебер көру қасиеттермен ерекшеленеді. 

2006 жылғы әлем чемпионы.

== Мансабы ==
=== Клубтық ===
16 жасында «[[Брешиа (футбол клубы)|Брешия]]&lt;nowiki/&gt;» клубында алаңға тұңғыш рет шығады. «Брешияда» жақсы ойын көрсеткен соң - «[[Интернационале|Интер]]» клубына ауысады.  Жаңа командада бірінші маусымында жақсы ойын көрсетеді, бірақ та кейін Роберто Баджо, Юрий Джоркаефф және Альваро Рекобамен бәсекелесте жеңіліске ұшырады. 

1999-2000 жылдарды «Реджина» клуында арендада өткізді. Келесі маусымда «Интердің» бас бапкерімен тіл табыса алмайды және 10 миллион АҚШ доллар төлеген «Милан» клубына ауысты. «Миланды» сол кезде жаттықтырған бас бапкер Карло Анчелотти Пирлоның алаңдағы орнын тауып, Андреа өз тобы үшін баға жетпес ойыншыға айналады. «Милан» клубында он маусым бойы ойнайды. Сол кезде ол 184 ойын ойнап, 30-дан аса гол соқты. «Россонери» құрамында Андреа 2 рет [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|Чемпиондар Лигасының]] жеңімпазы және 2 рет Италия Чемпионы болып атанған.

2011 жылы 18 мамырда - Андреа Пирло маусым соңында «Милан» тобынан кететінін хабарлады. 6 күннен соң ол туриндік «Ювентуспен» 3-жылдық келісімшартқа қол қояды. Жаңа тобында ол жаңа уәждемені тауып, шабытқа толы ойын көрсете бастады. «Бьянконеринің» бас бапкері Антонио Конте Пирлоға алаңда бостандық беріп, өз тобының ойынын Пирло арқасында қойды. Бірінші ойыннан бастап, Андреа өз жаңа тобының ойынына басшылық етті. 2011-2012 маусымында ол 35 ойынға қатысып, 3 гол соқты және 13 голдық доп шығарды. Пирлоның доп беру саны 2643-ке жетіп, оның дәлдігі 86.8% құрады. Бұл Хавидан кейінгі Еуропадағы екінші нәтиже.

2012 жылы «Ювентус» құрамында Италия чемпионы атанып, Роберто Баджо және Златан Ибрагимовичмен бірге 2 жылда 2 топ құрамында чемпионатты жеңген ойыншылар қатарына кірді.
===Ұлттық құрама===
[[File:Andrea Pirlo Euro 2012 vs England 01.jpg|thumb|left|185|2012 Еуропа чемпионатында]]Италия құрама командасында 2002 жылы 7 қыркүйекте Әзірбайжан тобына қарсы бірінші рет алаңға шықты. Келесі жылдан бастап, Андреасыз ойнайтын Италия тобын көз алдына елестету мүмкін болмады.

2000 жылы Пирло жастар арасындағы Еуропа чемпионатының жеңімпазы болды, 2004 жылы ол [[2004 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|Афинадағы өткен Олимпиада ойындарында]] қола медаль иегері болды, ал 2006 жылы [[Футболдан 2006 жылғы әлем біріншілігі|Әлем чемпионатында]] жеңіске жетеді.
2012 жылы Польша мен Украина жерінде өткен [[Футболдан 2012 жылғы Еуропа біріншілігі|Еуропа чемпионатында]], Андреа Пирло Италия құрама командасымен бірге финалға дейін жетті, ал бас ойында [[Испания Ұлттық футбол құрамасы|Испания]] тобынан 4 – 0 есебімен жеңілді. 
=== Бапкерлік ===
2020 жылы тамыз айында &quot;Ювентус&quot; жаттықтырушысы [[Маурицио Сарри]] клубты [[УЕФА Чемпиондар Лигасы 2019/20, плей-офф|чемпиондар лигасының]] 1/4 финалына шығара алмады да, клубтан кетті. Орнына Пирло бас жаттықтырушы боп тағайындалды.

==Жетістіктері==
===Командалық===
{{flagicon|Italy}} '''Милан'''
* Италия чемпионы (2): 2003/2004, 2010/2011
* Италия Кубогінің иегері: 2002/2003
* Италия Суперкубогының иегері: 2004
* [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|Чемпиондар Лигасының жеңімпазы]] (2): 2002/2003, 2006/2007
* УЕФА Суперкубогының иегері (2): 2003, 2007
* Клубтар арасындағы әлем чемпионаты: 2007
{{flagicon|Italy}} '''Ювентус'''
* Италия чемпионы:  2011/12, 2012/13, 2013/14, 2014/15
* Италия Суперкубогының иегері: 2012, 2013
* Италия кубогы: 2014/15
{{flagicon|Italy}} '''Италия құрама командасы'''
*[[Футболдан 2006 жылғы әлем біріншілігі|Әлем чемпионатының]] жеңімпазы: 2006
*[[2004 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|Жызғы Олимпиада ойындарының]] қола медаль иегері: 2004
*[[Футболдан 2012 жылғы Еуропа біріншілігі|Еуропа чемпионатының]] күміс медаль иегері: 2012
===Жеке===
* ФИФА &quot;Қола доптың&quot; иегері: 2006
* Плеймейкер арасындағы рейтингте 2006 жылы - 3 орын, 2007 жылы - 2 орын
* Италиядағы жылдың ең үздік футболшы: 2012
* УЕФА-ның маусымдағы 11 үздік футболшылардың қатарына кірді: 2012
* Еуропа чемпионатының 11 үздік футболшылардың қатарына кірді: 2012
* Әлем чемпионатының 11 үздік футболшылардың қатарына кірді: 2006
==Жеке өмірі==
Өз тұңғыш және жалғыз ғашығын, Андреа 18 жасында кездесті. Дебора мен Андреа 2001 жылы үйленді. Қазіргі кезде, Андреа мен Дебораның отбасыларында екі бала бар: Никколо мен Анджела.
==Статистика==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size: 88%;&quot;
|- align=&quot;center&quot;
! rowspan=&quot;3&quot; style=&quot;width: 8em&quot; | Маусым || rowspan=&quot;3&quot; style=&quot;width: 10em&quot; | Топ || rowspan=&quot;2&quot; colspan=&quot;2&quot; | Лига || rowspan=&quot;2&quot; colspan=&quot;2&quot; | Кубок || colspan=&quot;4&quot; | Еурокбоктар|| rowspan=&quot;2&quot; colspan=&quot;2&quot; | Басқа || rowspan=&quot;2&quot; colspan=&quot;2&quot; | Всего
|- align=&quot;center&quot;
! colspan=&quot;2&quot; | [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|Чемпиондар Лигасы]] || colspan=&quot;2&quot; | УЕФА Кубогі
|- align=&quot;center&quot;
! Ойындар || Голдар || Ойындар || Голдар || Ойындар || Голдар || Ойындар || Голдар || Ойындар || Голдар || Ойындар || Голдар
|- align=&quot;center&quot;
| 1994/95 || rowspan=&quot;4&quot; | Брешия || 1 || 0 || — || — || — || — || — || — || — || — || 1 || 0
|- align=&quot;center&quot;
| 1995/96 (Б) || — || — || — || — || — || — || — || — || — || — || — || —
|- align=&quot;center&quot;
| 1996/97 (Б) || 17 || 2 || 1 || 0 || — || — || — || — || — || — || 18 || 2
|- align=&quot;center&quot;
| 1997/98 || 29 || 4 || 1 || 0 || — || — || — || — || — || — || 30 || 4
|- align=&quot;center&quot;

| 1998/99 ||  rowspan=&quot;2&quot; |[[Интернационале|Интер]] || 18 || 0 || 5 || 0 || 7 || 0 || — || — || — || — || 30 || 0
|- align=&quot;center&quot;
| rowspan=&quot;2&quot; | 1999/00 || — || — || — || — || — || — || — || — || — || — || — || —
|- align=&quot;center&quot;
| Реджина || 28 || 6 || 2 || 0 || — || — || — || — || — || — || 30 || 6
|- align=&quot;center&quot;
! colspan=&quot;2&quot; |  «Реджина» құрамында толығымен || 28 || 6 || 2 || 0 || — || — || — || — || — || — || 30 || 6
|- align=&quot;center&quot;
| rowspan=&quot;2&quot; | 2000/01 || [[Интернационале|Интер]] || 4 || 0 || 1 || 0 || 2 || 0 || 1 || 0 || — || — || 8 || 0
|- align=&quot;center&quot;
| Брешия || 10 || 0 || — || — || — || — || — || — || — || — || 10 || 0
|- align=&quot;center&quot;
! colspan=&quot;2&quot; |  «Интер» құрамында толығымен || 22 || 0 || 6 || 0 || 9 || 0 || 1 || 0 || — || — || 38 || 0
|- align=&quot;center&quot;
! colspan=&quot;2&quot; |  «Брешия» құрамында толығымен || 57 || 6 || 2 || 0 || — || — || — || — || — || — || 59 || 6
|- align=&quot;center&quot;
| 2001/02 || rowspan=&quot;10&quot; | Милан || 18 || 2 || 2 || 0 || — || — || 9 || 0 || — || — || 29 || 2
|- align=&quot;center&quot;
| 2002/03 || 27 || 9 || 2 || 0 || 13 || 0 || — || — || — || — || 42 || 9
|- align=&quot;center&quot;
| 2003/04 || 32 || 6 || — || — || 9 || 1 || — || — || 3 || 1 || 44 || 8
|- align=&quot;center&quot;
| 2004/05 || 30 || 4 || 1 || 0 || 12 || 1 || — || — || — || — || 43 || 5
|- align=&quot;center&quot;
| 2005/06 || 33 || 4 || 4 || 0 || 12 || 1 || — || — || — || — || 49 || 5
|- align=&quot;center&quot;
| 2006/07 || 34 || 2 || 4 || 0 || 14 || 1 || — || — || — || — || 52 || 3
|- align=&quot;center&quot;
| 2007/08 || 33 || 3 || 1 || 0 || 8 || 2 || — || — || 3 || 0 || 45 || 5
|- align=&quot;center&quot;
| 2008/09 || 26 || 1 || — || — || — || — || 3 || 1 || — || — || 29 || 2
|- align=&quot;center&quot;
| 2009/10 || 34 || 0 || 1 || 0 || 8 || 1 || — || — || — || — || 43 || 1
|- align=&quot;center&quot;
| 2010/11 || 17 || 1 || 3 || 0 || 5 || 0 || — || — || — || — || 25 || 1
|- align=&quot;center&quot;
! colspan=&quot;2&quot; |  «Милан» құрамында толығымен || 284 || 32 || 18 || 0 || 81 || 7 || 12 || 1 || 6 || 1 || 401 || 41
|- align=&quot;center&quot;
| 2011/12 || rowspan=&quot;2&quot; | Ювентус || 37 || 3 || 4 || 0 || — || — || — || — || — || — || 41 || 3
|- align=&quot;center&quot;
| 2011/12 || 18 || 5 || 0 || 0 || 6 || 0 || — || — || 1 || 0 || 25 || 5
|- align=&quot;center&quot;
! colspan=&quot;2&quot; | «Ювентус» құрамында толығымен || 55 || 8 || 4 || 0 || 6 || 0 || 0 || 0 || 1 || 0 || 66 || 8
|- align=&quot;center&quot;
|}
&lt;small&gt;2013 жылы, 14 қаңтарда жаңартылды&lt;ref&gt;[http://www.acmilan.com/en/teams/roster_player/54 Статистика на acmilan.com20]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://soccernet.espn.go.com/player/_/id/11888/andrea-pirlo?cc=5739 Статистика на Soccernet] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130206192829/http://soccernet.espn.go.com/player/_/id/11888/andrea-pirlo?cc=5739 |date=2013-02-06 }}&lt;/ref&gt;.&lt;/small&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

== Сілтемелер ==
* [http://www.sports.ru/tags/1046494.html?type=dossier Өмірбаяны]
{{Сыртқы сілтемелер}}

[[Санат:Италия футболшылары]]
[[Санат:Ювентус ФК ойыншылары]]
[[Санат:Интернационале ФК ойыншылары]]
[[Санат:Милан ФК ойыншылары]]
[[Санат:Брешиа ФК ойыншылары]]
[[Санат:Нью-Йорк Сити ФК ойыншылары]]
[[Санат:Италия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]]
[[Санат:Футболдан әлем чемпиондары]]
[[Санат:Италия футбол жаттықтырушылары]]
[[Санат:Ювентус ФК жаттықтырушылары]]
[[Санат:2004 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының қола жүлдегерлері]]</text>
      <sha1>ruihcjuzmvyga7poluui6a9hpzna8rx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі</title>
    <ns>4</ns>
    <id>491233</id>
    <revision>
      <id>3632181</id>
      <parentid>3631815</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T09:00:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ArystanbekBot</username>
        <id>33174</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Деректерді жаңарту</comment>
      <origin>3632181</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17099" sha1="innsd7y71w4bjupk07ldyx0z12951v5" xml:space="preserve">{{ambox
 |type       = notice
 |text       = Бұл бетте қазіргі [[Уикипедия:Администраторлар|Уикипедия админдерінің]] белсенділік статистикасы көрсетілген, бағандар бойынша өсу не кему ретімен орналастыруға болады. &lt;br /&gt;

&lt;small&gt;Мәліметтер [https://xtools.wmcloud.org/ec&amp;uselang=kk X!'s Tools]-тан  алынған.&lt;/small&gt;
}}
{{StatInfo}}
== Шартты белгілер ==
[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] белгісімен және көк түспен қазіргі белсенді админдер ерекшеленген;
[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] белгісімен және көк түспен қазіргі белсенді емес админдер ерекшеленген;
[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] белгісімен және солғын түспен бұрынғы админдер ерекшеленген.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Админ әрекеттері
|-
| Бұғаттау әрекеттері || [[File:User-block.png|30px|link=]] Қатысушыларды бұғаттағандары || [[File:2_(number).png|25px|link=]][[File:User-block.png|30px|link=]] Қатысушыларды қайта бұғаттағандары || [[File:User-welcome.png|25px]] Қатысушылардың бұғатынан босатқандары ||
|-
| Қорғау әрекеттері || [[File:OOjs UI icon secure-link-progressive.svg|20px|link=]] Беттерді қорғағандары || [[File:2_(number).png|25px|link=]] [[File:OOjs UI icon secure-link-progressive.svg|20px|link=]] Беттерді қайталап қорғағандары || [[File:OOjs UI icon unLock-ltr-progressive.svg|20px|link=]] Беттердің қорғанысын алғандары ||
|-
| Жою әрекеттері||[[File:OOjs UI icon trash-progressive.svg|20px|link=]] Беттерді жойғандары || [[File:OOjs UI icon eyeClosed-progressive.svg|20px|link=]] Нұсқаларды жойғандары (revision delete) || [[File:OOjs UI icon trash-progressive revised (with exclamation).svg|20px|link=]] Журналдарды жойғандары (log delete) || [[File:OOjs UI icon restore-progressive.svg|20px|link=]] Беттерді қалпына келтіргендері
|-
| Басқа әрекеттер || [[File:Echo user-rights icon.svg|20px|link=]] Құқық өзгерткендері ||[[File:Noun Project import icon 652774.svg|20px|link=]] Импорттағандары  ||[[File:OOjs UI icon funnel-rtl-progressive.svg|20px|link=]] AbuseFilter өзгерткендері || [[File:OOjs UI icon advanced-progressive.svg|20px|link=]] Контент моделін өзгерткендері 
|-
| [[File:Tabler-icons sum.svg|25px|link=]] Барлығының қосындысы
|-
|}

== Тізім ==
&lt;!-- BOT:ADMINS-ACTIVITY:START --&gt;
{|class=&quot;wikitable sortable plainlinks; ts-stickytableheader&quot; style=&quot;text-align:right; width:100%; font-size:100; background: #ffffff&quot;
|-
!&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;#&lt;/div&gt;||&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;Админ аты&lt;/div&gt;||&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;[[File:Tabler-icons sum.svg|25px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]||&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;[[File:User-block.png|30px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]||&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;[[File:2_(number).png|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]][[File:User-block.png|30px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]&lt;/div&gt;||&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;[[File:User-welcome.png|25px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]&lt;/div&gt;||&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;[[File:OOjs UI icon secure-link-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]&lt;/div&gt;||&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;[[File:2_(number).png|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]][[File:OOjs UI icon secure-link-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]&lt;/div&gt;||&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;[[File:OOjs UI icon unLock-ltr-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]&lt;/div&gt;||&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;[[File:OOjs UI icon trash-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]&lt;/div&gt;||&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;[[File:OOjs UI icon eyeClosed-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]&lt;/div&gt;||&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;[[File:OOjs UI icon trash-progressive revised (with exclamation).svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]&lt;/div&gt;||&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;[[File:OOjs UI icon restore-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]&lt;/div&gt;||&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;[[File:Echo user-rights icon.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]&lt;/div&gt;||&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;[[File:Noun Project import icon 652774.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]&lt;/div&gt;||&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;[[File:OOjs UI icon funnel-rtl-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]&lt;/div&gt;||&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;[[File:OOjs UI icon advanced-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]
|-
|align=center|1||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Kasymov#general-stats 35495]||623||26||18||263||28||3||34350||8||0||176||0||0||0||0
|-
|align=center|2||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Arystanbek|Arystanbek]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Arystanbek#general-stats 28572]||275||6||9||1309||42||7||26222||22||7||300||21||7||328||17
|-
|align=center|3||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Нұрлан_Рахымжанов#general-stats 14883]||417||21||19||106||17||3||13692||37||13||513||45||0||0||0
|-
|align=center|4||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Bolatbek|{{color|grey|Bolatbek}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Bolatbek#general-stats 5355]||18||0||0||116||20||2||5152||5||0||23||0||0||19||0
|-
|align=center|5||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Салиха|Салиха]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Салиха#general-stats 4269]||0||0||0||235||0||26||3998||0||0||10||0||0||0||0
|-
|align=center|6||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:AlefZet|{{color|grey|AlefZet}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/AlefZet#general-stats 3721]||96||0||20||164||1||14||3358||0||0||68||0||0||0||0
|-
|align=center|7||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Bekus|{{color|grey|Bekus}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Bekus#general-stats 3615]||19||2||0||20||5||6||3553||0||0||10||0||0||0||0
|-
|align=center|8||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Ulan|{{color|grey|Ulan}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Ulan#general-stats 3263]||18||0||2||3||0||0||3235||0||0||5||0||0||0||0
|-
|align=center|9||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:ArystanbekBot|ArystanbekBot]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/ArystanbekBot#general-stats 2942]||0||0||0||0||0||0||2942||0||0||0||0||0||0||0
|-
|align=center|10||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/1nter_pares#general-stats 2859]||272||7||6||373||8||15||2164||0||4||10||0||0||0||0
|-
|align=center|11||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Sibom|{{color|grey|Sibom}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Sibom#general-stats 2500]||28||1||1||5||3||7||2440||0||0||15||0||0||0||0
|-
|align=center|12||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:GaiJin|{{color|grey|GaiJin}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/GaiJin#general-stats 1420]||36||0||0||10||3||3||1300||0||0||14||54||0||0||0
|-
|align=center|13||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek.kz]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Batyrbek.kz#general-stats 1276]||70||0||3||6||2||1||1171||0||0||7||16||0||0||0
|-
|align=center|14||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Nurken|Nurken]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Nurken#general-stats 1178]||37||0||0||11||17||0||1102||0||0||11||0||0||0||0
|-
|align=center|15||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:GanS NIS|{{color|grey|GanS NIS}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/GanS_NIS#general-stats 1089]||12||0||2||3||0||0||1029||0||0||43||0||0||0||0
|-
|align=center|16||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Amangeldi Mukhamejan|Amangeldi Mukhamejan]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Amangeldi_Mukhamejan#general-stats 855]||9||1||1||26||3||2||774||0||0||30||1||0||7||1
|-
|align=center|17||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Kaiyr|Kaiyr]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Kaiyr#general-stats 829]||116||89||10||13||13||2||560||0||0||22||3||0||1||0
|-
|align=center|18||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Polat Alemdar|{{color|grey|Polat Alemdar}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Polat_Alemdar#general-stats 806]||5||0||0||600||60||0||136||0||0||5||0||0||0||0
|-
|align=center|19||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Мықтыбек Оразтайұлы|{{color|grey|Мықтыбек Оразтайұлы}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Мықтыбек_Оразтайұлы#general-stats 738]||1||0||0||19||1||1||649||0||0||67||0||0||0||0
|-
|align=center|20||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:AlibekKS|{{color|grey|AlibekKS}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/AlibekKS#general-stats 695]||18||0||50||7||0||0||611||0||0||9||0||0||0||0
|-
|align=center|21||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Ashina|Ashina]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Ashina#general-stats 460]||1||0||0||16||3||2||418||1||0||13||6||0||0||0
|-
|align=center|22||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Sagzhan|Sagzhan]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Sagzhan#general-stats 459]||15||0||7||34||6||1||379||0||0||17||0||0||0||0
|-
|align=center|23||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Qarakesek|{{color|grey|Qarakesek}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Qarakesek#general-stats 224]||19||1||25||0||2||37||114||0||0||14||12||0||0||0
|-
|align=center|24||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Daniyar|{{color|grey|Daniyar}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Daniyar#general-stats 80]||6||0||0||1||0||0||70||0||0||1||2||0||0||0
|-
|align=center|25||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:GaiJinBot|{{color|grey|GaiJinBot}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/GaiJinBot#general-stats 79]||0||0||0||0||0||0||79||0||0||0||0||0||0||0
|-
|align=center|26||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Nurtenge#general-stats 76]||0||0||0||5||0||0||64||5||0||2||0||0||0||0
|-
|align=center|27||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Arruah|{{color|grey|Arruah}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Arruah#general-stats 8]||0||0||0||0||0||0||8||0||0||0||0||0||0||0
|-
|align=center|28||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Nick jan|{{color|grey|Nick jan}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Nick_jan#general-stats 7]||1||0||0||0||0||0||6||0||0||0||0||0||0||0
|-
|align=center|29||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Kasymovbot|Kasymovbot]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Kasymovbot#general-stats 0]||0||0||0||0||0||0||0||0||0||0||0||0||0||0
|}
&lt;!-- BOT:ADMINS-ACTIVITY:END --&gt;
{{clear}}


== Администраторлардың_нақты_белсенділіктері ==
Белсенділіктердің түспен белгіленуі:

* &lt;span style=&quot;background-color:#00ff33&quot;&gt;[[Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Администраторлардың_нақты_белсенділіктері|Жасыл]]&lt;/span&gt; — соңғы әрекетін жасағанына 180 күн толмаған ([0-180])
* &lt;span style=&quot;background-color:#00ccff&quot;&gt;[[Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Администраторлардың_нақты_белсенділіктері|Көк]]&lt;/span&gt; — соңғы әрекетін жасағанына 180-нен 360 күн аралығында уақыт өткен ([360-180])
* &lt;span style=&quot;background-color:#ff3300&quot;&gt;[[Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Администраторлардың_нақты_белсенділіктері|Қызыл]]&lt;/span&gt; — соңғы әрекетін жасағанына 360 күннен асып кеткен ([360&lt;])


{{Wikistats}}

[[Санат:Уикипедия:Уикипедия статистикалары]]</text>
      <sha1>innsd7y71w4bjupk07ldyx0z12951v5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Уикипедия:Белсенді қатысушылар</title>
    <ns>4</ns>
    <id>492279</id>
    <revision>
      <id>3631849</id>
      <parentid>3631459</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T12:01:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jembot</username>
        <id>36112</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Рейтингті жаңарту</comment>
      <origin>3631849</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8068" sha1="0t4f5squlchtzdjn745qmgrqyupyszv" xml:space="preserve">{{/begin|200}}
|-
| 1 || [[User:1nter pares|1nter pares]] || [[Special:Contributions/1nter pares|{{formatnum:2638}}]] || {{Permissions|1nter pares}}
|-
| 2 || [[User:Sagzhan|Sagzhan]] || [[Special:Contributions/Sagzhan|{{formatnum:1561}}]] || {{Permissions|Sagzhan}}
|-
| 3 || [[User:Мағыпар|Мағыпар]] || [[Special:Contributions/Мағыпар|{{formatnum:1263}}]] || {{Permissions|Мағыпар}}
|-
| 4 || [[User:Орел Карл|Орел Карл]] || [[Special:Contributions/Орел Карл|{{formatnum:504}}]] || {{Permissions|Орел Карл}}
|-
| 5 || [[User:Casserium|Casserium]] || [[Special:Contributions/Casserium|{{formatnum:257}}]] || {{Permissions|Casserium}}
|-
| 6 || [[User:Kasymov|Kasymov]] || [[Special:Contributions/Kasymov|{{formatnum:234}}]] || {{Permissions|Kasymov}}
|-
| 7 || [[User:Almatrkh|Almatrkh]] || [[Special:Contributions/Almatrkh|{{formatnum:202}}]] || {{Permissions|Almatrkh}}
|-
| 8 || [[User:Nurken|Nurken]] || [[Special:Contributions/Nurken|{{formatnum:178}}]] || {{Permissions|Nurken}}
|-
| 9 || [[User:Ayazhan10|Ayazhan10]] || [[Special:Contributions/Ayazhan10|{{formatnum:160}}]] || {{Permissions|Ayazhan10}}
|-
| 10 || [[User:Makenzis|Makenzis]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:131}}]] || {{Permissions|Makenzis}}
|-
| 11 || [[User:Vyacheslav Nasretdinov|Vyacheslav Nasretdinov]] || [[Special:Contributions/Vyacheslav Nasretdinov|{{formatnum:126}}]] || {{Permissions|Vyacheslav Nasretdinov}}
|-
| 12 || [[User:Зилола Садирханова|Зилола Садирханова]] || [[Special:Contributions/Зилола Садирханова|{{formatnum:108}}]] || {{Permissions|Зилола Садирханова}}
|-
| 13 || [[User:Kaiyr|Kaiyr]] || [[Special:Contributions/Kaiyr|{{formatnum:106}}]] || {{Permissions|Kaiyr}}
|-
| 14 || [[User:Жайсанкүл|Жайсанкүл]] || [[Special:Contributions/Жайсанкүл|{{formatnum:101}}]] || {{Permissions|Жайсанкүл}}
|-
| 15 || [[User:Акмарал Абдрашидовна|Акмарал Абдрашидовна]] || [[Special:Contributions/Акмарал Абдрашидовна|{{formatnum:100}}]] || {{Permissions|Акмарал Абдрашидовна}}
|-
| 16 || [[User:Тілдер бөлімі|Тілдер бөлімі]] || [[Special:Contributions/Тілдер бөлімі|{{formatnum:99}}]] || {{Permissions|Тілдер бөлімі}}
|-
| 17 || [[User:Туғанай Сламгазина|Туғанай Сламгазина]] || [[Special:Contributions/Туғанай Сламгазина|{{formatnum:97}}]] || {{Permissions|Туғанай Сламгазина}}
|-
| 18 || [[User:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] || [[Special:Contributions/RaiymbekZh|{{formatnum:96}}]] || {{Permissions|RaiymbekZh}}
|-
| 19 || [[User:KoishibaevaA|KoishibaevaA]] || [[Special:Contributions/KoishibaevaA|{{formatnum:92}}]] || {{Permissions|KoishibaevaA}}
|-
| 20 || [[User:Омарбек Мөлдір|Омарбек Мөлдір]] || [[Special:Contributions/Омарбек Мөлдір|{{formatnum:67}}]] || {{Permissions|Омарбек Мөлдір}}
|-
| 21 || [[User:ShadZ01|ShadZ01]] || [[Special:Contributions/ShadZ01|{{formatnum:63}}]] || {{Permissions|ShadZ01}}
|-
| 22 || [[User:Coffee86|Coffee86]] || [[Special:Contributions/Coffee86|{{formatnum:62}}]] || {{Permissions|Coffee86}}
|-
| 23 || [[User:Uzsport|Uzsport]] || [[Special:Contributions/Uzsport|{{formatnum:58}}]] || {{Permissions|Uzsport}}
|-
| 24 || [[User:Nurkhan|Nurkhan]] || [[Special:Contributions/Nurkhan|{{formatnum:56}}]] || {{Permissions|Nurkhan}}
|-
| 25 || [[User:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] || [[Special:Contributions/Ерден Карсыбеков|{{formatnum:53}}]] || {{Permissions|Ерден Карсыбеков}}
|-
| 26 || [[User:Aigerim Tlepova|Aigerim Tlepova]] || [[Special:Contributions/Aigerim Tlepova|{{formatnum:53}}]] || {{Permissions|Aigerim Tlepova}}
|-
| 27 || [[User:Алмас Нурмаш|Алмас Нурмаш]] || [[Special:Contributions/Алмас Нурмаш|{{formatnum:51}}]] || {{Permissions|Алмас Нурмаш}}
|-
| 28 || [[User:Lucky2704|Lucky2704]] || [[Special:Contributions/Lucky2704|{{formatnum:50}}]] || {{Permissions|Lucky2704}}
|-
| 29 || [[User:Aiman Tauman|Aiman Tauman]] || [[Special:Contributions/Aiman Tauman|{{formatnum:49}}]] || {{Permissions|Aiman Tauman}}
|-
| 30 || [[User:Dostoevskykz|Dostoevskykz]] || [[Special:Contributions/Dostoevskykz|{{formatnum:45}}]] || {{Permissions|Dostoevskykz}}
|-
| 31 || [[User:Нұржанар Хатимуллақызы|Нұржанар Хатимуллақызы]] || [[Special:Contributions/Нұржанар Хатимуллақызы|{{formatnum:45}}]] || {{Permissions|Нұржанар Хатимуллақызы}}
|-
| 32 || [[User:Madi Dos|Madi Dos]] || [[Special:Contributions/Madi Dos|{{formatnum:33}}]] || {{Permissions|Madi Dos}}
|-
| 33 || [[User:Wikuiser|Wikuiser]] || [[Special:Contributions/Wikuiser|{{formatnum:30}}]] || {{Permissions|Wikuiser}}
|-
| 34 || [[User:TheNomadEditor|TheNomadEditor]] || [[Special:Contributions/TheNomadEditor|{{formatnum:30}}]] || {{Permissions|TheNomadEditor}}
|-
| 35 || [[User:Kas77777|Kas77777]] || [[Special:Contributions/Kas77777|{{formatnum:28}}]] || {{Permissions|Kas77777}}
|-
| 36 || [[User:Салиха|Салиха]] || [[Special:Contributions/Салиха|{{formatnum:25}}]] || {{Permissions|Салиха}}
|-
| 37 || [[User:Aldogarov|Aldogarov]] || [[Special:Contributions/Aldogarov|{{formatnum:22}}]] || {{Permissions|Aldogarov}}
|-
| 38 || [[User:Ольга Муравьева|Ольга Муравьева]] || [[Special:Contributions/Ольга Муравьева|{{formatnum:20}}]] || {{Permissions|Ольга Муравьева}}
|-
| 39 || [[User:Еркежан Сейтқазы|Еркежан Сейтқазы]] || [[Special:Contributions/Еркежан Сейтқазы|{{formatnum:18}}]] || {{Permissions|Еркежан Сейтқазы}}
|-
| 40 || [[User:Ziv|Ziv]] || [[Special:Contributions/Ziv|{{formatnum:18}}]] || {{Permissions|Ziv}}
|-
| 41 || [[User:Kazman322|Kazman322]] || [[Special:Contributions/Kazman322|{{formatnum:18}}]] || {{Permissions|Kazman322}}
|-
| 42 || [[User:Nos9877|Nos9877]] || [[Special:Contributions/Nos9877|{{formatnum:18}}]] || {{Permissions|Nos9877}}
|-
| 43 || [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] || [[Special:Contributions/Kvazimodo|{{formatnum:16}}]] || {{Permissions|Kvazimodo}}
|-
| 44 || [[User:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] || [[Special:Contributions/MuratbekErkebulan|{{formatnum:13}}]] || {{Permissions|MuratbekErkebulan}}
|-
| 45 || [[User:Мейрамггүл Жүманбетова|Мейрамггүл Жүманбетова]] || [[Special:Contributions/Мейрамггүл Жүманбетова|{{formatnum:13}}]] || {{Permissions|Мейрамггүл Жүманбетова}}
|-
| 46 || [[User:Бақтыгүл|Бақтыгүл]] || [[Special:Contributions/Бақтыгүл|{{formatnum:12}}]] || {{Permissions|Бақтыгүл}}
|-
| 47 || [[User:Tuttiorchestra687|Tuttiorchestra687]] || [[Special:Contributions/Tuttiorchestra687|{{formatnum:11}}]] || {{Permissions|Tuttiorchestra687}}
|-
| 48 || [[User:Малика Назарова|Малика Назарова]] || [[Special:Contributions/Малика Назарова|{{formatnum:11}}]] || {{Permissions|Малика Назарова}}
|-
| 49 || [[User:Орын Толғанай|Орын Толғанай]] || [[Special:Contributions/Орын Толғанай|{{formatnum:11}}]] || {{Permissions|Орын Толғанай}}
|-
| 50 || [[User:~2026-33897-00|~2026-33897-00]] || [[Special:Contributions/~2026-33897-00|{{formatnum:10}}]] || {{Permissions|~2026-33897-00}}
|-
| 51 || [[User:Қатысушы Апельсин|Қатысушы Апельсин]] || [[Special:Contributions/Қатысушы Апельсин|{{formatnum:10}}]] || {{Permissions|Қатысушы Апельсин}}
|-
| 52 || [[User:Yessentaikyzy|Yessentaikyzy]] || [[Special:Contributions/Yessentaikyzy|{{formatnum:10}}]] || {{Permissions|Yessentaikyzy}}
{{/end}}</text>
      <sha1>0t4f5squlchtzdjn745qmgrqyupyszv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Чеджудо</title>
    <ns>0</ns>
    <id>496492</id>
    <revision>
      <id>3632132</id>
      <parentid>3137256</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T06:14:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3632132</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8110" sha1="b90m5664man6j1m9kdgv409gfvhk4v5" xml:space="preserve">{{Әкімшілік бірлік
 |Түс1            = #FFCF6F
 |Қазақша атауы   = Чеджудо
 |Шынайы атауы    = 제주도&lt;br /&gt;濟州道&lt;br /&gt;Jeju-do
 |Елтаңба         = 
 |Ту              = Flag of Jeju (1969–2009).svg
 |Елтаңбаның ені  = 
 |Тудың ені       = 
 |Елтаңбаның аты  = 
 |Тудың аты       = 
 |Ел              = Оңтүстік Корея
  |lat_dir = N |lat_deg = 33 |lat_min = 21 |lat_sec = 56
  |lon_dir = E |lon_deg = 126 |lon_min = 31 |lon_sec = 41
  |region     = KR
  |type       = isle

 |Әнұраны         = 
 |Статусы         = провинция (до)
 |Кіреді          =Чеджу аймағы
 |Енеді           =  2 си, 2 кун
 |Астанасы        =  [[Чеджу (қала)|Чеджу]]
 |Ірі қаласы      = 
 |Ірі қалалары    = 
 |Құрылды         = 
 |Таратылған уақыты      = 
 |Басшысы                = 
  |Басшының түрі         = 
 |Басшысы2               = 
  |Басшының түрі2        = 
 |ЖІӨ                    = 
  |ЖІӨ жылы              = 
  |ЖІӨ бойынша орны              = 
  |Жан басына шаққанда ЖІӨ орны  = 
 |Тілі                           = [[Корей тілі|корейше]] 
 |Тілдері                        = 
 |Тұрғыны                        = 531 905   
  |Санақ жылы                    = 2010
  |Пайызы                        = 
  |Халық саны бойынша орны       = 16
  |Тығыздығы                     = 288,14
  |Тығыздығы бойынша орны        = 10
  |Ұлттық құрамы                 = 
  |Конфессионалдық құрамы        = 
 |Жер аумағы                     = 1 845,55
  |Жер аумағының пайызы          = 
  |Жер аумағы бойынша орны       = 9
 |Максималды биіктігі            = 1950
 |Орташа биіктігі                = 
 |Минималды биіктігі             = 
 |Ендік                          = 
 |Бойлық                         = 
 |Карта                          = Jeju SK.png
 |Карта ені                      = 
 |Әкімшілік бірліктің картасы    = 
  |Әкімшілік бірлік картасының ені  = 
 |Уақыт белдеуі                  = +9
 |Аббревиатура                   = 
 |ISO                            = KR-49
 |FIPS                           = 
 |Телефон коды                   = 
 |Пошта индекстері               = 
 |Интернет-үйшігі                = 
 |Автомобиль коды                = 
 |Сайты                          = http://www.jeju.go.kr/

 |Commons санаты                 = 
 |Түсініктемелер                 = '''То''' — тхыкпёльси және кванъёкси қатарындағы шекаралық-әкімшілік бірліктің бірі болып табылады. Оңтүстік Кореяда 8 провинция ([[Чхунчхон-Пукто]] және [[Чхунчхон-Намдо]], [[Канвондо]], [[Кёнгидо]], [[Кёнсан-Пукто]] және [[Кёнсан-Намдо]], [[Чолла-Пукто]] және [[Чолла-Намдо]]) және бір арнайы автономиялы провинция ([[Чеджудо]]) бар. Әр бір провинция қалаларға (си) және уездерге (кун) бөлінген.
}}
'''Чеджудо́'''&lt;ref&gt;{{Кітап:Географиялық атаулар сөздігі|с=424}}&lt;/ref&gt; ({{lang-ko3|제주도|濟州道}})&amp;nbsp; — [[Оңтүстік Корея]]дағы ең үлкен [[арал]] және ең кіші [[Корея Республикасының әкімшілік бөлінісі|провинция]]. Оның әкімшілік орталығы&amp;nbsp;— [[Чеджу (қала)|Чеджу]] қаласы&lt;ref&gt;Егер әңгіме арал туралы болса, онда ол [[ханча]] тілінде «Чеджу-до»  濟州島 деп жазылады, ал провинция туралы айтылса, онда 濟州道 деп жазылады&lt;/ref&gt;. Арал Корей бұғазында, [[1946]]&amp;nbsp;жылға шейін Чеджу бөлігі болған, [[Чолла-Намдо]] провинциясының оңтүстік-шығысына таман орналасқан. 
== Атауы ==
[[Корей тілі]]нде ''до'' — «арал» (島) және «провинция» (道) деген қытай иероглифтерінің фонетикалық транскрипциясы. Сондықтан '''Чеджудо''' атауы арал деген мағынаны да, әкімшілік бірлікті де білдіреді. 

{| border=1 cellpadding=2 cellspacing=0
|-
| '''Қазақша''' || '''Ресми атауы''' || '''[[Хангыль]]'''
|-
| Чеджу (арал) || Чеджудо || 제주도
|-
| Чеджу (провинция) || Чеджудо || 제주도
|-
| Чеджу (қала) || Чеджу-си || 제주시
|}

Төменде аралдың тарихи атаулары көрсетілген:

* Тои (도이, 島夷)
* Тоңъёнджу (동영주, 東瀛州)
* Чухо (주호, 州胡)
* Тхаммора (탐모라, 耽牟羅)
* Сомна (섭라, 涉羅)
* Тхаңна (탁라, 竣羅)
* Тхамна (탐라, 耽羅)

== Әкімшілік бөлінісі ==
Чеждудо екі қалаға(«си») бөлінген. Келесі кестеде олардың атаулары қазақша оқылуымен, [[хангыль]]да және [[ханча]]да көрсетілген. Сондай-ақ 2006 жылға дейін бұл аралда қос уезд болған — [[Намчеджу]] (Солтүстік Чеджу) және [[Пукчеджу]] (Оңтүстік Чеджу). 2006 жылы олар Согвипхо қаласымен біріктірілген. 


{| class=&quot;wikitable&quot;  style=&quot;font-size:90%;&quot; align=center
|-
! Карта
! №
! Аталуы
! [[Хангыль]]
! [[Ханча]]
! Әкімшілік статус
|-
|rowspan=3|[[Сурет:Jeju-do sub map.png]]
|----------
|1
|[[Чеджу (қала)|Чеджу]]
|제주시
|濟州市
|Қала
|----------
|2
|[[Согвипхо]]
|서귀포시
|西歸浦市
|Қала
|}

== Провинция нышандары ==
* [[Гүл]]: [[Рододендрон]] ({{btname|Rhododendron weyrichii}} — ''Чхамккот'')
* [[Ағаш]]: [[Камфор ағашы]] ({{btname|Cinnamomum camphora}} — ''Нокнаму'')
* [[Құс]]: [[Ақжон тоқылдақ]] ({{btname|Dendrocopos leucotos quelpartensis}})

== Бауырлас-аймақтар ==
Келесі аймақтардың барлығы арал болып саналады:
* {{Байрақ|Қытай}} [[Хайнань]] ([[Қытай]])
* {{Байрақ|АҚШ}} [[Гавай аралдары]] ([[АҚШ]])
* {{Байрақ|Ресей}} [[Сахалин]] ([[Ресей]])
* {{Байрақ|Индонезия}} [[Бали]] ([[Индонезия]])

== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://koryo-info.ru/chedzhudo.html Чеджу-до аралы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210416000440/http://koryo-info.ru/chedzhudo.html |date=2021-04-16 }}
* [http://russian.visitkorea.or.kr/rus/SI/SI_RU_3_1_1_1_1.jsp?areaCode=39 Чечжудо] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080616173859/http://russian.visitkorea.or.kr/rus/SI/SI_RU_3_1_1_1_1.jsp?areaCode=39 |date=2008-06-16 }}
* [http://www.jeju.go.kr/ Jeju] {{ref-ko}}

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{Оңтүстік Кореяның әкімшілік бөлінісі}}

[[Санат:Корея]]
[[Санат:Оңтүстік Кореяның әкімшілік бөлінісі]]</text>
      <sha1>b90m5664man6j1m9kdgv409gfvhk4v5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632133</id>
      <parentid>3632132</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T06:14:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3632133</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8103" sha1="mr6bstsn5xxaq5b1q83l2olpechmsyn" xml:space="preserve">{{Әкімшілік бірлік
 |Түс1            = #FFCF6F
 |Қазақша атауы   = Чеджудо
 |Шынайы атауы    = 제주도&lt;br /&gt;濟州道&lt;br /&gt;Jeju-do
 |Елтаңба         = 
 |Ту              = Flag of Jeju (1969–2009).svg
 |Елтаңбаның ені  = 
 |Тудың ені       = 
 |Елтаңбаның аты  = 
 |Тудың аты       = 
 |Ел              = Оңтүстік Корея
  |lat_dir = N |lat_deg = 33 |lat_min = 21 |lat_sec = 56
  |lon_dir = E |lon_deg = 126 |lon_min = 31 |lon_sec = 41
  |region     = KR
  |type       = isle

 |Әнұраны         = 
 |Статусы         = провинция (до)
 |Кіреді          =Чеджу аймағы
 |Енеді           =  2 си, 2 кун
 |Астанасы        =  [[Чеджу (қала)|Чеджу]]
 |Ірі қаласы      = 
 |Ірі қалалары    = 
 |Құрылды         = 
 |Таратылған уақыты      = 
 |Басшысы                = 
  |Басшының түрі         = 
 |Басшысы2               = 
  |Басшының түрі2        = 
 |ЖІӨ                    = 
  |ЖІӨ жылы              = 
  |ЖІӨ бойынша орны              = 
  |Жан басына шаққанда ЖІӨ орны  = 
 |Тілі                           = [[Корей тілі|корейше]] 
 |Тілдері                        = 
 |Тұрғыны                        = 531 905   
  |Санақ жылы                    = 2010
  |Пайызы                        = 
  |Халық саны бойынша орны       = 16
  |Тығыздығы                     = 288,14
  |Тығыздығы бойынша орны        = 10
  |Ұлттық құрамы                 = 
  |Конфессионалдық құрамы        = 
 |Жер аумағы                     = 1 845,55
  |Жер аумағының пайызы          = 
  |Жер аумағы бойынша орны       = 9
 |Максималды биіктігі            = 1950
 |Орташа биіктігі                = 
 |Минималды биіктігі             = 
 |Ендік                          = 
 |Бойлық                         = 
 |Карта                          = Jeju SK.png
 |Карта ені                      = 
 |Әкімшілік бірліктің картасы    = 
  |Әкімшілік бірлік картасының ені  = 
 |Уақыт белдеуі                  = +9
 |Аббревиатура                   = 
 |ISO                            = KR-49
 |FIPS                           = 
 |Телефон коды                   = 
 |Пошта индекстері               = 
 |Интернет-үйшігі                = 
 |Автомобиль коды                = 
 |Сайты                          = http://www.jeju.go.kr/

 |Commons санаты                 = 
 |Түсініктемелер                 = '''То''' — тхыкпёльси және кванъёкси қатарындағы шекаралық-әкімшілік бірліктің бірі болып табылады. Оңтүстік Кореяда 8 провинция ([[Чхунчхон-Пукто]] және [[Чхунчхон-Намдо]], [[Канвондо]], [[Кёнгидо]], [[Кёнсан-Пукто]] және [[Кёнсан-Намдо]], [[Чолла-Пукто]] және [[Чолла-Намдо]]) және бір арнайы автономиялы провинция ([[Чеджудо]]) бар. Әр бір провинция қалаларға (си) және уездерге (кун) бөлінген.
}}
'''Чеджудо́'''&lt;ref&gt;{{Кітап:Географиялық атаулар сөздігі|с=424}}&lt;/ref&gt; ({{lang-ko3|제주도|濟州道}}) — [[Оңтүстік Корея]]дағы ең үлкен [[арал]] және ең кіші [[Корея Республикасының әкімшілік бөлінісі|провинция]]. Оның әкімшілік орталығы&amp;nbsp;— [[Чеджу (қала)|Чеджу]] қаласы&lt;ref&gt;Егер әңгіме арал туралы болса, онда ол [[ханча]] тілінде «Чеджу-до» 濟州島 деп жазылады, ал провинция туралы айтылса, онда 濟州道 деп жазылады&lt;/ref&gt;. Арал Корей бұғазында, [[1946]]&amp;nbsp;жылға шейін Чеджу бөлігі болған, [[Чолла-Намдо]] провинциясының оңтүстік-шығысына таман орналасқан.

== Атауы ==
[[Корей тілі]]нде ''до'' — «арал» (島) және «провинция» (道) деген қытай иероглифтерінің фонетикалық транскрипциясы. Сондықтан '''Чеджудо''' атауы арал деген мағынаны да, әкімшілік бірлікті де білдіреді. 

{| border=1 cellpadding=2 cellspacing=0
|-
| '''Қазақша''' || '''Ресми атауы''' || '''[[Хангыль]]'''
|-
| Чеджу (арал) || Чеджудо || 제주도
|-
| Чеджу (провинция) || Чеджудо || 제주도
|-
| Чеджу (қала) || Чеджу-си || 제주시
|}

Төменде аралдың тарихи атаулары көрсетілген:

* Тои (도이, 島夷)
* Тоңъёнджу (동영주, 東瀛州)
* Чухо (주호, 州胡)
* Тхаммора (탐모라, 耽牟羅)
* Сомна (섭라, 涉羅)
* Тхаңна (탁라, 竣羅)
* Тхамна (탐라, 耽羅)

== Әкімшілік бөлінісі ==
Чеждудо екі қалаға(«си») бөлінген. Келесі кестеде олардың атаулары қазақша оқылуымен, [[хангыль]]да және [[ханча]]да көрсетілген. Сондай-ақ 2006 жылға дейін бұл аралда қос уезд болған — [[Намчеджу]] (Солтүстік Чеджу) және [[Пукчеджу]] (Оңтүстік Чеджу). 2006 жылы олар Согвипхо қаласымен біріктірілген. 


{| class=&quot;wikitable&quot;  style=&quot;font-size:90%;&quot; align=center
|-
! Карта
! №
! Аталуы
! [[Хангыль]]
! [[Ханча]]
! Әкімшілік статус
|-
|rowspan=3|[[Сурет:Jeju-do sub map.png]]
|----------
|1
|[[Чеджу (қала)|Чеджу]]
|제주시
|濟州市
|Қала
|----------
|2
|[[Согвипхо]]
|서귀포시
|西歸浦市
|Қала
|}

== Провинция нышандары ==
* [[Гүл]]: [[Рододендрон]] ({{btname|Rhododendron weyrichii}} — ''Чхамккот'')
* [[Ағаш]]: [[Камфор ағашы]] ({{btname|Cinnamomum camphora}} — ''Нокнаму'')
* [[Құс]]: [[Ақжон тоқылдақ]] ({{btname|Dendrocopos leucotos quelpartensis}})

== Бауырлас-аймақтар ==
Келесі аймақтардың барлығы арал болып саналады:
* {{Байрақ|Қытай}} [[Хайнань]] ([[Қытай]])
* {{Байрақ|АҚШ}} [[Гавай аралдары]] ([[АҚШ]])
* {{Байрақ|Ресей}} [[Сахалин]] ([[Ресей]])
* {{Байрақ|Индонезия}} [[Бали]] ([[Индонезия]])

== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://koryo-info.ru/chedzhudo.html Чеджу-до аралы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210416000440/http://koryo-info.ru/chedzhudo.html |date=2021-04-16 }}
* [http://russian.visitkorea.or.kr/rus/SI/SI_RU_3_1_1_1_1.jsp?areaCode=39 Чечжудо] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080616173859/http://russian.visitkorea.or.kr/rus/SI/SI_RU_3_1_1_1_1.jsp?areaCode=39 |date=2008-06-16 }}
* [http://www.jeju.go.kr/ Jeju] {{ref-ko}}

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{Оңтүстік Кореяның әкімшілік бөлінісі}}

[[Санат:Корея]]
[[Санат:Оңтүстік Кореяның әкімшілік бөлінісі]]</text>
      <sha1>mr6bstsn5xxaq5b1q83l2olpechmsyn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Арьен Роббен</title>
    <ns>0</ns>
    <id>499102</id>
    <revision>
      <id>3632059</id>
      <parentid>3269269</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T02:57:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3632059</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14570" sha1="7z8v7y6vtqnnfmkk6kvbd84la6i1l7n" xml:space="preserve">{{Футболшы
| есімі = Арьен Роббен
| сурет = 2019147183036 2019-05-27 Fussball 1.FC Kaiserslautern vs FC Bayern München - Sven - 1D X MK II - 0201 - B70I8500.jpg
| туған күні = 23.1.1984
| сурет ені= 300px
| туған жері = Бедюм, [[Нидерланд]]
| азаматтығы = {{flagicon|Нидерланд|20px}} [[Нидерланд]]
| бойы = 181
| салмағы = 75
| позиция = жартылай қорғаушы
| қазіргі клуб = карьерасын аяқтады
| клубтары = {{футбол карьерасы
|2000—2002|{{flagicon|Нидерланд|20px}} [[Гронинген (футбол клубы)|Гронинген]]|46 (8)
|2002—2004|{{flagicon|Нидерланд|20px}} [[ПСВ Эйндховен|ПСВ]]|56 (17)
|2004—2007|{{flagicon|Англия|20px}} [[Челси (футбол клубы)|Челси]]|67 (15)
|2007—2009|{{flagicon|Испания|20px}} [[Реал Мадрид]]|50 (11)
|2009—2019|{{flagicon|Германия|20px}} [[Бавария (футбол клубы)|Бавария (Мюнхен)]]|201 (99)
|2020—2021|{{flagicon|Нидерланд|20px}} [[Гронинген (футбол клубы)|Гронинген]]|6 (0)
|'''2000—2021'''|'''Барлығы карьерасында'''|'''426 (150)'''
}}
| ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы
|2003—2017|{{футбол|Нидерланд}}|96 (37)}}
}}
'''Арьен Роббен''' ([[23 қаңтар]] [[1984 жыл]], Бедюм, [[Нидерланд Ұлттық футбол құрамасы|Нидерланд]]) — нидерландтық футболшы, шабуылшы. [[Нидерланд Ұлттық футбол құрамасы|Нидерланд]] құрама командасының экс-ойыншысы. 2004, 2008, 2012 жылдары [[Футболдан Еуропа чемпионаты|Еуропа чемпионатына]], 2006, 2010, 2014 жылдары [[Футболдан әлем чемпионаты|әлем чемпионатына]] қатысты. [[Футболдан 2010 жылғы әлем біріншілігі|2010 жылғы әлем чемпионатының]] күміс жүлдегері, [[Футболдан 2014 жылғы әлем біріншілігі|2014 жылғы әлем чемпионатының]] қола жүлдегері. 2013 жылғы [[УЕФА Чемпиондар Лигасы 2012/13|УЕФА Чемпиондар Лигасының]] жеңімпазы, Нидерланд, Испания, Англия, Германия чемпионаттарында алтын жүлдегер атанған. 2013 жылы [[Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі 2013|Клубтар әлем біріншілігі]] мен [[УЕФА Суперкубогы 2013|УЕФА Суперкубогын]] ұтып алды. &quot;[[Челси (футбол клубы)|Челси]]&quot;, &quot;[[Реал Мадрид|Реал]]&quot;, &quot;[[Бавария (футбол клубы)|Бавария]]&quot; секілді топ-клубтарда доп тепкен. 

== Мансабы ==
=== Клубтық ===
Балалық шағында &quot;Бедюм&quot;, &quot;Гронинген&quot; клубтарының академиясында ойнады. 2000 жылы &quot;Гронинген&quot; сапында кәсіпқой карерасын бастады. 2000 жылы 3 желтоқсанда &quot;Ваалвейк&quot; клубына қарсы тұңғыш ойынын өткізді. Маусым соңында Роббен клубтың үздік ойыншысы атанды. 

2002 жылы жазда [[ПСВ Эйндховен|ПСВ]] клубына ауысты, трансфер құны 3.9 млн еуроны құрады. Алғашқы маусымда клуб сапында 33 кездесуде алаңға шығып, 12 гол соқты. Матея Кежманмен тізе қосып ойнап,  «Бэтмен  және Роббен» деген лақап атқа ие болды. Клуб сапында Нидерланд  чемпионы атанып, &quot;Жыл таланты&quot; номинациясын ұтып алды.  

2004 жылы &quot;[[Манчестер Юнайтед]]&quot; жетекшілері Роббенді сатып алу үшін 7 млн еуро ұсынып еді, клуб &quot;бұл ақшаға Роббеннің қолтаңбасы мен футболкасын ғана сатып алуға болады&quot; деп келіспеді. Бірнеше күннен соң 18 млн еуроға &quot;[[Челси (футбол клубы)|Челсиге]]&quot; ауысты.  

[[Футболдан Англия чемпионаты 2004/05|2004/05 жылғы маусым]] сәтті бола қоймады, Роббен маусым басында алған жереқатының кесірінен 18 рет қана Англия чемпионатында алаңға шықты. [[Футболдан Англия чемпионаты 2005/06|Келесі маусымда]] Роббен алты гол соқты да, клубтың чемпион атануына көмектесті.  

2007 жылы жазда &quot;[[Реал Мадрид|Реалға]]&quot; ауысты, Мадридтік клуб Роббен үшін 36 млн еуро төледі. &quot;Реал&quot; сапында өз отандасы Весли Снейдермен тізе қосып ойнады. Клубта мықты шабуылшылардың жетіп артылатынына қарамастан, Роббен алаңға жеткілікті түрде шығып тұрды. Ал 2008 жылы клубтан [[Робиньо]] кеткен соң негізгі рөлді [[Гонсало Игуаин]] екеуі атқарды. 

2008 жылы желтоқсанда бапкер [[Бернд Шустер]] кетті де, орнына Хуанде Рамос келді. Бапкер ауысқан соң Роббен алаңға шығудан қалды. 

2009 жылы жазда клубқа [[Криштиану Роналду]] мен [[Кака]] келді де, Роббен сатылымға шықты. Жаңа клуб тез табылды, &quot;[[Бавария (футбол клубы)|Бавария]]&quot; төрт жылдық келісім шарт жасасты.  

[[УЕФА Чемпиондар Лигасы 2009/10|2009/10 жылғы Чемпиондар лигасында]] клуб финалға шықты, Роббен 10 кездесуде 4 голдың авторы атанды.  

[[УЕФА Чемпиондар Лигасының финалы 2012|2012 жылғы Чемпиондар лигасының финалында]] Роббен матч барысында &quot;[[Челси (футбол клубы)|Челси]]&quot; қақпасына пенальти соға алмады, осы сәтсіздіктің кесірінен ойын пенальтилер сериясына дейін жалғасты да, &quot;Бавария&quot; ұтылып қалды. Клуб жанкүйерлері жеңіліске басты кінәлі ретінде Роббенді айыптаумен болды. Бірақ келесі жылғы маусымда клуб тағы да [[УЕФА Чемпиондар Лигасының финалы 2013|финалға]] шықты. Бұл жолы 89-минутта &quot;[[Боруссия Дортмунд]]&quot; қақпасына жеңіс голын соғып, &quot;Бавария&quot; 2:1 есебімен жеңіске жетті де, Роббен турнир қаһарманы атанды. 

2019 жылы жазда карьерасын аяқтайтынын мәлімдеді.  

2020 жылы жазда карьерасын қайта жаңғыртып, &quot;Гронинген&quot; футболшысы атанды. 

2021 жылы 15 шілдеде Арьен Роббен футболшы мансабын қайта аяқтайтынын мәлімдеді.&lt;ref&gt;https://www.instagram.com/p/CRWE1EfBj5U/?utm_source=ig_embed&amp;ig_rid=ce4dbbe4-ac91-4f94-87f0-b67de463e9aa&lt;/ref&gt;

=== Ұлттық құрама ===
2003 жылы 30 сәуірде [[Португалия Ұлттық футбол құрамасы|Португалияға]] қарсы жолдастық кездесуде тұңғыш рет құрама сапында алаңға шықты. 

[[Футболдан 2004 жылғы Еуропа біріншілігі|2004 жылғы Еуропа чемпионатына]] қатысты. Төрт кездесуде алаңға шықты да, турнирдің жартылай финалисі  атанды.

[[Футболдан 2006 жылғы әлем біріншілігі|2006 жылғы әлем чемпионатында]] құрама 1/8 финалда сүрінді. Роббен топтық кезеңнің бірінші турында [[Сербия және Черногория Ұлттық футбол құрамасы|Сербия және Черногория]] қақпасына ойын тағдырын шешкен жалғыз голды соқты.

[[Футболдан 2008 жылғы Еуропа біріншілігі|2008 жылғы Еуропа чемпионатында]] топтыық кезеңде Францияның қақпасына бір гол соқты (4:1).

2010 жылғы әлем чемпионаты қарсаңында жарақат алғанына қарамастан, турнирге қатысатын 23-тің қатарына қосылды. Тек үшінші ойында ғана [[Камерун Ұлттық футбол құрамасы|Камерунға]] қарсы жолдастық кездесуде алаңға шықты. 1/8 финалда [[Словакия Ұлттық футбол құрамасы|Словакия]] қақпасына екі гол соғып, құраманы жеңіске жетеледі. Жартылай финалда [[Уругвай Ұлттық футбол құрамасы|Уругвай]] қақпасына да бір гол енгізді. Ал финалда [[Испания Ұлттық футбол құрамасы|Испания]] қақпасына керемет мүмкіндікті соға алмады, нәтижесінде Нидерланд 0:1 есебімен ұтылып қалды.

[[Футболдан 2012 жылғы Еуропа біріншілігі|2012 жылғы Еуропа чемпионатында]] құрама топтан шыға алмады. Роббен топтық турнирдегі үш ойынға да қатысты. 

[[Футболдан 2014 жылғы әлем біріншілігі|2014 жылғы әлем чемпионатының]] беташар матчында [[Испания Ұлттық футбол құрамасы|Испания]] қақпасына екі гол соқты, бұл ойында Нидерланд 5:1 есебімен жеңіске жетті. Екінші турда [[Аустралия Ұлттық футбол құрамасы|Аустралия]] қақпасына да бір гол соқты. Турнир қорытындысында Нидерланд қола жүлдеге ие болды.

2017 жылы 10қазанда құрама сапындағы соңғы ойынын [[Швеция Ұлттық футбол құрамасы|Швецияға]] қарсы өткізді. Роббен бұл ойында екі гол соқты, соған қарамастан құрама [[Футболдан 2018 жылғы әлем біріншілігі|2018 жылғы әлем чемпионатынан]] тыс қалды.

== Жетістіктері ==

=== Командалық ===
{{ту|Нидерланд}} '''[[ПСВ Эйндховен|ПСВ]]'''

* Нидерланд чемпионы: 2002/03
* Нидерланд суперкубогы: 2004

{{ту|Англия}} '''[[Челси (футбол клубы)|Челси]]'''

* Англия чемпионы '''(2)''': 2004/05, 2005/06
* Англия кубогы: 2006/07
* Англия суперкубогы: 2005
* Англия лига кубогы '''(2)''': 2004/05, 2006/07

{{ту|Испания}} '''[[Реал Мадрид]]'''

* Испания чемпионы: 2007/08
* Испания суперкубогы: 2008

{{ту|Германия}} '''[[Бавария (футбол клубы)|Бавария]]'''

* Германия чемпионы '''(8)''': 2009/10, 2012/13, 2013/14, 2014/15, 2015/16, 2016/17, 2017/18, 2018/19
* Германия кубогы '''(5)''': 2009/10, 2012/13, 2013/14, 2015/16, 2018/19
* Германия суперкубогы '''(5)''': 2010, 2012, 2016, 2017, 2018
* УЕФА Чемпиондар Лигасы: 2012/13
* УЕФА Суперкубогы: 2013
* Клубтар арасындағы әлем чемпионы: 2013

{{ту|Нидерланд}} '''[[Нидерланд Ұлттық футбол құрамасы|Нидерланд]]'''

* Еуропа чемпионатының қола жүлдегері: 2004
* Әлем чемпионатының финалисі: 2010
* Әлем чемпионатының қола жүлдегері: 2014

=== Жеке ===
* Нидерландтағы жыл таланты: 2003
* Йохан Кройф жүлдесі иегері: 2003
* Германиядағы жыл футболшысы: 2010
* УЕФА Чемпиондар лигасының финалындағы үздік ойыншы: 2012/2013
* Нидерландтағы жыл спортшысы: 2014

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://www.eurosport.ru/football/eredivisie/2021-2022/story_sto8419290.shtml &quot;БАВАРИЯ&quot; МЕН НИДЕРЛАНД ҚҰРАМАСЫНЫҢ БҰРЫНҒЫ ФУТБОЛШЫСЫ АРЬЕН РОББЕН МАНСАБЫНЫҢ АЯҚТАЛҒАНЫН ЖАРИЯЛАДЫ]

{{бастама}}
{{уики}}

[[Санат:Нидерланд футболшылары]]
[[Санат:Нидерланд Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]]
[[Санат:Гронинген ФК ойыншылары]]
[[Санат:ПСВ ФК ойыншылары]]
[[Санат:Челси ФК ойыншылары]]
[[Санат:Реал Мадрид ФК ойыншылары]]
[[Санат:Бавария ФК ойыншылары]]</text>
      <sha1>7z8v7y6vtqnnfmkk6kvbd84la6i1l7n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Жақайым</title>
    <ns>0</ns>
    <id>501654</id>
    <revision>
      <id>3631958</id>
      <parentid>3612681</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T18:05:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-40364-55</username>
        <id>183633</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ағыстар орта жүз Арғыннан, Арғын ішінде Қуандық, Қуандық ішінде Ағыс болады */</comment>
      <origin>3631958</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2774" sha1="98e19c0v9bquwt2ib9ojfup6q5pyzjv" xml:space="preserve">{{Infobox Kazakh Clan
| атауы             = Жақайым
| ұраны             = ?
| лақап_атауы       = 
| таңбасы           = 
| таңба_сипаттамасы =
| шығу_тегі         = Алтай өңірі
| жүзі              = [[Кіші жүз]]
| тайпасы           = [[Әлімұлы]]
| бөлімдері         = Ақбура, Тоқбура(Шалбура), Ағыс, Көгіс, Бида
| тараулары         = ?
| мекендері         = Ақтөбе обл. Мұғалжар,Шалқар аудандары және Қызылорда обл. Арал,Қазалы аудандары
| ақсақалы          = 
| қыстаулары        = 
| жайлаулары        = 
| торабы            = 
}}
[[File:ЖАҚАЙЫМ.png|thumb|ЖАҚАЙЫМ]]
[[Сурет:Жақайымнан арғы шежіре.jpg|нобай|Жақайым(тереңдетілген шежіре)]]
'''Жақайым''' - Кіші жүз Әлімұлы тапайсының [[Шекті|Шекті]] руынан тарайды. Шектінің үлкен баласы Шыңғыстан туады. Көгіс, Ақбура, Тоқбура (Шалбура) деген аталарға бөлінеді. 

Шектінің үлкен баласы Шыңғыстан туғандықтан Шектіден тараған басқа рулар &quot;аға баласы&quot; деп сыйлап, атап кеткен. [[Сыр бойы]]&lt;nowiki/&gt;ның жоғарғы ағысы мен [[Арал теңізі|Арал теңізі]]&lt;nowiki/&gt;нің маңы және Ақтөбе облысындағы Жем өзенінің бойына дейін мекендеген.

Н.А.Аристовтың айтуынша, 19 ғасырдың аяғында Әлімұлы руларының түтін саны 44,4 мың, оның ішінде Жақайымның түтін саны 5 мыңдай болған. Таңбасы Әлімұлының тайпасының таңбасымен бірдей. [[Жақайым]] руынан елге белгілі тұлғалар шыққан. Олар: [[Қыз Жібек]], [[Сартай батыр]] (Жау жүрек мың бала),[[Әбдіжәміл Кәрімұлы Нұрпейісов]] (жазушы), [[Нұртуған Кенжеғұлұлы]] (ақын) т.б.&lt;ref&gt;“Қазақстан”: Ұлттық энциклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы “Қазақ энциклопедиясы” Бас редакциясы, 1998
&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

{{Қазақ рулары}}
[[Санат:Қазақ рулары]]
[[Санат:Кіші жүз рулары]]</text>
      <sha1>98e19c0v9bquwt2ib9ojfup6q5pyzjv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Сесар Аспиликуэта</title>
    <ns>0</ns>
    <id>522380</id>
    <revision>
      <id>3632056</id>
      <parentid>3631448</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T02:56:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ұлттық командадағы мансабы */</comment>
      <origin>3632056</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5178" sha1="55nohcmg32pg90eflo3p7hjumeq6hhz" xml:space="preserve">{{Футболшы
|есімі = Сесар Аспиликуэта
|толық аты = Сесар Аспиликуэта Танко
|лақап аты = 
|сурет = César_Azpilicueta_Tanco.jpg
|туылған күні = 28.08.1989
|туылған жері = [[Памплона]], [[Испания]]
|азаматтығы = {{flagicon|Spain}} [[Испания]]
|қайтыс болған күні =
|қайтыс болған жері = 
|бойы = 1.78 см
|салмағы = 78 кг
|позиция = вингер ,Сол қапталдағы қорғаушы
|қазіргі клуб = {{flagicon|England}} [[Челси (футбол клубы)]]
|номерi = 28
|клубтары = {{футбол карьерасы
|2006—2010|{{flagicon|Spain}} [[Осасуна]]|99 (0)
|2006—2007|жалға беру {{flagicon|Spain}} [[Осасуна Б]]|27 (1)
|2010—2012| {{flagicon|France}} [[Марсель]]|47 (1)
|2012—к.у.|{{flagicon|England}} [[Челси (футбол клубы) ]]|80 (0)}}
|ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы
|200—2011|{{flagicon|Spain}} [[Испания(футбол клубы)|Испания(21 дейін)]]|19 (1)
|2012|{{flagicon|Spain}} [[Испания(футбол клубы)|Испания(23 дейін)]]|5 (0)
|2013—к.у.|{{flagicon|Spain}} [[Испания(футбол клубы)|Испания]]|10 (0)}}
}} 
'''Се́сар Аспиликуэ́та Та́нко''' ([[Испан тілі|исп.]] César Azpilicueta Tanco; [[1989 жыл|1989 жылы]] [[28 тамыз|28 тамызда]]  [[Испания|Испанияның]] [[Памплоне]] қаласында туылды) — [[испаниялық]] футболист, [[Челси]] футбол клубы мен [[Испания ұлттық құрамасы]]ның сол қапталдығы [[қорғаушысы]].

== Клубтағы мансабы ==
=== Осасуна ===
Аспиликуэта - кантераның «Осасуна»  клубының тәрбиеленушісі. Алғаш матчын [[Реал Мадрид|«Реал Мадридқа»]] қарсы [[8 сәуір|8 сәуірде]] [[2007 жыл|2007 жылы]] өткізді. Алғашында жартылай қорғаушының позициясында ойнап, клубта қорғаушылар аз болғандықтан қазіргі позициясына ауысты. 2007/08 маусымда негізгі команданың тиянақты ойыншысы болса, 2009/10 маусымда «Осасуна» клубының алға бастар ойыншысы атанды. Жас қорғаушының ойыны Испания құрамасының негізгі бапкері [[Висенте Дель Боске|Висенте Дель Боскені]] қызықтырып, [[2010 жылғы әлем чемпионаты|2010 жылғы әлем чемпионатына]] алынды.
=== Марсель ===
[[2010 жыл|2010 жылы]] [[21 шілде|21 шілдеде]] «Марсельдің» ресми сайты Аспиликуэтаның көшкенің жариялап, 7 млн.евроға сатылып алынғаны белгілі болды.«Марсель» үшін барлығы 68 ойын өткізіп, 2 гол соқты.
=== Челси ===
[[2012 жыл|2012 жылы]]  [[24 тамыз|24 тамызда]] 22 жасар Сесар [[Челси (футбол клубы)|Челсимен]] келісімге келіп, медециналық тексерілуден өтті. Кейбір статистикалар бойынша трансфердің құны 7 ден 9 милн.фунтқа дейін құрады. Алғаш матчын [[25 қыркүйек|25 қыркүйект]]&lt;nowiki/&gt;е Кубок Лигасында «Вулверхэмптон Уондерерс» клубына қарсы өткізіді.

== Ұлттық командадағы мансабы ==
[[2010 жыл|2010 жылы]] [[11 мамыр|11 мамырда]] бас бапкер дель Боске Сесарды әлем чемпионтының  кеңейтлген құрамына қосқанымен,бірақ мундиальға барған жоқ. Сол кезде Сезар Давид Де Хеадан кейінгі ең жас ойыншылардың бірі болып саналд. [[2013 жыл|2013 жылы]] [[1 ақпан|1 ақпанда]] Уругвайға қарсы жолдастық ойынның 90 минутын алаңда өткізіп, 3:1 есебімен жеңді.

== Сілтемелер ==
*[http://www.soccerbase.com/players/player.sd?player_id=46344 soccerbase.com сайтында ]

*[http://www.chelseafc.com/teams/first-team/cesar-azpilicueta.html Челсидің ресми сайтында]

*[http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=270948/index.html ФИФА ресми сайтында] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120822171023/http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=270948/index.html |date=2012-08-22 }}</text>
      <sha1>55nohcmg32pg90eflo3p7hjumeq6hhz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Хавьер Маскерано</title>
    <ns>0</ns>
    <id>522641</id>
    <revision>
      <id>3632061</id>
      <parentid>3631451</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T02:58:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Бапкерлік мансабы */</comment>
      <origin>3632061</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5791" sha1="pyk2pikrb2crj0g6ik5wh3i4yq2ts66" xml:space="preserve">{{Футболшы
|есімі = Хавьер Маскерано
|туған күні = 8.06.1984 
|туған жері =Сан-Лоренсо, [[Аргентина]]
|азаматтығы = [[Аргентина]]
|қазіргі клуб = 
|номері =14
|бойы = 170 см&lt;ref&gt;https://www.soccerbase.com/players/player.sd?player_id=38150&lt;/ref&gt;
|салмағы = 72 кг
|позициясы = қорғаушы
|сурет =Argentine_-_Portugal_-_Javier_Mascherano.jpg 
| клубтары = {{футбол карьерасы
|2003—2005|{{flagicon|Аргентина|20px}} [[Ривер Плейт]]|46 (0)
|2005—2006|{{flagicon|Бразилия|20px}} [[Коринтианс]]|26 (0)
|2006—2007|{{flagicon|Англия|20px}} [[Вест Хэм Юнайтед]]|5 (0)
|2007—2010|{{flagicon|Англия|20px}} [[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпуль]]|94 (1)
|2010—2018|{{flagicon|Испания|20px}} [[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]|203 (1)
|2018—2019|{{flagicon|Қытай}} [[Хэбэй Чайна Форчун]]|53 (0)
|2019—2020|{{flagicon|Аргентина|20px}} [[Эстудиантес]]|10 (0)}}
| ұлттық құрамы ={{футбол карьерасы
|2003—2018|{{Футбол|Аргентина}} |147 (3)}}
 |бапкер клубтары            = {{футбол карьерасы
|2022—2024|{{ту|Аргентина}} Аргентина U20|
|2023—2024|{{ту|Аргентина}} Аргентина U23|
|2024-|{{ту|АҚШ}} [[Интер Майами]]|}}
}}

'''Хавьер Маскерано''' ({{lang-es|Javier Alejandro Mascherano}}; [[8 маусым]] [[1984 жыл]], Сан-лоренсо[[Аргентина|, Аргентина]]) — [[Интер Майами]] клубының жаттықтырушысы және Аргентина құрамасының бұрынғы ойыншысы. 2006, 2010, 2014, 2018 жылдары [[Әлем чемпионаты|әлем чемпионатына]], 2007, 2011, 2015, 2016 жылдары [[Футболдан Америка кубогы|Америка кубогына]], 2004, 2008 жылдары [[Жазғы Олимпиада ойындары|Жазғы Олимпиада ойындарына]] қатысқан.

2004, 2008 жылдары Олимпиада чемпионы атанды. 

== Мансабы ==
=== Барселона ===
Бірінші маусым Маскерано үшін жеңіл болған жоқ, себебі Хавьер бірден Барселонаның негізгі құрамына кіре алмады. Барселона сабында  [[Хави]], [[Андрес Иньеста|Иниеста]] секілді тамаша ойыншылар өнер көрсетіп жатқан да, негізгі құрамға кіру оңай емес еді. Бірақ маусымның жартысында команданың капитаны [[Карлес  Пуйоль]] жарақат алу себебінен Маскерано Пуйольдың орнына шығуы тиіс болады. Пуйоль орталық қорғаушы болған соң Маскеранода орталық қорғаушы рөлін атқару тиіс болды. Қуанышқа орай Маскерано өте жақсы қорғаушы болып шықты.

=== Бапкерлік мансабы ===
Хавьер Маскерано бапкерлік карьерасын 2022 жылы Аргентина U20 және 2023 жылы Аргентина U23 құрамаларын жаттықтырумен бастады.

==== Интер Майами ====
2024 жылы 22 қараша күні Хавьер Маскерано [[Интер Майами]] клубының бас жаттықтырушысы болып тағайындалды&lt;ref&gt;{{Cite web |title=MSN |url=https://www.msn.com/en-my/news/other/javier-mascherano-to-be-inter-miamis-next-manager-with-ex-premier-league-star-to-reunite-with-lionel-messi/ar-AA1uzl33 |access-date=2024-12-02 |website=www.msn.com}}&lt;/ref&gt;.

== Жетістіктері==

* Аргентинаның Чемпионы: (2004, Клаусура)
* Бразилияның Чемпионы: (2005)
* Испанияның Чемпионы: 2010/11, 2012/13, 2014/15, 2015/16, 2017/18
* Испанияның Суперкубок иегері: 2011, 2013, 2016
* Испанияның Кубок иегері: 2011/12, 2014/15, 2015/16, 2016/17, 2017/18
* УЕФА Чемпиондар Лигасының жеңімпазы: 2010/11, 2014/15
* УЕФА-ның Суперкубок иегері:2011&lt;ref&gt;[http://www.sports.ru/xavier-mascherano/]&lt;/ref&gt;, 2015
*Олимпиада  чемпионы: 2004, 2008
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{бастама}}
[[Санат:Аргентина футболшылары]]
[[Санат:Аргентина Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]]
[[Санат:Ривер Плейт ФК ойыншылары]]
[[Санат:Вест Хэм Юнайтед ФК ойыншылары]]
[[Санат:Коринтианс ФК ойыншылары]]
[[Санат:Ливерпуль ФК ойыншылары]]
[[Санат:Барселона ФК ойыншылары]]
[[Санат:Футболдан Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:2008 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары]]
[[Санат:2004 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары]]
[[Санат:Аргентина Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары]]</text>
      <sha1>pyk2pikrb2crj0g6ik5wh3i4yq2ts66</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Латыш асханасы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>522807</id>
    <revision>
      <id>3631939</id>
      <parentid>3306623</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T17:28:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3631939</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4938" sha1="5gvr0h2hrt5jt3abcqb7ie55x8tcyta" xml:space="preserve">[[File:Latvian dinner.jpg|thumb|Латыш түскі асының көрінісі]]
'''Латыш асханасы''' негізінен ауылшаруашылық өнімдерінен тұрады. [[Латвия]] [[Балтық теңізі]]нің жағасында орналасқандықтан, балық өнімдері ұлттық тағамдарына айналған.
 
==Ұлттық тағамдары==
*Латыш ұлттық тағамдарына мыналар жатады: салқын үстел тағамдары, путралар (шошқа майы қосылған дәнді-көкөністік сұйық ботқалар, ысталған ет немесе балықтар, сонымен қатар ашымалы сүт өнімдері), ашымалы сүт өнімдері (путельс, ұйытылған сүт) және үй ірімшіктері (бакштейн).
*Латыш ұлттық асханасындағы негізгі тағамдарды [[ұн]], жарма, бұршақ, атбас бұршақ, картоп, көкөністер, сүт және сүт өнімдері (ұйытылған сүт, айран, сүзбе, қаймақ). Ет өнімдерінің ішінде шошқа, сияр, құс еттерін пайдаланады.  Сондай-ақ, ұлттық тағамдарды дайындауда май шабақ, шабақ балық, салака көп қолданылады.
*Күнделікті тұрмыста латыштар, әдетте, котлет, балық пен ет өнімдері, шошқа қабырғалары, көкөніс салаттарын дайындайды. Ал ұлттық мерекелер кезінде латыштар ескі дәстүрлерге оралып, дастарқан басына сұр бұршақ, бәліштер, сыралар, қара бидай наны мен ірімшіктер қояды. Латыш асханаларында бұршақтан жасалған тағамдар кеңінен таралған. Солардың бірі шошқаның қыртыс майы қосылған бұршақ.&lt;ref&gt;Масилюне Н., Пасопа А. Латышская кухня. Рига: Авотс, 1987.&lt;/ref&gt;

==Тағам түрлері==
*Кейбір тағамдарды, мысалы, скабпутра – [[шошқа еті]] қосылып дайындалатын қышқыл ботқа қазір латыш асханаларынан кездестіре алмайсыз. Қолданыстан шығып қалған. Осындай ежелгі ұлттық тағамдарының орнын еуропалық асханалар басады. Қазақстанда тұратындар латыштар қазақтардың ұлттық тағамдарын дайындауда қазақтардан кем түспейді.

*Үй ірімшіктері — зиреден жасалған ірімшік;

*Путралар — шошқа майы қосылған дәнді-көкөністік сұйық ботқалар, ысталған ет немесе балықтар, сонымен қатар ашымалы сүт өнімдері;

*Путельсалар — қышқыл сұлы немесе бұршақтан дайындалған кисель;

*Бұршақ қосылған сорпа, салқын сорпа, үзбе көже;

*Шошқаның қыртыс майы қосылып қайнатылған бұршақ;

*Силькюпудиньш — қайнатылған картоп қосылған май шабақтан жасалған запеканка;

*Клопс (пиязды клопс) — пияз тұздығы бар бифштекс;

*Шаруа таңғы асы — жұмыртқада қуырылып немесе бұқтырылып жасалатын ет өнімдері;

*Буберте — жұмыртқаның көпіршітілген ағы қосылған сұлы ботқасы;

*Сүзбе қосылған қайнатылған картоп;

*Көпіршітілген кілегей немесе сүт қосылған рауғаштан дайындалатын кисель;

*Камаро — бұқтырылған [[тауық еті]];

*Қаннан жасалған шұжық;

*Қаннан жасалған құймақ — суйт асханасы;

*Скландраусис — көкөніс салмасы бар ашық бүктемелер.

== Дереккөздер ==
&lt;references/&gt;

== Сыртқы сілтемелер ==
* http://www.meeting.lv/wheretogo/latyshskaja-kuhnja.php {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141028135546/http://www.meeting.lv/wheretogo/latyshskaja-kuhnja.php |date=2014-10-28 }}

[[Санат:Ұлттық асханалар]]
[[Санат:Латыш асханасы]]</text>
      <sha1>5gvr0h2hrt5jt3abcqb7ie55x8tcyta</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Руд ван Нистелрой</title>
    <ns>0</ns>
    <id>523791</id>
    <revision>
      <id>3632060</id>
      <parentid>2833363</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T02:57:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3632060</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4934" sha1="r0qm9qqynd38zvot5t38n8ms37qipyi" xml:space="preserve">{{Футболшы
|Есімі = Руд ван Нистелрой
|туған күні = 1.07.1976
|туған жері = Осс [[Нидерланд]]
|азаматтығы =  [[Нидерланд]]
|қазіргі клуб = карьерасын аяқтады
|номері = 
|бойы = 188 см
|салмағы = 65 кг
|позициясы = [[шабуылшы]]
|сурет = Ruud-van-Nistelrooy3.jpg
 |клубтары                       = {{футбол карьерасы
|1993—1997|{{flagicon|Нидерланд|20px}} [[Ден Босх (футбол клубы)|Ден Босх]]|69 (17)
|1997—1998|{{flagicon|Нидерланд|20px}} [[Херенвен (футбол клубы)|Херенвен]]|31 (13)
|1998—2001|{{flagicon|Нидерланд|20px}} [[ПСВ Эйндховен|ПСВ]]|67 (62)
|2001—2006|{{flagicon|Англия|20px}} [[Манчестер Юнайтед]]|150 (95)
|2006—2010|{{flagicon|Испания|20px}}  [[Реал Мадрид]]|68 (46)
|2010—2011|{{flagicon|Германия|20px}} [[Гамбург (футбол клубы)|Гамбург]]|36 (12)
|2011—2012|{{flagicon|Испания|20px}} [[Малага (футбол клубы)|Малага]]|28 (4)
|1993—2012|'''Барлығы'''|'''449 (249)'''
}}
 |ұлттық құрамы       = {{футбол карьерасы|1998—2011|{{футбол|Нидерланд}}|70 (35)}}
 |бапкер клубтары            = {{футбол карьерасы
|2014—|{{футбол|Нидерланд}}|ассистент
}}}}
'''Рютгерюс Йоханнес Мартиниус ван Нистелрой''' ([[Нидерланд тілі|нидерл]]. ''Rutgerus Johannes Martinius van Nistelrooij''; [[1976 жыл|1976 жылдың]] [[1 шілде|1 шілдесінде]] дүниеге келген&lt;ref&gt;https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/3407&lt;/ref&gt;, Осс, [[Нидерланд]]), Руд ван Нистелрой атымен танымал  — голландиялық футболшы, шабуылшы. 

== Мансабы ==
Карьерасында [[ПСВ Эйндховен|ПСВ,]] &quot;[[Манчестер Юнайтед]]&quot;, &quot;[[Реал Мадрид]]&quot;, &quot;[[Гамбург (футбол клубы)|Гамбург]]&quot;, &quot;[[Мальорка (футбол клубы)|Мальорка]]&quot; клубтарында ойнап, 2012 жылы карьерасын аяқтады. Нидерланд, Англия, Испания чемпионы атанды. 

[[Футболдан 2006 жылғы әлем біріншілігі|2006 жылғы әлем чемпионатына]] қатысқан. Екінші турда [[Кот-д’Ивуар Ұлттық футбол құрамасы|Кот-Д'Ивуар]] қақпасына екінші голды соқты. Сондай-ақ [[Футболдан 2004 жылғы Еуропа біріншілігі|ЕУРО-2004]], [[Футболдан 2008 жылғы Еуропа біріншілігі|ЕУРО-2008]] турнирлерінде де бірнеше маңызды голдарды қақпаға енгізді.
{{толықтыру}}

==Қызықты мәліметтер==
* Руд ван Нистелрой голландиялық тағы бір танымал футболшы [[Патрик Клюйверт|Патрик Клюйвертпен]] бір күнде дүниеге келген.
*Нистелрой өз отбасымен көптеген қоғамдық көмек акцияларына қатысады

== Жетістіктері ==

=== Командалық ===
'''«ПСВ»'''

* Нидерланд чемпионы: 2000, 2001
* Нидерланд суперкубогы: 1999, 2000

'''«Манчестер Юнайтед»'''

* Англия чемпионы: 2003
* Англия кубогы: 2004
* Англия суперкубогы: 2003
* Лига кубогы: 2006

'''«Реал Мадрид»'''

* Испания чемпионы: 2007, 2008
* Испания суперкубогы: 2008

=== Жеке ===

* ФИФА-100 тізіміне енген
* Нидерландыдағы жыл футболшысы: 1999, 2000
* Премер Лиганың үздік футболшысы: 2002/03

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

== Сілтемелер ==

* [https://www.national-football-teams.com/player/4636.html Профилі (Нэшнл.футбол.тим)]
{{Бастама}}
[[Санат:Нидерланд футболшылары]]
[[Санат:Реал Мадрид ФК ойыншылары]]
[[Санат:Манчестер Юнайтед ФК ойыншылары]]
[[Санат:ПСВ ФК ойыншылары]]
[[Санат:Нидерланд Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]]
[[Санат:Гамбург ФК ойыншылары]]
[[Санат:Малага ФК ойыншылары]]</text>
      <sha1>r0qm9qqynd38zvot5t38n8ms37qipyi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Лукас Подольски</title>
    <ns>0</ns>
    <id>523833</id>
    <revision>
      <id>3632063</id>
      <parentid>3054259</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T02:59:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3632063</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6271" sha1="h52o2g2y3thbhgkuke8a9wb1ldz4sli" xml:space="preserve">{{Футболшы
|Есімі = Лукаш Юзеф Подольский
|туған күні = 4.07.1985 
|туған жері = [[Гливице]], [[Польша]]
|азаматтығы = {{flagicon|Germany}} [[Германия]]
|бойы = 182 см
|салмағы = 81 кг
|қазіргі клуб = {{flagicon|POL|20px}} [[Гурник (футбол клубы, Забже)|Гурник Забже]]
|номері = 10
|позиция = [[шабуылшы]]
|сурет = Lukas_Podolski%2C_2012-08-18.jpg
|жастар клубы = {{футбол карьерасы
|1991—1995|{{flagicon| Германия|20px}} Бергхайм|
|1995—2003|{{flagicon|Германия|20px}} [[Кёльн (футбол клубы)|Кёльн]]|}}
|клубтары = {{футбол карьерасы
|2003—2006|{{flagicon|Германия|20px}} [[Кёльн (футбол клубы)|Кёльн]]|81 (46)
|2003|{{flagicon|Германия|20px}} Кёльн II|2 (0)
|2006—2009|{{flagicon|Германия|20px}} [[Бавария (футбол клубы)|Бавария (Мюнхен)]]|71 (15)
|2006—2009|{{flagicon|Германия|20px}} Бавария II|2 (0)
|2009—2012|{{flagicon|Германия|20px}} [[Кёльн (футбол клубы)|Кёльн]]|88 (33)
|2012—2015|{{flagicon|Англия|20px}} [[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсенал]]|60 (19)
|2015|{{аренда}}{{flagicon|Италия|20px}} [[Интернационале]]|17 (1)
|2015—2017|{{flagicon|Түркия|20px}} [[Галатасарай|Галатасарай]]|47 (18)
|2017—2020|{{flagicon|Жапония|20px}} [[Виссел Кобе]]|52 (15)
|2020—2021|{{flagicon|TUR|20px}} [[Антальяспор]]|40 (6)
|2021—|{{flagicon|POL|20px}} [[Гурник (футбол клубы, Забже)|Гурник Забже]]|28 (9)}}
|ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы
|2004—2017|{{футбол|Германия}}|130 (49)}}
}}
'''Лукас Подольски''' ([[Неміс тілі|нем]]. ''Lukas Podolski'';  [[Польша]]да [[1985 жыл]]ы [[4 шілде]]де дүниеге келген&lt;ref&gt;http://www.transfermarkt.co.uk/lukas-podolski/profil/spieler/15185&lt;/ref&gt;), Лукаш Юзеф Подольский ([[Поляк тілі|пол]]. ''Łukasz Józef Podolsk''i) — неміс шабуылшысы, [[Германия Ұлттық футбол құрамасы|Германия Ұлттық құрамасында]] ойнаған.

==Балалық шағы==
Лукас Подольски баяғы жоғарғы Силеза аумағында дүниеге келген.Ол спорттық отбасыда дүниеге келген.Оның анасы гандболдан әйелдер құрама сапында өнер көрсеткен,әкесі футболшы болған.

== Клубтық мансабы ==
&quot;Бергхайм&quot; және &quot;Кельн&quot; клубтарының түлегі. Клубтық карьерасын 2003 жылы жазда &quot;[[Кёльн (футбол клубы)|Кёльн]]&quot; клубынан бастаған болатын. Кельдік клуб сапында үш маусым ойнап, 81 кездесуде алаңға шықты.

2006 жылдың 1 маусымында ол [[Бавария (футбол клубы)|&quot;Бавария]]&quot; клубына аусады.

2009 жылдың жазында ол &quot;[[Кёльн (футбол клубы)|Кёльн]]&quot; клубына қайта оралады. Ол өзінің керемет ойынымен көзге түсіп, 2012 жылдың 30 сәуірінде &quot;[[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсенал]]&quot; сапына ауысады.

2015 жылдың басында &quot;[[Интернационале|Интернационалеге]]&quot; жалға берілді.

2015 жылы жазда &quot;[[Галатасарай|Галатасарайға]]&quot; ауысты. 

2017 жылы &quot;Виссель Кобе&quot; футболшысы атанды. Екі маусымнан соң Түркияға оралып, &quot;Антальяспорға&quot; ауысты.

==Ұлттық құрама сапындағы карьерасы==
Ұлттық құрама сапында 2004-17 жылдар аралығында ойнады. Бұл аралықта екі рет әлем чемпионатының қола жүлдегері, бір рет әлем чемпионы, бір рет Еуропаның вице*чемпионы атанды.

== Жетістіктері ==
&lt;big&gt;'''Командалық'''&lt;/big&gt;

'''Германия'''
* Конфедерациялар кубогының қола жүлдегері: 2005
* Әлем чемпионатының қола жүлдегері: 2006, 2010
* Еуропаның күміс жүлдегері: 2008
* Еуропаның қола жүлдегері: 2012
* Әлем чемпионы: 2014

'''Бавария'''
* Германия чемпионы: 2007/08
* Германия кубогы: 2008

'''Арсенал'''
* Англия кубогы: 2013/14

'''Галатасарай'''
* Түркия суперкубогы: 2015
* Түркия кубогы: 2015/16

&lt;big&gt;'''Жеке'''&lt;/big&gt;
* Екінші Бундеслиганың үздік мергені: 2004/05 (24 гола)
* Әлем чемпионатының үздік жас ойыншысы: 2006

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

== Сілтемелер ==

* [http://www.lukas-podolski.com/ lukas-podolski.com]
* [http://www.90minut.pl/kariera.php?id=7386 Лукас Подольски] (90MINUT.PL)

[[Санат:Германия футболшылары]]
[[Санат:Германия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]]
[[Санат:Арсенал Лондон ФК ойыншылары]]
[[Санат:Бавария ФК ойыншылары]]
[[Санат:Кельн ФК ойыншылары]]
[[Санат:Интернационале ФК ойыншылары]][[Санат:Антальяспор ФК ойыншылары]]
[[Санат:Футболдан әлем чемпиондары]]
[[Санат:Галатасарай ФК ойыншылары]]</text>
      <sha1>h52o2g2y3thbhgkuke8a9wb1ldz4sli</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Уикипедия:Уикидеңгей</title>
    <ns>4</ns>
    <id>537752</id>
    <revision>
      <id>3632109</id>
      <parentid>3631686</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T05:00:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ArystanbekBot</username>
        <id>33174</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Деректерді жаңарту</comment>
      <origin>3632109</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="61053" sha1="p1zkp58ck7o91dqhju8d2qsu7unvh57" xml:space="preserve">'''Уикидеңгей''' — қатысушының немесе [[Уикипедия:Уикипедияшы|уикипедияшының]] өңдеме саны ({{lang-en|editcount}}) бойынша деңгейі. Өңдеме саны бойынша қазақша Уикипедияда қатысушыларының сегіз деңгейі бар. Уикидеңгейге кірген қатысушылардың қатысушы және талқылау бетінде уикидеңгейін көрсеткен жұлдызшалар автоматты түрде көрінеді. Деректер күн сайын бот арқылы жаңартылады (&lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[{{fullurl:Уикипедия:Уикидеңгей/Рейтинг|diff=cur}} соңғы жаңартылуы]&lt;/span&gt;)

== Деңгей сипаттамасы ==
[[Сурет:Деңгейлер салыстырмасы.png|нобай|оңға|400px|Деңгейлер салыстырмасы]]
[[Сурет:1 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|-|-|-|-|-|*}} — Тастүлек (500 — 999 өңдеме)

[[Сурет:2 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|-|-|-|-|*|*}} — Мұзбалақ (1 000 — 2 499 өңдеме)

[[Сурет:3 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|-|-|-|*|*|*}} — Құмтүлек (2 500 — 4 999 өңдеме)

[[Сурет:4 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|-|-|*|*|*|*}} — Баршын (5 000 — 9 999 өңдеме)

[[Сурет:5 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|-|*|*|*|*|*}}  — Қоңыртүлек (10 000 — 24 999 өңдеме)

[[Сурет:6 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|*|*|*|*|*|*}} — Шөгел (25 000 — 49 999 өңдеме)

[[Сурет:7 (number).png|20px|link=]] {{stars|*|*|*|*|*|*|*}} — Қыран (50 000 — 99 999 өңдеме)

[[Сурет:8 (number).png|20px|link=]] {{stars|_full|_full|_full|_full|_full|_full|_full|}} — Сұңқар  (100 000+ өңдеме)

== Рейтинг ==
{{StatInfo}}


&lt;!-- BOT:START --&gt;
&lt;center&gt;
{|class=&quot;standard sortable ts-stickytableheader&quot;
!№
!Қатысушы аты
!Өңдеме саны
!Мақала тексеруі
!Тіркелген уақыты
![[Уикипедия:Уикидеңгей|Уикидеңгейі]]
|-
|1
|{{Қатысушы-түж6|Нұрлан Рахымжанов}}
| data-sort-value=&quot;120022&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Нұрлан Рахымжанов}} 120 022]
| data-sort-value=&quot;109&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Нұрлан Рахымжанов|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 109]
|2012-12-28
|{{stars|_full|_full|_full|_full|_full|_full|_full}}
|-
|2
|{{Қатысушы-түж6|Kasymov}}
| data-sort-value=&quot;96383&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Kasymov}} 96 383]
| data-sort-value=&quot;1101&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Kasymov|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1101]
|2011-10-03
|{{stars|*|*|*|*|*|*|*}}
|-
|3
|{{Қатысушы-түж6|Салиха}}
| data-sort-value=&quot;86567&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Салиха}} 86 567]
| data-sort-value=&quot;170&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Салиха|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 170]
|2012-07-28
|{{stars|*|*|*|*|*|*|*}}
|-
|4
|{{Қатысушы-түж6|Мағыпар}}
| data-sort-value=&quot;85372&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Мағыпар}} 85 372]
| data-sort-value=&quot;7&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Мағыпар|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 7]
|2020-06-29
|{{stars|*|*|*|*|*|*|*}}
|-
|5
|{{Қатысушы-түж6|Мықтыбек Оразтайұлы}}
| data-sort-value=&quot;84039&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Мықтыбек Оразтайұлы}} 84 039]
| data-sort-value=&quot;194&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Мықтыбек Оразтайұлы|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 194]
|2017-08-21
|{{stars|*|*|*|*|*|*|*}}
|-
|6
|{{Қатысушы-түж6|Arystanbek}}
| data-sort-value=&quot;55562&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Arystanbek}} 55 562]
| data-sort-value=&quot;64&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Arystanbek|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 64]
|2012-03-14
|{{stars|*|*|*|*|*|*|*}}
|-
|7
|{{Қатысушы-түж6|Casserium}}
| data-sort-value=&quot;48857&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Casserium}} 48 857]
| data-sort-value=&quot;11&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Casserium|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 11]
|2017-06-26
|{{stars|-|*|*|*|*|*|*}}
|-
|8
|{{Қатысушы-түж6|Sibom}}
| data-sort-value=&quot;41112&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Sibom}} 41 112]
| data-sort-value=&quot;1&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Sibom|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1]
|2010-01-17
|{{stars|-|*|*|*|*|*|*}}
|-
|9
|{{Қатысушы-түж6|1nter pares}}
| data-sort-value=&quot;31121&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|1nter pares}} 31 121]
| data-sort-value=&quot;51&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:1nter pares|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 51]
|2023-12-17
|{{stars|-|*|*|*|*|*|*}}
|-
|10
|{{Қатысушы-түж6|Ulan}}
| data-sort-value=&quot;30436&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Ulan}} 30 436]
| data-sort-value=&quot;1&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Ulan|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1]
|2007-12-01
|{{stars|-|*|*|*|*|*|*}}
|-
|11
|{{Қатысушы-түж6|AlefZet}}
| data-sort-value=&quot;25095&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|AlefZet}} 25 095]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2006-05-18
|{{stars|-|*|*|*|*|*|*}}
|-
|12
|{{Қатысушы-түж6|GanS NIS}}
| data-sort-value=&quot;24505&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|GanS NIS}} 24 505]
| data-sort-value=&quot;979&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:GanS NIS|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 979]
|2013-10-20
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|13
|{{Қатысушы-түж6|Орел Карл}}
| data-sort-value=&quot;22681&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Орел Карл}} 22 681]
| data-sort-value=&quot;1&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Орел Карл|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1]
|2018-10-22
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|14
|{{Қатысушы-түж6|Bolatbek}}
| data-sort-value=&quot;21868&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Bolatbek}} 21 868]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-14
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|15
|{{Қатысушы-түж6|Sagzhan}}
| data-sort-value=&quot;21256&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Sagzhan}} 21 256]
| data-sort-value=&quot;174&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Sagzhan|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 174]
|2014-01-01
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|16
|{{Қатысушы-түж6|Nurken}}
| data-sort-value=&quot;19539&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Nurken}} 19 539]
| data-sort-value=&quot;35&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Nurken|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 35]
|2021-07-07
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|17
|{{Қатысушы-түж6|Kaiyr}}
| data-sort-value=&quot;17232&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Kaiyr}} 17 232]
| data-sort-value=&quot;6&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Kaiyr|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 6]
|2009-06-18
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|18
|{{Қатысушы-түж6|Batyrbek.kz}}
| data-sort-value=&quot;16072&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Batyrbek.kz}} 16 072]
| data-sort-value=&quot;173&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Batyrbek.kz|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 173]
|2010-05-14
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|19
|{{Қатысушы-түж6|Amangeldi Mukhamejan}}
| data-sort-value=&quot;14709&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Amangeldi Mukhamejan}} 14 709]
| data-sort-value=&quot;73&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Amangeldi Mukhamejan|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 73]
|2013-06-16
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|20
|{{Қатысушы-түж6|Alphy Haydar}}
| data-sort-value=&quot;13765&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Alphy Haydar}} 13 765]
| data-sort-value=&quot;2&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Alphy Haydar|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2]
|2014-09-25
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|21
|{{Қатысушы-түж6|Polat Alemdar}}
| data-sort-value=&quot;12577&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Polat Alemdar}} 12 577]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-28
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|22
|{{Қатысушы-түж6|Ismukhammed}}
| data-sort-value=&quot;11661&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Ismukhammed}} 11 661]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2010-01-10
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|23
|{{Қатысушы-түж6|Ерден Карсыбеков}}
| data-sort-value=&quot;11324&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Ерден Карсыбеков}} 11 324]
| data-sort-value=&quot;59&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Ерден Карсыбеков|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 59]
|2009-09-23
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|24
|{{Қатысушы-түж6|Nurkhan}}
| data-sort-value=&quot;10144&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Nurkhan}} 10 144]
| data-sort-value=&quot;2&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Nurkhan|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2]
|2012-02-12
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|25
|{{Қатысушы-түж6|Тұран}}
| data-sort-value=&quot;8361&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Тұран}} 8361]
| data-sort-value=&quot;11&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Тұран|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 11]
|2022-06-01
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|26
|{{Қатысушы-түж6|AlibekKS}}
| data-sort-value=&quot;8336&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|AlibekKS}} 8336]
| data-sort-value=&quot;8&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:AlibekKS|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 8]
|2012-11-25
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|27
|{{Қатысушы-түж6|Kas77777}}
| data-sort-value=&quot;8251&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Kas77777}} 8251]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2020-07-16
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|28
|{{Қатысушы-түж6|TheNomadEditor}}
| data-sort-value=&quot;8185&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|TheNomadEditor}} 8185]
| data-sort-value=&quot;42&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:TheNomadEditor|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 42]
|2022-05-13
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|29
|{{Қатысушы-түж6|Daniyar}}
| data-sort-value=&quot;8001&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Daniyar}} 8001]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-29
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|30
|{{Қатысушы-түж6|Nurtenge}}
| data-sort-value=&quot;7952&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Nurtenge}} 7952]
| data-sort-value=&quot;5&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Nurtenge|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 5]
|2020-01-06
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|31
|{{Қатысушы-түж6|Dinkaz}}
| data-sort-value=&quot;7842&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Dinkaz}} 7842]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|32
|{{Қатысушы-түж6|Gabit Karabay}}
| data-sort-value=&quot;7596&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Gabit Karabay}} 7596]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-04-16
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|33
|{{Қатысушы-түж6|Ashina}}
| data-sort-value=&quot;7488&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Ashina}} 7488]
| data-sort-value=&quot;15&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Ashina|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 15]
|2011-03-07
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|34
|{{Қатысушы-түж6|TalgatSnow}}
| data-sort-value=&quot;7420&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|TalgatSnow}} 7420]
| data-sort-value=&quot;22&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:TalgatSnow|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 22]
|2023-11-13
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|35
|{{Қатысушы-түж6|Kmoksy}}
| data-sort-value=&quot;7012&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Kmoksy}} 7012]
| data-sort-value=&quot;12&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Kmoksy|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 12]
|2010-04-22
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|36
|{{Қатысушы-түж6|SSE}}
| data-sort-value=&quot;6974&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|SSE}} 6974]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-29
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|37
|{{Қатысушы-түж6|GaiJin}}
| data-sort-value=&quot;6703&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|GaiJin}} 6703]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|—
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|38
|{{Қатысушы-түж6|Bekus}}
| data-sort-value=&quot;6528&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Bekus}} 6528]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2009-03-09
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|39
|{{Қатысушы-түж6|Alamgir}}
| data-sort-value=&quot;6196&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Alamgir}} 6196]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2007-09-16
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|40
|{{Қатысушы-түж6|Аскаров}}
| data-sort-value=&quot;6193&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Аскаров}} 6193]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|41
|{{Қатысушы-түж6|Liquorkaru}}
| data-sort-value=&quot;6142&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Liquorkaru}} 6142]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2015-12-31
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|42
|{{Қатысушы-түж6|Zhaksilik}}
| data-sort-value=&quot;6101&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Zhaksilik}} 6101]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2014-02-09
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|43
|{{Қатысушы-түж6|Aghia7}}
| data-sort-value=&quot;6046&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Aghia7}} 6046]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-28
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|44
|{{Қатысушы-түж6|Zhigitbek}}
| data-sort-value=&quot;5455&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Zhigitbek}} 5455]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-09
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|45
|{{Қатысушы-түж6|Qarakesek}}
| data-sort-value=&quot;5200&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Qarakesek}} 5200]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2010-12-18
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|46
|{{Қатысушы-түж6|Djduxhx}}
| data-sort-value=&quot;5000&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Djduxhx}} 5000]
| data-sort-value=&quot;4&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Djduxhx|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 4]
|2021-05-11
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|47
|{{Қатысушы-түж6|Nick jan}}
| data-sort-value=&quot;4652&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Nick jan}} 4652]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-16
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|48
|{{Қатысушы-түж6|Erboldilyara}}
| data-sort-value=&quot;4522&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Erboldilyara}} 4522]
| data-sort-value=&quot;9&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Erboldilyara|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 9]
|2015-03-06
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|49
|{{Қатысушы-түж6|Madi Dos}}
| data-sort-value=&quot;4515&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Madi Dos}} 4515]
| data-sort-value=&quot;24&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Madi Dos|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 24]
|2012-09-21
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|50
|{{Қатысушы-түж6|Coffee86}}
| data-sort-value=&quot;4429&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Coffee86}} 4429]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2013-09-25
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|51
|{{Қатысушы-түж6|Dimash Kenesbek}}
| data-sort-value=&quot;3759&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Dimash Kenesbek}} 3759]
| data-sort-value=&quot;3&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Dimash Kenesbek|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 3]
|2020-09-28
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|52
|{{Қатысушы-түж6|Makenzis}}
| data-sort-value=&quot;3715&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Makenzis}} 3715]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2017-11-08
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|53
|{{Қатысушы-түж6|Syrymzhan}}
| data-sort-value=&quot;3683&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Syrymzhan}} 3683]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2024-09-07
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|54
|{{Қатысушы-түж6|Majilis}}
| data-sort-value=&quot;3630&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Majilis}} 3630]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2012-05-15
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|55
|{{Қатысушы-түж6|Esetok}}
| data-sort-value=&quot;3578&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Esetok}} 3578]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2012-11-01
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|56
|{{Қатысушы-түж6|Ерқанат Рыскулбеков}}
| data-sort-value=&quot;3545&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Ерқанат Рыскулбеков}} 3545]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2017-10-22
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|57
|{{Қатысушы-түж6|Maira Yessenbekova}}
| data-sort-value=&quot;3516&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Maira Yessenbekova}} 3516]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-14
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|58
|{{Қатысушы-түж6|Нурасылл}}
| data-sort-value=&quot;3398&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Нурасылл}} 3398]
| data-sort-value=&quot;9&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Нурасылл|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 9]
|2022-11-22
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|59
|{{Қатысушы-түж6|Nurbek Matzhani}}
| data-sort-value=&quot;3310&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Nurbek Matzhani}} 3310]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-04-13
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|60
|{{Қатысушы-түж6|Юсуф Худайберген}}
| data-sort-value=&quot;3273&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Юсуф Худайберген}} 3273]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2016-12-18
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|61
|{{Қатысушы-түж6|Hardworking}}
| data-sort-value=&quot;3272&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Hardworking}} 3272]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|62
|{{Қатысушы-түж6|ShadZ01}}
| data-sort-value=&quot;3265&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|ShadZ01}} 3265]
| data-sort-value=&quot;1&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:ShadZ01|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1]
|2016-03-26
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|63
|{{Қатысушы-түж6|BekaIITU}}
| data-sort-value=&quot;3227&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|BekaIITU}} 3227]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|64
|{{Қатысушы-түж6|Gulzat246}}
| data-sort-value=&quot;3168&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Gulzat246}} 3168]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-28
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|65
|{{Қатысушы-түж6|Qanattan}}
| data-sort-value=&quot;3126&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Qanattan}} 3126]
| data-sort-value=&quot;5&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Qanattan|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 5]
|2024-02-23
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|66
|{{Қатысушы-түж6|Yerzhankyzy}}
| data-sort-value=&quot;3041&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Yerzhankyzy}} 3041]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-14
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|67
|{{Қатысушы-түж6|Meruyert}}
| data-sort-value=&quot;2952&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Meruyert}} 2952]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-30
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|68
|{{Қатысушы-түж6|Абылай}}
| data-sort-value=&quot;2950&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Абылай}} 2950]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2012-02-15
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|69
|{{Қатысушы-түж6|MuratbekErkebulan}}
| data-sort-value=&quot;2906&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|MuratbekErkebulan}} 2906]
| data-sort-value=&quot;11&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:MuratbekErkebulan|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 11]
|2024-10-23
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|70
|{{Қатысушы-түж6|Dauren}}
| data-sort-value=&quot;2871&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Dauren}} 2871]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-29
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|71
|{{Қатысушы-түж6|Даурен Шарипов}}
| data-sort-value=&quot;2822&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Даурен Шарипов}} 2822]
| data-sort-value=&quot;2&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Даурен Шарипов|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2]
|2015-12-13
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|72
|{{Қатысушы-түж6|Кырмызов}}
| data-sort-value=&quot;2700&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Кырмызов}} 2700]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2015-01-01
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|73
|{{Қатысушы-түж6|Merey}}
| data-sort-value=&quot;2684&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Merey}} 2684]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|74
|{{Қатысушы-түж6|Магпар}}
| data-sort-value=&quot;2680&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Магпар}} 2680]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2014-12-11
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|75
|{{Қатысушы-түж6|Kyrmyzy gul}}
| data-sort-value=&quot;2532&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Kyrmyzy gul}} 2532]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-07
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|76
|{{Қатысушы-түж6|Abdi arman}}
| data-sort-value=&quot;2530&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Abdi arman}} 2530]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|77
|{{Қатысушы-түж6|Сәуір 1}}
| data-sort-value=&quot;2475&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Сәуір 1}} 2475]
| data-sort-value=&quot;3&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Сәуір 1|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 3]
|2016-10-29
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|78
|{{Қатысушы-түж6|Toktakynbaev}}
| data-sort-value=&quot;2471&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Toktakynbaev}} 2471]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-28
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|79
|{{Қатысушы-түж6|Balaburgem}}
| data-sort-value=&quot;2470&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Balaburgem}} 2470]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-11-10
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|80
|{{Қатысушы-түж6|G55}}
| data-sort-value=&quot;2468&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|G55}} 2468]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-28
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|81
|{{Қатысушы-түж6|Zhuka iitu}}
| data-sort-value=&quot;2445&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Zhuka iitu}} 2445]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|82
|{{Қатысушы-түж6|Ordabekov Azamat}}
| data-sort-value=&quot;2424&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Ordabekov Azamat}} 2424]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-28
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|83
|{{Қатысушы-түж6|Rasulbek Adil}}
| data-sort-value=&quot;2414&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Rasulbek Adil}} 2414]
| data-sort-value=&quot;10&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Rasulbek Adil|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 10]
|2026-01-18
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|84
|{{Қатысушы-түж6|Рахман999}}
| data-sort-value=&quot;2304&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Рахман999}} 2304]
| data-sort-value=&quot;1&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Рахман999|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1]
|2022-10-08
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|85
|{{Қатысушы-түж6|Бегулы Отагасы}}
| data-sort-value=&quot;2247&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Бегулы Отагасы}} 2247]
| data-sort-value=&quot;6&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Бегулы Отагасы|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 6]
|2014-02-01
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|86
|{{Қатысушы-түж6|Drift}}
| data-sort-value=&quot;2233&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Drift}} 2233]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2010-01-07
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|87
|{{Қатысушы-түж6|Egorkz}}
| data-sort-value=&quot;2232&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Egorkz}} 2232]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|88
|{{Қатысушы-түж6|Mira01}}
| data-sort-value=&quot;2229&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Mira01}} 2229]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-08-30
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|89
|{{Қатысушы-түж6|Aizhanka aaa}}
| data-sort-value=&quot;2215&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Aizhanka aaa}} 2215]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|90
|{{Қатысушы-түж6|Bakdauren}}
| data-sort-value=&quot;2208&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Bakdauren}} 2208]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-07
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|91
|{{Қатысушы-түж6|Әлинұр}}
| data-sort-value=&quot;2175&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Әлинұр}} 2175]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2012-07-10
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|92
|{{Қатысушы-түж6|RaiymbekZh}}
| data-sort-value=&quot;2105&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|RaiymbekZh}} 2105]
| data-sort-value=&quot;9&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:RaiymbekZh|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 9]
|2025-08-11
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|93
|{{Қатысушы-түж6|Mustafaalmas}}
| data-sort-value=&quot;2036&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Mustafaalmas}} 2036]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2010-04-18
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|94
|{{Қатысушы-түж6|Unknown Alash}}
| data-sort-value=&quot;2009&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Unknown Alash}} 2009]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2020-03-26
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|95
|{{Қатысушы-түж6|Kristianmusic}}
| data-sort-value=&quot;1938&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Kristianmusic}} 1938]
| data-sort-value=&quot;4&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Kristianmusic|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 4]
|2019-11-22
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|96
|{{Қатысушы-түж6|Bauka91 91}}
| data-sort-value=&quot;1857&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Bauka91 91}} 1857]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-07-01
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|97
|{{Қатысушы-түж6|Daneker}}
| data-sort-value=&quot;1857&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Daneker}} 1857]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-08-08
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|98
|{{Қатысушы-түж6|Esen48}}
| data-sort-value=&quot;1808&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Esen48}} 1808]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2021-04-05
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|99
|{{Қатысушы-түж6|Almatoswiki}}
| data-sort-value=&quot;1800&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Almatoswiki}} 1800]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2021-12-25
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|100
|{{Қатысушы-түж6|Тазагүл Ермаханова}}
| data-sort-value=&quot;1795&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Тазагүл Ермаханова}} 1795]
| data-sort-value=&quot;101&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Тазагүл Ермаханова|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 101]
|2015-11-17
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|101
|{{Қатысушы-түж6|Malbakov Korkem Shamshievih}}
| data-sort-value=&quot;1710&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Malbakov Korkem Shamshievih}} 1710]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-01-24
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|102
|{{Қатысушы-түж6|Nelli}}
| data-sort-value=&quot;1666&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Nelli}} 1666]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-29
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|103
|{{Қатысушы-түж6|Araichik}}
| data-sort-value=&quot;1622&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Araichik}} 1622]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-08-14
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|104
|{{Қатысушы-түж6|Nikolina Šepić}}
| data-sort-value=&quot;1613&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Nikolina Šepić}} 1613]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2019-08-27
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|105
|{{Қатысушы-түж6|ДолбоЯщер}}
| data-sort-value=&quot;1609&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|ДолбоЯщер}} 1609]
| data-sort-value=&quot;6&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:ДолбоЯщер|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 6]
|2018-05-19
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|106
|{{Қатысушы-түж6|2rk}}
| data-sort-value=&quot;1552&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|2rk}} 1552]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-10
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|107
|{{Қатысушы-түж6|Daniyal.aidarov5}}
| data-sort-value=&quot;1540&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Daniyal.aidarov5}} 1540]
| data-sort-value=&quot;4&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Daniyal.aidarov5|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 4]
|2022-04-24
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|108
|{{Қатысушы-түж6|Gliwi}}
| data-sort-value=&quot;1532&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Gliwi}} 1532]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2017-05-18
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|109
|{{Қатысушы-түж6|Аслан Жукенов}}
| data-sort-value=&quot;1496&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Аслан Жукенов}} 1496]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2014-04-26
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|110
|{{Қатысушы-түж6|Almagul Ibragimova}}
| data-sort-value=&quot;1490&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Almagul Ibragimova}} 1490]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2013-04-11
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|111
|{{Қатысушы-түж6|Акбота Казыбекова}}
| data-sort-value=&quot;1480&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Акбота Казыбекова}} 1480]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2013-09-19
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|112
|{{Қатысушы-түж6|DinDK}}
| data-sort-value=&quot;1383&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|DinDK}} 1383]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-28
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|113
|{{Қатысушы-түж6|Rasulzhan}}
| data-sort-value=&quot;1371&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Rasulzhan}} 1371]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-07-04
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|114
|{{Қатысушы-түж6|Tulya}}
| data-sort-value=&quot;1344&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Tulya}} 1344]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|115
|{{Қатысушы-түж6|Ayauly}}
| data-sort-value=&quot;1337&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Ayauly}} 1337]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-07-01
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|116
|{{Қатысушы-түж6|Nkiukr}}
| data-sort-value=&quot;1314&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Nkiukr}} 1314]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2015-09-06
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|117
|{{Қатысушы-түж6|Tarih}}
| data-sort-value=&quot;1304&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Tarih}} 1304]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-07-14
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|118
|{{Қатысушы-түж6|Wikiped4ik}}
| data-sort-value=&quot;1283&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Wikiped4ik}} 1283]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-05-10
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|119
|{{Қатысушы-түж6|Jarnamaqaz}}
| data-sort-value=&quot;1278&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Jarnamaqaz}} 1278]
| data-sort-value=&quot;1&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Jarnamaqaz|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1]
|2020-04-17
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|120
|{{Қатысушы-түж6|TemirlanSarsen}}
| data-sort-value=&quot;1277&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|TemirlanSarsen}} 1277]
| data-sort-value=&quot;65&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:TemirlanSarsen|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 65]
|2016-06-23
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|121
|{{Қатысушы-түж6|GulzhanOmarova}}
| data-sort-value=&quot;1248&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|GulzhanOmarova}} 1248]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-10-04
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|122
|{{Қатысушы-түж6|Шілде}}
| data-sort-value=&quot;1223&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Шілде}} 1223]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2018-01-02
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|123
|{{Қатысушы-түж6|IL68}}
| data-sort-value=&quot;1218&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|IL68}} 1218]
| data-sort-value=&quot;1&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:IL68|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1]
|2017-05-05
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|124
|{{Қатысушы-түж6|Gulnar7}}
| data-sort-value=&quot;1178&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Gulnar7}} 1178]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-08-01
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|125
|{{Қатысушы-түж6|Ziv}}
| data-sort-value=&quot;1173&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Ziv}} 1173]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2024-12-09
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|126
|{{Қатысушы-түж6|Suleimen Koishybai}}
| data-sort-value=&quot;1156&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Suleimen Koishybai}} 1156]
| data-sort-value=&quot;10&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Suleimen Koishybai|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 10]
|2021-01-13
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|127
|{{Қатысушы-түж6|Aimanber}}
| data-sort-value=&quot;1150&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Aimanber}} 1150]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-07-05
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|128
|{{Қатысушы-түж6|Bailarbekov}}
| data-sort-value=&quot;1136&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Bailarbekov}} 1136]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-28
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|129
|{{Қатысушы-түж6|Айдос уики}}
| data-sort-value=&quot;1126&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Айдос уики}} 1126]
| data-sort-value=&quot;9&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Айдос уики|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 9]
|2015-11-18
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|130
|{{Қатысушы-түж6|Sergazyyev}}
| data-sort-value=&quot;1119&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Sergazyyev}} 1119]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-08-02
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|131
|{{Қатысушы-түж6|KoishymanovaG}}
| data-sort-value=&quot;1102&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|KoishymanovaG}} 1102]
| data-sort-value=&quot;16&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:KoishymanovaG|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 16]
|2024-02-29
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|132
|{{Қатысушы-түж6|Истеный казах}}
| data-sort-value=&quot;1096&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Истеный казах}} 1096]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-07-11
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|133
|{{Қатысушы-түж6|Madina Kilybayeva}}
| data-sort-value=&quot;1083&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Madina Kilybayeva}} 1083]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-07-28
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|134
|{{Қатысушы-түж6|Wikuiser}}
| data-sort-value=&quot;1079&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Wikuiser}} 1079]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2025-10-29
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|135
|{{Қатысушы-түж6|Kafarik}}
| data-sort-value=&quot;1075&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Kafarik}} 1075]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2009-12-24
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|136
|{{Қатысушы-түж6|Аян Жанайсов}}
| data-sort-value=&quot;1054&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Аян Жанайсов}} 1054]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2013-05-02
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|137
|{{Қатысушы-түж6|Finderhannes}}
| data-sort-value=&quot;1049&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Finderhannes}} 1049]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2015-01-18
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|138
|{{Қатысушы-түж6|Orkaarys}}
| data-sort-value=&quot;993&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Orkaarys}} 993]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|139
|{{Қатысушы-түж6|А.С.Кизиров}}
| data-sort-value=&quot;987&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|А.С.Кизиров}} 987]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2016-06-29
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|140
|{{Қатысушы-түж6|P.Nurgisa}}
| data-sort-value=&quot;976&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|P.Nurgisa}} 976]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2014-11-11
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|141
|{{Қатысушы-түж6|Rayurad mc}}
| data-sort-value=&quot;973&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Rayurad mc}} 973]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|142
|{{Қатысушы-түж6|Fuzze123}}
| data-sort-value=&quot;964&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Fuzze123}} 964]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-20
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|143
|{{Қатысушы-түж6|Aselhan}}
| data-sort-value=&quot;948&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Aselhan}} 948]
| data-sort-value=&quot;2&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Aselhan|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2]
|2011-04-11
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|144
|{{Қатысушы-түж6|Шайнүсіп}}
| data-sort-value=&quot;931&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Шайнүсіп}} 931]
| data-sort-value=&quot;9&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Шайнүсіп|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 9]
|2024-09-07
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|145
|{{Қатысушы-түж6|Adiladil}}
| data-sort-value=&quot;906&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Adiladil}} 906]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-08-09
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|146
|{{Қатысушы-түж6|NErnur98}}
| data-sort-value=&quot;880&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|NErnur98}} 880]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2014-02-19
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|147
|{{Қатысушы-түж6|Vyacheslav Nasretdinov}}
| data-sort-value=&quot;872&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Vyacheslav Nasretdinov}} 872]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2008-08-11
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|148
|{{Қатысушы-түж6|Касымхан}}
| data-sort-value=&quot;866&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Касымхан}} 866]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2014-02-24
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|149
|{{Қатысушы-түж6|Chris die Seele}}
| data-sort-value=&quot;865&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Chris die Seele}} 865]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2016-09-18
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|150
|{{Қатысушы-түж6|Mukhin}}
| data-sort-value=&quot;850&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Mukhin}} 850]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|151
|{{Қатысушы-түж6|Stella~kkwiki}}
| data-sort-value=&quot;830&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Stella~kkwiki}} 830]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|152
|{{Қатысушы-түж6|Bakbergenov}}
| data-sort-value=&quot;820&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Bakbergenov}} 820]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-07-23
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|153
|{{Қатысушы-түж6|Dambler}}
| data-sort-value=&quot;819&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Dambler}} 819]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-29
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|154
|{{Қатысушы-түж6|Aibol dos}}
| data-sort-value=&quot;813&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Aibol dos}} 813]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|155
|{{Қатысушы-түж6|KaldarovNurymzhan}}
| data-sort-value=&quot;801&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|KaldarovNurymzhan}} 801]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2018-11-20
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|156
|{{Қатысушы-түж6|Talghatuly}}
| data-sort-value=&quot;794&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Talghatuly}} 794]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2012-02-14
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|157
|{{Қатысушы-түж6|Akba.nis.13}}
| data-sort-value=&quot;790&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Akba.nis.13}} 790]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2014-09-18
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|158
|{{Қатысушы-түж6|Аязбаев Даурен}}
| data-sort-value=&quot;789&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Аязбаев Даурен}} 789]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|159
|{{Қатысушы-түж6|Masalbaeva}}
| data-sort-value=&quot;787&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Masalbaeva}} 787]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|160
|{{Қатысушы-түж6|Абдрахманов Димаш}}
| data-sort-value=&quot;785&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Абдрахманов Димаш}} 785]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2015-12-04
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|161
|{{Қатысушы-түж6|Tylerdurdenkz}}
| data-sort-value=&quot;780&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Tylerdurdenkz}} 780]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2015-01-12
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|162
|{{Қатысушы-түж6|DariaUrinbasarova21nis}}
| data-sort-value=&quot;777&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|DariaUrinbasarova21nis}} 777]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2022-02-10
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|163
|{{Қатысушы-түж6|Azim Nurbergen}}
| data-sort-value=&quot;763&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Azim Nurbergen}} 763]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2014-01-22
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|164
|{{Қатысушы-түж6|Ташметов шахрух}}
| data-sort-value=&quot;743&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Ташметов шахрух}} 743]
| data-sort-value=&quot;3&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Ташметов шахрух|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 3]
|2022-02-24
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|165
|{{Қатысушы-түж6|Panicgirl}}
| data-sort-value=&quot;739&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Panicgirl}} 739]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-08-01
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|166
|{{Қатысушы-түж6|Mariko}}
| data-sort-value=&quot;734&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Mariko}} 734]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2012-06-26
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|167
|{{Қатысушы-түж6|Mheidegger}}
| data-sort-value=&quot;726&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Mheidegger}} 726]
| data-sort-value=&quot;3&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Mheidegger|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 3]
|2008-07-14
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|168
|{{Қатысушы-түж6|Rake}}
| data-sort-value=&quot;726&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Rake}} 726]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-08-02
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|169
|{{Қатысушы-түж6|Rasul kz91}}
| data-sort-value=&quot;723&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Rasul kz91}} 723]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|170
|{{Қатысушы-түж6|Muslim Qazaq}}
| data-sort-value=&quot;722&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Muslim Qazaq}} 722]
| data-sort-value=&quot;1&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Muslim Qazaq|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1]
|2015-04-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|171
|{{Қатысушы-түж6|Zhumalina}}
| data-sort-value=&quot;720&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Zhumalina}} 720]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2013-05-10
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|172
|{{Қатысушы-түж6|Alfiya}}
| data-sort-value=&quot;719&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Alfiya}} 719]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-08-01
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|173
|{{Қатысушы-түж6|Εὐθυμένης}}
| data-sort-value=&quot;697&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Εὐθυμένης}} 697]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2013-02-03
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|174
|{{Қатысушы-түж6|Sultan bek}}
| data-sort-value=&quot;695&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Sultan bek}} 695]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|175
|{{Қатысушы-түж6|Мира Белль}}
| data-sort-value=&quot;693&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Мира Белль}} 693]
| data-sort-value=&quot;7&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Мира Белль|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 7]
|2023-01-05
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|176
|{{Қатысушы-түж6|Cekli829}}
| data-sort-value=&quot;690&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Cekli829}} 690]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2009-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|177
|{{Қатысушы-түж6|Nkipshak}}
| data-sort-value=&quot;684&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Nkipshak}} 684]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|178
|{{Қатысушы-түж6|Sultan-balasi}}
| data-sort-value=&quot;676&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Sultan-balasi}} 676]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2016-12-12
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|179
|{{Қатысушы-түж6|Дауткулова Ақмарал}}
| data-sort-value=&quot;676&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Дауткулова Ақмарал}} 676]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2024-05-04
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|180
|{{Қатысушы-түж6|Epoxa-HH}}
| data-sort-value=&quot;674&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Epoxa-HH}} 674]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2020-07-06
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|181
|{{Қатысушы-түж6|Saken kun}}
| data-sort-value=&quot;673&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Saken kun}} 673]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2012-01-31
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|182
|{{Қатысушы-түж6|KUckhocjothkei3}}
| data-sort-value=&quot;671&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|KUckhocjothkei3}} 671]
| data-sort-value=&quot;2&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:KUckhocjothkei3|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2]
|2018-08-23
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|183
|{{Қатысушы-түж6|Syrlybek}}
| data-sort-value=&quot;658&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Syrlybek}} 658]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-03-04
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|184
|{{Қатысушы-түж6|Мұқтар Құндыз}}
| data-sort-value=&quot;656&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Мұқтар Құндыз}} 656]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2014-10-23
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|185
|{{Қатысушы-түж6|Баха}}
| data-sort-value=&quot;654&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Баха}} 654]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|186
|{{Қатысушы-түж6|Parmanova.ulbolsyn}}
| data-sort-value=&quot;651&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Parmanova.ulbolsyn}} 651]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2012-03-07
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|187
|{{Қатысушы-түж6|Амзе Магжан}}
| data-sort-value=&quot;645&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Амзе Магжан}} 645]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2014-02-10
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|188
|{{Қатысушы-түж6|Капысова Айдана}}
| data-sort-value=&quot;642&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Капысова Айдана}} 642]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|189
|{{Қатысушы-түж6|IArhunI}}
| data-sort-value=&quot;640&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|IArhunI}} 640]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-12-15
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|190
|{{Қатысушы-түж6|Belekov Syrym}}
| data-sort-value=&quot;639&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Belekov Syrym}} 639]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-08-03
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|191
|{{Қатысушы-түж6|Айвентадор}}
| data-sort-value=&quot;622&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Айвентадор}} 622]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2021-04-29
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|192
|{{Қатысушы-түж6|Zhandos02}}
| data-sort-value=&quot;620&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Zhandos02}} 620]
| data-sort-value=&quot;7&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Zhandos02|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 7]
|2017-09-10
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|193
|{{Қатысушы-түж6|Bauyr03}}
| data-sort-value=&quot;619&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Bauyr03}} 619]
| data-sort-value=&quot;19&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Bauyr03|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 19]
|2022-01-16
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|194
|{{Қатысушы-түж6|Aseke16}}
| data-sort-value=&quot;617&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Aseke16}} 617]
| data-sort-value=&quot;1&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Aseke16|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1]
|2014-01-20
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|195
|{{Қатысушы-түж6|Makhanov}}
| data-sort-value=&quot;613&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Makhanov}} 613]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|196
|{{Қатысушы-түж6|Zhumabayeva Aiym}}
| data-sort-value=&quot;601&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Zhumabayeva Aiym}} 601]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2016-01-27
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|197
|{{Қатысушы-түж6|Inkar}}
| data-sort-value=&quot;600&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Inkar}} 600]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-04-11
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|198
|{{Қатысушы-түж6|Mma}}
| data-sort-value=&quot;599&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Mma}} 599]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|199
|{{Қатысушы-түж6|Юкке}}
| data-sort-value=&quot;599&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Юкке}} 599]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-11-29
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|200
|{{Қатысушы-түж6|Mary}}
| data-sort-value=&quot;597&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Mary}} 597]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|201
|{{Қатысушы-түж6|Tuttiorchestra687}}
| data-sort-value=&quot;589&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Tuttiorchestra687}} 589]
| data-sort-value=&quot;2&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Tuttiorchestra687|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2]
|2025-11-02
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|202
|{{Қатысушы-түж6|Әбдіхалық Нарғыз}}
| data-sort-value=&quot;587&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Әбдіхалық Нарғыз}} 587]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2014-03-31
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|203
|{{Қатысушы-түж6|Аскар}}
| data-sort-value=&quot;584&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Аскар}} 584]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2008-03-20
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|204
|{{Қатысушы-түж6|Eldar zh96}}
| data-sort-value=&quot;575&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Eldar zh96}} 575]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2012-08-17
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|205
|{{Қатысушы-түж6|AlibiKazken}}
| data-sort-value=&quot;569&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|AlibiKazken}} 569]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2020-04-20
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|206
|{{Қатысушы-түж6|Badyroff}}
| data-sort-value=&quot;569&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Badyroff}} 569]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|207
|{{Қатысушы-түж6|Нурия}}
| data-sort-value=&quot;569&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Нурия}} 569]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|208
|{{Қатысушы-түж6|Нақып Нұрғали}}
| data-sort-value=&quot;565&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Нақып Нұрғали}} 565]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2014-04-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|209
|{{Қатысушы-түж6|Zhaniya92}}
| data-sort-value=&quot;562&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Zhaniya92}} 562]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|210
|{{Қатысушы-түж6|Ұлан Тұрсынбек}}
| data-sort-value=&quot;558&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Ұлан Тұрсынбек}} 558]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2025-10-24
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|211
|{{Қатысушы-түж6|Alikhantanirbergennurlanuly}}
| data-sort-value=&quot;555&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Alikhantanirbergennurlanuly}} 555]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2022-08-21
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|212
|{{Қатысушы-түж6|Yamanzho}}
| data-sort-value=&quot;555&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Yamanzho}} 555]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|213
|{{Қатысушы-түж6|Kuanysh Ismailov}}
| data-sort-value=&quot;547&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Kuanysh Ismailov}} 547]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2014-10-17
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|214
|{{Қатысушы-түж6|Egor Shustoff}}
| data-sort-value=&quot;541&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Egor Shustoff}} 541]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-11-19
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|215
|{{Қатысушы-түж6|Niyazbek}}
| data-sort-value=&quot;534&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Niyazbek}} 534]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|216
|{{Қатысушы-түж6|Dauylbai Aidar}}
| data-sort-value=&quot;533&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Dauylbai Aidar}} 533]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2012-06-11
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|217
|{{Қатысушы-түж6|Olkikz}}
| data-sort-value=&quot;529&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Olkikz}} 529]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-07-05
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|218
|{{Қатысушы-түж6|Fornax}}
| data-sort-value=&quot;528&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Fornax}} 528]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2024-03-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|219
|{{Қатысушы-түж6|Dzhos}}
| data-sort-value=&quot;527&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Dzhos}} 527]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|220
|{{Қатысушы-түж6|Нурсауле Нурмагамбетова}}
| data-sort-value=&quot;527&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Нурсауле Нурмагамбетова}} 527]
| data-sort-value=&quot;10&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Нурсауле Нурмагамбетова|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 10]
|2014-11-10
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|221
|{{Қатысушы-түж6|Қуан Жасұлан 8 е класс ниш}}
| data-sort-value=&quot;527&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Қуан Жасұлан 8 е класс ниш}} 527]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2013-09-21
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|222
|{{Қатысушы-түж6|Arachn0}}
| data-sort-value=&quot;523&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Arachn0}} 523]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2009-02-05
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|223
|{{Қатысушы-түж6|Tansholpan}}
| data-sort-value=&quot;522&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Tansholpan}} 522]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|224
|{{Қатысушы-түж6|Adilbekkazykhanov}}
| data-sort-value=&quot;520&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Adilbekkazykhanov}} 520]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2016-12-12
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|225
|{{Қатысушы-түж6|Murat Karibay}}
| data-sort-value=&quot;520&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Murat Karibay}} 520]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2020-04-01
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|226
|{{Қатысушы-түж6|Mustazhap}}
| data-sort-value=&quot;520&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Mustazhap}} 520]
| data-sort-value=&quot;8&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Mustazhap|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 8]
|2014-12-27
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|227
|{{Қатысушы-түж6|Karina Nurtazina}}
| data-sort-value=&quot;518&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Karina Nurtazina}} 518]
| data-sort-value=&quot;2&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Karina Nurtazina|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2]
|2018-05-12
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|228
|{{Қатысушы-түж6|Chingiz Nazbiev}}
| data-sort-value=&quot;514&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Chingiz Nazbiev}} 514]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2018-01-07
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|229
|{{Қатысушы-түж6|HBSH NIS 7B KASIET}}
| data-sort-value=&quot;514&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|HBSH NIS 7B KASIET}} 514]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2017-10-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|230
|{{Қатысушы-түж6|Albergenius}}
| data-sort-value=&quot;510&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Albergenius}} 510]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2009-03-30
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|231
|{{Қатысушы-түж6|Friction27}}
| data-sort-value=&quot;506&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Friction27}} 506]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2020-08-16
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|}
&lt;/center&gt;
&lt;!-- BOT:END --&gt;

{{Wikistats}}


[[Санат:Уикипедия:Анықтама]]
[[Санат:Уикипедия:Қауым]]</text>
      <sha1>p1zkp58ck7o91dqhju8d2qsu7unvh57</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қазақстан облыстары әкімдерінің тізімі</title>
    <ns>0</ns>
    <id>550160</id>
    <revision>
      <id>3632024</id>
      <parentid>3631842</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T21:03:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <origin>3632024</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="56727" sha1="lm08192fnlefphqqxk7072b6jntx85z" xml:space="preserve">{{toc-right}}
Бұл мақалада 1992 жылы Қазақстандағы облыстық атқару комитеттері таратылғаннан кейін тағайындалған [[Қазақстан әкімшілік бірліктері|облыс]] [[әкім]]дерінің тізімі көрсетілген. Сотталған әкімдер қызыл түспен белгіленген.

== Абай облысы ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
| 1
| [[Сурет:Нұрлан Ұранхаев (2023-09-01).jpg|163x163px]]
| [[Нұрлан Телманұлы Ұранхаев]]&lt;br&gt;{{small|(1965 туған)}}
| 11 маусым&lt;br&gt;2022
| 14 ақпан&lt;br&gt;2025
|-
| 2
| [[Сурет:Berik Uali (cropped).jpg|163x163px]]
| '''[[Берік Уәли]]'''&lt;br&gt;{{small|(1977 туған)}}
| 17 ақпан&lt;br&gt;2025 жылдан бастап
|
|-
|}

== Ақмола облысы ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
|1
| [[Сурет:Coat of Arms of Aqmola Province.png|163x163px]]
| [[Андрей Георгиевич Браун]]&lt;br&gt;{{small|(1937–2022)}}
|ақпан&lt;br&gt;1992
|шілде&lt;br&gt;1997
|-
|2
| [[Сурет:Coat of Arms of Aqmola Province.png|163x163px]]
| [[Жәнібек Сәлімұлы Кәрібжанов]]&lt;br&gt;{{small|(1948 туған)}}
| шілде&lt;br&gt;1997
| желтоқсан&lt;br&gt;1997
|-
| 3
| [[Сурет:Coat of Arms of Aqmola Province.png|163x163px]]
| [[Владимир Карлович Гартман]]&lt;br&gt;{{small|(1947 туған)}}
| желтоқсан&lt;br&gt;1997
| қыркүйек&lt;br&gt;1998
|-
| 4
| [[Сурет:Coat of Arms of Aqmola Province.png|163x163px]]
| [[Сергей Витальевич Кулагин]]&lt;br&gt;{{small|(1952 туған)}}
| қыркүйек&lt;br&gt;1998
| 20 наурыз&lt;br&gt;2004
|-
| 5
| [[Сурет:Coat of Arms of Aqmola Province.png|163x163px]]
| [[Мәжит Төлеубекұлы Есенбаев]]&lt;br&gt;{{small|(1949 туған)}}
| 20 наурыз&lt;br&gt;2004
| 23 қаңтар&lt;br&gt;2008
|-
| 6 
| [[Сурет:Albert Rau (2023-05-04).jpg|163x163px]]
| [[Альберт Павлович Рау]]&lt;br&gt;{{small|(1960 туған)}}
|23 қаңтар&lt;br&gt;2008
|13 наурыз&lt;br&gt;2010
|-
| 7
| [[Сурет:Sergey Dyachenko Mazhilis Senate of Poland (cropped).JPG|163x163px]]
| [[Сергей Александрович Дьяченко]]&lt;br&gt;{{small|(1952–2016)}}
|13 наурыз&lt;br&gt;2010
|21 қаңтар&lt;br&gt;2012
|-
| 8
| [[Сурет:Совместное заседание Комитетов верхней палаты Парламентов России и Казахстана (2019-12-09) (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Қайрат Пернешұлы Қожамжаров]]&lt;br&gt;{{small|(1965 туған)}}
|21 қаңтар&lt;br&gt;2012
|21 қаңтар&lt;br&gt;2013
|-
| 9
| [[Сурет:Coat of Arms of Aqmola Province Kz.png|163x163px]]
| [[Қосман Қайыртайұлы Айтмұхаметов]]&lt;br&gt;{{small|(1963–2020)}}
| 22 қаңтар&lt;br&gt;2013
| 27 мамыр&lt;br&gt;2014
|-
|10
| [[Сурет:Coat of Arms of Aqmola Province Kz.png|163x163px]]
| [[Сергей Витальевич Кулагин]]&lt;br&gt;{{small|(1952 туған)}}
| 27 мамыр&lt;br&gt;2014&lt;ref&gt;[http://www.akorda.kz/ru/events/akorda_news/akorda_other_events/page_216882_ukaz-  Указ «О назначении Кулагина С.В. акимом Акмолинской области»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150725144441/http://www.akorda.kz/ru/events/akorda_news/akorda_other_events/page_216882_ukaz- |date=2015-07-25 }}&lt;/ref&gt;
| 14 наурыз&lt;br&gt;2017
|-
|11
| [[Сурет:Мурзалин Малик (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Мәлік Кеңесбайұлы Мырзалин]]&lt;br&gt;{{small|(1971 туған)}}
| 14 наурыз&lt;br&gt;2017
| 19 наурыз&lt;br&gt;2019
|-
|12
| [[Сурет:Ermek Marjıqpaev (2023-09-02).jpg|163x163px]]
| [[Ермек Боранбайұлы Маржықпаев]]&lt;br&gt;{{small|(1969 туған)}}
|19 наурыз&lt;br&gt;2019
| 2 қыркүйек&lt;br&gt;2023
|-
|13
| [[Сурет:Marat Ahmetjanov at a lectern in December 2023 (cropped).jpg|163x163px]]
| '''[[Марат Мұратұлы Ахметжанов]]'''&lt;br&gt;{{small|(1964 туған)}}
| 4 қыркүйек&lt;br&gt;2023 жылдан бастап
|
|-
|}

== Ақтөбе облысы ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
|1
| [[Сурет:Aktyubinsk-obl-coat-of-arms.png|163x163px]]
| [[Шалбай Құлмаханұлы Құлмаханов]]&lt;br&gt;{{small|(1946 туған)}}
|ақпан&lt;br&gt;1992
|қараша&lt;br&gt;1993
|-
|2
| [[Сурет:Aktyubinsk-obl-coat-of-arms.png|163x163px]]
| [[Савелий Тимофеевич Пачин]]&lt;br&gt;{{small|(1942 туған)}}
|желтоқсан&lt;br&gt;1993
|қыркүйек&lt;br&gt;1995
|-
|3
| [[Сурет:Aslan Musin (2008-06-10).jpg|163x163px]]
| [[Аслан Есболайұлы Мусин]]&lt;br&gt;{{small|(1954 туған)}}
| қыркүйек&lt;br&gt;1995
| 3 сәуір&lt;br&gt;2002
|-style=&quot;background:#FFC3CD;&quot; 
|4
| [[Сурет:Aktyubinsk-obl-coat-of-arms.png|163x163px]]
| [[Ермек Жетпісбайұлы Имантаев]]&lt;br&gt;{{small|(1967 туған)}}
| 3 сәуір&lt;br&gt;2002
| 10 шілде&lt;br&gt;2004
|-
|5
| [[Сурет:Dmitry Medvedev in Kazakhstan 22 September 2008-10 (Eleusin Sagyndyqov cropped).jpg|163x163px]]
| [[Елеусін Наурызбайұлы Сағындықов]]&lt;br&gt;{{small|(1947 туған)}}
|10 шілде&lt;br&gt;2004
|22 шілде&lt;br&gt;2011
|-
|6
| [[Сурет:Arkhimed_Mukhambetov.jpg|163x163px]]
| [[Архимед Бегежанұлы Мұхамбетов]]&lt;br&gt;{{small|(1972 туған)}}&lt;ref&gt;[http://www.akorda.kz/ru/events/page_glava-gosudarstva-podpisal-ukaz-o-naznachenii-mukhambetova-a-b-akimom-aktyubinsk_1348722864  Глава государства подписал Указ &quot;О назначении Мухамбетова А.Б. акимом Актюбинской области&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160306085049/http://www.akorda.kz/ru/events/page_glava-gosudarstva-podpisal-ukaz-o-naznachenii-mukhambetova-a-b-akimom-aktyubinsk_1348722864 |date=2016-03-06 }}&lt;/ref&gt;
|22 шілде&lt;br&gt;2011
|11 қыркүйек&lt;br&gt;2015
|-
| 7
| [[Сурет:Berdibek Saparbayev (29262) (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Бердібек Мәшбекұлы Сапарбаев]]&lt;br&gt;{{small|(1953–2023)}}
| 11 қыркүйек&lt;br&gt;2015
| 25 ақпан&lt;br&gt;2019&lt;ref&gt;{{Cite web|url= http://www.rikatv.kz/evrika/articles/kak-menyali-akimov.html |title= Как меняли акимов |lang= ru |work= rikatv.kz |date= 2015-09-16 |accessdate= 2024-06-05}}&lt;/ref&gt;
|-
| 8
| [[Сурет:Ondassyn Urazalin (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Оңдасын Сейілұлы Оразалин]]&lt;br&gt;{{small|(1963 туған)}}
| 26 ақпан&lt;br&gt;2019
| 31 тамыз&lt;br&gt;2022
|-
| 9
| [[Сурет:Eraly Toğjanov (2023-06-03).jpg|163x163px]]
| [[Ералы Лұқпанұлы Тоғжанов]]&lt;br&gt;{{small|(1963 туған)}}
| 31 тамыз&lt;br&gt;2022
| 5 қыркүйек&lt;br&gt;2023
|-
| 10
| [[Сурет:Askhat Shakharov (cropped).jpg|163x163px]]
| '''[[Асхат Берлешұлы Шахаров]]'''&lt;br&gt;{{small|(1978 туған)}}
| 5 қыркүйек&lt;br&gt;2023 жылдан бастап&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://informburo.kz/kaz/newskaz/asxat-saxarov-aqtobe-oblysynyn-zana-akimi-bolyp-tagaiyndaldy|title=Асхат Шахаров Ақтөбе облысының жаңа әкімі болып тағайындалды|lang=kk|publisher=informburo|date=2023-09-05|accessdate=2023-09-05}}&lt;/ref&gt;
|
|}

== Алматы облысы ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
|1
| [[Сурет:AEsimov2013.jpg|163x163px]]
| [[Ахметжан Смағұлұлы Есімов]]&lt;br&gt;{{small|(1950 туған)}}
|ақпан&lt;br&gt;1992
|қазан&lt;br&gt;1994
|-style=&quot;background:#FFC3CD;&quot; 
|2
| [[Сурет:Алматы облысы герб.png|163x163px]]
| [[Өмірзақ Өзбекұлы Өзбеков]]&lt;br&gt;{{small|(1947 туған)}}
|қазан&lt;br&gt;1994
|наурыз&lt;br&gt;1996
|-
|3
| [[Сурет:Serik Umbetov.jpg|163x163px]]
| [[Серік Әбікенұлы Үмбетов]]&lt;br&gt;{{small|(1950 туған)}}
|наурыз&lt;br&gt;1996
|желтоқсан&lt;br&gt;1997
|-
|4
| [[Сурет:Алматы облысы герб.png|163x163px]]
| [[Заманбек Қалабайұлы Нұрқаділов]]&lt;br&gt;{{small|(1944–2005)}}
| желтоқсан&lt;br&gt;1997
| мамыр&lt;br&gt;2001
|-
|5
| [[Сурет:Алматы облысы герб.png|163x163px]]
| [[Шалбай Құлмаханұлы Құлмаханов]]&lt;br&gt;{{small|(1946 туған)}}
| 19 мамыр&lt;br&gt;2001
|11 тамыз&lt;br&gt;2005
|-
|6 
| [[Сурет:Serik Umbetov.jpg|163x163px]]
| [[Серік Әбікенұлы Үмбетов]]&lt;br&gt;{{small|(1950 туған)}}
|11 тамыз&lt;br&gt;2005
|13 сәуір&lt;br&gt;2011
|-
|7
| [[Сурет:Anzar Musakhanov (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Аңсар Тұрсынханұлы Мұсаханов]]&lt;br&gt;{{small|(1966–2025)}}
|13 сәуір&lt;br&gt;2011
|20 тамыз&lt;br&gt;2014&lt;ref&gt;[http://www.akorda.kz/ru/events/page_glava-gosudarstva-podpisal-ukaz-o-naznachenii-musakhanova-a-t-akimom-almatinskoi_1348722899 Глава государства подписал Указ «О назначении Мусаханова А. Т. акимом Алматинской области»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160816010843/http://www.akorda.kz/ru/events/page_glava-gosudarstva-podpisal-ukaz-o-naznachenii-musakhanova-a-t-akimom-almatinskoi_1348722899 |date=2016-08-16 }}&lt;/ref&gt;
|-
|8
| [[Сурет:Алматы облысы герб.png|163x163px]]
| [[Амандық Ғаббасұлы Баталов]]&lt;br&gt;{{small|(1952 туған)}}
|20 тамыз&lt;br&gt;2014
|24 қараша&lt;br&gt;2021
|-
|9
| [[Сурет:Kanat Bozymbayev (cropped).JPG|163x163px]]
| [[Қанат Алдабергенұлы Бозымбаев]]&lt;br&gt;{{small|(1969 туған)}}
|24 қараша&lt;br&gt;2021
|11 маусым&lt;br&gt;2022
|-
|10
| [[Сурет:Marat Sultangaziev (cropped).jpg|163x163px]]
| '''[[Марат Елеусізұлы Сұлтанғазиев]]'''&lt;br&gt;{{small|(1976 туған)}}
|11 маусым&lt;br&gt;2022 жылдан бастап
|
|-
|}

== Атырау облысы ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
|1
| [[Сурет:Sagat Tugelbayev (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Сағат Қашкенұлы Түгелбаев]]&lt;br&gt;{{small|(1948 туған)}}
| ақпан&lt;br&gt;1992
| қазан&lt;br&gt;1994
|-
|2
| [[Сурет:Coat of arms of Atyrau.svg|163x163px]]
| [[Равиль Тәжіқараұлы Шырдабаев]]&lt;br&gt;{{small|(1940 туған)}}
|қазан&lt;br&gt;1994
|ақпан&lt;br&gt;1999
|-
|3
| [[Сурет:Imangali Tasmagambetov (2015-04-16) (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Иманғали Нұрғалиұлы Тасмағамбетов]]&lt;br&gt;{{small|(1956 туған)}}
| 18 ақпан&lt;br&gt;1999
| 15 желтоқсан&lt;br&gt;2000
|-
|4
| [[Сурет:Coat of arms of Atyrau.svg|163x163px]]
| [[Серікбек Жүсіпбекұлы Дәукеев]]&lt;br&gt;{{small|(1950 туған)}}
| 18 желтоқсан&lt;br&gt;2000
| 3 сәуір&lt;br&gt;2002
|-
|5
| [[Сурет:Aslan Musin (2008-06-10).jpg|163x163px]]
| [[Аслан Есболайұлы Мусин]]&lt;br&gt;{{small|(1954 туған)}}
| 3 сәуір&lt;br&gt;2002
| 4 қазан&lt;br&gt;2006
|-style=&quot;background:#FFC3CD;&quot; 
|6 
| [[Сурет:Coat of arms of Atyrau.svg|163x163px]]
| [[Бергей Сәулебайұлы Рысқалиев]]&lt;br&gt;{{small|(1967 туған)}}
|4 қазан&lt;br&gt;2006
|15 тамыз&lt;br&gt;2012
|-
|7
| [[Сурет:Baktykozha Izmukhambetov - May 2016 (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Бақтықожа Салахатдинұлы Ізмұхамбетов]]&lt;br&gt;{{small|(1948 туған)}}
|15 тамыз&lt;br&gt;2012
|26 наурыз&lt;br&gt;2016
|-
|8
| [[Сурет:Nurlan Nogaev (49622109937).jpg|163x163px]]
| [[Нұрлан Асқарұлы Ноғаев]]&lt;br&gt;{{small|(1967 туған)}}
|26 наурыз&lt;br&gt;2016
|18 желтоқсан&lt;br&gt;2019
|-
|9
| [[Сурет:M.J. Dosmukhamedov (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Махамбет Жолдасқалиұлы Досмұхамбетов]]&lt;br&gt;{{small|(1960 туған)}}
|18 желтоқсан&lt;br&gt;2019
| 7 сәуір&lt;br&gt;2022
|-
|10
| [[Сурет:Serik Şapkenov in April 2022 (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Серік Жамбылұлы Шәпкенов]]&lt;br&gt;{{small|(1979 туған)}}
| 7 сәуір&lt;br&gt;2022
| 17 шілде&lt;br&gt;2026
|-
|11
| [[Сурет:Bolat Aqsolaqov (P060844-387028) (cropped).jpg|163x163px]]
| '''[[Болат Оралұлы Ақшолақов]]'''&lt;br&gt;{{small|(1971 туған)}}
| 17 шілде&lt;br&gt;2026 жылдан бастап
| 
|-
|}

==  Батыс Қазақстан облысы ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
| 1
| [[Сурет:Coat of Arms Batys Oblysy.png|163x163px]]
| [[Нәжімеден Ықсанұлы Есқалиев]]&lt;br&gt;{{small|(1941–2023)}}
| ақпан&lt;br&gt;1992
| қаңтар&lt;br&gt;1993
|-
| 2
| [[Сурет:Kabibulla Dzhakupov (2015-10-05) (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Қабиболла Қабенұлы Жақыпов]]&lt;br&gt;{{small|(1949 туған)}}
| қаңтар&lt;br&gt;1993
| 18 желтоқсан&lt;br&gt;2000
|-
| 3
| [[Сурет:Qırımbek Köşerbaev (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Қырымбек Елеуұлы Көшербаев]]&lt;br&gt;{{small|(1955 туған)}}
| 18 желтоқсан&lt;br&gt;2000
| қараша&lt;br&gt;2003
|-
| 4
| [[Сурет:Coat of Arms Batys Oblysy.png|163x163px]]
| [[Нұрғали Сәдуақасұлы Әшім]]&lt;br&gt;{{small|(1959 туған)}}
| 18 қараша&lt;br&gt;2003
| 28 тамыз&lt;br&gt;2007
|-
| 5
| [[Сурет:Baktykozha Izmukhambetov - May 2016 (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Бақтықожа Салахатдинұлы Ізмұхамбетов]]&lt;br&gt;{{small|(1948 туған)}}
| 28 тамыз&lt;br&gt;2007
| қаңтар&lt;br&gt;2012
|-
| 6 
| [[Сурет:Nurlan Nogaev (49622109937).jpg|163x163px]]
| [[Нұрлан Асқарұлы Ноғаев]]&lt;br&gt;{{small|(1967 туған)}}
| 20 қаңтар&lt;br&gt;2012
| 26 наурыз&lt;br&gt;2016
|-
| 7
| [[Сурет:Altai Kolginov (27829) (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Алтай Сейдірұлы Көлгінов]]&lt;br&gt;{{small|(1978 туған)}}
| 26 наурыз&lt;br&gt;2016
| 13 маусым&lt;br&gt;2019
|-
| 8
| [[Сурет:Coat of Arms Batys Oblysy.png|163x163px]]
| [[Ғали Нәжімеденұлы Есқалиев]]&lt;br&gt;{{small|(1970 туған)}}
| 13 маусым&lt;br&gt;2019
| 2 желтоқсан&lt;br&gt;2022
|-
| 9
| [[Сурет:Nariman Turegaliyev (cropped).jpg|163x163px]]
| '''[[Нариман Төреғалиұлы Төреғалиев]]'''&lt;br&gt;{{small|(1964 туған)}}
| 2 желтоқсан&lt;br&gt;2022 жылдан бастап
|
|-
|}

== Жамбыл облысы ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
| 1
| [[Сурет:Zhambyl province seal.png|163x163px]]
| [[Өмірбек Бәйгелді]]&lt;br&gt;{{small|(1939–2024)}}
| ақпан&lt;br&gt;1992
| қыркүйек&lt;br&gt;1995
|-
| 2
| [[Сурет:Zhambyl province seal.png|163x163px]]
| [[Амалбек Қозыбақұлы Тшанов]]&lt;br&gt;{{small|(1943 туған)}}
| қыркүйек&lt;br&gt;1995
| қаңтар&lt;br&gt;1998
|-
| 3
| [[Сурет:Zhambyl province seal.png|163x163px]]
| [[Сарыбай Сұлтанұлы Қалмырзаев]]&lt;br&gt;{{small|(1949–2012)}}
| қаңтар&lt;br&gt;1998
| ақпан&lt;br&gt;1999
|-
| 4
| [[Сурет:Serik Umbetov.jpg|163x163px]]
| [[Серік Әбікенұлы Үмбетов]]&lt;br&gt;{{small|(1950 туған)}}
| ақпан&lt;br&gt;1999
| 14 мамыр&lt;br&gt;2004
|-
| 5
| [[Сурет:Zhambyl province seal.png|163x163px]]
| [[Бөрібай Биқожаұлы Жексембин]]&lt;br&gt;{{small|(1952 туған)}}
| 14 мамыр&lt;br&gt;2004
| 30 қараша&lt;br&gt;2009
|-
| 6 
| [[Сурет:Kanat Bozymbayev (cropped).JPG|163x163px]]
| [[Қанат Алдабергенұлы Бозымбаев]]&lt;br&gt;{{small|(1969 туған)}}
| 30 қараша&lt;br&gt;2009
| 20 желтоқсан&lt;br&gt;2013
|-style=&quot;background:#FFC3CD;&quot; 
| 7
| [[Сурет:Zhambyl province seal.png|163x163px]]
| [[Кәрім Нәсбекұлы Көкірекбаев]]&lt;br&gt;{{small|(1957 туған)}}
| 30 желтоқсан&lt;br&gt;2013
| 18 қаңтар&lt;br&gt;2018
|-
| 8
| [[Сурет:Askar Myrzakhmetov.jpg|163x163px]]
| [[Асқар Исабекұлы Мырзахметов]]&lt;br&gt;{{small|(1962 туған)}}
| 18 қаңтар&lt;br&gt;2018
| 10 ақпан&lt;br&gt;2020
|-
| 9
| [[Сурет:Berdibek Saparbayev (29262) (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Бердібек Мәшбекұлы Сапарбаев]]&lt;br&gt;{{small|(1953–2023)}}
| 10 ақпан&lt;br&gt;2020
| 7 сәуір&lt;br&gt;2022
|-
| 10
| [[Сурет:Nurjan Nurjigitov (2023-09-04).png|163x163px]]
| [[Нұржан Молдиярұлы Нұржігітов]]&lt;br&gt;{{small|(1967 туған)}}
| 7 сәуір&lt;br&gt;2022
| 5 қыркүйек&lt;br&gt;2023
|-
| 11
| [[Сурет:Erbol Qaraşökeev (P060369-120872, cropped).jpg|163x163px]]
| '''[[Ербол Шырақбайұлы Қарашөкеев]]'''&lt;br&gt;{{small|(1976 туған)}}
| 5 қыркүйек&lt;br&gt;2023 жылдан бастап&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://ernur.kz/kazakstan/eks-ministr-zhambyl-oblysynyn-akimi-lauazymyna-taghaiyndaldy|title=Экс-министр Жамбыл облысының әкімі лауазымына тағайындалды|lang=kk|date=2023-09-05|accessdate=2023-09-05}}&lt;/ref&gt;
|
|-
|}

== Жетісу облысы ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
|1
| [[Сурет:Beibit Isabayev (cropped).jpg|163x163px]]
| '''[[Бейбіт Өксікбайұлы Исабаев]]'''&lt;br&gt;{{small|(1962 туған)}}
|11 маусым&lt;br&gt;2022 жылдан бастап
|
|-
|}

== Қарағанды облысы‎ ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
|1
| [[Сурет:Coat of Arms of Karagandy Province.svg|163x163px]]
| [[Пётр Петрович Нефёдов]]&lt;br&gt;{{small|(1941–2021)}}
|ақпан&lt;br&gt;1992
|шілде&lt;br&gt;1997
|-
|2
| [[Сурет:Coat of Arms of Karagandy Province.svg|163x163px]]
| [[Мәжит Төлеубекұлы Есенбаев]]&lt;br&gt;{{small|(1949 туған)}}
| шілде&lt;br&gt;1997
| қазан&lt;br&gt;1999
|-
|3
| [[Сурет:Coat of Arms of Karagandy Province.svg|163x163px]]
| [[Камалтин Ескендірұлы Мұхамеджанов]]&lt;br&gt;{{small|(1948 туған)}}
| қазан&lt;br&gt;1999
|19 қаңтар&lt;br&gt;2006
|-
|4
| [[Сурет:Nurlan Nigmatulin 09 (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Нұрлан Зайроллаұлы Нығматулин]]&lt;br&gt;{{small|(1962 туған)}}
|19 қаңтар&lt;br&gt;2006
|19 қараша&lt;br&gt;2009
|-style=&quot;background:#FFC3CD;&quot; 
|5
| [[Сурет:Serik Ahmetov.jpg|163x163px]]
| [[Серік Нығметұлы Ахметов]]&lt;br&gt;{{small|(1958 туған)}}
|19 қараша&lt;br&gt;2009
|20 қаңтар&lt;br&gt;2012
|-
|6
| [[Сурет:Кусаинов (2012).jpg|163x163px]]
| [[Әбілғазы Қалиақпарұлы Құсайынов]]&lt;br&gt;{{small|(1952 туған)}}
|20 қаңтар&lt;br&gt;2012
|28 қаңтар&lt;br&gt;2013
|-style=&quot;background:#FFC3CD;&quot; 
|7
| [[Сурет:Coat of Arms of Karagandy Province.svg|163x163px]]
| [[Бауыржан Түйтеұлы Әбдішев]]&lt;br&gt;{{small|(1968 туған)}}
|29 қаңтар&lt;br&gt;2013
|20 маусым&lt;br&gt;2014
|-
|8
| [[Сурет:Coat of Arms of Karagandy Province.svg|163x163px]]
| [[Нұрмұхамбет Қанапияұлы Әбдібеков]]&lt;br&gt;{{small|(1961 туған)}}
| 20 маусым&lt;br&gt;2014
| 14 наурыз&lt;br&gt;2017
|-
|9
| [[Сурет:Erlan Qoşanov (2018-02-12) (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Ерлан Жақанұлы Қошанов]]&lt;br&gt;{{small|(1962 туған)}}
| 14 наурыз&lt;br&gt;2017
| 18 қыркүйек&lt;br&gt;2019
|-
|10
| [[Сурет:Жеңіс Қасымбек, сәуір 2017.jpg|163x163px]]
| [[Жеңіс Махмұдұлы Қасымбек]]&lt;br&gt;{{small|(1975 туған)}}
| 18 қыркүйек&lt;br&gt;2019
| 8 желтоқсан&lt;br&gt;2022
|-
|11
| [[Сурет:Yermaganbet Bulekpayev (cropped).jpg|163x163px]]
| '''[[Ермағанбет Қабдулаұлы Бөлекпаев]]'''&lt;br&gt;{{small|(1975 туған)}}
| 8 желтоқсан&lt;br&gt;2022 жылдан бастап
|
|-
|}

== Қостанай облысы ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
|1
| [[Сурет:Logo Kostanay Province.png|163x163px]]
| [[Кенжебек Үкіұлы Үкин]]&lt;br&gt;{{small|(1940–2024)}}
|ақпан&lt;br&gt;1992
|желтоқсан&lt;br&gt;1993
|-
|2
| [[Сурет:Baltash Tursumbayev.jpg|163x163px]]
| [[Балташ Молдабайұлы Тұрсымбаев]]&lt;br&gt;{{small|(1946–2022)}}
|желтоқсан&lt;br&gt;1993
|қыркүйек&lt;br&gt;1995
|-
|3
| [[Сурет:Logo Kostanay Province.png|163x163px]]
| [[Тоқтарбай Қадамбайұлы Қадамбаев]]&lt;br&gt;{{small|(1944 туған)}}
|қыркүйек&lt;br&gt;1995
|тамыз&lt;br&gt;1998
|-
|4
| [[Сурет:Umirzak Shukeyev (8539926478) (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Өмірзақ Естайұлы Шөкеев]]&lt;br&gt;{{small|(1964 туған)}}
| тамыз&lt;br&gt;1998
| наурыз&lt;br&gt;2004
|-
|5
| [[Сурет:Logo Kostanay Province.png|163x163px]]
| [[Сергей Витальевич Кулагин]]&lt;br&gt;{{small|(1952 туған)}}
|20 наурыз&lt;br&gt;2004
|20 қаңтар&lt;br&gt;2012
|-
|6
| [[Сурет:Logo Kostanay Province.png|163x163px]]
| [[Нұралы Мұстафаұлы Сәдуақасов]]&lt;br&gt;{{small|(1964 туған)}}
|20 қаңтар&lt;br&gt;2012
|11 қыркүйек&lt;br&gt;2015
|-
| 7
| [[Сурет:Arkhimed_Mukhambetov.jpg|163x163px]]
| [[Архимед Бегежанұлы Мұхамбетов]]&lt;br&gt;{{small|(1972 туған)}}
| 11 қыркүйек&lt;br&gt;2015
| 1 желтоқсан&lt;br&gt;2022
|-
| 8
| [[Сурет:Kumar Aksakalov (cropped).jpg|163x163px]]
| '''[[Құмар Іргебайұлы Ақсақалов]]'''&lt;br&gt;{{small|(1965 туған)}}
| 1 желтоқсан&lt;br&gt;2022 жылдан бастап
|
|-
|}

== Қызылорда облысы ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
|1
| [[Сурет:Kyzylorda province seal.png|163x163px]]
| [[Сейілбек Шаухаманұлы Шаухаманов]]&lt;br&gt;{{small|(1939–2018)}}
|ақпан&lt;br&gt;1992
|қыркүйек&lt;br&gt;1995
|-
|2
| [[Сурет:Berdibek Saparbayev (29262) (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Бердібек Мәшбекұлы Сапарбаев]]&lt;br&gt;{{small|(1953–2023)}}
|қыркүйек&lt;br&gt;1995
|шілде&lt;br&gt;1999
|-
|3
| [[Сурет:Kyzylorda province seal.png|163x163px]]
| [[Серікбай Өрікбайұлы Нұрғисаев]]&lt;br&gt;{{small|(1956 туған)}}
|28 шілде&lt;br&gt;1999
|5 сәуір&lt;br&gt;2004
|-
|4
| [[Сурет:Ikram Adyrbekov (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Икрам Адырбекұлы Адырбеков]]&lt;br&gt;{{small|(1950 туған)}}
| 5 сәуір&lt;br&gt;2004
| 11 қаңтар&lt;br&gt;2007
|-
|5
| [[Сурет:Mukhtar Kul-Mukhammed (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Мұхтар Абрарұлы Құл-Мұхаммед]]&lt;br&gt;{{small|(1960 туған)}}
| 11 қаңтар&lt;br&gt;2007
| 12 наурыз&lt;br&gt;2008
|-
|6 
| [[Сурет:Kyzylorda province seal.png|163x163px]]
| [[Болатбек Баянұлы Қуандықов]]&lt;br&gt;{{small|(1969 туған)}}
|12 наурыз&lt;br&gt;2008
|17 қаңтар&lt;br&gt;2013
|-
|7
| [[Сурет:Qırımbek Köşerbaev (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Қырымбек Елеуұлы Көшербаев]]&lt;br&gt;{{small|(1955 туған)}}
|17 қаңтар&lt;br&gt;2013
|28 маусым&lt;br&gt;2019
|-style=&quot;background:#FFC3CD;&quot; 
|8
| [[Сурет:Kyzylorda province seal.png|163x163px]]
| [[Қуанышбек Досмайылұлы Ысқақов]]&lt;br&gt;{{small|(1968 туған)}}
|28 маусым&lt;br&gt;2019
|27 сәуір&lt;br&gt;2020
|-
|9
| [[Сурет:Gulshara Abdykhalikova (2019-11-04) (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Гүлшара Наушақызы Әбдіқалықова]]&lt;br&gt;{{small|(1965 туған)}}
|28 сәуір&lt;br&gt;2020
| 7 сәуір&lt;br&gt;2022
|-
|10
| [[Сурет:Нұрлыбек Нәлібаев (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Нұрлыбек Машбекұлы Нәлібаев]]&lt;br&gt;{{small|(1976 туған)}}
| 7 сәуір&lt;br&gt;2022 
| 6 мамыр&lt;br&gt;2026
|-
|11
| [[Сурет:Murat Ergeşbaev (2023-10-05).jpg|163x163px]]
| '''[[Мұрат Нәлқожаұлы Ергешбаев]]'''&lt;br&gt;{{small|(1966 туған)}}
| 8 мамыр&lt;br&gt;2026 жылдан бастап
| 
|-
|}

== Маңғыстау облысы ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
|1
| [[Сурет:Маңғыстау логотибі.jpg|163x163px]]
| [[Фёдор Афанасьевич Новиков]]&lt;br&gt;{{small|(1935–2002)}}
|ақпан&lt;br&gt;1992
|қараша&lt;br&gt;1993
|-
|2
| [[Сурет:Маңғыстау логотибі.jpg|163x163px]]
| [[Ләззат Кетебайұлы Қиынов]]&lt;br&gt;{{small|(1949 туған)}}
|қараша&lt;br&gt;1993
|қараша&lt;br&gt;1995
|-
|3
| [[Сурет:Маңғыстау логотибі.jpg|163x163px]]
| [[Вячеслав Леонидович Левитин]]&lt;br&gt;{{small|(1949 туған)}}
| қараша&lt;br&gt;1995
| қазан&lt;br&gt;1997
|-
|4
| [[Сурет:Маңғыстау логотибі.jpg|163x163px]]
| [[Николай Иванович Баев]]&lt;br&gt;{{small|(1945 туған)}}
| қазан&lt;br&gt;1997
|ақпан&lt;br&gt;1999
|-
|5
| [[Сурет:Маңғыстау логотибі.jpg|163x163px]]
| [[Ләззат Кетебайұлы Қиынов]]&lt;br&gt;{{small|(1949 туған)}}
|18 ақпан&lt;br&gt;1999
|20 ақпан&lt;br&gt;2002
|-
|6 
| [[Сурет:Маңғыстау логотибі.jpg|163x163px]]
| [[Болат Әбілқасымұлы Палымбетов]]&lt;br&gt;{{small|(1961 туған)}}
| 20 ақпан&lt;br&gt;2002
| 24 қаңтар&lt;br&gt;2006
|-
|7
| [[Сурет:Qırımbek Köşerbaev (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Қырымбек Елеуұлы Көшербаев]]&lt;br&gt;{{small|(1955 туған)}}
|24 қаңтар&lt;br&gt;2006
|22 желтоқсан&lt;br&gt;2011
|-
|8
| [[Сурет:Bauyrzhan Mukhamedzhanov.jpg|163x163px]]
| [[Бауыржан Әлімұлы Мұхаметжанов]]&lt;br&gt;{{small|(1960 туған)}}
|22 желтоқсан&lt;br&gt;2011
|18 қаңтар&lt;br&gt;2013
|-
|9
| [[Сурет:Маңғыстау логотибі.jpg|163x163px]]
| [[Алик Серікұлы Айдарбаев]]&lt;br&gt;{{small|(1963 туған)}}
|18 қаңтар&lt;br&gt;2013
|14 наурыз&lt;br&gt;2017
|-
|10
| [[Сурет:Eraly Tugjanov (2016-04-06).jpg|163x163px]]
| [[Ералы Лұқпанұлы Тоғжанов]]&lt;br&gt;{{small|(1963 туған)}}
|14 наурыз&lt;br&gt;2017
|13 маусым&lt;br&gt;2019
|-
|11
| [[Сурет:Маңғыстау логотибі.jpg|163x163px]]
| [[Серікбай Өтелгенұлы Тұрымов]]&lt;br&gt;{{small|(1964 туған)}}
|13 маусым&lt;br&gt;2019
| 7 қыркүйек&lt;br&gt;2021
|-
|12
| [[Сурет:Nurlan Nogaev (49622109937).jpg|163x163px]]
| [[Нұрлан Асқарұлы Ноғаев]]&lt;br&gt;{{small|(1967 туған)}}
| 7 қыркүйек&lt;br&gt;2021 
|16 мамыр&lt;br&gt;2024 
|-
|13
| [[Сурет:Nurdaulet Kilybay (cropped).jpg|163x163px]]
| '''[[Нұрдәулет Игілікұлы Қилыбай]]'''&lt;br&gt;{{small|(1978 туған)}}
| 17 мамыр&lt;br&gt;2024 жылдан бастап 
| 
|-
|}

== Павлодар облысы ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
|1
| [[Сурет:Coat of Arms of Pavlodar Province.png|163x163px]]
| [[Асығат Әсиұлы Жабағин]]&lt;br&gt;{{small|(1948–2023)}}
|ақпан&lt;br&gt;1992
|қаңтар&lt;br&gt;1993
|-
|2
| [[Сурет:Daniyal Akhmetov (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Даниал Кенжетайұлы Ахметов]]&lt;br&gt;{{small|(1954 туған)}}
|қаңтар&lt;br&gt;1993
|желтоқсан&lt;br&gt;1997
|-style=&quot;background:#FFC3CD;&quot; 
|3
| [[Сурет:Zhakiyanov Galymzhan.jpg|163x163px]]
| [[Ғалымжан Баділжанұлы Жақиянов]]&lt;br&gt;{{small|(1963 туған)}}
| желтоқсан&lt;br&gt;1997
| 21 қараша&lt;br&gt;2001
|-
|4
| [[Сурет:Daniyal Akhmetov (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Даниал Кенжетайұлы Ахметов]]&lt;br&gt;{{small|(1954 туған)}}
|21 қараша&lt;br&gt;2001
|13 маусым&lt;br&gt;2003
|-
|5
| [[Сурет:Coat of Arms of Pavlodar Province.png|163x163px]]
| [[Қайрат Айтмұхамбетұлы Нұрпейісов]]&lt;br&gt;{{small|(1957 туған)}}
|14 маусым&lt;br&gt;2003
|30 қыркүйек&lt;br&gt;2008
|-
|6
| [[Сурет:Bakhytzhan Sagintayev (2018-07-04) (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Бақытжан Әбдірұлы Сағынтаев]]&lt;br&gt;{{small|(1963 туған)}}
| 30 қыркүйек&lt;br&gt;2008
|20 қаңтар&lt;br&gt;2012
|-style=&quot;background:#FFC3CD;&quot;
|7
| [[Сурет:Coat of Arms of Pavlodar Province.png|163x163px]]
| [[Ерлан Мұхтарұлы Арын]]&lt;br&gt;{{small|(1961 туған)}}
|20 қаңтар&lt;br&gt;2012
|20 желтоқсан&lt;br&gt;2013
|-
|8
| [[Сурет:Kanat Bozymbayev (cropped).JPG|163x163px]]
| [[Қанат Алдабергенұлы Бозымбаев]]&lt;br&gt;{{small|(1969 туған)}}
|20 желтоқсан&lt;br&gt;2013
|25 наурыз&lt;br&gt;2016
|-style=&quot;background:#FFC3CD;&quot; 
|9
| [[Сурет:Logo Pavlodar region.png|163x163px]]
| [[Болат Жұмабекұлы Бақауов]]&lt;br&gt;{{small|(1971 туған)}}
|25 наурыз&lt;br&gt;2016
|21 қаңтар&lt;br&gt;2020&lt;ref&gt;[http://365info.kz/2016/03/akimom-pavlodarskoj-oblasti-naznachen-bulat-bakauov/ Акимом Павлодарской области назначен Булат Бакауов – 365info.kz&lt;!-- Заголовок добавлен ботом --&gt;]&lt;/ref&gt;
|-
|10
| [[Сурет:Logo Pavlodar region.png|163x163px]]
| [[Әбілқайыр Бақтыбайұлы Ысқақов]]&lt;br&gt;{{small|(1974 туған)}}
|21 қаңтар&lt;br&gt;2020
| 1 желтоқсан&lt;br&gt;2022
|-
|11
| [[Сурет:Asain Baikhanov (cropped).jpg|163x163px]]
| '''[[Асайын Қуандықұлы Байханов]]'''&lt;br&gt;{{small|(1977 туған)}}
| 7 желтоқсан&lt;br&gt;2022 жылдан бастап
|
|-
|}

== Солтүстік Қазақстан облысы ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
| 1
| [[Сурет:North Kazakhstan province seal.svg|163x163px]]
| [[Владимир Карлович Гартман]]&lt;br&gt;{{small|(1947 туған)}}
| ақпан&lt;br&gt;1992
| желтоқсан&lt;br&gt;1997
|-
| 2
| [[Сурет:Daniyal Akhmetov (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Даниал Кенжетайұлы Ахметов]]&lt;br&gt;{{small|(1954 туған)}}
| желтоқсан&lt;br&gt;1997
| қазан&lt;br&gt;1999
|-
| 3
| [[Сурет:North Kazakhstan province seal.svg|163x163px]]
| [[Қажымұрат Ыбырайұлы Нағыманов]]&lt;br&gt;{{small|(1948–2022)}}
| қазан&lt;br&gt;1999
| 17 мамыр&lt;br&gt;2002
|-
| 4
| [[Сурет:North Kazakhstan province seal.svg|163x163px]]
| [[Анатолий Владимирович Смирнов]]&lt;br&gt;{{small|(1946 туған)}}
| 17 мамыр&lt;br&gt;2002
| 24 желтоқсан&lt;br&gt;2003
|-
| 5 
| [[Сурет:Tair Mansurov RN MOW 04-2011.jpg|163x163px]]
| [[Тайыр Аймұхамедұлы Мансұров]]&lt;br&gt;{{small|(1948 туған)}}
| 24 желтоқсан&lt;br&gt;2003
| 9 қазан&lt;br&gt;2007
|-
| 6
| [[Сурет:North Kazakhstan province seal.svg|163x163px]]
| [[Серік Сұлтанғазыұлы Біләлов]]&lt;br&gt;{{small|(1958 туған)}}
| 9 қазан&lt;br&gt;2007
| қаңтар&lt;br&gt;2013
|-style=&quot;background:#FFC3CD;&quot; 
| 7
| [[Сурет:North Kazakhstan province seal.svg|163x163px]]
| [[Самат Сапарбекұлы Ескендіров]]&lt;br&gt;{{small|(1966 туған)}}
| 22 қаңтар&lt;br&gt;2013
| 27 мамыр&lt;br&gt;2014
|-
| 8
| [[Сурет:Erik Sultanov (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Ерік Хамзаұлы Сұлтанов]]&lt;br&gt;{{small|(1956 туған)}}
| 27 мамыр&lt;br&gt;2014
| 14 наурыз&lt;br&gt;2017
|-
| 9
| [[Сурет:Kumar Aksakalov (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Құмар Іргебайұлы Ақсақалов]]&lt;br&gt;{{small|(1965 туған)}}
| 14 наурыз&lt;br&gt;2017
| 1 желтоқсан&lt;br&gt;2022
|-
| 10
| [[Сурет:Aydarbek Saparov (2023-09-04).jpg|163x163px]]
| [[Айдарбек Сейпілұлы Сапаров]]&lt;br&gt;{{small|(1966 туған)}}
| 1 желтоқсан&lt;br&gt;2022
| 4 қыркүйек&lt;br&gt;2023
|-
| 11
| [[Сурет:Gauez Nurmukhambetov.jpg|163x163px]]
| '''[[Ғауез Торсанұлы Нұрмұхамбетов]]'''&lt;br&gt;{{small|(1968 туған)}}
| 23 қыркүйек&lt;br&gt;2023 жылдан бастап
|
|-
|}

== Түркістан облысы ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
| colspan=&quot;5&quot; | '''Оңтүстік Қазақстан облысы (1992–2018)'''
|-
| 1
| [[Сурет:Turkistan region seal.png|163x163px]]
| [[Марс Фазылұлы Үркімбаев]]&lt;br&gt;{{small|(1939–2012)}}
| ақпан&lt;br&gt;1992
| желтоқсан&lt;br&gt;1993
|-
| 2
| 
| [[Зауытбек Қауысбекұлы Тұрысбеков]]&lt;br&gt;{{small|(1951 туған)}}
| желтоқсан&lt;br&gt;1993
| желтоқсан&lt;br&gt;1997
|-
| 3
| [[Сурет:Turkistan region seal.png|163x163px]]
| [[Қалық Абдуллаұлы Абдуллаев]]&lt;br&gt;{{small|(1942–2020)}}
| желтоқсан&lt;br&gt;1997
| шілде&lt;br&gt;1999
|-
| 4
| [[Сурет:Berdibek Saparbayev (29262) (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Бердібек Мәшбекұлы Сапарбаев]]&lt;br&gt;{{small|(1953–2023)}}
| шілде&lt;br&gt;1999
| 29 тамыз&lt;br&gt;2002
|-
| 5
| [[Сурет:Turkistan region seal.png|163x163px]]
| [[Болат Әбжапарұлы Жылқышиев]]&lt;br&gt;{{small|(1957 туған)}}
| 31 тамыз&lt;br&gt;2002
| 20 қыркүйек&lt;br&gt;2006
|-
| 6 
| [[Сурет:Omirzaq Shokeev (2010, cropped).jpg|163x163px]]
| [[Өмірзақ Естайұлы Шөкеев]]&lt;br&gt;{{small|(1964 туған)}}
| 20 қыркүйек&lt;br&gt;2006
| 28 тамыз&lt;br&gt;2007
|-
| 7
| [[Сурет:Turkistan region seal.png|163x163px]]
| [[Нұрғали Сәдуақасұлы Әшім]]&lt;br&gt;{{small|(1959 туған)}}
| 28 тамыз&lt;br&gt;2007
| 4 наурыз&lt;br&gt;2009
|-
| 8
| [[Сурет:Askar Myrzakhmetov.jpg|163x163px]]
| [[Асқар Исабекұлы Мырзахметов]]&lt;br&gt;{{small|(1962 туған)}}
| 4 наурыз&lt;br&gt;2009
| 8 тамыз&lt;br&gt;2015
|-
| 9
| [[Сурет:Beibut Atamkulov (32843882837).jpg|163x163px]]
| [[Бейбіт Бәкірұлы Атамқұлов]]&lt;br&gt;{{small|(1964 туған)}}
| 8 тамыз&lt;br&gt;2015
| 7 қазан&lt;br&gt;2016
|-
| colspan=&quot;5&quot; | '''Түркістан облысы (2018 бері)'''
|-
| 10
| [[Сурет:Жансеит Кансеитович (cropped 2).jpg|163x163px]]
| [[Жансейіт Қансейітұлы Түймебаев]]&lt;br&gt;{{small|(1958 туған)}}
| 7 қазан&lt;br&gt;2016
| 26 ақпан&lt;br&gt;2019
|-
| 11
| [[Сурет:Omirzaq Shukeev (2019-02-15).jpg|163x163px]]
| [[Өмірзақ Естайұлы Шөкеев]]&lt;br&gt;{{small|(1964 туған)}}
| 26 ақпан&lt;br&gt;2019
| 31 тамыз&lt;br&gt;2022
|-
| 12
| [[Сурет:Д.Сатыбалды (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Дархан Амангелдіұлы Сатыбалды]]&lt;br&gt;{{small|(1974 туған)}}
| 31 тамыз&lt;br&gt;2022
| 6 қаңтар&lt;br&gt;2025
|-
|-
| 13
| [[Сурет:Nuralkhan Kusherov (cropped).jpg|163x163px]]
| '''[[Нұралхан Оралбайұлы Көшеров]]'''&lt;br&gt;{{small|(1984 туған)}}
| 6 қаңтар&lt;br&gt;2025 жылдан бастап
|
|-
|}

== Ұлытау облысы ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
|1
| [[Сурет:Берік Әбдіғалиұлы (cropped, 2024-01-08).jpg|163x163px]]
| [[Берік Әбдіғалиұлы]]&lt;br&gt;{{small|(1971 туған)}}
|11 маусым&lt;br&gt;2022
|9 қазан&lt;br&gt;2024
|-
|2
| [[Сурет:Dastan Ryspekov (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Дастан Адайұлы Рыспеков]]&lt;br&gt;{{small|(1984 туған)}}
|9 қазан&lt;br&gt;2024 
|17 шілде&lt;br&gt;2026
|-
|3
| [[Сурет:Eset Baiken (2026-07-17) (cropped).jpg|163x163px]]
| '''[[Есет Берікұлы Байкен]]'''&lt;br&gt;{{small|(1986 туған)}}
|17 шілде&lt;br&gt;2026 жылдан бастап
|
|-
|}

== Шығыс Қазақстан облысы‎ ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
|1
| [[Сурет:Coats of arms of East Kazakhstan Province.svg|163x163px]]
| [[Амангелді Иманақышұлы Бектемісов]]&lt;br&gt;{{small|(1945–2001)}}
| ақпан&lt;br&gt;1992
|17 маусым&lt;br&gt;1994
|-
|2
| [[Сурет:Coats of arms of East Kazakhstan Province.svg|163x163px]]
| [[Юрий Иванович Лавриненко]]&lt;br&gt;{{small|(1945 туған)}}
|17 маусым&lt;br&gt;1994
| 30 қараша&lt;br&gt;1995
|-
|3
| [[Сурет:Coats of arms of East Kazakhstan Province.svg|163x163px]]
| [[Леонид Васильевич Десятник]]&lt;br&gt;{{small|(195? туған)}}
| 30 қараша&lt;br&gt;1995
|17 наурыз&lt;br&gt;1996&lt;ref&gt;[https://www.neweurasia.info/archive/2000/dialog/08_04_Who0678.htm Дон Кихот Усть-Каманский]&lt;/ref&gt;
|-
|4
| [[Сурет:Coats of arms of East Kazakhstan Province.svg|163x163px]]
| [[Қажымұрат Ыбырайұлы Нағыманов]]&lt;br&gt;{{small|(1948–2022)}}
|10 сәуір&lt;br&gt;1996
|17 сәуір&lt;br&gt;1997
|-
|5
| [[Сурет:Coats of arms of East Kazakhstan Province.svg|163x163px]]
| [[Виталий Леонидович Метте]]&lt;br&gt;{{small|(1947–2003)}}
|17 сәуір&lt;br&gt;1997
|26 ақпан&lt;br&gt;2003
|-
|6
| [[Сурет:Coats of arms of East Kazakhstan Province.svg|163x163px]]
| [[Талғатбек Жәмшитұлы Абайділдин]]&lt;br&gt;{{small|(1948 туған)}}
|27 ақпан&lt;br&gt;2003
| 8 желтоқсан&lt;br&gt;2004
|-
|7
| [[Сурет:Coats of arms of East Kazakhstan Province.svg|163x163px]]
| [[Виктор Вячеславович Храпунов]]&lt;br&gt;{{small|(1948 туған)}}
| 8 желтоқсан&lt;br&gt;2004
|11 қаңтар&lt;br&gt;2007
|-
|8
| [[Сурет:Coats of arms of East Kazakhstan Province.svg|163x163px]]
| [[Жәнібек Сәлімұлы Кәрібжанов]]&lt;br&gt;{{small|(1948 туған)}}
| 11 қаңтар&lt;br&gt;2007
| 7 мамыр&lt;br&gt;2008
|-
|9
| [[Сурет:Coats of arms of East Kazakhstan Province.svg|163x163px]]
| [[Әділғазы Сәдуақасұлы Бергенев]] &lt;br&gt;{{small|(1958 туған)}}
| 7 мамыр&lt;br&gt;2008
| 4 наурыз&lt;br&gt;2009
|-
|10
| [[Сурет:Berdibek Saparbayev (29262) (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Бердібек Мәшбекұлы Сапарбаев]]&lt;br&gt;{{small|(1953–2023)}}
| 4 наурыз&lt;br&gt;2009
|11 қараша&lt;br&gt;2014&lt;ref&gt;[http://www.akimvko.gov.kz/ru/akim-vko/rukovoditeli-oblasti/ Руководители области | официальный сайт акима ВКО]&lt;/ref&gt;
|-
|11
| [[Сурет:Daniyal Akhmetov (2018-10-12).jpg|163x163px]]
| [[Даниал Кенжетайұлы Ахметов]]&lt;br&gt;{{small|(1954 туған)}}
|11 қараша&lt;br&gt;2014&lt;ref&gt;[http://www.zakon.kz/4667228-chem-zapomnilsja-berdybek-saparbaev-na.html Чем запомнился Бердыбек Сапарбаев на посту акима ВКО] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180208085853/http://www.zakon.kz/4667228-chem-zapomnilsja-berdybek-saparbaev-na.html |date=2018-02-08 }}&lt;/ref&gt;
|15 маусым&lt;br&gt;2023
|-
|12
| [[Сурет:Ermek Kosherbaev (February 2020) (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Ермек Беделбайұлы Көшербаев]]&lt;br&gt;{{small|(1965 туған)}}
|16 маусым&lt;br&gt;2023 
|14 ақпан&lt;br&gt;2025&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=kz|url=https://www.akorda.kz/kz/eb-kosherbaev-turaly-165300|title=Е.Б. Көшербаев туралы — Қазақстан Республикасы Президентінің ресми сайты|website=Akorda.kz|access-date=2023-06-16}}&lt;/ref&gt;
|-
|13
| [[Сурет:Nurymbet Saktaganov (cropped).jpg|163x163px]]
| '''[[Нұрымбет Аманұлы Сақтағанов]]'''&lt;br&gt;{{small|(1970 туған)}}
|17 ақпан&lt;br&gt;2025 жылдан бастап
|
|-
|}

== Таратылған облыстардың әкімдері ==
=== Жезқазған облысы ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
|1
| [[Сурет:Emblem of Kazakhstan (1992-2014).svg|163x163px]]
| [[Григорий Петрович Юрченко]]&lt;br&gt;{{small|(1937 туған)}}
| ақпан&lt;br&gt;1992
| маусым&lt;br&gt;1994
|-
|2
| [[Сурет:Emblem of Kazakhstan (1992-2014).svg|163x163px]]
| [[Альберт Гергардович Саламатин]]&lt;br&gt;{{small|(1941 туған)}}
| маусым&lt;br&gt;1994
| тамыз&lt;br&gt;1994
|-
|3
| [[Сурет:Emblem of Kazakhstan (1992-2014).svg|163x163px]]
| [[Қажымұрат Ыбырайұлы Нағыманов]]&lt;br&gt;{{small|(1948–2022)}}
| тамыз&lt;br&gt;1994
| сәуір&lt;br&gt;1996
|-
|4
| [[Сурет:Emblem of Kazakhstan (1992-2014).svg|163x163px]]
| [[Ерлан Байкенұлы Смаилов]]&lt;br&gt;{{small|(1951 туған)}}
| сәуір&lt;br&gt;1996
| наурыз&lt;br&gt;1997
|}

=== Көкшетау облысы ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
|1
| [[Сурет:Emblem of Kazakhstan (1992-2014).svg|163x163px]]
| [[Жәнібек Сәлімұлы Кәрібжанов]]&lt;br&gt;{{small|(1948 туған)}}
| ақпан&lt;br&gt;1992
| қаңтар&lt;br&gt;1993
|-
|2
| [[Сурет:Emblem of Kazakhstan (1992-2014).svg|163x163px]]
| [[Нәжімеден Ықсанұлы Есқалиев]]&lt;br&gt;{{small|(1941–2023)}}
| қаңтар&lt;br&gt;1993
| желтоқсан&lt;br&gt;1993
|-
|3
| [[Сурет:Emblem of Kazakhstan (1992-2014).svg|163x163px]]
| [[Қызыр Ыбырайұлы Жұмабаев]]&lt;br&gt;{{small|(1943 туған)}}
| желтоқсан&lt;br&gt;1993
| маусым&lt;br&gt;1996
|-
|4
| [[Сурет:Emblem of Kazakhstan (1992-2014).svg|163x163px]]
| [[Досбол Баянұлы Жаңғалов]]&lt;br&gt;{{small|(1955 туған)}}
| маусым&lt;br&gt;1996
| мамыр&lt;br&gt;1997
|}

=== Семей облысы ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
|1
| [[Сурет:Emblem of Kazakhstan (1992-2014).svg|163x163px]]
| [[Вячеслав Фёдорович Чернов]]&lt;br&gt;{{small|(1939 туған)}}&lt;ref&gt;[http://personize.ru/view/8161 Чернов Вячеслав Федорович - биография - кто такой Чернов Вячеслав Федорович?&lt;!-- Заголовок добавлен ботом --&gt;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160504124609/http://personize.ru/view/8161 |date=2016-05-04 }}&lt;/ref&gt;
| ақпан&lt;br&gt;1992
| маусым&lt;br&gt;1994
|-style=&quot;background:#FFC3CD;&quot; 
|2
| [[Сурет:Zhakiyanov Galymzhan.jpg|163x163px]]
| [[Ғалымжан Баділжанұлы Жақиянов]]&lt;br&gt;{{small|(1963 туған)}}
| маусым&lt;br&gt;1994
| наурыз&lt;br&gt;1997
|-
|3
| [[Сурет:Emblem of Kazakhstan (1992-2014).svg|163x163px]]
| [[Виталий Леонидович Метте]]&lt;br&gt;{{small|(1947–2003)}}
| 10 наурыз&lt;br&gt;1997
| 17 сәуір&lt;br&gt;1997
|}

=== Талдықорған облысы ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
|1
| [[Сурет:Emblem of Kazakhstan (1992-2014).svg|163x163px]]
| [[Сағынбек Тоқабайұлы Тұрсынов]]&lt;br&gt;{{small|(1946 туған)}}
| ақпан&lt;br&gt;1992
| сәуір&lt;br&gt;1993
|-
|2
| [[Сурет:Emblem of Kazakhstan (1992-2014).svg|163x163px]]
| [[Серік Шаяхметұлы Ақымбеков]]&lt;br&gt;{{small|(1949 туған)}}
| сәуір&lt;br&gt;1993
| наурыз&lt;br&gt;1996
|-style=&quot;background:#FFC3CD;&quot; 
|3
| [[Сурет:Emblem of Kazakhstan (1992-2014).svg|163x163px]]
| [[Өмірзақ Өзбекұлы Өзбеков]]&lt;br&gt;{{small|(1947 туған)}}
| наурыз&lt;br&gt;1996
| сәуір&lt;br&gt;1997
|}

=== Торғай облысы ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
|1
| [[Сурет:Emblem of Kazakhstan (1992-2014).svg|163x163px]]
| [[Сергей Витальевич Кулагин]]&lt;br&gt;{{small|(1952 туған)}}
| ақпан&lt;br&gt;1992
| маусым&lt;br&gt;1993
|-
|2
| [[Сурет:Emblem of Kazakhstan (1992-2014).svg|163x163px]]
| [[Жақан Қосабайұлы Қосабаев]]&lt;br&gt;{{small|(1941–2007)}}
| 22 маусым&lt;br&gt;1993
| 5 қазан&lt;br&gt;1995
|-
|3
| [[Сурет:Emblem of Kazakhstan (1992-2014).svg|163x163px]]
| [[Виталий Алексеевич Брынкин]]&lt;br&gt;{{small|(1944 туған)}}
| қазан&lt;br&gt;1995
| сәуір&lt;br&gt;1997
|}

== Республикалық маңызы бар қалалар==
=== Астана ===
{{main|Астана әкімі}}
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
| colspan=&quot;5&quot; | '''Ақмола қаласы (1992–1998)'''
|-
|1
| [[Сурет:Coat of arms of Astana (1998–2008).svg|163x163px]]
| [[Аманжол Қуанышұлы Бөлекпаев]]&lt;br&gt;{{small|(1941–2013)}}
|ақпан&lt;br&gt;1992
|желтоқсан&lt;br&gt;1997
|-
| colspan=&quot;5&quot; | '''Астана қаласы (1998–2019)'''
|-
|2
| [[Сурет:Adilbek Dzhaksybekov (2013).jpg|163x163px]]
| [[Әділбек Рыскелдіұлы Жақсыбеков]]&lt;br&gt;{{small|(1954 туған)}}
| 10 желтоқсан&lt;br&gt;1997
| 16 маусым&lt;br&gt;2003
|-
|3
| [[Сурет:Kakenuly Nazarbaev (Dosmukhanbetov cropped).jpg|163x163px]]
| [[Темірхан Мыңайдарұлы Досмұханбетов]]&lt;br&gt;{{small|(1949–2021)}}
| 16 маусым&lt;br&gt;2003
| 20 наурыз&lt;br&gt;2004
|-
|4
| [[Сурет:Omirzaq Shukeev, April 2013.jpg|163x163px]]
| [[Өмірзақ Естайұлы Шөкеев]]&lt;br&gt;{{small|(1964 туған)}}
| 20 наурыз&lt;br&gt;2004
| 20 қыркүйек&lt;br&gt;2006
|-
|5
| [[Сурет:Askar Mamin (2007, cropped).jpg|163x163px]]
| [[Асқар Ұзақбайұлы Мамин]]&lt;br&gt;{{small|(1965 туған)}}
| 21 қыркүйек&lt;br&gt;2006
| 4 сәуір&lt;br&gt;2008
|-
|6 
| [[Сурет:Imangali Tasmagambetov (2015-04-16) (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Иманғали Нұрғалиұлы Тасмағамбетов]]&lt;br&gt;{{small|(1956 туған)}}
| 4 сәуір&lt;br&gt;2008
|22 қазан&lt;br&gt;2014
|-
|7
| [[Сурет:Adilbek Dzhaksybekov (2013).jpg|163x163px]]
| [[Әділбек Рыскелдіұлы Жақсыбеков]]&lt;br&gt;{{small|(1954 туған)}}
|22 қазан&lt;br&gt;2014
|21 маусым&lt;br&gt;2016
|-
|8
| [[Сурет:Aset Isekeshev (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Әсет Өрентайұлы Исекешев]]&lt;br&gt;{{small|(1971 туған)}}
|21 маусым&lt;br&gt;2016
|10 қыркүйек&lt;br&gt;2018
|-
|9
| [[Сурет:Bakhyt Sultanov (08.2016) (cropped).png|163x163px]]
| [[Бақыт Тұрлыханұлы Сұлтанов]]&lt;br&gt;{{small|(1971 туған)}}
|10 қыркүйек&lt;br&gt;2018
|13 маусым&lt;br&gt;2019
|-
| colspan=&quot;5&quot; | '''Нұр-Сұлтан қаласы (2019–2022)'''
|-
|10
| [[Сурет:Altai Kolginov (27829) (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Алтай Сейдірұлы Көлгінов]]&lt;br&gt;{{small|(1978 туған)}}
|13 маусым&lt;br&gt;2019
| 8 желтоқсан&lt;br&gt;2022
|-
| colspan=&quot;5&quot; | '''Астана қаласы (2022 жылдан бері)'''
|-
|11
| [[Сурет:Zhenis Kassymbek (08.2016) (cropped).png|163x163px]]
| '''[[Жеңіс Махмұдұлы Қасымбек]]'''&lt;br&gt;{{small|(1975 туған)}}
| 8 желтоқсан&lt;br&gt;2022 жылдан бастап
|
|-
|}

=== Алматы ===
{{main|Алматы әкімі}}
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
|1
| [[Сурет:Soviet Coat of arms of Almaty.gif|163x163px]]
| [[Заманбек Қалабайұлы Нұрқаділов]]&lt;br&gt;{{small|(1944–2005)}}
|8 ақпан&lt;br&gt;1992
|20 маусым&lt;br&gt;1994
|-
|2
| [[Сурет:Coat of arms of Almaty old.svg|163x163px]]
| [[Шалбай Құлмаханұлы Құлмаханов]]&lt;br&gt;{{small|(1946 туған)}}
|20 маусым&lt;br&gt;1994
|16 маусым&lt;br&gt;1997
|-
|3
| [[Сурет:Coat of arms of Almaty old.svg|163x163px]]
| [[Виктор Вячеславович Храпунов]]&lt;br&gt;{{small|(1948 туған)}}
|16 маусым&lt;br&gt;1997
| 9 желтоқсан&lt;br&gt;2004
|-
|4
| [[Сурет:Imangali Tasmagambetov (2015-04-16) (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Иманғали Нұрғалиұлы Тасмағамбетов]]&lt;br&gt;{{small|(1956 туған)}}
| 9 желтоқсан&lt;br&gt;2004
| 4 сәуір&lt;br&gt;2008
|-
|5
| [[Сурет:AEsimov2013.jpg|163x163px]]
| [[Ахметжан Смағұлұлы Есімов]]&lt;br&gt;{{small|(1950 туған)}}
| 4 сәуір&lt;br&gt;2008
| 9 тамыз&lt;br&gt;2015
|-
|6 
| [[Сурет:Bauyrzhan Baibek (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Бауыржан Қыдырғалиұлы Байбек]]&lt;br&gt;{{small|(1974 туған)}}
| 9 тамыз&lt;br&gt;2015
|28 маусым&lt;br&gt;2019
|-
|7
| [[Сурет:Bakhytzhan Sagintayev (2018-07-04) (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Бақытжан Әбдірұлы Сағынтаев]]&lt;br&gt;{{small|(1963 туған)}}
|28 маусым&lt;br&gt;2019
| 31 қаңтар&lt;br&gt;2022
|-
|8
| [[Сурет:Erbolat Dosaev (2018-05-10) (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Ерболат Асқарбекұлы Досаев]]&lt;br&gt;{{small|(1970 туған)}}
| 31 қаңтар&lt;br&gt;2022
| 24 мамыр&lt;br&gt;2025
|-
| 9
| [[Сурет:Д.Сатыбалды (cropped).jpg|163x163px]]
| '''[[Дархан Амангелдіұлы Сатыбалды]]'''&lt;br&gt;{{small|(1974 туған)}}
| 24 мамыр&lt;br&gt;2025 жылдан бастап
| 
|-
|}

=== Шымкент ===
{{main|Шымкент әкімі}}
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
|1
| [[Сурет:Шымкент.png|163x163px]]
| [[Амалбек Қозыбақұлы Тшанов]]&lt;br&gt;{{small|(1943 туған)}}
|21 ақпан&lt;br&gt;1992 
|15 қараша&lt;br&gt;1993
|-
|2
| [[Сурет:Шымкент.png|163x163px]]
| [[Сейіт Қуандықұлы Белгібаев]]&lt;br&gt;{{small|(1949 туған)}}
|15 қараша&lt;br&gt;1993
|16 қазан&lt;br&gt;1995
|-
|3
| [[Сурет:Шымкент.png|163x163px]]
| [[Анарбек Оңғарұлы Орман]]&lt;br&gt;{{small|(1952 туған)}}
|16 қазан&lt;br&gt;1995
|14 желтоқсан&lt;br&gt;1997
|-
|4
| [[Сурет:Шымкент.png|163x163px]]
| [[Қылышбек Сатылғанұлы Ізбасханов]]&lt;br&gt;{{small|(1953 туған)}}
|14 қараша&lt;br&gt;1997
|14 мамыр&lt;br&gt;1999
|-
|5
| [[Сурет:Шымкент.png|163x163px]]
| [[Төретай Тұңғышұлы Бекжігітов]]
|14 мамыр&lt;br&gt;1999
|17 қаңтар&lt;br&gt;2001
|-
|6
| [[Сурет:Шымкент.png|163x163px]]
| [[Болат Әбжапарұлы Жылқышиев]]&lt;br&gt;{{small|(1957 туған)}}
|15 наурыз&lt;br&gt;2001
| тамыз&lt;br&gt;2002
|-
|7
| [[Сурет:Шымкент.png|163x163px]]
| [[Ғалым Құралбекұлы Жұмжаев]]&lt;br&gt;{{small|(1958 туған)}}
|10 қыркүйек&lt;br&gt;2002
|17 ақпан&lt;br&gt;2006
|-
|8
| [[Сурет:Шымкент.png|163x163px]]
| [[Анарбек Оңғарұлы Орман]]&lt;br&gt;{{small|(1952 туған)}}
|27 қыркүйек&lt;br&gt;2006
|19 ақпан&lt;br&gt;2008
|-
|9
| [[Сурет:Coat of arms of Shymkent.png|163x163px]]
| [[Арман Шәріпбайұлы Жетпісбаев]]&lt;br&gt;{{small|(1971 туған)}}
|19 ақпан&lt;br&gt;2008
|24 сәуір&lt;br&gt;2012
|-
|10
| [[Сурет:Coat of arms of Shymkent.png|163x163px]]
| [[Қайрат Құсейінұлы Молдасейітов]]&lt;br&gt;{{small|(1967 туған)}}
|24 сәуір&lt;br&gt;2012
|27 мамыр&lt;br&gt;2013
|-
|11
| [[Сурет:Д.Сатыбалды (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Дархан Амангелдіұлы Сатыбалды]]&lt;br&gt;{{small|(1974 туған)}}
|27 мамыр&lt;br&gt;2013
|19 тамыз&lt;br&gt;2015
|-
|12
| [[Сурет:Gabidulla Abdrakhimov.jpg|163x163px]]
| [[Ғабидолла Рахметоллаұлы Әбдірахымов]]&lt;br&gt;{{small|(1975 туған)}}
|19 тамыз&lt;br&gt;2015
| 31 қазан&lt;br&gt;2017&lt;ref&gt;[https://www.nur.kz/288704-chem-proslavilis-12-akimov-shymkenta.html Чем прославились 12 акимов Шымкента?]&lt;/ref&gt;
|-
|13
| [[Сурет:Coat of arms of Shymkent.png|163x163px]]
| [[Нұрлан Ермекұлы Сауранбаев]]&lt;br&gt;{{small|(1967 туған)}}
| 7 қараша&lt;br&gt;2017
|20 маусым&lt;br&gt;2018
|-
|14
| [[Сурет:Gabidulla Abdrakhimov.jpg|163x163px]]
| [[Ғабидолла Рахметоллаұлы Әбдірахымов]]&lt;br&gt;{{small|(1975 туған)}}
|20 маусым&lt;br&gt;2018
| 30 шілде&lt;br&gt;2019
|-
|15
| [[Сурет:Coat of arms of Shymkent.png|163x163px]]
| [[Ерлан Қуанышұлы Айтаханов]]&lt;br&gt;{{small|(1971 туған)}}
| 30 шілде&lt;br&gt;2019
|21 қаңтар&lt;br&gt;2020
|-
|16
| [[Сурет:Coat of arms of Shymkent.png|163x163px]]
| [[Мұрат Дүйсенбекұлы Әйтенов]]&lt;br&gt;{{small|(1981 туған)}}
|21 қаңтар&lt;br&gt;2020
| 5 қыркүйек&lt;br&gt;2023
|-
|17
| [[Сурет:Gabyt Syzdykbekov (cropped).jpg|163x163px]]
| '''[[Ғабит Әбдімажитұлы Сыздықбеков]]'''&lt;br&gt;{{small|(1980 туған)}}
| 5 қыркүйек&lt;br&gt;2023 жылдан бастап&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.inform.kz/kz/gabit-syzdykbekov-shymkent-kalasynyn-akimi-boldy_a4108279|title=Ғабит Сыздықбеков Шымкент қаласының әкімі болды|lang=kk|publisher=[[kazinform]]|date=2023-09-05|accessdate=2023-09-05}}&lt;/ref&gt;
|
|-
|}

=== Байқоңыр ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
|1
| [[Сурет:Coat of arms Baikonur.svg|163x163px]]
| [[Виталий Алексеевич Брынкин]]&lt;br&gt;{{small|(1944 туған)}}
|17 ақпан&lt;br&gt;1992
|23 желтоқсан&lt;br&gt;1994&lt;ref&gt;[http://inform.kz/rus/article/2664088 Имя и значение Байконура навсегда вписаны в историю Казахстана — ровесник космодрома Е.Нургалиев] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304200033/http://inform.kz/rus/article/2664088 |date=2016-03-04 }}&lt;/ref&gt;
|-
|2
| [[Сурет:Coat of arms Baikonur.svg|163x163px]]
| [[Геннадий Дмитриевич Дмитриенко]]&lt;br&gt;{{small|(1950–2020)}}
|23 желтоқсан&lt;br&gt;1994
|16 мамыр&lt;br&gt;2002&lt;ref&gt;[http://www.fkrus.ru/kosmodromy-tsentry/gorod-bajkonur/glavy-administratsii Главы администрации] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150208164943/http://fkrus.ru/kosmodromy-tsentry/gorod-bajkonur/glavy-administratsii |date=2015-02-08 }}&lt;/ref&gt;
|-
|3
| [[Сурет:Coat of arms Baikonur.svg|163x163px]]
| [[Александр Фёдорович Мезенцев]]&lt;br&gt;{{small|(1949–2013)}}
|16 мамыр&lt;br&gt;2002
|10 қыркүйек&lt;br&gt;2013
|-
|м.а.
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Сурет:Coat of arms Baikonur.svg|163x163px]]
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Анатолий Павлович Петренко]]&lt;br&gt;{{small|(1945 туған)}}
| 16 қыркүйек&lt;br&gt;2013
| 9 шілде&lt;br&gt;2015
|-
|4
| 9 шілде&lt;br&gt;2015
| 30 мамыр&lt;br&gt;2017
|-
|5
| [[Сурет:Coat of arms Baikonur.svg|163x163px]]
| '''[[Константин Дмитриевич Бусыгин]]'''&lt;br&gt;{{small|(1965 туған)}}
| 30 мамыр&lt;br&gt;2017 жылдан бастап
|
|-
|}

== Тағы қараңыз ==
* [[Қазақстан әкімшілік бірліктері]]
* [[Әкім]]
* [[Қазақстан ірі қалалары әкімдерінің тізімі]]
* [[Қазақстан аудандары әкімдерінің тізімі]]

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{Қазақстан облыс әкімдері}}

[[Санат:Қазақстан облыстарының әкімдері|*]]</text>
      <sha1>lm08192fnlefphqqxk7072b6jntx85z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632045</id>
      <parentid>3632024</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T01:54:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Casserium</username>
        <id>68287</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ұлытау облысы */</comment>
      <origin>3632045</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="56714" sha1="f7n3ysng8qyyf0sy4oi1x6cnf87lp4g" xml:space="preserve">{{toc-right}}
Бұл мақалада 1992 жылы Қазақстандағы облыстық атқару комитеттері таратылғаннан кейін тағайындалған [[Қазақстан әкімшілік бірліктері|облыс]] [[әкім]]дерінің тізімі көрсетілген. Сотталған әкімдер қызыл түспен белгіленген.

== Абай облысы ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
| 1
| [[Сурет:Нұрлан Ұранхаев (2023-09-01).jpg|163x163px]]
| [[Нұрлан Телманұлы Ұранхаев]]&lt;br&gt;{{small|(1965 туған)}}
| 11 маусым&lt;br&gt;2022
| 14 ақпан&lt;br&gt;2025
|-
| 2
| [[Сурет:Berik Uali (cropped).jpg|163x163px]]
| '''[[Берік Уәли]]'''&lt;br&gt;{{small|(1977 туған)}}
| 17 ақпан&lt;br&gt;2025 жылдан бастап
|
|-
|}

== Ақмола облысы ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
|1
| [[Сурет:Coat of Arms of Aqmola Province.png|163x163px]]
| [[Андрей Георгиевич Браун]]&lt;br&gt;{{small|(1937–2022)}}
|ақпан&lt;br&gt;1992
|шілде&lt;br&gt;1997
|-
|2
| [[Сурет:Coat of Arms of Aqmola Province.png|163x163px]]
| [[Жәнібек Сәлімұлы Кәрібжанов]]&lt;br&gt;{{small|(1948 туған)}}
| шілде&lt;br&gt;1997
| желтоқсан&lt;br&gt;1997
|-
| 3
| [[Сурет:Coat of Arms of Aqmola Province.png|163x163px]]
| [[Владимир Карлович Гартман]]&lt;br&gt;{{small|(1947 туған)}}
| желтоқсан&lt;br&gt;1997
| қыркүйек&lt;br&gt;1998
|-
| 4
| [[Сурет:Coat of Arms of Aqmola Province.png|163x163px]]
| [[Сергей Витальевич Кулагин]]&lt;br&gt;{{small|(1952 туған)}}
| қыркүйек&lt;br&gt;1998
| 20 наурыз&lt;br&gt;2004
|-
| 5
| [[Сурет:Coat of Arms of Aqmola Province.png|163x163px]]
| [[Мәжит Төлеубекұлы Есенбаев]]&lt;br&gt;{{small|(1949 туған)}}
| 20 наурыз&lt;br&gt;2004
| 23 қаңтар&lt;br&gt;2008
|-
| 6 
| [[Сурет:Albert Rau (2023-05-04).jpg|163x163px]]
| [[Альберт Павлович Рау]]&lt;br&gt;{{small|(1960 туған)}}
|23 қаңтар&lt;br&gt;2008
|13 наурыз&lt;br&gt;2010
|-
| 7
| [[Сурет:Sergey Dyachenko Mazhilis Senate of Poland (cropped).JPG|163x163px]]
| [[Сергей Александрович Дьяченко]]&lt;br&gt;{{small|(1952–2016)}}
|13 наурыз&lt;br&gt;2010
|21 қаңтар&lt;br&gt;2012
|-
| 8
| [[Сурет:Совместное заседание Комитетов верхней палаты Парламентов России и Казахстана (2019-12-09) (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Қайрат Пернешұлы Қожамжаров]]&lt;br&gt;{{small|(1965 туған)}}
|21 қаңтар&lt;br&gt;2012
|21 қаңтар&lt;br&gt;2013
|-
| 9
| [[Сурет:Coat of Arms of Aqmola Province Kz.png|163x163px]]
| [[Қосман Қайыртайұлы Айтмұхаметов]]&lt;br&gt;{{small|(1963–2020)}}
| 22 қаңтар&lt;br&gt;2013
| 27 мамыр&lt;br&gt;2014
|-
|10
| [[Сурет:Coat of Arms of Aqmola Province Kz.png|163x163px]]
| [[Сергей Витальевич Кулагин]]&lt;br&gt;{{small|(1952 туған)}}
| 27 мамыр&lt;br&gt;2014&lt;ref&gt;[http://www.akorda.kz/ru/events/akorda_news/akorda_other_events/page_216882_ukaz-  Указ «О назначении Кулагина С.В. акимом Акмолинской области»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150725144441/http://www.akorda.kz/ru/events/akorda_news/akorda_other_events/page_216882_ukaz- |date=2015-07-25 }}&lt;/ref&gt;
| 14 наурыз&lt;br&gt;2017
|-
|11
| [[Сурет:Мурзалин Малик (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Мәлік Кеңесбайұлы Мырзалин]]&lt;br&gt;{{small|(1971 туған)}}
| 14 наурыз&lt;br&gt;2017
| 19 наурыз&lt;br&gt;2019
|-
|12
| [[Сурет:Ermek Marjıqpaev (2023-09-02).jpg|163x163px]]
| [[Ермек Боранбайұлы Маржықпаев]]&lt;br&gt;{{small|(1969 туған)}}
|19 наурыз&lt;br&gt;2019
| 2 қыркүйек&lt;br&gt;2023
|-
|13
| [[Сурет:Marat Ahmetjanov at a lectern in December 2023 (cropped).jpg|163x163px]]
| '''[[Марат Мұратұлы Ахметжанов]]'''&lt;br&gt;{{small|(1964 туған)}}
| 4 қыркүйек&lt;br&gt;2023 жылдан бастап
|
|-
|}

== Ақтөбе облысы ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
|1
| [[Сурет:Aktyubinsk-obl-coat-of-arms.png|163x163px]]
| [[Шалбай Құлмаханұлы Құлмаханов]]&lt;br&gt;{{small|(1946 туған)}}
|ақпан&lt;br&gt;1992
|қараша&lt;br&gt;1993
|-
|2
| [[Сурет:Aktyubinsk-obl-coat-of-arms.png|163x163px]]
| [[Савелий Тимофеевич Пачин]]&lt;br&gt;{{small|(1942 туған)}}
|желтоқсан&lt;br&gt;1993
|қыркүйек&lt;br&gt;1995
|-
|3
| [[Сурет:Aslan Musin (2008-06-10).jpg|163x163px]]
| [[Аслан Есболайұлы Мусин]]&lt;br&gt;{{small|(1954 туған)}}
| қыркүйек&lt;br&gt;1995
| 3 сәуір&lt;br&gt;2002
|-style=&quot;background:#FFC3CD;&quot; 
|4
| [[Сурет:Aktyubinsk-obl-coat-of-arms.png|163x163px]]
| [[Ермек Жетпісбайұлы Имантаев]]&lt;br&gt;{{small|(1967 туған)}}
| 3 сәуір&lt;br&gt;2002
| 10 шілде&lt;br&gt;2004
|-
|5
| [[Сурет:Dmitry Medvedev in Kazakhstan 22 September 2008-10 (Eleusin Sagyndyqov cropped).jpg|163x163px]]
| [[Елеусін Наурызбайұлы Сағындықов]]&lt;br&gt;{{small|(1947 туған)}}
|10 шілде&lt;br&gt;2004
|22 шілде&lt;br&gt;2011
|-
|6
| [[Сурет:Arkhimed_Mukhambetov.jpg|163x163px]]
| [[Архимед Бегежанұлы Мұхамбетов]]&lt;br&gt;{{small|(1972 туған)}}&lt;ref&gt;[http://www.akorda.kz/ru/events/page_glava-gosudarstva-podpisal-ukaz-o-naznachenii-mukhambetova-a-b-akimom-aktyubinsk_1348722864  Глава государства подписал Указ &quot;О назначении Мухамбетова А.Б. акимом Актюбинской области&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160306085049/http://www.akorda.kz/ru/events/page_glava-gosudarstva-podpisal-ukaz-o-naznachenii-mukhambetova-a-b-akimom-aktyubinsk_1348722864 |date=2016-03-06 }}&lt;/ref&gt;
|22 шілде&lt;br&gt;2011
|11 қыркүйек&lt;br&gt;2015
|-
| 7
| [[Сурет:Berdibek Saparbayev (29262) (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Бердібек Мәшбекұлы Сапарбаев]]&lt;br&gt;{{small|(1953–2023)}}
| 11 қыркүйек&lt;br&gt;2015
| 25 ақпан&lt;br&gt;2019&lt;ref&gt;{{Cite web|url= http://www.rikatv.kz/evrika/articles/kak-menyali-akimov.html |title= Как меняли акимов |lang= ru |work= rikatv.kz |date= 2015-09-16 |accessdate= 2024-06-05}}&lt;/ref&gt;
|-
| 8
| [[Сурет:Ondassyn Urazalin (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Оңдасын Сейілұлы Оразалин]]&lt;br&gt;{{small|(1963 туған)}}
| 26 ақпан&lt;br&gt;2019
| 31 тамыз&lt;br&gt;2022
|-
| 9
| [[Сурет:Eraly Toğjanov (2023-06-03).jpg|163x163px]]
| [[Ералы Лұқпанұлы Тоғжанов]]&lt;br&gt;{{small|(1963 туған)}}
| 31 тамыз&lt;br&gt;2022
| 5 қыркүйек&lt;br&gt;2023
|-
| 10
| [[Сурет:Askhat Shakharov (cropped).jpg|163x163px]]
| '''[[Асхат Берлешұлы Шахаров]]'''&lt;br&gt;{{small|(1978 туған)}}
| 5 қыркүйек&lt;br&gt;2023 жылдан бастап&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://informburo.kz/kaz/newskaz/asxat-saxarov-aqtobe-oblysynyn-zana-akimi-bolyp-tagaiyndaldy|title=Асхат Шахаров Ақтөбе облысының жаңа әкімі болып тағайындалды|lang=kk|publisher=informburo|date=2023-09-05|accessdate=2023-09-05}}&lt;/ref&gt;
|
|}

== Алматы облысы ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
|1
| [[Сурет:AEsimov2013.jpg|163x163px]]
| [[Ахметжан Смағұлұлы Есімов]]&lt;br&gt;{{small|(1950 туған)}}
|ақпан&lt;br&gt;1992
|қазан&lt;br&gt;1994
|-style=&quot;background:#FFC3CD;&quot; 
|2
| [[Сурет:Алматы облысы герб.png|163x163px]]
| [[Өмірзақ Өзбекұлы Өзбеков]]&lt;br&gt;{{small|(1947 туған)}}
|қазан&lt;br&gt;1994
|наурыз&lt;br&gt;1996
|-
|3
| [[Сурет:Serik Umbetov.jpg|163x163px]]
| [[Серік Әбікенұлы Үмбетов]]&lt;br&gt;{{small|(1950 туған)}}
|наурыз&lt;br&gt;1996
|желтоқсан&lt;br&gt;1997
|-
|4
| [[Сурет:Алматы облысы герб.png|163x163px]]
| [[Заманбек Қалабайұлы Нұрқаділов]]&lt;br&gt;{{small|(1944–2005)}}
| желтоқсан&lt;br&gt;1997
| мамыр&lt;br&gt;2001
|-
|5
| [[Сурет:Алматы облысы герб.png|163x163px]]
| [[Шалбай Құлмаханұлы Құлмаханов]]&lt;br&gt;{{small|(1946 туған)}}
| 19 мамыр&lt;br&gt;2001
|11 тамыз&lt;br&gt;2005
|-
|6 
| [[Сурет:Serik Umbetov.jpg|163x163px]]
| [[Серік Әбікенұлы Үмбетов]]&lt;br&gt;{{small|(1950 туған)}}
|11 тамыз&lt;br&gt;2005
|13 сәуір&lt;br&gt;2011
|-
|7
| [[Сурет:Anzar Musakhanov (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Аңсар Тұрсынханұлы Мұсаханов]]&lt;br&gt;{{small|(1966–2025)}}
|13 сәуір&lt;br&gt;2011
|20 тамыз&lt;br&gt;2014&lt;ref&gt;[http://www.akorda.kz/ru/events/page_glava-gosudarstva-podpisal-ukaz-o-naznachenii-musakhanova-a-t-akimom-almatinskoi_1348722899 Глава государства подписал Указ «О назначении Мусаханова А. Т. акимом Алматинской области»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160816010843/http://www.akorda.kz/ru/events/page_glava-gosudarstva-podpisal-ukaz-o-naznachenii-musakhanova-a-t-akimom-almatinskoi_1348722899 |date=2016-08-16 }}&lt;/ref&gt;
|-
|8
| [[Сурет:Алматы облысы герб.png|163x163px]]
| [[Амандық Ғаббасұлы Баталов]]&lt;br&gt;{{small|(1952 туған)}}
|20 тамыз&lt;br&gt;2014
|24 қараша&lt;br&gt;2021
|-
|9
| [[Сурет:Kanat Bozymbayev (cropped).JPG|163x163px]]
| [[Қанат Алдабергенұлы Бозымбаев]]&lt;br&gt;{{small|(1969 туған)}}
|24 қараша&lt;br&gt;2021
|11 маусым&lt;br&gt;2022
|-
|10
| [[Сурет:Marat Sultangaziev (cropped).jpg|163x163px]]
| '''[[Марат Елеусізұлы Сұлтанғазиев]]'''&lt;br&gt;{{small|(1976 туған)}}
|11 маусым&lt;br&gt;2022 жылдан бастап
|
|-
|}

== Атырау облысы ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
|1
| [[Сурет:Sagat Tugelbayev (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Сағат Қашкенұлы Түгелбаев]]&lt;br&gt;{{small|(1948 туған)}}
| ақпан&lt;br&gt;1992
| қазан&lt;br&gt;1994
|-
|2
| [[Сурет:Coat of arms of Atyrau.svg|163x163px]]
| [[Равиль Тәжіқараұлы Шырдабаев]]&lt;br&gt;{{small|(1940 туған)}}
|қазан&lt;br&gt;1994
|ақпан&lt;br&gt;1999
|-
|3
| [[Сурет:Imangali Tasmagambetov (2015-04-16) (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Иманғали Нұрғалиұлы Тасмағамбетов]]&lt;br&gt;{{small|(1956 туған)}}
| 18 ақпан&lt;br&gt;1999
| 15 желтоқсан&lt;br&gt;2000
|-
|4
| [[Сурет:Coat of arms of Atyrau.svg|163x163px]]
| [[Серікбек Жүсіпбекұлы Дәукеев]]&lt;br&gt;{{small|(1950 туған)}}
| 18 желтоқсан&lt;br&gt;2000
| 3 сәуір&lt;br&gt;2002
|-
|5
| [[Сурет:Aslan Musin (2008-06-10).jpg|163x163px]]
| [[Аслан Есболайұлы Мусин]]&lt;br&gt;{{small|(1954 туған)}}
| 3 сәуір&lt;br&gt;2002
| 4 қазан&lt;br&gt;2006
|-style=&quot;background:#FFC3CD;&quot; 
|6 
| [[Сурет:Coat of arms of Atyrau.svg|163x163px]]
| [[Бергей Сәулебайұлы Рысқалиев]]&lt;br&gt;{{small|(1967 туған)}}
|4 қазан&lt;br&gt;2006
|15 тамыз&lt;br&gt;2012
|-
|7
| [[Сурет:Baktykozha Izmukhambetov - May 2016 (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Бақтықожа Салахатдинұлы Ізмұхамбетов]]&lt;br&gt;{{small|(1948 туған)}}
|15 тамыз&lt;br&gt;2012
|26 наурыз&lt;br&gt;2016
|-
|8
| [[Сурет:Nurlan Nogaev (49622109937).jpg|163x163px]]
| [[Нұрлан Асқарұлы Ноғаев]]&lt;br&gt;{{small|(1967 туған)}}
|26 наурыз&lt;br&gt;2016
|18 желтоқсан&lt;br&gt;2019
|-
|9
| [[Сурет:M.J. Dosmukhamedov (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Махамбет Жолдасқалиұлы Досмұхамбетов]]&lt;br&gt;{{small|(1960 туған)}}
|18 желтоқсан&lt;br&gt;2019
| 7 сәуір&lt;br&gt;2022
|-
|10
| [[Сурет:Serik Şapkenov in April 2022 (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Серік Жамбылұлы Шәпкенов]]&lt;br&gt;{{small|(1979 туған)}}
| 7 сәуір&lt;br&gt;2022
| 17 шілде&lt;br&gt;2026
|-
|11
| [[Сурет:Bolat Aqsolaqov (P060844-387028) (cropped).jpg|163x163px]]
| '''[[Болат Оралұлы Ақшолақов]]'''&lt;br&gt;{{small|(1971 туған)}}
| 17 шілде&lt;br&gt;2026 жылдан бастап
| 
|-
|}

==  Батыс Қазақстан облысы ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
| 1
| [[Сурет:Coat of Arms Batys Oblysy.png|163x163px]]
| [[Нәжімеден Ықсанұлы Есқалиев]]&lt;br&gt;{{small|(1941–2023)}}
| ақпан&lt;br&gt;1992
| қаңтар&lt;br&gt;1993
|-
| 2
| [[Сурет:Kabibulla Dzhakupov (2015-10-05) (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Қабиболла Қабенұлы Жақыпов]]&lt;br&gt;{{small|(1949 туған)}}
| қаңтар&lt;br&gt;1993
| 18 желтоқсан&lt;br&gt;2000
|-
| 3
| [[Сурет:Qırımbek Köşerbaev (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Қырымбек Елеуұлы Көшербаев]]&lt;br&gt;{{small|(1955 туған)}}
| 18 желтоқсан&lt;br&gt;2000
| қараша&lt;br&gt;2003
|-
| 4
| [[Сурет:Coat of Arms Batys Oblysy.png|163x163px]]
| [[Нұрғали Сәдуақасұлы Әшім]]&lt;br&gt;{{small|(1959 туған)}}
| 18 қараша&lt;br&gt;2003
| 28 тамыз&lt;br&gt;2007
|-
| 5
| [[Сурет:Baktykozha Izmukhambetov - May 2016 (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Бақтықожа Салахатдинұлы Ізмұхамбетов]]&lt;br&gt;{{small|(1948 туған)}}
| 28 тамыз&lt;br&gt;2007
| қаңтар&lt;br&gt;2012
|-
| 6 
| [[Сурет:Nurlan Nogaev (49622109937).jpg|163x163px]]
| [[Нұрлан Асқарұлы Ноғаев]]&lt;br&gt;{{small|(1967 туған)}}
| 20 қаңтар&lt;br&gt;2012
| 26 наурыз&lt;br&gt;2016
|-
| 7
| [[Сурет:Altai Kolginov (27829) (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Алтай Сейдірұлы Көлгінов]]&lt;br&gt;{{small|(1978 туған)}}
| 26 наурыз&lt;br&gt;2016
| 13 маусым&lt;br&gt;2019
|-
| 8
| [[Сурет:Coat of Arms Batys Oblysy.png|163x163px]]
| [[Ғали Нәжімеденұлы Есқалиев]]&lt;br&gt;{{small|(1970 туған)}}
| 13 маусым&lt;br&gt;2019
| 2 желтоқсан&lt;br&gt;2022
|-
| 9
| [[Сурет:Nariman Turegaliyev (cropped).jpg|163x163px]]
| '''[[Нариман Төреғалиұлы Төреғалиев]]'''&lt;br&gt;{{small|(1964 туған)}}
| 2 желтоқсан&lt;br&gt;2022 жылдан бастап
|
|-
|}

== Жамбыл облысы ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
| 1
| [[Сурет:Zhambyl province seal.png|163x163px]]
| [[Өмірбек Бәйгелді]]&lt;br&gt;{{small|(1939–2024)}}
| ақпан&lt;br&gt;1992
| қыркүйек&lt;br&gt;1995
|-
| 2
| [[Сурет:Zhambyl province seal.png|163x163px]]
| [[Амалбек Қозыбақұлы Тшанов]]&lt;br&gt;{{small|(1943 туған)}}
| қыркүйек&lt;br&gt;1995
| қаңтар&lt;br&gt;1998
|-
| 3
| [[Сурет:Zhambyl province seal.png|163x163px]]
| [[Сарыбай Сұлтанұлы Қалмырзаев]]&lt;br&gt;{{small|(1949–2012)}}
| қаңтар&lt;br&gt;1998
| ақпан&lt;br&gt;1999
|-
| 4
| [[Сурет:Serik Umbetov.jpg|163x163px]]
| [[Серік Әбікенұлы Үмбетов]]&lt;br&gt;{{small|(1950 туған)}}
| ақпан&lt;br&gt;1999
| 14 мамыр&lt;br&gt;2004
|-
| 5
| [[Сурет:Zhambyl province seal.png|163x163px]]
| [[Бөрібай Биқожаұлы Жексембин]]&lt;br&gt;{{small|(1952 туған)}}
| 14 мамыр&lt;br&gt;2004
| 30 қараша&lt;br&gt;2009
|-
| 6 
| [[Сурет:Kanat Bozymbayev (cropped).JPG|163x163px]]
| [[Қанат Алдабергенұлы Бозымбаев]]&lt;br&gt;{{small|(1969 туған)}}
| 30 қараша&lt;br&gt;2009
| 20 желтоқсан&lt;br&gt;2013
|-style=&quot;background:#FFC3CD;&quot; 
| 7
| [[Сурет:Zhambyl province seal.png|163x163px]]
| [[Кәрім Нәсбекұлы Көкірекбаев]]&lt;br&gt;{{small|(1957 туған)}}
| 30 желтоқсан&lt;br&gt;2013
| 18 қаңтар&lt;br&gt;2018
|-
| 8
| [[Сурет:Askar Myrzakhmetov.jpg|163x163px]]
| [[Асқар Исабекұлы Мырзахметов]]&lt;br&gt;{{small|(1962 туған)}}
| 18 қаңтар&lt;br&gt;2018
| 10 ақпан&lt;br&gt;2020
|-
| 9
| [[Сурет:Berdibek Saparbayev (29262) (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Бердібек Мәшбекұлы Сапарбаев]]&lt;br&gt;{{small|(1953–2023)}}
| 10 ақпан&lt;br&gt;2020
| 7 сәуір&lt;br&gt;2022
|-
| 10
| [[Сурет:Nurjan Nurjigitov (2023-09-04).png|163x163px]]
| [[Нұржан Молдиярұлы Нұржігітов]]&lt;br&gt;{{small|(1967 туған)}}
| 7 сәуір&lt;br&gt;2022
| 5 қыркүйек&lt;br&gt;2023
|-
| 11
| [[Сурет:Erbol Qaraşökeev (P060369-120872, cropped).jpg|163x163px]]
| '''[[Ербол Шырақбайұлы Қарашөкеев]]'''&lt;br&gt;{{small|(1976 туған)}}
| 5 қыркүйек&lt;br&gt;2023 жылдан бастап&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://ernur.kz/kazakstan/eks-ministr-zhambyl-oblysynyn-akimi-lauazymyna-taghaiyndaldy|title=Экс-министр Жамбыл облысының әкімі лауазымына тағайындалды|lang=kk|date=2023-09-05|accessdate=2023-09-05}}&lt;/ref&gt;
|
|-
|}

== Жетісу облысы ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
|1
| [[Сурет:Beibit Isabayev (cropped).jpg|163x163px]]
| '''[[Бейбіт Өксікбайұлы Исабаев]]'''&lt;br&gt;{{small|(1962 туған)}}
|11 маусым&lt;br&gt;2022 жылдан бастап
|
|-
|}

== Қарағанды облысы‎ ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
|1
| [[Сурет:Coat of Arms of Karagandy Province.svg|163x163px]]
| [[Пётр Петрович Нефёдов]]&lt;br&gt;{{small|(1941–2021)}}
|ақпан&lt;br&gt;1992
|шілде&lt;br&gt;1997
|-
|2
| [[Сурет:Coat of Arms of Karagandy Province.svg|163x163px]]
| [[Мәжит Төлеубекұлы Есенбаев]]&lt;br&gt;{{small|(1949 туған)}}
| шілде&lt;br&gt;1997
| қазан&lt;br&gt;1999
|-
|3
| [[Сурет:Coat of Arms of Karagandy Province.svg|163x163px]]
| [[Камалтин Ескендірұлы Мұхамеджанов]]&lt;br&gt;{{small|(1948 туған)}}
| қазан&lt;br&gt;1999
|19 қаңтар&lt;br&gt;2006
|-
|4
| [[Сурет:Nurlan Nigmatulin 09 (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Нұрлан Зайроллаұлы Нығматулин]]&lt;br&gt;{{small|(1962 туған)}}
|19 қаңтар&lt;br&gt;2006
|19 қараша&lt;br&gt;2009
|-style=&quot;background:#FFC3CD;&quot; 
|5
| [[Сурет:Serik Ahmetov.jpg|163x163px]]
| [[Серік Нығметұлы Ахметов]]&lt;br&gt;{{small|(1958 туған)}}
|19 қараша&lt;br&gt;2009
|20 қаңтар&lt;br&gt;2012
|-
|6
| [[Сурет:Кусаинов (2012).jpg|163x163px]]
| [[Әбілғазы Қалиақпарұлы Құсайынов]]&lt;br&gt;{{small|(1952 туған)}}
|20 қаңтар&lt;br&gt;2012
|28 қаңтар&lt;br&gt;2013
|-style=&quot;background:#FFC3CD;&quot; 
|7
| [[Сурет:Coat of Arms of Karagandy Province.svg|163x163px]]
| [[Бауыржан Түйтеұлы Әбдішев]]&lt;br&gt;{{small|(1968 туған)}}
|29 қаңтар&lt;br&gt;2013
|20 маусым&lt;br&gt;2014
|-
|8
| [[Сурет:Coat of Arms of Karagandy Province.svg|163x163px]]
| [[Нұрмұхамбет Қанапияұлы Әбдібеков]]&lt;br&gt;{{small|(1961 туған)}}
| 20 маусым&lt;br&gt;2014
| 14 наурыз&lt;br&gt;2017
|-
|9
| [[Сурет:Erlan Qoşanov (2018-02-12) (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Ерлан Жақанұлы Қошанов]]&lt;br&gt;{{small|(1962 туған)}}
| 14 наурыз&lt;br&gt;2017
| 18 қыркүйек&lt;br&gt;2019
|-
|10
| [[Сурет:Жеңіс Қасымбек, сәуір 2017.jpg|163x163px]]
| [[Жеңіс Махмұдұлы Қасымбек]]&lt;br&gt;{{small|(1975 туған)}}
| 18 қыркүйек&lt;br&gt;2019
| 8 желтоқсан&lt;br&gt;2022
|-
|11
| [[Сурет:Yermaganbet Bulekpayev (cropped).jpg|163x163px]]
| '''[[Ермағанбет Қабдулаұлы Бөлекпаев]]'''&lt;br&gt;{{small|(1975 туған)}}
| 8 желтоқсан&lt;br&gt;2022 жылдан бастап
|
|-
|}

== Қостанай облысы ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
|1
| [[Сурет:Logo Kostanay Province.png|163x163px]]
| [[Кенжебек Үкіұлы Үкин]]&lt;br&gt;{{small|(1940–2024)}}
|ақпан&lt;br&gt;1992
|желтоқсан&lt;br&gt;1993
|-
|2
| [[Сурет:Baltash Tursumbayev.jpg|163x163px]]
| [[Балташ Молдабайұлы Тұрсымбаев]]&lt;br&gt;{{small|(1946–2022)}}
|желтоқсан&lt;br&gt;1993
|қыркүйек&lt;br&gt;1995
|-
|3
| [[Сурет:Logo Kostanay Province.png|163x163px]]
| [[Тоқтарбай Қадамбайұлы Қадамбаев]]&lt;br&gt;{{small|(1944 туған)}}
|қыркүйек&lt;br&gt;1995
|тамыз&lt;br&gt;1998
|-
|4
| [[Сурет:Umirzak Shukeyev (8539926478) (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Өмірзақ Естайұлы Шөкеев]]&lt;br&gt;{{small|(1964 туған)}}
| тамыз&lt;br&gt;1998
| наурыз&lt;br&gt;2004
|-
|5
| [[Сурет:Logo Kostanay Province.png|163x163px]]
| [[Сергей Витальевич Кулагин]]&lt;br&gt;{{small|(1952 туған)}}
|20 наурыз&lt;br&gt;2004
|20 қаңтар&lt;br&gt;2012
|-
|6
| [[Сурет:Logo Kostanay Province.png|163x163px]]
| [[Нұралы Мұстафаұлы Сәдуақасов]]&lt;br&gt;{{small|(1964 туған)}}
|20 қаңтар&lt;br&gt;2012
|11 қыркүйек&lt;br&gt;2015
|-
| 7
| [[Сурет:Arkhimed_Mukhambetov.jpg|163x163px]]
| [[Архимед Бегежанұлы Мұхамбетов]]&lt;br&gt;{{small|(1972 туған)}}
| 11 қыркүйек&lt;br&gt;2015
| 1 желтоқсан&lt;br&gt;2022
|-
| 8
| [[Сурет:Kumar Aksakalov (cropped).jpg|163x163px]]
| '''[[Құмар Іргебайұлы Ақсақалов]]'''&lt;br&gt;{{small|(1965 туған)}}
| 1 желтоқсан&lt;br&gt;2022 жылдан бастап
|
|-
|}

== Қызылорда облысы ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
|1
| [[Сурет:Kyzylorda province seal.png|163x163px]]
| [[Сейілбек Шаухаманұлы Шаухаманов]]&lt;br&gt;{{small|(1939–2018)}}
|ақпан&lt;br&gt;1992
|қыркүйек&lt;br&gt;1995
|-
|2
| [[Сурет:Berdibek Saparbayev (29262) (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Бердібек Мәшбекұлы Сапарбаев]]&lt;br&gt;{{small|(1953–2023)}}
|қыркүйек&lt;br&gt;1995
|шілде&lt;br&gt;1999
|-
|3
| [[Сурет:Kyzylorda province seal.png|163x163px]]
| [[Серікбай Өрікбайұлы Нұрғисаев]]&lt;br&gt;{{small|(1956 туған)}}
|28 шілде&lt;br&gt;1999
|5 сәуір&lt;br&gt;2004
|-
|4
| [[Сурет:Ikram Adyrbekov (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Икрам Адырбекұлы Адырбеков]]&lt;br&gt;{{small|(1950 туған)}}
| 5 сәуір&lt;br&gt;2004
| 11 қаңтар&lt;br&gt;2007
|-
|5
| [[Сурет:Mukhtar Kul-Mukhammed (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Мұхтар Абрарұлы Құл-Мұхаммед]]&lt;br&gt;{{small|(1960 туған)}}
| 11 қаңтар&lt;br&gt;2007
| 12 наурыз&lt;br&gt;2008
|-
|6 
| [[Сурет:Kyzylorda province seal.png|163x163px]]
| [[Болатбек Баянұлы Қуандықов]]&lt;br&gt;{{small|(1969 туған)}}
|12 наурыз&lt;br&gt;2008
|17 қаңтар&lt;br&gt;2013
|-
|7
| [[Сурет:Qırımbek Köşerbaev (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Қырымбек Елеуұлы Көшербаев]]&lt;br&gt;{{small|(1955 туған)}}
|17 қаңтар&lt;br&gt;2013
|28 маусым&lt;br&gt;2019
|-style=&quot;background:#FFC3CD;&quot; 
|8
| [[Сурет:Kyzylorda province seal.png|163x163px]]
| [[Қуанышбек Досмайылұлы Ысқақов]]&lt;br&gt;{{small|(1968 туған)}}
|28 маусым&lt;br&gt;2019
|27 сәуір&lt;br&gt;2020
|-
|9
| [[Сурет:Gulshara Abdykhalikova (2019-11-04) (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Гүлшара Наушақызы Әбдіқалықова]]&lt;br&gt;{{small|(1965 туған)}}
|28 сәуір&lt;br&gt;2020
| 7 сәуір&lt;br&gt;2022
|-
|10
| [[Сурет:Нұрлыбек Нәлібаев (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Нұрлыбек Машбекұлы Нәлібаев]]&lt;br&gt;{{small|(1976 туған)}}
| 7 сәуір&lt;br&gt;2022 
| 6 мамыр&lt;br&gt;2026
|-
|11
| [[Сурет:Murat Ergeşbaev (2023-10-05).jpg|163x163px]]
| '''[[Мұрат Нәлқожаұлы Ергешбаев]]'''&lt;br&gt;{{small|(1966 туған)}}
| 8 мамыр&lt;br&gt;2026 жылдан бастап
| 
|-
|}

== Маңғыстау облысы ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
|1
| [[Сурет:Маңғыстау логотибі.jpg|163x163px]]
| [[Фёдор Афанасьевич Новиков]]&lt;br&gt;{{small|(1935–2002)}}
|ақпан&lt;br&gt;1992
|қараша&lt;br&gt;1993
|-
|2
| [[Сурет:Маңғыстау логотибі.jpg|163x163px]]
| [[Ләззат Кетебайұлы Қиынов]]&lt;br&gt;{{small|(1949 туған)}}
|қараша&lt;br&gt;1993
|қараша&lt;br&gt;1995
|-
|3
| [[Сурет:Маңғыстау логотибі.jpg|163x163px]]
| [[Вячеслав Леонидович Левитин]]&lt;br&gt;{{small|(1949 туған)}}
| қараша&lt;br&gt;1995
| қазан&lt;br&gt;1997
|-
|4
| [[Сурет:Маңғыстау логотибі.jpg|163x163px]]
| [[Николай Иванович Баев]]&lt;br&gt;{{small|(1945 туған)}}
| қазан&lt;br&gt;1997
|ақпан&lt;br&gt;1999
|-
|5
| [[Сурет:Маңғыстау логотибі.jpg|163x163px]]
| [[Ләззат Кетебайұлы Қиынов]]&lt;br&gt;{{small|(1949 туған)}}
|18 ақпан&lt;br&gt;1999
|20 ақпан&lt;br&gt;2002
|-
|6 
| [[Сурет:Маңғыстау логотибі.jpg|163x163px]]
| [[Болат Әбілқасымұлы Палымбетов]]&lt;br&gt;{{small|(1961 туған)}}
| 20 ақпан&lt;br&gt;2002
| 24 қаңтар&lt;br&gt;2006
|-
|7
| [[Сурет:Qırımbek Köşerbaev (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Қырымбек Елеуұлы Көшербаев]]&lt;br&gt;{{small|(1955 туған)}}
|24 қаңтар&lt;br&gt;2006
|22 желтоқсан&lt;br&gt;2011
|-
|8
| [[Сурет:Bauyrzhan Mukhamedzhanov.jpg|163x163px]]
| [[Бауыржан Әлімұлы Мұхаметжанов]]&lt;br&gt;{{small|(1960 туған)}}
|22 желтоқсан&lt;br&gt;2011
|18 қаңтар&lt;br&gt;2013
|-
|9
| [[Сурет:Маңғыстау логотибі.jpg|163x163px]]
| [[Алик Серікұлы Айдарбаев]]&lt;br&gt;{{small|(1963 туған)}}
|18 қаңтар&lt;br&gt;2013
|14 наурыз&lt;br&gt;2017
|-
|10
| [[Сурет:Eraly Tugjanov (2016-04-06).jpg|163x163px]]
| [[Ералы Лұқпанұлы Тоғжанов]]&lt;br&gt;{{small|(1963 туған)}}
|14 наурыз&lt;br&gt;2017
|13 маусым&lt;br&gt;2019
|-
|11
| [[Сурет:Маңғыстау логотибі.jpg|163x163px]]
| [[Серікбай Өтелгенұлы Тұрымов]]&lt;br&gt;{{small|(1964 туған)}}
|13 маусым&lt;br&gt;2019
| 7 қыркүйек&lt;br&gt;2021
|-
|12
| [[Сурет:Nurlan Nogaev (49622109937).jpg|163x163px]]
| [[Нұрлан Асқарұлы Ноғаев]]&lt;br&gt;{{small|(1967 туған)}}
| 7 қыркүйек&lt;br&gt;2021 
|16 мамыр&lt;br&gt;2024 
|-
|13
| [[Сурет:Nurdaulet Kilybay (cropped).jpg|163x163px]]
| '''[[Нұрдәулет Игілікұлы Қилыбай]]'''&lt;br&gt;{{small|(1978 туған)}}
| 17 мамыр&lt;br&gt;2024 жылдан бастап 
| 
|-
|}

== Павлодар облысы ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
|1
| [[Сурет:Coat of Arms of Pavlodar Province.png|163x163px]]
| [[Асығат Әсиұлы Жабағин]]&lt;br&gt;{{small|(1948–2023)}}
|ақпан&lt;br&gt;1992
|қаңтар&lt;br&gt;1993
|-
|2
| [[Сурет:Daniyal Akhmetov (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Даниал Кенжетайұлы Ахметов]]&lt;br&gt;{{small|(1954 туған)}}
|қаңтар&lt;br&gt;1993
|желтоқсан&lt;br&gt;1997
|-style=&quot;background:#FFC3CD;&quot; 
|3
| [[Сурет:Zhakiyanov Galymzhan.jpg|163x163px]]
| [[Ғалымжан Баділжанұлы Жақиянов]]&lt;br&gt;{{small|(1963 туған)}}
| желтоқсан&lt;br&gt;1997
| 21 қараша&lt;br&gt;2001
|-
|4
| [[Сурет:Daniyal Akhmetov (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Даниал Кенжетайұлы Ахметов]]&lt;br&gt;{{small|(1954 туған)}}
|21 қараша&lt;br&gt;2001
|13 маусым&lt;br&gt;2003
|-
|5
| [[Сурет:Coat of Arms of Pavlodar Province.png|163x163px]]
| [[Қайрат Айтмұхамбетұлы Нұрпейісов]]&lt;br&gt;{{small|(1957 туған)}}
|14 маусым&lt;br&gt;2003
|30 қыркүйек&lt;br&gt;2008
|-
|6
| [[Сурет:Bakhytzhan Sagintayev (2018-07-04) (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Бақытжан Әбдірұлы Сағынтаев]]&lt;br&gt;{{small|(1963 туған)}}
| 30 қыркүйек&lt;br&gt;2008
|20 қаңтар&lt;br&gt;2012
|-style=&quot;background:#FFC3CD;&quot;
|7
| [[Сурет:Coat of Arms of Pavlodar Province.png|163x163px]]
| [[Ерлан Мұхтарұлы Арын]]&lt;br&gt;{{small|(1961 туған)}}
|20 қаңтар&lt;br&gt;2012
|20 желтоқсан&lt;br&gt;2013
|-
|8
| [[Сурет:Kanat Bozymbayev (cropped).JPG|163x163px]]
| [[Қанат Алдабергенұлы Бозымбаев]]&lt;br&gt;{{small|(1969 туған)}}
|20 желтоқсан&lt;br&gt;2013
|25 наурыз&lt;br&gt;2016
|-style=&quot;background:#FFC3CD;&quot; 
|9
| [[Сурет:Logo Pavlodar region.png|163x163px]]
| [[Болат Жұмабекұлы Бақауов]]&lt;br&gt;{{small|(1971 туған)}}
|25 наурыз&lt;br&gt;2016
|21 қаңтар&lt;br&gt;2020&lt;ref&gt;[http://365info.kz/2016/03/akimom-pavlodarskoj-oblasti-naznachen-bulat-bakauov/ Акимом Павлодарской области назначен Булат Бакауов – 365info.kz&lt;!-- Заголовок добавлен ботом --&gt;]&lt;/ref&gt;
|-
|10
| [[Сурет:Logo Pavlodar region.png|163x163px]]
| [[Әбілқайыр Бақтыбайұлы Ысқақов]]&lt;br&gt;{{small|(1974 туған)}}
|21 қаңтар&lt;br&gt;2020
| 1 желтоқсан&lt;br&gt;2022
|-
|11
| [[Сурет:Asain Baikhanov (cropped).jpg|163x163px]]
| '''[[Асайын Қуандықұлы Байханов]]'''&lt;br&gt;{{small|(1977 туған)}}
| 7 желтоқсан&lt;br&gt;2022 жылдан бастап
|
|-
|}

== Солтүстік Қазақстан облысы ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
| 1
| [[Сурет:North Kazakhstan province seal.svg|163x163px]]
| [[Владимир Карлович Гартман]]&lt;br&gt;{{small|(1947 туған)}}
| ақпан&lt;br&gt;1992
| желтоқсан&lt;br&gt;1997
|-
| 2
| [[Сурет:Daniyal Akhmetov (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Даниал Кенжетайұлы Ахметов]]&lt;br&gt;{{small|(1954 туған)}}
| желтоқсан&lt;br&gt;1997
| қазан&lt;br&gt;1999
|-
| 3
| [[Сурет:North Kazakhstan province seal.svg|163x163px]]
| [[Қажымұрат Ыбырайұлы Нағыманов]]&lt;br&gt;{{small|(1948–2022)}}
| қазан&lt;br&gt;1999
| 17 мамыр&lt;br&gt;2002
|-
| 4
| [[Сурет:North Kazakhstan province seal.svg|163x163px]]
| [[Анатолий Владимирович Смирнов]]&lt;br&gt;{{small|(1946 туған)}}
| 17 мамыр&lt;br&gt;2002
| 24 желтоқсан&lt;br&gt;2003
|-
| 5 
| [[Сурет:Tair Mansurov RN MOW 04-2011.jpg|163x163px]]
| [[Тайыр Аймұхамедұлы Мансұров]]&lt;br&gt;{{small|(1948 туған)}}
| 24 желтоқсан&lt;br&gt;2003
| 9 қазан&lt;br&gt;2007
|-
| 6
| [[Сурет:North Kazakhstan province seal.svg|163x163px]]
| [[Серік Сұлтанғазыұлы Біләлов]]&lt;br&gt;{{small|(1958 туған)}}
| 9 қазан&lt;br&gt;2007
| қаңтар&lt;br&gt;2013
|-style=&quot;background:#FFC3CD;&quot; 
| 7
| [[Сурет:North Kazakhstan province seal.svg|163x163px]]
| [[Самат Сапарбекұлы Ескендіров]]&lt;br&gt;{{small|(1966 туған)}}
| 22 қаңтар&lt;br&gt;2013
| 27 мамыр&lt;br&gt;2014
|-
| 8
| [[Сурет:Erik Sultanov (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Ерік Хамзаұлы Сұлтанов]]&lt;br&gt;{{small|(1956 туған)}}
| 27 мамыр&lt;br&gt;2014
| 14 наурыз&lt;br&gt;2017
|-
| 9
| [[Сурет:Kumar Aksakalov (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Құмар Іргебайұлы Ақсақалов]]&lt;br&gt;{{small|(1965 туған)}}
| 14 наурыз&lt;br&gt;2017
| 1 желтоқсан&lt;br&gt;2022
|-
| 10
| [[Сурет:Aydarbek Saparov (2023-09-04).jpg|163x163px]]
| [[Айдарбек Сейпілұлы Сапаров]]&lt;br&gt;{{small|(1966 туған)}}
| 1 желтоқсан&lt;br&gt;2022
| 4 қыркүйек&lt;br&gt;2023
|-
| 11
| [[Сурет:Gauez Nurmukhambetov.jpg|163x163px]]
| '''[[Ғауез Торсанұлы Нұрмұхамбетов]]'''&lt;br&gt;{{small|(1968 туған)}}
| 23 қыркүйек&lt;br&gt;2023 жылдан бастап
|
|-
|}

== Түркістан облысы ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
| colspan=&quot;5&quot; | '''Оңтүстік Қазақстан облысы (1992–2018)'''
|-
| 1
| [[Сурет:Turkistan region seal.png|163x163px]]
| [[Марс Фазылұлы Үркімбаев]]&lt;br&gt;{{small|(1939–2012)}}
| ақпан&lt;br&gt;1992
| желтоқсан&lt;br&gt;1993
|-
| 2
| 
| [[Зауытбек Қауысбекұлы Тұрысбеков]]&lt;br&gt;{{small|(1951 туған)}}
| желтоқсан&lt;br&gt;1993
| желтоқсан&lt;br&gt;1997
|-
| 3
| [[Сурет:Turkistan region seal.png|163x163px]]
| [[Қалық Абдуллаұлы Абдуллаев]]&lt;br&gt;{{small|(1942–2020)}}
| желтоқсан&lt;br&gt;1997
| шілде&lt;br&gt;1999
|-
| 4
| [[Сурет:Berdibek Saparbayev (29262) (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Бердібек Мәшбекұлы Сапарбаев]]&lt;br&gt;{{small|(1953–2023)}}
| шілде&lt;br&gt;1999
| 29 тамыз&lt;br&gt;2002
|-
| 5
| [[Сурет:Turkistan region seal.png|163x163px]]
| [[Болат Әбжапарұлы Жылқышиев]]&lt;br&gt;{{small|(1957 туған)}}
| 31 тамыз&lt;br&gt;2002
| 20 қыркүйек&lt;br&gt;2006
|-
| 6 
| [[Сурет:Omirzaq Shokeev (2010, cropped).jpg|163x163px]]
| [[Өмірзақ Естайұлы Шөкеев]]&lt;br&gt;{{small|(1964 туған)}}
| 20 қыркүйек&lt;br&gt;2006
| 28 тамыз&lt;br&gt;2007
|-
| 7
| [[Сурет:Turkistan region seal.png|163x163px]]
| [[Нұрғали Сәдуақасұлы Әшім]]&lt;br&gt;{{small|(1959 туған)}}
| 28 тамыз&lt;br&gt;2007
| 4 наурыз&lt;br&gt;2009
|-
| 8
| [[Сурет:Askar Myrzakhmetov.jpg|163x163px]]
| [[Асқар Исабекұлы Мырзахметов]]&lt;br&gt;{{small|(1962 туған)}}
| 4 наурыз&lt;br&gt;2009
| 8 тамыз&lt;br&gt;2015
|-
| 9
| [[Сурет:Beibut Atamkulov (32843882837).jpg|163x163px]]
| [[Бейбіт Бәкірұлы Атамқұлов]]&lt;br&gt;{{small|(1964 туған)}}
| 8 тамыз&lt;br&gt;2015
| 7 қазан&lt;br&gt;2016
|-
| colspan=&quot;5&quot; | '''Түркістан облысы (2018 бері)'''
|-
| 10
| [[Сурет:Жансеит Кансеитович (cropped 2).jpg|163x163px]]
| [[Жансейіт Қансейітұлы Түймебаев]]&lt;br&gt;{{small|(1958 туған)}}
| 7 қазан&lt;br&gt;2016
| 26 ақпан&lt;br&gt;2019
|-
| 11
| [[Сурет:Omirzaq Shukeev (2019-02-15).jpg|163x163px]]
| [[Өмірзақ Естайұлы Шөкеев]]&lt;br&gt;{{small|(1964 туған)}}
| 26 ақпан&lt;br&gt;2019
| 31 тамыз&lt;br&gt;2022
|-
| 12
| [[Сурет:Д.Сатыбалды (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Дархан Амангелдіұлы Сатыбалды]]&lt;br&gt;{{small|(1974 туған)}}
| 31 тамыз&lt;br&gt;2022
| 6 қаңтар&lt;br&gt;2025
|-
|-
| 13
| [[Сурет:Nuralkhan Kusherov (cropped).jpg|163x163px]]
| '''[[Нұралхан Оралбайұлы Көшеров]]'''&lt;br&gt;{{small|(1984 туған)}}
| 6 қаңтар&lt;br&gt;2025 жылдан бастап
|
|-
|}

== Ұлытау облысы ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
|1
| [[Сурет:Берік Әбдіғалиұлы (cropped, 2024-01-08).jpg|163x163px]]
| [[Берік Әбдіғалиұлы]]&lt;br&gt;{{small|(1971 туған)}}
|11 маусым&lt;br&gt;2022
|9 қазан&lt;br&gt;2024
|-
|2
| [[Сурет:Dastan Ryspekov (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Дастан Адайұлы Рыспеков]]&lt;br&gt;{{small|(1984 туған)}}
|9 қазан&lt;br&gt;2024 
|17 шілде&lt;br&gt;2026
|-
|3
| [[Сурет:Eset Bayken (cropped).jpg|163x163px]]
| '''[[Есет Берікұлы Байкен]]'''&lt;br&gt;{{small|(1986 туған)}}
|17 шілде&lt;br&gt;2026 жылдан бастап
|
|-
|}

== Шығыс Қазақстан облысы‎ ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
|1
| [[Сурет:Coats of arms of East Kazakhstan Province.svg|163x163px]]
| [[Амангелді Иманақышұлы Бектемісов]]&lt;br&gt;{{small|(1945–2001)}}
| ақпан&lt;br&gt;1992
|17 маусым&lt;br&gt;1994
|-
|2
| [[Сурет:Coats of arms of East Kazakhstan Province.svg|163x163px]]
| [[Юрий Иванович Лавриненко]]&lt;br&gt;{{small|(1945 туған)}}
|17 маусым&lt;br&gt;1994
| 30 қараша&lt;br&gt;1995
|-
|3
| [[Сурет:Coats of arms of East Kazakhstan Province.svg|163x163px]]
| [[Леонид Васильевич Десятник]]&lt;br&gt;{{small|(195? туған)}}
| 30 қараша&lt;br&gt;1995
|17 наурыз&lt;br&gt;1996&lt;ref&gt;[https://www.neweurasia.info/archive/2000/dialog/08_04_Who0678.htm Дон Кихот Усть-Каманский]&lt;/ref&gt;
|-
|4
| [[Сурет:Coats of arms of East Kazakhstan Province.svg|163x163px]]
| [[Қажымұрат Ыбырайұлы Нағыманов]]&lt;br&gt;{{small|(1948–2022)}}
|10 сәуір&lt;br&gt;1996
|17 сәуір&lt;br&gt;1997
|-
|5
| [[Сурет:Coats of arms of East Kazakhstan Province.svg|163x163px]]
| [[Виталий Леонидович Метте]]&lt;br&gt;{{small|(1947–2003)}}
|17 сәуір&lt;br&gt;1997
|26 ақпан&lt;br&gt;2003
|-
|6
| [[Сурет:Coats of arms of East Kazakhstan Province.svg|163x163px]]
| [[Талғатбек Жәмшитұлы Абайділдин]]&lt;br&gt;{{small|(1948 туған)}}
|27 ақпан&lt;br&gt;2003
| 8 желтоқсан&lt;br&gt;2004
|-
|7
| [[Сурет:Coats of arms of East Kazakhstan Province.svg|163x163px]]
| [[Виктор Вячеславович Храпунов]]&lt;br&gt;{{small|(1948 туған)}}
| 8 желтоқсан&lt;br&gt;2004
|11 қаңтар&lt;br&gt;2007
|-
|8
| [[Сурет:Coats of arms of East Kazakhstan Province.svg|163x163px]]
| [[Жәнібек Сәлімұлы Кәрібжанов]]&lt;br&gt;{{small|(1948 туған)}}
| 11 қаңтар&lt;br&gt;2007
| 7 мамыр&lt;br&gt;2008
|-
|9
| [[Сурет:Coats of arms of East Kazakhstan Province.svg|163x163px]]
| [[Әділғазы Сәдуақасұлы Бергенев]] &lt;br&gt;{{small|(1958 туған)}}
| 7 мамыр&lt;br&gt;2008
| 4 наурыз&lt;br&gt;2009
|-
|10
| [[Сурет:Berdibek Saparbayev (29262) (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Бердібек Мәшбекұлы Сапарбаев]]&lt;br&gt;{{small|(1953–2023)}}
| 4 наурыз&lt;br&gt;2009
|11 қараша&lt;br&gt;2014&lt;ref&gt;[http://www.akimvko.gov.kz/ru/akim-vko/rukovoditeli-oblasti/ Руководители области | официальный сайт акима ВКО]&lt;/ref&gt;
|-
|11
| [[Сурет:Daniyal Akhmetov (2018-10-12).jpg|163x163px]]
| [[Даниал Кенжетайұлы Ахметов]]&lt;br&gt;{{small|(1954 туған)}}
|11 қараша&lt;br&gt;2014&lt;ref&gt;[http://www.zakon.kz/4667228-chem-zapomnilsja-berdybek-saparbaev-na.html Чем запомнился Бердыбек Сапарбаев на посту акима ВКО] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180208085853/http://www.zakon.kz/4667228-chem-zapomnilsja-berdybek-saparbaev-na.html |date=2018-02-08 }}&lt;/ref&gt;
|15 маусым&lt;br&gt;2023
|-
|12
| [[Сурет:Ermek Kosherbaev (February 2020) (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Ермек Беделбайұлы Көшербаев]]&lt;br&gt;{{small|(1965 туған)}}
|16 маусым&lt;br&gt;2023 
|14 ақпан&lt;br&gt;2025&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=kz|url=https://www.akorda.kz/kz/eb-kosherbaev-turaly-165300|title=Е.Б. Көшербаев туралы — Қазақстан Республикасы Президентінің ресми сайты|website=Akorda.kz|access-date=2023-06-16}}&lt;/ref&gt;
|-
|13
| [[Сурет:Nurymbet Saktaganov (cropped).jpg|163x163px]]
| '''[[Нұрымбет Аманұлы Сақтағанов]]'''&lt;br&gt;{{small|(1970 туған)}}
|17 ақпан&lt;br&gt;2025 жылдан бастап
|
|-
|}

== Таратылған облыстардың әкімдері ==
=== Жезқазған облысы ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
|1
| [[Сурет:Emblem of Kazakhstan (1992-2014).svg|163x163px]]
| [[Григорий Петрович Юрченко]]&lt;br&gt;{{small|(1937 туған)}}
| ақпан&lt;br&gt;1992
| маусым&lt;br&gt;1994
|-
|2
| [[Сурет:Emblem of Kazakhstan (1992-2014).svg|163x163px]]
| [[Альберт Гергардович Саламатин]]&lt;br&gt;{{small|(1941 туған)}}
| маусым&lt;br&gt;1994
| тамыз&lt;br&gt;1994
|-
|3
| [[Сурет:Emblem of Kazakhstan (1992-2014).svg|163x163px]]
| [[Қажымұрат Ыбырайұлы Нағыманов]]&lt;br&gt;{{small|(1948–2022)}}
| тамыз&lt;br&gt;1994
| сәуір&lt;br&gt;1996
|-
|4
| [[Сурет:Emblem of Kazakhstan (1992-2014).svg|163x163px]]
| [[Ерлан Байкенұлы Смаилов]]&lt;br&gt;{{small|(1951 туған)}}
| сәуір&lt;br&gt;1996
| наурыз&lt;br&gt;1997
|}

=== Көкшетау облысы ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
|1
| [[Сурет:Emblem of Kazakhstan (1992-2014).svg|163x163px]]
| [[Жәнібек Сәлімұлы Кәрібжанов]]&lt;br&gt;{{small|(1948 туған)}}
| ақпан&lt;br&gt;1992
| қаңтар&lt;br&gt;1993
|-
|2
| [[Сурет:Emblem of Kazakhstan (1992-2014).svg|163x163px]]
| [[Нәжімеден Ықсанұлы Есқалиев]]&lt;br&gt;{{small|(1941–2023)}}
| қаңтар&lt;br&gt;1993
| желтоқсан&lt;br&gt;1993
|-
|3
| [[Сурет:Emblem of Kazakhstan (1992-2014).svg|163x163px]]
| [[Қызыр Ыбырайұлы Жұмабаев]]&lt;br&gt;{{small|(1943 туған)}}
| желтоқсан&lt;br&gt;1993
| маусым&lt;br&gt;1996
|-
|4
| [[Сурет:Emblem of Kazakhstan (1992-2014).svg|163x163px]]
| [[Досбол Баянұлы Жаңғалов]]&lt;br&gt;{{small|(1955 туған)}}
| маусым&lt;br&gt;1996
| мамыр&lt;br&gt;1997
|}

=== Семей облысы ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
|1
| [[Сурет:Emblem of Kazakhstan (1992-2014).svg|163x163px]]
| [[Вячеслав Фёдорович Чернов]]&lt;br&gt;{{small|(1939 туған)}}&lt;ref&gt;[http://personize.ru/view/8161 Чернов Вячеслав Федорович - биография - кто такой Чернов Вячеслав Федорович?&lt;!-- Заголовок добавлен ботом --&gt;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160504124609/http://personize.ru/view/8161 |date=2016-05-04 }}&lt;/ref&gt;
| ақпан&lt;br&gt;1992
| маусым&lt;br&gt;1994
|-style=&quot;background:#FFC3CD;&quot; 
|2
| [[Сурет:Zhakiyanov Galymzhan.jpg|163x163px]]
| [[Ғалымжан Баділжанұлы Жақиянов]]&lt;br&gt;{{small|(1963 туған)}}
| маусым&lt;br&gt;1994
| наурыз&lt;br&gt;1997
|-
|3
| [[Сурет:Emblem of Kazakhstan (1992-2014).svg|163x163px]]
| [[Виталий Леонидович Метте]]&lt;br&gt;{{small|(1947–2003)}}
| 10 наурыз&lt;br&gt;1997
| 17 сәуір&lt;br&gt;1997
|}

=== Талдықорған облысы ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
|1
| [[Сурет:Emblem of Kazakhstan (1992-2014).svg|163x163px]]
| [[Сағынбек Тоқабайұлы Тұрсынов]]&lt;br&gt;{{small|(1946 туған)}}
| ақпан&lt;br&gt;1992
| сәуір&lt;br&gt;1993
|-
|2
| [[Сурет:Emblem of Kazakhstan (1992-2014).svg|163x163px]]
| [[Серік Шаяхметұлы Ақымбеков]]&lt;br&gt;{{small|(1949 туған)}}
| сәуір&lt;br&gt;1993
| наурыз&lt;br&gt;1996
|-style=&quot;background:#FFC3CD;&quot; 
|3
| [[Сурет:Emblem of Kazakhstan (1992-2014).svg|163x163px]]
| [[Өмірзақ Өзбекұлы Өзбеков]]&lt;br&gt;{{small|(1947 туған)}}
| наурыз&lt;br&gt;1996
| сәуір&lt;br&gt;1997
|}

=== Торғай облысы ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
|1
| [[Сурет:Emblem of Kazakhstan (1992-2014).svg|163x163px]]
| [[Сергей Витальевич Кулагин]]&lt;br&gt;{{small|(1952 туған)}}
| ақпан&lt;br&gt;1992
| маусым&lt;br&gt;1993
|-
|2
| [[Сурет:Emblem of Kazakhstan (1992-2014).svg|163x163px]]
| [[Жақан Қосабайұлы Қосабаев]]&lt;br&gt;{{small|(1941–2007)}}
| 22 маусым&lt;br&gt;1993
| 5 қазан&lt;br&gt;1995
|-
|3
| [[Сурет:Emblem of Kazakhstan (1992-2014).svg|163x163px]]
| [[Виталий Алексеевич Брынкин]]&lt;br&gt;{{small|(1944 туған)}}
| қазан&lt;br&gt;1995
| сәуір&lt;br&gt;1997
|}

== Республикалық маңызы бар қалалар==
=== Астана ===
{{main|Астана әкімі}}
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
| colspan=&quot;5&quot; | '''Ақмола қаласы (1992–1998)'''
|-
|1
| [[Сурет:Coat of arms of Astana (1998–2008).svg|163x163px]]
| [[Аманжол Қуанышұлы Бөлекпаев]]&lt;br&gt;{{small|(1941–2013)}}
|ақпан&lt;br&gt;1992
|желтоқсан&lt;br&gt;1997
|-
| colspan=&quot;5&quot; | '''Астана қаласы (1998–2019)'''
|-
|2
| [[Сурет:Adilbek Dzhaksybekov (2013).jpg|163x163px]]
| [[Әділбек Рыскелдіұлы Жақсыбеков]]&lt;br&gt;{{small|(1954 туған)}}
| 10 желтоқсан&lt;br&gt;1997
| 16 маусым&lt;br&gt;2003
|-
|3
| [[Сурет:Kakenuly Nazarbaev (Dosmukhanbetov cropped).jpg|163x163px]]
| [[Темірхан Мыңайдарұлы Досмұханбетов]]&lt;br&gt;{{small|(1949–2021)}}
| 16 маусым&lt;br&gt;2003
| 20 наурыз&lt;br&gt;2004
|-
|4
| [[Сурет:Omirzaq Shukeev, April 2013.jpg|163x163px]]
| [[Өмірзақ Естайұлы Шөкеев]]&lt;br&gt;{{small|(1964 туған)}}
| 20 наурыз&lt;br&gt;2004
| 20 қыркүйек&lt;br&gt;2006
|-
|5
| [[Сурет:Askar Mamin (2007, cropped).jpg|163x163px]]
| [[Асқар Ұзақбайұлы Мамин]]&lt;br&gt;{{small|(1965 туған)}}
| 21 қыркүйек&lt;br&gt;2006
| 4 сәуір&lt;br&gt;2008
|-
|6 
| [[Сурет:Imangali Tasmagambetov (2015-04-16) (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Иманғали Нұрғалиұлы Тасмағамбетов]]&lt;br&gt;{{small|(1956 туған)}}
| 4 сәуір&lt;br&gt;2008
|22 қазан&lt;br&gt;2014
|-
|7
| [[Сурет:Adilbek Dzhaksybekov (2013).jpg|163x163px]]
| [[Әділбек Рыскелдіұлы Жақсыбеков]]&lt;br&gt;{{small|(1954 туған)}}
|22 қазан&lt;br&gt;2014
|21 маусым&lt;br&gt;2016
|-
|8
| [[Сурет:Aset Isekeshev (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Әсет Өрентайұлы Исекешев]]&lt;br&gt;{{small|(1971 туған)}}
|21 маусым&lt;br&gt;2016
|10 қыркүйек&lt;br&gt;2018
|-
|9
| [[Сурет:Bakhyt Sultanov (08.2016) (cropped).png|163x163px]]
| [[Бақыт Тұрлыханұлы Сұлтанов]]&lt;br&gt;{{small|(1971 туған)}}
|10 қыркүйек&lt;br&gt;2018
|13 маусым&lt;br&gt;2019
|-
| colspan=&quot;5&quot; | '''Нұр-Сұлтан қаласы (2019–2022)'''
|-
|10
| [[Сурет:Altai Kolginov (27829) (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Алтай Сейдірұлы Көлгінов]]&lt;br&gt;{{small|(1978 туған)}}
|13 маусым&lt;br&gt;2019
| 8 желтоқсан&lt;br&gt;2022
|-
| colspan=&quot;5&quot; | '''Астана қаласы (2022 жылдан бері)'''
|-
|11
| [[Сурет:Zhenis Kassymbek (08.2016) (cropped).png|163x163px]]
| '''[[Жеңіс Махмұдұлы Қасымбек]]'''&lt;br&gt;{{small|(1975 туған)}}
| 8 желтоқсан&lt;br&gt;2022 жылдан бастап
|
|-
|}

=== Алматы ===
{{main|Алматы әкімі}}
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
|1
| [[Сурет:Soviet Coat of arms of Almaty.gif|163x163px]]
| [[Заманбек Қалабайұлы Нұрқаділов]]&lt;br&gt;{{small|(1944–2005)}}
|8 ақпан&lt;br&gt;1992
|20 маусым&lt;br&gt;1994
|-
|2
| [[Сурет:Coat of arms of Almaty old.svg|163x163px]]
| [[Шалбай Құлмаханұлы Құлмаханов]]&lt;br&gt;{{small|(1946 туған)}}
|20 маусым&lt;br&gt;1994
|16 маусым&lt;br&gt;1997
|-
|3
| [[Сурет:Coat of arms of Almaty old.svg|163x163px]]
| [[Виктор Вячеславович Храпунов]]&lt;br&gt;{{small|(1948 туған)}}
|16 маусым&lt;br&gt;1997
| 9 желтоқсан&lt;br&gt;2004
|-
|4
| [[Сурет:Imangali Tasmagambetov (2015-04-16) (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Иманғали Нұрғалиұлы Тасмағамбетов]]&lt;br&gt;{{small|(1956 туған)}}
| 9 желтоқсан&lt;br&gt;2004
| 4 сәуір&lt;br&gt;2008
|-
|5
| [[Сурет:AEsimov2013.jpg|163x163px]]
| [[Ахметжан Смағұлұлы Есімов]]&lt;br&gt;{{small|(1950 туған)}}
| 4 сәуір&lt;br&gt;2008
| 9 тамыз&lt;br&gt;2015
|-
|6 
| [[Сурет:Bauyrzhan Baibek (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Бауыржан Қыдырғалиұлы Байбек]]&lt;br&gt;{{small|(1974 туған)}}
| 9 тамыз&lt;br&gt;2015
|28 маусым&lt;br&gt;2019
|-
|7
| [[Сурет:Bakhytzhan Sagintayev (2018-07-04) (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Бақытжан Әбдірұлы Сағынтаев]]&lt;br&gt;{{small|(1963 туған)}}
|28 маусым&lt;br&gt;2019
| 31 қаңтар&lt;br&gt;2022
|-
|8
| [[Сурет:Erbolat Dosaev (2018-05-10) (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Ерболат Асқарбекұлы Досаев]]&lt;br&gt;{{small|(1970 туған)}}
| 31 қаңтар&lt;br&gt;2022
| 24 мамыр&lt;br&gt;2025
|-
| 9
| [[Сурет:Д.Сатыбалды (cropped).jpg|163x163px]]
| '''[[Дархан Амангелдіұлы Сатыбалды]]'''&lt;br&gt;{{small|(1974 туған)}}
| 24 мамыр&lt;br&gt;2025 жылдан бастап
| 
|-
|}

=== Шымкент ===
{{main|Шымкент әкімі}}
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
|1
| [[Сурет:Шымкент.png|163x163px]]
| [[Амалбек Қозыбақұлы Тшанов]]&lt;br&gt;{{small|(1943 туған)}}
|21 ақпан&lt;br&gt;1992 
|15 қараша&lt;br&gt;1993
|-
|2
| [[Сурет:Шымкент.png|163x163px]]
| [[Сейіт Қуандықұлы Белгібаев]]&lt;br&gt;{{small|(1949 туған)}}
|15 қараша&lt;br&gt;1993
|16 қазан&lt;br&gt;1995
|-
|3
| [[Сурет:Шымкент.png|163x163px]]
| [[Анарбек Оңғарұлы Орман]]&lt;br&gt;{{small|(1952 туған)}}
|16 қазан&lt;br&gt;1995
|14 желтоқсан&lt;br&gt;1997
|-
|4
| [[Сурет:Шымкент.png|163x163px]]
| [[Қылышбек Сатылғанұлы Ізбасханов]]&lt;br&gt;{{small|(1953 туған)}}
|14 қараша&lt;br&gt;1997
|14 мамыр&lt;br&gt;1999
|-
|5
| [[Сурет:Шымкент.png|163x163px]]
| [[Төретай Тұңғышұлы Бекжігітов]]
|14 мамыр&lt;br&gt;1999
|17 қаңтар&lt;br&gt;2001
|-
|6
| [[Сурет:Шымкент.png|163x163px]]
| [[Болат Әбжапарұлы Жылқышиев]]&lt;br&gt;{{small|(1957 туған)}}
|15 наурыз&lt;br&gt;2001
| тамыз&lt;br&gt;2002
|-
|7
| [[Сурет:Шымкент.png|163x163px]]
| [[Ғалым Құралбекұлы Жұмжаев]]&lt;br&gt;{{small|(1958 туған)}}
|10 қыркүйек&lt;br&gt;2002
|17 ақпан&lt;br&gt;2006
|-
|8
| [[Сурет:Шымкент.png|163x163px]]
| [[Анарбек Оңғарұлы Орман]]&lt;br&gt;{{small|(1952 туған)}}
|27 қыркүйек&lt;br&gt;2006
|19 ақпан&lt;br&gt;2008
|-
|9
| [[Сурет:Coat of arms of Shymkent.png|163x163px]]
| [[Арман Шәріпбайұлы Жетпісбаев]]&lt;br&gt;{{small|(1971 туған)}}
|19 ақпан&lt;br&gt;2008
|24 сәуір&lt;br&gt;2012
|-
|10
| [[Сурет:Coat of arms of Shymkent.png|163x163px]]
| [[Қайрат Құсейінұлы Молдасейітов]]&lt;br&gt;{{small|(1967 туған)}}
|24 сәуір&lt;br&gt;2012
|27 мамыр&lt;br&gt;2013
|-
|11
| [[Сурет:Д.Сатыбалды (cropped).jpg|163x163px]]
| [[Дархан Амангелдіұлы Сатыбалды]]&lt;br&gt;{{small|(1974 туған)}}
|27 мамыр&lt;br&gt;2013
|19 тамыз&lt;br&gt;2015
|-
|12
| [[Сурет:Gabidulla Abdrakhimov.jpg|163x163px]]
| [[Ғабидолла Рахметоллаұлы Әбдірахымов]]&lt;br&gt;{{small|(1975 туған)}}
|19 тамыз&lt;br&gt;2015
| 31 қазан&lt;br&gt;2017&lt;ref&gt;[https://www.nur.kz/288704-chem-proslavilis-12-akimov-shymkenta.html Чем прославились 12 акимов Шымкента?]&lt;/ref&gt;
|-
|13
| [[Сурет:Coat of arms of Shymkent.png|163x163px]]
| [[Нұрлан Ермекұлы Сауранбаев]]&lt;br&gt;{{small|(1967 туған)}}
| 7 қараша&lt;br&gt;2017
|20 маусым&lt;br&gt;2018
|-
|14
| [[Сурет:Gabidulla Abdrakhimov.jpg|163x163px]]
| [[Ғабидолла Рахметоллаұлы Әбдірахымов]]&lt;br&gt;{{small|(1975 туған)}}
|20 маусым&lt;br&gt;2018
| 30 шілде&lt;br&gt;2019
|-
|15
| [[Сурет:Coat of arms of Shymkent.png|163x163px]]
| [[Ерлан Қуанышұлы Айтаханов]]&lt;br&gt;{{small|(1971 туған)}}
| 30 шілде&lt;br&gt;2019
|21 қаңтар&lt;br&gt;2020
|-
|16
| [[Сурет:Coat of arms of Shymkent.png|163x163px]]
| [[Мұрат Дүйсенбекұлы Әйтенов]]&lt;br&gt;{{small|(1981 туған)}}
|21 қаңтар&lt;br&gt;2020
| 5 қыркүйек&lt;br&gt;2023
|-
|17
| [[Сурет:Gabyt Syzdykbekov (cropped).jpg|163x163px]]
| '''[[Ғабит Әбдімажитұлы Сыздықбеков]]'''&lt;br&gt;{{small|(1980 туған)}}
| 5 қыркүйек&lt;br&gt;2023 жылдан бастап&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.inform.kz/kz/gabit-syzdykbekov-shymkent-kalasynyn-akimi-boldy_a4108279|title=Ғабит Сыздықбеков Шымкент қаласының әкімі болды|lang=kk|publisher=[[kazinform]]|date=2023-09-05|accessdate=2023-09-05}}&lt;/ref&gt;
|
|-
|}

=== Байқоңыр ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Реті
! Суреті
! Аты-жөні
! colspan=&quot;2&quot; | Қызметі
|-
|1
| [[Сурет:Coat of arms Baikonur.svg|163x163px]]
| [[Виталий Алексеевич Брынкин]]&lt;br&gt;{{small|(1944 туған)}}
|17 ақпан&lt;br&gt;1992
|23 желтоқсан&lt;br&gt;1994&lt;ref&gt;[http://inform.kz/rus/article/2664088 Имя и значение Байконура навсегда вписаны в историю Казахстана — ровесник космодрома Е.Нургалиев] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304200033/http://inform.kz/rus/article/2664088 |date=2016-03-04 }}&lt;/ref&gt;
|-
|2
| [[Сурет:Coat of arms Baikonur.svg|163x163px]]
| [[Геннадий Дмитриевич Дмитриенко]]&lt;br&gt;{{small|(1950–2020)}}
|23 желтоқсан&lt;br&gt;1994
|16 мамыр&lt;br&gt;2002&lt;ref&gt;[http://www.fkrus.ru/kosmodromy-tsentry/gorod-bajkonur/glavy-administratsii Главы администрации] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150208164943/http://fkrus.ru/kosmodromy-tsentry/gorod-bajkonur/glavy-administratsii |date=2015-02-08 }}&lt;/ref&gt;
|-
|3
| [[Сурет:Coat of arms Baikonur.svg|163x163px]]
| [[Александр Фёдорович Мезенцев]]&lt;br&gt;{{small|(1949–2013)}}
|16 мамыр&lt;br&gt;2002
|10 қыркүйек&lt;br&gt;2013
|-
|м.а.
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Сурет:Coat of arms Baikonur.svg|163x163px]]
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Анатолий Павлович Петренко]]&lt;br&gt;{{small|(1945 туған)}}
| 16 қыркүйек&lt;br&gt;2013
| 9 шілде&lt;br&gt;2015
|-
|4
| 9 шілде&lt;br&gt;2015
| 30 мамыр&lt;br&gt;2017
|-
|5
| [[Сурет:Coat of arms Baikonur.svg|163x163px]]
| '''[[Константин Дмитриевич Бусыгин]]'''&lt;br&gt;{{small|(1965 туған)}}
| 30 мамыр&lt;br&gt;2017 жылдан бастап
|
|-
|}

== Тағы қараңыз ==
* [[Қазақстан әкімшілік бірліктері]]
* [[Әкім]]
* [[Қазақстан ірі қалалары әкімдерінің тізімі]]
* [[Қазақстан аудандары әкімдерінің тізімі]]

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{Қазақстан облыс әкімдері}}

[[Санат:Қазақстан облыстарының әкімдері|*]]</text>
      <sha1>f7n3ysng8qyyf0sy4oi1x6cnf87lp4g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Әбу Бәкір Сыддық мешіті</title>
    <ns>0</ns>
    <id>558570</id>
    <revision>
      <id>3632128</id>
      <parentid>3624537</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T05:59:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Айжан Утепбаева</username>
        <id>183541</id>
      </contributor>
      <origin>3632128</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3250" sha1="6i96q6y5t2vo06c07f5n20bcqumflkl" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2016}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;
== Ашылуы ==
Халықтың көптен күткен арманы орындалып, 2008 жылы [[Павлодар]] қаласының 2-Павлодар мөлтек ауданында Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы және Орта Азия мүфтилер кеңесінің төрағасы Бас Мүфти Шейх Әбсаттар қажы Дербісәлінің қолдау көрсетуімен жаңа мешіт пен медресе бой көтерді.

== Толықтай мәлімет ==
Жасыл күмбез жадырап, алыстан көз жауһарын өзіне тартатындай әсем де шағын мешіт пен өскелең ұрпақтың көзін ашып, көкірегін оятатын білім ордасы болған медресені жаңадан салып, халық арманының жүзеге асуына барша ынта-ықыласымен қаржылай демеушілік етіп атсалысқан Железинка ауданына қарасты Озерный ауылының тумасы Сапаров Абай ағамыз болатын. Әбу Бәкір Сыддық мешіті екі қабаттан тұрады. Үстінгі қабатта ер кісілер намаз оқитын үлкен зал мен Бас Имамның басқару бөлмесі де орналасқан. Астынғы қабатта әйел кісілердің намаз оқитын оңаша залы мен Құран оқытам деушілерге арнайы Құран оқытатын жеке бөлмемен жабдықталған. Сонымен қатар астынғы қабатта Құран, тәжуид, Фиқһ пәндері бойынша діни сауатын ашам деушілерге арнайы бөлмелер мен кітап оқып санасына саңылақ ұялатам деушілерге кітапханамен де қамтылған. Оған қоса есепшінің бөлмесі де қарастырылған. Мешіттің жалпы ауданы 408,6 ш.м. Ғимараттың көлемі 2745. Мешіт Крылов көшесі мен Салтыков-Щедрин көшелерінің арасында, Мүткенов 52 көшесінің бойында орналасқан. Сондай-ақ, Павлодар медресесі «Әбу Бәкір Сыддық» мешітінің жанында орналасқандықтан медресенің атын да мешіттің атымен сәйкестендіріп, «Әбу Бәкір Сыддық» деп аталуымен қатар 2 жыл 10 айлық білім беру ордасы болып бекітілді.

== Сілтемелер ==
* http://e-islam.kz/qazaqstan-musylmandary-dini-basqarmasy/item/796-eislam{{Deadlink|date=January 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

[[Санат:Қазақстан мешіттері]]</text>
      <sha1>6i96q6y5t2vo06c07f5n20bcqumflkl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632129</id>
      <parentid>3632128</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T06:00:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Айжан Утепбаева</username>
        <id>183541</id>
      </contributor>
      <origin>3632129</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3254" sha1="j6nnjy9l1oue9jcapxkhmogz5f489mb" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2016}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;
== Ашылуы ==
Халықтың көптен күткен арманы орындалып, 2008 жылы [[Павлодар]] қаласының 2-Павлодар мөлтек ауданында Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы және Орта Азия мүфтилер кеңесінің төрағасы Бас Мүфти Шейх Әбсаттар қажы Дербісәлінің қолдау көрсетуімен жаңа мешіт пен медресе бой көтерді.

== Толықтай мәлімет ==
Жасыл күмбез жадырап, алыстан көз жауһарын өзіне тартатындай әсем де шағын мешіт пен өскелең ұрпақтың көзін ашып, көкірегін оятатын білім ордасы болған медресені жаңадан салып, халық арманының жүзеге асуына барша ынта-ықыласымен қаржылай демеушілік етіп атсалысқан Железинка ауданына қарасты Озерный ауылының тумасы Сапаров Абай ағамыз болатын. Әбу Бәкір Сыддық мешіті екі қабаттан тұрады. Үстінгі қабатта ер кісілер намаз оқитын үлкен зал мен Бас Имамның басқару бөлмесі де орналасқан. Астынғы қабатта әйел кісілердің намаз оқитын оңаша залы мен Құран оқытам деушілерге арнайы [[Құран]] оқытатын жеке бөлмемен жабдықталған. Сонымен қатар астынғы қабатта Құран, тәжуид, Фиқһ пәндері бойынша діни сауатын ашам деушілерге арнайы бөлмелер мен кітап оқып санасына саңылақ ұялатам деушілерге кітапханамен де қамтылған. Оған қоса есепшінің бөлмесі де қарастырылған. Мешіттің жалпы ауданы 408,6 ш.м. Ғимараттың көлемі 2745. Мешіт Крылов көшесі мен Салтыков-Щедрин көшелерінің арасында, Мүткенов 52 көшесінің бойында орналасқан. Сондай-ақ, Павлодар медресесі «Әбу Бәкір Сыддық» мешітінің жанында орналасқандықтан медресенің атын да мешіттің атымен сәйкестендіріп, «Әбу Бәкір Сыддық» деп аталуымен қатар 2 жыл 10 айлық білім беру ордасы болып бекітілді.

== Сілтемелер ==
* http://e-islam.kz/qazaqstan-musylmandary-dini-basqarmasy/item/796-eislam{{Deadlink|date=January 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

[[Санат:Қазақстан мешіттері]]</text>
      <sha1>j6nnjy9l1oue9jcapxkhmogz5f489mb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632130</id>
      <parentid>3632129</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T06:01:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Айжан Утепбаева</username>
        <id>183541</id>
      </contributor>
      <origin>3632130</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3258" sha1="jwf15fijtzt205y63q3019coe0kf8r4" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2016}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;
== Ашылуы ==
Халықтың көптен күткен арманы орындалып, 2008 жылы [[Павлодар]] қаласының 2-Павлодар мөлтек ауданында Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы және Орта Азия мүфтилер кеңесінің төрағасы Бас Мүфти Шейх Әбсаттар қажы Дербісәлінің қолдау көрсетуімен жаңа мешіт пен медресе бой көтерді.

== Толықтай мәлімет ==
Жасыл күмбез жадырап, алыстан көз жауһарын өзіне тартатындай әсем де шағын мешіт пен өскелең ұрпақтың көзін ашып, көкірегін оятатын білім ордасы болған медресені жаңадан салып, халық арманының жүзеге асуына барша ынта-ықыласымен қаржылай демеушілік етіп атсалысқан Железинка ауданына қарасты Озерный ауылының тумасы Сапаров Абай ағамыз болатын. Әбу Бәкір Сыддық мешіті екі қабаттан тұрады. Үстінгі қабатта ер кісілер намаз оқитын үлкен зал мен Бас Имамның басқару бөлмесі де орналасқан. Астынғы қабатта әйел кісілердің намаз оқитын оңаша залы мен Құран оқытам деушілерге арнайы [[Құран]] оқытатын жеке бөлмемен жабдықталған. Сонымен қатар астынғы қабатта Құран, тәжуид, [[Фиқһ]] пәндері бойынша діни сауатын ашам деушілерге арнайы бөлмелер мен кітап оқып санасына саңылақ ұялатам деушілерге кітапханамен де қамтылған. Оған қоса есепшінің бөлмесі де қарастырылған. Мешіттің жалпы ауданы 408,6 ш.м. Ғимараттың көлемі 2745. Мешіт Крылов көшесі мен Салтыков-Щедрин көшелерінің арасында, Мүткенов 52 көшесінің бойында орналасқан. Сондай-ақ, Павлодар медресесі «Әбу Бәкір Сыддық» мешітінің жанында орналасқандықтан медресенің атын да мешіттің атымен сәйкестендіріп, «Әбу Бәкір Сыддық» деп аталуымен қатар 2 жыл 10 айлық білім беру ордасы болып бекітілді.

== Сілтемелер ==
* http://e-islam.kz/qazaqstan-musylmandary-dini-basqarmasy/item/796-eislam{{Deadlink|date=January 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

[[Санат:Қазақстан мешіттері]]</text>
      <sha1>jwf15fijtzt205y63q3019coe0kf8r4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Аз и Я</title>
    <ns>0</ns>
    <id>570695</id>
    <revision>
      <id>3632208</id>
      <parentid>3612244</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T09:49:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Айжан Утепбаева</username>
        <id>183541</id>
      </contributor>
      <origin>3632208</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8657" sha1="7wr62izebixn3wju2r8vkv6dy41tnx4" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=қараша 2016}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;
'''Аз и Я''' — [[Олжас Омарұлы Сүлейменов|Олжас Сүлейменов]]тің [[1975 жыл]]ы «[[Жазушы баспасы|Жазушы]]» басылымына шыққан кітабы.

===Еуразияшылдық идеялары ===
Олжас Сүлейменов — көрнекті мемлекет әрі қоғам қайраткері, ірі дипломат әрі саясаткер, әлемдік тұлға, ұлттардың дәнекері, белгілі ақын. 1983-1991 жж. Қазақстан жазушылары Одағы басқармасының бірінші хатшысы, Қаз КСР-і Жоғары кеңесінің Х, ХІ шақыртылымдарының депутаты, КСРО Халық депутаты болған.
1990 жылы ядролық апатқа қарсы «Семей-Невада» қозғалысын құрып, Семей полигонының жабылуына зор үлес қосты. 1995 Италияда, 1996 жылдан Грекия Республикасы мен Мальта республикасында Өкілетті және Төтенше елшісі болды.
Оның тұңғыш өлеңдер жинағы &quot;Арғымақтар&quot; 1961 жылы жарық көреді. Осы жылы шыққан &quot;Адамға табын, жер, енді&quot; поэмасы О. Сүлейменов есімін әлемге паш етті. Сондай-ақ, оның &quot;Нұрлы түндер&quot; (1962), &quot;Шапағатты шақ&quot; (1964), &quot;Мешін жылы&quot; (1967), &quot;Қыш кітап&quot; (1969), т.б. өлеңдер жинақтары жарық көрді. Оның таңдамалы шығармалары қазақ тіліне аударыльш, &quot;Атамекен&quot; деген атпен басылып шықты (1986).
1961 жыл жас талапкер үшін әдеби ғарышқа самғау жылы болды. &quot;Арғымақтар&quot; және &quot;Адамға табын, жер, енді&quot; атты жинақтары жарық көріп, бүкіл жұртты елең еткізді. Қай тақырыпта сөз қозғаса да, Олжас туындылары өткір тартысқа құрылып отырады. Осыдан келіп ақынның биік азаматтық үні, белсенді позициясы анық байқалады. Өзіндік асқақтық, шынайылық, сезім астасуы, ойнаңылыққа ойыса білу, т.б. ерекшеліктерімен көзге түседі.
1975 жылы О. Сүлейменов «АЗ и Я» атты еңбегінде «Игорь жасағы туралы жырды» зерттей келе, өзіндік ғылыми тұжырым жасады. Яғни, бұл жырдың түркі және славян мәдениеттерінің өзара ықпалы нәтижесінде туған шығарма екенін дәлелдеді. Кеңес идеологтары О. Сүлейменовтың тұжырымдарын пантюркистік және орыс мәдениетіне қарсы жазылған ұлтшылдықтың көрінісі деп айыптады. Мұны автордың өз сөзімен айтқанда: «Кейбір өркөкірек, ұлттық намысы қозғыш шамшылдарға қатты батқаны: көне орыс ескерткіштеріне басқа ұлт өкілінің талдау жасап, пікір айтуы. Олардың ойынша мұндай зерттеу, мұндай пікірді, әсіресе славян түркі халықтарының көне мәдениеті және олардың өзара қарым-қатынасы туралы әуелгі пікірді басқа ұлттың өкілі емес, тек орыс халқының өкілі ғана болатын». Дәл сол кезде «АЗ и Я» кітабын оқуға тиым салынды. О. Сүлейменов қуғындалып, моральдық қысым жағдайына түсті. Ал шын мәнінде Олжас Сүлейменовтың өз айтуынша: «Мен &quot;Аз и Я” кітабын жазуға Дала мен Русьтің тарихы ежелден қойындасып кеткенін, екі елдің тарихтың ұзына бойында негізінен жақындасумен, бауырласумен өткенін, халықтардың тіпті тілдері араласуға дейін жеткенін дәлелдеу үшін кірістім. Тіл деген тарихи ақпараттың ең бай қоймасы. Мәдениеттердің өзара жақындасуының ең толық суретін біз тілден таба аламыз. Түріктің &quot;товарищ” деген сөзі орысқа ауысқаны бекер деуге бола ма? Ұрыс кезінен &quot;ура” сияқты сөздер ғана ауысады. &quot;АЗ и Я” кітабының ел назарын ерекше аударғанының басты себебі – менің &quot;Игорь жасағы жайындағы жырдың” ең алғашқы қостілді оқырманы болғандығымнан. Мен сізге бір-ақ мысал келтірейін. Жырда &quot;Се уримъ кричатъ '''подъ саблями половецкыми” деген''' жол бар. Монолингвист аудармашылар оны &quot;се у Римъ” деп оқыған. Сонда немене, Кончак қыпшақтары Римге дейін барған ба? Енді Русь жерінен Рим деген қала іздей бастаған. Одан кейін Мәскеуді кезінде &quot;третий Рим” деп атағанын еске түсірген. Одан да болмаған соң Переяслав княздігіндегі Римов деген қаланы еске түсірген. Ал енді қос тілді оқырманның көзімен қарасаңыз бәрі оп-оңай орнына келе қалады. &quot;Уримъ” – кәдімгі түркі сөзі. Корей тілінің 75 пайызын қытай сөздері, француз тілінің 25 пайызын араб сөздері құрайды екен. Солардың соған намыстанып жатқанын естіп көрмеппін.. Ал дұрысында, қыпшақ және оғыз тілдерін салыстырып қарасаңыз, ежелгі оғыз тілді жәдігерліктерден ап-айқын кипчакизмдерді көресіз, олар грамматикадан да, лексикадан да танылып тұрады, мұның өзі екі тілдік бұтақтың да орхон-енисей жазбаларынан көп бұрын болғанын әрі бір-бірімен байланыстылығын айқындайды.

===Талқыға түсуі ===
Бұл Мәскеудің тапсырысымен Қазақстан ОК-нің Бюро отырысында арнайы талқыланған кітап. Бюроның қаулысымен (1976 жылы 17 шілде) О.Сүлейменовке өз қателіктері үшін баспасөз бетінде кешірім сұрауы жүктелді. &quot;АЗ и Я&quot; кітабы үшін Олжас Қазақстан Коммунистік партиясы Орталық Комитетінің бірінші хатшысы Д.А.Қонаевқа және Орталық Комитетінің Бюро мүшелеріне Ашық хат жазды. Олжастың &quot;АЗ и Я&quot; кітабын айыптау КСРО-ның XXV съезіне баяндамада айтылмақ болатын. Бірақ та Д.А.Қонаевтың араласуымен А.Сусловтың жоспары іске аспай қалды.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:1975 жылы шыққан кітаптар]]
[[Санат:Олжас Сүлейменов шығармалары]]
[[Санат:Жазушы баспасының кітаптары]]</text>
      <sha1>7wr62izebixn3wju2r8vkv6dy41tnx4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632209</id>
      <parentid>3632208</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T09:51:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Айжан Утепбаева</username>
        <id>183541</id>
      </contributor>
      <origin>3632209</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8661" sha1="6vscujqzv0kerb5u0ri1qsan8mgjob4" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=қараша 2016}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;
'''Аз и Я''' — [[Олжас Омарұлы Сүлейменов|Олжас Сүлейменов]]тің [[1975 жыл]]ы «[[Жазушы баспасы|Жазушы]]» басылымына шыққан кітабы.

===Еуразияшылдық идеялары ===
Олжас Сүлейменов — көрнекті мемлекет әрі қоғам қайраткері, ірі дипломат әрі саясаткер, әлемдік тұлға, ұлттардың дәнекері, белгілі ақын. 1983-1991 жж. Қазақстан жазушылары Одағы басқармасының бірінші хатшысы, Қаз КСР-і Жоғары кеңесінің Х, ХІ шақыртылымдарының депутаты, КСРО Халық депутаты болған.
1990 жылы ядролық апатқа қарсы «Семей-Невада» қозғалысын құрып, [[Семей полигоны]]ның жабылуына зор үлес қосты. 1995 Италияда, 1996 жылдан Грекия Республикасы мен Мальта республикасында Өкілетті және Төтенше елшісі болды.
Оның тұңғыш өлеңдер жинағы &quot;Арғымақтар&quot; 1961 жылы жарық көреді. Осы жылы шыққан &quot;Адамға табын, жер, енді&quot; поэмасы О. Сүлейменов есімін әлемге паш етті. Сондай-ақ, оның &quot;Нұрлы түндер&quot; (1962), &quot;Шапағатты шақ&quot; (1964), &quot;Мешін жылы&quot; (1967), &quot;Қыш кітап&quot; (1969), т.б. өлеңдер жинақтары жарық көрді. Оның таңдамалы шығармалары қазақ тіліне аударыльш, &quot;Атамекен&quot; деген атпен басылып шықты (1986).
1961 жыл жас талапкер үшін әдеби ғарышқа самғау жылы болды. &quot;Арғымақтар&quot; және &quot;Адамға табын, жер, енді&quot; атты жинақтары жарық көріп, бүкіл жұртты елең еткізді. Қай тақырыпта сөз қозғаса да, Олжас туындылары өткір тартысқа құрылып отырады. Осыдан келіп ақынның биік азаматтық үні, белсенді позициясы анық байқалады. Өзіндік асқақтық, шынайылық, сезім астасуы, ойнаңылыққа ойыса білу, т.б. ерекшеліктерімен көзге түседі.
1975 жылы О. Сүлейменов «АЗ и Я» атты еңбегінде «Игорь жасағы туралы жырды» зерттей келе, өзіндік ғылыми тұжырым жасады. Яғни, бұл жырдың түркі және славян мәдениеттерінің өзара ықпалы нәтижесінде туған шығарма екенін дәлелдеді. Кеңес идеологтары О. Сүлейменовтың тұжырымдарын пантюркистік және орыс мәдениетіне қарсы жазылған ұлтшылдықтың көрінісі деп айыптады. Мұны автордың өз сөзімен айтқанда: «Кейбір өркөкірек, ұлттық намысы қозғыш шамшылдарға қатты батқаны: көне орыс ескерткіштеріне басқа ұлт өкілінің талдау жасап, пікір айтуы. Олардың ойынша мұндай зерттеу, мұндай пікірді, әсіресе славян түркі халықтарының көне мәдениеті және олардың өзара қарым-қатынасы туралы әуелгі пікірді басқа ұлттың өкілі емес, тек орыс халқының өкілі ғана болатын». Дәл сол кезде «АЗ и Я» кітабын оқуға тиым салынды. О. Сүлейменов қуғындалып, моральдық қысым жағдайына түсті. Ал шын мәнінде Олжас Сүлейменовтың өз айтуынша: «Мен &quot;Аз и Я” кітабын жазуға Дала мен Русьтің тарихы ежелден қойындасып кеткенін, екі елдің тарихтың ұзына бойында негізінен жақындасумен, бауырласумен өткенін, халықтардың тіпті тілдері араласуға дейін жеткенін дәлелдеу үшін кірістім. Тіл деген тарихи ақпараттың ең бай қоймасы. Мәдениеттердің өзара жақындасуының ең толық суретін біз тілден таба аламыз. Түріктің &quot;товарищ” деген сөзі орысқа ауысқаны бекер деуге бола ма? Ұрыс кезінен &quot;ура” сияқты сөздер ғана ауысады. &quot;АЗ и Я” кітабының ел назарын ерекше аударғанының басты себебі – менің &quot;Игорь жасағы жайындағы жырдың” ең алғашқы қостілді оқырманы болғандығымнан. Мен сізге бір-ақ мысал келтірейін. Жырда &quot;Се уримъ кричатъ '''подъ саблями половецкыми” деген''' жол бар. Монолингвист аудармашылар оны &quot;се у Римъ” деп оқыған. Сонда немене, Кончак қыпшақтары Римге дейін барған ба? Енді Русь жерінен Рим деген қала іздей бастаған. Одан кейін Мәскеуді кезінде &quot;третий Рим” деп атағанын еске түсірген. Одан да болмаған соң Переяслав княздігіндегі Римов деген қаланы еске түсірген. Ал енді қос тілді оқырманның көзімен қарасаңыз бәрі оп-оңай орнына келе қалады. &quot;Уримъ” – кәдімгі түркі сөзі. Корей тілінің 75 пайызын қытай сөздері, француз тілінің 25 пайызын араб сөздері құрайды екен. Солардың соған намыстанып жатқанын естіп көрмеппін.. Ал дұрысында, қыпшақ және оғыз тілдерін салыстырып қарасаңыз, ежелгі оғыз тілді жәдігерліктерден ап-айқын кипчакизмдерді көресіз, олар грамматикадан да, лексикадан да танылып тұрады, мұның өзі екі тілдік бұтақтың да орхон-енисей жазбаларынан көп бұрын болғанын әрі бір-бірімен байланыстылығын айқындайды.

===Талқыға түсуі ===
Бұл Мәскеудің тапсырысымен Қазақстан ОК-нің Бюро отырысында арнайы талқыланған кітап. Бюроның қаулысымен (1976 жылы 17 шілде) О.Сүлейменовке өз қателіктері үшін баспасөз бетінде кешірім сұрауы жүктелді. &quot;АЗ и Я&quot; кітабы үшін Олжас Қазақстан Коммунистік партиясы Орталық Комитетінің бірінші хатшысы Д.А.Қонаевқа және Орталық Комитетінің Бюро мүшелеріне Ашық хат жазды. Олжастың &quot;АЗ и Я&quot; кітабын айыптау КСРО-ның XXV съезіне баяндамада айтылмақ болатын. Бірақ та Д.А.Қонаевтың араласуымен А.Сусловтың жоспары іске аспай қалды.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:1975 жылы шыққан кітаптар]]
[[Санат:Олжас Сүлейменов шығармалары]]
[[Санат:Жазушы баспасының кітаптары]]</text>
      <sha1>6vscujqzv0kerb5u0ri1qsan8mgjob4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632210</id>
      <parentid>3632209</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T09:52:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Айжан Утепбаева</username>
        <id>183541</id>
      </contributor>
      <origin>3632210</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8665" sha1="d8xelalzo4fx6bsxoaym8866wzc7pue" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=қараша 2016}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;
'''Аз и Я''' — [[Олжас Омарұлы Сүлейменов|Олжас Сүлейменов]]тің [[1975 жыл]]ы «[[Жазушы баспасы|Жазушы]]» басылымына шыққан кітабы.

===Еуразияшылдық идеялары ===
Олжас Сүлейменов — көрнекті мемлекет әрі қоғам қайраткері, ірі дипломат әрі саясаткер, әлемдік тұлға, ұлттардың дәнекері, белгілі ақын. 1983-1991 жж. Қазақстан жазушылары Одағы басқармасының бірінші хатшысы, Қаз КСР-і Жоғары кеңесінің Х, ХІ шақыртылымдарының депутаты, КСРО Халық депутаты болған.
1990 жылы ядролық апатқа қарсы «Семей-Невада» қозғалысын құрып, [[Семей полигоны]]ның жабылуына зор үлес қосты. 1995 [[Италия]]да, 1996 жылдан Грекия Республикасы мен Мальта республикасында Өкілетті және Төтенше елшісі болды.
Оның тұңғыш өлеңдер жинағы &quot;Арғымақтар&quot; 1961 жылы жарық көреді. Осы жылы шыққан &quot;Адамға табын, жер, енді&quot; поэмасы О. Сүлейменов есімін әлемге паш етті. Сондай-ақ, оның &quot;Нұрлы түндер&quot; (1962), &quot;Шапағатты шақ&quot; (1964), &quot;Мешін жылы&quot; (1967), &quot;Қыш кітап&quot; (1969), т.б. өлеңдер жинақтары жарық көрді. Оның таңдамалы шығармалары қазақ тіліне аударыльш, &quot;Атамекен&quot; деген атпен басылып шықты (1986).
1961 жыл жас талапкер үшін әдеби ғарышқа самғау жылы болды. &quot;Арғымақтар&quot; және &quot;Адамға табын, жер, енді&quot; атты жинақтары жарық көріп, бүкіл жұртты елең еткізді. Қай тақырыпта сөз қозғаса да, Олжас туындылары өткір тартысқа құрылып отырады. Осыдан келіп ақынның биік азаматтық үні, белсенді позициясы анық байқалады. Өзіндік асқақтық, шынайылық, сезім астасуы, ойнаңылыққа ойыса білу, т.б. ерекшеліктерімен көзге түседі.
1975 жылы О. Сүлейменов «АЗ и Я» атты еңбегінде «Игорь жасағы туралы жырды» зерттей келе, өзіндік ғылыми тұжырым жасады. Яғни, бұл жырдың түркі және славян мәдениеттерінің өзара ықпалы нәтижесінде туған шығарма екенін дәлелдеді. Кеңес идеологтары О. Сүлейменовтың тұжырымдарын пантюркистік және орыс мәдениетіне қарсы жазылған ұлтшылдықтың көрінісі деп айыптады. Мұны автордың өз сөзімен айтқанда: «Кейбір өркөкірек, ұлттық намысы қозғыш шамшылдарға қатты батқаны: көне орыс ескерткіштеріне басқа ұлт өкілінің талдау жасап, пікір айтуы. Олардың ойынша мұндай зерттеу, мұндай пікірді, әсіресе славян түркі халықтарының көне мәдениеті және олардың өзара қарым-қатынасы туралы әуелгі пікірді басқа ұлттың өкілі емес, тек орыс халқының өкілі ғана болатын». Дәл сол кезде «АЗ и Я» кітабын оқуға тиым салынды. О. Сүлейменов қуғындалып, моральдық қысым жағдайына түсті. Ал шын мәнінде Олжас Сүлейменовтың өз айтуынша: «Мен &quot;Аз и Я” кітабын жазуға Дала мен Русьтің тарихы ежелден қойындасып кеткенін, екі елдің тарихтың ұзына бойында негізінен жақындасумен, бауырласумен өткенін, халықтардың тіпті тілдері араласуға дейін жеткенін дәлелдеу үшін кірістім. Тіл деген тарихи ақпараттың ең бай қоймасы. Мәдениеттердің өзара жақындасуының ең толық суретін біз тілден таба аламыз. Түріктің &quot;товарищ” деген сөзі орысқа ауысқаны бекер деуге бола ма? Ұрыс кезінен &quot;ура” сияқты сөздер ғана ауысады. &quot;АЗ и Я” кітабының ел назарын ерекше аударғанының басты себебі – менің &quot;Игорь жасағы жайындағы жырдың” ең алғашқы қостілді оқырманы болғандығымнан. Мен сізге бір-ақ мысал келтірейін. Жырда &quot;Се уримъ кричатъ '''подъ саблями половецкыми” деген''' жол бар. Монолингвист аудармашылар оны &quot;се у Римъ” деп оқыған. Сонда немене, Кончак қыпшақтары Римге дейін барған ба? Енді Русь жерінен Рим деген қала іздей бастаған. Одан кейін Мәскеуді кезінде &quot;третий Рим” деп атағанын еске түсірген. Одан да болмаған соң Переяслав княздігіндегі Римов деген қаланы еске түсірген. Ал енді қос тілді оқырманның көзімен қарасаңыз бәрі оп-оңай орнына келе қалады. &quot;Уримъ” – кәдімгі түркі сөзі. Корей тілінің 75 пайызын қытай сөздері, француз тілінің 25 пайызын араб сөздері құрайды екен. Солардың соған намыстанып жатқанын естіп көрмеппін.. Ал дұрысында, қыпшақ және оғыз тілдерін салыстырып қарасаңыз, ежелгі оғыз тілді жәдігерліктерден ап-айқын кипчакизмдерді көресіз, олар грамматикадан да, лексикадан да танылып тұрады, мұның өзі екі тілдік бұтақтың да орхон-енисей жазбаларынан көп бұрын болғанын әрі бір-бірімен байланыстылығын айқындайды.

===Талқыға түсуі ===
Бұл Мәскеудің тапсырысымен Қазақстан ОК-нің Бюро отырысында арнайы талқыланған кітап. Бюроның қаулысымен (1976 жылы 17 шілде) О.Сүлейменовке өз қателіктері үшін баспасөз бетінде кешірім сұрауы жүктелді. &quot;АЗ и Я&quot; кітабы үшін Олжас Қазақстан Коммунистік партиясы Орталық Комитетінің бірінші хатшысы Д.А.Қонаевқа және Орталық Комитетінің Бюро мүшелеріне Ашық хат жазды. Олжастың &quot;АЗ и Я&quot; кітабын айыптау КСРО-ның XXV съезіне баяндамада айтылмақ болатын. Бірақ та Д.А.Қонаевтың араласуымен А.Сусловтың жоспары іске аспай қалды.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:1975 жылы шыққан кітаптар]]
[[Санат:Олжас Сүлейменов шығармалары]]
[[Санат:Жазушы баспасының кітаптары]]</text>
      <sha1>d8xelalzo4fx6bsxoaym8866wzc7pue</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632211</id>
      <parentid>3632210</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T09:55:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Айжан Утепбаева</username>
        <id>183541</id>
      </contributor>
      <origin>3632211</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8669" sha1="mlua2h2vt8fklbh95v6cds5zi5i1481" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=қараша 2016}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;
'''Аз и Я''' — [[Олжас Омарұлы Сүлейменов|Олжас Сүлейменов]]тің [[1975 жыл]]ы «[[Жазушы баспасы|Жазушы]]» басылымына шыққан кітабы.

===Еуразияшылдық идеялары ===
Олжас Сүлейменов — көрнекті мемлекет әрі қоғам қайраткері, ірі дипломат әрі саясаткер, әлемдік тұлға, ұлттардың дәнекері, белгілі ақын. 1983-1991 жж. Қазақстан жазушылары Одағы басқармасының бірінші хатшысы, Қаз КСР-і Жоғары кеңесінің Х, ХІ шақыртылымдарының депутаты, КСРО Халық депутаты болған.
1990 жылы ядролық апатқа қарсы «Семей-Невада» қозғалысын құрып, [[Семей полигоны]]ның жабылуына зор үлес қосты. 1995 [[Италия]]да, 1996 жылдан Грекия Республикасы мен Мальта республикасында Өкілетті және Төтенше елшісі болды.
Оның тұңғыш өлеңдер жинағы &quot;Арғымақтар&quot; 1961 жылы жарық көреді. Осы жылы шыққан &quot;Адамға табын, жер, енді&quot; поэмасы О. Сүлейменов есімін әлемге паш етті. Сондай-ақ, оның &quot;Нұрлы түндер&quot; (1962), &quot;Шапағатты шақ&quot; (1964), &quot;Мешін жылы&quot; (1967), &quot;Қыш кітап&quot; (1969), т.б. өлеңдер жинақтары жарық көрді. Оның таңдамалы шығармалары қазақ тіліне аударыльш, &quot;Атамекен&quot; деген атпен басылып шықты (1986).
1961 жыл жас талапкер үшін әдеби ғарышқа самғау жылы болды. &quot;Арғымақтар&quot; және &quot;Адамға табын, жер, енді&quot; атты жинақтары жарық көріп, бүкіл жұртты елең еткізді. Қай тақырыпта сөз қозғаса да, Олжас туындылары өткір тартысқа құрылып отырады. Осыдан келіп ақынның биік азаматтық үні, белсенді позициясы анық байқалады. Өзіндік асқақтық, шынайылық, сезім астасуы, ойнаңылыққа ойыса білу, т.б. ерекшеліктерімен көзге түседі.
1975 жылы О. Сүлейменов «АЗ и Я» атты еңбегінде «Игорь жасағы туралы жырды» зерттей келе, өзіндік ғылыми тұжырым жасады. Яғни, бұл жырдың түркі және славян мәдениеттерінің өзара ықпалы нәтижесінде туған шығарма екенін дәлелдеді. Кеңес идеологтары О. Сүлейменовтың тұжырымдарын пантюркистік және орыс мәдениетіне қарсы жазылған ұлтшылдықтың көрінісі деп айыптады. Мұны автордың өз сөзімен айтқанда: «Кейбір өркөкірек, ұлттық намысы қозғыш шамшылдарға қатты батқаны: көне орыс ескерткіштеріне басқа ұлт өкілінің талдау жасап, пікір айтуы. Олардың ойынша мұндай зерттеу, мұндай пікірді, әсіресе славян түркі халықтарының көне мәдениеті және олардың өзара қарым-қатынасы туралы әуелгі пікірді басқа ұлттың өкілі емес, тек орыс халқының өкілі ғана болатын». Дәл сол кезде «АЗ и Я» кітабын оқуға тиым салынды. О. Сүлейменов қуғындалып, моральдық қысым жағдайына түсті. Ал шын мәнінде Олжас Сүлейменовтың өз айтуынша: «Мен &quot;Аз и Я” кітабын жазуға Дала мен Русьтің тарихы ежелден қойындасып кеткенін, екі елдің тарихтың ұзына бойында негізінен жақындасумен, бауырласумен өткенін, халықтардың тіпті тілдері араласуға дейін жеткенін дәлелдеу үшін кірістім. Тіл деген тарихи ақпараттың ең бай қоймасы. Мәдениеттердің өзара жақындасуының ең толық суретін біз тілден таба аламыз. Түріктің &quot;товарищ” деген сөзі орысқа ауысқаны бекер деуге бола ма? Ұрыс кезінен &quot;ура” сияқты сөздер ғана ауысады. &quot;АЗ и Я” кітабының ел назарын ерекше аударғанының басты себебі – менің &quot;Игорь жасағы жайындағы жырдың” ең алғашқы қостілді оқырманы болғандығымнан. Мен сізге бір-ақ мысал келтірейін. Жырда &quot;Се уримъ кричатъ '''подъ саблями половецкыми” деген''' жол бар. Монолингвист аудармашылар оны &quot;се у Римъ” деп оқыған. Сонда немене, Кончак қыпшақтары Римге дейін барған ба? Енді Русь жерінен Рим деген қала іздей бастаған. Одан кейін [[Мәскеу]]ді кезінде &quot;третий Рим” деп атағанын еске түсірген. Одан да болмаған соң Переяслав княздігіндегі Римов деген қаланы еске түсірген. Ал енді қос тілді оқырманның көзімен қарасаңыз бәрі оп-оңай орнына келе қалады. &quot;Уримъ” – кәдімгі түркі сөзі. Корей тілінің 75 пайызын қытай сөздері, француз тілінің 25 пайызын араб сөздері құрайды екен. Солардың соған намыстанып жатқанын естіп көрмеппін.. Ал дұрысында, қыпшақ және оғыз тілдерін салыстырып қарасаңыз, ежелгі оғыз тілді жәдігерліктерден ап-айқын кипчакизмдерді көресіз, олар грамматикадан да, лексикадан да танылып тұрады, мұның өзі екі тілдік бұтақтың да орхон-енисей жазбаларынан көп бұрын болғанын әрі бір-бірімен байланыстылығын айқындайды.

===Талқыға түсуі ===
Бұл Мәскеудің тапсырысымен Қазақстан ОК-нің Бюро отырысында арнайы талқыланған кітап. Бюроның қаулысымен (1976 жылы 17 шілде) О.Сүлейменовке өз қателіктері үшін баспасөз бетінде кешірім сұрауы жүктелді. &quot;АЗ и Я&quot; кітабы үшін Олжас Қазақстан Коммунистік партиясы Орталық Комитетінің бірінші хатшысы Д.А.Қонаевқа және Орталық Комитетінің Бюро мүшелеріне Ашық хат жазды. Олжастың &quot;АЗ и Я&quot; кітабын айыптау КСРО-ның XXV съезіне баяндамада айтылмақ болатын. Бірақ та Д.А.Қонаевтың араласуымен А.Сусловтың жоспары іске аспай қалды.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:1975 жылы шыққан кітаптар]]
[[Санат:Олжас Сүлейменов шығармалары]]
[[Санат:Жазушы баспасының кітаптары]]</text>
      <sha1>mlua2h2vt8fklbh95v6cds5zi5i1481</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Деруэнт өзені</title>
    <ns>0</ns>
    <id>575151</id>
    <revision>
      <id>3632223</id>
      <parentid>3590189</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T11:06:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мейрамггүл Жүманбетова</username>
        <id>182660</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Ауылдық жер мен бөгеттер туралы мәлімет қосылды. Және сурет қосылды</comment>
      <origin>3632223</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7528" sha1="bz7b0va7bj1oty6hx1if0jbg2571e93" xml:space="preserve">
[[File:Bridgewater Causeway.jpg|Bridgewater_Causeway]]{{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2017}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;
'''Деруэнт''' — Тасмания аралындағы өзен. Сент-Клэр өзенінен бастау алып, оңтүстік-шығыс бағытта Хобарт жеріне қарай құяды. Өзеннің ұзындығы 215
км-ді қамтиды.&lt;ref name=&quot;abs&quot;&gt;{{cite web
 |author       = 
 |url          = https://www.abs.gov.au/AUSSTATS/abs@.nsf/2f762f95845417aeca25706c00834efa/509E9088E1E80537CA2573C5000DA6D6?opendocument
 |title        = Length of major rivers, Tasmania
 |publisher    = Australian Bureau of Statistics — www.abs.gov.au
 |date         = 
 |access-date   = 2014-06-07
 |lang         = en
 |archive-date = 2014-03-06
 |archive-url  = https://web.archive.org/web/20140306213859/https://www.abs.gov.au/AUSSTATS/abs@.nsf/2f762f95845417aeca25706c00834efa/509E9088E1E80537CA2573C5000DA6D6?opendocument
 |url-status     = live
}}&lt;/ref&gt;
Нью-Норфолк қаласының төменінде өзен үлкейіп, біртіндеп эстуарийге айнала бастайды.
Өзеннің зерттелу тарихы Тасманияның тарихымен тікелей байланысты. Себебі, ХІХ ғасырда еуропалық аралға қоныстанушылар осы жерге алғаш көшіп келген. Содан кейін жақын арада Хобарт қаласы пайда болып, қазірде ол Тасманияның астанасына айналған.
Деруэнт өзені өзінің маңайындағы халықты ауыз сумен қамтиды және 1930-1960 жылдары салынған гидроэлектростанцияларда энергия өндіріп, халық үшін энергия көзі болып табылады. 
== Тарихы ==
===ХVІІІ ғасыр және одан да ерте уақыт===
Көп жылдар бұрын, өзеннің жағасы ормандарға толы болып, онда тек тасмандықтар өмір сүрді. Олар бұл жерде британдық қоныстар пайда болғанша,  8 000 жыл бойы өмір сүрді.&lt;ref name=&quot;australian_travel&quot;&gt;{{cite web
 |author      = 
 |url         = http://www.australian-travel-guide.com/travel-destinations/hobart.html
 |title       = Exploring Hobart and Tasmania
 |publisher   = www.australian-travel-guide.com
 |date        = 
 |access-date = 2014-06-07
 |lang        = en
 |url-status    = dead
 |archive-url  = https://web.archive.org/web/20120704072320/http://www.australian-travel-guide.com/travel-destinations/hobart.html
 |archive-date = 2012-07-04
}}&lt;/ref&gt; 1793 жылдың қаңтар-желтоқсан айлар аралығында Сторм ағысының жанында Жозеф Антуан де Брюни д’Антркасто атты француз теңіз саяхатшысы экспидиция жүргізді. Ағыстың солтүстік бөлігін зерттеу арқылы экспидиция офицері д’Антркасто Шарль-Франсуа Ботан-Бопре және оның көмекшілері үлкен өзеннің келіп құятынын аңғарған. Олар оны Rivière du Nord («солтүстік өзен») деп атаған. 
1793 жылы бірнеше айдан соң , осы жерді ағылшын теңіз жүзушісі Джон Хейз зерттеп, Камбриядағы Деруэнт өзенінің құрметіне оны да Деруэнт деп атайды. 
Ағылшын тілінде Derwent сөзінің көптеген нұсқалары бар. Оның бірі, бұл сөз кельт тілінде «мөлдір су» дегенді білдіреді деп болжаса, бірі бриттік тіл бойынша &quot;еменге толы аумақ&quot; дегенді білдіреді деп болжайды.

==== Ауылдық жер ====

Су қоймасының айналасындағы жерлердің басым бөлігі [[Severn Trent Water]] компаниясына тиесілі, оның шамамен жартысын орман алқаптары алып жатыр. Ормандар негізінен балқарағай, қарағай және шырша ағаштарынан тұрады, ал қалған үштен бір бөлігінде көбінесе шынар, шамшат және емен өседі.

[[Пик-Дистрикт]] қыраттары қой жаюға арналған жайылым ретінде пайдаланылады және жергілікті фермерлерге жалға берілген. Шымтезекті алқаптар мен қиыршық тасты жоталар арқылы өтетін жаяу жүргіншілер жолдары таңдап алынған аңшылық маусымдарын қоспағанда, жыл бойы келушілер үшін ашық.

===== Бөгеттер ===== 

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде бұл су қоймасы [[617-эскадрильяның]] ұшқыштары тарапынан [[«Chastise» операциясына]] (кеңінен [[«Бөгеттерді қиратушылардың шабуылы»]] деп аталады) қажетті төмен биіктікте ұшу жаттығуларын өткізу үшін пайдаланылды. Бұған су қоймасының неміс бөгеттеріне ұқсастығы себеп болды.

Қазіргі таңда бөгетте [[617-эскадрильяның]] құрметіне арналған ескерткіш тақта орнатылған, ал бөгет мұнараларының бірінде [[Деруэнт аңғарының мұражайы]] орналасқан. Виктория Халлам иелік етіп, басқаратын бұл көрме [[617-эскадрильяның]] тарихын, оның [[«Chastise» операциясына]] дайындығын, сондай-ақ Деруэнт аңғарының және су астында қалған [[Деруэнт]] пен [[Ashopton]] ауылдарының тарихын баяндайды.

Сондай-ақ су қоймасы үстінде [[Battle of Britain Memorial Flight]] авиациялық тобының сирек өткізілетін әуе көрсетілімдері ұйымдастырылып, олар соғыс жылдарындағы оқиғаларды еске алуға арналған.

2014 жылдың қыркүйегінде ерекше әуе шеруі өтті. Оған ұшу жарамдылығы сақталған екі [[Avro Lancaster]] бомбалаушы ұшағы қатысты: бірі [[Battle of Britain Memorial Flight]] құрамынан, екіншісі Канададан келген. Олар су қоймасының үстінен саппен үш рет ұшып өтті.


== Дереккөздер ==
{{ Дереккөздер }}

[[Санат:Алфавит бойынша өзендер]]
[[Санат:Аустралия географиясы]]</text>
      <sha1>bz7b0va7bj1oty6hx1if0jbg2571e93</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Джордан Мэлоун</title>
    <ns>0</ns>
    <id>575242</id>
    <revision>
      <id>3632225</id>
      <parentid>3581742</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T11:18:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мейрамггүл Жүманбетова</username>
        <id>182660</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>&quot;Кәсіпқой мансабы&quot; туралы мәлімет толық өзертіліп, толықтырылды және &quot;Инженерлік мансабы&quot; туралы мәлімет қосылды</comment>
      <origin>3632225</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11286" sha1="jr8ms6nbcjnsnjo0hdljmmnhqv68n8o" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2017}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;
'''Джордан Мэлоун''' (ағылш. Jordan Malone; род. 20 наурыз 1984, Дентон) — америкалық шорт-трекист, [[Олимпиада ойындары]]&lt;nowiki/&gt;ның жүлдегері. Екі дүркін [[Әлем чемпионаты|әлем чемпионы]]: 2009 жылғы [[эстафета]]&lt;nowiki/&gt;лық және [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]] құрамасының сапында 2008 жылғы командалық әлем чемпионатында .
[[File:Shorttrack relay USA cropped.jpg|right|thumb|Джордан Мэлоун (98)]]
== '''Кәсіпқой мансабы''' ==
Джордан Мэлоун бала кезінде бойы аласа болған. Сондай-ақ оған СДВГ (зейін тапшылығы және гиперактивтілік синдромы), дислексия және демікпе диагнозы қойылған. Ол 1990 жылы, 5 жасында, мопедпен жүрген анасы Пегги Эйткеннен қалып қоймау үшін роликті конькимен сырғанауды бастады. 1995 жылы өзінің алғашқы халықаралық жарысына қатысты. 2000 жылы әлем чемпионатына қатысатын ұлттық құрама сапына енді. 2001 жылы жасөспірімдер арасындағы роликті конькимен жылдам жүгіруден әлем чемпионатында 7 алтын және 3 күміс медаль жеңіп алды.

Сол 2001 жылы оның кіші жіліншік сүйегі спираль тәрізді сынып, соның салдарынан аяқ байламдары зақымданды. Нәтижесінде сүйегіне бұранда орнатылып, төрт ай бойы жарыстардан тыс қалды. 2003 жылы ересектер арасындағы әлем чемпионатында төрт алтын, бір күміс және бір қола медаль жеңіп алды. 2004 жылы шорт-трек спортына ауысты.

2005 жылы АҚШ-тың шорт-тректен ұлттық құрамасына қабылданды. Сол жылдың наурыз айында Бейжіңде өткен әлем чемпионатында эстафетада қола медаль жеңіп алды. 2006 жылдың қаңтарында Олимпиада алдындағы іріктеу жарысында оң жақ тобығын жарақаттап алғандықтан, Туринде өткен 2006 жылғы Олимпиада ойындарына қатысу мүмкіндігінен айырылды. Алайда сол жылдың наурыз айында Миннеаполисте өткен әлем чемпионатында командасына эстафетада қола медаль жеңіп алуға көмектесті.

2006 жылдың желтоқсан айында Монреальда өткен Әлем кубогында 1000 метр қашықтықта 2-орын, ал 1500 метр қашықтықта 4-орын алды. Солт-Лейк-Сити қаласында ол өз гаражында композиттік материалдар өндіретін жеке кәсібін бастады. FCR (Full Composite Racing) атауымен шорт-тректен АҚШ ұлттық құрамасының спортшыларының басым бөлігіне арналған көміртекті талшықтан жасалған жарыс жабдықтарын шығарды.

2007 жылдың ақпан айында Херенвенде өткен Әлем кубогының кезеңінде 1000 метр және 1500 метр қашықтықтарда екі алтын медаль жеңіп алды. Одан кейін Будапештте өткен кезеңде 1000 метр қашықтықта 3-орынға ие болды. Көктемде Миланда өткен әлем чемпионатында эстафетада командаластарымен бірге қола медаль жеңіп алып, көпсайыс бойынша жалпы есепте 7-орынға тұрақтады. Бір аптадан кейін Будапештте өткен командалық әлем чемпионатында команда құрамында 4-орын алды.

2008 жылдың наурыз айында Харбинде өткен командалық әлем чемпионатында ерлер құрамасы сапында алғаш рет алтын медаль жеңіп алды. Сол жылдың сәуір айында 24 жастағы Мэлоун жамбасына операция жасатты, ал жазда мұрнына хирургиялық ота жасалды. Тамыз айында жеңіл жүгіру кезінде аяғын сындырып алып, гипс тағуға мәжбүр болды. Соның салдарынан екі ай бойы коньки тебе алмады. Сауығып, Вирджинияда жаттығудан кейін қараша айының басында Кливлендте өткен Америка кубогына қатысып, сол маусымдағы алғашқы жарысында төрт қашықтықтың үшеуінде жеңіске жетті.

Желтоқсан айында Сент-Луисте өткен АҚШ чемпионатында ол жалпы есепте 4-орынға ие болып, әлем чемпионатына жеке қашықтықтар бойынша іріктеуден өте алмады. Сондықтан ол тек эстафеталық жарысқа ғана қатысу мүмкіндігіне ие болды. 2009 жылдың көктемінде Венада өткен әлем чемпионатында Мэлоун командаластарымен бірге эстафетада алтын медаль жеңіп алды, сондай-ақ Херенвенде өткен командалық әлем чемпионатында күміс медаль иеленді.

2010 жылы Ванкуверде өткен Қысқы Олимпиада ойындарында АҚШ құрамасы сапында эстафеталық жарыста қола медаль жеңіп алып, Канада және Оңтүстік Корея құрамаларына ғана жол берді. Олимпиададан кейін Софияда өткен әлем чемпионатына қатысып, эстафетада күміс медаль жеңіп алды. Тізе жарақатына байланысты 2010/11 жылғы маусымды толық өткізіп алды.

Ұзақ уақыт жарақатына байланысты жарыстарға қатыса алмаған Джордан 2011 жылдың қазан айының басында Сент-Луисте өткен Америка кубогында спортқа қайта оралды. Ол тамаша нәтиже көрсетіп, жалпы есепте 3-орынға ие болды және АҚШ құрамасы сапында күзгі Әлем кубогына қатысты. Алайда бірде-бір кезеңде финалға өте алмады. 2012 жылдың қаңтарында АҚШ чемпионатында жалпы есепте 3-орын алып, әлем чемпионатына жолдама алды. Наурыз айында Шанхайда өткен әлем чемпионатында жеке көпсайыс бойынша 21-орынға тұрақтады.

2013 жылдың қыркүйегінде Солт-Лейк-Ситиде өткен АҚШ чемпионатында жалпы есепте 3-орын алып, күзгі Әлем кубогына қатысатын құрама сапына енді. Осы жарыстың Шанхай және Коломна кезеңдерінде эстафетада 1-орынға ие болды. Қараша айында Сеулде өткен Әлем кубогының кезеңінде эстафетада 2-орын алды. Ақпан айының басында Джордан 500 метр қашықтық пен эстафета бойынша Олимпиада ойындарына жолдама жеңіп алды. Сочиде өткен Қысқы Олимпиада ойындарында 500 метр қашықтықта жүлдеге іліге алмай, 28-орынмен аяқтады. Ал эстафеталық төрттік құрамында күміс медаль жеңіп алып, Ресей құрамасына ғана есе жіберді.

Джордан Мэлоун – инлайн-конькимен жүгіру және шорт-трек бойынша әлемдік деңгейдегі ұлттық құрамаларға іріктеуден өткен алғашқы конькиші. Ол мұны бірнеше жыл қатарынан жүзеге асырған жалғыз спортшы және бүгінгі күнге дейін осы екі спорт түрі бойынша да әлем чемпионы атағын иеленген жалғыз конькиші болып табылады.

=== '''Инженерлік мансабы''' === 

2007 жылы Маркетт қаласында Full Composite Racing компаниясының негізін қалады. Компания 2014 жылға дейін конькимен жүгіру спортына арналған жеке тапсырыс бойынша жарыс жабдықтары мен қорғаныс құралдарын әзірлеумен және өндірумен айналысты.

Спорттағы 25 жылдық мансабынан кейін ол 2015 жылы Солтүстік Техас университетінен Массачусетс технологиялық институтына (MIT) ауысты. 2015 жылы төрт ай бойы Encore Wire компаниясында инженер-тәжірибеден өтуші болып жұмыс істеді. Ал 2016 жылдың маусымынан 2019 жылдың қаңтарына дейін Vecna Technologies компаниясында машина жасау саласы бойынша тағылымдамадан өтті.

2019 жылдан бастап Кембридж қаласындағы Vecna Robotics компаниясында машина жасау инженері болып жұмыс істейді.


== '''Дереккөздер''' ==
* Ресми сайты
* Профиль сайтында одағы ISU конькимен жүгіру

* Профиль ресми сайтында Олимпиада ойындары 2014</text>
      <sha1>jr8ms6nbcjnsnjo0hdljmmnhqv68n8o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Игорь Витальевич Миркурбанов</title>
    <ns>0</ns>
    <id>575332</id>
    <revision>
      <id>3632233</id>
      <parentid>3614024</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T11:35:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мейрамггүл Жүманбетова</username>
        <id>182660</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Марапаттары мен мойындалуы туралы ақпарат қосылды және тұлғаның суреті жүктелді</comment>
      <origin>3632233</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5054" sha1="rzesd00ocgy5xbzhb38h4elw37vcbts" xml:space="preserve">
[[File:Игорь Миркурбанов - 2 -ДД 2015.jpg|Игорь_Миркурбанов_-_2_-ДД_2015]]{{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2017}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;
'''Игорь Витальевич Миркурбанов''' ([[1964 жыл|1964]] ж.) – кеңестік, ресейлік және израильдік актер, режиссер, тележүргізуші. «Золотая маска», «Хрустальная Турандот», сыйлықтарының лауреаты. Олег Табаков және «Московский Комсомолец» сыйлықтарының екі дүркін лауреаты.

== Мансабы ==
[[1985 жыл|1985]]-жылы Новособирск консерваториясын, дирижерлік факультетін, «симфоникалық оркестр дирижері мамандығы» бойынша кафедрасын тамамдаған.

[[1990 жыл|1990]]-жылы РТӨИ-ының режиссерлік факультетін «актерлік өнер» мамандығы бойынша аяқтады.

[[1992 жыл|1992]]-жылға дейін Маяков атындағы театрда, [[1992 жыл|1992]]-жылдан [[2002 жыл|2002]]-жылға дейін «Гешер» театрында актер мамандығында жұмыс атқарды.

Израиль телеарнасында «Двойной удар» және «Тормозов.net» бағдарламаларының режиссері және жүргізушісі болған.

Бейт-Цви театр мектебінде білім берген.

Түрлі халықаралық фестивальдардың қатысушысы және жеңімпазы (Вена, Авиньон, Эдинбург, Париж, Базель, Рим, Мельбурн, Токио, Нью-Йорк). 

Хаусманна (Бохум, Германия), Судзуки (Тога, Сидзуока, Жапония) театрларымен бірге қызмет еткен.

[[2013 жыл|2013]]-жылдан бастап Чехов атындағы МКТ-ың актері. Сондай-ақ, Мәскеу Театрының спектальдарына қатысып жүр.

=== Марапаттары мен мойындалуы ===

2013 жыл — Олег Табаков атындағы сыйлықтың лауреаты. «Идея төңірегіне біріге білуі және соңына дейін тайсалмай баруы үшін» марапатына ие болды (А. П. Чехов атындағы Мәскеу көркем театрында Константин Богомолов қойған «Мінсіз күйеу. Комедия» спектаклінің шығармашылық ұжымы құрамында).
2015 жыл — «Алтын маска» театр сыйлығының «Драма / ер адам рөлі» аталымының лауреаты. А. П. Чехов атындағы Мәскеу көркем театрында Константин Богомолов қойған «Карамазовтар» спектакліндегі Фёдор Карамазов рөлін орындағаны үшін.
2015 жыл — «Хрусталь Турандот» театр сыйлығының «Үздік ер адам рөлі» аталымының лауреаты. Мәскеудегі «Ленком» театрында Марк Захаров қойған «Вальпургия түні» спектакліндегі Веничка Ерофеев рөлін орындағаны үшін.
2015 жыл — «Московский комсомолец» сыйлығының «Үздік ер адам рөлі» аталымының лауреаты. Мәскеудегі «Ленком» театрында Марк Захаров қойған «Вальпургия түні» спектакліндегі Веничка Ерофеев рөлі үшін.
2016 жыл — Олег Табаков атындағы сыйлықтың лауреаты. А. П. Чехов атындағы Мәскеу көркем театрындағы спектакльдердегі шығармашылық жетістіктері үшін.
2016 жыл — Олег Янковский атындағы «Шығармашылық жаңалық» сыйлығының лауреаты. «Ленком» театрындағы «Вальпургия түні» және «Борис Годунов» спектакльдеріндегі рөлдері үшін.
2020 жыл — Ресейдің еңбек сіңірген әртісі атағы берілді.
2021 жыл — Андрей Миронов атындағы Ресей ұлттық актерлік «Фигаро» сыйлығының лауреаты.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>rzesd00ocgy5xbzhb38h4elw37vcbts</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Зоя Фёдоровна Булгакова</title>
    <ns>0</ns>
    <id>575342</id>
    <revision>
      <id>3632231</id>
      <parentid>3614455</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T11:31:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мейрамггүл Жүманбетова</username>
        <id>182660</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Шығармашылығы  мен Марапаттары мен атақтары  туралы ақпарат қосылды</comment>
      <origin>3632231</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3670" sha1="8k0suex3jfp64c15mgb7rfeqlwbunbo" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2017}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;
'''Зо́я Фёдоровна Булга́кова''' (24-желтоқсан [[1914 жыл|1914]] жыл, Ново-Николаевск, Томск губерниясы, Ресей империясы – 3-ақпан [[2017 жыл|2017]] жыл, Новосибирск, Ресей) – кеңестік театр актрисасы, [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]] еңбек сіңірген актрисасы ([[1945 жыл|1945]]). Ресейдің ең үлкен актрисаларының бірі болған.

Зоя Булгакова [[1914 жыл|1914]]-жылы 24-желтоқсанда Ново-Николаевск қаласында, көпбалалы отбасында дүниеге келген.

Әкесі арбакеш, шешесі бес баланы тәрбиелеп, бағып-қаққан. Глобус атты Новосибирск театрында [[1930 жыл|1930]]-жылдан бастап ойнаған, театр студиясының алғашқы түлектерінің бірі. Балалар театрында 30 жыл бойы 70 рөлді сомдап шықты. Актрисаға көбінесе балалардың рөлін ойнау оңайға соққан.

[[1932 жыл|1932]]-жылы Новособирск театрының студиясын аяқтады.

[[1930 жыл|1930]]-[[1960 жыл|1960]]-жылдары Новосибирск театрында травести ретінде жұмыс атқарды.

[[1940 жыл|1940]],[[1946 жыл|1946]]-жылдары Мәскеу балалар театрында актриса болды. 

Зоя Фёдоровнаның аты Новосибирск облысы мәдениетінің Алтын кітабына «Честь и достоинство» лауреатының иегері ретінде енгізілді ([[2001 жыл|2001]]).

Актрисаның жүзжылдығына арнап [[2014 жыл|2014]]-жылы 19-желтоқсанда театр сахнасында шығармашылық кеш өткізілді.

== Шығармашылығы ==

Е. Шварцтың «Қызыл телпек» пьесасы — Қызыл телпек рөлінде.
Е. Шварцтың «Қар патшайымы» пьесасы — Герда рөлінде.
Л. Ф. Макарьевтің «Етік киген мысық» пьесасы — Мысық рөлінде.
Бруштейннің «Біртұтас жауынгерлік» пьесасы — Панюшка рөлінде.
1973 жыл — «Қане, сүйікті кітаптарды қайта ашайық» вокалдық-поэтикалық циклі («Мелодия»). Вокалдық орындау: Незнайка, Джонни («Қызылтерілілердің көсемі»), Дик Сэнд, Гаврош.

=== Марапаттары мен атақтары ===

РКФСР-дің еңбек сіңірген әртісі (1945).
«Жыл адамы» сыйлығы (мәдениет және өнер саласы) — Новосібір қаласының театр өнері мен мәдениетінің дамуына қосқан зор үлесі үшін (1999).
«1941–1945 жылдардағы Ұлы Отан соғысындағы ерлік еңбегі үшін» медалі.
«Еңбек ардагері» медалі.</text>
      <sha1>8k0suex3jfp64c15mgb7rfeqlwbunbo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Көзілдірікті жылан</title>
    <ns>0</ns>
    <id>575690</id>
    <revision>
      <id>3632213</id>
      <parentid>3616110</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T10:08:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мейрамггүл Жүманбетова</username>
        <id>182660</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>сурет және соңғы абзац қосымша мәлімет</comment>
      <origin>3632213</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3286" sha1="5aw673tuk6sk59e02ezrp0wi23om11s" xml:space="preserve">[[File:Naja naja 139716904.jpg|Naja_naja_139716904]]
{{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2017}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;
'''Көзілдірікті жылан''' — [[аспидтер]] тұқымдасының бір туысы. Ұзындығы 4,5 м-ге дейін жетеді. [[Африка]] мен Оңтүстік  Азияда тараған 6 түрі бар. Көзілдірікті жыландардың көбірек тараған түрі &quot;Үнді көзілдірікті&quot; жыланы. Мұның ұзындығы 160-180 см. Көзі үлкен емес, қарашығы дөңгелек, жоғарғы жақ сүйегінде екі улы тісі болады. Түсі сарғылт сұр, қоңыр кейде қара. Қауіп төнгенде денесінің алдыңғы жағын тік көтеріп, басын жауына қарай иіп, 8 жұп мойын қабырғасын екі жағына жазады. Бұл кезде мойыны жалпақтанып, кеңейіп, мойын терісінің сырт жағында көзілдірік тәрізді дақтар пайда болады. ССР-де Үнді Көзілдірікті жыланның түр тармағы- Орта Азиялық Көзілдірікті жылан Түрікмен ССР-нің оңтүстік- батысында таралған. Ұзындығы 175 см-ге дейін жетеді. Бұл жылан осы аймақтарда тау етектерін мекендеп, 1500 м биіктікте кездеседі. Көзілдірікті жылан әсіресе көктемде қауіпті,  ол күндіз кездеседі. Жемі-жасыл құрбақа, көл бақа, кесіртке, ұсақ құстар. Июльде ұзындығы 35 мм-дей 8-12 жұмыртқа салады. Одан сентябрьде 30 см-дей жас Көзілдірікті жылан шығады. Көзілдірікті жыланның уы өте күшті болғанмен, бұл адамға аса қауіпті жылан емес, өйткені ол гюрза, сұр жылан т.б. сияқты бірден шақпайды, әуелі айбат шегеді.

Үндістандағы жылан үйретушілер кобраның «биін» көрсететін қойылымдарында осыны қолданады. Жылан үйретуші сыбызғысын (немесе үрмелі аспабын) қозғалту арқылы кобраны құмырадан, қаптан немесе себеттен сыртқа шығарады. Сырттай қарағанда кобра әуеннің ырғағымен билеп тұрғандай әсер қалдырады. Алайда шын мәнінде музыканың оған ешқандай қатысы жоқ — жылан тек сыбызғының қозғалысын бақылап, соны қайталайды. Сондықтан оның билеп тұрғандай көрінуі — жай ғана көзбояушылық.

[[Санат:Жыландар]]</text>
      <sha1>5aw673tuk6sk59e02ezrp0wi23om11s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Григорий Ефимович Распутин</title>
    <ns>0</ns>
    <id>576233</id>
    <revision>
      <id>3632218</id>
      <parentid>3544624</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T10:50:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мейрамггүл Жүманбетова</username>
        <id>182660</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Распутиннің мәдениет пен өнердегі бейнесі - туралы мәлімет қосылды</comment>
      <origin>3632218</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7958" sha1="dwwhslh1b9dbgilmazq646qui3xrm1r" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2017}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;

{{Тұлға|Есімі=Григорий Ефимович Распутин|Сурет=Grigori Rasputin 1916.jpg|Сурет атауы=Григорий Распутин, 1916 жыл.|ені=150px|Әкесі=Ефим Яковлевич Распутин|Анасы=Анна Васильевна Паршукова|Жұбайы=Прасковья Дубровина|Мамандығы=[[Диқан (егінші)|диқан]]|Балалары=Матрёна, Варвара, Димитрий|Туған күні=21.01.1869|Туған жері=Покровск, Тобол губерниясы, [[Ресей империясы]]|Қайтыс болған жері=[[Санкт-Петербург|Петроград]], Петроград губерниясы, [[Ресей империясы]]|Қайтыс болған күні=30.12.1916|Азаматтығы=Ресей империясы|Commons=Grigori Rasputin|Басқалары=Өлтіргендер: Ф. Ф. Юсупов, В. М. Пуришкевич, ұлы князь Дмитрий Павлович, британ барлау қызметі SIS офицері Освальд Рейнер, дәрігер Станислав Лазоверт}}

'''Григорий Ефимович Распутин''' (1906 жыл — '''Распутин-Новых''';&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://guides.rusarchives.ru/node/470|title=Распутин Григорий Ефимович {{!}} База данных «Путеводители по российским архивам»|website=guides.rusarchives.ru|accessdate=2022-12-01|archivedate=2022-12-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221201235718/https://guides.rusarchives.ru/node/470|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 9 [[21 қаңтар|[21] қаңтар]] [[1869 жыл|1869]], Покровск, Тобол губерниясы, [[Ресей империясы]] — 17 [[30 желтоқсан|[30]]] [[30 желтоқсан|желтоқсан]] [[1916 жыл|1916]], [[Санкт-Петербург|Петроград]], Петроград губерниясы, [[Ресей империясы]]) — Покровское ауылындағы [[Тополь-М|Тоболь]] [[губерния]]сының шаруасы. Ресей императоры Николай II –нің отбасының жақын досы болғанымен танымал. 1910-жылдары Петербург қоғамының белгілі бір топтарында «патшаның досы», «ақсақал», көріпкел және емші ретінде танымал болды. Распутиннің жағымсыз бейнесі революциялық, кейін кеңестік үгіт-насихатта пайдаланылды. Бүгінге дейін Распутиннің тұлғасы мен оның Ресей империясының тағдырына ықпалы төңірегінде көптеген даулар жалғасып келеді.

== Өмірбаяны ==

=== Ата-бабалары және этимологиясы ===
Распутиндер әулетінің ататегі «Изосим Фёдоров ұлы» болған. 1662 жылғы Покровское ауылы шаруаларының санақ кітабында оның әйелімен және үш ұлымен — Семён, Насон және Евсеймен бірге Яренск уезінен жиырма жыл бұрын Покров слободасына келіп, «егіндікке орналасқаны» айтылған. Ұлы Насон кейін «Роспута» деген лақап ат алған. Сол кісіден XIX ғасырдың басында Распутиндер атанған барлық Роспутиндер тараған. 1858 жылғы үй-жай санағы бойынша Покровское ауылында «Распутины» фамилиясын алып жүрген отыздан астам шаруа тіркелген, олардың ішінде Григорийдің әкесі Ефим де болған. Фамилия «распутье», «распутица», «перепутье» сөздерінен шыққан.{{sfn|Боханов|2011|с=57—58}}

== Распутин туралы құжаттық фильмдер ==
•Тарихи хроника. 1915. Григорий Распутин

• Распутинді кім өлтірді? (Who Killed Rasputin ?), реж. Майкл Уэддинг, 2004, 50 мин.

=== Распутиннің мәдениет пен өнердегі бейнесі ===

С. Фоминнің зерттеуіне сәйкес, 1917 жылдың наурыз–қараша айлары аралығында театрларда «күмәнді» қойылымдар көрсетіліп, Григорий Распутин туралы оннан астам «пасквильдік» фильм жарық көрді. Осындай алғашқы фильмдердің бірі — [[«Қара күштер — Григорий Распутин және оның серіктері»]] атты екі бөлімнен тұратын «сенсациялық драма» (Г. Либкен акционерлік қоғамының өндірісі). Осы қатарға А. Толстойдың кеңінен қойылған [[«Императрицаның астыртын әрекеті»]] пьесасы да жатады.

Г. Е. Распутин туралы алғашқы ірі көркем шығарма — Иван Наживиннің [[«Распутин»]] (1923) романы болды. Кейін бұл роман бірнеше еуропалық тілге аударылып, жарық көрді.

Григорий Распутин драматург Константин Скворцовтың [[«Гришка Распутин»]] пьесасының басты кейіпкері болды.

Григорий Распутин Борис Акуниннің [[«Фильм бесінші: «Біртүрлі адам»]] атты кітабының («Брудершафттағы өлім» циклінен) негізгі кейіпкері болып табылады.

Распутин Валентин Пикульдің [[«Арам күш»]] атты екі кітаптан тұратын романының басты кейіпкері. Бұл шығарма негізінен оның Ресей империясының соңғы жылдарындағы оқиғалардағы рөліне арналған.

Покровское ауылында (қазіргі Түмен облысының Ярково ауданы) Г. Е. Распутинге арналған жеке музей жұмыс істейді.

2014 жылы Түмен қаласында Распутинге ескерткіш орнатылды. Композиция толық бойымен бейнеленген қарияның мүсінінен тұрады, ол бір қолымен веналық орындықты ұстап тұр. Ескерткіштің авторы — Түмендік мүсінші Владимир Золотухин.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:21 қаңтарда туғандар]]
[[Санат:1869 жылы туғандар]]
[[Санат:Покровскта туғандар (Түмен облысы)]]
[[Санат:Санкт-Петербургте қайтыс болғандар]]
[[Санат:Көріпкелдер]]
[[Санат:Британ барлау қызметтері операциялары нәтижесінде өлтірілгендер]]
[[Санат:Григорий Распутин]]</text>
      <sha1>dwwhslh1b9dbgilmazq646qui3xrm1r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Балаларды құтқару</title>
    <ns>0</ns>
    <id>576261</id>
    <revision>
      <id>3632146</id>
      <parentid>3601648</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T06:45:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Айжан Утепбаева</username>
        <id>183541</id>
      </contributor>
      <origin>3632146</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3771" sha1="rd8vojmt79b40tmxhvbxrjgmwn1opu1" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2017}}
'''Балаларды құтқару''' — бүкіл әлем бойынша балалар құқықтарын қорғау үшін арналған халықаралық ұйым. 

Тарихи ақпарат. Ұйымды [[Ұлыбритания]]да 1919 жылы Eglantine Jebb, оның сіңлісі Дороти Букстон құрды. Оның негізгі міндеттері - балалардың құқықтарын қорғау (білім, денсаулық сақтау, экономикалық мүмкіндіктерін қорғау), зорлық-зомбылық және табиғи апаттардан балаларды қорғау, сондай-ақ басқа да қызмет түрлерін жақсарту болып табылады. Ұйым қызметкерлерінің айтуынша, қайырымдылық негізінде балаларды сақтауға болады.


Алты айдан кейін, «Балаларды құтқару» Швецияда негізделген болатын. Бастапқыда оларға журналистер мен Елин Герд Маркус Вагнер арасында Эллен Palmstierna және бірнеше белсенділері төрағалығымен өтті. Бастапқы жұмыс Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін балаларға арналған Кедейшілік жұмсартуға бағытталған. Соғыстар арасындағы, фокус ғана Швецияда балалардың болды, бірақ швед тек олардың жер жоқ, балалардың түсінігі өсті, сонымен қатар әлемнің түрлі бөліктеріндегі кезде барлық Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін өзгерді. 1970 жылы «Балаларды құтқару» жылы дамушы елдерде балалардың жағдайын дамыту және өзгерту үшін қазіргі заманғы агенттігі болып қайта құрылды.


Ұйым Еділ (1921-1922 жж.) Вьетнам соғысы, Нигерия және басқа да апаттар мен қақтығыстарға, азаматтық соғыс ашаршылық бала зардап шеккендерге көмек берген. Жақында, сегіз миллион балаларға сапалы білім беру ұйымы бағдарлама жиі қарулы қақтығыстарға бейім елдерде іске қосылды.

Аналар индексі Rankings


Ұйымдастыру аналар және бүкіл әлем бойынша балалардың жағдайына кешенді бағалау үшін беріледі, ол жыл сайынғы рейтингінде аналар индексі Rankings, жариялайды. Рейтинг бойынша 2014 жылы ана мен бала үшін әлемдегі ең үздік ел Финляндия болып табылады; екінші орында - үшінші - Норвегия, Швеция; Беларусь - 72 м - 62-ші, Украина - 26-ші орын, Ресей. Финляндия рейтингінде бірінші орын екінші жыл қатарынан табылады.&lt;ref&gt;Save the Children:спасение жизней детей- не такое дорогое дело, BBC Russian(05.10.2009).&lt;/ref&gt;
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер|2}}
[[Санат:Құтқару]]
[[Санат:Балаларды қорғау]]</text>
      <sha1>rd8vojmt79b40tmxhvbxrjgmwn1opu1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632147</id>
      <parentid>3632146</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T06:47:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Айжан Утепбаева</username>
        <id>183541</id>
      </contributor>
      <origin>3632147</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3779" sha1="3mrvg6qx266k2t0x4aljvvd521n9d5v" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2017}}
'''Балаларды құтқару''' — бүкіл әлем бойынша балалар құқықтарын қорғау үшін арналған халықаралық ұйым. 

Тарихи ақпарат. Ұйымды [[Ұлыбритания]]да 1919 жылы Eglantine Jebb, оның сіңлісі Дороти Букстон құрды. Оның негізгі міндеттері - балалардың құқықтарын қорғау (білім, денсаулық сақтау, экономикалық мүмкіндіктерін қорғау), зорлық-зомбылық және табиғи апаттардан балаларды қорғау, сондай-ақ басқа да қызмет түрлерін жақсарту болып табылады. Ұйым қызметкерлерінің айтуынша, қайырымдылық негізінде балаларды сақтауға болады.


Алты айдан кейін, «Балаларды құтқару» Швецияда негізделген болатын. Бастапқыда оларға журналистер мен Елин Герд Маркус Вагнер арасында Эллен Palmstierna және бірнеше белсенділері төрағалығымен өтті. Бастапқы жұмыс Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін балаларға арналған Кедейшілік жұмсартуға бағытталған. Соғыстар арасындағы, фокус ғана Швецияда балалардың болды, бірақ швед тек олардың жер жоқ, балалардың түсінігі өсті, сонымен қатар әлемнің түрлі бөліктеріндегі кезде барлық Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін өзгерді. 1970 жылы «Балаларды құтқару» жылы дамушы елдерде балалардың жағдайын дамыту және өзгерту үшін қазіргі заманғы агенттігі болып қайта құрылды.


Ұйым Еділ (1921-1922 жж.) Вьетнам соғысы, Нигерия және басқа да апаттар мен қақтығыстарға, азаматтық соғыс ашаршылық бала зардап шеккендерге көмек берген. Жақында, сегіз миллион балаларға сапалы білім беру ұйымы бағдарлама жиі қарулы қақтығыстарға бейім елдерде іске қосылды.

Аналар индексі Rankings


Ұйымдастыру аналар және бүкіл әлем бойынша балалардың жағдайына кешенді бағалау үшін беріледі, ол жыл сайынғы рейтингінде аналар индексі Rankings, жариялайды. Рейтинг бойынша 2014 жылы ана мен бала үшін әлемдегі ең үздік ел [[Финляндия]] болып табылады; екінші орында - үшінші - [[Норвегия]], Швеция; Беларусь - 72 м - 62-ші, Украина - 26-ші орын, Ресей. Финляндия рейтингінде бірінші орын екінші жыл қатарынан табылады.&lt;ref&gt;Save the Children:спасение жизней детей- не такое дорогое дело, BBC Russian(05.10.2009).&lt;/ref&gt;
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер|2}}
[[Санат:Құтқару]]
[[Санат:Балаларды қорғау]]</text>
      <sha1>3mrvg6qx266k2t0x4aljvvd521n9d5v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632149</id>
      <parentid>3632147</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T06:47:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Айжан Утепбаева</username>
        <id>183541</id>
      </contributor>
      <origin>3632149</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3783" sha1="lfb1tvh1kshmg0yswitz8xgmcrov25c" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2017}}
'''Балаларды құтқару''' — бүкіл әлем бойынша балалар құқықтарын қорғау үшін арналған халықаралық ұйым. 

Тарихи ақпарат. Ұйымды [[Ұлыбритания]]да 1919 жылы Eglantine Jebb, оның сіңлісі Дороти Букстон құрды. Оның негізгі міндеттері - балалардың құқықтарын қорғау (білім, денсаулық сақтау, экономикалық мүмкіндіктерін қорғау), зорлық-зомбылық және табиғи апаттардан балаларды қорғау, сондай-ақ басқа да қызмет түрлерін жақсарту болып табылады. Ұйым қызметкерлерінің айтуынша, қайырымдылық негізінде балаларды сақтауға болады.


Алты айдан кейін, «Балаларды құтқару» Швецияда негізделген болатын. Бастапқыда оларға журналистер мен Елин Герд Маркус Вагнер арасында Эллен Palmstierna және бірнеше белсенділері төрағалығымен өтті. Бастапқы жұмыс Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін балаларға арналған Кедейшілік жұмсартуға бағытталған. Соғыстар арасындағы, фокус ғана Швецияда балалардың болды, бірақ швед тек олардың жер жоқ, балалардың түсінігі өсті, сонымен қатар әлемнің түрлі бөліктеріндегі кезде барлық Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін өзгерді. 1970 жылы «Балаларды құтқару» жылы дамушы елдерде балалардың жағдайын дамыту және өзгерту үшін қазіргі заманғы агенттігі болып қайта құрылды.


Ұйым Еділ (1921-1922 жж.) Вьетнам соғысы, Нигерия және басқа да апаттар мен қақтығыстарға, азаматтық соғыс ашаршылық бала зардап шеккендерге көмек берген. Жақында, сегіз миллион балаларға сапалы білім беру ұйымы бағдарлама жиі қарулы қақтығыстарға бейім елдерде іске қосылды.

Аналар индексі Rankings


Ұйымдастыру аналар және бүкіл әлем бойынша балалардың жағдайына кешенді бағалау үшін беріледі, ол жыл сайынғы рейтингінде аналар индексі Rankings, жариялайды. Рейтинг бойынша 2014 жылы ана мен бала үшін әлемдегі ең үздік ел [[Финляндия]] болып табылады; екінші орында - үшінші - [[Норвегия]], [[Швеция]]; Беларусь - 72 м - 62-ші, Украина - 26-ші орын, Ресей. Финляндия рейтингінде бірінші орын екінші жыл қатарынан табылады.&lt;ref&gt;Save the Children:спасение жизней детей- не такое дорогое дело, BBC Russian(05.10.2009).&lt;/ref&gt;
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер|2}}
[[Санат:Құтқару]]
[[Санат:Балаларды қорғау]]</text>
      <sha1>lfb1tvh1kshmg0yswitz8xgmcrov25c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632150</id>
      <parentid>3632149</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T06:49:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Айжан Утепбаева</username>
        <id>183541</id>
      </contributor>
      <origin>3632150</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3795" sha1="7mvbazejlj1mrn7vcuv8y7s0uvgrs0s" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2017}}
'''Балаларды құтқару''' — бүкіл әлем бойынша балалар құқықтарын қорғау үшін арналған халықаралық ұйым. 

Тарихи ақпарат. Ұйымды [[Ұлыбритания]]да 1919 жылы Eglantine Jebb, оның сіңлісі Дороти Букстон құрды. Оның негізгі міндеттері - балалардың құқықтарын қорғау (білім, денсаулық сақтау, экономикалық мүмкіндіктерін қорғау), зорлық-зомбылық және табиғи апаттардан балаларды қорғау, сондай-ақ басқа да қызмет түрлерін жақсарту болып табылады. Ұйым қызметкерлерінің айтуынша, қайырымдылық негізінде балаларды сақтауға болады.


Алты айдан кейін, «Балаларды құтқару» Швецияда негізделген болатын. Бастапқыда оларға журналистер мен Елин Герд Маркус Вагнер арасында Эллен Palmstierna және бірнеше белсенділері төрағалығымен өтті. Бастапқы жұмыс Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін балаларға арналған Кедейшілік жұмсартуға бағытталған. Соғыстар арасындағы, фокус ғана Швецияда балалардың болды, бірақ швед тек олардың жер жоқ, балалардың түсінігі өсті, сонымен қатар әлемнің түрлі бөліктеріндегі кезде барлық Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін өзгерді. 1970 жылы «Балаларды құтқару» жылы дамушы елдерде балалардың жағдайын дамыту және өзгерту үшін қазіргі заманғы агенттігі болып қайта құрылды.


Ұйым Еділ (1921-1922 жж.) Вьетнам соғысы, Нигерия және басқа да апаттар мен қақтығыстарға, азаматтық соғыс ашаршылық бала зардап шеккендерге көмек берген. Жақында, сегіз миллион балаларға сапалы білім беру ұйымы бағдарлама жиі қарулы қақтығыстарға бейім елдерде іске қосылды.

Аналар индексі Rankings


Ұйымдастыру аналар және бүкіл әлем бойынша балалардың жағдайына кешенді бағалау үшін беріледі, ол жыл сайынғы рейтингінде аналар индексі Rankings, жариялайды. Рейтинг бойынша 2014 жылы ана мен бала үшін әлемдегі ең үздік ел [[Финляндия]] болып табылады; екінші орында - үшінші - [[Норвегия]], [[Швеция]]; [[Беларусь]] - 72 м - 62-ші, [[Украина]] - 26-ші орын, [[Ресей]]. Финляндия рейтингінде бірінші орын екінші жыл қатарынан табылады.&lt;ref&gt;Save the Children:спасение жизней детей- не такое дорогое дело, BBC Russian(05.10.2009).&lt;/ref&gt;
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер|2}}
[[Санат:Құтқару]]
[[Санат:Балаларды қорғау]]</text>
      <sha1>7mvbazejlj1mrn7vcuv8y7s0uvgrs0s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632215</id>
      <parentid>3632150</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T10:31:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мейрамггүл Жүманбетова</username>
        <id>182660</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Қазақстанда балаларға көмек көрсететін қандай қорлар бар? туралы қосымша мәлімет қосылды</comment>
      <origin>3632215</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7317" sha1="cihubnvbgxei9f07srhkzw46isqab64" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2017}}
'''Балаларды құтқару''' — бүкіл әлем бойынша балалар құқықтарын қорғау үшін арналған халықаралық ұйым. 

Тарихи ақпарат. Ұйымды [[Ұлыбритания]]да 1919 жылы Eglantine Jebb, оның сіңлісі Дороти Букстон құрды. Оның негізгі міндеттері - балалардың құқықтарын қорғау (білім, денсаулық сақтау, экономикалық мүмкіндіктерін қорғау), зорлық-зомбылық және табиғи апаттардан балаларды қорғау, сондай-ақ басқа да қызмет түрлерін жақсарту болып табылады. Ұйым қызметкерлерінің айтуынша, қайырымдылық негізінде балаларды сақтауға болады.


Алты айдан кейін, «Балаларды құтқару» Швецияда негізделген болатын. Бастапқыда оларға журналистер мен Елин Герд Маркус Вагнер арасында Эллен Palmstierna және бірнеше белсенділері төрағалығымен өтті. Бастапқы жұмыс Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін балаларға арналған Кедейшілік жұмсартуға бағытталған. Соғыстар арасындағы, фокус ғана Швецияда балалардың болды, бірақ швед тек олардың жер жоқ, балалардың түсінігі өсті, сонымен қатар әлемнің түрлі бөліктеріндегі кезде барлық Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін өзгерді. 1970 жылы «Балаларды құтқару» жылы дамушы елдерде балалардың жағдайын дамыту және өзгерту үшін қазіргі заманғы агенттігі болып қайта құрылды.


Ұйым Еділ (1921-1922 жж.) Вьетнам соғысы, Нигерия және басқа да апаттар мен қақтығыстарға, азаматтық соғыс ашаршылық бала зардап шеккендерге көмек берген. Жақында, сегіз миллион балаларға сапалы білім беру ұйымы бағдарлама жиі қарулы қақтығыстарға бейім елдерде іске қосылды.

Аналар индексі Rankings

Ұйымдастыру аналар және бүкіл әлем бойынша балалардың жағдайына кешенді бағалау үшін беріледі, ол жыл сайынғы рейтингінде аналар индексі Rankings, жариялайды. Рейтинг бойынша 2014 жылы ана мен бала үшін әлемдегі ең үздік ел [[Финляндия]] болып табылады; екінші орында - үшінші - [[Норвегия]], [[Швеция]]; [[Беларусь]] - 72 м - 62-ші, [[Украина]] - 26-ші орын, [[Ресей]]. Финляндия рейтингінде бірінші орын екінші жыл қатарынан табылады.&lt;ref&gt;Save the Children:спасение жизней детей- не такое дорогое дело, BBC Russian(05.10.2009).&lt;/ref&gt;

== Қазақстанда балаларға көмек көрсететін қандай қорлар бар? ==

Қазақстанда балаларға көмек көрсететін көптеген беделді қайырымдылық қорлары жұмыс істейді. Олар көмекті бірнеше бағыт бойынша көрсетеді: ауыр дертке шалдыққан балаларды емдеу, жетім балаларды қолдау, психикалық даму ерекшеліктері бар балаларды оңалту, сондай-ақ аз қамтылған отбасыларға атаулы көмек көрсету.

Көмек сұрауға немесе қайырымдылық жасауға болатын негізгі әрі сенімді ұйымдар:

[[Булат Өтемұратов қоры]] — еліміздің барлық өңірінде аутизмі бар балаларға арналған «Асыл Мирас» оңалту орталықтарының желісін дамытады, сондай-ақ білім беру мен денсаулық сақтау салаларындағы жобаларды жүзеге асыреді. Толық ақпарат Қордың ресми сайтында берілген.

[[«ДОМ» (Ерікті Мейірімділік Қоғамы)]] — «Балаларға өмір сыйла» акциясы (ауыр сырқатқа шалдыққан балаларға ота ұйымдастыру) және «Аутизмді бірге жеңеміз!» жобаларымен танымал. Толық мәлімет «ДОМ» қорының ресми сайтында қолжетімді.

[[«AYALA» қайырымдылық қоры]] — перинаталдық орталықтарды медициналық жабдықтармен қамтамасыз етуге, балалар үйлерін қолдауға және инклюзивті білім беру жобаларын дамытуға маманданған. Ақпарат қордың ресми сайтында ұсынылған.

[[«Дара» қайырымдылық қоры]] — жетім балаларға және ерекше білім беру қажеттіліктері бар балаларға қолдау көрсетеді, инклюзивті сыныптар мен ресурстық орталықтар ашады. Бағдарламалар туралы толық мәліметті «Дара» қорының ресми сайтынан білуге болады.

[[«Қазақстан халқына» қоғамдық қоры]] — сирек кездесетін (орфандық) және ауыр аурулары бар балаларға, сондай-ақ мүгедектігі бар балаларға мақсатты көмек көрсететін ірі қор. Өтінім беру шарттары қордың ресми порталында жарияланған.

[[SOS Балалар ауылдары Қазақстан]] — ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларға отбасылық үлгідегі тәрбие беруді қамтамасыз етеді және қиын өмірлік жағдайға тап болған отбасыларды қолдайды. Толық ақпарат ұйымның ресми сайтында орналастырылған.


== Дереккөздер ==
{{дереккөздер|2}}
[[Санат:Құтқару]]
[[Санат:Балаларды қорғау]]</text>
      <sha1>cihubnvbgxei9f07srhkzw46isqab64</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Бацилла</title>
    <ns>0</ns>
    <id>576264</id>
    <revision>
      <id>3632216</id>
      <parentid>3601632</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T10:42:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мейрамггүл Жүманбетова</username>
        <id>182660</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Осы микроорганизмдер тудыратын негізгі ауруларға мыналар жатады - туралы мәлімет қосылды</comment>
      <origin>3632216</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4578" sha1="nxqi7rkmz4c5z39kh8xh19gwvb83qhc" xml:space="preserve">
{{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2017}}
[[Сурет:Bacillus subtilis Gram.jpg|thumb|right]]
'''Бацилла, немесе таяқша'''  – спора түзе алатын таяқша пішінді келген [[бактерия]]ның бір түрі. Морфология бойынша тек қана бацилла, тек қана коккалар емес, сонымен қатар коккабациллалар тіршілік етеді. Олар пішіні бойынша бациллаларға қарағанда домалақтау, алайда жасуша ұзындығы бәрібір енінен асады, мысалы: Bacteroides fragilis, Yersinia pestis, Bordetella bronchiseptica, Haemophilus influenzae.

Бациллалар екі жасуша болып — диплобацилла, тізбектесіп — стрептобацилла болады. Өте ұзын, оралған жіптерден тұратын тізбекті стрептобациллаға мысал келтірсек, Bacillus anthracis. Бацилла бактерияларының көптеген әртүрлі таксономикалық топтары табылған. Бацилла әдетте жазықтықта бөлінуге бейім және жалғыз болады , бірақ diplobacilli (диплобацилла), streptobacilli (стрептобацилла) және Palisades басқа жасушалармен бірігуге дайын болады.

• Diplobacilli: бір-бірімен иық тіресе тіркескен екі таяқша.
• Streptobacilli: бациллалар тізбегі .
• Coccobacillus: Сопақ және коктарға ұқсас (дөңгелек пішінді бактериялар).

Спора түзу — бактериялар үшін ең ықтимал классификацияның мысалы. Спораның жасушада орналасқанына байланысты бацилланың пішіні өзгеріп отырады. Мысалы, Clostridium tetani бактериясының споралары әдетте жасушаның соңында орналасып, оған барабан таяқшаларына ұқсайтын пішін береді. Бұндай пішін клострилия деп аталады. Бактериялардың басқа түрлерінде, мысалы, май қышқылын ферменттеу бактериялары спораны жасушаларың ортасында түзгендіктен, шпиндельді пішінге ие болады. Бұл форма Плектридия деп аталады.
Таяқша тәріздес форма бактериялардың көп бөлігінде кездеседі, оларға; Enterobacteriaceae, Bacillaceae , Lactobacillaceae , Brucellaceae және Pseudomonadaceae жатады. Бактерия пішіні және Грам боялуы түсінің арасында ешқандай байланыс жоқ. Бациллаларды оң грам және теріс грам деп екі топқа бөлуге болады.&lt;ref&gt;Биология 8 сынып, бактериялар, 215 бет&lt;/ref&gt;

''Осы микроорганизмдер тудыратын негізгі ауруларға мыналар жатады:''

Сібір жарасы — Bacillus anthracis қоздырады. Ауру ауыр түрде өтіп, терілік немесе өкпелік түрінде байқалады.
Тағамдық токсикоинфекциялар — Bacillus cereus қоздырады, нәтижесінде құсу мен диарея дамиды.
Іріңді инфекциялар және сепсис — сирек жағдайларда патогенді бациллалар абсцестерді, менингитті, эндокардитті немесе қанның инфекциялануын (сепсисті) тудыруы мүмкін.

''Оң грам:''

• Bacillus genus

• Clostridium genus

• Corynebacterium genus

• Listeria genus

• Propionibacterium genus

''Теріс грам:''

• Bacteroides genus

• Citrobacter genus

• Enterobacter genus

• Escherichia genus

• Pseudomonas genus

• Proteus genus

• Salmonella genus

• Serratia genus

• Shigella genus

• Yersinia genus
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Бактериялар]]</text>
      <sha1>nxqi7rkmz4c5z39kh8xh19gwvb83qhc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Карим Беллараби</title>
    <ns>0</ns>
    <id>576335</id>
    <revision>
      <id>3632238</id>
      <parentid>3600093</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T11:43:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мейрамггүл Жүманбетова</username>
        <id>182660</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Мансабы туралы толық өзгертілді.</comment>
      <origin>3632238</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4241" sha1="7gjmrcvayaz72leffdcmpn4wm7kobuh" xml:space="preserve">[[Сурет:Karim-Bellarabi.jpg|нобай]]
{{Футболшы|есімі=Карим Беллараби||туған күні=1990 жыл 8 сәуір (26 жас)|туған жері=Батыс Берлин|азаматтығы=Германия|бойы=183|салмағы=78|позиция=жартылай қорғаушы|қазіргі клуб=[[Байер 04 (футбольный клуб)|Байер 04]]|номері=38}}'''Кәрім Беллараби''' ({{Lang-ar|كريم بلعربي}}; {{Lang-de|Karim Bellarabi}}; 8 мамыр 1990, Батыс Берлин) — неміс футболшысы, &quot;Байер 04&quot; және Германия ұлттық құрамасының жартылай қорғаушысы.
{{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2017}}

== Мансап ==
Беллараби мароккандық пен гандықтардың отбасында, Берлинде, дүниеге келген. Жас кезінде Бременге көшіп, &quot;Хухтинг&quot;, &quot;Вердер&quot; және &quot;Обернойланд&quot; клубтарында өз мансабын бастады.

2008 жылы Беллараби брауншвейгерлік &quot;Айнтрахтқа&quot; көшті. 2009/2010 жылдардағы маусымда бірінші команда сатында Үшінші лигада дебюті өтті. 2010/2011 жылдардағы маусымда Карим &quot;арыстандардың&quot; негізгі сатысының ойыншысы болып, Екінші Бундеслигаға өтуге көмектесті, ол маусымда 8 гол соқты және 16 асcист жасады. 

=== «Байер 04» ===

2011 жылы Карим Беллараби «Байер 04» клубына ауысып, 2014 жылдың жазына дейінгі келісімшартқа қол қойды. Айта кету керек, «фармацевтер» жарақат алған неміс футболшысын сапына қосты. Ол үшінші лигадағы соңғы матчтарының бірінде тобығын жарақаттап алған болатын.

2012 жылдың наурыз айында Беллараби Бундеслигадағы алғашқы голын соғып, «Баварияның» қақпасына команданың екінші добын енгізді (2:0).

Еурокубоктардағы алғашқы матчын ол 2011/12 жылғы Чемпиондар лигасының 1/8 финалында сырт алаңда «Барселонаға» қарсы өткізді (1:7). Сол кездесуде бір гол соқты.

2012 жылдың жазында Карим бір маусымға жалға алу келісімімен Брауншвейгтің «Айнтрахт» клубына ауысты.

2014/15 жылғы Германия чемпионатының алғашқы турында Беллараби Бундеслига тарихындағы ең жылдам голды соқты. Ол Дортмундтың «Боруссиясының» қақпасына матчтың 9-секундында гол енгізіп, командасына 2:0 есебімен жеңіске жетуге көмектесті.

2015 жылдың ақпан айында Беллараби «Байермен» келісімшартын 2020 жылға дейін ұзартты.

== Сілтемелер ==
* [http://www.bayer04.de/B04-DEU/de/portrait_bellarabi.aspx?guid=1872-010BACD1-0A23-4C96-8753-4317DF28FF95 Профиль ресми сайтында &quot;Байера&quot;] {{Ref-de}}(нем.)
* [http://www.fussballdaten.de/spieler/bellarabikarim/2015/ Профиль сайтында ''Fussballdaten.de''] {{Ref-de}}(нем.)
* [http://www.weltfussball.de/spieler_profil/karim-bellarabi/ Профиль сайтында ''Weltfussball.de''] {{Ref-de}}(нем.)
[[Санат:Алфавит бойынша тұлғалар]]
[[Санат:8 сәуірде туғандар]]
[[Санат:1990 жылы туғандар]]
[[Санат:Германия футболшылары]]
[[Санат:Алфавит бойынша футболшылар]]</text>
      <sha1>7gjmrcvayaz72leffdcmpn4wm7kobuh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Космидтер</title>
    <ns>0</ns>
    <id>576444</id>
    <revision>
      <id>3632242</id>
      <parentid>3562270</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T11:47:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мейрамггүл Жүманбетова</username>
        <id>182660</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Сурет жүктелді және Модификациялары туралы ақпаат қосылды.</comment>
      <origin>3632242</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4826" sha1="o4oacrst0pvq64in90nm8up1698inry" xml:space="preserve">
[[File:Cosmid (English).svg|Cosmid_(English)]]{{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2017}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;
'''Космидтер''' — лямбда фагтың соs — учаскесі (жабысқақ ұштар) бар плазмида яғни тіршілігі екі жақты ДНҚ-ның гибридтік молекуласы. Оларды алғаш рет 1978 ж. Дж. Коллинз бен Б. Хон ашты. Космидтік плазмидалық бөлігі оның бактерияларда репликациялануына мүмкіндік береді, ал лямбда фагтың геномына жататын бөлігі — соs тізбек — космидтің фаг капсидінің ішіне  in vitro жағдайында оралуына және реципиенттік клеткаға трансдукциялануына мүмкіндік береді. Сонымен, космидтер клеткаға трансформация жолымен емес, кәдімгі   инфекция арқылы   ене алады. Мұның өзі   трансформация процесінің тиімділігін ең аз дегенде 100 есе арттырады. Космидтік векторларда мөлшері 33–49 мың н.ж. бөтен ДНҚ фрагменттерін көбейтуге болады. Космидтер сыйымдылығы ең үлкен векторлар, сондықтан эукариоттық ДНҚ-ның үлкен фрагменттерінің көшірмелерін және геномның гендер банкісін (жинағыш) клондардың барынша аз санымен алу үшін арнайы құрастырылған.&lt;ref&gt;https://szh.kz/student/3958/fagtyq-vektorlar/{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

'''Модификациялары'''

Космидтер ДНҚ-ның салыстырмалы түрде үлкен бөліктерін клондауға мүмкіндік беретіндіктен, олар рестрикциялық эндонуклеазалармен ішінара ыдырату арқылы алынған эукариоттар геномының фрагменттері кітапханаларын құру үшін қолайлы векторлар болып табылады. Алайда мұндай ыдырату нәтижесінде алынған өнімдердің өлшемдері әртүрлі болуы мүмкін. Соның салдарынан геномда бір-біріне қатар орналаспаған екі салыстырмалы түрде кіші ДНҚ фрагментінің лигирленуі орын алып, олардың негізінде клон түзілуі ықтимал. Мұндай клондар олардың хромосомалардағы нақты орналасуы туралы жалған түсінік қалыптастыруы мүмкін.

Бұл мәселені ішінара ыдырату өнімдерін өлшемі бойынша фракциялау арқылы шешуге болады. Дегенмен, мұндай әдіс те бірнеше лигирленген ДНҚ фрагменттерінен тұратын космидтік клондардың түзілуін толықтай болдырмайды. Сондықтан басқа тәсілдер ұсынылды. Атап айтқанда, бөгде ДНҚ фрагменттерін дефосфорлау әдісі қолданылады, бұл олардың өзара қосылуына жол бермейді. Сонымен қатар, pJB8 (Burke, Ish-Horowicz, 1981) және c2XB (Bates, Swift, 1983) сияқты арнайы космидтік векторлар жасалды. Оларды қолдану жалған клондардың түзілу ықтималдығын барынша төмендетеді.

Қазіргі заманғы pWE және sCos сериялы космидтері бірнеше клондау сайттарының болуымен ерекшеленеді. Бұл сайттар фагтық промоторлармен және NotI, SacII және SfiI рестрикциялық эндонуклеазалары танитын бірегей учаскелермен қоршалған. Мұндай құрылым енгізілген ДНҚ фрагментін бір ғана ферменттің көмегімен кесіп алуға мүмкіндік береді.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>o4oacrst0pvq64in90nm8up1698inry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Днестр</title>
    <ns>0</ns>
    <id>576449</id>
    <revision>
      <id>3632227</id>
      <parentid>3600066</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T11:22:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мейрамггүл Жүманбетова</username>
        <id>182660</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Өсімдіктер дүниесі  туралы мәлімет қосылы</comment>
      <origin>3632227</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6988" sha1="pv3rz4i1vg6gf27kd1zobg7lxe1jh51" xml:space="preserve">[[Сурет:Dniester Lyadova 2025 G1.jpg|нобай]]
{{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2017}}
'''Днестр''' — Шығыс Еуропада орналасқан өзен. Солтүстік- шығыстан оңтүстік-батысқа қарай Украина және Молдовия арқылы ағады. Қара теңізге барып құяды.
Этимологиясы
Гректер Днестрді Тирас деп атаған, итальяндар Дженестр, ежелгі германдар-Агалингус, түріктер Турло деп атаған. Скиф-сармат тілінде dānu су, өзен деген мағына береді. Днестр сөзінің скиф-сармат тілінен шыққанда шекара өзен деген мағынада бір нұсқасы бар. Днестр  сөзінің мағынасы Үлкен өзен ([[су]]). 
Географиясы
 
Тирас
 
Днестр резервуарлары  — басты және қосымша
 
Дубоссар резервуары және Днестр өзенінің сағалары
Ұзындығы — 1352 км, Өзен көлемі — 72,1 мың  км². Басы Львов облысындағы Қасқыр Турка ауданындағы Чентыёвка тау беткейлерінде 900 м биіктіктен ағады, [[Қара теңіз]]бен жалғасқан Днестр атырабындағы Одесса облысына барады. Төменгі ағыста судың шығыны 310 м³/с. Жылдық ағысының көлемі — 10 млрд м³.
Жоғары ағыстарында Днестр терең жіңішке [[аңғар]] бойымен ағады және жылдам таулы өзеннің сипатына ие. Судың ағысының жылдамдығы бұнда 2—2,5 м/с. Мұнда Днестрге негізгі оң жағына, [[Карпат]] беткейлерде шыққан салаларының үлкен саны құяды. Мұндағы ең үлкен салалардың бірі — Стрый. Галич ([[Ивано-Франковск облысы]]) қаласында анағұрлым байыппен ағады, бірақ аңғары тар және терең болып қалады.
Салаларының орта ағысына сол жағасынан ғана құяды: Алтын Липа, Стрыпа, Серет, Збруч, Смотрич, Мукша.
Украина территориясында(Хмельницкое, Черновцы және Винница облысы) Днестр СЭС (Днестр сағасынан 677,7 км, Черновицкой облысы Новоднестровск қаласы) құрастыруымен салынған Днестр резервуары бар. 
Днестрдің Молдовадағы ұзындығы — 660 км- ді құрайды. Молдовадағы өзеннің көлемі — 19 070 км² , оның  57 % бөлігін алады
Могилев-Подольский (Украина, Винница облысы, Украина) қаласының төменінде, аңғарын аздап кеңейтеді, бірақ Выхватинц Рыбница ауылы аудандық (Приднестровье) Днестр әлі де жоғары және тік жартасты жағалауында, берік жыраларда бар тар және терең каньоны сияқты аңғарда ағады. Выхватинцы ауылынан Дубоссар қаласының арасындағы бөлімде ұзындығы шамамен 120 км Дубоссар қоймасы созылып жатыр. Оңтүстік Дубоссар Днестр аңғарының сағасы 10-16км дейін жетіп айтарлықтай кеңейеді. Бұл жерде беткейлері өте кішкентай және өзен  үлкен иілісі - Меандрлар, Батпақты басталып, қалыптастырады.

Днестрдің төменгі ағысында оң жақтан [[Реут]], [[Бык]], [[Ботна]] құяды. 

== Өсімдіктер дүниесі ==

Днестр өзені алабының табиғи өсімдіктер жамылғысы ең жақсы Карпат тауларында сақталған. Жоғары сатыдағы өсімдіктердің ішінде таулы аймақтарда шырша, майқарағай және шамшат кеңінен таралған. Бұл ормандардың негізгі таралу белдеуі теңіз деңгейінен 100–1400 м биіктікте орналасқан, яғни олар Днестр өзенінің бастауында және оның Карпаттағы салаларының алабында ғана өседі. Одан төменірек тау беткейлерінде аралас ормандар таралған. Ал одан да төменгі белдеуде жапырақты ормандар басым келеді, мұнда негізінен емен, шамшат, жөке және граб өседі. Орманның төменгі қабатында орман жаңғағы (орман жаңғағы бұтасы) кездеседі. Ылғалды жерлерде шаған мен қарағаш кең таралған.

Карпаттан тыс жерлерде Днестр алабының табиғи өсімдіктері негізінен сақталмаған. Жазықтарда граб пен емен ормандары кездеседі. Өзен аңғарларында бұталы өсімдіктер таралған. Днестр су қоймасындағы гидрологиялық режимнің қолайсыз әсеріне байланысты су қоймасының жоғарғы бөлігіндегі таяз аймақтардың көпшілігінде өсімдік жамылғысы жоқ.

Алаптың далалық (төменгі) бөлігінде ормандар негізінен жыралар мен сайларда сақталған. Днестр өзенінің сағалық бөлігі қалың өсімдіктермен көмкерілген, мұнда негізінен тал мен терек өседі. Лиман маңында тек сирек орналасқан дара ағаштар ғана кездеседі. Днестрдің жайылмаларында кәдімгі қамыс басым өседі. Су өсімдіктерінің ішінде рдест, қалқыма сальвиния және су жаңғағы кең таралған.

[[Санат:Украина өзендері]]</text>
      <sha1>pv3rz4i1vg6gf27kd1zobg7lxe1jh51</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Данила Валерьевич Козловский</title>
    <ns>0</ns>
    <id>578937</id>
    <revision>
      <id>3632174</id>
      <parentid>3608332</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T07:36:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Айжан Утепбаева</username>
        <id>183541</id>
      </contributor>
      <origin>3632174</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6266" sha1="t0qtt65bpvzb9vnmde0fwwn96ngg4i6" xml:space="preserve">[[Сурет:Данила Козловский 2017 (1).jpg|нобай|alt= Данила Козловский 2017 (1).jpg| Данила Козловский 2017 (1).jpg]]
{{Тексерілмеген мақала|date=сәуір 2017}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;
'''Дани́ла Вале́рьевич Козло́вский''' (тұғ. 3 мамырда 1985 жылы, [[Мәскеу]], КСРО) — театр мен киноның ресей актеры. «Ника» (2016) мен «Золотой орёл» (2013) сыйлықтың иегері.

== Өмірбаяны ==
Ол  1985 жылдың 3 мамырында Мәскеуде дүниеге келген. Отбасында өзінен басқа екі ағасы бар, олар: үлкен ағасы Егор мен кішісі Иван.Оның әкесі Валерий Иванович Козловский (1946 ж.т.),— РФ-ның мәдениетінің лайықты жұмыскері, философия ғылымдарының докторы, МГИК-ның профессоры болған. Сонымен қатар  осы университетте жарнама құру кафедрасында қатысқан. Анасы — Надежда Звенигородская, актрисаға оқыған. Данил кішкентай кезіінде ата-анасы ажырасып кеткен.

Данил балалық шағында балет мектебінде көп оқымады.

6 жыл бойы Крондштаттық теңіз кадет корпусында оқыған және 2002 жылы аяқтаған.

Әртіс 1998 жылдан бастап киноларда түскен. Оның алғашқы рөлі - «Простые истины» сериалында бұзақы болған

Екінші курстан бастап әртіс киноға жиі түсе бастады.

2006 жылы Данила Козловский Ресейдің кинокритик пен кинопресстің Лауреат атағын «Белый слон» рөліне «Garpastum» фильміне алған.

== Жеке өмірі ==

2008 жылдың күзінде актер Уршула Магдалена Малкаға үйленді. 2011 жылда актер ажырасты.

2013 жылдың ақпанның басында «жеті кун» журналы Козловскийдің Юлия Снигирьдің романын жария етті Жозе Дайан режиссердің «Распутин» тарихи драмасында онымен бірге түскен.

2015 жылы Данилдың әртіс әрі модель Ольга Зуевамен қарым-қатынасы жария болды.


== Фильмографиясы ==
 

Жылы	Аты	                                Рөлі
1999	Простые истины	                        алтыншы сыныптың оқушысы Денис Селивёрстов
2003	Улицы разбитых фонарей Менты-5	        солдат-дезертир Попов
2003	Я всё решу сама: Танцующая на волнах	Валера
2004	Сисси — мятежная императрица	        юный Франц Иосиф
2004	На Верхней Масловке	                Модильяни
2005	Гарпастум	                        Николай
2006	Алька	                                Лёня Астахов
2006	Преступление и погода	                Виктор
2007	Завещание Ленина	                Сергей, брат Шаламова
2008	Мы из будущего	                        Сергей Филатов (Борман)
2009	А. Д.	                                Даниил Агеев
2009	Весельчаки	                        Люся (Люся Мохнатая), Дима, травести
2009	Гамлет. XXI век	                        Лаэрт
2010	Покушение	                        Евгений Костин
2010	Москва, я люблю тебя	                такси жүргізуші
2010	Одиночка	                        Андрей Громов
2011	Гольфстрим под айсбергом	        Ари Брыльский
2011	Мишень	                                Митя
2011	Пять невест	                        Алексей Каверин
2011	Распутин	                        Дмитрий Павлович
2011	Шхера-18	                        Андрей Егоров
2012	Духless	                                Макс Андреев
2012	Шпион	                                Егор Дорин
2013	Всё началось в Харбине	                Борис Эйбоженко
2013	Легенда № 17	                        Валерий Харламов
2013	Привычка расставаться	                Вадим
2014	Академия вампиров	                Дмитрий Беликов
2014	Дубровский	                        Владимир Дубровский
2015	Духless 2	                        Макс Андреев
2016	Викинг	                                Владимир Святославич
2016	Пятница	                                Михаил Бондарь
2016	Статус: Свободен	                Никита
2016	Хардкор                            	Акан
2016	Экипаж                          	Алексей Гущин
2017	Декоратор	                        Эраст Фандорин
2017	Довлатов	                        Акула
2017	Матильда	                        Воронцов
2017	На районе	                        Киса
2018	Тренер	                                Юрий Столешников

== Сілтеме ==

[http://www.imdb.com/name/nm1572716/ Данила Козловский]

[http://www.sobaka.ru/oldmagazine/glavnoe/15722 Лидия Маслова. Данила Козловский]</text>
      <sha1>t0qtt65bpvzb9vnmde0fwwn96ngg4i6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Корея түбегі</title>
    <ns>0</ns>
    <id>581908</id>
    <revision>
      <id>3632131</id>
      <parentid>3601580</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T06:03:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Айжан Утепбаева</username>
        <id>183541</id>
      </contributor>
      <origin>3632131</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1927" sha1="4jr41b2toycp44uy42piftlnxt3plod" xml:space="preserve">[[Сурет:1906 Strategical Map of Part of Korea and Manchuria.jpg|нобай]]
{{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2017}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;
'''Корея түбегі''' – Азия мен Жапон теңізінің батыс жағында, Корей бұғазы мен Чеджу араланың арасында орналасқан.

==География==
Ауданы 220,8 мың км², ұзындығы 1000 км жетеді. Түбектің бедері таулы. Ең жоғарғы түктесі Пэктусан тауы, биіктігі 2744 м. Жапон теңізінің жағалауы таулы және түзу. Корей бұғазының жағалауы көбінесе жазық. Теңіз бұғанақтары мен шығанақтары мол, қасында Корей топаралы және [[Чеджудо]] аралы бар. 
Климаты орташа муссонды, оңтүстікте субтропикалық. Қаңтарда орташа температура -20 °C, солтүстікте +4 °C, шілде айында орташа температура 24 °C, солтүстікте 26 °C. Жауын -шашынның  орташа жылдық мөлшері 1500 мм. 
[[File:Korean Peninsula topographic map.png|right|thumb|Корея түбегі]]
==Табиғаты== 
Аралдың 2/3 аймағы орман мен бұталар. Орманның төменгі жағы қау жапырақты, үстінгі жағы  қылқанды орман.  Барлық жазық аймағы белсенді өнделген. Сақталған шағын аймақтары дала. Түбекте шағын ұлттық саябақтар ұйымдастырылғын.

[[Санат:Азия түбектері]]</text>
      <sha1>4jr41b2toycp44uy42piftlnxt3plod</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632134</id>
      <parentid>3632131</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T06:15:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3632134</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1932" sha1="9f66y7m6bozjmtmyca90bgde809ym9t" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2017}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;
[[Сурет:1906 Strategical Map of Part of Korea and Manchuria.jpg|нобай]]
'''Корея түбегі''' — Азия мен Жапон теңізінің батыс жағында, Корей бұғазы мен Чеджу араланың арасында орналасқан.

== География ==
Ауданы 220,8 мың км², ұзындығы 1000 км жетеді. Түбектің бедері таулы. Ең жоғарғы түктесі Пэктусан тауы, биіктігі 2744 м. Жапон теңізінің жағалауы таулы және түзу. Корей бұғазының жағалауы көбінесе жазық. Теңіз бұғанақтары мен шығанақтары мол, қасында Корей топаралы және [[Чеджудо]] аралы бар. 
Климаты орташа муссонды, оңтүстікте субтропикалық. Қаңтарда орташа температура -20 °C, солтүстікте +4 °C, шілде айында орташа температура 24 °C, солтүстікте 26 °C. Жауын -шашынның  орташа жылдық мөлшері 1500 мм. 
[[File:Korean Peninsula topographic map.png|right|thumb|Корея түбегі]]

== Табиғаты == 
Аралдың 2/3 аймағы орман мен бұталар. Орманның төменгі жағы қау жапырақты, үстінгі жағы  қылқанды орман.  Барлық жазық аймағы белсенді өнделген. Сақталған шағын аймақтары дала. Түбекте шағын ұлттық саябақтар ұйымдастырылғын.

[[Санат:Азия түбектері]]</text>
      <sha1>9f66y7m6bozjmtmyca90bgde809ym9t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632135</id>
      <parentid>3632134</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T06:15:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3632135</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1986" sha1="91lebor9pm9d1r9pch3hjnm9sg6yv5b" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2017}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;
{{Дереккөздер жетіспейді}}
[[Сурет:1906 Strategical Map of Part of Korea and Manchuria.jpg|нобай]]
'''Корея түбегі''' — Азия мен Жапон теңізінің батыс жағында, Корей бұғазы мен Чеджу араланың арасында орналасқан.

== География ==
Ауданы 220,8 мың км², ұзындығы 1000 км жетеді. Түбектің бедері таулы. Ең жоғарғы түктесі Пэктусан тауы, биіктігі 2744 м. Жапон теңізінің жағалауы таулы және түзу. Корей бұғазының жағалауы көбінесе жазық. Теңіз бұғанақтары мен шығанақтары мол, қасында Корей топаралы және [[Чеджудо]] аралы бар. 
Климаты орташа муссонды, оңтүстікте субтропикалық. Қаңтарда орташа температура -20 °C, солтүстікте +4 °C, шілде айында орташа температура 24 °C, солтүстікте 26 °C. Жауын -шашынның  орташа жылдық мөлшері 1500 мм. 
[[Сурет:Korean Peninsula topographic map.png|right|thumb|Корея түбегі]]

== Табиғаты == 
Аралдың 2/3 аймағы орман мен бұталар. Орманның төменгі жағы қау жапырақты, үстінгі жағы  қылқанды орман.  Барлық жазық аймағы белсенді өнделген. Сақталған шағын аймақтары дала. Түбекте шағын ұлттық саябақтар ұйымдастырылғын.

[[Санат:Азия түбектері]]</text>
      <sha1>91lebor9pm9d1r9pch3hjnm9sg6yv5b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қазақстан Республикасы Ұлттық ұланының Академиясы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>583527</id>
    <revision>
      <id>3632172</id>
      <parentid>3573678</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T07:33:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Айжан Утепбаева</username>
        <id>183541</id>
      </contributor>
      <origin>3632172</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6306" sha1="eryriqbqswlzmz18c6utj6r7ws1dwjs" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=маусым 2017}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;
{{Университет
 |Аты                   = Қазақстан Республикасы Ұлттық ұланының Академиясы
 |Қысқартылған аты      = 
 |Эмблемасы             = 
 |Сурет                 = 
 |Шынайы аты            = 
 |Халықаралық атауы     = 
 |Бұрынғы атауы         = 
 |Ұраны                 = 
 |Құрылған жылы         = 18.03.1997
 |Жабылған жылы         =
 |Қайта құрылған        =
 |Қайта құрылған жылы   =
 |Түрі                  = Мемлекеттік әскери академия
 |Бюджет                = 
 |Басшы лауазымы     = 
 |Басшысы            = Жұмабек Хатиоллаұлы Ахметов
 |Президенті            = 
 |Ғылыми жетекшісі      = 
 |Ректоры               = 
 |Студенттер            = 
 |Шетел студенттері     = 
 |Мамандар              = 
 |Бакалавриат           = 
 |Магистратура          = 
 |Аспирантура           = 
 |Докторантура          = 
 |Ғылым докторы         = 
 |Профессоры            = 
 |Оқытушылар            = 
 |Орналасқан жері       =  
 |Метро бекеті          = 
 |Кампус                = 
 |Мекенжайы             = Петропавл қаласы, Юбилейная көшесі, 6
 |Сайты                 = https://www.ang.edu.kz/kaz/
 |Марапаттары           = 
 |lat_dir =  |lat_deg =  |lat_min =  |lat_sec = 
 |lon_dir =  |lon_deg =  |lon_min =  |lon_sec = 
 |CoordScale            = 
 |edu_region            = 
}}
'''Қазақстан Республикасы Ұлттық ұланының Академиясы''' – Қазақстан Республикасының [[Қазақстан Республикасының Ұлттық ұланы|Ұлттық Ұлан]]ына офицерлер дайындайтын жоғары оқу орны. 

Құрылу уақыты: 1997 жылдың 18 наурыз күні. Басқару орталығы: Қазақстанның Ішкі істер министрлігі. Түрі: Мемлекеттік әскери институт. Мекен-жайы: [[Петропавл]] қ., Юбилейная к-сі, 6.

==Тарихы==
Оку орнын құруына ықпал еткен тарихи себептер:
Тәуелсіздікті алғаннан кейін [[1992 жыл]]да Қазақстанда ішкі әскери күштерінің қалыптасуы басталды. Бірақ, офицерлердің көп білігі Кеңес Одағының басқа жерлеріне кетуінің əсерінен елімізде олардың жетіспеушілігі пайда болды. 1994 жылдан бастап ішкі әскердің басшылары қысқа мерзімді курстардан кейін прапорщиктерге офицер атақты тағайындауға мәжбүр болды. Сонымен қатар, 90-шы жылдарда криминалдың қарқынды дамуы орын алды.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2022 жылғы 2 ақпандағы Қаулысымен Қазақстан Республикасы Ұлттық ұланының Әскери институты «Қазақстан Республикасы Ұлттық ұланының Академиясы» болып қайта құрылды.&lt;ref&gt;[https://www.gov.kz/memleket/entities/kvv/press/news/details/321946?lang=kk Ұлттық ұланының Әскери институты «Ұлттық ұланының Академиясы» болып қайта құрылды]&lt;/ref&gt;

==Институттың қалыптасуы==
1997 жылдың басында мемлекет офицерлерді дайындауға арналған əскери училище құруын қарастырды. Орналасу орны ретінде Семей жəне Петропавл қарастырылды. Бірақ, [[Семей]] қаласында ресурстардың дайын болмауына байланысты 1997 жылдың 18 науырызда 349-ші бұйрығы бойынша Петропавлда ауыл шаруашылығын механизациялау техникумының комплексінде училище құрылды. 

==Оқу тəртібі==
Əскери институтта оқуына тек 17-21 жас аралығында əскери қызмет етпеген немесе əскери қызмет еткен 25 жасына дейінгі ерлер алынады. Бүгінгі таңда институтта 7 мамандық бойынша 4 жылдық оқыту бағдарлама өткізіледі. Мысалы:
# Ұйымдық тактикалық
# Əскери қамтамасыз ету (байланысты қамтамасыз ету)
# Тыл қамтамысыз ету (артиллериялық, инженерлі-техникалық, көліктік жəне тыллық қамтамасыз ету)
# Əлеуметтік-құқықтық жұмыс офицері

==Институттың басшылары==
# Амангелді Резуанұлы Дүкенов — 1997—2001
# Сәбит Қамитұлы Ахметов — 2001—2003
# Мұрат Кенжеғалиұлы Қарағұйшиев — 2003—2004
# Рашид Хабибуллаұлы Фаткуллин — 2004—2006
# Жұмабек Хатиоллаұлы Ахметов — 2006—;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:1997 жылы құрылған университеттер]]
[[Санат:Солтүстік Қазақстан облысы жоғарғы оқу орындары]]
[[Санат:Петропавл]]
[[Санат:Әскери оқу орындары]]</text>
      <sha1>eryriqbqswlzmz18c6utj6r7ws1dwjs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қатысушы талқылауы:DeltaChronicler</title>
    <ns>3</ns>
    <id>592105</id>
    <revision>
      <id>3631852</id>
      <parentid>2583351</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T12:16:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>J ansari</username>
        <id>73009</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>J ansari [[Қатысушы талқылауы:Sajid Ahmed Nijhu]] бетін [[Қатысушы талқылауы:DeltaChronicler]] бетіне жылжытты: Automatically moved page while renaming the user &quot;[[Special:CentralAuth/Sajid Ahmed Nijhu|Sajid Ahmed Nijhu]]&quot; to &quot;[[Special:CentralAuth/DeltaChronicler|DeltaChronicler]]&quot;</comment>
      <origin>2583351</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="365" sha1="9ls6leztjdscjweqv2y7wlksxwc7be3" xml:space="preserve">{{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Sajid Ahmed Nijhu}}

-- [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 11:41, 2017 ж. желтоқсанның 13 (+06)</text>
      <sha1>9ls6leztjdscjweqv2y7wlksxwc7be3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ринорея</title>
    <ns>0</ns>
    <id>594611</id>
    <revision>
      <id>3631866</id>
      <parentid>3612194</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T13:12:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <origin>3631866</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9244" sha1="jeprdu0439q2udaqcfhbrxtybrweot2" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=қаңтар 2018}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;

'''Ринорея''' ({{lang-en|rhinorrhea}}, ағылшынша сөйлеу тілінде — ''runny nose'', яғни мұрыннан су ағу) — мұрын қуысынан сұйық шырышты сұйықтықтың еркін, жиі шамадан тыс бөлінуімен сипатталатын өте кең таралған жағдай.&lt;ref&gt;Rhinorrhea (Runny Nose) Causes, Treatment &amp; Prevention. Cleveland Clinic Medical Articles, 2023.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;What Is Misophonia? Symptoms, Causes, and Treatments. WebMD Medical Reference, 2024.&lt;/ref&gt; Бұл құбылыс аллергияның (пішен безгегі) немесе тұмау мен COVID-19 сияқты кейбір вирустық инфекциялардың негізгі белгісі болып табылады. Ринореяның түсі мен консистенциясы оның пайда болуына түрткі болған алғашқы себептерге байланысты өзгеріп отырады.&lt;ref name=&quot;mayo_nose&quot;&gt;Runny nose: Definition, causes and expert answers. Mayo Clinic, 2025.&lt;/ref&gt; Дерттің халықаралық медициналық базалардағы ресми анықтамасы мен жіктелімі бекітілген.&lt;ref&gt;[https://nih.gov Anatomy and physiology of the nasal mucosa and secretion]. National Institutes of Health (PMC).&lt;/ref&gt; 

Сонымен қатар, бұл жағдай жылаудың, төмен температураның (суық ауаның) әсерінен, кокаинді шамадан тыс тұтынудан немесе метадон мен басқа да опиоидтар сияқты есірткі заттардан бас тарту (абстиненция) синдромының жанама әсері ретінде де дамуы мүмкін.&lt;ref name=&quot;sciencedirect_rhino&quot;&gt;Rhinorrhea and respiratory manifestations in toxicology: An overview. ScienceDirect Topics, 2014.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;humanitas_rhino&quot;&gt;Rhinorrhea (Runny nose): Symptoms and clinical overview. Humanitas Research Hospital, 2025.&lt;/ref&gt; Ринореяны емдеу оның симптомдарын азайтуға немесе тудырушы факторларды жоюға бағытталады. Әдетте бұл жағдай ешқандай медициналық көмексіз-ақ өздігінен басылады, алайда симптомдар 10 күннен астам уақытқа созылса немесе мұрын қуысына бөгде заттың түсуінен туындаса, дәрігердің тексеруін талап етеді.&lt;ref name=&quot;humanitas_rhino&quot;/&gt; Аурудың халықаралық медициналық нұсқаулықтағы сипаттамасы ірі клиникалық порталдарда жарияланған.&lt;ref&gt;[https://www.mayoclinic.org/symptoms/runny-nose/basics/definition/sym-20050640 Runny nose - Symptoms and causes]. Mayo Clinic.&lt;/ref&gt;

«Ринорея» термині алғаш рет 1866 жылы көне грек тіліндегі ''rhino-'' («мұрын») және ''-rhoia'' («ағу» немесе «бөліну») сөздерінің бірігуінен пайда болды.&lt;ref name=&quot;wiktionary_rhino&quot;&gt;Rhinorrhea: Etymology and historical medical definitions. Wiktionary, The Free Dictionary.&lt;/ref&gt; Мақаланың түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық нұсқасы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Burun akıntısı - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt;

== Белгілері мен симптомдары ==
Ринорея мұрын қуысын қоршап тұрған шырышты қабықтардың парасимпатикалық ынталандыруға және қабыну цитокиндеріне жауап ретінде шамадан тыс шырыш бөлуімен сипатталады.&lt;ref name=&quot;mayo_nose&quot;/&gt; Шырышты қабықтар сұйықтықты оның өңделу жылдамдығынан әлдеқайда тез шығарады, бұл мұрын қуысында шырыштың жиналып қалуына әкеледі. Қуыс толған сайын ол тыныс алу жолдарын бұғаттап, мұрын арқылы тыныс алуды қиындатады. Мұрын қуыстарында, дәлірек айтқанда, синустарда жиналып қалған ауа сыртқа шыға алмайды, соның салдарынан пайда болған қысым бас ауруын немесе бет тұсының ауырсынуын тудыруы мүмкін. Егер синус жолдары ұзақ уақыт бойы бұғатталып тұрса, бұл синусит ауруының дамуына әкелуі ықтимал.&lt;ref name=&quot;humanitas_rhino&quot;/&gt; 

Егер шырыш Евстахий түтігі арқылы кері кетсе, бұл құлақтың ауырсынуына немесе құлақ инфекциясына (отитке) соқтыруы мүмкін. Тамақта немесе мұрынның артқы жағында жиналған артық шырыш мұрыннан кейінгі синдромды (post-nasal drip) тудырып, тамақтың ауруына немесе жөтелге әкеледі.&lt;ref name=&quot;humanitas_rhino&quot;/&gt; Қосымша симптомдарға жас ағу (лакримация), түшкіру, мұрыннан қан кету және мұрыннан түрлі консистенциядағы бөлінділердің шығуы жатады. Бұзылыстың клиникалық диагноздық мәліметтері медициналық зерттеулерде расталған.&lt;ref&gt;[https://wikem.org/wiki/Rhinorrhea/ru Ринорея — дифференциальный диагноз]. WikEM, The Global Emergency Medicine Wiki.&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Оториноларингология]]
[[Санат:Медициналық симптомдар]]


'''Ринорея''' — бұл мұрындағы шырыштың ұлғаюына әкелетін және одан кейін мұрыннан шырыш шығатын ерекше жағдай. Бір жағынан оны ауру деп атаса да болады. Бұл [[ауру]] кез-келген жаста пайда болады.&lt;ref&gt;http://lorinol.ru/nose/nasal-disease/rinoreya-eto.html&lt;/ref&gt;

== Себептері ==
Көбінесе сіз [[вирус]] ағзасына түсіріп, ринореяны таба аласыз. Бүгінгі таңда мұрын шырышына әсер етуі мүмкін жүзден астам вирустар бар. Денеге түсіп, вирус мұрынға қуана орналастырылып, түрлі аурулардың дамуына себепші болады. Сонымен қатар, ринорея сифилис, дифтерия, скарлатина, гонорея, қызылша сияқты аурулардың патогендерін тудыруы мүмкін.

Бактериялық ринорея вирустық [[инфекция]]ның фоны бойынша пайда болуы мүмкін бактериялардан туындаған. Сондай-ақ, мұрынның шырышты қабығына, фаренкаға, құлаққа әсер етуі мүмкін, әсіресе қауіпті жағдайларда - миға. Бактериялар туындаған ринореяны тани отырып, іріңді экссудацияның болуы мүмкін.&lt;ref&gt;http://vlanamed.com/rinoreya/&lt;/ref&gt;
== Емдеу шаралары ==
Ринорея - көптеген [[ауру]]лардың жағымсыз көрінісі болғандықтан, мұрыннан жасырылған құпияның пайда болуына себепші болатын негізгі аурумен бірге емделу қажет болғандықтан, терапия адамның жасына және бірлескен аурулардың болуына қарай жеке таңдалады. Ринореяға қатысты емдеу бірінші кезекте респираторлық функцияны қалпына келтіруден тұрады. Әсіресе, мұрын салдарынан қалыпты түрде тамақтанбау және ұйықтау мүмкін емес кішкентай балаларға маңызды. Бұл аурудан құтылу үшін дәрігер ұсынған дәрілерді пайдалануы қажет. Ол мұрынды шырыштардан тазартуға көмектеседі.
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

[[Санат:Аурулар]]</text>
      <sha1>jeprdu0439q2udaqcfhbrxtybrweot2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631867</id>
      <parentid>3631866</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T13:13:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <origin>3631867</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6446" sha1="djft8p8nhg364sfd6keuctq4rwncbaa" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=қаңтар 2018}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;

'''Ринорея''' ({{lang-en|rhinorrhea}}, ағылшынша сөйлеу тілінде — ''runny nose'', яғни мұрыннан су ағу) — мұрын қуысынан сұйық шырышты сұйықтықтың еркін, жиі шамадан тыс бөлінуімен сипатталатын өте кең таралған жағдай.&lt;ref&gt;Rhinorrhea (Runny Nose) Causes, Treatment &amp; Prevention. Cleveland Clinic Medical Articles, 2023.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;What Is Misophonia? Symptoms, Causes, and Treatments. WebMD Medical Reference, 2024.&lt;/ref&gt; Бұл құбылыс аллергияның (пішен безгегі) немесе тұмау мен COVID-19 сияқты кейбір вирустық инфекциялардың негізгі белгісі болып табылады. Ринореяның түсі мен консистенциясы оның пайда болуына түрткі болған алғашқы себептерге байланысты өзгеріп отырады.&lt;ref name=&quot;mayo_nose&quot;&gt;Runny nose: Definition, causes and expert answers. Mayo Clinic, 2025.&lt;/ref&gt; Дерттің халықаралық медициналық базалардағы ресми анықтамасы мен жіктелімі бекітілген.&lt;ref&gt;[https://nih.gov Anatomy and physiology of the nasal mucosa and secretion]. National Institutes of Health (PMC).&lt;/ref&gt; 

Сонымен қатар, бұл жағдай жылаудың, төмен температураның (суық ауаның) әсерінен, кокаинді шамадан тыс тұтынудан немесе метадон мен басқа да опиоидтар сияқты есірткі заттардан бас тарту (абстиненция) синдромының жанама әсері ретінде де дамуы мүмкін.&lt;ref name=&quot;sciencedirect_rhino&quot;&gt;Rhinorrhea and respiratory manifestations in toxicology: An overview. ScienceDirect Topics, 2014.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;humanitas_rhino&quot;&gt;Rhinorrhea (Runny nose): Symptoms and clinical overview. Humanitas Research Hospital, 2025.&lt;/ref&gt; Ринореяны емдеу оның симптомдарын азайтуға немесе тудырушы факторларды жоюға бағытталады. Әдетте бұл жағдай ешқандай медициналық көмексіз-ақ өздігінен басылады, алайда симптомдар 10 күннен астам уақытқа созылса немесе мұрын қуысына бөгде заттың түсуінен туындаса, дәрігердің тексеруін талап етеді.&lt;ref name=&quot;humanitas_rhino&quot;/&gt; Аурудың халықаралық медициналық нұсқаулықтағы сипаттамасы ірі клиникалық порталдарда жарияланған.&lt;ref&gt;[https://www.mayoclinic.org/symptoms/runny-nose/basics/definition/sym-20050640 Runny nose - Symptoms and causes]. Mayo Clinic.&lt;/ref&gt;

«Ринорея» термині алғаш рет 1866 жылы көне грек тіліндегі ''rhino-'' («мұрын») және ''-rhoia'' («ағу» немесе «бөліну») сөздерінің бірігуінен пайда болды.&lt;ref name=&quot;wiktionary_rhino&quot;&gt;Rhinorrhea: Etymology and historical medical definitions. Wiktionary, The Free Dictionary.&lt;/ref&gt; Мақаланың түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық нұсқасы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Burun akıntısı - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt;

== Белгілері мен симптомдары ==
Ринорея мұрын қуысын қоршап тұрған шырышты қабықтардың парасимпатикалық ынталандыруға және қабыну цитокиндеріне жауап ретінде шамадан тыс шырыш бөлуімен сипатталады.&lt;ref name=&quot;mayo_nose&quot;/&gt; Шырышты қабықтар сұйықтықты оның өңделу жылдамдығынан әлдеқайда тез шығарады, бұл мұрын қуысында шырыштың жиналып қалуына әкеледі. Қуыс толған сайын ол тыныс алу жолдарын бұғаттап, мұрын арқылы тыныс алуды қиындатады. Мұрын қуыстарында, дәлірек айтқанда, синустарда жиналып қалған ауа сыртқа шыға алмайды, соның салдарынан пайда болған қысым бас ауруын немесе бет тұсының ауырсынуын тудыруы мүмкін. Егер синус жолдары ұзақ уақыт бойы бұғатталып тұрса, бұл синусит ауруының дамуына әкелуі ықтимал.&lt;ref name=&quot;humanitas_rhino&quot;/&gt; 

Егер шырыш Евстахий түтігі арқылы кері кетсе, бұл құлақтың ауырсынуына немесе құлақ инфекциясына (отитке) соқтыруы мүмкін. Тамақта немесе мұрынның артқы жағында жиналған артық шырыш мұрыннан кейінгі синдромды (post-nasal drip) тудырып, тамақтың ауруына немесе жөтелге әкеледі.&lt;ref name=&quot;humanitas_rhino&quot;/&gt; Қосымша симптомдарға жас ағу (лакримация), түшкіру, мұрыннан қан кету және мұрыннан түрлі консистенциядағы бөлінділердің шығуы жатады. Бұзылыстың клиникалық диагноздық мәліметтері медициналық зерттеулерде расталған.&lt;ref&gt;[https://wikem.org/wiki/Rhinorrhea/ru Ринорея — дифференциальный диагноз]. WikEM, The Global Emergency Medicine Wiki.&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Оториноларингология]]
[[Санат:Медициналық симптомдар]]
[[Санат:Аурулар]]</text>
      <sha1>djft8p8nhg364sfd6keuctq4rwncbaa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631868</id>
      <parentid>3631867</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T13:15:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <origin>3631868</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6486" sha1="0ioq0gc1ude7n7bgabqfvv1lebp6o9v" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=қаңтар 2018}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;

'''Ринорея''' ({{lang-en|rhinorrhea}}, ағылшынша сөйлеу тілінде — ''runny nose'', яғни [[мұрын]]нан су ағу) — мұрын қуысынан сұйық шырышты сұйықтықтың еркін, жиі шамадан тыс бөлінуімен сипатталатын өте кең таралған жағдай.&lt;ref&gt;Rhinorrhea (Runny Nose) Causes, Treatment &amp; Prevention. Cleveland Clinic Medical Articles, 2023.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;What Is Misophonia? Symptoms, Causes, and Treatments. WebMD Medical Reference, 2024.&lt;/ref&gt; Бұл құбылыс [[аллергия]]ның (пішен безгегі) немесе [[тұмау]] мен COVID-19 сияқты кейбір [[вирус]]тық [[инфекция]]лардың негізгі белгісі болып табылады. Ринореяның түсі мен консистенциясы оның пайда болуына түрткі болған алғашқы себептерге байланысты өзгеріп отырады.&lt;ref name=&quot;mayo_nose&quot;&gt;Runny nose: Definition, causes and expert answers. Mayo Clinic, 2025.&lt;/ref&gt; Дерттің халықаралық медициналық базалардағы ресми анықтамасы мен жіктелімі бекітілген.&lt;ref&gt;[https://nih.gov Anatomy and physiology of the nasal mucosa and secretion]. National Institutes of Health (PMC).&lt;/ref&gt; 

Сонымен қатар, бұл жағдай жылаудың, төмен [[температура]]ның (суық ауаның) әсерінен, кокаинді шамадан тыс тұтынудан немесе метадон мен басқа да опиоидтар сияқты есірткі заттардан бас тарту (абстиненция) синдромының жанама әсері ретінде де дамуы мүмкін.&lt;ref name=&quot;sciencedirect_rhino&quot;&gt;Rhinorrhea and respiratory manifestations in toxicology: An overview. ScienceDirect Topics, 2014.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;humanitas_rhino&quot;&gt;Rhinorrhea (Runny nose): Symptoms and clinical overview. Humanitas Research Hospital, 2025.&lt;/ref&gt; Ринореяны емдеу оның симптомдарын азайтуға немесе тудырушы факторларды жоюға бағытталады. Әдетте бұл жағдай ешқандай [[медицина]]лық көмексіз-ақ өздігінен басылады, алайда симптомдар 10 күннен астам уақытқа созылса немесе мұрын қуысына бөгде заттың түсуінен туындаса, дәрігердің тексеруін талап етеді.&lt;ref name=&quot;humanitas_rhino&quot;/&gt; Аурудың халықаралық медициналық нұсқаулықтағы сипаттамасы ірі клиникалық порталдарда жарияланған.&lt;ref&gt;[https://www.mayoclinic.org/symptoms/runny-nose/basics/definition/sym-20050640 Runny nose - Symptoms and causes]. Mayo Clinic.&lt;/ref&gt;

«Ринорея» [[термин]]і алғаш рет 1866 жылы көне грек тіліндегі ''rhino-'' («мұрын») және ''-rhoia'' («ағу» немесе «бөліну») сөздерінің бірігуінен пайда болды.&lt;ref name=&quot;wiktionary_rhino&quot;&gt;Rhinorrhea: Etymology and historical medical definitions. Wiktionary, The Free Dictionary.&lt;/ref&gt; Мақаланың түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық нұсқасы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Burun akıntısı - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt;

== Белгілері мен симптомдары ==
Ринорея мұрын қуысын қоршап тұрған шырышты қабықтардың парасимпатикалық ынталандыруға және қабыну цитокиндеріне жауап ретінде шамадан тыс шырыш бөлуімен сипатталады.&lt;ref name=&quot;mayo_nose&quot;/&gt; Шырышты қабықтар сұйықтықты оның өңделу жылдамдығынан әлдеқайда тез шығарады, бұл мұрын қуысында шырыштың жиналып қалуына әкеледі. Қуыс толған сайын ол тыныс алу жолдарын бұғаттап, мұрын арқылы тыныс алуды қиындатады. Мұрын қуыстарында, дәлірек айтқанда, синустарда жиналып қалған ауа сыртқа шыға алмайды, соның салдарынан пайда болған қысым бас ауруын немесе бет тұсының ауырсынуын тудыруы мүмкін. Егер синус жолдары ұзақ уақыт бойы бұғатталып тұрса, бұл синусит ауруының дамуына әкелуі ықтимал.&lt;ref name=&quot;humanitas_rhino&quot;/&gt; 

Егер шырыш Евстахий түтігі арқылы кері кетсе, бұл құлақтың ауырсынуына немесе [[құлақ]] инфекциясына (отитке) соқтыруы мүмкін. Тамақта немесе мұрынның артқы жағында жиналған артық шырыш мұрыннан кейінгі синдромды (post-nasal drip) тудырып, тамақтың ауруына немесе [[жөтел]]ге әкеледі.&lt;ref name=&quot;humanitas_rhino&quot;/&gt; Қосымша симптомдарға жас ағу (лакримация), түшкіру, мұрыннан қан кету және мұрыннан түрлі консистенциядағы бөлінділердің шығуы жатады. Бұзылыстың клиникалық диагноздық мәліметтері медициналық зерттеулерде расталған.&lt;ref&gt;[https://wikem.org/wiki/Rhinorrhea/ru Ринорея — дифференциальный диагноз]. WikEM, The Global Emergency Medicine Wiki.&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Оториноларингология]]
[[Санат:Медициналық симптомдар]]
[[Санат:Аурулар]]</text>
      <sha1>0ioq0gc1ude7n7bgabqfvv1lebp6o9v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631869</id>
      <parentid>3631868</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T13:15:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <origin>3631869</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6503" sha1="s2zvqua9wyia7o826rgf318xjxjxwej" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=қаңтар 2018}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;

'''Ринорея''' ({{lang-en|rhinorrhea}}, ағылшынша сөйлеу тілінде — ''runny nose'', яғни [[мұрын]]нан су ағу) — мұрын қуысынан сұйық шырышты сұйықтықтың еркін, жиі шамадан тыс бөлінуімен сипатталатын өте кең таралған жағдай.&lt;ref&gt;Rhinorrhea (Runny Nose) Causes, Treatment &amp; Prevention. Cleveland Clinic Medical Articles, 2023.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;What Is Misophonia? Symptoms, Causes, and Treatments. WebMD Medical Reference, 2024.&lt;/ref&gt; Бұл құбылыс [[аллергия]]ның (пішен безгегі) немесе [[тұмау]] мен COVID-19 сияқты кейбір [[вирустар|вирус]]тық [[инфекция]]лардың негізгі белгісі болып табылады. Ринореяның түсі мен консистенциясы оның пайда болуына түрткі болған алғашқы себептерге байланысты өзгеріп отырады.&lt;ref name=&quot;mayo_nose&quot;&gt;Runny nose: Definition, causes and expert answers. Mayo Clinic, 2025.&lt;/ref&gt; Дерттің халықаралық медициналық базалардағы ресми анықтамасы мен жіктелімі бекітілген.&lt;ref&gt;[https://nih.gov Anatomy and physiology of the nasal mucosa and secretion]. National Institutes of Health (PMC).&lt;/ref&gt; 

Сонымен қатар, бұл жағдай жылаудың, төмен [[температура]]ның (суық ауаның) әсерінен, кокаинді шамадан тыс тұтынудан немесе метадон мен басқа да опиоидтар сияқты есірткі заттардан бас тарту (абстиненция) синдромының жанама әсері ретінде де дамуы мүмкін.&lt;ref name=&quot;sciencedirect_rhino&quot;&gt;Rhinorrhea and respiratory manifestations in toxicology: An overview. ScienceDirect Topics, 2014.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;humanitas_rhino&quot;&gt;Rhinorrhea (Runny nose): Symptoms and clinical overview. Humanitas Research Hospital, 2025.&lt;/ref&gt; Ринореяны емдеу оның симптомдарын азайтуға немесе тудырушы факторларды жоюға бағытталады. Әдетте бұл жағдай ешқандай [[медицина]]лық көмексіз-ақ өздігінен басылады, алайда симптомдар 10 күннен астам уақытқа созылса немесе мұрын қуысына бөгде заттың түсуінен туындаса, дәрігердің тексеруін талап етеді.&lt;ref name=&quot;humanitas_rhino&quot;/&gt; Аурудың халықаралық медициналық нұсқаулықтағы сипаттамасы ірі клиникалық порталдарда жарияланған.&lt;ref&gt;[https://www.mayoclinic.org/symptoms/runny-nose/basics/definition/sym-20050640 Runny nose - Symptoms and causes]. Mayo Clinic.&lt;/ref&gt;

«Ринорея» [[термин]]і алғаш рет 1866 жылы көне грек тіліндегі ''rhino-'' («мұрын») және ''-rhoia'' («ағу» немесе «бөліну») сөздерінің бірігуінен пайда болды.&lt;ref name=&quot;wiktionary_rhino&quot;&gt;Rhinorrhea: Etymology and historical medical definitions. Wiktionary, The Free Dictionary.&lt;/ref&gt; Мақаланың түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық нұсқасы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Burun akıntısı - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt;

== Белгілері мен симптомдары ==
Ринорея мұрын қуысын қоршап тұрған шырышты қабықтардың парасимпатикалық ынталандыруға және қабыну цитокиндеріне жауап ретінде шамадан тыс шырыш бөлуімен сипатталады.&lt;ref name=&quot;mayo_nose&quot;/&gt; Шырышты қабықтар сұйықтықты оның өңделу жылдамдығынан әлдеқайда тез шығарады, бұл мұрын қуысында шырыштың жиналып қалуына әкеледі. Қуыс толған сайын ол тыныс алу жолдарын бұғаттап, мұрын арқылы тыныс алуды қиындатады. Мұрын қуыстарында, дәлірек айтқанда, синустарда жиналып қалған ауа сыртқа шыға алмайды, соның салдарынан пайда болған қысым бас ауруын немесе бет тұсының ауырсынуын тудыруы мүмкін. Егер синус жолдары ұзақ уақыт бойы бұғатталып тұрса, бұл синусит ауруының дамуына әкелуі ықтимал.&lt;ref name=&quot;humanitas_rhino&quot;/&gt; 

Егер шырыш Евстахий түтігі арқылы кері кетсе, бұл құлақтың ауырсынуына немесе [[құлақ]] инфекциясына (отитке) соқтыруы мүмкін. Тамақта немесе мұрынның артқы жағында жиналған артық шырыш мұрыннан кейінгі синдромды (post-nasal drip) тудырып, тамақтың ауруына немесе [[жөтел]]ге әкеледі.&lt;ref name=&quot;humanitas_rhino&quot;/&gt; Қосымша симптомдарға жас ағу (лакримация), түшкіру, мұрыннан қан кету және мұрыннан түрлі консистенциядағы бөлінділердің шығуы жатады. Бұзылыстың клиникалық диагноздық мәліметтері медициналық зерттеулерде расталған.&lt;ref&gt;[https://wikem.org/wiki/Rhinorrhea/ru Ринорея — дифференциальный диагноз]. WikEM, The Global Emergency Medicine Wiki.&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Оториноларингология]]
[[Санат:Медициналық симптомдар]]
[[Санат:Аурулар]]</text>
      <sha1>s2zvqua9wyia7o826rgf318xjxjxwej</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631870</id>
      <parentid>3631869</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T13:16:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <origin>3631870</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6332" sha1="bdpeiwj5zd4h0skhpzlya63lfaiemmk" xml:space="preserve">'''Ринорея''' ({{lang-en|rhinorrhea}}, ағылшынша сөйлеу тілінде — ''runny nose'', яғни [[мұрын]]нан су ағу) — мұрын қуысынан сұйық шырышты сұйықтықтың еркін, жиі шамадан тыс бөлінуімен сипатталатын өте кең таралған жағдай.&lt;ref&gt;Rhinorrhea (Runny Nose) Causes, Treatment &amp; Prevention. Cleveland Clinic Medical Articles, 2023.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;What Is Misophonia? Symptoms, Causes, and Treatments. WebMD Medical Reference, 2024.&lt;/ref&gt; Бұл құбылыс [[аллергия]]ның (пішен безгегі) немесе [[тұмау]] мен COVID-19 сияқты кейбір [[вирустар|вирус]]тық [[инфекция]]лардың негізгі белгісі болып табылады. Ринореяның түсі мен консистенциясы оның пайда болуына түрткі болған алғашқы себептерге байланысты өзгеріп отырады.&lt;ref name=&quot;mayo_nose&quot;&gt;Runny nose: Definition, causes and expert answers. Mayo Clinic, 2025.&lt;/ref&gt; Дерттің халықаралық медициналық базалардағы ресми анықтамасы мен жіктелімі бекітілген.&lt;ref&gt;[https://nih.gov Anatomy and physiology of the nasal mucosa and secretion]. National Institutes of Health (PMC).&lt;/ref&gt; 

Сонымен қатар, бұл жағдай жылаудың, төмен [[температура]]ның (суық ауаның) әсерінен, кокаинді шамадан тыс тұтынудан немесе метадон мен басқа да опиоидтар сияқты есірткі заттардан бас тарту (абстиненция) синдромының жанама әсері ретінде де дамуы мүмкін.&lt;ref name=&quot;sciencedirect_rhino&quot;&gt;Rhinorrhea and respiratory manifestations in toxicology: An overview. ScienceDirect Topics, 2014.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;humanitas_rhino&quot;&gt;Rhinorrhea (Runny nose): Symptoms and clinical overview. Humanitas Research Hospital, 2025.&lt;/ref&gt; Ринореяны емдеу оның симптомдарын азайтуға немесе тудырушы факторларды жоюға бағытталады. Әдетте бұл жағдай ешқандай [[медицина]]лық көмексіз-ақ өздігінен басылады, алайда симптомдар 10 күннен астам уақытқа созылса немесе мұрын қуысына бөгде заттың түсуінен туындаса, дәрігердің тексеруін талап етеді.&lt;ref name=&quot;humanitas_rhino&quot;/&gt; Аурудың халықаралық медициналық нұсқаулықтағы сипаттамасы ірі клиникалық порталдарда жарияланған.&lt;ref&gt;[https://www.mayoclinic.org/symptoms/runny-nose/basics/definition/sym-20050640 Runny nose - Symptoms and causes]. Mayo Clinic.&lt;/ref&gt;

«Ринорея» [[термин]]і алғаш рет 1866 жылы көне грек тіліндегі ''rhino-'' («мұрын») және ''-rhoia'' («ағу» немесе «бөліну») сөздерінің бірігуінен пайда болды.&lt;ref name=&quot;wiktionary_rhino&quot;&gt;Rhinorrhea: Etymology and historical medical definitions. Wiktionary, The Free Dictionary.&lt;/ref&gt; Мақаланың түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық нұсқасы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Burun akıntısı - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt;

== Белгілері мен симптомдары ==
Ринорея мұрын қуысын қоршап тұрған шырышты қабықтардың парасимпатикалық ынталандыруға және қабыну цитокиндеріне жауап ретінде шамадан тыс шырыш бөлуімен сипатталады.&lt;ref name=&quot;mayo_nose&quot;/&gt; Шырышты қабықтар сұйықтықты оның өңделу жылдамдығынан әлдеқайда тез шығарады, бұл мұрын қуысында шырыштың жиналып қалуына әкеледі. Қуыс толған сайын ол тыныс алу жолдарын бұғаттап, мұрын арқылы тыныс алуды қиындатады. Мұрын қуыстарында, дәлірек айтқанда, синустарда жиналып қалған ауа сыртқа шыға алмайды, соның салдарынан пайда болған қысым бас ауруын немесе бет тұсының ауырсынуын тудыруы мүмкін. Егер синус жолдары ұзақ уақыт бойы бұғатталып тұрса, бұл синусит ауруының дамуына әкелуі ықтимал.&lt;ref name=&quot;humanitas_rhino&quot;/&gt; 

Егер шырыш Евстахий түтігі арқылы кері кетсе, бұл құлақтың ауырсынуына немесе [[құлақ]] инфекциясына (отитке) соқтыруы мүмкін. Тамақта немесе мұрынның артқы жағында жиналған артық шырыш мұрыннан кейінгі синдромды (post-nasal drip) тудырып, тамақтың ауруына немесе [[жөтел]]ге әкеледі.&lt;ref name=&quot;humanitas_rhino&quot;/&gt; Қосымша симптомдарға жас ағу (лакримация), түшкіру, мұрыннан қан кету және мұрыннан түрлі консистенциядағы бөлінділердің шығуы жатады. Бұзылыстың клиникалық диагноздық мәліметтері медициналық зерттеулерде расталған.&lt;ref&gt;[https://wikem.org/wiki/Rhinorrhea/ru Ринорея — дифференциальный диагноз]. WikEM, The Global Emergency Medicine Wiki.&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Оториноларингология]]
[[Санат:Медициналық симптомдар]]
[[Санат:Аурулар]]</text>
      <sha1>bdpeiwj5zd4h0skhpzlya63lfaiemmk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мисофония</title>
    <ns>0</ns>
    <id>594612</id>
    <revision>
      <id>3631854</id>
      <parentid>3099562</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T13:01:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <origin>3631854</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8813" sha1="1halx16yn86mu1pxvwjndv9qdhd1yv3" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=қаңтар 2018}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt; 

'''Мизофония''' немесе '''мисофония''' ({{lang-el|μῖσος}} — «жек көрушілік», «неприязнь» және {{lang-el|φωνή}} — «дыбыс», «дауыс», «шу», сөзбе-сөз мағынасы — «дыбыстарды жек көру») — дыбыстарға деген төзімсіздіктің (толерантсыздықтың) ерекше формасы. Ол белгілі бір қатты немесе ақырын дыбыстармен байланысты бастан кешкен жағымсыз әсерлерден туындайтын неврологиялық бұзылыс болып есептеледі.&lt;ref name=&quot;harvard_miso&quot;&gt;Misophonia: When sounds really do drive you crazy. Harvard Health Publishing, 2019.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;webmd_miso&quot;&gt;What Is Misophonia? Symptoms, Causes, and Treatments. WebMD Medical Reference, 2024.&lt;/ref&gt; Физиологиялық бұзылыстың нақты зерттелуі мен медициналық базалық профилі бекітілген.&lt;ref&gt;[https://nih.gov Misophonia: A review of the current state of knowledge]. National Institutes of Health (PMC).&lt;/ref&gt;

Бұл терминді алғаш рет американдық нейробиологтар Павел Ястребов пен Маргарет Ястребова ғылыми айналымға енгізген.&lt;ref name=&quot;jastreboff_study&quot;&gt;Jastreboff P. J., Jastreboff M. M. Tinnitus retraining therapy (TRT) as a method for treatment of tinnitus and hyperacusis patients. Audiology Medicine, 2003.&lt;/ref&gt; Сондай-ақ, бұл термин жиі «селективті (таңдамалы) дыбыс сезімталдығы» ұғымының синонимі ретінде де қолданылады.&lt;ref name=&quot;jastreboff_study&quot;/&gt;

Гиперакузиядан (барлық дыбыстарға жоғары сезімталдық) айырмашылығы — мизофония тек нақты бір дыбыстарға ғана байланысты өрбиді. Осы белгілерді тудыратын физиологиялық аномалияның анатомиялық орналасуы туралы ғылымда мәліметтер әлі де аз, бірақ оның орталық жүйке жүйесінің құрылымдарымен тікелей байланысты екені ықтимал.&lt;ref name=&quot;neuro_miso&quot;&gt;Frontiers in Neuroscience: Brain mechanisms underlying misophonia. Frontiers Media, 2021.&lt;/ref&gt; Аурудың халықаралық медициналық жіктелімдегі сипаттамасы ірі денсаулық сақтау порталдарында жарияланған.&lt;ref&gt;[https://mayoclinic.org Misophonia: Symptoms and lifestyle adjustments]. Mayo Clinic.&lt;/ref&gt;

== Симптомдары ==
Мизофониямен ауыратын адамдар көбінесе айналадағы өзге адамдардың тырнақ алуы, тіс тазалауы, тамақ ішуі (шайнауы, жұтуы), тыныс алуы, мұрнын тартуы, сөйлесуі, түшкіруі, есінеуі, жүруі, сағыз шайнауы, қорылдауы, ысқыруы немесе жөтелуі сияқты қарапайым күнделікті дыбыстардан қатты тітіркенеді немесе ашу-ызаға булығады.&lt;ref name=&quot;webmd_miso&quot;/&gt; Сондай-ақ белгілі бір дауыссыз дыбыстардың айтылуы немесе жиі қайталанатын кез келген тұрақты дыбыстар да олардың мазасын қашыруы мүмкін. Дерттің психологиялық клиникалық сипаттамасы да медициналық зерттеулерде расталған.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Mizofoni - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt;

== Механизмдері ==
2019 жылы С.Н. Перегуда тарапынан мизофонияның дамуының нейропсихологиялық механизмі ретінде «символ дисфункциясы» (сезімдерді, перцептивтік образдарды, бейне-елестерді және мағынаны білдіруге арналған мінез-құлық схемасын синтетикалық іріктеу) теориясы ұсынылды. Бұл теория бойынша бұзылыс «Мен» бейнесінің (аталған зерттеу бойынша негізінен динамикалық компоненттің) дезинтеграциясынан, сондай-ақ мағына қалыптастыруды оңтайландыру мақсатында әлеуметтік-мәдени контекстке қатысты «екінші реттік пайданың» пайда болуынан көрініс табады.&lt;ref name=&quot;pereguda_study&quot;&gt;Перегуда С. Н. Нейропсихологические механизмы мизофонии: Дисфункция символа. Журнал неврологии и психиатрии, 2019.&lt;/ref&gt; Психикалық денсаулық саласындағы бұл концепцияның ғылыми рецензиясы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://psychiatry.org Understanding Selective Sound Sensitivity Syndrome]. American Psychiatric Association.&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Неврологиялық бұзылыстар]]
[[Санат:Психиатриялық белгілер мен симптомдар]]


[[Мисофония]], тек «дыбыстарды қабылдамау» дыбыстарға төзбеушілік нысаны болып табылады. Бұл белгілі бір дыбыстарды, қатты немесе тыныштықпен байланысты жағымсыз әсерлерден туындаған неврологиялық бұзылыс болып саналады.&lt;ref&gt;[https://med.vesti.ru/articles/psihologiya/misofoniya-pochemu-nas-besit-kogda-kto-to-gromko-zhuet/ Мисофония]&lt;/ref&gt; &quot;Мисофония&quot; терминін Эмори университетінен Павел Ястребов (Pavel J. Jastreboff) енгізді. Ол көптеген адамдарда белгілі бір дыбыстарға, ең алдымен, тамақ ішу кезінде сөзсіз қайғырғанын анықтады. Алдымен ол бұл жағдайды &quot;жұмсақ дыбысқа сезімталдық&quot; ретінде анықтады,өйткені оның кейбір бақылаушылары үшін дәл төмен жиілікті дыбыстар көтерілмеген.&lt;ref&gt;[http://www.psychologies.ru/self-knowledge/individuality/kak-pobedit-misofoniyu/]&lt;/ref&gt;
Гиперакусиядан айырмашылығы, белгілі бір дыбыстармен байланысты емес. Осындай симптомдар тудыратын [[физиология]]лық аномалияның анатомиялық орналасуы туралы аз мәлімет бар, бірақ, ең алдымен, орталық жүйке жүйесінің құрылымына жатады.&lt;ref&gt;[https://med.vesti.ru/articles/psihologiya/misofoniya-pochemu-nas-besit-kogda-kto-to-gromko-zhuet/ Мисофония]&lt;/ref&gt;
== Симптомдары ==
Мисофониядан зардап шегетін адамдар, көбінесе, басқа адамның тырнақтарын кесу, тістерді тазалау, [[тамақтану]], тыныс алу, сықыру, сөйлесу, ұсақ-түйек, ескіру, жаяу жүру, сағыз, храпар, ымдау сияқты дыбыстармен жиі тітіркенеді немесе тіпті ашуланады жөтел, белгілі бір үнсіздік немесе қайталанатын дыбыстар.&lt;ref&gt;[http://misophonia.ru/%D1%87%D1%82%D0%BE-%D1%82%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%B5-%D0%BC%D0%B8%D1%81%D0%BE%D1%84%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F/ Мисофония дегеніміз не орысша] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180109210024/http://misophonia.ru/%D1%87%D1%82%D0%BE-%D1%82%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%B5-%D0%BC%D0%B8%D1%81%D0%BE%D1%84%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F/ |date=2018-01-09 }}&lt;/ref&gt;
== Дереккөздер ==

[[Санат:Неврология]]</text>
      <sha1>1halx16yn86mu1pxvwjndv9qdhd1yv3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631855</id>
      <parentid>3631854</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T13:02:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <origin>3631855</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5977" sha1="9om0gyuemgc0w66j7vk1bjqsr6h05w9" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=қаңтар 2018}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt; 

'''Мизофония''' немесе '''мисофония''' ({{lang-el|μῖσος}} — «жек көрушілік», «неприязнь» және {{lang-el|φωνή}} — «дыбыс», «дауыс», «шу», сөзбе-сөз мағынасы — «дыбыстарды жек көру») — дыбыстарға деген төзімсіздіктің (толерантсыздықтың) ерекше формасы. Ол белгілі бір қатты немесе ақырын дыбыстармен байланысты бастан кешкен жағымсыз әсерлерден туындайтын неврологиялық бұзылыс болып есептеледі.&lt;ref name=&quot;harvard_miso&quot;&gt;Misophonia: When sounds really do drive you crazy. Harvard Health Publishing, 2019.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;webmd_miso&quot;&gt;What Is Misophonia? Symptoms, Causes, and Treatments. WebMD Medical Reference, 2024.&lt;/ref&gt; Физиологиялық бұзылыстың нақты зерттелуі мен медициналық базалық профилі бекітілген.&lt;ref&gt;[https://nih.gov Misophonia: A review of the current state of knowledge]. National Institutes of Health (PMC).&lt;/ref&gt;

Бұл терминді алғаш рет американдық нейробиологтар Павел Ястребов пен Маргарет Ястребова ғылыми айналымға енгізген.&lt;ref name=&quot;jastreboff_study&quot;&gt;Jastreboff P. J., Jastreboff M. M. Tinnitus retraining therapy (TRT) as a method for treatment of tinnitus and hyperacusis patients. Audiology Medicine, 2003.&lt;/ref&gt; Сондай-ақ, бұл термин жиі «селективті (таңдамалы) дыбыс сезімталдығы» ұғымының синонимі ретінде де қолданылады.&lt;ref name=&quot;jastreboff_study&quot;/&gt;

Гиперакузиядан (барлық дыбыстарға жоғары сезімталдық) айырмашылығы — мизофония тек нақты бір дыбыстарға ғана байланысты өрбиді. Осы белгілерді тудыратын физиологиялық аномалияның анатомиялық орналасуы туралы ғылымда мәліметтер әлі де аз, бірақ оның орталық жүйке жүйесінің құрылымдарымен тікелей байланысты екені ықтимал.&lt;ref name=&quot;neuro_miso&quot;&gt;Frontiers in Neuroscience: Brain mechanisms underlying misophonia. Frontiers Media, 2021.&lt;/ref&gt; Аурудың халықаралық медициналық жіктелімдегі сипаттамасы ірі денсаулық сақтау порталдарында жарияланған.&lt;ref&gt;[https://mayoclinic.org Misophonia: Symptoms and lifestyle adjustments]. Mayo Clinic.&lt;/ref&gt;

== Симптомдары ==
Мизофониямен ауыратын адамдар көбінесе айналадағы өзге адамдардың тырнақ алуы, тіс тазалауы, тамақ ішуі (шайнауы, жұтуы), тыныс алуы, мұрнын тартуы, сөйлесуі, түшкіруі, есінеуі, жүруі, сағыз шайнауы, қорылдауы, ысқыруы немесе жөтелуі сияқты қарапайым күнделікті дыбыстардан қатты тітіркенеді немесе ашу-ызаға булығады.&lt;ref name=&quot;webmd_miso&quot;/&gt; Сондай-ақ белгілі бір дауыссыз дыбыстардың айтылуы немесе жиі қайталанатын кез келген тұрақты дыбыстар да олардың мазасын қашыруы мүмкін. Дерттің психологиялық клиникалық сипаттамасы да медициналық зерттеулерде расталған.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Mizofoni - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt;

== Механизмдері ==
2019 жылы С.Н. Перегуда тарапынан мизофонияның дамуының нейропсихологиялық механизмі ретінде «символ дисфункциясы» (сезімдерді, перцептивтік образдарды, бейне-елестерді және мағынаны білдіруге арналған мінез-құлық схемасын синтетикалық іріктеу) теориясы ұсынылды. Бұл теория бойынша бұзылыс «Мен» бейнесінің (аталған зерттеу бойынша негізінен динамикалық компоненттің) дезинтеграциясынан, сондай-ақ мағына қалыптастыруды оңтайландыру мақсатында әлеуметтік-мәдени контекстке қатысты «екінші реттік пайданың» пайда болуынан көрініс табады.&lt;ref name=&quot;pereguda_study&quot;&gt;Перегуда С. Н. Нейропсихологические механизмы мизофонии: Дисфункция символа. Журнал неврологии и психиатрии, 2019.&lt;/ref&gt; Психикалық денсаулық саласындағы бұл концепцияның ғылыми рецензиясы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://psychiatry.org Understanding Selective Sound Sensitivity Syndrome]. American Psychiatric Association.&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Неврологиялық бұзылыстар]]
[[Санат:Психиатриялық белгілер мен симптомдар]]

[[Санат:Неврология]]</text>
      <sha1>9om0gyuemgc0w66j7vk1bjqsr6h05w9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631856</id>
      <parentid>3631855</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T13:02:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <origin>3631856</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5979" sha1="4uzlm0quj3lvv11xsng6f3dn69xrjz9" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=қаңтар 2018}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt; 

'''Мизофония''' немесе '''мисофония''' ({{lang-el|μῖσος}} — «жек көрушілік», «жақтыртпау» және {{lang-el|φωνή}} — «дыбыс», «дауыс», «шу», сөзбе-сөз мағынасы — «дыбыстарды жек көру») — дыбыстарға деген төзімсіздіктің (толерантсыздықтың) ерекше формасы. Ол белгілі бір қатты немесе ақырын дыбыстармен байланысты бастан кешкен жағымсыз әсерлерден туындайтын неврологиялық бұзылыс болып есептеледі.&lt;ref name=&quot;harvard_miso&quot;&gt;Misophonia: When sounds really do drive you crazy. Harvard Health Publishing, 2019.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;webmd_miso&quot;&gt;What Is Misophonia? Symptoms, Causes, and Treatments. WebMD Medical Reference, 2024.&lt;/ref&gt; Физиологиялық бұзылыстың нақты зерттелуі мен медициналық базалық профилі бекітілген.&lt;ref&gt;[https://nih.gov Misophonia: A review of the current state of knowledge]. National Institutes of Health (PMC).&lt;/ref&gt;

Бұл терминді алғаш рет американдық нейробиологтар Павел Ястребов пен Маргарет Ястребова ғылыми айналымға енгізген.&lt;ref name=&quot;jastreboff_study&quot;&gt;Jastreboff P. J., Jastreboff M. M. Tinnitus retraining therapy (TRT) as a method for treatment of tinnitus and hyperacusis patients. Audiology Medicine, 2003.&lt;/ref&gt; Сондай-ақ, бұл термин жиі «селективті (таңдамалы) дыбыс сезімталдығы» ұғымының синонимі ретінде де қолданылады.&lt;ref name=&quot;jastreboff_study&quot;/&gt;

Гиперакузиядан (барлық дыбыстарға жоғары сезімталдық) айырмашылығы — мизофония тек нақты бір дыбыстарға ғана байланысты өрбиді. Осы белгілерді тудыратын физиологиялық аномалияның анатомиялық орналасуы туралы ғылымда мәліметтер әлі де аз, бірақ оның орталық жүйке жүйесінің құрылымдарымен тікелей байланысты екені ықтимал.&lt;ref name=&quot;neuro_miso&quot;&gt;Frontiers in Neuroscience: Brain mechanisms underlying misophonia. Frontiers Media, 2021.&lt;/ref&gt; Аурудың халықаралық медициналық жіктелімдегі сипаттамасы ірі денсаулық сақтау порталдарында жарияланған.&lt;ref&gt;[https://mayoclinic.org Misophonia: Symptoms and lifestyle adjustments]. Mayo Clinic.&lt;/ref&gt;

== Симптомдары ==
Мизофониямен ауыратын адамдар көбінесе айналадағы өзге адамдардың тырнақ алуы, тіс тазалауы, тамақ ішуі (шайнауы, жұтуы), тыныс алуы, мұрнын тартуы, сөйлесуі, түшкіруі, есінеуі, жүруі, сағыз шайнауы, қорылдауы, ысқыруы немесе жөтелуі сияқты қарапайым күнделікті дыбыстардан қатты тітіркенеді немесе ашу-ызаға булығады.&lt;ref name=&quot;webmd_miso&quot;/&gt; Сондай-ақ белгілі бір дауыссыз дыбыстардың айтылуы немесе жиі қайталанатын кез келген тұрақты дыбыстар да олардың мазасын қашыруы мүмкін. Дерттің психологиялық клиникалық сипаттамасы да медициналық зерттеулерде расталған.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Mizofoni - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt;

== Механизмдері ==
2019 жылы С.Н. Перегуда тарапынан мизофонияның дамуының нейропсихологиялық механизмі ретінде «символ дисфункциясы» (сезімдерді, перцептивтік образдарды, бейне-елестерді және мағынаны білдіруге арналған мінез-құлық схемасын синтетикалық іріктеу) теориясы ұсынылды. Бұл теория бойынша бұзылыс «Мен» бейнесінің (аталған зерттеу бойынша негізінен динамикалық компоненттің) дезинтеграциясынан, сондай-ақ мағына қалыптастыруды оңтайландыру мақсатында әлеуметтік-мәдени контекстке қатысты «екінші реттік пайданың» пайда болуынан көрініс табады.&lt;ref name=&quot;pereguda_study&quot;&gt;Перегуда С. Н. Нейропсихологические механизмы мизофонии: Дисфункция символа. Журнал неврологии и психиатрии, 2019.&lt;/ref&gt; Психикалық денсаулық саласындағы бұл концепцияның ғылыми рецензиясы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://psychiatry.org Understanding Selective Sound Sensitivity Syndrome]. American Psychiatric Association.&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Неврологиялық бұзылыстар]]
[[Санат:Психиатриялық белгілер мен симптомдар]]

[[Санат:Неврология]]</text>
      <sha1>4uzlm0quj3lvv11xsng6f3dn69xrjz9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631857</id>
      <parentid>3631856</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T13:04:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <origin>3631857</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5995" sha1="j84qkp3yl8fukl5fnk9tcmko428awm8" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=қаңтар 2018}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt; 

'''Мизофония''' немесе '''мисофония''' ({{lang-el|μῖσος}} — «жек көрушілік», «жақтыртпау» және {{lang-el|φωνή}} — «дыбыс», «дауыс», «шу», сөзбе-сөз мағынасы — «дыбыстарды жек көру») — дыбыстарға деген төзімсіздіктің (толерантсыздықтың) ерекше формасы. Ол белгілі бір қатты немесе ақырын дыбыстармен байланысты бастан кешкен жағымсыз әсерлерден туындайтын [[неврологиялық бұзылыс]] болып есептеледі.&lt;ref name=&quot;harvard_miso&quot;&gt;Misophonia: When sounds really do drive you crazy. Harvard Health Publishing, 2019.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;webmd_miso&quot;&gt;What Is Misophonia? Symptoms, Causes, and Treatments. WebMD Medical Reference, 2024.&lt;/ref&gt; Физиологиялық бұзылыстың нақты зерттелуі мен [[медицина]]лық базалық профилі бекітілген.&lt;ref&gt;[https://nih.gov Misophonia: A review of the current state of knowledge]. National Institutes of Health (PMC).&lt;/ref&gt;

Бұл терминді алғаш рет американдық нейробиологтар Павел Ястребов пен Маргарет Ястребова ғылыми айналымға енгізген.&lt;ref name=&quot;jastreboff_study&quot;&gt;Jastreboff P. J., Jastreboff M. M. Tinnitus retraining therapy (TRT) as a method for treatment of tinnitus and hyperacusis patients. Audiology Medicine, 2003.&lt;/ref&gt; Сондай-ақ, бұл термин жиі «селективті (таңдамалы) дыбыс сезімталдығы» ұғымының синонимі ретінде де қолданылады.&lt;ref name=&quot;jastreboff_study&quot;/&gt;

Гиперакузиядан (барлық дыбыстарға жоғары сезімталдық) айырмашылығы — мизофония тек нақты бір дыбыстарға ғана байланысты өрбиді. Осы белгілерді тудыратын физиологиялық аномалияның анатомиялық орналасуы туралы ғылымда мәліметтер әлі де аз, бірақ оның орталық жүйке жүйесінің құрылымдарымен тікелей байланысты екені ықтимал.&lt;ref name=&quot;neuro_miso&quot;&gt;Frontiers in Neuroscience: Brain mechanisms underlying misophonia. Frontiers Media, 2021.&lt;/ref&gt; Аурудың халықаралық медициналық жіктелімдегі сипаттамасы ірі денсаулық сақтау порталдарында жарияланған.&lt;ref&gt;[https://mayoclinic.org Misophonia: Symptoms and lifestyle adjustments]. Mayo Clinic.&lt;/ref&gt;

== Симптомдары ==
Мизофониямен ауыратын адамдар көбінесе айналадағы өзге адамдардың тырнақ алуы, тіс тазалауы, тамақ ішуі (шайнауы, жұтуы), тыныс алуы, мұрнын тартуы, сөйлесуі, түшкіруі, есінеуі, жүруі, сағыз шайнауы, қорылдауы, ысқыруы немесе жөтелуі сияқты қарапайым күнделікті дыбыстардан қатты тітіркенеді немесе ашу-ызаға булығады.&lt;ref name=&quot;webmd_miso&quot;/&gt; Сондай-ақ белгілі бір дауыссыз дыбыстардың айтылуы немесе жиі қайталанатын кез келген тұрақты дыбыстар да олардың мазасын қашыруы мүмкін. Дерттің [[психология]]лық клиникалық сипаттамасы да медициналық зерттеулерде расталған.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Mizofoni - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt;

== Механизмдері ==
2019 жылы С.Н. Перегуда тарапынан мизофонияның дамуының нейропсихологиялық механизмі ретінде «символ дисфункциясы» (сезімдерді, перцептивтік образдарды, бейне-елестерді және мағынаны білдіруге арналған мінез-құлық схемасын синтетикалық іріктеу) теориясы ұсынылды. Бұл [[теория]] бойынша бұзылыс «Мен» бейнесінің (аталған зерттеу бойынша негізінен динамикалық компоненттің) дезинтеграциясынан, сондай-ақ мағына қалыптастыруды оңтайландыру мақсатында әлеуметтік-мәдени контекстке қатысты «екінші реттік пайданың» пайда болуынан көрініс табады.&lt;ref name=&quot;pereguda_study&quot;&gt;Перегуда С. Н. Нейропсихологические механизмы мизофонии: Дисфункция символа. Журнал неврологии и психиатрии, 2019.&lt;/ref&gt; Психикалық денсаулық саласындағы бұл концепцияның ғылыми рецензиясы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://psychiatry.org Understanding Selective Sound Sensitivity Syndrome]. American Psychiatric Association.&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Неврологиялық бұзылыстар]]
[[Санат:Психиатриялық белгілер мен симптомдар]]

[[Санат:Неврология]]</text>
      <sha1>j84qkp3yl8fukl5fnk9tcmko428awm8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631858</id>
      <parentid>3631857</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T13:05:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <origin>3631858</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5823" sha1="9nxctqof5kd6s9gd7pa0avydmd3bk1p" xml:space="preserve">'''Мизофония''' немесе '''мисофония''' ({{lang-el|μῖσος}} — «жек көрушілік», «жақтыртпау» және {{lang-el|φωνή}} — «дыбыс», «дауыс», «шу», сөзбе-сөз мағынасы — «дыбыстарды жек көру») — дыбыстарға деген төзімсіздіктің (толерантсыздықтың) ерекше формасы. Ол белгілі бір қатты немесе ақырын дыбыстармен байланысты бастан кешкен жағымсыз әсерлерден туындайтын [[неврологиялық бұзылыс]] болып есептеледі.&lt;ref name=&quot;harvard_miso&quot;&gt;Misophonia: When sounds really do drive you crazy. Harvard Health Publishing, 2019.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;webmd_miso&quot;&gt;What Is Misophonia? Symptoms, Causes, and Treatments. WebMD Medical Reference, 2024.&lt;/ref&gt; Физиологиялық бұзылыстың нақты зерттелуі мен [[медицина]]лық базалық профилі бекітілген.&lt;ref&gt;[https://nih.gov Misophonia: A review of the current state of knowledge]. National Institutes of Health (PMC).&lt;/ref&gt;

Бұл терминді алғаш рет американдық нейробиологтар Павел Ястребов пен Маргарет Ястребова ғылыми айналымға енгізген.&lt;ref name=&quot;jastreboff_study&quot;&gt;Jastreboff P. J., Jastreboff M. M. Tinnitus retraining therapy (TRT) as a method for treatment of tinnitus and hyperacusis patients. Audiology Medicine, 2003.&lt;/ref&gt; Сондай-ақ, бұл термин жиі «селективті (таңдамалы) дыбыс сезімталдығы» ұғымының синонимі ретінде де қолданылады.&lt;ref name=&quot;jastreboff_study&quot;/&gt;

Гиперакузиядан (барлық дыбыстарға жоғары сезімталдық) айырмашылығы — мизофония тек нақты бір дыбыстарға ғана байланысты өрбиді. Осы белгілерді тудыратын физиологиялық аномалияның анатомиялық орналасуы туралы ғылымда мәліметтер әлі де аз, бірақ оның орталық жүйке жүйесінің құрылымдарымен тікелей байланысты екені ықтимал.&lt;ref name=&quot;neuro_miso&quot;&gt;Frontiers in Neuroscience: Brain mechanisms underlying misophonia. Frontiers Media, 2021.&lt;/ref&gt; Аурудың халықаралық медициналық жіктелімдегі сипаттамасы ірі денсаулық сақтау порталдарында жарияланған.&lt;ref&gt;[https://mayoclinic.org Misophonia: Symptoms and lifestyle adjustments]. Mayo Clinic.&lt;/ref&gt;

== Симптомдары ==
Мизофониямен ауыратын адамдар көбінесе айналадағы өзге адамдардың тырнақ алуы, тіс тазалауы, тамақ ішуі (шайнауы, жұтуы), тыныс алуы, мұрнын тартуы, сөйлесуі, түшкіруі, есінеуі, жүруі, сағыз шайнауы, қорылдауы, ысқыруы немесе жөтелуі сияқты қарапайым күнделікті дыбыстардан қатты тітіркенеді немесе ашу-ызаға булығады.&lt;ref name=&quot;webmd_miso&quot;/&gt; Сондай-ақ белгілі бір дауыссыз дыбыстардың айтылуы немесе жиі қайталанатын кез келген тұрақты дыбыстар да олардың мазасын қашыруы мүмкін. Дерттің [[психология]]лық клиникалық сипаттамасы да медициналық зерттеулерде расталған.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Mizofoni - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt;

== Механизмдері ==
2019 жылы С.Н. Перегуда тарапынан мизофонияның дамуының нейропсихологиялық механизмі ретінде «символ дисфункциясы» (сезімдерді, перцептивтік образдарды, бейне-елестерді және мағынаны білдіруге арналған мінез-құлық схемасын синтетикалық іріктеу) теориясы ұсынылды. Бұл [[теория]] бойынша бұзылыс «Мен» бейнесінің (аталған зерттеу бойынша негізінен динамикалық компоненттің) дезинтеграциясынан, сондай-ақ мағына қалыптастыруды оңтайландыру мақсатында әлеуметтік-мәдени контекстке қатысты «екінші реттік пайданың» пайда болуынан көрініс табады.&lt;ref name=&quot;pereguda_study&quot;&gt;Перегуда С. Н. Нейропсихологические механизмы мизофонии: Дисфункция символа. Журнал неврологии и психиатрии, 2019.&lt;/ref&gt; Психикалық денсаулық саласындағы бұл концепцияның ғылыми рецензиясы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://psychiatry.org Understanding Selective Sound Sensitivity Syndrome]. American Psychiatric Association.&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Неврологиялық бұзылыстар]]
[[Санат:Психиатриялық белгілер мен симптомдар]]

[[Санат:Неврология]]</text>
      <sha1>9nxctqof5kd6s9gd7pa0avydmd3bk1p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631859</id>
      <parentid>3631858</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T13:06:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>«[[Санат:Есту|Есту]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)</comment>
      <origin>3631859</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5847" sha1="ggga7ygvm5xukuih69h56ums278fi8t" xml:space="preserve">'''Мизофония''' немесе '''мисофония''' ({{lang-el|μῖσος}} — «жек көрушілік», «жақтыртпау» және {{lang-el|φωνή}} — «дыбыс», «дауыс», «шу», сөзбе-сөз мағынасы — «дыбыстарды жек көру») — дыбыстарға деген төзімсіздіктің (толерантсыздықтың) ерекше формасы. Ол белгілі бір қатты немесе ақырын дыбыстармен байланысты бастан кешкен жағымсыз әсерлерден туындайтын [[неврологиялық бұзылыс]] болып есептеледі.&lt;ref name=&quot;harvard_miso&quot;&gt;Misophonia: When sounds really do drive you crazy. Harvard Health Publishing, 2019.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;webmd_miso&quot;&gt;What Is Misophonia? Symptoms, Causes, and Treatments. WebMD Medical Reference, 2024.&lt;/ref&gt; Физиологиялық бұзылыстың нақты зерттелуі мен [[медицина]]лық базалық профилі бекітілген.&lt;ref&gt;[https://nih.gov Misophonia: A review of the current state of knowledge]. National Institutes of Health (PMC).&lt;/ref&gt;

Бұл терминді алғаш рет американдық нейробиологтар Павел Ястребов пен Маргарет Ястребова ғылыми айналымға енгізген.&lt;ref name=&quot;jastreboff_study&quot;&gt;Jastreboff P. J., Jastreboff M. M. Tinnitus retraining therapy (TRT) as a method for treatment of tinnitus and hyperacusis patients. Audiology Medicine, 2003.&lt;/ref&gt; Сондай-ақ, бұл термин жиі «селективті (таңдамалы) дыбыс сезімталдығы» ұғымының синонимі ретінде де қолданылады.&lt;ref name=&quot;jastreboff_study&quot;/&gt;

Гиперакузиядан (барлық дыбыстарға жоғары сезімталдық) айырмашылығы — мизофония тек нақты бір дыбыстарға ғана байланысты өрбиді. Осы белгілерді тудыратын физиологиялық аномалияның анатомиялық орналасуы туралы ғылымда мәліметтер әлі де аз, бірақ оның орталық жүйке жүйесінің құрылымдарымен тікелей байланысты екені ықтимал.&lt;ref name=&quot;neuro_miso&quot;&gt;Frontiers in Neuroscience: Brain mechanisms underlying misophonia. Frontiers Media, 2021.&lt;/ref&gt; Аурудың халықаралық медициналық жіктелімдегі сипаттамасы ірі денсаулық сақтау порталдарында жарияланған.&lt;ref&gt;[https://mayoclinic.org Misophonia: Symptoms and lifestyle adjustments]. Mayo Clinic.&lt;/ref&gt;

== Симптомдары ==
Мизофониямен ауыратын адамдар көбінесе айналадағы өзге адамдардың тырнақ алуы, тіс тазалауы, тамақ ішуі (шайнауы, жұтуы), тыныс алуы, мұрнын тартуы, сөйлесуі, түшкіруі, есінеуі, жүруі, сағыз шайнауы, қорылдауы, ысқыруы немесе жөтелуі сияқты қарапайым күнделікті дыбыстардан қатты тітіркенеді немесе ашу-ызаға булығады.&lt;ref name=&quot;webmd_miso&quot;/&gt; Сондай-ақ белгілі бір дауыссыз дыбыстардың айтылуы немесе жиі қайталанатын кез келген тұрақты дыбыстар да олардың мазасын қашыруы мүмкін. Дерттің [[психология]]лық клиникалық сипаттамасы да медициналық зерттеулерде расталған.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Mizofoni - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt;

== Механизмдері ==
2019 жылы С.Н. Перегуда тарапынан мизофонияның дамуының нейропсихологиялық механизмі ретінде «символ дисфункциясы» (сезімдерді, перцептивтік образдарды, бейне-елестерді және мағынаны білдіруге арналған мінез-құлық схемасын синтетикалық іріктеу) теориясы ұсынылды. Бұл [[теория]] бойынша бұзылыс «Мен» бейнесінің (аталған зерттеу бойынша негізінен динамикалық компоненттің) дезинтеграциясынан, сондай-ақ мағына қалыптастыруды оңтайландыру мақсатында әлеуметтік-мәдени контекстке қатысты «екінші реттік пайданың» пайда болуынан көрініс табады.&lt;ref name=&quot;pereguda_study&quot;&gt;Перегуда С. Н. Нейропсихологические механизмы мизофонии: Дисфункция символа. Журнал неврологии и психиатрии, 2019.&lt;/ref&gt; Психикалық денсаулық саласындағы бұл концепцияның ғылыми рецензиясы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://psychiatry.org Understanding Selective Sound Sensitivity Syndrome]. American Psychiatric Association.&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Неврологиялық бұзылыстар]]
[[Санат:Психиатриялық белгілер мен симптомдар]]

[[Санат:Неврология]]
[[Санат:Есту]]</text>
      <sha1>ggga7ygvm5xukuih69h56ums278fi8t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631862</id>
      <parentid>3631859</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T13:08:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>«[[Санат:Психиатриялық белгілер мен симптомдар|Психиатриялық белгілер мен симптомдар]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)</comment>
      <origin>3631862</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5760" sha1="0a54f2rkjesyesp0q909i6k6vphsy97" xml:space="preserve">'''Мизофония''' немесе '''мисофония''' ({{lang-el|μῖσος}} — «жек көрушілік», «жақтыртпау» және {{lang-el|φωνή}} — «дыбыс», «дауыс», «шу», сөзбе-сөз мағынасы — «дыбыстарды жек көру») — дыбыстарға деген төзімсіздіктің (толерантсыздықтың) ерекше формасы. Ол белгілі бір қатты немесе ақырын дыбыстармен байланысты бастан кешкен жағымсыз әсерлерден туындайтын [[неврологиялық бұзылыс]] болып есептеледі.&lt;ref name=&quot;harvard_miso&quot;&gt;Misophonia: When sounds really do drive you crazy. Harvard Health Publishing, 2019.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;webmd_miso&quot;&gt;What Is Misophonia? Symptoms, Causes, and Treatments. WebMD Medical Reference, 2024.&lt;/ref&gt; Физиологиялық бұзылыстың нақты зерттелуі мен [[медицина]]лық базалық профилі бекітілген.&lt;ref&gt;[https://nih.gov Misophonia: A review of the current state of knowledge]. National Institutes of Health (PMC).&lt;/ref&gt;

Бұл терминді алғаш рет американдық нейробиологтар Павел Ястребов пен Маргарет Ястребова ғылыми айналымға енгізген.&lt;ref name=&quot;jastreboff_study&quot;&gt;Jastreboff P. J., Jastreboff M. M. Tinnitus retraining therapy (TRT) as a method for treatment of tinnitus and hyperacusis patients. Audiology Medicine, 2003.&lt;/ref&gt; Сондай-ақ, бұл термин жиі «селективті (таңдамалы) дыбыс сезімталдығы» ұғымының синонимі ретінде де қолданылады.&lt;ref name=&quot;jastreboff_study&quot;/&gt;

Гиперакузиядан (барлық дыбыстарға жоғары сезімталдық) айырмашылығы — мизофония тек нақты бір дыбыстарға ғана байланысты өрбиді. Осы белгілерді тудыратын физиологиялық аномалияның анатомиялық орналасуы туралы ғылымда мәліметтер әлі де аз, бірақ оның орталық жүйке жүйесінің құрылымдарымен тікелей байланысты екені ықтимал.&lt;ref name=&quot;neuro_miso&quot;&gt;Frontiers in Neuroscience: Brain mechanisms underlying misophonia. Frontiers Media, 2021.&lt;/ref&gt; Аурудың халықаралық медициналық жіктелімдегі сипаттамасы ірі денсаулық сақтау порталдарында жарияланған.&lt;ref&gt;[https://mayoclinic.org Misophonia: Symptoms and lifestyle adjustments]. Mayo Clinic.&lt;/ref&gt;

== Симптомдары ==
Мизофониямен ауыратын адамдар көбінесе айналадағы өзге адамдардың тырнақ алуы, тіс тазалауы, тамақ ішуі (шайнауы, жұтуы), тыныс алуы, мұрнын тартуы, сөйлесуі, түшкіруі, есінеуі, жүруі, сағыз шайнауы, қорылдауы, ысқыруы немесе жөтелуі сияқты қарапайым күнделікті дыбыстардан қатты тітіркенеді немесе ашу-ызаға булығады.&lt;ref name=&quot;webmd_miso&quot;/&gt; Сондай-ақ белгілі бір дауыссыз дыбыстардың айтылуы немесе жиі қайталанатын кез келген тұрақты дыбыстар да олардың мазасын қашыруы мүмкін. Дерттің [[психология]]лық клиникалық сипаттамасы да медициналық зерттеулерде расталған.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Mizofoni - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt;

== Механизмдері ==
2019 жылы С.Н. Перегуда тарапынан мизофонияның дамуының нейропсихологиялық механизмі ретінде «символ дисфункциясы» (сезімдерді, перцептивтік образдарды, бейне-елестерді және мағынаны білдіруге арналған мінез-құлық схемасын синтетикалық іріктеу) теориясы ұсынылды. Бұл [[теория]] бойынша бұзылыс «Мен» бейнесінің (аталған зерттеу бойынша негізінен динамикалық компоненттің) дезинтеграциясынан, сондай-ақ мағына қалыптастыруды оңтайландыру мақсатында әлеуметтік-мәдени контекстке қатысты «екінші реттік пайданың» пайда болуынан көрініс табады.&lt;ref name=&quot;pereguda_study&quot;&gt;Перегуда С. Н. Нейропсихологические механизмы мизофонии: Дисфункция символа. Журнал неврологии и психиатрии, 2019.&lt;/ref&gt; Психикалық денсаулық саласындағы бұл концепцияның ғылыми рецензиясы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://psychiatry.org Understanding Selective Sound Sensitivity Syndrome]. American Psychiatric Association.&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Неврологиялық бұзылыстар]]

[[Санат:Неврология]]
[[Санат:Есту]]</text>
      <sha1>0a54f2rkjesyesp0q909i6k6vphsy97</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631863</id>
      <parentid>3631862</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T13:08:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>«[[Санат:Неврологиялық бұзылыстар|Неврологиялық бұзылыстар]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)</comment>
      <origin>3631863</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5697" sha1="es8833esyrb6zl91x4jf0c1hp961mff" xml:space="preserve">'''Мизофония''' немесе '''мисофония''' ({{lang-el|μῖσος}} — «жек көрушілік», «жақтыртпау» және {{lang-el|φωνή}} — «дыбыс», «дауыс», «шу», сөзбе-сөз мағынасы — «дыбыстарды жек көру») — дыбыстарға деген төзімсіздіктің (толерантсыздықтың) ерекше формасы. Ол белгілі бір қатты немесе ақырын дыбыстармен байланысты бастан кешкен жағымсыз әсерлерден туындайтын [[неврологиялық бұзылыс]] болып есептеледі.&lt;ref name=&quot;harvard_miso&quot;&gt;Misophonia: When sounds really do drive you crazy. Harvard Health Publishing, 2019.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;webmd_miso&quot;&gt;What Is Misophonia? Symptoms, Causes, and Treatments. WebMD Medical Reference, 2024.&lt;/ref&gt; Физиологиялық бұзылыстың нақты зерттелуі мен [[медицина]]лық базалық профилі бекітілген.&lt;ref&gt;[https://nih.gov Misophonia: A review of the current state of knowledge]. National Institutes of Health (PMC).&lt;/ref&gt;

Бұл терминді алғаш рет американдық нейробиологтар Павел Ястребов пен Маргарет Ястребова ғылыми айналымға енгізген.&lt;ref name=&quot;jastreboff_study&quot;&gt;Jastreboff P. J., Jastreboff M. M. Tinnitus retraining therapy (TRT) as a method for treatment of tinnitus and hyperacusis patients. Audiology Medicine, 2003.&lt;/ref&gt; Сондай-ақ, бұл термин жиі «селективті (таңдамалы) дыбыс сезімталдығы» ұғымының синонимі ретінде де қолданылады.&lt;ref name=&quot;jastreboff_study&quot;/&gt;

Гиперакузиядан (барлық дыбыстарға жоғары сезімталдық) айырмашылығы — мизофония тек нақты бір дыбыстарға ғана байланысты өрбиді. Осы белгілерді тудыратын физиологиялық аномалияның анатомиялық орналасуы туралы ғылымда мәліметтер әлі де аз, бірақ оның орталық жүйке жүйесінің құрылымдарымен тікелей байланысты екені ықтимал.&lt;ref name=&quot;neuro_miso&quot;&gt;Frontiers in Neuroscience: Brain mechanisms underlying misophonia. Frontiers Media, 2021.&lt;/ref&gt; Аурудың халықаралық медициналық жіктелімдегі сипаттамасы ірі денсаулық сақтау порталдарында жарияланған.&lt;ref&gt;[https://mayoclinic.org Misophonia: Symptoms and lifestyle adjustments]. Mayo Clinic.&lt;/ref&gt;

== Симптомдары ==
Мизофониямен ауыратын адамдар көбінесе айналадағы өзге адамдардың тырнақ алуы, тіс тазалауы, тамақ ішуі (шайнауы, жұтуы), тыныс алуы, мұрнын тартуы, сөйлесуі, түшкіруі, есінеуі, жүруі, сағыз шайнауы, қорылдауы, ысқыруы немесе жөтелуі сияқты қарапайым күнделікті дыбыстардан қатты тітіркенеді немесе ашу-ызаға булығады.&lt;ref name=&quot;webmd_miso&quot;/&gt; Сондай-ақ белгілі бір дауыссыз дыбыстардың айтылуы немесе жиі қайталанатын кез келген тұрақты дыбыстар да олардың мазасын қашыруы мүмкін. Дерттің [[психология]]лық клиникалық сипаттамасы да медициналық зерттеулерде расталған.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Mizofoni - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt;

== Механизмдері ==
2019 жылы С.Н. Перегуда тарапынан мизофонияның дамуының нейропсихологиялық механизмі ретінде «символ дисфункциясы» (сезімдерді, перцептивтік образдарды, бейне-елестерді және мағынаны білдіруге арналған мінез-құлық схемасын синтетикалық іріктеу) теориясы ұсынылды. Бұл [[теория]] бойынша бұзылыс «Мен» бейнесінің (аталған зерттеу бойынша негізінен динамикалық компоненттің) дезинтеграциясынан, сондай-ақ мағына қалыптастыруды оңтайландыру мақсатында әлеуметтік-мәдени контекстке қатысты «екінші реттік пайданың» пайда болуынан көрініс табады.&lt;ref name=&quot;pereguda_study&quot;&gt;Перегуда С. Н. Нейропсихологические механизмы мизофонии: Дисфункция символа. Журнал неврологии и психиатрии, 2019.&lt;/ref&gt; Психикалық денсаулық саласындағы бұл концепцияның ғылыми рецензиясы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://psychiatry.org Understanding Selective Sound Sensitivity Syndrome]. American Psychiatric Association.&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}


[[Санат:Неврология]]
[[Санат:Есту]]</text>
      <sha1>es8833esyrb6zl91x4jf0c1hp961mff</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631864</id>
      <parentid>3631863</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T13:09:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>«[[Санат:Жүйке жүйесі аурулары|Жүйке жүйесі аурулары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)</comment>
      <origin>3631864</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5753" sha1="kb33u47ik8rs0xew84vrs28g9j94jbo" xml:space="preserve">'''Мизофония''' немесе '''мисофония''' ({{lang-el|μῖσος}} — «жек көрушілік», «жақтыртпау» және {{lang-el|φωνή}} — «дыбыс», «дауыс», «шу», сөзбе-сөз мағынасы — «дыбыстарды жек көру») — дыбыстарға деген төзімсіздіктің (толерантсыздықтың) ерекше формасы. Ол белгілі бір қатты немесе ақырын дыбыстармен байланысты бастан кешкен жағымсыз әсерлерден туындайтын [[неврологиялық бұзылыс]] болып есептеледі.&lt;ref name=&quot;harvard_miso&quot;&gt;Misophonia: When sounds really do drive you crazy. Harvard Health Publishing, 2019.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;webmd_miso&quot;&gt;What Is Misophonia? Symptoms, Causes, and Treatments. WebMD Medical Reference, 2024.&lt;/ref&gt; Физиологиялық бұзылыстың нақты зерттелуі мен [[медицина]]лық базалық профилі бекітілген.&lt;ref&gt;[https://nih.gov Misophonia: A review of the current state of knowledge]. National Institutes of Health (PMC).&lt;/ref&gt;

Бұл терминді алғаш рет американдық нейробиологтар Павел Ястребов пен Маргарет Ястребова ғылыми айналымға енгізген.&lt;ref name=&quot;jastreboff_study&quot;&gt;Jastreboff P. J., Jastreboff M. M. Tinnitus retraining therapy (TRT) as a method for treatment of tinnitus and hyperacusis patients. Audiology Medicine, 2003.&lt;/ref&gt; Сондай-ақ, бұл термин жиі «селективті (таңдамалы) дыбыс сезімталдығы» ұғымының синонимі ретінде де қолданылады.&lt;ref name=&quot;jastreboff_study&quot;/&gt;

Гиперакузиядан (барлық дыбыстарға жоғары сезімталдық) айырмашылығы — мизофония тек нақты бір дыбыстарға ғана байланысты өрбиді. Осы белгілерді тудыратын физиологиялық аномалияның анатомиялық орналасуы туралы ғылымда мәліметтер әлі де аз, бірақ оның орталық жүйке жүйесінің құрылымдарымен тікелей байланысты екені ықтимал.&lt;ref name=&quot;neuro_miso&quot;&gt;Frontiers in Neuroscience: Brain mechanisms underlying misophonia. Frontiers Media, 2021.&lt;/ref&gt; Аурудың халықаралық медициналық жіктелімдегі сипаттамасы ірі денсаулық сақтау порталдарында жарияланған.&lt;ref&gt;[https://mayoclinic.org Misophonia: Symptoms and lifestyle adjustments]. Mayo Clinic.&lt;/ref&gt;

== Симптомдары ==
Мизофониямен ауыратын адамдар көбінесе айналадағы өзге адамдардың тырнақ алуы, тіс тазалауы, тамақ ішуі (шайнауы, жұтуы), тыныс алуы, мұрнын тартуы, сөйлесуі, түшкіруі, есінеуі, жүруі, сағыз шайнауы, қорылдауы, ысқыруы немесе жөтелуі сияқты қарапайым күнделікті дыбыстардан қатты тітіркенеді немесе ашу-ызаға булығады.&lt;ref name=&quot;webmd_miso&quot;/&gt; Сондай-ақ белгілі бір дауыссыз дыбыстардың айтылуы немесе жиі қайталанатын кез келген тұрақты дыбыстар да олардың мазасын қашыруы мүмкін. Дерттің [[психология]]лық клиникалық сипаттамасы да медициналық зерттеулерде расталған.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Mizofoni - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt;

== Механизмдері ==
2019 жылы С.Н. Перегуда тарапынан мизофонияның дамуының нейропсихологиялық механизмі ретінде «символ дисфункциясы» (сезімдерді, перцептивтік образдарды, бейне-елестерді және мағынаны білдіруге арналған мінез-құлық схемасын синтетикалық іріктеу) теориясы ұсынылды. Бұл [[теория]] бойынша бұзылыс «Мен» бейнесінің (аталған зерттеу бойынша негізінен динамикалық компоненттің) дезинтеграциясынан, сондай-ақ мағына қалыптастыруды оңтайландыру мақсатында әлеуметтік-мәдени контекстке қатысты «екінші реттік пайданың» пайда болуынан көрініс табады.&lt;ref name=&quot;pereguda_study&quot;&gt;Перегуда С. Н. Нейропсихологические механизмы мизофонии: Дисфункция символа. Журнал неврологии и психиатрии, 2019.&lt;/ref&gt; Психикалық денсаулық саласындағы бұл концепцияның ғылыми рецензиясы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://psychiatry.org Understanding Selective Sound Sensitivity Syndrome]. American Psychiatric Association.&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}


[[Санат:Неврология]]
[[Санат:Есту]]
[[Санат:Жүйке жүйесі аурулары]]</text>
      <sha1>kb33u47ik8rs0xew84vrs28g9j94jbo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631865</id>
      <parentid>3631864</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T13:10:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <origin>3631865</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5777" sha1="jc6upvo76b1w75hl3k09vqrp3govpio" xml:space="preserve">'''Мизофония''' немесе '''мисофония''' ({{lang-el|μῖσος}} — «жек көрушілік», «жақтыртпау» және {{lang-el|φωνή}} — «дыбыс», «дауыс», «шу», сөзбе-сөз мағынасы — «дыбыстарды жек көру») — [[дыбыс]]тарға деген төзімсіздіктің (толерантсыздықтың) ерекше формасы. Ол белгілі бір қатты немесе ақырын дыбыстармен байланысты бастан кешкен жағымсыз әсерлерден туындайтын [[неврология]]лық бұзылыс болып есептеледі.&lt;ref name=&quot;harvard_miso&quot;&gt;Misophonia: When sounds really do drive you crazy. Harvard Health Publishing, 2019.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;webmd_miso&quot;&gt;What Is Misophonia? Symptoms, Causes, and Treatments. WebMD Medical Reference, 2024.&lt;/ref&gt; [[Физиология]]лық бұзылыстың нақты зерттелуі мен [[медицина]]лық базалық профилі бекітілген.&lt;ref&gt;[https://nih.gov Misophonia: A review of the current state of knowledge]. National Institutes of Health (PMC).&lt;/ref&gt;

Бұл [[термин]]ді алғаш рет американдық нейробиологтар Павел Ястребов пен Маргарет Ястребова ғылыми айналымға енгізген.&lt;ref name=&quot;jastreboff_study&quot;&gt;Jastreboff P. J., Jastreboff M. M. Tinnitus retraining therapy (TRT) as a method for treatment of tinnitus and hyperacusis patients. Audiology Medicine, 2003.&lt;/ref&gt; Сондай-ақ, бұл термин жиі «селективті (таңдамалы) дыбыс сезімталдығы» ұғымының синонимі ретінде де қолданылады.&lt;ref name=&quot;jastreboff_study&quot;/&gt;

Гиперакузиядан (барлық дыбыстарға жоғары сезімталдық) айырмашылығы — мизофония тек нақты бір дыбыстарға ғана байланысты өрбиді. Осы белгілерді тудыратын физиологиялық [[аномалия]]ның [[анатомия]]лық орналасуы туралы ғылымда мәліметтер әлі де аз, бірақ оның орталық жүйке жүйесінің құрылымдарымен тікелей байланысты екені ықтимал.&lt;ref name=&quot;neuro_miso&quot;&gt;Frontiers in Neuroscience: Brain mechanisms underlying misophonia. Frontiers Media, 2021.&lt;/ref&gt; Аурудың халықаралық медициналық жіктелімдегі сипаттамасы ірі денсаулық сақтау порталдарында жарияланған.&lt;ref&gt;[https://mayoclinic.org Misophonia: Symptoms and lifestyle adjustments]. Mayo Clinic.&lt;/ref&gt;

== Симптомдары ==
Мизофониямен ауыратын адамдар көбінесе айналадағы өзге адамдардың [[тырнақ]] алуы, тіс тазалауы, тамақ ішуі (шайнауы, жұтуы), тыныс алуы, мұрнын тартуы, сөйлесуі, түшкіруі, есінеуі, жүруі, сағыз шайнауы, қорылдауы, ысқыруы немесе жөтелуі сияқты қарапайым күнделікті дыбыстардан қатты тітіркенеді немесе ашу-ызаға булығады.&lt;ref name=&quot;webmd_miso&quot;/&gt; Сондай-ақ белгілі бір дауыссыз дыбыстардың айтылуы немесе жиі қайталанатын кез келген тұрақты дыбыстар да олардың мазасын қашыруы мүмкін. Дерттің [[психология]]лық клиникалық сипаттамасы да медициналық зерттеулерде расталған.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Mizofoni - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt;

== Механизмдері ==
2019 жылы С.Н. Перегуда тарапынан мизофонияның дамуының нейропсихологиялық механизмі ретінде «символ дисфункциясы» (сезімдерді, перцептивтік образдарды, бейне-елестерді және мағынаны білдіруге арналған мінез-құлық схемасын синтетикалық іріктеу) теориясы ұсынылды. Бұл [[теория]] бойынша бұзылыс «Мен» бейнесінің (аталған зерттеу бойынша негізінен динамикалық компоненттің) дезинтеграциясынан, сондай-ақ мағына қалыптастыруды оңтайландыру мақсатында әлеуметтік-мәдени контекстке қатысты «екінші реттік пайданың» пайда болуынан көрініс табады.&lt;ref name=&quot;pereguda_study&quot;&gt;Перегуда С. Н. Нейропсихологические механизмы мизофонии: Дисфункция символа. Журнал неврологии и психиатрии, 2019.&lt;/ref&gt; Психикалық денсаулық саласындағы бұл концепцияның ғылыми рецензиясы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://psychiatry.org Understanding Selective Sound Sensitivity Syndrome]. American Psychiatric Association.&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}


[[Санат:Неврология]]
[[Санат:Есту]]
[[Санат:Жүйке жүйесі аурулары]]</text>
      <sha1>jc6upvo76b1w75hl3k09vqrp3govpio</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мінездік би</title>
    <ns>0</ns>
    <id>595347</id>
    <revision>
      <id>3631910</id>
      <parentid>3240822</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T16:19:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Sagzhan [[Характерлі би]] бетін [[Мінездік би]] бетіне жылжытты</comment>
      <origin>2594827</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6630" sha1="lfktd214elxykejhjxmc3knl0tjhppe" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=қаңтар 2018}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;
'''Характерлі би''' (мәнерлі, сипатты) – француз тіліде «''De dance haracter''» - сахналық бидің бір  түрі.
Бастапқы ұғымда  ХҮІ-ХҮІІІ ғасыр араығында характерлі  бейнелері бар , тұрмыстық образдағы  бейнелер аталды.  Көп жағдайда  интермедияда кездесіп отырды.  Басты іс-әрекет  жасаушылар  шеберлер,  шаруалар,  қарақшылар т.б. Би қимылдары  белгілі бір кейіпкердің іс-әрекетін көрсететін  қимылдардан  тұрды, яғни  қимылдар классикалық  негізден ауықтып отырды.  ХІХ  ғасырда  характерлік биді  халық биінің сахнада  өңделген  биі деп атай бастады. Олар балет спектаклльдерінде кездесіп отырды.  ХІХ ғаасырдың 1830-50 жылдарында  ұлттық калоритке көп кқңіл бөліне бастады.  Романтикалық  балеттерде  де ұлттық  нақышта кездесе бастады.Характерллік бидің халық биінен  айырмашылығы  классикалық  би жүйесінің  тәсілдерін қолдану.
	
== Тарихы == 
ХҮІІІ  ғасырдың  аяғында  характерлік бидің  экзерсисі қалыптасты. Уақыт өте оқу пәні ретінде жүйеге  бекітілді.  Барлық халық биінің қимылдары  классикалық би шеңберінде  орындалды. 
	Қазіргі  замандағы  балет спектакльдерінде  характерлік  би эпизод ретінде  кездеседі және  ол толығымен  балет мазмұнының  кейіпкер образын  ашудың   тәсілі ретінде  қабылданады. «Бахчисарайский фонтан», «Щелкунчик», «Князь Игорь».

	ХІХ ғасырда Петербор-оратор училищесінде  халық биі  пән ретінде  пайда бола бастады.  Себебі,  балеттік  спектакльддерде  венгр, испан билері  орындала бастады.  Характерлік билердің  орындаушы шеберлері Герцер, Ширяев.
	ХІХ  ғасырдың 90 ж – Ширяев өз ұсынысымен  «Характерлік биді» жүйелендірді. Ол характерлік биді  негізгі пән деңгеіне көтерді. Уақыт өте келе  жаңа жаңашылдықты  қолдаушылар көбейді.  Оқу пәні ретінде басқа да хореографиялық училищелердің  оқу бағдарламаларына енді.
ХХ ғ. 20 жылд. Көптеген  әуесқой  би үйірмелері,  ансамбльдері , студиялар,  балет театрлары  құрыла бастады.  әртүрлі конкурстар, көркемдік-шығармашылық  олимпиадалар  өте бастады.  Бұның бәрі  жетекші  мамандардың  көбеюіне  алып келді.  Осы мәселені шешуге  ескі мектептердің  шеберлері  үлкен роль атқарды.
Ең басты   жаңалықтардың бірі  Лопухов, Ширяев, Бочаровтың «Основы характерного танца»  кітабының  жарық көруі болды. Көптеген  жылдар бойы  жинақтаған  тәжірибенің  арқасында  бұл еңбек «Халықтық-сахналық биді оқытудағы » ең алғашқы кітап саналды.
ҰОС кейін  көптеген арнаулы  оқу орындары  ашыла бастады.  «Халық биі»  оқу процесінде  үлкен орын алды.  Пән негізгі ретінде   характерлік  биді оқытудың жүйесі   алынды.  Білімді мамандар әуесқой, кәсіби  би ұжымдарын басқарды.  Және  халық хореографиясының дәстүрлерін сақтап, жалғастырып отырды.
1960 жылы  өнер институттарның «Хореография  бөлімдерінде балетмейстер-педагогтарды  дайындай бастады. Кәсіби пәндердің  ішінде  «Халықтық-сахналық  биге» үлкен көңіл бөлінді.  Халықтық-сахналық  би орындаушыларын  және педагогтарын  Луначарский атындағы Мемлекеттік театр өнері институының профессоры  Ткаченко үлкен еңбек атқарды.  Ол 1954 «Народный танец  кітабын жазып шығарды.  Бұл басылым  1967 жылы  қайта шығарылды.  Ткаченко  станок жанындағы жаттығуларды жүйелеп , кеңейтті. Жаңа атаулар қолдана бастады. Сонымен қатар,  Блатованың «Оқу-әдістемелік құралы», Борзованың  2 бөлімнен тұратын  «КСРО халықтарының  билері» атты және Ткаченконың «Халық биін оқыту әдістемесі» кітаптары  жарық көрді.
Халық биінің орындаушыларын  дайындаудағы  басты мақсаттардың  бірі актерлық  шеберлікті дамыту, дене қозғалғыш аппаратын  дамыту,  әр қимылдың мәнері сипатын  меңгеру. 
Сахнада  әр ұлттың өзіне  тән ерекшелігін көрсетуге  аталған талаптар  өте маңызды орын алады.</text>
      <sha1>lfktd214elxykejhjxmc3knl0tjhppe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631912</id>
      <parentid>3631910</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T16:23:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <origin>3631912</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12004" sha1="ds8c2banpqk8iidx7zit2nl8ojauq4m" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=қаңтар 2018}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;

Мінездік би (мәнерлі, сипатты би; француз тілінде «Danse de caractère») – сахналық би өнерінің ерекше бір түрі.Алғашқы ұғымда, ХVІ–ХVІІІ ғасырлар аралығында, белгілі бір мінез-құлық сипаты бар, тұрмыстық образдарды бейнелейтін билер осылай аталды. Олар көбіне интермедияларда (спектакль арасындағы шағын көріністерде) кездесіп отырды. Басты кейіпкерлері ретінде шеберлер, шаруалар мен қарақшылар бейнеленді. Би қимылдары белгілі бір кейіпкердің іс-әрекетін тікелей көрсететін қозғалыстардан құралғандықтан, классикалық балет негіздерінен өзгеше болды.ХІХ ғасырда мінездік биді халық биінің сахналық өңделген нұсқасы деп атай бастады. Олар балет спектакльдерінде жиі қолданылды. ХІХ ғасырдың 1830–1850 жылдарында хореографияда ұлттық колоритке көп көңіл бөліне бастады. Нәтижесінде романтикалық балеттерде де ұлттық нақыштар көрініс тапты. Мінездік бидің таза халық биінен басты айырмашылығы – оның классикалық би жүйесінің техникасы мен тәсілдеріне негізделуінде.ТарихыХVІІІ ғасырдың аяғында мінездік бидің экзерсисі (дайындық жаттығуларының кешені) қалыптасты. Уақыт өте келе ол жеке оқу пәні ретінде білім беру жүйесіне бекітілді. Барлық халық биінің қимылдары классикалық би шеңберінде орындала бастады.Қазіргі заманғы балет спектакльдерінде мінездік би негізгі сюжетті толықтыратын эпизод ретінде кездеседі. Ол балет мазмұнын байытып, кейіпкер образын ашудың басты тәсілі ретінде қабылданады. Мысалы: «Бақшасарай фонтаны», «Щелкунчик» балеттері мен «Князь Игорь» операсындағы билер.ХІХ ғасырда Петербург театр училищесінде халық биі жеке пән ретінде оқытыла бастады. Бұған балеттік спектакльдерде венгр, испан билерінің жиі орындалуы себеп болды. Ол кезеңде мінездік билердің үздік орындаушылары ретінде Ф. Герцер мен А. Ширяев танылды.ХІХ ғасырдың 90-жылдары А. Ширяев өз бастамасымен «Мінездік биді» жүйелеп, оны негізгі пән деңгейіне көтерді. Уақыт өте келе бұл жаңашылдықты қолдаушылар қатары көбейіп, пән басқа да хореографиялық училищелердің оқу бағдарламаларына енгізілді.ХХ ғасырдың 20-жылдарында көптеген әуесқой би үйірмелері, ансамбльдер, студиялар мен балет театрлары құрылды. Әртүрлі конкурстар мен көркемдік-шығармашылық олимпиадалар ұйымдастырыла бастады. Бұл үрдіс жетекші мамандардың көбеюіне алып келді. Осы мәселені шешуде ескі мектептің шеберлері үлкен рөл атқарды.Бұл саладағы ең басты жаңалықтардың бірі – Ф. Лопухов, А. Ширяев және А. Бочаровтың «Основы характерного танца» («Мінездік бидің негіздері») кітабының жарық көруі еді. Көптеген жылдар бойы жинақталған тәжірибенің арқасында бұл еңбек «Халықтық-сахналық биді оқыту әдістемесі» бойынша жазылған алғашқы іргелі оқулыққа айналды.Ұлы Отан соғысынан кейін көптеген арнаулы оқу орындары ашылды. «Халық биі» оқу процесінде үлкен орын алып, оны оқытудың негізгі жүйесі ретінде мінездік би әдістемесі алынды. Білімді мамандар әуесқой және кәсіби би ұжымдарын басқарып, халық хореографиясының дәстүрлерін сақтап, жалғастырып келеді.


'''Характерлі би''' (мәнерлі, сипатты) – француз тіліде «''De dance haracter''» - сахналық бидің бір  түрі.
Бастапқы ұғымда  ХҮІ-ХҮІІІ ғасыр араығында характерлі  бейнелері бар , тұрмыстық образдағы  бейнелер аталды.  Көп жағдайда  интермедияда кездесіп отырды.  Басты іс-әрекет  жасаушылар  шеберлер,  шаруалар,  қарақшылар т.б. Би қимылдары  белгілі бір кейіпкердің іс-әрекетін көрсететін  қимылдардан  тұрды, яғни  қимылдар классикалық  негізден ауықтып отырды.  ХІХ  ғасырда  характерлік биді  халық биінің сахнада  өңделген  биі деп атай бастады. Олар балет спектаклльдерінде кездесіп отырды.  ХІХ ғаасырдың 1830-50 жылдарында  ұлттық калоритке көп кқңіл бөліне бастады.  Романтикалық  балеттерде  де ұлттық  нақышта кездесе бастады.Характерллік бидің халық биінен  айырмашылығы  классикалық  би жүйесінің  тәсілдерін қолдану.
	
== Тарихы == 
ХҮІІІ  ғасырдың  аяғында  характерлік бидің  экзерсисі қалыптасты. Уақыт өте оқу пәні ретінде жүйеге  бекітілді.  Барлық халық биінің қимылдары  классикалық би шеңберінде  орындалды. 
	Қазіргі  замандағы  балет спектакльдерінде  характерлік  би эпизод ретінде  кездеседі және  ол толығымен  балет мазмұнының  кейіпкер образын  ашудың   тәсілі ретінде  қабылданады. «Бахчисарайский фонтан», «Щелкунчик», «Князь Игорь».

	ХІХ ғасырда Петербор-оратор училищесінде  халық биі  пән ретінде  пайда бола бастады.  Себебі,  балеттік  спектакльддерде  венгр, испан билері  орындала бастады.  Характерлік билердің  орындаушы шеберлері Герцер, Ширяев.
	ХІХ  ғасырдың 90 ж – Ширяев өз ұсынысымен  «Характерлік биді» жүйелендірді. Ол характерлік биді  негізгі пән деңгеіне көтерді. Уақыт өте келе  жаңа жаңашылдықты  қолдаушылар көбейді.  Оқу пәні ретінде басқа да хореографиялық училищелердің  оқу бағдарламаларына енді.
ХХ ғ. 20 жылд. Көптеген  әуесқой  би үйірмелері,  ансамбльдері , студиялар,  балет театрлары  құрыла бастады.  әртүрлі конкурстар, көркемдік-шығармашылық  олимпиадалар  өте бастады.  Бұның бәрі  жетекші  мамандардың  көбеюіне  алып келді.  Осы мәселені шешуге  ескі мектептердің  шеберлері  үлкен роль атқарды.
Ең басты   жаңалықтардың бірі  Лопухов, Ширяев, Бочаровтың «Основы характерного танца»  кітабының  жарық көруі болды. Көптеген  жылдар бойы  жинақтаған  тәжірибенің  арқасында  бұл еңбек «Халықтық-сахналық биді оқытудағы » ең алғашқы кітап саналды.
ҰОС кейін  көптеген арнаулы  оқу орындары  ашыла бастады.  «Халық биі»  оқу процесінде  үлкен орын алды.  Пән негізгі ретінде   характерлік  биді оқытудың жүйесі   алынды.  Білімді мамандар әуесқой, кәсіби  би ұжымдарын басқарды.  Және  халық хореографиясының дәстүрлерін сақтап, жалғастырып отырды.
1960 жылы  өнер институттарның «Хореография  бөлімдерінде балетмейстер-педагогтарды  дайындай бастады. Кәсіби пәндердің  ішінде  «Халықтық-сахналық  биге» үлкен көңіл бөлінді.  Халықтық-сахналық  би орындаушыларын  және педагогтарын  Луначарский атындағы Мемлекеттік театр өнері институының профессоры  Ткаченко үлкен еңбек атқарды.  Ол 1954 «Народный танец  кітабын жазып шығарды.  Бұл басылым  1967 жылы  қайта шығарылды.  Ткаченко  станок жанындағы жаттығуларды жүйелеп , кеңейтті. Жаңа атаулар қолдана бастады. Сонымен қатар,  Блатованың «Оқу-әдістемелік құралы», Борзованың  2 бөлімнен тұратын  «КСРО халықтарының  билері» атты және Ткаченконың «Халық биін оқыту әдістемесі» кітаптары  жарық көрді.
Халық биінің орындаушыларын  дайындаудағы  басты мақсаттардың  бірі актерлық  шеберлікті дамыту, дене қозғалғыш аппаратын  дамыту,  әр қимылдың мәнері сипатын  меңгеру. 
Сахнада  әр ұлттың өзіне  тән ерекшелігін көрсетуге  аталған талаптар  өте маңызды орын алады.</text>
      <sha1>ds8c2banpqk8iidx7zit2nl8ojauq4m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631913</id>
      <parentid>3631912</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T16:24:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <origin>3631913</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13728" sha1="t9mm7c4431juqzziwjs0tr8jji5cbht" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=қаңтар 2018}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;

Мінездік би (мәнерлі, сипатты би; француз тілінде «Danse de caractère») – сахналық би өнерінің ерекше бір түрі.Алғашқы ұғымда, ХVІ–ХVІІІ ғасырлар аралығында, белгілі бір мінез-құлық сипаты бар, тұрмыстық образдарды бейнелейтін билер осылай аталды. Олар көбіне интермедияларда (спектакль арасындағы шағын көріністерде) кездесіп отырды. Басты кейіпкерлері ретінде шеберлер, шаруалар мен қарақшылар бейнеленді. Би қимылдары белгілі бір кейіпкердің іс-әрекетін тікелей көрсететін қозғалыстардан құралғандықтан, классикалық балет негіздерінен өзгеше болды.ХІХ ғасырда мінездік биді халық биінің сахналық өңделген нұсқасы деп атай бастады. Олар балет спектакльдерінде жиі қолданылды. ХІХ ғасырдың 1830–1850 жылдарында хореографияда ұлттық колоритке көп көңіл бөліне бастады. Нәтижесінде романтикалық балеттерде де ұлттық нақыштар көрініс тапты. Мінездік бидің таза халық биінен басты айырмашылығы – оның классикалық би жүйесінің техникасы мен тәсілдеріне негізделуінде.ТарихыХVІІІ ғасырдың аяғында мінездік бидің экзерсисі (дайындық жаттығуларының кешені) қалыптасты. Уақыт өте келе ол жеке оқу пәні ретінде білім беру жүйесіне бекітілді. Барлық халық биінің қимылдары классикалық би шеңберінде орындала бастады.Қазіргі заманғы балет спектакльдерінде мінездік би негізгі сюжетті толықтыратын эпизод ретінде кездеседі. Ол балет мазмұнын байытып, кейіпкер образын ашудың басты тәсілі ретінде қабылданады. Мысалы: «Бақшасарай фонтаны», «Щелкунчик» балеттері мен «Князь Игорь» операсындағы билер.ХІХ ғасырда Петербург театр училищесінде халық биі жеке пән ретінде оқытыла бастады. Бұған балеттік спектакльдерде венгр, испан билерінің жиі орындалуы себеп болды. Ол кезеңде мінездік билердің үздік орындаушылары ретінде Ф. Герцер мен А. Ширяев танылды.ХІХ ғасырдың 90-жылдары А. Ширяев өз бастамасымен «Мінездік биді» жүйелеп, оны негізгі пән деңгейіне көтерді. Уақыт өте келе бұл жаңашылдықты қолдаушылар қатары көбейіп, пән басқа да хореографиялық училищелердің оқу бағдарламаларына енгізілді.ХХ ғасырдың 20-жылдарында көптеген әуесқой би үйірмелері, ансамбльдер, студиялар мен балет театрлары құрылды. Әртүрлі конкурстар мен көркемдік-шығармашылық олимпиадалар ұйымдастырыла бастады. Бұл үрдіс жетекші мамандардың көбеюіне алып келді. Осы мәселені шешуде ескі мектептің шеберлері үлкен рөл атқарды.Бұл саладағы ең басты жаңалықтардың бірі – Ф. Лопухов, А. Ширяев және А. Бочаровтың «Основы характерного танца» («Мінездік бидің негіздері») кітабының жарық көруі еді. Көптеген жылдар бойы жинақталған тәжірибенің арқасында бұл еңбек «Халықтық-сахналық биді оқыту әдістемесі» бойынша жазылған алғашқы іргелі оқулыққа айналды.Ұлы Отан соғысынан кейін көптеген арнаулы оқу орындары ашылды. «Халық биі» оқу процесінде үлкен орын алып, оны оқытудың негізгі жүйесі ретінде мінездік би әдістемесі алынды. Білімді мамандар әуесқой және кәсіби би ұжымдарын басқарып, халық хореографиясының дәстүрлерін сақтап, жалғастырып келеді. 1960 жылы өнер институттарның «Хореография бөлімдерінде балетмейстер-педагогтарды дайындай бастады. Кәсіби пәндердің ішінде «Халықтық-сахналық биге» үлкен көңіл бөлінді. Халықтық-сахналық би орындаушыларын және педагогтарын Луначарский атындағы Мемлекеттік театр өнері институының профессоры Ткаченко үлкен еңбек атқарды. Ол 1954 «Народный танец кітабын жазып шығарды. Бұл басылым 1967 жылы қайта шығарылды. Ткаченко станок жанындағы жаттығуларды жүйелеп , кеңейтті. Жаңа атаулар қолдана бастады. Сонымен қатар, Блатованың «Оқу-әдістемелік құралы», Борзованың 2 бөлімнен тұратын «КСРО халықтарының билері» атты және Ткаченконың «Халық биін оқыту әдістемесі» кітаптары жарық көрді. Халық биінің орындаушыларын дайындаудағы басты мақсаттардың бірі актерлық шеберлікті дамыту, дене қозғалғыш аппаратын дамыту, әр қимылдың мәнері сипатын меңгеру. Сахнада әр ұлттың өзіне тән ерекшелігін көрсетуге аталған талаптар өте маңызды орын алады.

'''Характерлі би''' (мәнерлі, сипатты) – француз тіліде «''De dance haracter''» - сахналық бидің бір  түрі.
Бастапқы ұғымда  ХҮІ-ХҮІІІ ғасыр араығында характерлі  бейнелері бар , тұрмыстық образдағы  бейнелер аталды.  Көп жағдайда  интермедияда кездесіп отырды.  Басты іс-әрекет  жасаушылар  шеберлер,  шаруалар,  қарақшылар т.б. Би қимылдары  белгілі бір кейіпкердің іс-әрекетін көрсететін  қимылдардан  тұрды, яғни  қимылдар классикалық  негізден ауықтып отырды.  ХІХ  ғасырда  характерлік биді  халық биінің сахнада  өңделген  биі деп атай бастады. Олар балет спектаклльдерінде кездесіп отырды.  ХІХ ғаасырдың 1830-50 жылдарында  ұлттық калоритке көп кқңіл бөліне бастады.  Романтикалық  балеттерде  де ұлттық  нақышта кездесе бастады.Характерллік бидің халық биінен  айырмашылығы  классикалық  би жүйесінің  тәсілдерін қолдану.
	
== Тарихы == 
ХҮІІІ  ғасырдың  аяғында  характерлік бидің  экзерсисі қалыптасты. Уақыт өте оқу пәні ретінде жүйеге  бекітілді.  Барлық халық биінің қимылдары  классикалық би шеңберінде  орындалды. 
	Қазіргі  замандағы  балет спектакльдерінде  характерлік  би эпизод ретінде  кездеседі және  ол толығымен  балет мазмұнының  кейіпкер образын  ашудың   тәсілі ретінде  қабылданады. «Бахчисарайский фонтан», «Щелкунчик», «Князь Игорь».

	ХІХ ғасырда Петербор-оратор училищесінде  халық биі  пән ретінде  пайда бола бастады.  Себебі,  балеттік  спектакльддерде  венгр, испан билері  орындала бастады.  Характерлік билердің  орындаушы шеберлері Герцер, Ширяев.
	ХІХ  ғасырдың 90 ж – Ширяев өз ұсынысымен  «Характерлік биді» жүйелендірді. Ол характерлік биді  негізгі пән деңгеіне көтерді. Уақыт өте келе  жаңа жаңашылдықты  қолдаушылар көбейді.  Оқу пәні ретінде басқа да хореографиялық училищелердің  оқу бағдарламаларына енді.
ХХ ғ. 20 жылд. Көптеген  әуесқой  би үйірмелері,  ансамбльдері , студиялар,  балет театрлары  құрыла бастады.  әртүрлі конкурстар, көркемдік-шығармашылық  олимпиадалар  өте бастады.  Бұның бәрі  жетекші  мамандардың  көбеюіне  алып келді.  Осы мәселені шешуге  ескі мектептердің  шеберлері  үлкен роль атқарды.
Ең басты   жаңалықтардың бірі  Лопухов, Ширяев, Бочаровтың «Основы характерного танца»  кітабының  жарық көруі болды. Көптеген  жылдар бойы  жинақтаған  тәжірибенің  арқасында  бұл еңбек «Халықтық-сахналық биді оқытудағы » ең алғашқы кітап саналды.
ҰОС кейін  көптеген арнаулы  оқу орындары  ашыла бастады.  «Халық биі»  оқу процесінде  үлкен орын алды.  Пән негізгі ретінде   характерлік  биді оқытудың жүйесі   алынды.  Білімді мамандар әуесқой, кәсіби  би ұжымдарын басқарды.  Және  халық хореографиясының дәстүрлерін сақтап, жалғастырып отырды.
1960 жылы  өнер институттарның «Хореография  бөлімдерінде балетмейстер-педагогтарды  дайындай бастады. Кәсіби пәндердің  ішінде  «Халықтық-сахналық  биге» үлкен көңіл бөлінді.  Халықтық-сахналық  би орындаушыларын  және педагогтарын  Луначарский атындағы Мемлекеттік театр өнері институының профессоры  Ткаченко үлкен еңбек атқарды.  Ол 1954 «Народный танец  кітабын жазып шығарды.  Бұл басылым  1967 жылы  қайта шығарылды.  Ткаченко  станок жанындағы жаттығуларды жүйелеп , кеңейтті. Жаңа атаулар қолдана бастады. Сонымен қатар,  Блатованың «Оқу-әдістемелік құралы», Борзованың  2 бөлімнен тұратын  «КСРО халықтарының  билері» атты және Ткаченконың «Халық биін оқыту әдістемесі» кітаптары  жарық көрді.
Халық биінің орындаушыларын  дайындаудағы  басты мақсаттардың  бірі актерлық  шеберлікті дамыту, дене қозғалғыш аппаратын  дамыту,  әр қимылдың мәнері сипатын  меңгеру. 
Сахнада  әр ұлттың өзіне  тән ерекшелігін көрсетуге  аталған талаптар  өте маңызды орын алады.</text>
      <sha1>t9mm7c4431juqzziwjs0tr8jji5cbht</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631914</id>
      <parentid>3631913</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T16:25:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <comment>/* Кіріспе бөлімін өңдеді */</comment>
      <origin>3631914</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12245" sha1="2043jmrvdxbzpzhaid9icwdr6nfhtdc" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=қаңтар 2018}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;

Мінездік би (мәнерлі, сипатты би; француз тілінде «Danse de caractère») – сахналық би өнерінің ерекше бір түрі.Алғашқы ұғымда, ХVІ–ХVІІІ ғасырлар аралығында, белгілі бір мінез-құлық сипаты бар, тұрмыстық образдарды бейнелейтін билер осылай аталды. Олар көбіне интермедияларда (спектакль арасындағы шағын көріністерде) кездесіп отырды. Басты кейіпкерлері ретінде шеберлер, шаруалар мен қарақшылар бейнеленді. Би қимылдары белгілі бір кейіпкердің іс-әрекетін тікелей көрсететін қозғалыстардан құралғандықтан, классикалық балет негіздерінен өзгеше болды.ХІХ ғасырда мінездік биді халық биінің сахналық өңделген нұсқасы деп атай бастады. Олар балет спектакльдерінде жиі қолданылды. ХІХ ғасырдың 1830–1850 жылдарында хореографияда ұлттық колоритке көп көңіл бөліне бастады. Нәтижесінде романтикалық балеттерде де ұлттық нақыштар көрініс тапты. Мінездік бидің таза халық биінен басты айырмашылығы – оның классикалық би жүйесінің техникасы мен тәсілдеріне негізделуінде.ТарихыХVІІІ ғасырдың аяғында мінездік бидің экзерсисі (дайындық жаттығуларының кешені) қалыптасты. Уақыт өте келе ол жеке оқу пәні ретінде білім беру жүйесіне бекітілді. Барлық халық биінің қимылдары классикалық би шеңберінде орындала бастады.Қазіргі заманғы балет спектакльдерінде мінездік би негізгі сюжетті толықтыратын эпизод ретінде кездеседі. Ол балет мазмұнын байытып, кейіпкер образын ашудың басты тәсілі ретінде қабылданады. Мысалы: «Бақшасарай фонтаны», «Щелкунчик» балеттері мен «Князь Игорь» операсындағы билер.ХІХ ғасырда Петербург театр училищесінде халық биі жеке пән ретінде оқытыла бастады. Бұған балеттік спектакльдерде венгр, испан билерінің жиі орындалуы себеп болды. Ол кезеңде мінездік билердің үздік орындаушылары ретінде Ф. Герцер мен А. Ширяев танылды.ХІХ ғасырдың 90-жылдары А. Ширяев өз бастамасымен «Мінездік биді» жүйелеп, оны негізгі пән деңгейіне көтерді. Уақыт өте келе бұл жаңашылдықты қолдаушылар қатары көбейіп, пән басқа да хореографиялық училищелердің оқу бағдарламаларына енгізілді.ХХ ғасырдың 20-жылдарында көптеген әуесқой би үйірмелері, ансамбльдер, студиялар мен балет театрлары құрылды. Әртүрлі конкурстар мен көркемдік-шығармашылық олимпиадалар ұйымдастырыла бастады. Бұл үрдіс жетекші мамандардың көбеюіне алып келді. Осы мәселені шешуде ескі мектептің шеберлері үлкен рөл атқарды.Бұл саладағы ең басты жаңалықтардың бірі – Ф. Лопухов, А. Ширяев және А. Бочаровтың «Основы характерного танца» («Мінездік бидің негіздері») кітабының жарық көруі еді. Көптеген жылдар бойы жинақталған тәжірибенің арқасында бұл еңбек «Халықтық-сахналық биді оқыту әдістемесі» бойынша жазылған алғашқы іргелі оқулыққа айналды.Ұлы Отан соғысынан кейін көптеген арнаулы оқу орындары ашылды. «Халық биі» оқу процесінде үлкен орын алып, оны оқытудың негізгі жүйесі ретінде мінездік би әдістемесі алынды. Білімді мамандар әуесқой және кәсіби би ұжымдарын басқарып, халық хореографиясының дәстүрлерін сақтап, жалғастырып келеді. 1960 жылы өнер институттарның «Хореография бөлімдерінде балетмейстер-педагогтарды дайындай бастады. Кәсіби пәндердің ішінде «Халықтық-сахналық биге» үлкен көңіл бөлінді. Халықтық-сахналық би орындаушыларын және педагогтарын Луначарский атындағы Мемлекеттік театр өнері институының профессоры Ткаченко үлкен еңбек атқарды. Ол 1954 «Народный танец кітабын жазып шығарды. Бұл басылым 1967 жылы қайта шығарылды. Ткаченко станок жанындағы жаттығуларды жүйелеп , кеңейтті. Жаңа атаулар қолдана бастады. Сонымен қатар, Блатованың «Оқу-әдістемелік құралы», Борзованың 2 бөлімнен тұратын «КСРО халықтарының билері» атты және Ткаченконың «Халық биін оқыту әдістемесі» кітаптары жарық көрді. Халық биінің орындаушыларын дайындаудағы басты мақсаттардың бірі актерлық шеберлікті дамыту, дене қозғалғыш аппаратын дамыту, әр қимылдың мәнері сипатын меңгеру. Сахнада әр ұлттың өзіне тән ерекшелігін көрсетуге аталған талаптар өте маңызды орын алады.

== Тарихы == 
ХҮІІІ  ғасырдың  аяғында  характерлік бидің  экзерсисі қалыптасты. Уақыт өте оқу пәні ретінде жүйеге  бекітілді.  Барлық халық биінің қимылдары  классикалық би шеңберінде  орындалды. 
	Қазіргі  замандағы  балет спектакльдерінде  характерлік  би эпизод ретінде  кездеседі және  ол толығымен  балет мазмұнының  кейіпкер образын  ашудың   тәсілі ретінде  қабылданады. «Бахчисарайский фонтан», «Щелкунчик», «Князь Игорь».

	ХІХ ғасырда Петербор-оратор училищесінде  халық биі  пән ретінде  пайда бола бастады.  Себебі,  балеттік  спектакльддерде  венгр, испан билері  орындала бастады.  Характерлік билердің  орындаушы шеберлері Герцер, Ширяев.
	ХІХ  ғасырдың 90 ж – Ширяев өз ұсынысымен  «Характерлік биді» жүйелендірді. Ол характерлік биді  негізгі пән деңгеіне көтерді. Уақыт өте келе  жаңа жаңашылдықты  қолдаушылар көбейді.  Оқу пәні ретінде басқа да хореографиялық училищелердің  оқу бағдарламаларына енді.
ХХ ғ. 20 жылд. Көптеген  әуесқой  би үйірмелері,  ансамбльдері , студиялар,  балет театрлары  құрыла бастады.  әртүрлі конкурстар, көркемдік-шығармашылық  олимпиадалар  өте бастады.  Бұның бәрі  жетекші  мамандардың  көбеюіне  алып келді.  Осы мәселені шешуге  ескі мектептердің  шеберлері  үлкен роль атқарды.
Ең басты   жаңалықтардың бірі  Лопухов, Ширяев, Бочаровтың «Основы характерного танца»  кітабының  жарық көруі болды. Көптеген  жылдар бойы  жинақтаған  тәжірибенің  арқасында  бұл еңбек «Халықтық-сахналық биді оқытудағы » ең алғашқы кітап саналды.
ҰОС кейін  көптеген арнаулы  оқу орындары  ашыла бастады.  «Халық биі»  оқу процесінде  үлкен орын алды.  Пән негізгі ретінде   характерлік  биді оқытудың жүйесі   алынды.  Білімді мамандар әуесқой, кәсіби  би ұжымдарын басқарды.  Және  халық хореографиясының дәстүрлерін сақтап, жалғастырып отырды.
1960 жылы  өнер институттарның «Хореография  бөлімдерінде балетмейстер-педагогтарды  дайындай бастады. Кәсіби пәндердің  ішінде  «Халықтық-сахналық  биге» үлкен көңіл бөлінді.  Халықтық-сахналық  би орындаушыларын  және педагогтарын  Луначарский атындағы Мемлекеттік театр өнері институының профессоры  Ткаченко үлкен еңбек атқарды.  Ол 1954 «Народный танец  кітабын жазып шығарды.  Бұл басылым  1967 жылы  қайта шығарылды.  Ткаченко  станок жанындағы жаттығуларды жүйелеп , кеңейтті. Жаңа атаулар қолдана бастады. Сонымен қатар,  Блатованың «Оқу-әдістемелік құралы», Борзованың  2 бөлімнен тұратын  «КСРО халықтарының  билері» атты және Ткаченконың «Халық биін оқыту әдістемесі» кітаптары  жарық көрді.
Халық биінің орындаушыларын  дайындаудағы  басты мақсаттардың  бірі актерлық  шеберлікті дамыту, дене қозғалғыш аппаратын  дамыту,  әр қимылдың мәнері сипатын  меңгеру. 
Сахнада  әр ұлттың өзіне  тән ерекшелігін көрсетуге  аталған талаптар  өте маңызды орын алады.</text>
      <sha1>2043jmrvdxbzpzhaid9icwdr6nfhtdc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631915</id>
      <parentid>3631914</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T16:26:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тарихы */</comment>
      <origin>3631915</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7266" sha1="qd8j6pftmmx9qk92wm7gl4mvv273tc5" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=қаңтар 2018}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;

Мінездік би (мәнерлі, сипатты би; француз тілінде «Danse de caractère») – сахналық би өнерінің ерекше бір түрі.Алғашқы ұғымда, ХVІ–ХVІІІ ғасырлар аралығында, белгілі бір мінез-құлық сипаты бар, тұрмыстық образдарды бейнелейтін билер осылай аталды. Олар көбіне интермедияларда (спектакль арасындағы шағын көріністерде) кездесіп отырды. Басты кейіпкерлері ретінде шеберлер, шаруалар мен қарақшылар бейнеленді. Би қимылдары белгілі бір кейіпкердің іс-әрекетін тікелей көрсететін қозғалыстардан құралғандықтан, классикалық балет негіздерінен өзгеше болды.ХІХ ғасырда мінездік биді халық биінің сахналық өңделген нұсқасы деп атай бастады. Олар балет спектакльдерінде жиі қолданылды. ХІХ ғасырдың 1830–1850 жылдарында хореографияда ұлттық колоритке көп көңіл бөліне бастады. Нәтижесінде романтикалық балеттерде де ұлттық нақыштар көрініс тапты. Мінездік бидің таза халық биінен басты айырмашылығы – оның классикалық би жүйесінің техникасы мен тәсілдеріне негізделуінде.ТарихыХVІІІ ғасырдың аяғында мінездік бидің экзерсисі (дайындық жаттығуларының кешені) қалыптасты. Уақыт өте келе ол жеке оқу пәні ретінде білім беру жүйесіне бекітілді. Барлық халық биінің қимылдары классикалық би шеңберінде орындала бастады.Қазіргі заманғы балет спектакльдерінде мінездік би негізгі сюжетті толықтыратын эпизод ретінде кездеседі. Ол балет мазмұнын байытып, кейіпкер образын ашудың басты тәсілі ретінде қабылданады. Мысалы: «Бақшасарай фонтаны», «Щелкунчик» балеттері мен «Князь Игорь» операсындағы билер.ХІХ ғасырда Петербург театр училищесінде халық биі жеке пән ретінде оқытыла бастады. Бұған балеттік спектакльдерде венгр, испан билерінің жиі орындалуы себеп болды. Ол кезеңде мінездік билердің үздік орындаушылары ретінде Ф. Герцер мен А. Ширяев танылды.ХІХ ғасырдың 90-жылдары А. Ширяев өз бастамасымен «Мінездік биді» жүйелеп, оны негізгі пән деңгейіне көтерді. Уақыт өте келе бұл жаңашылдықты қолдаушылар қатары көбейіп, пән басқа да хореографиялық училищелердің оқу бағдарламаларына енгізілді.ХХ ғасырдың 20-жылдарында көптеген әуесқой би үйірмелері, ансамбльдер, студиялар мен балет театрлары құрылды. Әртүрлі конкурстар мен көркемдік-шығармашылық олимпиадалар ұйымдастырыла бастады. Бұл үрдіс жетекші мамандардың көбеюіне алып келді. Осы мәселені шешуде ескі мектептің шеберлері үлкен рөл атқарды.Бұл саладағы ең басты жаңалықтардың бірі – Ф. Лопухов, А. Ширяев және А. Бочаровтың «Основы характерного танца» («Мінездік бидің негіздері») кітабының жарық көруі еді. Көптеген жылдар бойы жинақталған тәжірибенің арқасында бұл еңбек «Халықтық-сахналық биді оқыту әдістемесі» бойынша жазылған алғашқы іргелі оқулыққа айналды.Ұлы Отан соғысынан кейін көптеген арнаулы оқу орындары ашылды. «Халық биі» оқу процесінде үлкен орын алып, оны оқытудың негізгі жүйесі ретінде мінездік би әдістемесі алынды. Білімді мамандар әуесқой және кәсіби би ұжымдарын басқарып, халық хореографиясының дәстүрлерін сақтап, жалғастырып келеді. 1960 жылы өнер институттарның «Хореография бөлімдерінде балетмейстер-педагогтарды дайындай бастады. Кәсіби пәндердің ішінде «Халықтық-сахналық биге» үлкен көңіл бөлінді. Халықтық-сахналық би орындаушыларын және педагогтарын Луначарский атындағы Мемлекеттік театр өнері институының профессоры Ткаченко үлкен еңбек атқарды. Ол 1954 «Народный танец кітабын жазып шығарды. Бұл басылым 1967 жылы қайта шығарылды. Ткаченко станок жанындағы жаттығуларды жүйелеп , кеңейтті. Жаңа атаулар қолдана бастады. Сонымен қатар, Блатованың «Оқу-әдістемелік құралы», Борзованың 2 бөлімнен тұратын «КСРО халықтарының билері» атты және Ткаченконың «Халық биін оқыту әдістемесі» кітаптары жарық көрді. Халық биінің орындаушыларын дайындаудағы басты мақсаттардың бірі актерлық шеберлікті дамыту, дене қозғалғыш аппаратын дамыту, әр қимылдың мәнері сипатын меңгеру. Сахнада әр ұлттың өзіне тән ерекшелігін көрсетуге аталған талаптар өте маңызды орын алады.</text>
      <sha1>qd8j6pftmmx9qk92wm7gl4mvv273tc5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631916</id>
      <parentid>3631915</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T16:44:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <origin>3631916</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14223" sha1="515cd2hnp144w85p1ijcpgbmldp2zsr" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=қаңтар 2018}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;

{{Би
 | атауы          = Мінездік би

 | шынайы атауы   = {{lang-fr|Danse de caractère}}
 | суреті         = 
 | сурет ені      = 
 | сурет атауы    = 
 | түрі           = Сахналық би, Халық-сахналық би
 | пайда болған   = [[XVI ғасыр]] — [[XVII ғасыр]]
 | елі            = {{FRA}}
 | негізін қалаушы= 
 | ортаққор       = Character dance
}}

'''Мінездік би''' (мәнерлі, сипатты би; {{lang-fr|danse de caractère}}) — сахналық би өнерінің ерекше бір түрі. Алғашқы ұғымда, ХVІ–ХVІІІ ғасырлар аралығында белгілі бір мінез-құлық сипаты бар, тұрмыстық образдарды бейнелейтін билер осылай аталды.&lt;ref name=&quot;vaganova_hist&quot;&gt;История характерного танца в балетном искусстве. Ваганова атындағы Орыс балет академиясының мұрағаты, 2022.&lt;/ref&gt; Олар көбіне интермедияларда (спектакль арасындағы шағын көріністерде) кездесіп отырды. Басты кейіпкерлері ретінде шеберлер, шаруалар мен қарақшылар бейнеленді. Би қимылдары белгілі бір кейіпкердің іс-әрекетін тікелей көрсететін қозғалыстардан құралғандықтан, классикалық балет негезінен өзгеше болды. Халықаралық деңгейдегі өнерді зерттеу базаларында бұл би түрінің кәсіби анықтамасы бекітілген.&lt;ref&gt;[https://britannica.com Character dance | ballet | Britannica]. Encyclopedia Britannica.&lt;/ref&gt;

ХІХ ғасырда мінездік биді халық биінің сахналық өңделген нұсқасы деп атай бастады. Олар балет спектакльдерінде жиі қолданылды. ХІХ ғасырдың 1830–1850 жылдарында хореографияда ұлттық колоритке көп көңіл бөліне бастады. Нәтижесінде романтикалық балеттерде де ұлттық нақыштар көрініс тапты. Мінездік бидің таза халық биінен басты айырмашылығы — оның классикалық би жүйесінің техникасы мен тәсілдеріне негізделуінде.&lt;ref name=&quot;britannica_char&quot;/&gt; Өнер бағытының әлемдік энциклопедиялық сипаттамасы мен маңызы жарияланған.&lt;ref&gt;[https://encyclopedia.pub Character Dance: History, Pedagogy and Evolution]. Scholarly Community Encyclopedia.&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
ХVІІІ ғасырдың аяғында мінездік бидің экзерсисі (дайындық жаттығуларының кешені) қалыптасты. Уақыт өте келе ол жеке оқу пәні ретінде білім беру жүйесіне бекітілді. Барлық халық биінің қимылдары классикалық би шеңберінде орындала бастады.&lt;ref name=&quot;lopukhov_book&quot;&gt;Лопухов Ф., Ширяев А., Бочаров А. Основы характерного танца. — Ленинград: Искусство, 1939.&lt;/ref&gt; 

Қазіргі заманғы балет спектакльдерінде мінездік би негізгі сюжетті толықтыратын эпизод ретінде кездеседі. Ол балет мазмұнын байытып, кейіпкер образын ашудың басты тәсілі ретінде қабылданады. Мысалы: «Бақшасарай фонтаны», «Щелкунчик» балеттері мен «Князь Игорь» операсындағы билер. Кәсіби театрлық оқу бағдарламалары мен әдістемелік құралдарда бұл тарих толықтай расталған.&lt;ref&gt;[https://rad.org.uk Royal Academy of Dance: Character Dance in Classical Ballet]. Royal Academy of Dance.&lt;/ref&gt;

ХІХ ғасырда Петербург театр училищесінде халық биі жеке пән ретінде оқытыла бастады. Бұған балеттік спектакльдерде венгр, испан билерінің жиі орындалуы себеп болды. Ол кезеңде мінездік билердің үздік орындаушылары ретінде Ф. Герцер мен А. Ширяев танылды.&lt;ref name=&quot;lopukhov_book&quot;/&gt;

ХІХ ғасырдың 90-жылдары А. Ширяев өз бастамасымен «Мінездік биді» жүйелеп, оны негізгі пән деңгейіне көтерді. Уақыт өте келе бұл жаңашылдықты қолдаушылар қатары көбейіп, пән басқа да хореографиялық училищелердің оқу бағдарламаларына енгізілді.&lt;ref name=&quot;ballet_encyclopedia&quot;&gt;Балет: Энциклопедия / Главный редактор Ю. Н. Григорович — Москва: Советская энциклопедия, 1981.&lt;/ref&gt; Мақаланың түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық нұсқасы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Karakter dansı - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt;

ХХ ғасырдың 20-жылдарында көптеген әуесқой би үйірмелері, ансамбльдер, студиялар мен балет театрлары құрылды. Әртүрлі конкурстар мен көркемдік-шығармашылық олимпиадалар ұйымдастырыла бастады. Бұл үрдіс жетекші мамандардың көбеюіне алып келді. Осы мәселені шешуде ескі мектептің шеберлері үлкен рөл атқарды.&lt;ref name=&quot;ballet_encyclopedia&quot;/&gt; 

Бұл саладағы ең басты жаңалықтардың бірі — Ф. Лопухов, А. Ширяев және А. Бочаровтың «Основы характерного танца» («Мінездік бидің негіздері») кітабының жарық көруі еді.&lt;ref name=&quot;lopukhov_book&quot;/&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Балет]]
[[Санат:Хореография]]
[[Санат:Халық билері]]


Мінездік би (мәнерлі, сипатты би; француз тілінде «Danse de caractère») – сахналық би өнерінің ерекше бір түрі.Алғашқы ұғымда, ХVІ–ХVІІІ ғасырлар аралығында, белгілі бір мінез-құлық сипаты бар, тұрмыстық образдарды бейнелейтін билер осылай аталды. Олар көбіне интермедияларда (спектакль арасындағы шағын көріністерде) кездесіп отырды. Басты кейіпкерлері ретінде шеберлер, шаруалар мен қарақшылар бейнеленді. Би қимылдары белгілі бір кейіпкердің іс-әрекетін тікелей көрсететін қозғалыстардан құралғандықтан, классикалық балет негіздерінен өзгеше болды.ХІХ ғасырда мінездік биді халық биінің сахналық өңделген нұсқасы деп атай бастады. Олар балет спектакльдерінде жиі қолданылды. ХІХ ғасырдың 1830–1850 жылдарында хореографияда ұлттық колоритке көп көңіл бөліне бастады. Нәтижесінде романтикалық балеттерде де ұлттық нақыштар көрініс тапты. Мінездік бидің таза халық биінен басты айырмашылығы – оның классикалық би жүйесінің техникасы мен тәсілдеріне негізделуінде.ТарихыХVІІІ ғасырдың аяғында мінездік бидің экзерсисі (дайындық жаттығуларының кешені) қалыптасты. Уақыт өте келе ол жеке оқу пәні ретінде білім беру жүйесіне бекітілді. Барлық халық биінің қимылдары классикалық би шеңберінде орындала бастады.Қазіргі заманғы балет спектакльдерінде мінездік би негізгі сюжетті толықтыратын эпизод ретінде кездеседі. Ол балет мазмұнын байытып, кейіпкер образын ашудың басты тәсілі ретінде қабылданады. Мысалы: «Бақшасарай фонтаны», «Щелкунчик» балеттері мен «Князь Игорь» операсындағы билер.ХІХ ғасырда Петербург театр училищесінде халық биі жеке пән ретінде оқытыла бастады. Бұған балеттік спектакльдерде венгр, испан билерінің жиі орындалуы себеп болды. Ол кезеңде мінездік билердің үздік орындаушылары ретінде Ф. Герцер мен А. Ширяев танылды.ХІХ ғасырдың 90-жылдары А. Ширяев өз бастамасымен «Мінездік биді» жүйелеп, оны негізгі пән деңгейіне көтерді. Уақыт өте келе бұл жаңашылдықты қолдаушылар қатары көбейіп, пән басқа да хореографиялық училищелердің оқу бағдарламаларына енгізілді.ХХ ғасырдың 20-жылдарында көптеген әуесқой би үйірмелері, ансамбльдер, студиялар мен балет театрлары құрылды. Әртүрлі конкурстар мен көркемдік-шығармашылық олимпиадалар ұйымдастырыла бастады. Бұл үрдіс жетекші мамандардың көбеюіне алып келді. Осы мәселені шешуде ескі мектептің шеберлері үлкен рөл атқарды.Бұл саладағы ең басты жаңалықтардың бірі – Ф. Лопухов, А. Ширяев және А. Бочаровтың «Основы характерного танца» («Мінездік бидің негіздері») кітабының жарық көруі еді. Көптеген жылдар бойы жинақталған тәжірибенің арқасында бұл еңбек «Халықтық-сахналық биді оқыту әдістемесі» бойынша жазылған алғашқы іргелі оқулыққа айналды.Ұлы Отан соғысынан кейін көптеген арнаулы оқу орындары ашылды. «Халық биі» оқу процесінде үлкен орын алып, оны оқытудың негізгі жүйесі ретінде мінездік би әдістемесі алынды. Білімді мамандар әуесқой және кәсіби би ұжымдарын басқарып, халық хореографиясының дәстүрлерін сақтап, жалғастырып келеді. 1960 жылы өнер институттарның «Хореография бөлімдерінде балетмейстер-педагогтарды дайындай бастады. Кәсіби пәндердің ішінде «Халықтық-сахналық биге» үлкен көңіл бөлінді. Халықтық-сахналық би орындаушыларын және педагогтарын Луначарский атындағы Мемлекеттік театр өнері институының профессоры Ткаченко үлкен еңбек атқарды. Ол 1954 «Народный танец кітабын жазып шығарды. Бұл басылым 1967 жылы қайта шығарылды. Ткаченко станок жанындағы жаттығуларды жүйелеп , кеңейтті. Жаңа атаулар қолдана бастады. Сонымен қатар, Блатованың «Оқу-әдістемелік құралы», Борзованың 2 бөлімнен тұратын «КСРО халықтарының билері» атты және Ткаченконың «Халық биін оқыту әдістемесі» кітаптары жарық көрді. Халық биінің орындаушыларын дайындаудағы басты мақсаттардың бірі актерлық шеберлікті дамыту, дене қозғалғыш аппаратын дамыту, әр қимылдың мәнері сипатын меңгеру. Сахнада әр ұлттың өзіне тән ерекшелігін көрсетуге аталған талаптар өте маңызды орын алады.</text>
      <sha1>515cd2hnp144w85p1ijcpgbmldp2zsr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631917</id>
      <parentid>3631916</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T16:47:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <comment>/* Дереккөздер */</comment>
      <origin>3631917</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7124" sha1="a4ovcqpu1xfbpvwx5oug3awlyave13j" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=қаңтар 2018}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;

{{Би
 | атауы          = Мінездік би

 | шынайы атауы   = {{lang-fr|Danse de caractère}}
 | суреті         = 
 | сурет ені      = 
 | сурет атауы    = 
 | түрі           = Сахналық би, Халық-сахналық би
 | пайда болған   = [[XVI ғасыр]] — [[XVII ғасыр]]
 | елі            = {{FRA}}
 | негізін қалаушы= 
 | ортаққор       = Character dance
}}

'''Мінездік би''' (мәнерлі, сипатты би; {{lang-fr|danse de caractère}}) — сахналық би өнерінің ерекше бір түрі. Алғашқы ұғымда, ХVІ–ХVІІІ ғасырлар аралығында белгілі бір мінез-құлық сипаты бар, тұрмыстық образдарды бейнелейтін билер осылай аталды.&lt;ref name=&quot;vaganova_hist&quot;&gt;История характерного танца в балетном искусстве. Ваганова атындағы Орыс балет академиясының мұрағаты, 2022.&lt;/ref&gt; Олар көбіне интермедияларда (спектакль арасындағы шағын көріністерде) кездесіп отырды. Басты кейіпкерлері ретінде шеберлер, шаруалар мен қарақшылар бейнеленді. Би қимылдары белгілі бір кейіпкердің іс-әрекетін тікелей көрсететін қозғалыстардан құралғандықтан, классикалық балет негезінен өзгеше болды. Халықаралық деңгейдегі өнерді зерттеу базаларында бұл би түрінің кәсіби анықтамасы бекітілген.&lt;ref&gt;[https://britannica.com Character dance | ballet | Britannica]. Encyclopedia Britannica.&lt;/ref&gt;

ХІХ ғасырда мінездік биді халық биінің сахналық өңделген нұсқасы деп атай бастады. Олар балет спектакльдерінде жиі қолданылды. ХІХ ғасырдың 1830–1850 жылдарында хореографияда ұлттық колоритке көп көңіл бөліне бастады. Нәтижесінде романтикалық балеттерде де ұлттық нақыштар көрініс тапты. Мінездік бидің таза халық биінен басты айырмашылығы — оның классикалық би жүйесінің техникасы мен тәсілдеріне негізделуінде.&lt;ref name=&quot;britannica_char&quot;/&gt; Өнер бағытының әлемдік энциклопедиялық сипаттамасы мен маңызы жарияланған.&lt;ref&gt;[https://encyclopedia.pub Character Dance: History, Pedagogy and Evolution]. Scholarly Community Encyclopedia.&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
ХVІІІ ғасырдың аяғында мінездік бидің экзерсисі (дайындық жаттығуларының кешені) қалыптасты. Уақыт өте келе ол жеке оқу пәні ретінде білім беру жүйесіне бекітілді. Барлық халық биінің қимылдары классикалық би шеңберінде орындала бастады.&lt;ref name=&quot;lopukhov_book&quot;&gt;Лопухов Ф., Ширяев А., Бочаров А. Основы характерного танца. — Ленинград: Искусство, 1939.&lt;/ref&gt; 

Қазіргі заманғы балет спектакльдерінде мінездік би негізгі сюжетті толықтыратын эпизод ретінде кездеседі. Ол балет мазмұнын байытып, кейіпкер образын ашудың басты тәсілі ретінде қабылданады. Мысалы: «Бақшасарай фонтаны», «Щелкунчик» балеттері мен «Князь Игорь» операсындағы билер. Кәсіби театрлық оқу бағдарламалары мен әдістемелік құралдарда бұл тарих толықтай расталған.&lt;ref&gt;[https://rad.org.uk Royal Academy of Dance: Character Dance in Classical Ballet]. Royal Academy of Dance.&lt;/ref&gt;

ХІХ ғасырда Петербург театр училищесінде халық биі жеке пән ретінде оқытыла бастады. Бұған балеттік спектакльдерде венгр, испан билерінің жиі орындалуы себеп болды. Ол кезеңде мінездік билердің үздік орындаушылары ретінде Ф. Герцер мен А. Ширяев танылды.&lt;ref name=&quot;lopukhov_book&quot;/&gt;

ХІХ ғасырдың 90-жылдары А. Ширяев өз бастамасымен «Мінездік биді» жүйелеп, оны негізгі пән деңгейіне көтерді. Уақыт өте келе бұл жаңашылдықты қолдаушылар қатары көбейіп, пән басқа да хореографиялық училищелердің оқу бағдарламаларына енгізілді.&lt;ref name=&quot;ballet_encyclopedia&quot;&gt;Балет: Энциклопедия / Главный редактор Ю. Н. Григорович — Москва: Советская энциклопедия, 1981.&lt;/ref&gt; Мақаланың түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық нұсқасы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Karakter dansı - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt;

ХХ ғасырдың 20-жылдарында көптеген әуесқой би үйірмелері, ансамбльдер, студиялар мен балет театрлары құрылды. Әртүрлі конкурстар мен көркемдік-шығармашылық олимпиадалар ұйымдастырыла бастады. Бұл үрдіс жетекші мамандардың көбеюіне алып келді. Осы мәселені шешуде ескі мектептің шеберлері үлкен рөл атқарды.&lt;ref name=&quot;ballet_encyclopedia&quot;/&gt; 

Бұл саладағы ең басты жаңалықтардың бірі — Ф. Лопухов, А. Ширяев және А. Бочаровтың «Основы характерного танца» («Мінездік бидің негіздері») кітабының жарық көруі еді.&lt;ref name=&quot;lopukhov_book&quot;/&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Балет]]
[[Санат:Хореография]]
[[Санат:Халық билері]]</text>
      <sha1>a4ovcqpu1xfbpvwx5oug3awlyave13j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631918</id>
      <parentid>3631917</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T16:47:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тарихы */</comment>
      <origin>3631918</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9691" sha1="98gs00g12c10eddj8r4kt14qg1wal4w" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=қаңтар 2018}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;

{{Би
 | атауы          = Мінездік би

 | шынайы атауы   = {{lang-fr|Danse de caractère}}
 | суреті         = 
 | сурет ені      = 
 | сурет атауы    = 
 | түрі           = Сахналық би, Халық-сахналық би
 | пайда болған   = [[XVI ғасыр]] — [[XVII ғасыр]]
 | елі            = {{FRA}}
 | негізін қалаушы= 
 | ортаққор       = Character dance
}}

'''Мінездік би''' (мәнерлі, сипатты би; {{lang-fr|danse de caractère}}) — сахналық би өнерінің ерекше бір түрі. Алғашқы ұғымда, ХVІ–ХVІІІ ғасырлар аралығында белгілі бір мінез-құлық сипаты бар, тұрмыстық образдарды бейнелейтін билер осылай аталды.&lt;ref name=&quot;vaganova_hist&quot;&gt;История характерного танца в балетном искусстве. Ваганова атындағы Орыс балет академиясының мұрағаты, 2022.&lt;/ref&gt; Олар көбіне интермедияларда (спектакль арасындағы шағын көріністерде) кездесіп отырды. Басты кейіпкерлері ретінде шеберлер, шаруалар мен қарақшылар бейнеленді. Би қимылдары белгілі бір кейіпкердің іс-әрекетін тікелей көрсететін қозғалыстардан құралғандықтан, классикалық балет негезінен өзгеше болды. Халықаралық деңгейдегі өнерді зерттеу базаларында бұл би түрінің кәсіби анықтамасы бекітілген.&lt;ref&gt;[https://britannica.com Character dance | ballet | Britannica]. Encyclopedia Britannica.&lt;/ref&gt;

ХІХ ғасырда мінездік биді халық биінің сахналық өңделген нұсқасы деп атай бастады. Олар балет спектакльдерінде жиі қолданылды. ХІХ ғасырдың 1830–1850 жылдарында хореографияда ұлттық колоритке көп көңіл бөліне бастады. Нәтижесінде романтикалық балеттерде де ұлттық нақыштар көрініс тапты. Мінездік бидің таза халық биінен басты айырмашылығы — оның классикалық би жүйесінің техникасы мен тәсілдеріне негізделуінде.&lt;ref name=&quot;britannica_char&quot;/&gt; Өнер бағытының әлемдік энциклопедиялық сипаттамасы мен маңызы жарияланған.&lt;ref&gt;[https://encyclopedia.pub Character Dance: History, Pedagogy and Evolution]. Scholarly Community Encyclopedia.&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
ХVІІІ ғасырдың аяғында мінездік бидің экзерсисі (дайындық жаттығуларының кешені) қалыптасты. Уақыт өте келе ол жеке оқу пәні ретінде білім беру жүйесіне бекітілді. Барлық халық биінің қимылдары классикалық би шеңберінде орындала бастады.&lt;ref name=&quot;lopukhov_book&quot;&gt;Лопухов Ф., Ширяев А., Бочаров А. Основы характерного танца. — Ленинград: Искусство, 1939.&lt;/ref&gt; 

Қазіргі заманғы балет спектакльдерінде мінездік би негізгі сюжетті толықтыратын эпизод ретінде кездеседі. Ол балет мазмұнын байытып, кейіпкер образын ашудың басты тәсілі ретінде қабылданады. Мысалы: «Бақшасарай фонтаны», «Щелкунчик» балеттері мен «Князь Игорь» операсындағы билер. Кәсіби театрлық оқу бағдарламалары мен әдістемелік құралдарда бұл тарих толықтай расталған.&lt;ref&gt;[https://rad.org.uk Royal Academy of Dance: Character Dance in Classical Ballet]. Royal Academy of Dance.&lt;/ref&gt;

ХІХ ғасырда Петербург театр училищесінде халық биі жеке пән ретінде оқытыла бастады. Бұған балеттік спектакльдерде венгр, испан билерінің жиі орындалуы себеп болды. Ол кезеңде мінездік билердің үздік орындаушылары ретінде Ф. Герцер мен А. Ширяев танылды.&lt;ref name=&quot;lopukhov_book&quot;/&gt;

ХІХ ғасырдың 90-жылдары А. Ширяев өз бастамасымен «Мінездік биді» жүйелеп, оны негізгі пән деңгейіне көтерді. Уақыт өте келе бұл жаңашылдықты қолдаушылар қатары көбейіп, пән басқа да хореографиялық училищелердің оқу бағдарламаларына енгізілді.&lt;ref name=&quot;ballet_encyclopedia&quot;&gt;Балет: Энциклопедия / Главный редактор Ю. Н. Григорович — Москва: Советская энциклопедия, 1981.&lt;/ref&gt; Мақаланың түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық нұсқасы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Karakter dansı - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt;

ХХ ғасырдың 20-жылдарында көптеген әуесқой би үйірмелері, ансамбльдер, студиялар мен балет театрлары құрылды. Әртүрлі конкурстар мен көркемдік-шығармашылық олимпиадалар ұйымдастырыла бастады. Бұл үрдіс жетекші мамандардың көбеюіне алып келді. Осы мәселені шешуде ескі мектептің шеберлері үлкен рөл атқарды.&lt;ref name=&quot;ballet_encyclopedia&quot;/&gt; 

Бұл саладағы ең басты жаңалықтардың бірі — Ф. Лопухов, А. Ширяев және А. Бочаровтың «Основы характерного танца» («Мінездік бидің негіздері») кітабының жарық көруі еді.&lt;ref name=&quot;lopukhov_book&quot;/&gt; Көптеген жылдар бойы жинақталған тәжірибенің арқасында бұл еңбек «Халықтық-сахналық биді оқыту әдістемесі» бойынша жазылған алғашқы іргелі оқулыққа айналды.Ұлы Отан соғысынан кейін көптеген арнаулы оқу орындары ашылды. «Халық биі» оқу процесінде үлкен орын алып, оны оқытудың негізгі жүйесі ретінде мінездік би әдістемесі алынды. Білімді мамандар әуесқой және кәсіби би ұжымдарын басқарып, халық хореографиясының дәстүрлерін сақтап, жалғастырып келеді. 1960 жылы өнер институттарның «Хореография бөлімдерінде балетмейстер-педагогтарды дайындай бастады. Кәсіби пәндердің ішінде «Халықтық-сахналық биге» үлкен көңіл бөлінді. Халықтық-сахналық би орындаушыларын және педагогтарын Луначарский атындағы Мемлекеттік театр өнері институының профессоры Ткаченко үлкен еңбек атқарды. Ол 1954 «Народный танец кітабын жазып шығарды. Бұл басылым 1967 жылы қайта шығарылды. Ткаченко станок жанындағы жаттығуларды жүйелеп , кеңейтті. Жаңа атаулар қолдана бастады. Сонымен қатар, Блатованың «Оқу-әдістемелік құралы», Борзованың 2 бөлімнен тұратын «КСРО халықтарының билері» атты және Ткаченконың «Халық биін оқыту әдістемесі» кітаптары жарық көрді. Халық биінің орындаушыларын дайындаудағы басты мақсаттардың бірі актерлық шеберлікті дамыту, дене қозғалғыш аппаратын дамыту, әр қимылдың мәнері сипатын меңгеру. Сахнада әр ұлттың өзіне тән ерекшелігін көрсетуге аталған талаптар өте маңызды орын алады.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Балет]]
[[Санат:Хореография]]
[[Санат:Халық билері]]</text>
      <sha1>98gs00g12c10eddj8r4kt14qg1wal4w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631921</id>
      <parentid>3631918</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T16:48:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <origin>3631921</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9047" sha1="4pkjrb36f474moxp5ttqkfwttcs5wt8" xml:space="preserve">'''Мінездік би''' (мәнерлі, сипатты би; {{lang-fr|danse de caractère}}) — сахналық би өнерінің ерекше бір түрі. Алғашқы ұғымда, ХVІ–ХVІІІ ғасырлар аралығында белгілі бір мінез-құлық сипаты бар, тұрмыстық образдарды бейнелейтін билер осылай аталды.&lt;ref name=&quot;vaganova_hist&quot;&gt;История характерного танца в балетном искусстве. Ваганова атындағы Орыс балет академиясының мұрағаты, 2022.&lt;/ref&gt; Олар көбіне интермедияларда (спектакль арасындағы шағын көріністерде) кездесіп отырды. Басты кейіпкерлері ретінде шеберлер, шаруалар мен қарақшылар бейнеленді. Би қимылдары белгілі бір кейіпкердің іс-әрекетін тікелей көрсететін қозғалыстардан құралғандықтан, классикалық балет негезінен өзгеше болды. Халықаралық деңгейдегі өнерді зерттеу базаларында бұл би түрінің кәсіби анықтамасы бекітілген.&lt;ref&gt;[https://britannica.com Character dance | ballet | Britannica]. Encyclopedia Britannica.&lt;/ref&gt;

ХІХ ғасырда мінездік биді халық биінің сахналық өңделген нұсқасы деп атай бастады. Олар балет спектакльдерінде жиі қолданылды. ХІХ ғасырдың 1830–1850 жылдарында хореографияда ұлттық колоритке көп көңіл бөліне бастады. Нәтижесінде романтикалық балеттерде де ұлттық нақыштар көрініс тапты. Мінездік бидің таза халық биінен басты айырмашылығы — оның классикалық би жүйесінің техникасы мен тәсілдеріне негізделуінде.&lt;ref name=&quot;britannica_char&quot;/&gt; Өнер бағытының әлемдік энциклопедиялық сипаттамасы мен маңызы жарияланған.&lt;ref&gt;[https://encyclopedia.pub Character Dance: History, Pedagogy and Evolution]. Scholarly Community Encyclopedia.&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
ХVІІІ ғасырдың аяғында мінездік бидің экзерсисі (дайындық жаттығуларының кешені) қалыптасты. Уақыт өте келе ол жеке оқу пәні ретінде білім беру жүйесіне бекітілді. Барлық халық биінің қимылдары классикалық би шеңберінде орындала бастады.&lt;ref name=&quot;lopukhov_book&quot;&gt;Лопухов Ф., Ширяев А., Бочаров А. Основы характерного танца. — Ленинград: Искусство, 1939.&lt;/ref&gt; 

Қазіргі заманғы балет спектакльдерінде мінездік би негізгі сюжетті толықтыратын эпизод ретінде кездеседі. Ол балет мазмұнын байытып, кейіпкер образын ашудың басты тәсілі ретінде қабылданады. Мысалы: «Бақшасарай фонтаны», «Щелкунчик» балеттері мен «Князь Игорь» операсындағы билер. Кәсіби театрлық оқу бағдарламалары мен әдістемелік құралдарда бұл тарих толықтай расталған.&lt;ref&gt;[https://rad.org.uk Royal Academy of Dance: Character Dance in Classical Ballet]. Royal Academy of Dance.&lt;/ref&gt;

ХІХ ғасырда Петербург театр училищесінде халық биі жеке пән ретінде оқытыла бастады. Бұған балеттік спектакльдерде венгр, испан билерінің жиі орындалуы себеп болды. Ол кезеңде мінездік билердің үздік орындаушылары ретінде Ф. Герцер мен А. Ширяев танылды.&lt;ref name=&quot;lopukhov_book&quot;/&gt;

ХІХ ғасырдың 90-жылдары А. Ширяев өз бастамасымен «Мінездік биді» жүйелеп, оны негізгі пән деңгейіне көтерді. Уақыт өте келе бұл жаңашылдықты қолдаушылар қатары көбейіп, пән басқа да хореографиялық училищелердің оқу бағдарламаларына енгізілді.&lt;ref name=&quot;ballet_encyclopedia&quot;&gt;Балет: Энциклопедия / Главный редактор Ю. Н. Григорович — Москва: Советская энциклопедия, 1981.&lt;/ref&gt; Мақаланың түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық нұсқасы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Karakter dansı - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt;

ХХ ғасырдың 20-жылдарында көптеген әуесқой би үйірмелері, ансамбльдер, студиялар мен балет театрлары құрылды. Әртүрлі конкурстар мен көркемдік-шығармашылық олимпиадалар ұйымдастырыла бастады. Бұл үрдіс жетекші мамандардың көбеюіне алып келді. Осы мәселені шешуде ескі мектептің шеберлері үлкен рөл атқарды.&lt;ref name=&quot;ballet_encyclopedia&quot;/&gt; 

Бұл саладағы ең басты жаңалықтардың бірі — Ф. Лопухов, А. Ширяев және А. Бочаровтың «Основы характерного танца» («Мінездік бидің негіздері») кітабының жарық көруі еді.&lt;ref name=&quot;lopukhov_book&quot;/&gt; Көптеген жылдар бойы жинақталған тәжірибенің арқасында бұл еңбек «Халықтық-сахналық биді оқыту әдістемесі» бойынша жазылған алғашқы іргелі оқулыққа айналды.Ұлы Отан соғысынан кейін көптеген арнаулы оқу орындары ашылды. «Халық биі» оқу процесінде үлкен орын алып, оны оқытудың негізгі жүйесі ретінде мінездік би әдістемесі алынды. Білімді мамандар әуесқой және кәсіби би ұжымдарын басқарып, халық хореографиясының дәстүрлерін сақтап, жалғастырып келеді. 1960 жылы өнер институттарның «Хореография бөлімдерінде балетмейстер-педагогтарды дайындай бастады. Кәсіби пәндердің ішінде «Халықтық-сахналық биге» үлкен көңіл бөлінді. Халықтық-сахналық би орындаушыларын және педагогтарын Луначарский атындағы Мемлекеттік театр өнері институының профессоры Ткаченко үлкен еңбек атқарды. Ол 1954 «Народный танец кітабын жазып шығарды. Бұл басылым 1967 жылы қайта шығарылды. Ткаченко станок жанындағы жаттығуларды жүйелеп , кеңейтті. Жаңа атаулар қолдана бастады. Сонымен қатар, Блатованың «Оқу-әдістемелік құралы», Борзованың 2 бөлімнен тұратын «КСРО халықтарының билері» атты және Ткаченконың «Халық биін оқыту әдістемесі» кітаптары жарық көрді. Халық биінің орындаушыларын дайындаудағы басты мақсаттардың бірі актерлық шеберлікті дамыту, дене қозғалғыш аппаратын дамыту, әр қимылдың мәнері сипатын меңгеру. Сахнада әр ұлттың өзіне тән ерекшелігін көрсетуге аталған талаптар өте маңызды орын алады.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Балет]]
[[Санат:Хореография]]
[[Санат:Халық билері]]</text>
      <sha1>4pkjrb36f474moxp5ttqkfwttcs5wt8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631922</id>
      <parentid>3631921</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T16:49:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <origin>3631922</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9018" sha1="4ja98mhtcq8b59rlggsfqolpdlx558x" xml:space="preserve">'''Мінездік би''' (мәнерлі, сипатты би; {{lang-fr|danse de caractère}}) — сахналық би өнерінің ерекше бір түрі. Алғашқы ұғымда, ХVІ–ХVІІІ ғасырлар аралығында белгілі бір мінез-құлық сипаты бар, тұрмыстық образдарды бейнелейтін билер осылай аталды.&lt;ref name=&quot;vaganova_hist&quot;&gt;История характерного танца в балетном искусстве. Ваганова атындағы Орыс балет академиясының мұрағаты, 2022.&lt;/ref&gt; Олар көбіне интермедияларда (спектакль арасындағы шағын көріністерде) кездесіп отырды. Басты кейіпкерлері ретінде шеберлер, шаруалар мен қарақшылар бейнеленді. Би қимылдары белгілі бір кейіпкердің іс-әрекетін тікелей көрсететін қозғалыстардан құралғандықтан, классикалық балет негезінен өзгеше болды. Халықаралық деңгейдегі өнерді зерттеу базаларында бұл би түрінің кәсіби анықтамасы бекітілген.&lt;ref&gt;[https://britannica.com Character dance | ballet | Britannica]. Encyclopedia Britannica.&lt;/ref&gt;

ХІХ ғасырда мінездік биді халық биінің сахналық өңделген нұсқасы деп атай бастады. Олар балет спектакльдерінде жиі қолданылды. ХІХ ғасырдың 1830–1850 жылдарында хореографияда ұлттық колоритке көп көңіл бөліне бастады. Нәтижесінде романтикалық балеттерде де ұлттық нақыштар көрініс тапты. Мінездік бидің таза халық биінен басты айырмашылығы — оның классикалық би жүйесінің техникасы мен тәсілдеріне негізделуінде. Өнер бағытының әлемдік энциклопедиялық сипаттамасы мен маңызы жарияланған.&lt;ref&gt;[https://encyclopedia.pub Character Dance: History, Pedagogy and Evolution]. Scholarly Community Encyclopedia.&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
ХVІІІ ғасырдың аяғында мінездік бидің экзерсисі (дайындық жаттығуларының кешені) қалыптасты. Уақыт өте келе ол жеке оқу пәні ретінде білім беру жүйесіне бекітілді. Барлық халық биінің қимылдары классикалық би шеңберінде орындала бастады.&lt;ref name=&quot;lopukhov_book&quot;&gt;Лопухов Ф., Ширяев А., Бочаров А. Основы характерного танца. — Ленинград: Искусство, 1939.&lt;/ref&gt; 

Қазіргі заманғы балет спектакльдерінде мінездік би негізгі сюжетті толықтыратын эпизод ретінде кездеседі. Ол балет мазмұнын байытып, кейіпкер образын ашудың басты тәсілі ретінде қабылданады. Мысалы: «Бақшасарай фонтаны», «Щелкунчик» балеттері мен «Князь Игорь» операсындағы билер. Кәсіби театрлық оқу бағдарламалары мен әдістемелік құралдарда бұл тарих толықтай расталған.&lt;ref&gt;[https://rad.org.uk Royal Academy of Dance: Character Dance in Classical Ballet]. Royal Academy of Dance.&lt;/ref&gt;

ХІХ ғасырда Петербург театр училищесінде халық биі жеке пән ретінде оқытыла бастады. Бұған балеттік спектакльдерде венгр, испан билерінің жиі орындалуы себеп болды. Ол кезеңде мінездік билердің үздік орындаушылары ретінде Ф. Герцер мен А. Ширяев танылды.&lt;ref name=&quot;lopukhov_book&quot;/&gt;

ХІХ ғасырдың 90-жылдары А. Ширяев өз бастамасымен «Мінездік биді» жүйелеп, оны негізгі пән деңгейіне көтерді. Уақыт өте келе бұл жаңашылдықты қолдаушылар қатары көбейіп, пән басқа да хореографиялық училищелердің оқу бағдарламаларына енгізілді.&lt;ref name=&quot;ballet_encyclopedia&quot;&gt;Балет: Энциклопедия / Главный редактор Ю. Н. Григорович — Москва: Советская энциклопедия, 1981.&lt;/ref&gt; Мақаланың түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық нұсқасы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Karakter dansı - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt;

ХХ ғасырдың 20-жылдарында көптеген әуесқой би үйірмелері, ансамбльдер, студиялар мен балет театрлары құрылды. Әртүрлі конкурстар мен көркемдік-шығармашылық олимпиадалар ұйымдастырыла бастады. Бұл үрдіс жетекші мамандардың көбеюіне алып келді. Осы мәселені шешуде ескі мектептің шеберлері үлкен рөл атқарды.&lt;ref name=&quot;ballet_encyclopedia&quot;/&gt; 

Бұл саладағы ең басты жаңалықтардың бірі — Ф. Лопухов, А. Ширяев және А. Бочаровтың «Основы характерного танца» («Мінездік бидің негіздері») кітабының жарық көруі еді.&lt;ref name=&quot;lopukhov_book&quot;/&gt; Көптеген жылдар бойы жинақталған тәжірибенің арқасында бұл еңбек «Халықтық-сахналық биді оқыту әдістемесі» бойынша жазылған алғашқы іргелі оқулыққа айналды.Ұлы Отан соғысынан кейін көптеген арнаулы оқу орындары ашылды. «Халық биі» оқу процесінде үлкен орын алып, оны оқытудың негізгі жүйесі ретінде мінездік би әдістемесі алынды. Білімді мамандар әуесқой және кәсіби би ұжымдарын басқарып, халық хореографиясының дәстүрлерін сақтап, жалғастырып келеді. 1960 жылы өнер институттарның «Хореография бөлімдерінде балетмейстер-педагогтарды дайындай бастады. Кәсіби пәндердің ішінде «Халықтық-сахналық биге» үлкен көңіл бөлінді. Халықтық-сахналық би орындаушыларын және педагогтарын Луначарский атындағы Мемлекеттік театр өнері институының профессоры Ткаченко үлкен еңбек атқарды. Ол 1954 «Народный танец кітабын жазып шығарды. Бұл басылым 1967 жылы қайта шығарылды. Ткаченко станок жанындағы жаттығуларды жүйелеп , кеңейтті. Жаңа атаулар қолдана бастады. Сонымен қатар, Блатованың «Оқу-әдістемелік құралы», Борзованың 2 бөлімнен тұратын «КСРО халықтарының билері» атты және Ткаченконың «Халық биін оқыту әдістемесі» кітаптары жарық көрді. Халық биінің орындаушыларын дайындаудағы басты мақсаттардың бірі актерлық шеберлікті дамыту, дене қозғалғыш аппаратын дамыту, әр қимылдың мәнері сипатын меңгеру. Сахнада әр ұлттың өзіне тән ерекшелігін көрсетуге аталған талаптар өте маңызды орын алады.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Балет]]
[[Санат:Хореография]]
[[Санат:Халық билері]]</text>
      <sha1>4ja98mhtcq8b59rlggsfqolpdlx558x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631923</id>
      <parentid>3631922</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T16:52:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <comment>/* Кіріспе бөлімін өңдеді */</comment>
      <origin>3631923</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9042" sha1="j9mltbgxs8kw5zg4tnx9x4diafn7p4o" xml:space="preserve">'''Мінездік би''' (мәнерлі, сипатты би; {{lang-fr|danse de caractère}}) — сахналық би өнерінің ерекше бір түрі. Алғашқы ұғымда, ХVІ–ХVІІІ ғасырлар аралығында белгілі бір мінез-құлық сипаты бар, тұрмыстық [[образ]]дарды бейнелейтін билер осылай аталды.&lt;ref name=&quot;vaganova_hist&quot;&gt;История характерного танца в балетном искусстве. Ваганова атындағы Орыс балет академиясының мұрағаты, 2022.&lt;/ref&gt; Олар көбіне интермедияларда (спектакль арасындағы шағын көріністерде) кездесіп отырды. Басты [[кейіпкер]]лері ретінде шеберлер, шаруалар мен қарақшылар бейнеленді. Би қимылдары белгілі бір кейіпкердің іс-әрекетін тікелей көрсететін қозғалыстардан құралғандықтан, классикалық балет негезінен өзгеше болды. Халықаралық деңгейдегі өнерді зерттеу базаларында бұл би түрінің кәсіби анықтамасы бекітілген.&lt;ref&gt;[https://britannica.com Character dance | ballet | Britannica]. Encyclopedia Britannica.&lt;/ref&gt;

[[ХІХ ғасыр]]да мінездік биді халық биінің сахналық өңделген нұсқасы деп атай бастады. Олар балет [[спектакль]]дерінде жиі қолданылды. ХІХ ғасырдың 1830–1850 жылдарында [[хореография]]да ұлттық колоритке көп көңіл бөліне бастады. Нәтижесінде [[романтика]]лық балеттерде де ұлттық нақыштар көрініс тапты. Мінездік бидің таза халық биінен басты айырмашылығы — оның классикалық би жүйесінің техникасы мен тәсілдеріне негізделуінде. Өнер бағытының әлемдік энциклопедиялық сипаттамасы мен маңызы жарияланған.&lt;ref&gt;[https://encyclopedia.pub Character Dance: History, Pedagogy and Evolution]. Scholarly Community Encyclopedia.&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
ХVІІІ ғасырдың аяғында мінездік бидің экзерсисі (дайындық жаттығуларының кешені) қалыптасты. Уақыт өте келе ол жеке оқу пәні ретінде білім беру жүйесіне бекітілді. Барлық халық биінің қимылдары классикалық би шеңберінде орындала бастады.&lt;ref name=&quot;lopukhov_book&quot;&gt;Лопухов Ф., Ширяев А., Бочаров А. Основы характерного танца. — Ленинград: Искусство, 1939.&lt;/ref&gt; 

Қазіргі заманғы балет спектакльдерінде мінездік би негізгі сюжетті толықтыратын эпизод ретінде кездеседі. Ол балет мазмұнын байытып, кейіпкер образын ашудың басты тәсілі ретінде қабылданады. Мысалы: «Бақшасарай фонтаны», «Щелкунчик» балеттері мен «Князь Игорь» операсындағы билер. Кәсіби театрлық оқу бағдарламалары мен әдістемелік құралдарда бұл тарих толықтай расталған.&lt;ref&gt;[https://rad.org.uk Royal Academy of Dance: Character Dance in Classical Ballet]. Royal Academy of Dance.&lt;/ref&gt;

ХІХ ғасырда Петербург театр училищесінде халық биі жеке пән ретінде оқытыла бастады. Бұған балеттік спектакльдерде венгр, испан билерінің жиі орындалуы себеп болды. Ол кезеңде мінездік билердің үздік орындаушылары ретінде Ф. Герцер мен А. Ширяев танылды.&lt;ref name=&quot;lopukhov_book&quot;/&gt;

ХІХ ғасырдың 90-жылдары А. Ширяев өз бастамасымен «Мінездік биді» жүйелеп, оны негізгі пән деңгейіне көтерді. Уақыт өте келе бұл жаңашылдықты қолдаушылар қатары көбейіп, пән басқа да хореографиялық училищелердің оқу бағдарламаларына енгізілді.&lt;ref name=&quot;ballet_encyclopedia&quot;&gt;Балет: Энциклопедия / Главный редактор Ю. Н. Григорович — Москва: Советская энциклопедия, 1981.&lt;/ref&gt; Мақаланың түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық нұсқасы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Karakter dansı - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt;

ХХ ғасырдың 20-жылдарында көптеген әуесқой би үйірмелері, ансамбльдер, студиялар мен балет театрлары құрылды. Әртүрлі конкурстар мен көркемдік-шығармашылық олимпиадалар ұйымдастырыла бастады. Бұл үрдіс жетекші мамандардың көбеюіне алып келді. Осы мәселені шешуде ескі мектептің шеберлері үлкен рөл атқарды.&lt;ref name=&quot;ballet_encyclopedia&quot;/&gt; 

Бұл саладағы ең басты жаңалықтардың бірі — Ф. Лопухов, А. Ширяев және А. Бочаровтың «Основы характерного танца» («Мінездік бидің негіздері») кітабының жарық көруі еді.&lt;ref name=&quot;lopukhov_book&quot;/&gt; Көптеген жылдар бойы жинақталған тәжірибенің арқасында бұл еңбек «Халықтық-сахналық биді оқыту әдістемесі» бойынша жазылған алғашқы іргелі оқулыққа айналды.Ұлы Отан соғысынан кейін көптеген арнаулы оқу орындары ашылды. «Халық биі» оқу процесінде үлкен орын алып, оны оқытудың негізгі жүйесі ретінде мінездік би әдістемесі алынды. Білімді мамандар әуесқой және кәсіби би ұжымдарын басқарып, халық хореографиясының дәстүрлерін сақтап, жалғастырып келеді. 1960 жылы өнер институттарның «Хореография бөлімдерінде балетмейстер-педагогтарды дайындай бастады. Кәсіби пәндердің ішінде «Халықтық-сахналық биге» үлкен көңіл бөлінді. Халықтық-сахналық би орындаушыларын және педагогтарын Луначарский атындағы Мемлекеттік театр өнері институының профессоры Ткаченко үлкен еңбек атқарды. Ол 1954 «Народный танец кітабын жазып шығарды. Бұл басылым 1967 жылы қайта шығарылды. Ткаченко станок жанындағы жаттығуларды жүйелеп , кеңейтті. Жаңа атаулар қолдана бастады. Сонымен қатар, Блатованың «Оқу-әдістемелік құралы», Борзованың 2 бөлімнен тұратын «КСРО халықтарының билері» атты және Ткаченконың «Халық биін оқыту әдістемесі» кітаптары жарық көрді. Халық биінің орындаушыларын дайындаудағы басты мақсаттардың бірі актерлық шеберлікті дамыту, дене қозғалғыш аппаратын дамыту, әр қимылдың мәнері сипатын меңгеру. Сахнада әр ұлттың өзіне тән ерекшелігін көрсетуге аталған талаптар өте маңызды орын алады.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Балет]]
[[Санат:Хореография]]
[[Санат:Халық билері]]</text>
      <sha1>j9mltbgxs8kw5zg4tnx9x4diafn7p4o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631924</id>
      <parentid>3631923</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T16:53:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <origin>3631924</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9040" sha1="eay6y7mhjajia3vp4n76c9nlpegdk4m" xml:space="preserve">'''Мінездік би''' (мәнерлі, сипатты би; {{lang-fr|danse de caractère}}) — сахналық би өнерінің ерекше бір түрі. Алғашқы ұғымда, ХVІ–ХVІІІ ғасырлар аралығында белгілі бір мінез-құлық сипаты бар, тұрмыстық [[образ]]дарды бейнелейтін билер осылай аталды.&lt;ref name=&quot;vaganova_hist&quot;&gt;История характерного танца в балетном искусстве. Ваганова атындағы Орыс балет академиясының мұрағаты, 2022.&lt;/ref&gt; Олар көбіне интермедияларда (спектакль арасындағы шағын көріністерде) кездесіп отырды. Басты [[кейіпкер]]лері ретінде шеберлер, шаруалар мен қарақшылар бейнеленді. Би қимылдары белгілі бір кейіпкердің іс-әрекетін тікелей көрсететін қозғалыстардан құралғандықтан, классикалық балет негезінен өзгеше болды. Халықаралық деңгейдегі өнерді зерттеу базаларында бұл би түрінің кәсіби анықтамасы бекітілген.&lt;ref&gt;[https://britannica.com Character dance | ballet | Britannica]. Encyclopedia Britannica.&lt;/ref&gt;

[[IХX ғасыр]]да мінездік биді халық биінің сахналық өңделген нұсқасы деп атай бастады. Олар балет [[спектакль]]дерінде жиі қолданылды. ХІХ ғасырдың 1830–1850 жылдарында [[хореография]]да ұлттық колоритке көп көңіл бөліне бастады. Нәтижесінде [[романтика]]лық балеттерде де ұлттық нақыштар көрініс тапты. Мінездік бидің таза халық биінен басты айырмашылығы — оның классикалық би жүйесінің техникасы мен тәсілдеріне негізделуінде. Өнер бағытының әлемдік энциклопедиялық сипаттамасы мен маңызы жарияланған.&lt;ref&gt;[https://encyclopedia.pub Character Dance: History, Pedagogy and Evolution]. Scholarly Community Encyclopedia.&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
ХVІІІ ғасырдың аяғында мінездік бидің экзерсисі (дайындық жаттығуларының кешені) қалыптасты. Уақыт өте келе ол жеке оқу пәні ретінде білім беру жүйесіне бекітілді. Барлық халық биінің қимылдары классикалық би шеңберінде орындала бастады.&lt;ref name=&quot;lopukhov_book&quot;&gt;Лопухов Ф., Ширяев А., Бочаров А. Основы характерного танца. — Ленинград: Искусство, 1939.&lt;/ref&gt; 

Қазіргі заманғы балет спектакльдерінде мінездік би негізгі сюжетті толықтыратын эпизод ретінде кездеседі. Ол балет мазмұнын байытып, кейіпкер образын ашудың басты тәсілі ретінде қабылданады. Мысалы: «Бақшасарай фонтаны», «Щелкунчик» балеттері мен «Князь Игорь» операсындағы билер. Кәсіби театрлық оқу бағдарламалары мен әдістемелік құралдарда бұл тарих толықтай расталған.&lt;ref&gt;[https://rad.org.uk Royal Academy of Dance: Character Dance in Classical Ballet]. Royal Academy of Dance.&lt;/ref&gt;

ХІХ ғасырда Петербург театр училищесінде халық биі жеке пән ретінде оқытыла бастады. Бұған балеттік спектакльдерде венгр, испан билерінің жиі орындалуы себеп болды. Ол кезеңде мінездік билердің үздік орындаушылары ретінде Ф. Герцер мен А. Ширяев танылды.&lt;ref name=&quot;lopukhov_book&quot;/&gt;

ХІХ ғасырдың 90-жылдары А. Ширяев өз бастамасымен «Мінездік биді» жүйелеп, оны негізгі пән деңгейіне көтерді. Уақыт өте келе бұл жаңашылдықты қолдаушылар қатары көбейіп, пән басқа да хореографиялық училищелердің оқу бағдарламаларына енгізілді.&lt;ref name=&quot;ballet_encyclopedia&quot;&gt;Балет: Энциклопедия / Главный редактор Ю. Н. Григорович — Москва: Советская энциклопедия, 1981.&lt;/ref&gt; Мақаланың түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық нұсқасы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Karakter dansı - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt;

ХХ ғасырдың 20-жылдарында көптеген әуесқой би үйірмелері, ансамбльдер, студиялар мен балет театрлары құрылды. Әртүрлі конкурстар мен көркемдік-шығармашылық олимпиадалар ұйымдастырыла бастады. Бұл үрдіс жетекші мамандардың көбеюіне алып келді. Осы мәселені шешуде ескі мектептің шеберлері үлкен рөл атқарды.&lt;ref name=&quot;ballet_encyclopedia&quot;/&gt; 

Бұл саладағы ең басты жаңалықтардың бірі — Ф. Лопухов, А. Ширяев және А. Бочаровтың «Основы характерного танца» («Мінездік бидің негіздері») кітабының жарық көруі еді.&lt;ref name=&quot;lopukhov_book&quot;/&gt; Көптеген жылдар бойы жинақталған тәжірибенің арқасында бұл еңбек «Халықтық-сахналық биді оқыту әдістемесі» бойынша жазылған алғашқы іргелі оқулыққа айналды.Ұлы Отан соғысынан кейін көптеген арнаулы оқу орындары ашылды. «Халық биі» оқу процесінде үлкен орын алып, оны оқытудың негізгі жүйесі ретінде мінездік би әдістемесі алынды. Білімді мамандар әуесқой және кәсіби би ұжымдарын басқарып, халық хореографиясының дәстүрлерін сақтап, жалғастырып келеді. 1960 жылы өнер институттарның «Хореография бөлімдерінде балетмейстер-педагогтарды дайындай бастады. Кәсіби пәндердің ішінде «Халықтық-сахналық биге» үлкен көңіл бөлінді. Халықтық-сахналық би орындаушыларын және педагогтарын Луначарский атындағы Мемлекеттік театр өнері институының профессоры Ткаченко үлкен еңбек атқарды. Ол 1954 «Народный танец кітабын жазып шығарды. Бұл басылым 1967 жылы қайта шығарылды. Ткаченко станок жанындағы жаттығуларды жүйелеп , кеңейтті. Жаңа атаулар қолдана бастады. Сонымен қатар, Блатованың «Оқу-әдістемелік құралы», Борзованың 2 бөлімнен тұратын «КСРО халықтарының билері» атты және Ткаченконың «Халық биін оқыту әдістемесі» кітаптары жарық көрді. Халық биінің орындаушыларын дайындаудағы басты мақсаттардың бірі актерлық шеберлікті дамыту, дене қозғалғыш аппаратын дамыту, әр қимылдың мәнері сипатын меңгеру. Сахнада әр ұлттың өзіне тән ерекшелігін көрсетуге аталған талаптар өте маңызды орын алады.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Балет]]
[[Санат:Хореография]]
[[Санат:Халық билері]]</text>
      <sha1>eay6y7mhjajia3vp4n76c9nlpegdk4m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631925</id>
      <parentid>3631924</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T16:53:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <comment>/* Кіріспе бөлімін өңдеді */</comment>
      <origin>3631925</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9039" sha1="05beqbjthkcgupkcbx3vhsctr2mwc7u" xml:space="preserve">'''Мінездік би''' (мәнерлі, сипатты би; {{lang-fr|danse de caractère}}) — сахналық би өнерінің ерекше бір түрі. Алғашқы ұғымда, ХVІ–ХVІІІ ғасырлар аралығында белгілі бір мінез-құлық сипаты бар, тұрмыстық [[образ]]дарды бейнелейтін билер осылай аталды.&lt;ref name=&quot;vaganova_hist&quot;&gt;История характерного танца в балетном искусстве. Ваганова атындағы Орыс балет академиясының мұрағаты, 2022.&lt;/ref&gt; Олар көбіне интермедияларда (спектакль арасындағы шағын көріністерде) кездесіп отырды. Басты [[кейіпкер]]лері ретінде шеберлер, шаруалар мен қарақшылар бейнеленді. Би қимылдары белгілі бір кейіпкердің іс-әрекетін тікелей көрсететін қозғалыстардан құралғандықтан, классикалық балет негезінен өзгеше болды. Халықаралық деңгейдегі өнерді зерттеу базаларында бұл би түрінің кәсіби анықтамасы бекітілген.&lt;ref&gt;[https://britannica.com Character dance | ballet | Britannica]. Encyclopedia Britannica.&lt;/ref&gt;

[[XIX ғасыр]]да мінездік биді халық биінің сахналық өңделген нұсқасы деп атай бастады. Олар балет [[спектакль]]дерінде жиі қолданылды. ХІХ ғасырдың 1830–1850 жылдарында [[хореография]]да ұлттық колоритке көп көңіл бөліне бастады. Нәтижесінде [[романтика]]лық балеттерде де ұлттық нақыштар көрініс тапты. Мінездік бидің таза халық биінен басты айырмашылығы — оның классикалық би жүйесінің техникасы мен тәсілдеріне негізделуінде. Өнер бағытының әлемдік энциклопедиялық сипаттамасы мен маңызы жарияланған.&lt;ref&gt;[https://encyclopedia.pub Character Dance: History, Pedagogy and Evolution]. Scholarly Community Encyclopedia.&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
ХVІІІ ғасырдың аяғында мінездік бидің экзерсисі (дайындық жаттығуларының кешені) қалыптасты. Уақыт өте келе ол жеке оқу пәні ретінде білім беру жүйесіне бекітілді. Барлық халық биінің қимылдары классикалық би шеңберінде орындала бастады.&lt;ref name=&quot;lopukhov_book&quot;&gt;Лопухов Ф., Ширяев А., Бочаров А. Основы характерного танца. — Ленинград: Искусство, 1939.&lt;/ref&gt; 

Қазіргі заманғы балет спектакльдерінде мінездік би негізгі сюжетті толықтыратын эпизод ретінде кездеседі. Ол балет мазмұнын байытып, кейіпкер образын ашудың басты тәсілі ретінде қабылданады. Мысалы: «Бақшасарай фонтаны», «Щелкунчик» балеттері мен «Князь Игорь» операсындағы билер. Кәсіби театрлық оқу бағдарламалары мен әдістемелік құралдарда бұл тарих толықтай расталған.&lt;ref&gt;[https://rad.org.uk Royal Academy of Dance: Character Dance in Classical Ballet]. Royal Academy of Dance.&lt;/ref&gt;

ХІХ ғасырда Петербург театр училищесінде халық биі жеке пән ретінде оқытыла бастады. Бұған балеттік спектакльдерде венгр, испан билерінің жиі орындалуы себеп болды. Ол кезеңде мінездік билердің үздік орындаушылары ретінде Ф. Герцер мен А. Ширяев танылды.&lt;ref name=&quot;lopukhov_book&quot;/&gt;

ХІХ ғасырдың 90-жылдары А. Ширяев өз бастамасымен «Мінездік биді» жүйелеп, оны негізгі пән деңгейіне көтерді. Уақыт өте келе бұл жаңашылдықты қолдаушылар қатары көбейіп, пән басқа да хореографиялық училищелердің оқу бағдарламаларына енгізілді.&lt;ref name=&quot;ballet_encyclopedia&quot;&gt;Балет: Энциклопедия / Главный редактор Ю. Н. Григорович — Москва: Советская энциклопедия, 1981.&lt;/ref&gt; Мақаланың түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық нұсқасы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Karakter dansı - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt;

ХХ ғасырдың 20-жылдарында көптеген әуесқой би үйірмелері, ансамбльдер, студиялар мен балет театрлары құрылды. Әртүрлі конкурстар мен көркемдік-шығармашылық олимпиадалар ұйымдастырыла бастады. Бұл үрдіс жетекші мамандардың көбеюіне алып келді. Осы мәселені шешуде ескі мектептің шеберлері үлкен рөл атқарды.&lt;ref name=&quot;ballet_encyclopedia&quot;/&gt; 

Бұл саладағы ең басты жаңалықтардың бірі — Ф. Лопухов, А. Ширяев және А. Бочаровтың «Основы характерного танца» («Мінездік бидің негіздері») кітабының жарық көруі еді.&lt;ref name=&quot;lopukhov_book&quot;/&gt; Көптеген жылдар бойы жинақталған тәжірибенің арқасында бұл еңбек «Халықтық-сахналық биді оқыту әдістемесі» бойынша жазылған алғашқы іргелі оқулыққа айналды.Ұлы Отан соғысынан кейін көптеген арнаулы оқу орындары ашылды. «Халық биі» оқу процесінде үлкен орын алып, оны оқытудың негізгі жүйесі ретінде мінездік би әдістемесі алынды. Білімді мамандар әуесқой және кәсіби би ұжымдарын басқарып, халық хореографиясының дәстүрлерін сақтап, жалғастырып келеді. 1960 жылы өнер институттарның «Хореография бөлімдерінде балетмейстер-педагогтарды дайындай бастады. Кәсіби пәндердің ішінде «Халықтық-сахналық биге» үлкен көңіл бөлінді. Халықтық-сахналық би орындаушыларын және педагогтарын Луначарский атындағы Мемлекеттік театр өнері институының профессоры Ткаченко үлкен еңбек атқарды. Ол 1954 «Народный танец кітабын жазып шығарды. Бұл басылым 1967 жылы қайта шығарылды. Ткаченко станок жанындағы жаттығуларды жүйелеп , кеңейтті. Жаңа атаулар қолдана бастады. Сонымен қатар, Блатованың «Оқу-әдістемелік құралы», Борзованың 2 бөлімнен тұратын «КСРО халықтарының билері» атты және Ткаченконың «Халық биін оқыту әдістемесі» кітаптары жарық көрді. Халық биінің орындаушыларын дайындаудағы басты мақсаттардың бірі актерлық шеберлікті дамыту, дене қозғалғыш аппаратын дамыту, әр қимылдың мәнері сипатын меңгеру. Сахнада әр ұлттың өзіне тән ерекшелігін көрсетуге аталған талаптар өте маңызды орын алады.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Балет]]
[[Санат:Хореография]]
[[Санат:Халық билері]]</text>
      <sha1>05beqbjthkcgupkcbx3vhsctr2mwc7u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631926</id>
      <parentid>3631925</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T16:54:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тарихы */</comment>
      <origin>3631926</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9041" sha1="3i85oe3ibybo7634uiyjg1nb317dww6" xml:space="preserve">'''Мінездік би''' (мәнерлі, сипатты би; {{lang-fr|danse de caractère}}) — сахналық би өнерінің ерекше бір түрі. Алғашқы ұғымда, ХVІ–ХVІІІ ғасырлар аралығында белгілі бір мінез-құлық сипаты бар, тұрмыстық [[образ]]дарды бейнелейтін билер осылай аталды.&lt;ref name=&quot;vaganova_hist&quot;&gt;История характерного танца в балетном искусстве. Ваганова атындағы Орыс балет академиясының мұрағаты, 2022.&lt;/ref&gt; Олар көбіне интермедияларда (спектакль арасындағы шағын көріністерде) кездесіп отырды. Басты [[кейіпкер]]лері ретінде шеберлер, шаруалар мен қарақшылар бейнеленді. Би қимылдары белгілі бір кейіпкердің іс-әрекетін тікелей көрсететін қозғалыстардан құралғандықтан, классикалық балет негезінен өзгеше болды. Халықаралық деңгейдегі өнерді зерттеу базаларында бұл би түрінің кәсіби анықтамасы бекітілген.&lt;ref&gt;[https://britannica.com Character dance | ballet | Britannica]. Encyclopedia Britannica.&lt;/ref&gt;

[[XIX ғасыр]]да мінездік биді халық биінің сахналық өңделген нұсқасы деп атай бастады. Олар балет [[спектакль]]дерінде жиі қолданылды. ХІХ ғасырдың 1830–1850 жылдарында [[хореография]]да ұлттық колоритке көп көңіл бөліне бастады. Нәтижесінде [[романтика]]лық балеттерде де ұлттық нақыштар көрініс тапты. Мінездік бидің таза халық биінен басты айырмашылығы — оның классикалық би жүйесінің техникасы мен тәсілдеріне негізделуінде. Өнер бағытының әлемдік энциклопедиялық сипаттамасы мен маңызы жарияланған.&lt;ref&gt;[https://encyclopedia.pub Character Dance: History, Pedagogy and Evolution]. Scholarly Community Encyclopedia.&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
[[ХVІІІ ғасыр]]дың аяғында мінездік бидің экзерсисі (дайындық жаттығуларының кешені) қалыптасты. Уақыт өте келе ол жеке оқу пәні ретінде білім беру жүйесіне бекітілді. Барлық халық биінің қимылдары классикалық би шеңберінде орындала бастады.&lt;ref name=&quot;lopukhov_book&quot;&gt;Лопухов Ф., Ширяев А., Бочаров А. Основы характерного танца. — Ленинград: Искусство, 1939.&lt;/ref&gt; 

Қазіргі заманғы балет спектакльдерінде мінездік би негізгі сюжетті толықтыратын эпизод ретінде кездеседі. Ол балет мазмұнын байытып, кейіпкер образын ашудың басты тәсілі ретінде қабылданады. Мысалы: «Бақшасарай фонтаны», «Шақылдақ» балеттері мен «Князь Игорь» операсындағы билер. Кәсіби театрлық оқу бағдарламалары мен әдістемелік құралдарда бұл тарих толықтай расталған.&lt;ref&gt;[https://rad.org.uk Royal Academy of Dance: Character Dance in Classical Ballet]. Royal Academy of Dance.&lt;/ref&gt;

ХІХ ғасырда Петербург театр училищесінде халық биі жеке пән ретінде оқытыла бастады. Бұған балеттік спектакльдерде венгр, испан билерінің жиі орындалуы себеп болды. Ол кезеңде мінездік билердің үздік орындаушылары ретінде Ф. Герцер мен А. Ширяев танылды.&lt;ref name=&quot;lopukhov_book&quot;/&gt;

ХІХ ғасырдың 90-жылдары А. Ширяев өз бастамасымен «Мінездік биді» жүйелеп, оны негізгі пән деңгейіне көтерді. Уақыт өте келе бұл жаңашылдықты қолдаушылар қатары көбейіп, пән басқа да хореографиялық училищелердің оқу бағдарламаларына енгізілді.&lt;ref name=&quot;ballet_encyclopedia&quot;&gt;Балет: Энциклопедия / Главный редактор Ю. Н. Григорович — Москва: Советская энциклопедия, 1981.&lt;/ref&gt; Мақаланың түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық нұсқасы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Karakter dansı - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt;

ХХ ғасырдың 20-жылдарында көптеген әуесқой би үйірмелері, ансамбльдер, студиялар мен балет театрлары құрылды. Әртүрлі конкурстар мен көркемдік-шығармашылық олимпиадалар ұйымдастырыла бастады. Бұл үрдіс жетекші мамандардың көбеюіне алып келді. Осы мәселені шешуде ескі мектептің шеберлері үлкен рөл атқарды.&lt;ref name=&quot;ballet_encyclopedia&quot;/&gt; 

Бұл саладағы ең басты жаңалықтардың бірі — Ф. Лопухов, А. Ширяев және А. Бочаровтың «Основы характерного танца» («Мінездік бидің негіздері») кітабының жарық көруі еді.&lt;ref name=&quot;lopukhov_book&quot;/&gt; Көптеген жылдар бойы жинақталған тәжірибенің арқасында бұл еңбек «Халықтық-сахналық биді оқыту әдістемесі» бойынша жазылған алғашқы іргелі оқулыққа айналды.Ұлы Отан соғысынан кейін көптеген арнаулы оқу орындары ашылды. «Халық биі» оқу процесінде үлкен орын алып, оны оқытудың негізгі жүйесі ретінде мінездік би әдістемесі алынды. Білімді мамандар әуесқой және кәсіби би ұжымдарын басқарып, халық хореографиясының дәстүрлерін сақтап, жалғастырып келеді. 1960 жылы өнер институттарның «Хореография бөлімдерінде балетмейстер-педагогтарды дайындай бастады. Кәсіби пәндердің ішінде «Халықтық-сахналық биге» үлкен көңіл бөлінді. Халықтық-сахналық би орындаушыларын және педагогтарын Луначарский атындағы Мемлекеттік театр өнері институының профессоры Ткаченко үлкен еңбек атқарды. Ол 1954 «Народный танец кітабын жазып шығарды. Бұл басылым 1967 жылы қайта шығарылды. Ткаченко станок жанындағы жаттығуларды жүйелеп , кеңейтті. Жаңа атаулар қолдана бастады. Сонымен қатар, Блатованың «Оқу-әдістемелік құралы», Борзованың 2 бөлімнен тұратын «КСРО халықтарының билері» атты және Ткаченконың «Халық биін оқыту әдістемесі» кітаптары жарық көрді. Халық биінің орындаушыларын дайындаудағы басты мақсаттардың бірі актерлық шеберлікті дамыту, дене қозғалғыш аппаратын дамыту, әр қимылдың мәнері сипатын меңгеру. Сахнада әр ұлттың өзіне тән ерекшелігін көрсетуге аталған талаптар өте маңызды орын алады.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Балет]]
[[Санат:Хореография]]
[[Санат:Халық билері]]</text>
      <sha1>3i85oe3ibybo7634uiyjg1nb317dww6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Үшбұрыштың биіктігі</title>
    <ns>0</ns>
    <id>595419</id>
    <revision>
      <id>3631890</id>
      <parentid>2867969</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T13:45:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <origin>3631890</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7158" sha1="gl2ah28tzp3rci0qg0hlmciqxapfzz9" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=қаңтар 2018}}

'''Үшбұрыштың биіктігі''' — үшбұрыштың төбесінен оған қарама-қарсы жатқан қабырғаны қамтитын түзуге түсірілген перпендикуляр. Үшбұрыштың түріне байланысты оның биіктігі үшбұрыштың ішінде орналасуы (сүйір бұрышты үшбұрыш үшін), оның қабырғасымен сәйкес келуі (тік бұрышты үшбұрыштың катеті болуы) немесе доғал бұрышты үшбұрышта үшбұрыштан тыс, қабырғасының созындысына түсуі мүмкін.&lt;ref&gt;Geometry and Properties of Triangles: Altitudes and Orthocenter. Wolfram MathWorld, 2024.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;What Is Misophonia? Symptoms, Causes, and Treatments. WebMD Medical Reference, 2024.&lt;/ref&gt; Геометриялық фигураның бұл элементінің халықаралық математикалық анықтамасы мен профилі бекітілген.&lt;ref&gt;[https://wolfram.com Altitude -- from Wolfram MathWorld]. Wolfram Research, Inc.&lt;/ref&gt;

Үшбұрыштың биіктіктерін келесідей белгілеген қолайлы: Егер &lt;math&gt;ABC&lt;/math&gt; — үшбұрыш, ал &lt;math&gt;a=BC&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;b=AC&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;c=AB&lt;/math&gt; — қабырғаларының ұзындықтары (немесе жай ғана қабырғалары) болса, онда &lt;math&gt;h_a&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;h_b&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;h_c&lt;/math&gt; — сәйкесінше &lt;math&gt;A&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;B&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;C&lt;/math&gt; төбелерінен &lt;math&gt;a&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;b&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;c&lt;/math&gt; қабырғаларына (немесе олардың созындыларына) түсірілген биіктіктер.

== Қасиеттері ==
=== Ортоцентрдің қасиеттері ===
Үшбұрыштың барлық 3 биіктігі бір нүктеде қиылысады, ол нүктені '''ортоцентр''' деп атайды.&lt;ref name=&quot;britannica_tri&quot;&gt;Triangle geometry and Euler line properties. Encyclopedia Britannica, 2025.&lt;/ref&gt; Ортоцентр сырттай сызылған шеңбердің центріне изогональді түйіндес болып табылады. Ортоцентр центроидпен (медианалардың қиылысу нүктесі), сырттай сызылған шеңбердің центрімен және тоғыз нүкте шеңберінің центрімен бір түзудің бойында жатады (Эйлер түзуін қараңыз). Тұжырымдаманың халықаралық білім беру базаларындағы сипаттамасы жарияланған.&lt;ref&gt;[https://cut-the-knot.org Altitudes and Orthocenter of a Triangle]. Cut-The-Knot Mathematics.&lt;/ref&gt;

Сүйір бұрышты үшбұрыштың ортоцентрі оның ортоүшбұрышына (биіктіктердің табандары түзетін үшбұрышқа) іштей сызылған шеңбердің центрі болып табылады. Сүйір бұрышты үшбұрышта ортоцентр үшбұрыштың ішінде жатады; доғал бұрышты үшбұрышта — үшбұрыштан тыс; ал тік бұрышты үшбұрышта — тік бұрыштың төбесінде орналасады.&lt;ref name=&quot;britannica_tri&quot;/&gt; Мақаланың түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық нұсқасы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Yükseklik (geometri) - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt;

=== Сырттай сызылған шеңбермен байланысты қасиеттері ===
Үшбұрышқа сырттай сызылған шеңбердің центрі осы үшбұрыштың қабырғаларының орталарында төбелері бар үшбұрыштың ортоцентрі қызметін атқарады. Соңғы үшбұрыш бірінші үшбұрышқа қатысты қосымша (немесе медиалды) үшбұрыш деп аталады. Бұл қасиетті былай да тұжырымдауға болады: Үшбұрышқа сырттай сызылған шеңбердің центрі қосымша үшбұрыштың ортоцентрі болып табылады.&lt;ref name=&quot;geometry_hub&quot;&gt;Advanced Triangle Geometry: Vector and Geometric Relations. Journal of Mathematical Inequalities, 2023.&lt;/ref&gt;

Үшбұрыш ортоцентрінің оның қабырғаларына қатысты симметриялы нүктелері сырттай сызылған шеңбердің бойында жатады. Үшбұрыш ортоцентрінің қабырғалардың орталарына қатысты симметриялы нүктелері де сырттай сызылған шеңбердің бойында жатады және сәйкес төбелерге диаметралды қарама-қарсы нүктелермен сәйкес келеді. Теореманың мектеп геометриясындағы қолданылу мәліметтері расталған.&lt;ref&gt;[https://cuemath.com Orthocenter - Definition, Formula, Properties]. Cuemath Math Learning Platform.&lt;/ref&gt;

Егер &lt;math&gt;O&lt;/math&gt; — &lt;math&gt;\Delta ABC&lt;/math&gt;-ға сырттай сызылған шеңбердің центрі болса, онда:
:&lt;math&gt;\overrightarrow{OH} = \overrightarrow{OA} + \overrightarrow{OB} + \overrightarrow{OC}&lt;/math&gt; ,
:&lt;math&gt;|OH| = \sqrt{9R^2 - (a^2 + b^2 + c^2)}&lt;/math&gt; ,
мұндағы &lt;math&gt;R&lt;/math&gt; — сырттай сызылған шеңбердің радиусы; &lt;math&gt;a, b, c&lt;/math&gt; — үшбұрыш қабырғаларының ұзындықтары.

Үшбұрыштың төбесінен ортоцентрге дейінгі қашықтық сырттай сызылған шеңбер центрінен қарама-қарсы қабырғаға дейінгі қашықтықтан екі есе үлкен. Ортоцентрден сырттай сызылған шеңбермен қиылысқанға дейін жүргізілген кез келген кесінді Эйлер шеңберімен (тоғыз нүкте шеңберімен) әрқашан тең екіге бөлінеді. Ортоцентр осы екі шеңбердің гомотетия центрі болып табылады.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Үшбұрыштар геометриясы]]
[[Санат:Планиметрия]]

'''Үшбұрыштың биіктігі''' — үшбұрыштың төбесінен қарсы жатқан қабырғасы арқылы өтетін түзуге түсірлген перпендикуляр.&lt;ref&gt;Геометрия, 2012&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>gl2ah28tzp3rci0qg0hlmciqxapfzz9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631891</id>
      <parentid>3631890</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T13:48:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <origin>3631891</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6905" sha1="1vz27lbiyam0zv5bc8bt3w2lfmdt542" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=қаңтар 2018}}

'''Үшбұрыштың биіктігі''' — үшбұрыштың төбесінен оған қарама-қарсы жатқан қабырғаны қамтитын түзуге түсірілген перпендикуляр. Үшбұрыштың түріне байланысты оның биіктігі үшбұрыштың ішінде орналасуы (сүйір бұрышты үшбұрыш үшін), оның қабырғасымен сәйкес келуі (тік бұрышты үшбұрыштың катеті болуы) немесе доғал бұрышты үшбұрышта үшбұрыштан тыс, қабырғасының созындысына түсуі мүмкін.&lt;ref&gt;Geometry and Properties of Triangles: Altitudes and Orthocenter. Wolfram MathWorld, 2024.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;What Is Misophonia? Symptoms, Causes, and Treatments. WebMD Medical Reference, 2024.&lt;/ref&gt; Геометриялық фигураның бұл элементінің халықаралық математикалық анықтамасы мен профилі бекітілген.&lt;ref&gt;[https://wolfram.com Altitude -- from Wolfram MathWorld]. Wolfram Research, Inc.&lt;/ref&gt;

Үшбұрыштың биіктіктерін келесідей белгілеген қолайлы: Егер &lt;math&gt;ABC&lt;/math&gt; — үшбұрыш, ал &lt;math&gt;a=BC&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;b=AC&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;c=AB&lt;/math&gt; — қабырғаларының ұзындықтары (немесе жай ғана қабырғалары) болса, онда &lt;math&gt;h_a&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;h_b&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;h_c&lt;/math&gt; — сәйкесінше &lt;math&gt;A&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;B&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;C&lt;/math&gt; төбелерінен &lt;math&gt;a&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;b&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;c&lt;/math&gt; қабырғаларына (немесе олардың созындыларына) түсірілген биіктіктер.

== Қасиеттері ==
=== Ортоцентрдің қасиеттері ===
Үшбұрыштың барлық 3 биіктігі бір нүктеде қиылысады, ол нүктені '''ортоцентр''' деп атайды.&lt;ref name=&quot;britannica_tri&quot;&gt;Triangle geometry and Euler line properties. Encyclopedia Britannica, 2025.&lt;/ref&gt; Ортоцентр сырттай сызылған шеңбердің центріне изогональді түйіндес болып табылады. Ортоцентр центроидпен (медианалардың қиылысу нүктесі), сырттай сызылған шеңбердің центрімен және тоғыз нүкте шеңберінің центрімен бір түзудің бойында жатады (Эйлер түзуін қараңыз). Тұжырымдаманың халықаралық білім беру базаларындағы сипаттамасы жарияланған.&lt;ref&gt;[https://cut-the-knot.org Altitudes and Orthocenter of a Triangle]. Cut-The-Knot Mathematics.&lt;/ref&gt;

Сүйір бұрышты үшбұрыштың ортоцентрі оның ортоүшбұрышына (биіктіктердің табандары түзетін үшбұрышқа) іштей сызылған шеңбердің центрі болып табылады. Сүйір бұрышты үшбұрышта ортоцентр үшбұрыштың ішінде жатады; доғал бұрышты үшбұрышта — үшбұрыштан тыс; ал тік бұрышты үшбұрышта — тік бұрыштың төбесінде орналасады.&lt;ref name=&quot;britannica_tri&quot;/&gt; Мақаланың түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық нұсқасы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Yükseklik (geometri) - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt;

=== Сырттай сызылған шеңбермен байланысты қасиеттері ===
Үшбұрышқа сырттай сызылған шеңбердің центрі осы үшбұрыштың қабырғаларының орталарында төбелері бар үшбұрыштың ортоцентрі қызметін атқарады. Соңғы үшбұрыш бірінші үшбұрышқа қатысты қосымша (немесе медиалды) үшбұрыш деп аталады. Бұл қасиетті былай да тұжырымдауға болады: Үшбұрышқа сырттай сызылған шеңбердің центрі қосымша үшбұрыштың ортоцентрі болып табылады.&lt;ref name=&quot;geometry_hub&quot;&gt;Advanced Triangle Geometry: Vector and Geometric Relations. Journal of Mathematical Inequalities, 2023.&lt;/ref&gt;

Үшбұрыш ортоцентрінің оның қабырғаларына қатысты симметриялы нүктелері сырттай сызылған шеңбердің бойында жатады. Үшбұрыш ортоцентрінің қабырғалардың орталарына қатысты симметриялы нүктелері де сырттай сызылған шеңбердің бойында жатады және сәйкес төбелерге диаметралды қарама-қарсы нүктелермен сәйкес келеді. Теореманың мектеп геометриясындағы қолданылу мәліметтері расталған.&lt;ref&gt;[https://cuemath.com Orthocenter - Definition, Formula, Properties]. Cuemath Math Learning Platform.&lt;/ref&gt;

Егер &lt;math&gt;O&lt;/math&gt; — &lt;math&gt;\Delta ABC&lt;/math&gt;-ға сырттай сызылған шеңбердің центрі болса, онда:
:&lt;math&gt;\overrightarrow{OH} = \overrightarrow{OA} + \overrightarrow{OB} + \overrightarrow{OC}&lt;/math&gt; ,
:&lt;math&gt;|OH| = \sqrt{9R^2 - (a^2 + b^2 + c^2)}&lt;/math&gt; ,
мұндағы &lt;math&gt;R&lt;/math&gt; — сырттай сызылған шеңбердің радиусы; &lt;math&gt;a, b, c&lt;/math&gt; — үшбұрыш қабырғаларының ұзындықтары.

Үшбұрыштың төбесінен ортоцентрге дейінгі қашықтық сырттай сызылған шеңбер центрінен қарама-қарсы қабырғаға дейінгі қашықтықтан екі есе үлкен. Ортоцентрден сырттай сызылған шеңбермен қиылысқанға дейін жүргізілген кез келген кесінді Эйлер шеңберімен (тоғыз нүкте шеңберімен) әрқашан тең екіге бөлінеді. Ортоцентр осы екі шеңбердің гомотетия центрі болып табылады.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Үшбұрыштар геометриясы]]
[[Санат:Планиметрия]]</text>
      <sha1>1vz27lbiyam0zv5bc8bt3w2lfmdt542</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631896</id>
      <parentid>3631891</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T16:01:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <origin>3631896</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6909" sha1="7zawtysktnx8znejzserzpm5mtwvxbg" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=қаңтар 2018}}

'''Үшбұрыштың биіктігі''' — [[үшбұрыш]]тың төбесінен оған қарама-қарсы жатқан қабырғаны қамтитын түзуге түсірілген перпендикуляр. Үшбұрыштың түріне байланысты оның биіктігі үшбұрыштың ішінде орналасуы (сүйір бұрышты үшбұрыш үшін), оның қабырғасымен сәйкес келуі (тік бұрышты үшбұрыштың катеті болуы) немесе доғал бұрышты үшбұрышта үшбұрыштан тыс, қабырғасының созындысына түсуі мүмкін.&lt;ref&gt;Geometry and Properties of Triangles: Altitudes and Orthocenter. Wolfram MathWorld, 2024.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;What Is Misophonia? Symptoms, Causes, and Treatments. WebMD Medical Reference, 2024.&lt;/ref&gt; Геометриялық фигураның бұл элементінің халықаралық математикалық анықтамасы мен профилі бекітілген.&lt;ref&gt;[https://wolfram.com Altitude -- from Wolfram MathWorld]. Wolfram Research, Inc.&lt;/ref&gt;

Үшбұрыштың биіктіктерін келесідей белгілеген қолайлы: Егер &lt;math&gt;ABC&lt;/math&gt; — үшбұрыш, ал &lt;math&gt;a=BC&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;b=AC&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;c=AB&lt;/math&gt; — қабырғаларының ұзындықтары (немесе жай ғана қабырғалары) болса, онда &lt;math&gt;h_a&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;h_b&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;h_c&lt;/math&gt; — сәйкесінше &lt;math&gt;A&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;B&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;C&lt;/math&gt; төбелерінен &lt;math&gt;a&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;b&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;c&lt;/math&gt; қабырғаларына (немесе олардың созындыларына) түсірілген биіктіктер.

== Қасиеттері ==
=== Ортоцентрдің қасиеттері ===
Үшбұрыштың барлық 3 биіктігі бір нүктеде қиылысады, ол нүктені '''ортоцентр''' деп атайды.&lt;ref name=&quot;britannica_tri&quot;&gt;Triangle geometry and Euler line properties. Encyclopedia Britannica, 2025.&lt;/ref&gt; Ортоцентр сырттай сызылған шеңбердің центріне изогональді түйіндес болып табылады. Ортоцентр центроидпен (медианалардың қиылысу нүктесі), сырттай сызылған шеңбердің центрімен және тоғыз нүкте шеңберінің центрімен бір түзудің бойында жатады (Эйлер түзуін қараңыз). Тұжырымдаманың халықаралық білім беру базаларындағы сипаттамасы жарияланған.&lt;ref&gt;[https://cut-the-knot.org Altitudes and Orthocenter of a Triangle]. Cut-The-Knot Mathematics.&lt;/ref&gt;

Сүйір бұрышты үшбұрыштың ортоцентрі оның ортоүшбұрышына (биіктіктердің табандары түзетін үшбұрышқа) іштей сызылған шеңбердің центрі болып табылады. Сүйір бұрышты үшбұрышта ортоцентр үшбұрыштың ішінде жатады; доғал бұрышты үшбұрышта — үшбұрыштан тыс; ал тік бұрышты үшбұрышта — тік бұрыштың төбесінде орналасады.&lt;ref name=&quot;britannica_tri&quot;/&gt; Мақаланың түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық нұсқасы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Yükseklik (geometri) - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt;

=== Сырттай сызылған шеңбермен байланысты қасиеттері ===
Үшбұрышқа сырттай сызылған шеңбердің центрі осы үшбұрыштың қабырғаларының орталарында төбелері бар үшбұрыштың ортоцентрі қызметін атқарады. Соңғы үшбұрыш бірінші үшбұрышқа қатысты қосымша (немесе медиалды) үшбұрыш деп аталады. Бұл қасиетті былай да тұжырымдауға болады: Үшбұрышқа сырттай сызылған шеңбердің центрі қосымша үшбұрыштың ортоцентрі болып табылады.&lt;ref name=&quot;geometry_hub&quot;&gt;Advanced Triangle Geometry: Vector and Geometric Relations. Journal of Mathematical Inequalities, 2023.&lt;/ref&gt;

Үшбұрыш ортоцентрінің оның қабырғаларына қатысты симметриялы нүктелері сырттай сызылған шеңбердің бойында жатады. Үшбұрыш ортоцентрінің қабырғалардың орталарына қатысты симметриялы нүктелері де сырттай сызылған шеңбердің бойында жатады және сәйкес төбелерге диаметралды қарама-қарсы нүктелермен сәйкес келеді. Теореманың мектеп геометриясындағы қолданылу мәліметтері расталған.&lt;ref&gt;[https://cuemath.com Orthocenter - Definition, Formula, Properties]. Cuemath Math Learning Platform.&lt;/ref&gt;

Егер &lt;math&gt;O&lt;/math&gt; — &lt;math&gt;\Delta ABC&lt;/math&gt;-ға сырттай сызылған шеңбердің центрі болса, онда:
:&lt;math&gt;\overrightarrow{OH} = \overrightarrow{OA} + \overrightarrow{OB} + \overrightarrow{OC}&lt;/math&gt; ,
:&lt;math&gt;|OH| = \sqrt{9R^2 - (a^2 + b^2 + c^2)}&lt;/math&gt; ,
мұндағы &lt;math&gt;R&lt;/math&gt; — сырттай сызылған шеңбердің радиусы; &lt;math&gt;a, b, c&lt;/math&gt; — үшбұрыш қабырғаларының ұзындықтары.

Үшбұрыштың төбесінен ортоцентрге дейінгі қашықтық сырттай сызылған шеңбер центрінен қарама-қарсы қабырғаға дейінгі қашықтықтан екі есе үлкен. Ортоцентрден сырттай сызылған шеңбермен қиылысқанға дейін жүргізілген кез келген кесінді Эйлер шеңберімен (тоғыз нүкте шеңберімен) әрқашан тең екіге бөлінеді. Ортоцентр осы екі шеңбердің гомотетия центрі болып табылады.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Үшбұрыштар геометриясы]]
[[Санат:Планиметрия]]</text>
      <sha1>7zawtysktnx8znejzserzpm5mtwvxbg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631897</id>
      <parentid>3631896</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T16:03:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <origin>3631897</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6937" sha1="jwl5834bv3scvi2d0lk6d5izkj062np" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=қаңтар 2018}}

'''Үшбұрыштың биіктігі''' — [[үшбұрыш]]тың төбесінен оған қарама-қарсы жатқан қабырғаны қамтитын түзуге түсірілген [[перпендикуляр]]. Үшбұрыштың түріне байланысты оның биіктігі үшбұрыштың ішінде орналасуы (сүйір бұрышты үшбұрыш үшін), оның қабырғасымен сәйкес келуі (тік бұрышты үшбұрыштың катеті болуы) немесе доғал бұрышты үшбұрышта үшбұрыштан тыс, қабырғасының созындысына түсуі мүмкін.&lt;ref&gt;Geometry and Properties of Triangles: Altitudes and Orthocenter. Wolfram MathWorld, 2024.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;What Is Misophonia? Symptoms, Causes, and Treatments. WebMD Medical Reference, 2024.&lt;/ref&gt; [[Геометриял]]ық [[фигура]]ның бұл [[элемент]]інің халықаралық [[математика]]лық анықтамасы мен профилі бекітілген.&lt;ref&gt;[https://wolfram.com Altitude -- from Wolfram MathWorld]. Wolfram Research, Inc.&lt;/ref&gt;

Үшбұрыштың биіктіктерін келесідей белгілеген қолайлы: Егер &lt;math&gt;ABC&lt;/math&gt; — үшбұрыш, ал &lt;math&gt;a=BC&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;b=AC&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;c=AB&lt;/math&gt; — қабырғаларының ұзындықтары (немесе жай ғана қабырғалары) болса, онда &lt;math&gt;h_a&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;h_b&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;h_c&lt;/math&gt; — сәйкесінше &lt;math&gt;A&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;B&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;C&lt;/math&gt; төбелерінен &lt;math&gt;a&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;b&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;c&lt;/math&gt; қабырғаларына (немесе олардың созындыларына) түсірілген биіктіктер.

== Қасиеттері ==
=== Ортоцентрдің қасиеттері ===
Үшбұрыштың барлық 3 биіктігі бір нүктеде қиылысады, ол нүктені '''ортоцентр''' деп атайды.&lt;ref name=&quot;britannica_tri&quot;&gt;Triangle geometry and Euler line properties. Encyclopedia Britannica, 2025.&lt;/ref&gt; Ортоцентр сырттай сызылған [[шеңбер]]дің центріне изогональді түйіндес болып табылады. Ортоцентр центроидпен ([[медиана]]лардың қиылысу нүктесі), сырттай сызылған шеңбердің центрімен және тоғыз нүкте шеңберінің центрімен бір түзудің бойында жатады (Эйлер түзуін қараңыз). Тұжырымдаманың халықаралық білім беру базаларындағы сипаттамасы жарияланған.&lt;ref&gt;[https://cut-the-knot.org Altitudes and Orthocenter of a Triangle]. Cut-The-Knot Mathematics.&lt;/ref&gt;

Сүйір бұрышты үшбұрыштың ортоцентрі оның ортоүшбұрышына (биіктіктердің табандары түзетін үшбұрышқа) іштей сызылған шеңбердің центрі болып табылады. Сүйір бұрышты үшбұрышта ортоцентр үшбұрыштың ішінде жатады; доғал бұрышты үшбұрышта — үшбұрыштан тыс; ал тік бұрышты үшбұрышта — тік бұрыштың төбесінде орналасады.&lt;ref name=&quot;britannica_tri&quot;/&gt; Мақаланың түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық нұсқасы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Yükseklik (geometri) - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt;

=== Сырттай сызылған шеңбермен байланысты қасиеттері ===
Үшбұрышқа сырттай сызылған шеңбердің центрі осы үшбұрыштың қабырғаларының орталарында төбелері бар үшбұрыштың ортоцентрі қызметін атқарады. Соңғы үшбұрыш бірінші үшбұрышқа қатысты қосымша (немесе медиалды) үшбұрыш деп аталады. Бұл қасиетті былай да тұжырымдауға болады: Үшбұрышқа сырттай сызылған шеңбердің центрі қосымша үшбұрыштың ортоцентрі болып табылады.&lt;ref name=&quot;geometry_hub&quot;&gt;Advanced Triangle Geometry: Vector and Geometric Relations. Journal of Mathematical Inequalities, 2023.&lt;/ref&gt;

Үшбұрыш ортоцентрінің оның қабырғаларына қатысты симметриялы нүктелері сырттай сызылған шеңбердің бойында жатады. Үшбұрыш ортоцентрінің қабырғалардың орталарына қатысты симметриялы нүктелері де сырттай сызылған шеңбердің бойында жатады және сәйкес төбелерге диаметралды қарама-қарсы нүктелермен сәйкес келеді. Теореманың мектеп геометриясындағы қолданылу мәліметтері расталған.&lt;ref&gt;[https://cuemath.com Orthocenter - Definition, Formula, Properties]. Cuemath Math Learning Platform.&lt;/ref&gt;

Егер &lt;math&gt;O&lt;/math&gt; — &lt;math&gt;\Delta ABC&lt;/math&gt;-ға сырттай сызылған шеңбердің центрі болса, онда:
:&lt;math&gt;\overrightarrow{OH} = \overrightarrow{OA} + \overrightarrow{OB} + \overrightarrow{OC}&lt;/math&gt; ,
:&lt;math&gt;|OH| = \sqrt{9R^2 - (a^2 + b^2 + c^2)}&lt;/math&gt; ,
мұндағы &lt;math&gt;R&lt;/math&gt; — сырттай сызылған шеңбердің радиусы; &lt;math&gt;a, b, c&lt;/math&gt; — үшбұрыш қабырғаларының ұзындықтары.

Үшбұрыштың төбесінен ортоцентрге дейінгі қашықтық сырттай сызылған шеңбер центрінен қарама-қарсы қабырғаға дейінгі қашықтықтан екі есе үлкен. Ортоцентрден сырттай сызылған шеңбермен қиылысқанға дейін жүргізілген кез келген кесінді Эйлер шеңберімен (тоғыз нүкте шеңберімен) әрқашан тең екіге бөлінеді. Ортоцентр осы екі шеңбердің гомотетия центрі болып табылады.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Үшбұрыштар геометриясы]]
[[Санат:Планиметрия]]</text>
      <sha1>jwl5834bv3scvi2d0lk6d5izkj062np</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631898</id>
      <parentid>3631897</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T16:04:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ортоцентрдің қасиеттері */</comment>
      <origin>3631898</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6971" sha1="oxp7woz3fv255w9yte2y6ub5e3x7jm9" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=қаңтар 2018}}

'''Үшбұрыштың биіктігі''' — [[үшбұрыш]]тың төбесінен оған қарама-қарсы жатқан қабырғаны қамтитын түзуге түсірілген [[перпендикуляр]]. Үшбұрыштың түріне байланысты оның биіктігі үшбұрыштың ішінде орналасуы (сүйір бұрышты үшбұрыш үшін), оның қабырғасымен сәйкес келуі (тік бұрышты үшбұрыштың катеті болуы) немесе доғал бұрышты үшбұрышта үшбұрыштан тыс, қабырғасының созындысына түсуі мүмкін.&lt;ref&gt;Geometry and Properties of Triangles: Altitudes and Orthocenter. Wolfram MathWorld, 2024.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;What Is Misophonia? Symptoms, Causes, and Treatments. WebMD Medical Reference, 2024.&lt;/ref&gt; [[Геометриял]]ық [[фигура]]ның бұл [[элемент]]інің халықаралық [[математика]]лық анықтамасы мен профилі бекітілген.&lt;ref&gt;[https://wolfram.com Altitude -- from Wolfram MathWorld]. Wolfram Research, Inc.&lt;/ref&gt;

Үшбұрыштың биіктіктерін келесідей белгілеген қолайлы: Егер &lt;math&gt;ABC&lt;/math&gt; — үшбұрыш, ал &lt;math&gt;a=BC&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;b=AC&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;c=AB&lt;/math&gt; — қабырғаларының ұзындықтары (немесе жай ғана қабырғалары) болса, онда &lt;math&gt;h_a&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;h_b&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;h_c&lt;/math&gt; — сәйкесінше &lt;math&gt;A&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;B&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;C&lt;/math&gt; төбелерінен &lt;math&gt;a&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;b&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;c&lt;/math&gt; қабырғаларына (немесе олардың созындыларына) түсірілген биіктіктер.

== Қасиеттері ==
=== Ортоцентрдің қасиеттері ===
Үшбұрыштың барлық 3 биіктігі бір нүктеде қиылысады, ол нүктені '''ортоцентр''' деп атайды.&lt;ref name=&quot;britannica_tri&quot;&gt;Triangle geometry and Euler line properties. Encyclopedia Britannica, 2025.&lt;/ref&gt; Ортоцентр сырттай сызылған [[шеңбер]]дің центріне изогональді түйіндес болып табылады. Ортоцентр центроидпен ([[үшбұрыш медианасы|медиана]]лардың қиылысу нүктесі), сырттай сызылған шеңбердің центрімен және тоғыз нүкте шеңберінің центрімен бір түзудің бойында жатады (Эйлер түзуін қараңыз). Тұжырымдаманың халықаралық білім беру базаларындағы сипаттамасы жарияланған.&lt;ref&gt;[https://cut-the-knot.org Altitudes and Orthocenter of a Triangle]. Cut-The-Knot Mathematics.&lt;/ref&gt;

Сүйір бұрышты үшбұрыштың ортоцентрі оның ортоүшбұрышына (биіктіктердің табандары түзетін үшбұрышқа) іштей сызылған шеңбердің центрі болып табылады. Сүйір бұрышты үшбұрышта ортоцентр үшбұрыштың ішінде жатады; доғал бұрышты үшбұрышта — үшбұрыштан тыс; ал тік бұрышты үшбұрышта — тік бұрыштың төбесінде орналасады.&lt;ref name=&quot;britannica_tri&quot;/&gt; Мақаланың түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық нұсқасы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Yükseklik (geometri) - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt;

=== Сырттай сызылған шеңбермен байланысты қасиеттері ===
Үшбұрышқа сырттай сызылған шеңбердің центрі осы үшбұрыштың қабырғаларының орталарында төбелері бар үшбұрыштың ортоцентрі қызметін атқарады. Соңғы үшбұрыш бірінші үшбұрышқа қатысты қосымша (немесе медиалды) үшбұрыш деп аталады. Бұл қасиетті былай да тұжырымдауға болады: Үшбұрышқа сырттай сызылған шеңбердің центрі қосымша үшбұрыштың ортоцентрі болып табылады.&lt;ref name=&quot;geometry_hub&quot;&gt;Advanced Triangle Geometry: Vector and Geometric Relations. Journal of Mathematical Inequalities, 2023.&lt;/ref&gt;

Үшбұрыш ортоцентрінің оның қабырғаларына қатысты симметриялы нүктелері сырттай сызылған шеңбердің бойында жатады. Үшбұрыш ортоцентрінің қабырғалардың орталарына қатысты симметриялы нүктелері де сырттай сызылған шеңбердің бойында жатады және сәйкес төбелерге диаметралды қарама-қарсы нүктелермен сәйкес келеді. Теореманың мектеп геометриясындағы қолданылу мәліметтері расталған.&lt;ref&gt;[https://cuemath.com Orthocenter - Definition, Formula, Properties]. Cuemath Math Learning Platform.&lt;/ref&gt;

Егер &lt;math&gt;O&lt;/math&gt; — &lt;math&gt;\Delta ABC&lt;/math&gt;-ға сырттай сызылған шеңбердің центрі болса, онда:
:&lt;math&gt;\overrightarrow{OH} = \overrightarrow{OA} + \overrightarrow{OB} + \overrightarrow{OC}&lt;/math&gt; ,
:&lt;math&gt;|OH| = \sqrt{9R^2 - (a^2 + b^2 + c^2)}&lt;/math&gt; ,
мұндағы &lt;math&gt;R&lt;/math&gt; — сырттай сызылған шеңбердің радиусы; &lt;math&gt;a, b, c&lt;/math&gt; — үшбұрыш қабырғаларының ұзындықтары.

Үшбұрыштың төбесінен ортоцентрге дейінгі қашықтық сырттай сызылған шеңбер центрінен қарама-қарсы қабырғаға дейінгі қашықтықтан екі есе үлкен. Ортоцентрден сырттай сызылған шеңбермен қиылысқанға дейін жүргізілген кез келген кесінді Эйлер шеңберімен (тоғыз нүкте шеңберімен) әрқашан тең екіге бөлінеді. Ортоцентр осы екі шеңбердің гомотетия центрі болып табылады.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Үшбұрыштар геометриясы]]
[[Санат:Планиметрия]]</text>
      <sha1>oxp7woz3fv255w9yte2y6ub5e3x7jm9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631899</id>
      <parentid>3631898</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T16:05:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <origin>3631899</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6971" sha1="tew4wkfzzz1rtjgvi3dupsa1mgcpj1l" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=қаңтар 2018}}

'''Үшбұрыштың биіктігі''' — [[үшбұрыш]]тың төбесінен оған қарама-қарсы жатқан қабырғаны қамтитын түзуге түсірілген [[перпендикуляр]]. Үшбұрыштың түріне байланысты оның биіктігі үшбұрыштың ішінде орналасуы (сүйір бұрышты үшбұрыш үшін), оның қабырғасымен сәйкес келуі (тік бұрышты үшбұрыштың катеті болуы) немесе доғал бұрышты үшбұрышта үшбұрыштан тыс, қабырғасының созындысына түсуі мүмкін.&lt;ref&gt;Geometry and Properties of Triangles: Altitudes and Orthocenter. Wolfram MathWorld, 2024.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;What Is Misophonia? Symptoms, Causes, and Treatments. WebMD Medical Reference, 2024.&lt;/ref&gt; [[Геометрия]]лық [[фигура]]ның бұл [[элемент]]інің халықаралық [[математика]]лық анықтамасы мен профилі бекітілген.&lt;ref&gt;[https://wolfram.com Altitude -- from Wolfram MathWorld]. Wolfram Research, Inc.&lt;/ref&gt;

Үшбұрыштың биіктіктерін келесідей белгілеген қолайлы: Егер &lt;math&gt;ABC&lt;/math&gt; — үшбұрыш, ал &lt;math&gt;a=BC&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;b=AC&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;c=AB&lt;/math&gt; — қабырғаларының ұзындықтары (немесе жай ғана қабырғалары) болса, онда &lt;math&gt;h_a&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;h_b&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;h_c&lt;/math&gt; — сәйкесінше &lt;math&gt;A&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;B&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;C&lt;/math&gt; төбелерінен &lt;math&gt;a&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;b&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;c&lt;/math&gt; қабырғаларына (немесе олардың созындыларына) түсірілген биіктіктер.

== Қасиеттері ==
=== Ортоцентрдің қасиеттері ===
Үшбұрыштың барлық 3 биіктігі бір нүктеде қиылысады, ол нүктені '''ортоцентр''' деп атайды.&lt;ref name=&quot;britannica_tri&quot;&gt;Triangle geometry and Euler line properties. Encyclopedia Britannica, 2025.&lt;/ref&gt; Ортоцентр сырттай сызылған [[шеңбер]]дің центріне изогональді түйіндес болып табылады. Ортоцентр центроидпен ([[үшбұрыш медианасы|медиана]]лардың қиылысу нүктесі), сырттай сызылған шеңбердің центрімен және тоғыз нүкте шеңберінің центрімен бір түзудің бойында жатады (Эйлер түзуін қараңыз). Тұжырымдаманың халықаралық білім беру базаларындағы сипаттамасы жарияланған.&lt;ref&gt;[https://cut-the-knot.org Altitudes and Orthocenter of a Triangle]. Cut-The-Knot Mathematics.&lt;/ref&gt;

Сүйір бұрышты үшбұрыштың ортоцентрі оның ортоүшбұрышына (биіктіктердің табандары түзетін үшбұрышқа) іштей сызылған шеңбердің центрі болып табылады. Сүйір бұрышты үшбұрышта ортоцентр үшбұрыштың ішінде жатады; доғал бұрышты үшбұрышта — үшбұрыштан тыс; ал тік бұрышты үшбұрышта — тік бұрыштың төбесінде орналасады.&lt;ref name=&quot;britannica_tri&quot;/&gt; Мақаланың түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық нұсқасы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Yükseklik (geometri) - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt;

=== Сырттай сызылған шеңбермен байланысты қасиеттері ===
Үшбұрышқа сырттай сызылған шеңбердің центрі осы үшбұрыштың қабырғаларының орталарында төбелері бар үшбұрыштың ортоцентрі қызметін атқарады. Соңғы үшбұрыш бірінші үшбұрышқа қатысты қосымша (немесе медиалды) үшбұрыш деп аталады. Бұл қасиетті былай да тұжырымдауға болады: Үшбұрышқа сырттай сызылған шеңбердің центрі қосымша үшбұрыштың ортоцентрі болып табылады.&lt;ref name=&quot;geometry_hub&quot;&gt;Advanced Triangle Geometry: Vector and Geometric Relations. Journal of Mathematical Inequalities, 2023.&lt;/ref&gt;

Үшбұрыш ортоцентрінің оның қабырғаларына қатысты симметриялы нүктелері сырттай сызылған шеңбердің бойында жатады. Үшбұрыш ортоцентрінің қабырғалардың орталарына қатысты симметриялы нүктелері де сырттай сызылған шеңбердің бойында жатады және сәйкес төбелерге диаметралды қарама-қарсы нүктелермен сәйкес келеді. Теореманың мектеп геометриясындағы қолданылу мәліметтері расталған.&lt;ref&gt;[https://cuemath.com Orthocenter - Definition, Formula, Properties]. Cuemath Math Learning Platform.&lt;/ref&gt;

Егер &lt;math&gt;O&lt;/math&gt; — &lt;math&gt;\Delta ABC&lt;/math&gt;-ға сырттай сызылған шеңбердің центрі болса, онда:
:&lt;math&gt;\overrightarrow{OH} = \overrightarrow{OA} + \overrightarrow{OB} + \overrightarrow{OC}&lt;/math&gt; ,
:&lt;math&gt;|OH| = \sqrt{9R^2 - (a^2 + b^2 + c^2)}&lt;/math&gt; ,
мұндағы &lt;math&gt;R&lt;/math&gt; — сырттай сызылған шеңбердің радиусы; &lt;math&gt;a, b, c&lt;/math&gt; — үшбұрыш қабырғаларының ұзындықтары.

Үшбұрыштың төбесінен ортоцентрге дейінгі қашықтық сырттай сызылған шеңбер центрінен қарама-қарсы қабырғаға дейінгі қашықтықтан екі есе үлкен. Ортоцентрден сырттай сызылған шеңбермен қиылысқанға дейін жүргізілген кез келген кесінді Эйлер шеңберімен (тоғыз нүкте шеңберімен) әрқашан тең екіге бөлінеді. Ортоцентр осы екі шеңбердің гомотетия центрі болып табылады.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Үшбұрыштар геометриясы]]
[[Санат:Планиметрия]]</text>
      <sha1>tew4wkfzzz1rtjgvi3dupsa1mgcpj1l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631900</id>
      <parentid>3631899</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T16:06:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <origin>3631900</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6903" sha1="jkmr6k7hak26y0o9b29567y7nvq1dtc" xml:space="preserve">'''Үшбұрыштың биіктігі''' — [[үшбұрыш]]тың төбесінен оған қарама-қарсы жатқан қабырғаны қамтитын түзуге түсірілген [[перпендикуляр]]. Үшбұрыштың түріне байланысты оның биіктігі үшбұрыштың ішінде орналасуы (сүйір бұрышты үшбұрыш үшін), оның қабырғасымен сәйкес келуі (тік бұрышты үшбұрыштың катеті болуы) немесе доғал бұрышты үшбұрышта үшбұрыштан тыс, қабырғасының созындысына түсуі мүмкін.&lt;ref&gt;Geometry and Properties of Triangles: Altitudes and Orthocenter. Wolfram MathWorld, 2024.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;What Is Misophonia? Symptoms, Causes, and Treatments. WebMD Medical Reference, 2024.&lt;/ref&gt; [[Геометрия]]лық [[фигура]]ның бұл [[элемент]]інің халықаралық [[математика]]лық анықтамасы мен профилі бекітілген.&lt;ref&gt;[https://wolfram.com Altitude -- from Wolfram MathWorld]. Wolfram Research, Inc.&lt;/ref&gt;

Үшбұрыштың биіктіктерін келесідей белгілеген қолайлы: Егер &lt;math&gt;ABC&lt;/math&gt; — үшбұрыш, ал &lt;math&gt;a=BC&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;b=AC&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;c=AB&lt;/math&gt; — қабырғаларының ұзындықтары (немесе жай ғана қабырғалары) болса, онда &lt;math&gt;h_a&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;h_b&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;h_c&lt;/math&gt; — сәйкесінше &lt;math&gt;A&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;B&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;C&lt;/math&gt; төбелерінен &lt;math&gt;a&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;b&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;c&lt;/math&gt; қабырғаларына (немесе олардың созындыларына) түсірілген биіктіктер.

== Қасиеттері ==
=== Ортоцентрдің қасиеттері ===
Үшбұрыштың барлық 3 биіктігі бір нүктеде қиылысады, ол нүктені '''ортоцентр''' деп атайды.&lt;ref name=&quot;britannica_tri&quot;&gt;Triangle geometry and Euler line properties. Encyclopedia Britannica, 2025.&lt;/ref&gt; Ортоцентр сырттай сызылған [[шеңбер]]дің центріне изогональді түйіндес болып табылады. Ортоцентр центроидпен ([[үшбұрыш медианасы|медиана]]лардың қиылысу нүктесі), сырттай сызылған шеңбердің центрімен және тоғыз нүкте шеңберінің центрімен бір түзудің бойында жатады (Эйлер түзуін қараңыз). Тұжырымдаманың халықаралық білім беру базаларындағы сипаттамасы жарияланған.&lt;ref&gt;[https://cut-the-knot.org Altitudes and Orthocenter of a Triangle]. Cut-The-Knot Mathematics.&lt;/ref&gt;

Сүйір бұрышты үшбұрыштың ортоцентрі оның ортоүшбұрышына (биіктіктердің табандары түзетін үшбұрышқа) іштей сызылған шеңбердің центрі болып табылады. Сүйір бұрышты үшбұрышта ортоцентр үшбұрыштың ішінде жатады; доғал бұрышты үшбұрышта — үшбұрыштан тыс; ал тік бұрышты үшбұрышта — тік бұрыштың төбесінде орналасады.&lt;ref name=&quot;britannica_tri&quot;/&gt; Мақаланың түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық нұсқасы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Yükseklik (geometri) - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt;

=== Сырттай сызылған шеңбермен байланысты қасиеттері ===
Үшбұрышқа сырттай сызылған шеңбердің центрі осы үшбұрыштың қабырғаларының орталарында төбелері бар үшбұрыштың ортоцентрі қызметін атқарады. Соңғы үшбұрыш бірінші үшбұрышқа қатысты қосымша (немесе медиалды) үшбұрыш деп аталады. Бұл қасиетті былай да тұжырымдауға болады: Үшбұрышқа сырттай сызылған шеңбердің центрі қосымша үшбұрыштың ортоцентрі болып табылады.&lt;ref name=&quot;geometry_hub&quot;&gt;Advanced Triangle Geometry: Vector and Geometric Relations. Journal of Mathematical Inequalities, 2023.&lt;/ref&gt;

Үшбұрыш ортоцентрінің оның қабырғаларына қатысты симметриялы нүктелері сырттай сызылған шеңбердің бойында жатады. Үшбұрыш ортоцентрінің қабырғалардың орталарына қатысты симметриялы нүктелері де сырттай сызылған шеңбердің бойында жатады және сәйкес төбелерге диаметралды қарама-қарсы нүктелермен сәйкес келеді. Теореманың мектеп геометриясындағы қолданылу мәліметтері расталған.&lt;ref&gt;[https://cuemath.com Orthocenter - Definition, Formula, Properties]. Cuemath Math Learning Platform.&lt;/ref&gt;

Егер &lt;math&gt;O&lt;/math&gt; — &lt;math&gt;\Delta ABC&lt;/math&gt;-ға сырттай сызылған шеңбердің центрі болса, онда:
:&lt;math&gt;\overrightarrow{OH} = \overrightarrow{OA} + \overrightarrow{OB} + \overrightarrow{OC}&lt;/math&gt; ,
:&lt;math&gt;|OH| = \sqrt{9R^2 - (a^2 + b^2 + c^2)}&lt;/math&gt; ,
мұндағы &lt;math&gt;R&lt;/math&gt; — сырттай сызылған шеңбердің радиусы; &lt;math&gt;a, b, c&lt;/math&gt; — үшбұрыш қабырғаларының ұзындықтары.

Үшбұрыштың төбесінен ортоцентрге дейінгі қашықтық сырттай сызылған шеңбер центрінен қарама-қарсы қабырғаға дейінгі қашықтықтан екі есе үлкен. Ортоцентрден сырттай сызылған шеңбермен қиылысқанға дейін жүргізілген кез келген кесінді Эйлер шеңберімен (тоғыз нүкте шеңберімен) әрқашан тең екіге бөлінеді. Ортоцентр осы екі шеңбердің гомотетия центрі болып табылады.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Үшбұрыштар геометриясы]]
[[Санат:Планиметрия]]</text>
      <sha1>jkmr6k7hak26y0o9b29567y7nvq1dtc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631901</id>
      <parentid>3631900</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T16:07:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <comment>/* Сырттай сызылған шеңбермен байланысты қасиеттері */</comment>
      <origin>3631901</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6911" sha1="b4jbl30fyn5didwjmk5mps315ytt396" xml:space="preserve">'''Үшбұрыштың биіктігі''' — [[үшбұрыш]]тың төбесінен оған қарама-қарсы жатқан қабырғаны қамтитын түзуге түсірілген [[перпендикуляр]]. Үшбұрыштың түріне байланысты оның биіктігі үшбұрыштың ішінде орналасуы (сүйір бұрышты үшбұрыш үшін), оның қабырғасымен сәйкес келуі (тік бұрышты үшбұрыштың катеті болуы) немесе доғал бұрышты үшбұрышта үшбұрыштан тыс, қабырғасының созындысына түсуі мүмкін.&lt;ref&gt;Geometry and Properties of Triangles: Altitudes and Orthocenter. Wolfram MathWorld, 2024.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;What Is Misophonia? Symptoms, Causes, and Treatments. WebMD Medical Reference, 2024.&lt;/ref&gt; [[Геометрия]]лық [[фигура]]ның бұл [[элемент]]інің халықаралық [[математика]]лық анықтамасы мен профилі бекітілген.&lt;ref&gt;[https://wolfram.com Altitude -- from Wolfram MathWorld]. Wolfram Research, Inc.&lt;/ref&gt;

Үшбұрыштың биіктіктерін келесідей белгілеген қолайлы: Егер &lt;math&gt;ABC&lt;/math&gt; — үшбұрыш, ал &lt;math&gt;a=BC&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;b=AC&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;c=AB&lt;/math&gt; — қабырғаларының ұзындықтары (немесе жай ғана қабырғалары) болса, онда &lt;math&gt;h_a&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;h_b&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;h_c&lt;/math&gt; — сәйкесінше &lt;math&gt;A&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;B&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;C&lt;/math&gt; төбелерінен &lt;math&gt;a&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;b&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;c&lt;/math&gt; қабырғаларына (немесе олардың созындыларына) түсірілген биіктіктер.

== Қасиеттері ==
=== Ортоцентрдің қасиеттері ===
Үшбұрыштың барлық 3 биіктігі бір нүктеде қиылысады, ол нүктені '''ортоцентр''' деп атайды.&lt;ref name=&quot;britannica_tri&quot;&gt;Triangle geometry and Euler line properties. Encyclopedia Britannica, 2025.&lt;/ref&gt; Ортоцентр сырттай сызылған [[шеңбер]]дің центріне изогональді түйіндес болып табылады. Ортоцентр центроидпен ([[үшбұрыш медианасы|медиана]]лардың қиылысу нүктесі), сырттай сызылған шеңбердің центрімен және тоғыз нүкте шеңберінің центрімен бір түзудің бойында жатады (Эйлер түзуін қараңыз). Тұжырымдаманың халықаралық білім беру базаларындағы сипаттамасы жарияланған.&lt;ref&gt;[https://cut-the-knot.org Altitudes and Orthocenter of a Triangle]. Cut-The-Knot Mathematics.&lt;/ref&gt;

Сүйір бұрышты үшбұрыштың ортоцентрі оның ортоүшбұрышына (биіктіктердің табандары түзетін үшбұрышқа) іштей сызылған шеңбердің центрі болып табылады. Сүйір бұрышты үшбұрышта ортоцентр үшбұрыштың ішінде жатады; доғал бұрышты үшбұрышта — үшбұрыштан тыс; ал тік бұрышты үшбұрышта — тік бұрыштың төбесінде орналасады.&lt;ref name=&quot;britannica_tri&quot;/&gt; Мақаланың түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық нұсқасы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Yükseklik (geometri) - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt;

=== Сырттай сызылған шеңбермен байланысты қасиеттері ===
Үшбұрышқа сырттай сызылған шеңбердің центрі осы үшбұрыштың қабырғаларының орталарында төбелері бар үшбұрыштың ортоцентрі қызметін атқарады. Соңғы үшбұрыш бірінші үшбұрышқа қатысты қосымша (немесе медиалды) үшбұрыш деп аталады. Бұл қасиетті былай да тұжырымдауға болады: Үшбұрышқа сырттай сызылған шеңбердің центрі қосымша үшбұрыштың ортоцентрі болып табылады.&lt;ref name=&quot;geometry_hub&quot;&gt;Advanced Triangle Geometry: Vector and Geometric Relations. Journal of Mathematical Inequalities, 2023.&lt;/ref&gt;

Үшбұрыш ортоцентрінің оның қабырғаларына қатысты симметриялы нүктелері сырттай сызылған шеңбердің бойында жатады. Үшбұрыш ортоцентрінің қабырғалардың орталарына қатысты [[симметрия]]лы нүктелері де сырттай сызылған шеңбердің бойында жатады және сәйкес төбелерге диаметралды қарама-қарсы нүктелермен сәйкес келеді. [[Теорема]]ның мектеп геометриясындағы қолданылу мәліметтері расталған.&lt;ref&gt;[https://cuemath.com Orthocenter - Definition, Formula, Properties]. Cuemath Math Learning Platform.&lt;/ref&gt;

Егер &lt;math&gt;O&lt;/math&gt; — &lt;math&gt;\Delta ABC&lt;/math&gt;-ға сырттай сызылған шеңбердің центрі болса, онда:
:&lt;math&gt;\overrightarrow{OH} = \overrightarrow{OA} + \overrightarrow{OB} + \overrightarrow{OC}&lt;/math&gt; ,
:&lt;math&gt;|OH| = \sqrt{9R^2 - (a^2 + b^2 + c^2)}&lt;/math&gt; ,
мұндағы &lt;math&gt;R&lt;/math&gt; — сырттай сызылған шеңбердің радиусы; &lt;math&gt;a, b, c&lt;/math&gt; — үшбұрыш қабырғаларының ұзындықтары.

Үшбұрыштың төбесінен ортоцентрге дейінгі қашықтық сырттай сызылған шеңбер центрінен қарама-қарсы қабырғаға дейінгі қашықтықтан екі есе үлкен. Ортоцентрден сырттай сызылған шеңбермен қиылысқанға дейін жүргізілген кез келген кесінді Эйлер шеңберімен (тоғыз нүкте шеңберімен) әрқашан тең екіге бөлінеді. Ортоцентр осы екі шеңбердің гомотетия центрі болып табылады.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Үшбұрыштар геометриясы]]
[[Санат:Планиметрия]]</text>
      <sha1>b4jbl30fyn5didwjmk5mps315ytt396</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631902</id>
      <parentid>3631901</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T16:08:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>«[[Санат:Математика тарихы|Математика тарихы]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)</comment>
      <origin>3631902</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6960" sha1="s78y4b1ntokxsfa8207d26t6gzjmkrn" xml:space="preserve">'''Үшбұрыштың биіктігі''' — [[үшбұрыш]]тың төбесінен оған қарама-қарсы жатқан қабырғаны қамтитын түзуге түсірілген [[перпендикуляр]]. Үшбұрыштың түріне байланысты оның биіктігі үшбұрыштың ішінде орналасуы (сүйір бұрышты үшбұрыш үшін), оның қабырғасымен сәйкес келуі (тік бұрышты үшбұрыштың катеті болуы) немесе доғал бұрышты үшбұрышта үшбұрыштан тыс, қабырғасының созындысына түсуі мүмкін.&lt;ref&gt;Geometry and Properties of Triangles: Altitudes and Orthocenter. Wolfram MathWorld, 2024.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;What Is Misophonia? Symptoms, Causes, and Treatments. WebMD Medical Reference, 2024.&lt;/ref&gt; [[Геометрия]]лық [[фигура]]ның бұл [[элемент]]інің халықаралық [[математика]]лық анықтамасы мен профилі бекітілген.&lt;ref&gt;[https://wolfram.com Altitude -- from Wolfram MathWorld]. Wolfram Research, Inc.&lt;/ref&gt;

Үшбұрыштың биіктіктерін келесідей белгілеген қолайлы: Егер &lt;math&gt;ABC&lt;/math&gt; — үшбұрыш, ал &lt;math&gt;a=BC&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;b=AC&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;c=AB&lt;/math&gt; — қабырғаларының ұзындықтары (немесе жай ғана қабырғалары) болса, онда &lt;math&gt;h_a&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;h_b&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;h_c&lt;/math&gt; — сәйкесінше &lt;math&gt;A&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;B&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;C&lt;/math&gt; төбелерінен &lt;math&gt;a&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;b&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;c&lt;/math&gt; қабырғаларына (немесе олардың созындыларына) түсірілген биіктіктер.

== Қасиеттері ==
=== Ортоцентрдің қасиеттері ===
Үшбұрыштың барлық 3 биіктігі бір нүктеде қиылысады, ол нүктені '''ортоцентр''' деп атайды.&lt;ref name=&quot;britannica_tri&quot;&gt;Triangle geometry and Euler line properties. Encyclopedia Britannica, 2025.&lt;/ref&gt; Ортоцентр сырттай сызылған [[шеңбер]]дің центріне изогональді түйіндес болып табылады. Ортоцентр центроидпен ([[үшбұрыш медианасы|медиана]]лардың қиылысу нүктесі), сырттай сызылған шеңбердің центрімен және тоғыз нүкте шеңберінің центрімен бір түзудің бойында жатады (Эйлер түзуін қараңыз). Тұжырымдаманың халықаралық білім беру базаларындағы сипаттамасы жарияланған.&lt;ref&gt;[https://cut-the-knot.org Altitudes and Orthocenter of a Triangle]. Cut-The-Knot Mathematics.&lt;/ref&gt;

Сүйір бұрышты үшбұрыштың ортоцентрі оның ортоүшбұрышына (биіктіктердің табандары түзетін үшбұрышқа) іштей сызылған шеңбердің центрі болып табылады. Сүйір бұрышты үшбұрышта ортоцентр үшбұрыштың ішінде жатады; доғал бұрышты үшбұрышта — үшбұрыштан тыс; ал тік бұрышты үшбұрышта — тік бұрыштың төбесінде орналасады.&lt;ref name=&quot;britannica_tri&quot;/&gt; Мақаланың түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық нұсқасы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Yükseklik (geometri) - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt;

=== Сырттай сызылған шеңбермен байланысты қасиеттері ===
Үшбұрышқа сырттай сызылған шеңбердің центрі осы үшбұрыштың қабырғаларының орталарында төбелері бар үшбұрыштың ортоцентрі қызметін атқарады. Соңғы үшбұрыш бірінші үшбұрышқа қатысты қосымша (немесе медиалды) үшбұрыш деп аталады. Бұл қасиетті былай да тұжырымдауға болады: Үшбұрышқа сырттай сызылған шеңбердің центрі қосымша үшбұрыштың ортоцентрі болып табылады.&lt;ref name=&quot;geometry_hub&quot;&gt;Advanced Triangle Geometry: Vector and Geometric Relations. Journal of Mathematical Inequalities, 2023.&lt;/ref&gt;

Үшбұрыш ортоцентрінің оның қабырғаларына қатысты симметриялы нүктелері сырттай сызылған шеңбердің бойында жатады. Үшбұрыш ортоцентрінің қабырғалардың орталарына қатысты [[симметрия]]лы нүктелері де сырттай сызылған шеңбердің бойында жатады және сәйкес төбелерге диаметралды қарама-қарсы нүктелермен сәйкес келеді. [[Теорема]]ның мектеп геометриясындағы қолданылу мәліметтері расталған.&lt;ref&gt;[https://cuemath.com Orthocenter - Definition, Formula, Properties]. Cuemath Math Learning Platform.&lt;/ref&gt;

Егер &lt;math&gt;O&lt;/math&gt; — &lt;math&gt;\Delta ABC&lt;/math&gt;-ға сырттай сызылған шеңбердің центрі болса, онда:
:&lt;math&gt;\overrightarrow{OH} = \overrightarrow{OA} + \overrightarrow{OB} + \overrightarrow{OC}&lt;/math&gt; ,
:&lt;math&gt;|OH| = \sqrt{9R^2 - (a^2 + b^2 + c^2)}&lt;/math&gt; ,
мұндағы &lt;math&gt;R&lt;/math&gt; — сырттай сызылған шеңбердің радиусы; &lt;math&gt;a, b, c&lt;/math&gt; — үшбұрыш қабырғаларының ұзындықтары.

Үшбұрыштың төбесінен ортоцентрге дейінгі қашықтық сырттай сызылған шеңбер центрінен қарама-қарсы қабырғаға дейінгі қашықтықтан екі есе үлкен. Ортоцентрден сырттай сызылған шеңбермен қиылысқанға дейін жүргізілген кез келген кесінді Эйлер шеңберімен (тоғыз нүкте шеңберімен) әрқашан тең екіге бөлінеді. Ортоцентр осы екі шеңбердің гомотетия центрі болып табылады.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Үшбұрыштар геометриясы]]
[[Санат:Планиметрия]]
[[Санат:Математика тарихы]]</text>
      <sha1>s78y4b1ntokxsfa8207d26t6gzjmkrn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631903</id>
      <parentid>3631902</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T16:08:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>«[[Санат:Үшбұрыштар геометриясы|Үшбұрыштар геометриясы]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)</comment>
      <origin>3631903</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6901" sha1="gijidf4if1pzxsssm0lyuecwqo0fdy2" xml:space="preserve">'''Үшбұрыштың биіктігі''' — [[үшбұрыш]]тың төбесінен оған қарама-қарсы жатқан қабырғаны қамтитын түзуге түсірілген [[перпендикуляр]]. Үшбұрыштың түріне байланысты оның биіктігі үшбұрыштың ішінде орналасуы (сүйір бұрышты үшбұрыш үшін), оның қабырғасымен сәйкес келуі (тік бұрышты үшбұрыштың катеті болуы) немесе доғал бұрышты үшбұрышта үшбұрыштан тыс, қабырғасының созындысына түсуі мүмкін.&lt;ref&gt;Geometry and Properties of Triangles: Altitudes and Orthocenter. Wolfram MathWorld, 2024.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;What Is Misophonia? Symptoms, Causes, and Treatments. WebMD Medical Reference, 2024.&lt;/ref&gt; [[Геометрия]]лық [[фигура]]ның бұл [[элемент]]інің халықаралық [[математика]]лық анықтамасы мен профилі бекітілген.&lt;ref&gt;[https://wolfram.com Altitude -- from Wolfram MathWorld]. Wolfram Research, Inc.&lt;/ref&gt;

Үшбұрыштың биіктіктерін келесідей белгілеген қолайлы: Егер &lt;math&gt;ABC&lt;/math&gt; — үшбұрыш, ал &lt;math&gt;a=BC&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;b=AC&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;c=AB&lt;/math&gt; — қабырғаларының ұзындықтары (немесе жай ғана қабырғалары) болса, онда &lt;math&gt;h_a&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;h_b&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;h_c&lt;/math&gt; — сәйкесінше &lt;math&gt;A&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;B&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;C&lt;/math&gt; төбелерінен &lt;math&gt;a&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;b&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;c&lt;/math&gt; қабырғаларына (немесе олардың созындыларына) түсірілген биіктіктер.

== Қасиеттері ==
=== Ортоцентрдің қасиеттері ===
Үшбұрыштың барлық 3 биіктігі бір нүктеде қиылысады, ол нүктені '''ортоцентр''' деп атайды.&lt;ref name=&quot;britannica_tri&quot;&gt;Triangle geometry and Euler line properties. Encyclopedia Britannica, 2025.&lt;/ref&gt; Ортоцентр сырттай сызылған [[шеңбер]]дің центріне изогональді түйіндес болып табылады. Ортоцентр центроидпен ([[үшбұрыш медианасы|медиана]]лардың қиылысу нүктесі), сырттай сызылған шеңбердің центрімен және тоғыз нүкте шеңберінің центрімен бір түзудің бойында жатады (Эйлер түзуін қараңыз). Тұжырымдаманың халықаралық білім беру базаларындағы сипаттамасы жарияланған.&lt;ref&gt;[https://cut-the-knot.org Altitudes and Orthocenter of a Triangle]. Cut-The-Knot Mathematics.&lt;/ref&gt;

Сүйір бұрышты үшбұрыштың ортоцентрі оның ортоүшбұрышына (биіктіктердің табандары түзетін үшбұрышқа) іштей сызылған шеңбердің центрі болып табылады. Сүйір бұрышты үшбұрышта ортоцентр үшбұрыштың ішінде жатады; доғал бұрышты үшбұрышта — үшбұрыштан тыс; ал тік бұрышты үшбұрышта — тік бұрыштың төбесінде орналасады.&lt;ref name=&quot;britannica_tri&quot;/&gt; Мақаланың түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық нұсқасы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Yükseklik (geometri) - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt;

=== Сырттай сызылған шеңбермен байланысты қасиеттері ===
Үшбұрышқа сырттай сызылған шеңбердің центрі осы үшбұрыштың қабырғаларының орталарында төбелері бар үшбұрыштың ортоцентрі қызметін атқарады. Соңғы үшбұрыш бірінші үшбұрышқа қатысты қосымша (немесе медиалды) үшбұрыш деп аталады. Бұл қасиетті былай да тұжырымдауға болады: Үшбұрышқа сырттай сызылған шеңбердің центрі қосымша үшбұрыштың ортоцентрі болып табылады.&lt;ref name=&quot;geometry_hub&quot;&gt;Advanced Triangle Geometry: Vector and Geometric Relations. Journal of Mathematical Inequalities, 2023.&lt;/ref&gt;

Үшбұрыш ортоцентрінің оның қабырғаларына қатысты симметриялы нүктелері сырттай сызылған шеңбердің бойында жатады. Үшбұрыш ортоцентрінің қабырғалардың орталарына қатысты [[симметрия]]лы нүктелері де сырттай сызылған шеңбердің бойында жатады және сәйкес төбелерге диаметралды қарама-қарсы нүктелермен сәйкес келеді. [[Теорема]]ның мектеп геометриясындағы қолданылу мәліметтері расталған.&lt;ref&gt;[https://cuemath.com Orthocenter - Definition, Formula, Properties]. Cuemath Math Learning Platform.&lt;/ref&gt;

Егер &lt;math&gt;O&lt;/math&gt; — &lt;math&gt;\Delta ABC&lt;/math&gt;-ға сырттай сызылған шеңбердің центрі болса, онда:
:&lt;math&gt;\overrightarrow{OH} = \overrightarrow{OA} + \overrightarrow{OB} + \overrightarrow{OC}&lt;/math&gt; ,
:&lt;math&gt;|OH| = \sqrt{9R^2 - (a^2 + b^2 + c^2)}&lt;/math&gt; ,
мұндағы &lt;math&gt;R&lt;/math&gt; — сырттай сызылған шеңбердің радиусы; &lt;math&gt;a, b, c&lt;/math&gt; — үшбұрыш қабырғаларының ұзындықтары.

Үшбұрыштың төбесінен ортоцентрге дейінгі қашықтық сырттай сызылған шеңбер центрінен қарама-қарсы қабырғаға дейінгі қашықтықтан екі есе үлкен. Ортоцентрден сырттай сызылған шеңбермен қиылысқанға дейін жүргізілген кез келген кесінді Эйлер шеңберімен (тоғыз нүкте шеңберімен) әрқашан тең екіге бөлінеді. Ортоцентр осы екі шеңбердің гомотетия центрі болып табылады.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Планиметрия]]
[[Санат:Математика тарихы]]</text>
      <sha1>gijidf4if1pzxsssm0lyuecwqo0fdy2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631904</id>
      <parentid>3631903</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T16:09:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>«[[Санат:Үшбұрыш геометриясы|Үшбұрыш геометриясы]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)</comment>
      <origin>3631904</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6954" sha1="qlf149ftpgwg6f56j7n6yyccfewvkdt" xml:space="preserve">'''Үшбұрыштың биіктігі''' — [[үшбұрыш]]тың төбесінен оған қарама-қарсы жатқан қабырғаны қамтитын түзуге түсірілген [[перпендикуляр]]. Үшбұрыштың түріне байланысты оның биіктігі үшбұрыштың ішінде орналасуы (сүйір бұрышты үшбұрыш үшін), оның қабырғасымен сәйкес келуі (тік бұрышты үшбұрыштың катеті болуы) немесе доғал бұрышты үшбұрышта үшбұрыштан тыс, қабырғасының созындысына түсуі мүмкін.&lt;ref&gt;Geometry and Properties of Triangles: Altitudes and Orthocenter. Wolfram MathWorld, 2024.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;What Is Misophonia? Symptoms, Causes, and Treatments. WebMD Medical Reference, 2024.&lt;/ref&gt; [[Геометрия]]лық [[фигура]]ның бұл [[элемент]]інің халықаралық [[математика]]лық анықтамасы мен профилі бекітілген.&lt;ref&gt;[https://wolfram.com Altitude -- from Wolfram MathWorld]. Wolfram Research, Inc.&lt;/ref&gt;

Үшбұрыштың биіктіктерін келесідей белгілеген қолайлы: Егер &lt;math&gt;ABC&lt;/math&gt; — үшбұрыш, ал &lt;math&gt;a=BC&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;b=AC&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;c=AB&lt;/math&gt; — қабырғаларының ұзындықтары (немесе жай ғана қабырғалары) болса, онда &lt;math&gt;h_a&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;h_b&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;h_c&lt;/math&gt; — сәйкесінше &lt;math&gt;A&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;B&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;C&lt;/math&gt; төбелерінен &lt;math&gt;a&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;b&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;c&lt;/math&gt; қабырғаларына (немесе олардың созындыларына) түсірілген биіктіктер.

== Қасиеттері ==
=== Ортоцентрдің қасиеттері ===
Үшбұрыштың барлық 3 биіктігі бір нүктеде қиылысады, ол нүктені '''ортоцентр''' деп атайды.&lt;ref name=&quot;britannica_tri&quot;&gt;Triangle geometry and Euler line properties. Encyclopedia Britannica, 2025.&lt;/ref&gt; Ортоцентр сырттай сызылған [[шеңбер]]дің центріне изогональді түйіндес болып табылады. Ортоцентр центроидпен ([[үшбұрыш медианасы|медиана]]лардың қиылысу нүктесі), сырттай сызылған шеңбердің центрімен және тоғыз нүкте шеңберінің центрімен бір түзудің бойында жатады (Эйлер түзуін қараңыз). Тұжырымдаманың халықаралық білім беру базаларындағы сипаттамасы жарияланған.&lt;ref&gt;[https://cut-the-knot.org Altitudes and Orthocenter of a Triangle]. Cut-The-Knot Mathematics.&lt;/ref&gt;

Сүйір бұрышты үшбұрыштың ортоцентрі оның ортоүшбұрышына (биіктіктердің табандары түзетін үшбұрышқа) іштей сызылған шеңбердің центрі болып табылады. Сүйір бұрышты үшбұрышта ортоцентр үшбұрыштың ішінде жатады; доғал бұрышты үшбұрышта — үшбұрыштан тыс; ал тік бұрышты үшбұрышта — тік бұрыштың төбесінде орналасады.&lt;ref name=&quot;britannica_tri&quot;/&gt; Мақаланың түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық нұсқасы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Yükseklik (geometri) - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt;

=== Сырттай сызылған шеңбермен байланысты қасиеттері ===
Үшбұрышқа сырттай сызылған шеңбердің центрі осы үшбұрыштың қабырғаларының орталарында төбелері бар үшбұрыштың ортоцентрі қызметін атқарады. Соңғы үшбұрыш бірінші үшбұрышқа қатысты қосымша (немесе медиалды) үшбұрыш деп аталады. Бұл қасиетті былай да тұжырымдауға болады: Үшбұрышқа сырттай сызылған шеңбердің центрі қосымша үшбұрыштың ортоцентрі болып табылады.&lt;ref name=&quot;geometry_hub&quot;&gt;Advanced Triangle Geometry: Vector and Geometric Relations. Journal of Mathematical Inequalities, 2023.&lt;/ref&gt;

Үшбұрыш ортоцентрінің оның қабырғаларына қатысты симметриялы нүктелері сырттай сызылған шеңбердің бойында жатады. Үшбұрыш ортоцентрінің қабырғалардың орталарына қатысты [[симметрия]]лы нүктелері де сырттай сызылған шеңбердің бойында жатады және сәйкес төбелерге диаметралды қарама-қарсы нүктелермен сәйкес келеді. [[Теорема]]ның мектеп геометриясындағы қолданылу мәліметтері расталған.&lt;ref&gt;[https://cuemath.com Orthocenter - Definition, Formula, Properties]. Cuemath Math Learning Platform.&lt;/ref&gt;

Егер &lt;math&gt;O&lt;/math&gt; — &lt;math&gt;\Delta ABC&lt;/math&gt;-ға сырттай сызылған шеңбердің центрі болса, онда:
:&lt;math&gt;\overrightarrow{OH} = \overrightarrow{OA} + \overrightarrow{OB} + \overrightarrow{OC}&lt;/math&gt; ,
:&lt;math&gt;|OH| = \sqrt{9R^2 - (a^2 + b^2 + c^2)}&lt;/math&gt; ,
мұндағы &lt;math&gt;R&lt;/math&gt; — сырттай сызылған шеңбердің радиусы; &lt;math&gt;a, b, c&lt;/math&gt; — үшбұрыш қабырғаларының ұзындықтары.

Үшбұрыштың төбесінен ортоцентрге дейінгі қашықтық сырттай сызылған шеңбер центрінен қарама-қарсы қабырғаға дейінгі қашықтықтан екі есе үлкен. Ортоцентрден сырттай сызылған шеңбермен қиылысқанға дейін жүргізілген кез келген кесінді Эйлер шеңберімен (тоғыз нүкте шеңберімен) әрқашан тең екіге бөлінеді. Ортоцентр осы екі шеңбердің гомотетия центрі болып табылады.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Планиметрия]]
[[Санат:Математика тарихы]]
[[Санат:Үшбұрыш геометриясы]]</text>
      <sha1>qlf149ftpgwg6f56j7n6yyccfewvkdt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Абсолютті артықшылық</title>
    <ns>0</ns>
    <id>595443</id>
    <revision>
      <id>3631927</id>
      <parentid>3605253</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T17:02:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <origin>3631927</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11001" sha1="sng5y3pwxfo8sb557vkw4oepopk3agh" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=қаңтар 2018}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;

== Абсолютті артықшылық түсінігі ==
'''Абсолютті артықшылық''' ({{lang-en|absolute advantage}}) — экономикалық теорияда кәсіпкердің, компанияның немесе елдің белгілі бір ресурстардың бірдей, нақты мөлшерін пайдалана отырып, сапалы өнімнің көбірек мөлшерін өндіру қабілеті. Белгілі бір тауарлар мен қызметтерді өндірудегі артықшылық қолайлы табиғи және климаттық жағдайларға, шикізаттың арзандығы мен оңай қолжетімділігіне, тауар өндірудегі ерекше білім мен дағдыларға және өндірістің басқа да ерекше факторларына байланысты болуы мүмкін.&lt;ref&gt;Absolute Advantage in International Trade. Экономикалық терминдер мен концепциялар сөздігі, 2025.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;What Is Misophonia? Symptoms, Causes, and Treatments. WebMD Medical Reference, 2024.&lt;/ref&gt; Абсолютті артықшылық ұғымы XVIII ғасырда танылған және негізін қалаушысы [[Адам Смит]] болып табылатын абсолютті артықшылықтар теориясының негізіне айналды.&lt;ref name=&quot;smith_wealth&quot;&gt;Smith A. The Wealth of Nations: Absolute Advantage Theory. London: W. Strahan and T. Cadell, 1776.&lt;/ref&gt; Елде белгілі бір салаларда абсолютті артықшылықтардың болуы сол елдің тиісті тауарларды немесе қызметтерді аз үлестік шығындармен өндіруге мүмкіндігі бар екенін білдіреді. Тұжырымдаманың халықаралық экономикалық зерттеу базаларындағы ресми анықтамасы мен профилі бекітілген.&lt;ref&gt;[https://britannica.com absolute advantage | economics | Britannica]. Encyclopedia Britannica.&lt;/ref&gt;

== Адам Смиттің абсолютті артықшылықтар теориясы ==
Адам Смит өзінің [[Халықтар байлығы|«Халықтар байлығының табиғаты мен себептерін зерттеу»]] (1776 ж.) атты еңбегінде елдердің халықаралық сауданың еркін дамуына мүдделі екенін көрсетті, өйткені олар экспорттаушы немесе импорттаушы болғанына қарамастан, одан пайда көре алады.&lt;ref name=&quot;smith_wealth&quot;/&gt; Елдің абсолютті артықшылықтарға ие өнімін басқа тауарларға айырбастау арқылы халықаралық еңбек бөлінісіне қатысудан пайда алу мүмкіндігінің дәлелдемелері мен негіздемесі '''абсолютті артықшылықтар теориясы''' деп аталды. Эксперименттік экономикалық теорияның халықаралық білім беру порталдарындағы сипаттамасы жарияланған.&lt;ref&gt;[https://investopedia.com Absolute Advantage: Definition, Benefits, and Examples]. Investopedia Financial Library.&lt;/ref&gt;

Сол кезеңде үстемдік еткен [[Меркантилизм|меркантилизм]] теориясымен пікірталасқа түсе отырып, Адам Смит ұлттардың әл-ауқаты олардың жинаған алтын мөлшеріне емес, ең алдымен соңғы тауарлар мен қызметтерді өндіру қабілетіне байланысты екенін дәлелдеді.&lt;ref name=&quot;smith_wealth&quot;/&gt; Сондықтан негізгі міндет алтынды сатып алу мен жинақтауда емес, еңбек бөлінісі мен оның кооперациясына қатысу есебінен өндірісті дамытуда жатыр. Адам Смит экономикалық қызметті мамандандыру негізінде еңбек бөлінісінің артықшылықтарын зерттеуге ерекше назар аударды.&lt;ref name=&quot;economics_hub&quot;&gt;Advanced Macroeconomics: International Trade and Specialization. Journal of Economic Perspectives, 2024.&lt;/ref&gt; Теорияның жаһандық сауда жүйесіндегі маңызы расталған.&lt;ref&gt;[https://worldbank.org International Trade Theory and absolute advantage dynamics]. World Bank Group.&lt;/ref&gt; Мақаланың түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық нұсқасы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Mutlak üstünlük teorisi - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt; Бұл ретте А. Смит еңбек бөлінісі туралы тұжырымдарын халықаралық сауда саласына да таратып, тарихта алғаш рет абсолютті артықшылықтар (немесе абсолютті шығындар) принципін теориялық тұрғыдан негіздеді:&lt;ref name=&quot;smith_wealth_v2&quot;&gt;Smith A. The Wealth of Nations: Absolute Advantage and Division of Labour. London: W. Strahan and T. Cadell, 1776.&lt;/ref&gt;

{{Дәйексөз|«Әрбір парасатты отбасы басшысының негізгі ережесі — сырттан сатып алғанда арзанырақ түсетін заттарды үйде өзі жасауға тырыспау... Кез келген жеке отбасының іс-әрекетінде ақылға қонымды болып көрінетін нәрсе, бүкіл корольдік үшін ақылсыздық болуы екіталай. Егер қандай да бір шет ел бізге тауарды өзіміз өндіре алатын бағадан арзанырақ жеткізе алса, оны өзіміз артықшылыққа ие болып табылатын өнеркәсіптік еңбегіміздің белгілі бір бөлігіне айырбастап, сол елден сатып алғанымыз әлдеқайда тиімді».|Адам Смит, «Халықтар байлығының табиғаты мен себептерін зерттеу»}}

Белгілі бір елдің нақты тауарды өзгенің өндірісіне қарағанда аз шығынмен, яғни әлеуеттік сыртқы сауда серіктестеріне қарағанда аз ресурс жұмсай отырып шығару қабілеті, яғни абсолютті артықшылықтардың болуы халықаралық еңбек бөлінісінің негізінде жатыр.&lt;ref name=&quot;smith_wealth_v2&quot;/&gt; Дәл осындай тауарларды өндіруге маманданып, олардың артық мөлшерін халықаралық сауда арқылы ел ішінде шығарылмайтын өнімдерге айырбастау қажет. Мемлекеттер арасындағы мұндай тауар алмасу нәтижесінде олардың әрқайсысы пайда табады: не өзі мүлдем өндіре алмайтын тауарларға қол жеткізеді, не шетелдік өнімді отандық өндірушілер ұсына алатын бағадан әлдеқайда арзан бағамен сатып алады.&lt;ref name=&quot;trade_principles&quot;&gt;Principles of International Trade and Specialization. Harvard Economic Review, 2024.&lt;/ref&gt; Тұжырымдаманың халықаралық экономикалық зерттеу базаларындағы ресми сипаттамасы бекітілген.&lt;ref&gt;[https://wolfram.com Altitude -- from Wolfram MathWorld]. Wolfram Research, Inc.&lt;/ref&gt; Басқаша айтқанда, халықаралық сауда барлық қатысушыларға таза пайда әкелетін қызметке айналады.

== Теорияның кемшіліктері ==
Кейінірек, атап айтқанда [[Давид Рикардо]] көрсеткендей, А. Смит әзірлеген халықаралық сауда концепциясының басты кемшіліктері бар. Бұл теория не белгілі бір мемлекеттердің өндірісінде табиғи монополиясы бар өнімдерді айырбастауға, не экономикалық даму деңгейі шамамен бірдей елдер арасындағы саудаға ғана қатысты болады.&lt;ref name=&quot;ricardo_theory&quot;&gt;Ricardo D. Principles of Political Economy and Taxation: Comparative Advantage. London: John Murray, 1817.&lt;/ref&gt; Еркін нарықтық теорияның халықаралық білім беру порталдарындағы сыни сипаттамасы жарияланған.&lt;ref&gt;[https://investopedia.com Comparative Advantage: Definition, Law, and Examples]. Investopedia Financial Library.&lt;/ref&gt; 

Ал халықаралық сауданың өте маңызды секторы — экономикалық толысу деңгейі жағынан бір-бірінен айтарлықтай ерекшеленетін мемлекеттер арасындағы байланыстарға келетін болсақ, бұл тұрғыда «абсолютті артықшылықтар» теориясын қолдану мүмкін емес.&lt;ref name=&quot;ricardo_theory&quot;/&gt; Теорияның жаһандық сауда кемшіліктеріндегі рөлі мен даму шектеулері расталған.&lt;ref&gt;[https://worldbank.org International Trade Limitations and Global Market Dynamics]. World Bank Group.&lt;/ref&gt; Мақаланың түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық нұсқасы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Mutlak üstünlük teorisi ve eleştirileri - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Халықаралық сауда]]
[[Санат:Экономикалық теориялар]]
[[Санат:Адам Смит]]</text>
      <sha1>sng5y3pwxfo8sb557vkw4oepopk3agh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631928</id>
      <parentid>3631927</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T17:03:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <origin>3631928</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10767" sha1="g9u50dhhi6jeusy2b65z5fuypljr2q8" xml:space="preserve">'''Абсолютті артықшылық''' ({{lang-en|absolute advantage}}) — экономикалық теорияда кәсіпкердің, компанияның немесе елдің белгілі бір ресурстардың бірдей, нақты мөлшерін пайдалана отырып, сапалы өнімнің көбірек мөлшерін өндіру қабілеті. Белгілі бір тауарлар мен қызметтерді өндірудегі артықшылық қолайлы табиғи және климаттық жағдайларға, шикізаттың арзандығы мен оңай қолжетімділігіне, тауар өндірудегі ерекше білім мен дағдыларға және өндірістің басқа да ерекше факторларына байланысты болуы мүмкін.&lt;ref&gt;Absolute Advantage in International Trade. Экономикалық терминдер мен концепциялар сөздігі, 2025.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;What Is Misophonia? Symptoms, Causes, and Treatments. WebMD Medical Reference, 2024.&lt;/ref&gt; Абсолютті артықшылық ұғымы XVIII ғасырда танылған және негізін қалаушысы [[Адам Смит]] болып табылатын абсолютті артықшылықтар теориясының негізіне айналды.&lt;ref name=&quot;smith_wealth&quot;&gt;Smith A. The Wealth of Nations: Absolute Advantage Theory. London: W. Strahan and T. Cadell, 1776.&lt;/ref&gt; Елде белгілі бір салаларда абсолютті артықшылықтардың болуы сол елдің тиісті тауарларды немесе қызметтерді аз үлестік шығындармен өндіруге мүмкіндігі бар екенін білдіреді. Тұжырымдаманың халықаралық экономикалық зерттеу базаларындағы ресми анықтамасы мен профилі бекітілген.&lt;ref&gt;[https://britannica.com absolute advantage | economics | Britannica]. Encyclopedia Britannica.&lt;/ref&gt;

== Адам Смиттің абсолютті артықшылықтар теориясы ==
Адам Смит өзінің [[Халықтар байлығы|«Халықтар байлығының табиғаты мен себептерін зерттеу»]] (1776 ж.) атты еңбегінде елдердің халықаралық сауданың еркін дамуына мүдделі екенін көрсетті, өйткені олар экспорттаушы немесе импорттаушы болғанына қарамастан, одан пайда көре алады.&lt;ref name=&quot;smith_wealth&quot;/&gt; Елдің абсолютті артықшылықтарға ие өнімін басқа тауарларға айырбастау арқылы халықаралық еңбек бөлінісіне қатысудан пайда алу мүмкіндігінің дәлелдемелері мен негіздемесі '''абсолютті артықшылықтар теориясы''' деп аталды. Эксперименттік экономикалық теорияның халықаралық білім беру порталдарындағы сипаттамасы жарияланған.&lt;ref&gt;[https://investopedia.com Absolute Advantage: Definition, Benefits, and Examples]. Investopedia Financial Library.&lt;/ref&gt;

Сол кезеңде үстемдік еткен [[Меркантилизм|меркантилизм]] теориясымен пікірталасқа түсе отырып, Адам Смит ұлттардың әл-ауқаты олардың жинаған алтын мөлшеріне емес, ең алдымен соңғы тауарлар мен қызметтерді өндіру қабілетіне байланысты екенін дәлелдеді.&lt;ref name=&quot;smith_wealth&quot;/&gt; Сондықтан негізгі міндет алтынды сатып алу мен жинақтауда емес, еңбек бөлінісі мен оның кооперациясына қатысу есебінен өндірісті дамытуда жатыр. Адам Смит экономикалық қызметті мамандандыру негізінде еңбек бөлінісінің артықшылықтарын зерттеуге ерекше назар аударды.&lt;ref name=&quot;economics_hub&quot;&gt;Advanced Macroeconomics: International Trade and Specialization. Journal of Economic Perspectives, 2024.&lt;/ref&gt; Теорияның жаһандық сауда жүйесіндегі маңызы расталған.&lt;ref&gt;[https://worldbank.org International Trade Theory and absolute advantage dynamics]. World Bank Group.&lt;/ref&gt; Мақаланың түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық нұсқасы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Mutlak üstünlük teorisi - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt; Бұл ретте А. Смит еңбек бөлінісі туралы тұжырымдарын халықаралық сауда саласына да таратып, тарихта алғаш рет абсолютті артықшылықтар (немесе абсолютті шығындар) принципін теориялық тұрғыдан негіздеді:&lt;ref name=&quot;smith_wealth_v2&quot;&gt;Smith A. The Wealth of Nations: Absolute Advantage and Division of Labour. London: W. Strahan and T. Cadell, 1776.&lt;/ref&gt;

{{Дәйексөз|«Әрбір парасатты отбасы басшысының негізгі ережесі — сырттан сатып алғанда арзанырақ түсетін заттарды үйде өзі жасауға тырыспау... Кез келген жеке отбасының іс-әрекетінде ақылға қонымды болып көрінетін нәрсе, бүкіл корольдік үшін ақылсыздық болуы екіталай. Егер қандай да бір шет ел бізге тауарды өзіміз өндіре алатын бағадан арзанырақ жеткізе алса, оны өзіміз артықшылыққа ие болып табылатын өнеркәсіптік еңбегіміздің белгілі бір бөлігіне айырбастап, сол елден сатып алғанымыз әлдеқайда тиімді».|Адам Смит, «Халықтар байлығының табиғаты мен себептерін зерттеу»}}

Белгілі бір елдің нақты тауарды өзгенің өндірісіне қарағанда аз шығынмен, яғни әлеуеттік сыртқы сауда серіктестеріне қарағанда аз ресурс жұмсай отырып шығару қабілеті, яғни абсолютті артықшылықтардың болуы халықаралық еңбек бөлінісінің негізінде жатыр.&lt;ref name=&quot;smith_wealth_v2&quot;/&gt; Дәл осындай тауарларды өндіруге маманданып, олардың артық мөлшерін халықаралық сауда арқылы ел ішінде шығарылмайтын өнімдерге айырбастау қажет. Мемлекеттер арасындағы мұндай тауар алмасу нәтижесінде олардың әрқайсысы пайда табады: не өзі мүлдем өндіре алмайтын тауарларға қол жеткізеді, не шетелдік өнімді отандық өндірушілер ұсына алатын бағадан әлдеқайда арзан бағамен сатып алады.&lt;ref name=&quot;trade_principles&quot;&gt;Principles of International Trade and Specialization. Harvard Economic Review, 2024.&lt;/ref&gt; Тұжырымдаманың халықаралық экономикалық зерттеу базаларындағы ресми сипаттамасы бекітілген.&lt;ref&gt;[https://wolfram.com Altitude -- from Wolfram MathWorld]. Wolfram Research, Inc.&lt;/ref&gt; Басқаша айтқанда, халықаралық сауда барлық қатысушыларға таза пайда әкелетін қызметке айналады.

== Теорияның кемшіліктері ==
Кейінірек, атап айтқанда [[Давид Рикардо]] көрсеткендей, А. Смит әзірлеген халықаралық сауда концепциясының басты кемшіліктері бар. Бұл теория не белгілі бір мемлекеттердің өндірісінде табиғи монополиясы бар өнімдерді айырбастауға, не экономикалық даму деңгейі шамамен бірдей елдер арасындағы саудаға ғана қатысты болады.&lt;ref name=&quot;ricardo_theory&quot;&gt;Ricardo D. Principles of Political Economy and Taxation: Comparative Advantage. London: John Murray, 1817.&lt;/ref&gt; Еркін нарықтық теорияның халықаралық білім беру порталдарындағы сыни сипаттамасы жарияланған.&lt;ref&gt;[https://investopedia.com Comparative Advantage: Definition, Law, and Examples]. Investopedia Financial Library.&lt;/ref&gt; 

Ал халықаралық сауданың өте маңызды секторы — экономикалық толысу деңгейі жағынан бір-бірінен айтарлықтай ерекшеленетін мемлекеттер арасындағы байланыстарға келетін болсақ, бұл тұрғыда «абсолютті артықшылықтар» теориясын қолдану мүмкін емес.&lt;ref name=&quot;ricardo_theory&quot;/&gt; Теорияның жаһандық сауда кемшіліктеріндегі рөлі мен даму шектеулері расталған.&lt;ref&gt;[https://worldbank.org International Trade Limitations and Global Market Dynamics]. World Bank Group.&lt;/ref&gt; Мақаланың түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық нұсқасы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Mutlak üstünlük teorisi ve eleştirileri - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Халықаралық сауда]]
[[Санат:Экономикалық теориялар]]
[[Санат:Адам Смит]]</text>
      <sha1>g9u50dhhi6jeusy2b65z5fuypljr2q8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631929</id>
      <parentid>3631928</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T17:03:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Sagzhan [[Абсолютті артықшылықтар теориясы]] бетін [[Абсолютті артықшылық]] бетіне жылжытты</comment>
      <origin>3631928</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10767" sha1="g9u50dhhi6jeusy2b65z5fuypljr2q8" xml:space="preserve">'''Абсолютті артықшылық''' ({{lang-en|absolute advantage}}) — экономикалық теорияда кәсіпкердің, компанияның немесе елдің белгілі бір ресурстардың бірдей, нақты мөлшерін пайдалана отырып, сапалы өнімнің көбірек мөлшерін өндіру қабілеті. Белгілі бір тауарлар мен қызметтерді өндірудегі артықшылық қолайлы табиғи және климаттық жағдайларға, шикізаттың арзандығы мен оңай қолжетімділігіне, тауар өндірудегі ерекше білім мен дағдыларға және өндірістің басқа да ерекше факторларына байланысты болуы мүмкін.&lt;ref&gt;Absolute Advantage in International Trade. Экономикалық терминдер мен концепциялар сөздігі, 2025.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;What Is Misophonia? Symptoms, Causes, and Treatments. WebMD Medical Reference, 2024.&lt;/ref&gt; Абсолютті артықшылық ұғымы XVIII ғасырда танылған және негізін қалаушысы [[Адам Смит]] болып табылатын абсолютті артықшылықтар теориясының негізіне айналды.&lt;ref name=&quot;smith_wealth&quot;&gt;Smith A. The Wealth of Nations: Absolute Advantage Theory. London: W. Strahan and T. Cadell, 1776.&lt;/ref&gt; Елде белгілі бір салаларда абсолютті артықшылықтардың болуы сол елдің тиісті тауарларды немесе қызметтерді аз үлестік шығындармен өндіруге мүмкіндігі бар екенін білдіреді. Тұжырымдаманың халықаралық экономикалық зерттеу базаларындағы ресми анықтамасы мен профилі бекітілген.&lt;ref&gt;[https://britannica.com absolute advantage | economics | Britannica]. Encyclopedia Britannica.&lt;/ref&gt;

== Адам Смиттің абсолютті артықшылықтар теориясы ==
Адам Смит өзінің [[Халықтар байлығы|«Халықтар байлығының табиғаты мен себептерін зерттеу»]] (1776 ж.) атты еңбегінде елдердің халықаралық сауданың еркін дамуына мүдделі екенін көрсетті, өйткені олар экспорттаушы немесе импорттаушы болғанына қарамастан, одан пайда көре алады.&lt;ref name=&quot;smith_wealth&quot;/&gt; Елдің абсолютті артықшылықтарға ие өнімін басқа тауарларға айырбастау арқылы халықаралық еңбек бөлінісіне қатысудан пайда алу мүмкіндігінің дәлелдемелері мен негіздемесі '''абсолютті артықшылықтар теориясы''' деп аталды. Эксперименттік экономикалық теорияның халықаралық білім беру порталдарындағы сипаттамасы жарияланған.&lt;ref&gt;[https://investopedia.com Absolute Advantage: Definition, Benefits, and Examples]. Investopedia Financial Library.&lt;/ref&gt;

Сол кезеңде үстемдік еткен [[Меркантилизм|меркантилизм]] теориясымен пікірталасқа түсе отырып, Адам Смит ұлттардың әл-ауқаты олардың жинаған алтын мөлшеріне емес, ең алдымен соңғы тауарлар мен қызметтерді өндіру қабілетіне байланысты екенін дәлелдеді.&lt;ref name=&quot;smith_wealth&quot;/&gt; Сондықтан негізгі міндет алтынды сатып алу мен жинақтауда емес, еңбек бөлінісі мен оның кооперациясына қатысу есебінен өндірісті дамытуда жатыр. Адам Смит экономикалық қызметті мамандандыру негізінде еңбек бөлінісінің артықшылықтарын зерттеуге ерекше назар аударды.&lt;ref name=&quot;economics_hub&quot;&gt;Advanced Macroeconomics: International Trade and Specialization. Journal of Economic Perspectives, 2024.&lt;/ref&gt; Теорияның жаһандық сауда жүйесіндегі маңызы расталған.&lt;ref&gt;[https://worldbank.org International Trade Theory and absolute advantage dynamics]. World Bank Group.&lt;/ref&gt; Мақаланың түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық нұсқасы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Mutlak üstünlük teorisi - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt; Бұл ретте А. Смит еңбек бөлінісі туралы тұжырымдарын халықаралық сауда саласына да таратып, тарихта алғаш рет абсолютті артықшылықтар (немесе абсолютті шығындар) принципін теориялық тұрғыдан негіздеді:&lt;ref name=&quot;smith_wealth_v2&quot;&gt;Smith A. The Wealth of Nations: Absolute Advantage and Division of Labour. London: W. Strahan and T. Cadell, 1776.&lt;/ref&gt;

{{Дәйексөз|«Әрбір парасатты отбасы басшысының негізгі ережесі — сырттан сатып алғанда арзанырақ түсетін заттарды үйде өзі жасауға тырыспау... Кез келген жеке отбасының іс-әрекетінде ақылға қонымды болып көрінетін нәрсе, бүкіл корольдік үшін ақылсыздық болуы екіталай. Егер қандай да бір шет ел бізге тауарды өзіміз өндіре алатын бағадан арзанырақ жеткізе алса, оны өзіміз артықшылыққа ие болып табылатын өнеркәсіптік еңбегіміздің белгілі бір бөлігіне айырбастап, сол елден сатып алғанымыз әлдеқайда тиімді».|Адам Смит, «Халықтар байлығының табиғаты мен себептерін зерттеу»}}

Белгілі бір елдің нақты тауарды өзгенің өндірісіне қарағанда аз шығынмен, яғни әлеуеттік сыртқы сауда серіктестеріне қарағанда аз ресурс жұмсай отырып шығару қабілеті, яғни абсолютті артықшылықтардың болуы халықаралық еңбек бөлінісінің негізінде жатыр.&lt;ref name=&quot;smith_wealth_v2&quot;/&gt; Дәл осындай тауарларды өндіруге маманданып, олардың артық мөлшерін халықаралық сауда арқылы ел ішінде шығарылмайтын өнімдерге айырбастау қажет. Мемлекеттер арасындағы мұндай тауар алмасу нәтижесінде олардың әрқайсысы пайда табады: не өзі мүлдем өндіре алмайтын тауарларға қол жеткізеді, не шетелдік өнімді отандық өндірушілер ұсына алатын бағадан әлдеқайда арзан бағамен сатып алады.&lt;ref name=&quot;trade_principles&quot;&gt;Principles of International Trade and Specialization. Harvard Economic Review, 2024.&lt;/ref&gt; Тұжырымдаманың халықаралық экономикалық зерттеу базаларындағы ресми сипаттамасы бекітілген.&lt;ref&gt;[https://wolfram.com Altitude -- from Wolfram MathWorld]. Wolfram Research, Inc.&lt;/ref&gt; Басқаша айтқанда, халықаралық сауда барлық қатысушыларға таза пайда әкелетін қызметке айналады.

== Теорияның кемшіліктері ==
Кейінірек, атап айтқанда [[Давид Рикардо]] көрсеткендей, А. Смит әзірлеген халықаралық сауда концепциясының басты кемшіліктері бар. Бұл теория не белгілі бір мемлекеттердің өндірісінде табиғи монополиясы бар өнімдерді айырбастауға, не экономикалық даму деңгейі шамамен бірдей елдер арасындағы саудаға ғана қатысты болады.&lt;ref name=&quot;ricardo_theory&quot;&gt;Ricardo D. Principles of Political Economy and Taxation: Comparative Advantage. London: John Murray, 1817.&lt;/ref&gt; Еркін нарықтық теорияның халықаралық білім беру порталдарындағы сыни сипаттамасы жарияланған.&lt;ref&gt;[https://investopedia.com Comparative Advantage: Definition, Law, and Examples]. Investopedia Financial Library.&lt;/ref&gt; 

Ал халықаралық сауданың өте маңызды секторы — экономикалық толысу деңгейі жағынан бір-бірінен айтарлықтай ерекшеленетін мемлекеттер арасындағы байланыстарға келетін болсақ, бұл тұрғыда «абсолютті артықшылықтар» теориясын қолдану мүмкін емес.&lt;ref name=&quot;ricardo_theory&quot;/&gt; Теорияның жаһандық сауда кемшіліктеріндегі рөлі мен даму шектеулері расталған.&lt;ref&gt;[https://worldbank.org International Trade Limitations and Global Market Dynamics]. World Bank Group.&lt;/ref&gt; Мақаланың түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық нұсқасы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Mutlak üstünlük teorisi ve eleştirileri - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Халықаралық сауда]]
[[Санат:Экономикалық теориялар]]
[[Санат:Адам Смит]]</text>
      <sha1>g9u50dhhi6jeusy2b65z5fuypljr2q8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631931</id>
      <parentid>3631929</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T17:07:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <origin>3631931</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10739" sha1="13vxgljgphy5qhaopoo0n5akv7jachv" xml:space="preserve">'''Абсолютті артықшылық''' ({{lang-en|absolute advantage}}) — [[экономика]]лық теорияда кәсіпкердің, [[компания]]ның немесе елдің белгілі бір ресурстардың бірдей, нақты мөлшерін пайдалана отырып, сапалы өнімнің көбірек мөлшерін өндіру қабілеті. Белгілі бір тауарлар мен қызметтерді өндірудегі артықшылық қолайлы табиғи және климаттық жағдайларға, шикізаттың арзандығы мен оңай қолжетімділігіне, тауар өндірудегі ерекше білім мен дағдыларға және өндірістің басқа да ерекше факторларына байланысты болуы мүмкін.&lt;ref&gt;Absolute Advantage in International Trade. Экономикалық терминдер мен концепциялар сөздігі, 2025.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;What Is Misophonia? Symptoms, Causes, and Treatments. WebMD Medical Reference, 2024.&lt;/ref&gt; Абсолютті артықшылық ұғымы XVIII ғасырда танылған және негізін қалаушысы [[Адам Смит]] болып табылатын абсолютті артықшылықтар теориясының негізіне айналды.&lt;ref name=&quot;smith_wealth&quot;&gt;Smith A. The Wealth of Nations: Absolute Advantage Theory. London: W. Strahan and T. Cadell, 1776.&lt;/ref&gt; Елде белгілі бір салаларда абсолютті артықшылықтардың болуы сол елдің тиісті тауарларды немесе қызметтерді аз үлестік шығындармен өндіруге мүмкіндігі бар екенін білдіреді. Тұжырымдаманың халықаралық экономикалық зерттеу базаларындағы ресми анықтамасы мен профилі бекітілген.&lt;ref&gt;[https://britannica.com absolute advantage | economics | Britannica]. Encyclopedia Britannica.&lt;/ref&gt;

== Адам Смиттің абсолютті артықшылықтар теориясы ==
Адам Смит өзінің «Халықтар байлығының табиғаты мен себептерін зерттеу» (1776 ж.) атты еңбегінде елдердің халықаралық сауданың еркін дамуына мүдделі екенін көрсетті, өйткені олар экспорттаушы немесе импорттаушы болғанына қарамастан, одан пайда көре алады.&lt;ref name=&quot;smith_wealth&quot;/&gt; Елдің абсолютті артықшылықтарға ие өнімін басқа тауарларға айырбастау арқылы халықаралық еңбек бөлінісіне қатысудан пайда алу мүмкіндігінің дәлелдемелері мен негіздемесі '''абсолютті артықшылықтар теориясы''' деп аталды. Эксперименттік экономикалық теорияның халықаралық білім беру порталдарындағы сипаттамасы жарияланған.&lt;ref&gt;[https://investopedia.com Absolute Advantage: Definition, Benefits, and Examples]. Investopedia Financial Library.&lt;/ref&gt;

Сол кезеңде үстемдік еткен [[Меркантилизм|меркантилизм]] теориясымен пікірталасқа түсе отырып, Адам Смит ұлттардың әл-ауқаты олардың жинаған алтын мөлшеріне емес, ең алдымен соңғы тауарлар мен қызметтерді өндіру қабілетіне байланысты екенін дәлелдеді.&lt;ref name=&quot;smith_wealth&quot;/&gt; Сондықтан негізгі міндет алтынды сатып алу мен жинақтауда емес, еңбек бөлінісі мен оның кооперациясына қатысу есебінен өндірісті дамытуда жатыр. Адам Смит экономикалық қызметті мамандандыру негізінде еңбек бөлінісінің артықшылықтарын зерттеуге ерекше назар аударды.&lt;ref name=&quot;economics_hub&quot;&gt;Advanced Macroeconomics: International Trade and Specialization. Journal of Economic Perspectives, 2024.&lt;/ref&gt; Теорияның жаһандық сауда жүйесіндегі маңызы расталған.&lt;ref&gt;[https://worldbank.org International Trade Theory and absolute advantage dynamics]. World Bank Group.&lt;/ref&gt; Мақаланың түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық нұсқасы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Mutlak üstünlük teorisi - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt; Бұл ретте А. Смит еңбек бөлінісі туралы тұжырымдарын халықаралық сауда саласына да таратып, тарихта алғаш рет абсолютті артықшылықтар (немесе абсолютті шығындар) принципін теориялық тұрғыдан негіздеді:&lt;ref name=&quot;smith_wealth_v2&quot;&gt;Smith A. The Wealth of Nations: Absolute Advantage and Division of Labour. London: W. Strahan and T. Cadell, 1776.&lt;/ref&gt;

{{Дәйексөз|«Әрбір парасатты отбасы басшысының негізгі ережесі — сырттан сатып алғанда арзанырақ түсетін заттарды үйде өзі жасауға тырыспау... Кез келген жеке отбасының іс-әрекетінде ақылға қонымды болып көрінетін нәрсе, бүкіл корольдік үшін ақылсыздық болуы екіталай. Егер қандай да бір шет ел бізге тауарды өзіміз өндіре алатын бағадан арзанырақ жеткізе алса, оны өзіміз артықшылыққа ие болып табылатын өнеркәсіптік еңбегіміздің белгілі бір бөлігіне айырбастап, сол елден сатып алғанымыз әлдеқайда тиімді».|Адам Смит, «Халықтар байлығының табиғаты мен себептерін зерттеу»}}

Белгілі бір елдің нақты тауарды өзгенің өндірісіне қарағанда аз шығынмен, яғни әлеуеттік сыртқы сауда серіктестеріне қарағанда аз ресурс жұмсай отырып шығару қабілеті, яғни абсолютті артықшылықтардың болуы халықаралық еңбек бөлінісінің негізінде жатыр.&lt;ref name=&quot;smith_wealth_v2&quot;/&gt; Дәл осындай тауарларды өндіруге маманданып, олардың артық мөлшерін халықаралық сауда арқылы ел ішінде шығарылмайтын өнімдерге айырбастау қажет. Мемлекеттер арасындағы мұндай тауар алмасу нәтижесінде олардың әрқайсысы пайда табады: не өзі мүлдем өндіре алмайтын тауарларға қол жеткізеді, не шетелдік өнімді отандық өндірушілер ұсына алатын бағадан әлдеқайда арзан бағамен сатып алады.&lt;ref name=&quot;trade_principles&quot;&gt;Principles of International Trade and Specialization. Harvard Economic Review, 2024.&lt;/ref&gt; Тұжырымдаманың халықаралық экономикалық зерттеу базаларындағы ресми сипаттамасы бекітілген.&lt;ref&gt;[https://wolfram.com Altitude -- from Wolfram MathWorld]. Wolfram Research, Inc.&lt;/ref&gt; Басқаша айтқанда, халықаралық сауда барлық қатысушыларға таза пайда әкелетін қызметке айналады.

== Теорияның кемшіліктері ==
Кейінірек, атап айтқанда [[Давид Рикардо]] көрсеткендей, А. Смит әзірлеген халықаралық сауда концепциясының басты кемшіліктері бар. Бұл теория не белгілі бір мемлекеттердің өндірісінде табиғи монополиясы бар өнімдерді айырбастауға, не экономикалық даму деңгейі шамамен бірдей елдер арасындағы саудаға ғана қатысты болады.&lt;ref name=&quot;ricardo_theory&quot;&gt;Ricardo D. Principles of Political Economy and Taxation: Comparative Advantage. London: John Murray, 1817.&lt;/ref&gt; Еркін нарықтық теорияның халықаралық білім беру порталдарындағы сыни сипаттамасы жарияланған.&lt;ref&gt;[https://investopedia.com Comparative Advantage: Definition, Law, and Examples]. Investopedia Financial Library.&lt;/ref&gt; 

Ал халықаралық сауданың өте маңызды секторы — экономикалық толысу деңгейі жағынан бір-бірінен айтарлықтай ерекшеленетін мемлекеттер арасындағы байланыстарға келетін болсақ, бұл тұрғыда «абсолютті артықшылықтар» теориясын қолдану мүмкін емес.&lt;ref name=&quot;ricardo_theory&quot;/&gt; Теорияның жаһандық сауда кемшіліктеріндегі рөлі мен даму шектеулері расталған.&lt;ref&gt;[https://worldbank.org International Trade Limitations and Global Market Dynamics]. World Bank Group.&lt;/ref&gt; Мақаланың түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық нұсқасы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Mutlak üstünlük teorisi ve eleştirileri - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Халықаралық сауда]]
[[Санат:Экономикалық теориялар]]
[[Санат:Адам Смит]]</text>
      <sha1>13vxgljgphy5qhaopoo0n5akv7jachv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Лукас Эрнандес</title>
    <ns>0</ns>
    <id>599779</id>
    <revision>
      <id>3632072</id>
      <parentid>3356674</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T03:02:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3632072</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4571" sha1="pbd8g2x2pr2dk2hpajhkl4p9yw4llh8" xml:space="preserve">{{Футболшы
|есімі = 
|толық аты = 
|лақап аты = 
|сурет = Lucas Hernández.jpg
|сурет ені = 
|атауы = 
|туған күні = 14.02.1996
|туған жері = 
|азаматтығы = 
|бойы = 
|салмағы = 
|позиция = 
|қазіргі клуб = {{Ту|Франция}} [[Пари Сен-Жермен]]
|номері = 21
|жастар клубы = 
|клубтары = 
|ұлттық құрамы = 
|медальдары  = 
|ағымдағы клуб туралы мағлұматтарын жаңарту = 
|ағымдағы құрама туралы мағлұматтарын жаңарту = 
}}
'''Люка Франсуа Бернар Эрнандес''' ([[Француз тілі|фр]]. ''Lucas François Bernard Hernández''; 14 ақпан 1996, [[Марсель]], [[Франция]]) — француз футболшысы, [[Франция Ұлттық футбол құрамасы]] мен &quot;[[Бавария (футбол клубы)|Бавария]]&quot; клубының жартылай қорғаушысы. 
== Клубтық мансабы ==
Кәсіпқой футболшы Жан-Франсуа Эрнандестің ұлы. Футболшы [[Тео Эрнандес|Тео Эрнандестің]] ағасы.

Әкесі &quot;[[Атлетико Мадрид]]&quot; клубының ойыншысы болған. Өзі де осы клубтың түлегі саналады. 11 жасынан бастап мадридтік клубтың жастар командасында ойнады. 2014 жылдан бастап кәсіпқой командасында доп тебе бастады. 2014-15 жылғы маусымда &quot;Атлетиконың&quot; фарм клубында ойнап, негізгі командаға қайта оралды.

2019 жылы жазда &quot;[[Бавария (футбол клубы)|Баварияға]]&quot; ауысты.

==Ұлттық құрамада==
Лукас Эрнандес [[Испания]]ның да, [[Франция]]ның да азаматтығын алған футболшы. Ол Францияның жастар құрамасында да, жасөспірімдер құрамасында да ойнаған. [[2018 жыл]]ы наурызда Франция құрамасының шақыртуынан бас тартты. Өйткені ол [[Испания Ұлттық футбол құрамасы|Испания құрамасы]] сапында ойнағысы келетінін сан рет айтқан-ды. Бірақ кейіндеу Франция құрамасының шақыртуын қабыл алып, 23 наурыз күні [[Франция Ұлттық футбол құрамасы|Франция]] — [[Колумбия Ұлттық футбол құрамасы|Колумбия]] (2:3) матчында алаңға шықты.

[[Футболдан 2018 жылғы әлем біріншілігі|2018 жылғы әлем чемпионаты]]на қатысып, әлем чемпионы атанды.

[[УЕФА Ұлттар Лигасы 2020/21|2021 жылы Ұлттар лигасы]]ның чемпионы атанды десек те болады (бірақ та финалда [[Испания Ұлттық футбол құрамасы|Испания]]ға қарсы өткен ойынға қатыспады).

==Жетістіктері==
*Чемпиондар Лигасының финалисі: 2016
*УЕФА Чемпиондар лигасының жеңімпазы: 2020
*УЕФА Еуропа Лигасының жеңімпазы: 2018
*Германия чемпионы: 2020
*УЕФА Суперкубогы: 2018, 2020
*Әлем чемпионы: 2018
*УЕФА Ұлттар Лигасының чемпионы: 2021

==Сілтемелер==
[https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/281963 Ойыншының профилі]

{{Сыртқы сілтемелер}}
{{Пари Сен-Жермен ФК құрамы}}

[[Санат:Алфавит бойынша футболшылар]]
[[Санат:1996 жылы туғандар]]
[[Санат:Франция футболшылары]]
[[Санат:14 ақпанда туғандар]]
[[Санат:Атлетико Мадрид ФК ойыншылары]]
[[Санат:Футболдан әлем чемпиондары]]
[[Санат:Франция Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]]
[[Санат:Бавария ФК ойыншылары]]</text>
      <sha1>pbd8g2x2pr2dk2hpajhkl4p9yw4llh8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Джорджиньо Вейналдум</title>
    <ns>0</ns>
    <id>601664</id>
    <revision>
      <id>3632076</id>
      <parentid>3204376</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T03:03:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3632076</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5713" sha1="7u8s9wi9ilja7u3253dnh6dm6xpbfd3" xml:space="preserve">{{Футболшы
|есімі = Джорджиньо Вейналдум
|толық аты = Джорджиньо Греджон Эмил Вейналдум
|сурет = 20160604 AUT NED 8884.jpg
|сурет ені = 200px
|туған күні = 11.11.1990
|азаматтығы = {{байрақ|Нидерланд}} 
|бойы = 175 [[сантиметр|см]]
|салмағы = 74 [[килограмм|кг]]
|позиция = [[жартылай қорғаушы]]
|қазіргі клуб = 
|жастар клубы = {{футбол карьерасы
|1997—2004|{{ту|Нидерланд}} [[Спарта (футбол клубы, Роттердам)|Спарта]]|
|2004—2007|{{ту|Нидерланд}} [[Фейеноорд|Фейеноорд]]|}}
|клубтары = {{футбол карьерасы
|2007—2011|{{ту|Нидерланд}} [[Фейеноорд]]|111 (23)
|2011—2015|{{ту|Нидерланд}} [[ПСВ Эйндховен|ПСВ]]|109 (41)
|2014|{{аренда}} {{ту|Нидерланд|}} Йонг ПСВ|2 (2)
|2015—2016|{{ту|Англия}} [[Ньюкасл Юнайтед]]|38 (11)
|2016—2021|{{ту|Англия}} [[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпуль]]|179 (16)
|2021—2023|{{ту|Франция}} [[Пари Сен-Жермен]]|31 (1)
|2022—2023|{{аренда}}{{ту|Италия}} [[Рома (футбол клубы)|Рома]]|14 (2)
|2023—|{{ту|Сауд Арабиясы}} [[Әл-Иттифак (футбол клубы)|Аль-Иттифак]]|0 (0)}}
|ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы
|2011—|{{футбол|Нидерланд}}|86 (26)}}
|медальдары = {{турнир|[[Футболдан әлем чемпионаты|Әлем чемпионаты]]}}                                     
{{медаль|Қола|[[Футболдан 2014 жылғы әлем біріншілігі|Бразилия 2014]]|футболдан}}
{{турнир|[[УЕФА Ұлттар Лигасы]]}}
{{медаль|Күміс|[[УЕФА Ұлттар Лигасы 2018/19|Португалия 2019]]}}
}}
'''Джорджиньо Греджон Эмил Вейналдум''' ([[нидерланд тілі|нидерл.]] ''Georginio Gregion Emile Wijnaldum''; [[11 қараша]] [[1990 жыл]], [[Роттердам]]) — [[нидерланд]]ылық футболшы, тегі суринам. &quot;[[Әл-Иттифак (футбол клубы)|Аль-Иттифак]]&quot; футбол клубы мен [[Нидерланд Ұлттық футбол құрамасы]]ның жартылай қорғаушысы.

== Мансабы ==
=== Клубтық ===
&quot;Фейеноорд&quot; футбол академиясының түлегі. Кейін үйіндегілер [[Амстердам]]ға қоныс аударып, &quot;Спарта&quot; футбол академиясына ауысты. &quot;Спарта&quot; сапында біраз ойнады.  Және тез арада клубтың пайдалы футболшыларының біріне айнала бастады. Елдегі &quot;[[Аякс (футбол клубы, Амстердам)|Аякс]]&quot;, &quot;[[ПСВ Эйндховен|ПСВ]]&quot;, &quot;[[Фейеноорд]]&quot; секілді клубтар бірінен соң бірі өздеріне шақырды, таңдауы &quot;Фейеноордқа&quot; түсті. 2007 жылы 17 жасында &quot;Фейеноордтың&quot; негізгі құрамында ойнай бастады.

2011 жылы ПСВ клубына ауысты да, төрт жылдай ойнады. 

2015 жылы &quot;[[Ньюкасл Юнайтед]]&quot; клубына ауысты. 

2016 жылы &quot;[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпуль]]&quot; футболшысы атанды&lt;ref&gt;[http://football.ua/england/309312-sky-vejjnaldum-pereshel-v-liverpul.html Вейналдум Ливерпульге өтті]&lt;/ref&gt;.

2021 жылы &quot;[[Пари Сен-Жермен]]&quot; клубымен келісім шарт жасасты&lt;ref&gt;[https://en.psg.fr/teams/first-team/squad/georginio-wijnaldum Джорджиньо Вейналдум ПСЖ-ға ауысты]&lt;/ref&gt;.

=== Халықаралық ===
Ұлттық құрама сапындағы алғашқы ойынын 2011 жылы өткізді. Алғашқы добын сол жылы 11 қыркүйекте ЕУРО-2012 іріктеу ойынында Сан-Мариноның қақпасына соқты. Бұл ойында Нидерланд құрамасы 11:0 есебімен жеңіске жетті.

== Жетістіктері ==
*Нидерланд чемпионы: 2014/15
*Нидерланд кубогы: 2011/12
*Нидерланд суперкубогы: 2012
*Әлем чемпионатының қола жүлдегері: 2014
*УЕФА Чемпиондар лигасы: 2018/19
*УЕФА суперкубогы: 2019
*Англия чемпионы: 2020

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

==Сілтемелер==
*[https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/49499 Профилі]

[[Санат:Нидерланд футболшылары]][[Санат:Нидерланд Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]]

[[Санат:Фейеноорд ФК ойыншылары]]
[[Санат:ПСВ ФК ойыншылары]]
[[Санат:Ньюкасл Юнайтед ФК ойыншылары]]
[[Санат:Ливерпуль ФК ойыншылары]]
[[Санат:Пари Сен-Жермен ФК ойыншылары]]
[[Санат:Рома ФК ойыншылары]]
[[Санат:Әл-Иттифак ФК ойыншылары]]</text>
      <sha1>7u8s9wi9ilja7u3253dnh6dm6xpbfd3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Христо Стоичков</title>
    <ns>0</ns>
    <id>601921</id>
    <revision>
      <id>3632065</id>
      <parentid>3225163</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T02:59:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3632065</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9009" sha1="4dxbl3yshotpvmmjz01iupwti5yk44v" xml:space="preserve">{{Футболшы
 |есімі                         = Христо Стоичков
 |сурет                 = Hristo Stoichkov PFC Litex Lovech manager.jpg
 |сурет ені                     = 260px
 |туған күні              = 8.2.1966
 |туған жері              = Пловдив, [[Болгария]]
 |азаматтығы                 = {{ту|Болгария}} 
 |бойы                        = 182
 |салмағы                         = 
 |позиция                     = шабуылшы
 |қазіргі клуб               = карьерасын аяқтаған
 |қызметі                   = 
|жастар клубы            = {{футбол карьерасы
|1976—1982|{{Flagicon|Болгария}} [[Марица (футбол клубы)|Марица]]|}}
|клубтары                       = {{футбол карьерасы
|1982—1984|{{Flagicon|Болгария}} Хеброс|32 (14)
|1984—1990|{{Flagicon|Болгария}} [[ЦСКА (футбол клубы, София)|ЦСКА (София)]]|119 (81)
|1990—1995|{{Flagicon|Испания}} [[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]|151 (76)
|1995—1996|{{Flagicon|Италия}} [[Парма (футбол клубы)|Парма]]|23 (5)
|1996—1997|{{Flagicon|Испания|20px}} [[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]|24 (7)
|1997|{{Flagicon|Сауд Арабиясы}} Аль-Наср (Эр-Рияд)|2 (1)
|1998|{{Flagicon|Болгария}} [[ЦСКА (футбол клубы, София)|ЦСКА (София)]]|4 (1)
|1998—1999|{{Flagicon|Жапония|20px}} [[Касива Рейсол]]|28 (13)
|2000—2002|{{Flagicon|АҚШ|20px}} [[Чикаго Файр]]|51 (17)
|2003|{{Flagicon|АҚШ|20px}} [[Ди Си Юнайтед]]|21 (5)
|1982—2003|'''Барлығы'''|'''455 (220)'''}}
 |ұлттық құрамы        = {{футбол карьерасы
|1987—1999|{{Футбол|Болгария}} |83 (37)}}
 |бапкер клубтары            = {{футбол карьерасы
|2004—2007|{{футбол|Болгария}} |
|2007|{{Flagicon|Испания|20px}} [[Сельта]]|
|2009—2010|{{Flagicon|ОАР|20px}} [[Мамелоди Сандаунз]]|
|2012—2013|{{Flagicon|Болгария|20px}} [[Литекс]]|
|2013|{{Flagicon|Болгария|20px}} [[ЦСКА (футбол клубы, София)|ЦСКА (София)]]|
}}
}}
'''Христо Стоичков''' ({{lang-bg|Христо Стоичков}};  [[8 ақпан]] [[1966 жыл|1966]], [[Пловдив]], [[Болгария]]) — болгариялық футболшы, шабуылшы. Карьерасының басым бөлігін [[ЦСКА (футбол клубы, София)|ЦСКА]] және &quot;[[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]&quot; клубтарында өткізген. 80-90 жылдары [[Болгария Ұлттық футбол құрамасы]]нда ойнаған. 

== Мансабы ==
1990 жылы ЦСКА сапында ойнап жүріп, Кубок Иелерінің Кубогында &quot;[[Барселона (футбол клубы)|Барселонаның]]&quot; қақпасына үш гол соғып, каталондықтардың бапкері Йохан Кройфтың көзіне түседі. Соның артынша Стоичков &quot;&quot;Барселонамен&quot; келісім-шарт жасасты. &quot;Барселона&quot; сапында екі жылдан соң [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|УЕФА Чемпиондар Кубогын]] жеңіп алды. Бұл ескі форматтағы турнирдің соңғы маусымы болатын. 

Екі әлем чемпионатына қатысты. [[Футболдан 1994 жылғы әлем біріншілігі|1994 жылғы әлем чемпионатында]] алты гол соғып, [[Ресей Ұлттық футбол құрамасы|ресейлік]] шабуылшы [[Олег Анатольевич Саленко|Олег Саленко]] екеуі турнирдің сұрмергені атанып, құраманың әлемдік додада бірінші рет жартылай финалға шығуына үлкен үлес қосты. Құрама [[Футболдан 1996 жылғы Еуропа біріншілігі|1996 жылғы Еуропа чемпионатында]] топтан шыға алмай қалады. Осы себепті Болгарияны 1994 жылы рекордтық биікке көтерген Димитр Пенев орнынан босатылды. Оған Стоичков наразылық білдірді де, ол үлкен киікілжіңге ұласып, бұл құрама ойындарына бір жылға дейін қатыса алмайтын боп дисквалификацияға ұшырады. Құрамаға тек 1997 жылы 8 маусымда [[Люксембург Ұлттық футбол құрамасы|Люксембургпен]] матчта ғана оралды. Осы ойында Стоиков есеп ашты, ал құрама 4:0 есебімен жеңіске жетті.  

Дәл осы кезде &quot;Барселонадағы&quot; ойыны нашарлап кеткен Стоичков  &quot;[[Әл-Наср (футбол клубы, Эр-Рияд)|Аль Наср]]&quot; клубына ауысты. Ал, Болгария құрамасы үш ойында бір ғана ұпай жинап, топтық турнирден аса алмаған [[Футболдан 1998 жылғы әлем біріншілігі|1998 жылғы әлем чемпионатынан]] кейін Стойчков Жапония клубтарының біріне өтті. Бірер жылдан соң АҚШ-қа кетті де, 2003 жылы карьерасын аяқтады.

2004-2007 жылдар аралығында Болгария құрамасына бапкер болды, бірақ бір де-бір ірі турнирге жолдама ала алмады.

==Жетістіктері==
===Командалық===
*Болгария чемпионы (3): 1986/87, 1988/89, 1989/90
*Болгария кубогы (4): 1984/85, 1986/87, 1987/88, 1988/89
*Испания чемпионы (4): 1990/91, 1991/92, 1992/93, 1993/94
*Испания кубогы: 1996/97
*Испания суперкубогы (4): 1991, 1992, 1994,1996
*УЕФА Чемпиондар Кубогы: 1991/92
*УЕФА Кубогы (2): 1992, 1997
*УЕФА Кубок иелері кубогы: 1996/97
*АФК Кубок иелері кубогы: 1997/98
*Джей-лига кубогы: 1999
*АҚШ кубогы: 2000

===Жекелей===
*Болгарияның үздік футболшысы: 1989, 1990, 1991, 1992, 1994
*&quot;Алтын доп&quot; иегері: 1994
*Халықаралық матчтардың үздік мергені: 1994&lt;ref&gt;[http://www.iffhs.de/former-results/ IFFHS — The World’s best top goal scorer] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180615214702/https://iffhs.de/former-results/ |date=2018-06-15 }}&lt;/ref&gt;
*ФИФА 100 тізіміне енген.
*1954-2003 жылдар аралығындағы Болгарияның ең үздік футболшысы.
*1994 жылғы әлем чемпионатының сұрмергені (ресейлік Олег Саленкомен бірге): 6 гол

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

==Сілтемелер==
*[http://www.expertfootball.com/players/stoichkov/ Профилі] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120830185254/http://expertfootball.com/players/stoichkov/ |date=2012-08-30 }}
{{Бастама}}

[[Санат:Болгария футболшылары]]
[[Санат:Болгария Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]]
[[Санат:ЦСКА София ФК ойыншылары]]
[[Санат:Барселона ФК ойыншылары]]
[[Санат:Парма ФК ойыншылары]]
[[Санат:Әл-Наср Эр-Рияд ФК ойыншылары]]
[[Санат:Касива Рейсол ФК ойыншылары]]
[[Санат:Чикаго Файр ФК ойыншылары]]
[[Санат:Ди Си Юнайтед ФК ойыншылары]]
[[Санат:Болгария футбол жаттықтырушылары]]
[[Санат:Болгария Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары]]
[[Санат:Сельта ФК жаттықтырушылары]]
[[Санат:Мамелоди Санднауз ФК жаттықтырушылары]]
[[Санат:Литекс ФК жаттықтырушылары]]
[[Санат:ЦСКА Софья ФК жаттықтырушылары]]
[[Санат:Алтын доп иегерлері]]</text>
      <sha1>4dxbl3yshotpvmmjz01iupwti5yk44v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Хавьер Эрнандес</title>
    <ns>0</ns>
    <id>602487</id>
    <revision>
      <id>3632069</id>
      <parentid>3271519</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T03:01:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3632069</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8181" sha1="e4sn9vo1a1rsd8lknqisfhj92g0ncaw" xml:space="preserve">{{Футболшы
 |есімі = Хавьер Эрнандес
 |толық аты = Хавьер Эрнандес Балькасар
 |сурет = Hertha BSC vs. West Ham United 20190731 (139).jpg
 |сурет ені = 170px
|лақап аты = ''Чичарито'' ({{lang-es|Chicharito}}), ''Chicha''
 |туған күні= 1.07.1988
|место рождения = Гвадалахара, [[Мексика]]
 |азаматтығы={{ту|Мексика}}
|бойы = 175&lt;ref name=&quot;Profile&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.premierleague.com/en-gb/players/profile.html/javier-hernandez|title=Player Profile. Javier Hernandez|publisher=PremierLeague.com|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HMHOBK82|archivedate=2013-06-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/shared/bsp/hi/football/statistics/players/h/hernandez_336059.stm|title=Squad Profiles. Javier Hernandez|publisher=BBC Sport|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HMHPOiRv|archivedate=2013-06-14}}&lt;/ref&gt;
 |салмағы = 71&lt;ref name=&quot;Profile&quot;/&gt;
 |позиция = шабуылшы
 |қазіргі клуб = {{flagicon|Мексика}} [[Гвадалахара (футбол клубы)|Гвадалахара]]
 |номері = 
 |жастар клубы  = {{футбол карьерасы
|1997—2005|{{flagicon|Мексика}} [[Гвадалахара (футбол клубы)|Гвадалахара]]|}}
 |клубтары = {{футбол карьерасы
|2005—2010|{{flagicon|Мексика}} [[Гвадалахара (футбол клубы)|Гвадалахара]]|64 (26)
|2005—2008|{{flagicon|Мексика}} [[Тапатио (футбол клубы)|Тапатио]]|45 (11)
|2010—2015|{{flagicon|Англия}} [[Манчестер Юнайтед]]|103 (37)
|2014—2015|{{аренда}}{{flagicon|Испания}} [[Реал Мадрид]]|23 (7)
|2015—2017|{{flagicon|Германия}} [[Байер 04]]|54 (28)
|2017—2019|{{flagicon|Англия}} [[Вест Хэм Юнайтед]]|55 (16)
|2019—2020|{{ту|Испания}} [[Севилья (футбол клубы)|Севилья]]|9 (1)
|2020—2023|{{ту|АҚШ}} [[Лос-Анжелес Гэлакси|Лос Анжелес Гэлакси]]|74 (38)
|2004—|{{flagicon|Мексика}} [[Гвадалахара (футбол клубы)|Гвадалахара]]|}}
 |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы
|2007—2009|{{Flagicon|MEX}} Мексика-20 |5 (1)
|2009—2019|{{Футбол|Мексика}} |109 (52)}}
}}
'''Хавьер Эрнандес Балькасар''' ({{lang-es|Javier Hernández Balcázar}};  [[1 маусым]] [[1988 жыл]], [[Гвадалахара|Гвадалахара]], [[Мексика]]),  '''Чичарито''' ({{lang-es|Chicharito}}) есімімен де танымал — мексикалық [[футбол]]шы, шабуылшы.

== Мансабы ==
Карьерасын &quot;Гвадалахара&quot; клубында бастаған. Алғашқы ойынын 2006 жылы Апертура турнирінде &quot;Некакса&quot; клубына қарсы өткізді. 87-минутта алаңға шығып, бес минуттан соң командасының төртінші голын енгізді. 

2010 жылы &quot;[[Манчестер Юнайтед|Манчестер Юнайтедке]]&quot; ауысты да, алғашқы ресми голын 8 тамыз күні Англия Суперкубогы матчында &quot;[[Челси (футбол клубы)|Челсидің]]&quot; қақпасына соқты. Ал Англия чемпионатындағы алғашқы голын 16 қазан күні &quot;Вест-Бромбичтің&quot; қақпасына енгізді. Бұл ойын 2:2 есебімен тең аяқталды. Маусым соңында манкуниандықтар Англия чемпионы атанды.

2014 жылы жазғы ауысымдар маусымы жабылатын күні &quot;[[Реал Мадрид|Реалға]]&quot; өтті. Бірақ мадридтік клубтағы негізгі құрамға деген бәсекелестіктің көптігінен көбіне қосалқы құрамда қалды да, 2015 жылы ойын практикасын қайта жетілдіру үшін Германияның &quot;[[Байер 04|Байеріне]]&quot; ауысты. 

2017 жылы жазда Тұманды Альбионға қайта оралып, &quot;Вест Хэмге&quot; ауысты. Келісім шарт мерзімі 2020 жылға дейін.

Ұлттық құрамадағы алғашқы кездесуін 2009 жылы 30 қыркүйекте [[Колумбия Ұлттық футбол құрамасы|Колумбияға]] қарсы өткізді. Тұңғыш голын 2010 жылы 24 ақпан күні Боливияның қақпасына енгізді. Хавьер құрамамен бірге [[Футболдан 2010 жылғы әлем біріншілігі|2010 жылғы әлем чемпионатына]] барды, топтық турнирдің екінші турында Францияның қақпасына гол соғып, есеп ашты. Бұл ойында мексикалықтар 2:0 есебімен жеңіске жетті. 1/8 финалда [[Аргентина Ұлттық футбол құрамасы|Аргентинаның]] қақпасына да бір доп енгізді, бірақ бұл кездесуде Мексика 1:3 есебімен ұтылып қалды. 2014 жылы да Хавьер әлем чемпионатына қатысты, соңғы турда [[Хорватия Ұлттық футбол құрамасы|Хорватияның]] қақпасына бір доп енгізді (3:1).

== Жетістіктері ==
=== Командалық ===
{{Flagicon|MEX}}  '''Гвадалахара'''

* Мексика чемпионы: Апертура 2006
* Интерлига чемпионы: 2009

{{Flagicon|ENG}} '''[[Манчестер Юнайтед]]'''

* Англия чемпионы ('''2'''): 2010/11, 2012/13
* Англия суперкубогы: 2010

{{Flagicon|ESP}} '''[[Реал Мадрид]]'''

* Клубтар арасындағы әлем чемпионаты: 2014
{{ту|Испания}} [[Севилья (футбол клубы)|'''Севилья''']]

* Еуропа лигасы: 2019/20

{{Flagicon|MEX}} '''[[Мексика Ұлттық футбол құрамасы|Мексикa]]'''

* КОНКАКАФ Алтын кубогы: 2011

&lt;big&gt;'''Жекелей'''&lt;/big&gt;

* Мексика құрамасының үздік мергені: 48 гол
* Мексика Примеросының үздік мергені: 2010
* Сэр Мэтта Басби жүлдесінің иегері: 2010/11
* КОНКАКАФ Алтын кубогының үздік мергені: 2011
* КОНКАКАФ Алтын кубогының үздік футболшысы: 2011

== Қызықты деректер ==
Хавьердің нағашы атасы Томас Балькасар 1954 жылғы әлем біріншілігінде Мексика сапында ойнап, Франция қақпасына гол соққан. 2010 жылы жиен немересі оның сол ерлігін қайталап, Юго Льористі қапы қалдырды.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Мексика футболшылары]]
[[Санат:Реал Мадрид ФК ойыншылары]]
[[Санат:Манчестер Юнайтед ФК ойыншылары]]
[[Санат:Байер 04 ФК ойыншылары]]
[[Санат:Мексика Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]]
[[Санат:Футболдан Солтүстік Америка чемпиондары]]
[[Санат:Вест Хэм Юнайтед ФК ойыншылары]]
[[Санат:Севилья ФК ойыншылары]]
[[Санат:Лос-Анжелес Гэлакси ФК ойыншылары]]</text>
      <sha1>e4sn9vo1a1rsd8lknqisfhj92g0ncaw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Куаутемок Бланко</title>
    <ns>0</ns>
    <id>603693</id>
    <revision>
      <id>3632074</id>
      <parentid>3174653</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T03:02:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3632074</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7377" sha1="p6hmpgzqygtbp1elexifpavsas8opdf" xml:space="preserve">{{Футболшы
 |есімі                         = Куаутемок Бланко
 |сурет                 = Blanco Veracruz.jpg
 |сурет ені                    = 200 px
 |лақап аты                   = ''Куау'', ''Темо''
 |туған күні=17. 01. 1973
 |азаматтығы={{Байрақ|Мексика}}
 |туған жері              = [[Тепито]], Мехико, [[Мексика]]
 |бойы                        = 177
 |салмағы                        = 82
 |позиция                     = жартылай қорғаушы, шабуылшы
 |қазіргі клуб               = ''карьерасын аяқтады''
|клубтары                       = {{футбол карьерасы
|1992—2007|{{ту|Мексика}} [[Америка (футбол клубы, Мехико)|Америка (Мехико)]]|333 (125)
|1997—1998|{{аренда}}{{ту|Мексика}} [[Некакса]]|28 (13)
|2000—2002|{{аренда}}{{ту|Испания}} [[Реал Вальядолид]]|23 (3)
|2004|{{аренда}}{{ту|Мексика}} [[Веракрус (футбол клубы)|Веракрус]]|15 (5)
|2007—2009|{{ту|АҚШ}} [[Чикаго Файр]]|62 (16)
|2008|{{аренда}}{{ту|Мексика}} [[Сантос Лагуна]]|4 (1)
|2010|{{ту|Мексика}} [[Веракрус (футбол клубы)|Веракрус]]|14 (5)
|2010—2011|{{ту|Мексика}} [[Ирапуато (футбол клубы)|Ирапуато]]|47 (9)
|2011—2012|{{ту|Мексика}} [[Дорадос де Синалоа]]|40 (14)
|2013—2014|{{ту|Мексика}} [[Лобос БУАП]]|22 (6)
|2014—2015|{{ту|Мексика}} [[Пуэбла (футбол клубы)|Пуэбла]]|19 (3)
|2016|{{ту|Мексика}} [[Америка (футбол клубы, Мехико)|Америка (Мехико)]]|1 (0)}}
 |ұлттық құрамы        = {{футбол карьерасы
|1995—2014|{{футбол|Мексика}} |122 (39)}}}}
'''Куаутемок'''&lt;ref&gt;Қазақ және орыс басылымдарында ''Куатемок'' деп жазылып келді, бірақ түпнұсқадағы аты Куаутемок.&lt;/ref&gt; '''Бланко Браво''' ({{lang-es|Cuauhtémoc Blanco Bravo}}; [[17 қаңтар]] [[1973 жыл]], [[Тепито]], [[Мехико]]) — мексикалық футболшы, ұзақ жылдар бойы [[Мексика Ұлттық футбол құрамасы|Мексика құрамасы]] сапында ойнаған шабуылшы. Жартылай қорғаныста да ойнай береді.

== Мансабы ==
Клубтық деңгейде &quot;Америка&quot; командасы сапында 15 маусымдай ойнап танымал болды. Өткен ғасырдың соңы мен жаңа ғасырдың басындағы ең танымал мексикалық футболшы. 

[[Мексика Ұлттық футбол құрамасы|Ұлттық құрама]] сапындағы тұңғыш ойынын 1995 жылы 1 қаңтарда [[Уругвай Ұлттық футбол құрамасы|Уругвайға]] қарсы өткізді. Құрамада ойнап жүріп үш бірдей әлем чемпионатына (1998, 2002, 2010) қатысты және үшеуінде де гол соқты. [[Футболдан 2010 жылғы әлем біріншілігі (командалар құрамы)|2010 жылғы әлем чемпионатында]] Бланко ең жасы үлкен алаңдағы ойыншы боп тарихта қалды. Соған қарамастан екінші турда Францияның қақпасына пенальтиден гол соқты. Бұл ойында Мексика 2:0 есебімен жеңіске жетті.

Құрамадағы соңғы матчын 2014 жылы 28 мамыр күні 41 жасында [[Канада Ұлттық футбол құрамасы|Канадаға]] қарсы өткізді. Бұл — Бланконың футболмен қоштасуы үшін арнайы ұйымдастырылған жолдастық кездесу еді. Бланко негізгі құрамда капитан ретінде 10 номермен алаңға шығып, 38-минутта алмастырылды. Оның орнына [[Хавьер Эрнандес]] алаңға шықты.

Құрама сапында 1995-2014 жылдар аралығында 122 ойында алаңға шығып, 39 гол соқты.

2015 жылы қаңтарда Бланко Мексикадағы Социал-демократиялық партияға кандидат ретінде тіркеліп, саяси карьерасын бастады. 2015 жылғы маусым айында сайлауда жеңіп шығып, Куэрнавака қаласының мэрі боп сайланды.

== Жетістіктері ==

=== Командалық ===

; «Америка»

* Мексика чемпионы: Клаусура 2005
* Мексика суперкубогы: 2005
* КОНКАКАФ чемпиондар кубогы: 2006

; «Ирапуато»

* Лиги де Ассенсо (2 дивизион) чемпионы: Клаусура 2011

; «Дорадос де Синалоа»

* Мексика кубогы: 2012

; «Пуэбла»

* Мексика кубогы: Клаусура 2015

'''Құрама сапында'''

* Конфедерациялар кубогы жеңімпазы: 1999
* КОНКАКАФ кубогы жеңімпазы (2): 1996, 1998

=== Жеке ===

* Мексикадағы жыл футболшысы: 2001/02

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сілтемелер ==
* [http://es.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=162580/index.html FIFA сайтындағы статистикасы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100507161846/http://es.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=162580/index.html |date=2010-05-07 }} {{ref-es}}
* [http://www.cuauhtemocblanco.info/ Куаутемок Бланко жайлы блог: www.cuauhtemocblanco.info] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111229225157/http://www.cuauhtemocblanco.info/ |date=2011-12-29 }} {{ref-en}}
* [https://web.archive.org/web/20120329143119/http://www.esmas.com/deportes/biografias/304230.html Куаутемок Бланко жайлы мақала] {{ref-es}}
{{Сыртқы сілтемелер}}
[[Санат:Мексика футболшылары]]
[[Санат:Мексика Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]]
[[Санат:Футболдан Солтүстік Америка чемпиондары]]
[[Санат:Америка Мехико ФК ойыншылары]]
[[Санат:Веракрус ФК ойыншылары]]
[[Санат:Некакса ФК ойыншылары]]
[[Санат:Чикаго Файр ФК ойыншылары]]
[[Санат:Сантос Лагуна ФК ойыншылары]]
[[Санат:Дорадос де Синалоа ФК ойыншылары]]
[[Санат:Пуэбла ФК ойыншылары]]</text>
      <sha1>p6hmpgzqygtbp1elexifpavsas8opdf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фернандо Йерро</title>
    <ns>0</ns>
    <id>603731</id>
    <revision>
      <id>3632067</id>
      <parentid>2717232</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T03:00:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3632067</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6462" sha1="kegpaha89z1u0mz3wry9dsh8syiid9p" xml:space="preserve">{{Футболшы
 |есімі                         = Фернандо Йерро
 |толық аты                  = Фернандо Руис Йерро
 |сурет                 = Fernando Hierro 2008.jpg
 |сурет ені                      = 250px
 |прозвище                    = ''Ұлы капитан, Бубу''
 |туған күні=              23. 03. 1968
|азаматтығы={{ту|Испания}}
|туған жері              = Велес-Малага, [[Испания]]
 |бойы                       = 188
 |салмағы                         = 
 |позиция                     = қорғаушы
 |қазіргі клуб               = ''клубсыз''
 |қызметі                  = &lt;!-- бас бапкер--&gt;
 |жастар клубы            = {{футбол карьерасы
|1980—1984|{{Flagicon|Испания|20px}} Велес-Малага|
|1984|{{Flagicon|Испания|20px}} [[Депортиво Малага]]|
|1985—1987|{{Flagicon|Испания|20px}} Велес-Малага|}}
 |клубтары                       = {{футбол карьерасы
|1987—1989|{{Flagicon|Испания|20px}} [[Реал Вальядолид]]|57 (2)
|1989—2003|{{Flagicon|Испания|20px}} [[Реал Мадрид]]|439 (102)
|2003—2004|{{Flagicon|Катар|20px}} [[Әл-Райян (футбол клубы)|Әл-Райян]]|19 (3)
|2004—2005|{{Flagicon|Англия|20px}} [[Болтон Уондерерс]]|29 (1)}}
 |ұлттық құрамы        = {{футбол карьерасы
|1989—1990|{{Flagicon|Испания|20px}} Испания-21|5 (2)
|1989—2002|{{футбол|Испания}} |89 (29)}}
| бапкер клубтары = {{футбол карьерасы
|2014—2015|{{Flagicon|Испания|20px}} [[Реал Мадрид]]|&lt;small&gt;ассистент&lt;/small&gt;
|2016—2017|{{Flagicon|Испания|20px}} [[Реал Овьедо]]|}}
}}
'''Фернандо Руис Йерро''' ({{lang-es|Fernando Ruiz Hierro}}; [[23 наурыз]] [[1968 жыл|1968]], [[Велес-Малага]], [[Испания]]) — испан футболшысы, [[Испания Ұлттық футбол құрамасы|Испания құрамасының]] футбол шебінде ойнаған, &quot;[[Реал Мадрид]]&quot; клубының капитаны болған. Қазір бапкер.

== Мансабы ==
Велес-Малагадағы осы аттас клубтың түлегі, кәсіпқой карьерасын &quot;[[Реал Вальядолид|Вальядолид]]&quot; клубында бастаған. 1989 жылы &quot;[[Реал Мадрид|Реалға]]&quot; ауысып, 2003 жылға дейін тұрақты ойнады да, клубтық деңгейдегі мүмкін болған жүлделердің барлығына қол жеткізді. &quot;Реал&quot; сапында барлығы 16 жүлде ұтып алды.

2003 жылы Катар клубтарына ауысты, бір жылдан соң Англияның &quot;[[Болтон Уондерерс|Болтон]]&quot; клубына өтіп, 2005 жылы 37 жасында карьерасын аяқтады.

Ұлттық құрама сапында тұңғыш рет 1989 жылы 20 қыркүйекте [[Польша Ұлттық футбол құрамасы|Польша құрамасымен]] болған жолдастық кездесуде алаңға шықты. Алғашқы голын 1990 жылы 19 желтоқсанда ЕУРО-92 іріктеуіндегі [[Албания Ұлттық футбол құрамасы|Албанияға]] қарсы ойында соқты. Бұл кездесуде испандар 9:0 есебімен жеңіске жетті.

Үш әлем чемпионатына қатысып, 5 гол соқты. Қорғаушы болса да, құрама сапында барлығы 29 гол соқты, бұл кез-келген шабуылшы қызығарлықтай көрсеткіш.

== [[Футболдан 2018 жылғы әлем біріншілігі|ӘЧ-2018]] ==
2018 жылы 13 маусымда, Ресейдегі әлем чемпионатына бір тәулік қалғанда Фернандо Йерро Испания құрамасының бапкері боп сайланды. Бұдан алдыңғы бапкері [[Хулен Лопетеги]] федерациямен келісім шартты ешкімге айтпай бұзып, әлем чемпионатынан кейін &quot;Реал Мадрид&quot; клубына бас бапкер болып тағайындалатындығын соңғы сәтте ғана білген Испан футбол басшылығы оны орнынан босатты. Енді әлем чемпионаты күндері құраманы Йерро жаттықтыратын болды.

Чемпионатта құрама 1/8 финалда Ресейден пенальтилер арқылы сүрінді. Оның үстіне құраманың мағынасыз көрсетті де, чемпионаттан соң Йерро ол қызметтен кетті.

== Жетістіктері ==

'''Реал Мадрид'''
*Чемпиондар Лигасы (1998, 2000, 2002)
*УЕФА Суперкубогы (2002)
*Құрлықаралық кубок (1998, 2002)
*Испания чемпионы (1990, 1995, 1997, 2001, 2003)
*Испания кубогы (1993)
*Испания суперкубогы (1990, 1993, 1997, 2001)

'''Аль-Райян'''
*Катар Әмірлік кубогы: 2004
== Сілтемелер ==
* [http://www.rsssf.com/miscellaneous/hierro-intlg.html Йерроның құрама сапындағы барлық ойындары]{{ref-en}}
* [http://www.sovsport.ru/gazeta/article-item/142422 2004 жылы «Советский спорт» газетіне берген сұқбаты]

[[Санат:Испания футболшылары]]
[[Санат:Реал Мадрид ФК ойыншылары]]
[[Санат:Испания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]]
[[Санат:Реал Вальядолид ФК ойыншылары]]
[[Санат:Болтон Уондерерс ФК ойыншылары]]
[[Санат:Испания футбол жаттықтырушылары]]</text>
      <sha1>kegpaha89z1u0mz3wry9dsh8syiid9p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Карл-Хайнц Румменигге</title>
    <ns>0</ns>
    <id>603891</id>
    <revision>
      <id>3632062</id>
      <parentid>3225159</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T02:58:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Мансабы */</comment>
      <origin>3632062</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5419" sha1="id1bogu8c1h69mapo6bwu0k5c4i3dmo" xml:space="preserve">{{Футболшы
 |есімі        = Карл-Хайнц Румменигге
 |сурет        = 2015-02-06 Rummenigge 0400.JPG
 |сурет ені    = 200px
 |лақап аты    = ''Калле''
 |туған күні   = 25.09.1955
 |азаматтығы   = {{байрақ|Германия}}
 |туған жері   = Липпштадт, Солт. Рейн-Вестфалия, [[Германия|ГФР]]
 |бойы         = 182 см
 |позиция      = [[шабуылшы]]
 |қазіргі клуб = {{ту|Германия}} [[Бавария (футбол клубы)|Бавария]]
 |қызметі      = басқарушысы
 |жастар клубы = {{футбол карьерасы
 |1963—1974|{{ту|Германия}} [[Боруссия (футбол клубы, Липпштадт)|Боруссия (Липпштадт)]]|}}
 |клубтары     = {{футбол карьерасы
 |1974—1984|{{ту|Германия}} [[Бавария (футбол клубы)|Бавария]]|310 (162)
 |1984—1987|{{ту|Италия}} [[Интернационале]]|64 (24)
 |1987—1989|{{ту|Швейцария}} [[Серветт (футбол клубы)|Серветт]]|50 (34)
 |1974—1989|'''Барлығы'''|'''424 (220)'''}}
 |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы
 |1975|{{ту|Германия}} ГФР В|1 (0)
 |1976—1986|{{ту|Германия}} [[Германия Ұлттық футбол құрамасы|ГФР]]|95 (45)}}
}}
'''Карл-Хайнц Румменигге''' ({{lang-de|Karl-Heinz Rummenigge}}; 25 қыркүйек 1955, [[Липпштадт]], Солт. Рейн-Вестфалия) — неміс футболшысы, шабуылшы.

== Мансабы ==
Карьерасының басым бөлігін &quot;[[Бавария (футбол клубы)|Баварияда]]&quot; өткізді. Он маусым ойнап, екі рет Германия чемпионы, екі рет [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|УЕФА Чемпиондар кубогын]] ұтып алды. 1984 жылы &quot;[[Интернационале|Интерге]]&quot; ауысып, үш жылдай ойнады. Карьерасының соңында Швейцарияның &quot;Серветт&quot; клубында доп тепті. 

[[Германия Ұлттық футбол құрамасы|ГФР құрамасында]] он жылдай ойнап, [[Футболдан 1980 жылғы Еуропа біріншілігі|1980 жылы]] Еуропа чемпионы, [[Футболдан 1982 жылғы әлем біріншілігі|1982]], [[Футболдан 1986 жылғы әлем біріншілігі|86]] жылдары әлем чемпионатының күміс жүлдегері атанды. 1986 жылы [[Футболдан 1986 жылғы әлем біріншілігі (финал)|финалда]] Аргентинаның қақпасына гол соқты. Бірақ ГФР бұл матчта 2:3 есебімен ұтылып қалды. Бұл оның құрама сапындағы соңғы голы еді. Сол жылы жарақаттың кесірінен ұлттық құрамадағы карьерасына нүкте қойды.

== Жетістіктері ==

=== Командалық ===

; Бавария

* Германия чемпионы: 1980, 1981
* Германия кубогы: 1982, 1984
* УЕФА Чемпиондар кубогы: 1975, 1976

* Құрлықаралық кубок: 1976

; ГФР құрамасы

* Әлем чемпионатының күміс жүлдегері: 1982, 1986

* Еуропа чемпионы: 1980

=== Жеке ===

* Германия чемпионатының мергені: 1980, 1981, 1984
* Швейцария чемпионатының мергені: 1989
* Германияның үздік футболшысы: 1980
* «Алтын доп» (France Football) иегері: 1980, 1981
* «Күміс бутсы» иегері: ӘЧ-1982
* «ФИФА 100»

== Сілтемелер ==
* [http://www.fcbayern.t-com.de/en/company/company/00282.php?fcb_sid=d2e0af420517584081b7c30ed42b7697 «Бавария» сайтындағы парақшасы]
* [http://www.fussballdaten.de/spieler/rummeniggekarlheinz/ fussballdaten.de сайтындағы статистикасы]
* [http://www.soccer-europe.com/Biographies/Rummenigge.html soccer-europe.com сайтындағы статистикасы]
* [http://www.rsssf.com/miscellaneous/rummenigge-intlg.html rsssf.com сайтындағы құрамадағы статистикасы]
* [http://football.ua/unicredit-top50/news/162022.html Красные щёки: Карл-Хайнц Румменигге] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120702202244/http://football.ua/unicredit-top50/news/162022.html |date=2012-07-02 }}
* [http://www.bavaria-munchen.ru/index.php?section=detail&amp;method=player&amp;id=535 Биографиясы]

[[Санат:Германия футболшылары]]
[[Санат:Бавария ФК ойыншылары]]
[[Санат:Интернационале ФК ойыншылары]]
[[Санат:Германия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]]
[[Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары]]
[[Санат:Алтын доп иегерлері]]</text>
      <sha1>id1bogu8c1h69mapo6bwu0k5c4i3dmo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Деннис Бергкамп</title>
    <ns>0</ns>
    <id>604170</id>
    <revision>
      <id>3632064</id>
      <parentid>3631452</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T02:59:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3632064</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10286" sha1="thndtrh633r6dygg4nqjq0s6y2xlcxo" xml:space="preserve">{{Футболшы
 |есімі                         = Деннис Бергкамп
 |толық аты                  = Деннис Николас Мария Бергкамп
 |сурет                  = Dennis Bergkamp 2014.jpg
 |сурет ені                     = 300px
 |лақап аты                    = ''Берги'', ''Ұшқыш голланд'', ''Iceman''
 |туған күні                    =10. 05. 1969
|туған жері=Амстердам, Нидерланд
|азаматтығы                = {{байрақ|Нидерланд}} 
 |бойы                       = 183
 |позиция                     = шабуылшы
 |қазіргі клуб               = ''клубсыз''
 |қызметі                  = ''бапкер-ассистент''
 |жастар клубы            = {{футбол карьерасы
||{{Flagicon|Нидерланд|20px}} Вилскрахт/СНЛ|
|1981—1988|{{Flagicon|Нидерланд|20px}} [[Аякс (футбол клубы, Амстердам)|Аякс]]}}
 |клубтары                       = {{футбол карьерасы
|1986—1993|{{Flagicon|Нидерланд|20px}} [[Аякс (футбол клубы, Амстердам)|Аякс]]|185 (103)
|1993—1995|{{Flagicon|Италия|20px}} [[Интернационале]]|52 (11)
|1995—2006|{{Flagicon|Англия|20px}} [[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсенал]]|312 (87)
|1986—2006|'''Бүкіл карьерасында'''|'''549 (201)'''}}
 |ұлттық құрамы        = {{футбол карьерасы
|1989|{{Flagicon|Нидерланд|20px}} Нидерланд-21]|2 (0) 
|1990—2000|{{Футбол|Нидерланд}} |79 (37)}}
 |бапкер клубтары            = {{футбол карьерасы|2011—2017|{{Flagicon|Нидерланд|20px}} [[Аякс (футбол клубы, Амстердам)|Аякс]]|көмекші
}}
}}
'''Деннис Николас Мария Бергкамп''' ({{lang-nl|Dennis Nicolaas Maria Bergkamp}} {{IPA|[ˈdɛnɪs ˈbɛrχkɑmp]}}; [[10 мамыр]] [[1969 жыл|1969]], [[Амстердам]]) — нидерланд футболшысы, шаубыл шебінде ойнаған, қазіргі күнде бапкер.

== Мансабы ==
=== Клубтық мансабы ===
Ә дегенде жартылай қорғаныста ойнаған, кейін шабуылдаушы жартылай қорғаушы амплуасына көшті, сосын нағыз шабуылшының өзі болды. Кей мамандардың пікірінше, Бергкам тарихтағы ең техникасы мықты футболшы. 1986 жылы кәсіпқой карьерасын өз туған клубы &quot;[[Аякс (футбол клубы, Амстердам)|Аяксте]]&quot; бастады. 1986 жылы 14 желтоқсанда &quot;Родамен&quot; ойында тұңғыш рет алаңға шықты. Тұңғыш голын 1987 жылы 22 ақпанда &quot;Харлем&quot; клубының қақпасына енгізді. Секенінші жылдардың соңында-ақ негізгі құрамға толық орнығып алды.  

Тоқсаныншы жылдардың басында Бергкамты сатып алғысы келетін клубтар көбейіп кетті. Ұстазы [[Йохан Кройф]] оған &quot;[[Реал Мадрид|Реал Мадридте]]&quot; ойнамауға кеңес берді де, мадридтік клубтың ұсынысын қабылдамады. Ақыры 1993 жылы жазда Италияның &quot;[[Интернационале|Интер]]&quot; клубын таңдады. Жаңа клубында Бергкамп екі маусымдай ойнады. Тұңғыш голын қыркүйек айында &quot;Кремонезенің&quot; қақпасына енгізді. 1994 жылы &quot;Интер&quot; [[УЕФА Кубогы (кубок)|УЕФА кубогын]] ұтып алды. Бергкамп осы турнирдің үздік мергені атанды. 

1994-95 жылғы маусымда Бергкамптың клубтағы көрсеткіші төмендеп кетті де, негізгі құрамнан ақырындап шеттетіле бастады. Маусым соңында клубтан кететінін мәлімдеп, 1995 жылы маусым айында Лондонның &quot;[[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсеналымен]]&quot; келісім шартқа отырды.

&quot;Арсенал&quot; клубына сіңіп кету үшін көп уақыт керек болды. 1996 жылы клубқа [[Арсен Венгер]] келді де, Бергкамп енді оның тұсында жаңа шабытпен ойнай бастады. Клубтың негізгі ойыншысына айналып, жаңа ғасырға дейін сол деңгейінен түскен жоқ. Кейін командаға [[Тьерри Анри]] мен [[Сильван Вильтор|Сильвен Вильтор]] келген соң ғана жасы отыздан асқан Бергкамп негізгі құрамдағы орнын жоғалта бастады. 

2003 жылы 4 қаңтарда &quot;Арсенал&quot; сапындағы 100-ші голын енгізді.

2005/06 жыл Бергкамптың соңғы маусымы болды. 2006 жылы 22 шілдеде қоштасу ойынын өткізді. Онда &quot;Арсенал&quot; мен  &quot;Аякстың&quot; жұлдыздары бір-біріне қарсы ойнады.

=== Ұлттық құрамада ===
1989 жылы 21 жасқа дейінгі жастар құрамасында ойнады. Ал [[Нидерланд Ұлттық футбол құрамасы|негізгі құрамада]] тұңғыш рет 1990 жылы 26 қыркүйекте Италиямен ойында алаңға шықты. Тұңғыш голын сол жылы қарашада Грекияның қақпасына соқты.

Бергкамп [[Футболдан 1992 жылғы Еуропа біріншілігі|ЕУРО-1992]], [[Футболдан 1994 жылғы әлем біріншілігі|ӘЧ-1994]], [[Футболдан 1996 жылғы Еуропа біріншілігі|ЕУРО-1996]], [[Футболдан 1998 жылғы әлем біріншілігі|ӘЧ-1998]], [[Футболдан 2000 жылғы Еуропа біріншілігі|ЕУРО-2000]] турнирлеріне қатысты. 1992, 2000 жылдары Еуропаның қола жүлдегері атанды. Құрама сапында жалпы 79 ойын өткізді. ЕУРО-2000 турнирінде Нидерланд құрамасы жартылай финалда Италиядан ұтылып қалды да, осы кездесуден соң Бергкамп ұлттық құрамадағы карьерасын аяқтады.

== Әуефобия ==
1989 жылы Бергкамптың жақын досы Вирджелл Юманкхан әуе апатынан қайтыс болады. Осы рейске Бергкамп соңғы сәтте ғана ұшудан бас тартқан екен. Содан бері ұшаққа мүлде мінбей кетіпті. Бірақ 1994 жылы әлем біріншілігіне қатысу үшін амалсыз АҚШ-қа ұшақпен баруға мәжбүр болады. 

Осы фобиясына орай Нидерланд құрамасы мен &quot;Арсенал&quot; клубы сырт алаңдағы көптеген ойындарына Бергкампсыз барыпты. Кей ойындарға Бергкамптың өзі жеңіл көлігімен де барған кездері де болған. 

== Жетістіктері ==

=== Командалық ===
'''«Аякс»'''

* Кубок иелері кубогы: 1987
* Нидерланд кубогы: 1987, 1993
* Нидерланд чемпионы: 1990
* УЕФА кубогы: 1992

'''«Интернационале»'''

* УЕФА кубогы: 1994

'''«Арсенал»'''

* Англия чемпионы: 1998, 2002, 2004
* Англия кубогы: 1998, 2002, 2003, 2005
* Англия суперкубогы: 1998, 1999, 2002, 2004

=== Жеке ===

* Нидерландтағы жылдың талантты футболшысы (1): 1990
* Нидерланд жыл футболшысы (2): 1991, 1992
* Нидерланд чемпионатының үздік футболшысы (3): 1990/91, 1991/93, 1992/93
* Еупопа чемпионатының үздік мергені (1): 1992
* УЕФА кубогының үздік мергені (1): 1993/94
* Премьер-Лигадағы ай футболшысы (4): тамыз 1997, қыркүйек 1997, наурыз 2002, ақпан 2004
* ФИФА 100

== Сілтемелер ==
* [http://www.soccerbase.com/players_details.sd?playerid=633 Статистикасы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080521141450/http://www.soccerbase.com/players_details.sd?playerid=633 |date=2008-05-21 }} 
* [https://web.archive.org/web/20140228215404/http://www.arsenal.com/history/profiles/48/dennis-bergkamp Профилі] 
* [http://www.arseweb.com/people/squad10.html Профилі] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140507000500/http://www.arseweb.com/people/squad10.html |date=2014-05-07 }} Arseweb.com
* [http://www.wereldvanoranje.nl/profielen/profiel.php?id=1073 Статистикасы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120309131315/http://www.wereldvanoranje.nl/profielen/profiel.php?id=1073 |date=2012-03-09 }} wereldvanoranje.nl

[[Санат:Нидерланд футболшылары]]
[[Санат:Арсенал Лондон ФК ойыншылары]]
[[Санат:Интернационале ФК ойыншылары]]
[[Санат:Аякс Амстердам ФК ойыншылары]]
[[Санат:Нидерланд Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]]</text>
      <sha1>thndtrh633r6dygg4nqjq0s6y2xlcxo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Рууд Гуллит</title>
    <ns>0</ns>
    <id>604212</id>
    <revision>
      <id>3632078</id>
      <parentid>3225137</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T03:04:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3632078</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7301" sha1="mnsdrfnn9vf2u3fy1nks5zku28o7zip" xml:space="preserve">{{Футболшы
 |сурет                 = Ruud Gullit 1988.jpg
 |сурет ені                      = 170px
 |туған күні        = 1.09.1962
 |лақап аты                   = ''Қара қызғалдақ''&lt;ref&gt;[http://ru.sport.ukrinform.ua/championship/gyllit.php Рууд Гуллит — «Черный тюльпан» &quot;Швабра&quot;] {{Wayback|url=http://ru.sport.ukrinform.ua/championship/gyllit.php |date=20130414012315 }}&lt;/ref&gt;
 |азаматтығы                = {{Flagicon|Нидерланд|20px}} [[Нидерланд]]
 |бойы                        = 190
 |позиция                     = жартылай қорғаушы
 |қазіргі клуб               = ''карьерасын аяқтады''
  |клубтары                       = {{футбол карьерасы
|1979—1982|{{flagicon|Нидерланд|20px}} [[Харлем (футбол клубы)|Харлем]]|91 (32)
|1982—1985|{{flagicon|Нидерланд|20px}} [[Фейеноорд]]|85 (31)
|1985—1987|{{flagicon|Нидерланд|20px}} [[ПСВ Эйндховен|ПСВ]]|68 (46)
|1987—1993|{{flagicon|Италия}} [[Милан (футбол клубы)|Милан]]|117 (35)
|1993—1994|{{flagicon|Италия}} [[Сампдория]]|31 (15)
|1994|{{flagicon|Италия}} [[Милан (футбол клубы)|Милан]]|8 (3)
|1994—1995|{{flagicon|Италия}} [[Сампдория]]|22 (9)
|1995—1998|{{flagicon|Англия}} [[Челси (футбол клубы)|Челси]]|32 (3)}}
|ұлттық құрамы       = {{футбол карьерасы
|1979|{{flagicon|Нидерланд|20px}} Нидерланд-21|4 (1)
|1981—1994|{{Футбол|Нидерланд}} |66 (17)}}
 |бапкер клубтары            = {{футбол карьерасы
|1996—1998|{{flagicon|Англия|20px}} [[Челси (футбол клубы)|Челси]]|
|1998—1999|{{flagicon|Англия|20px}} [[Ньюкасл Юнайтед]]|
|2003—2004|{{flagicon|Нидерланд|20px}} Нидерланд-19|
|2004|{{футбол|Нидерланд}}|асс
|2004—2005|{{flagicon|Нидерланд|20px}} [[Фейеноорд]]|
|2007—2008|{{flagicon|АҚШ|20px}} [[Лос-Анжелес Гэлакси]]|
|2011|{{flagicon|Ресей|20px}} [[Ахмат (футбол клубы)|Терек]]|
|2017—|{{футбол|Нидерланд}}|асс}}}}
'''Руд Гуллит'''&lt;ref&gt;кей елдерде '''Рюд Гюллит'''.&lt;/ref&gt; ({{lang-nl|{{audio|Nl-Ruud Gullit.ogg|Ruud Gullit}}}}, {{IPA|[ˈryt ˈɣʏlɪt]}}; [[1 қыркүйек]] [[1962 жыл]], [[Амстердам]]) — нидерланд футболшысы, жартылай қорғаныста ойнаған. 1988 жылғы [[Футболдан 1988 жылғы Еуропа біріншілігі|Еуропа чемпионы]]. Тегі суринамдық, ата-анасы Суринамнан келген келімсектер. 

== Мансабы ==
Карьерасында &quot;[[Фейеноорд]]&quot;, &quot;[[Милан (футбол клубы)|Милан]]&quot;, &quot;[[Сампдория]]&quot;, &quot;[[Челси (футбол клубы)|Челси]]&quot; секілді клубтарда доп тепті. Ең табысты болған жылдары &quot;Миланда&quot; ойнап жүрген шағы. Өзінің отандастары [[Франк Райкаард|Райкаард]], [[Марко ван Бастен|ван Бастен]] секілді футболшылармен тізе қосып, 1989-90 жылдары қатарынан екі рет Чемпиондар кубогын ұтып алды. Бұл үштікті 1950 жылдары клубта ойнап, швед үштігі аталып кеткен Гре-Но-Лимен теңестірді.

1993 жылы жазда &quot;Сампдорияға&quot; ауысты да, бір жылдан соң қайтадан &quot;Миланға&quot; оралғанымен, 1994 жылдың соңында қайтадан &quot;Сампдорияға&quot; барды. Футболшылық карьерасының соңында &quot;Челсиде&quot; ойыншы-бапкер қызметін атқарды.

== Жетістіктері ==

=== Ойыншы ретінде ===
«'''Харлем'''»

* Бірінші дивизион чемпионы: 1980/81

«'''Фейеноорд'''»

* Нидерланд чемпионы: 1983/84
* Нидерланд кубогы 1984

«'''ПСВ'''»

* Нидерланд чемпионы ('''2'''): 1985/86, 1986/87

«'''Милан'''»

* Италия чемпионы ('''3'''): 1987/88, 1991/92, 1992/93
* Италия чемпионы ('''3'''): 1988, 1992, 1994
* Чемпиондар кубогы ('''2'''): 1989, 1990
* УЕФА кубогы ('''2'''): 1989, 1990
* Құрлықаралық кубок ('''2'''): 1989, 1990

«'''Сампдория'''»

* Италия кубогы: 1994

«'''Челси'''»

* Англия кубогы: 1997

Нидерланд құрамасы

* Еуропа чемпионы: 1988
* Еуропаның қол жүлдегері: 1992

=== Бапкер ретінде ===
«'''Челси'''»

* Англия кубогы: 1997

=== Жеке жетістіктері ===

* Нидерланд кубогының мергені: 1983/1984 (9 гол)
* Нидерландының үздік футболшысы ('''2'''): 1984, 1986
* «Алтын бутсы» (Нидерланд): 1986
* &quot;Алтын доп&quot;: 1987
* Нидерландыдағы жыл спортшысы: 1987
* Golden Foot иегері: 2011 
* ФИФА 100

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сілтемелер ==
* {{nft}}
* [http://www.rsssf.com/miscellaneous/gullit-intlg.html Матчтар тізімі]
* [http://hollandomania.ru/history/legends/gullit/ Рууд Гуллит] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304132331/http://hollandomania.ru/history/legends/gullit/ |date=2016-03-04 }}
* [http://www.sports.ru/football/68901200.html Праздник, который всегда с тобой]
* [https://web.archive.org/web/20120504125414/http://football.ua/unicredit-top50/news/162990.html Типология голландца: Рууд Гуллит]
[[Санат:Амстердамда туғандар]]
[[Санат:Нидерланд футболшылары]]
[[Санат:Милан ФК ойыншылары]]
[[Санат:Нидерланд Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]]
[[Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары]]
[[Санат:Челси ФК ойыншылары]]
[[Санат:Фейеноорд ФК ойыншылары]]
[[Санат:ПСВ ФК ойыншылары]]
[[Санат:Сампдория ФК ойыншылары]]
[[Санат:Харлем ФК ойыншылары]]
[[Санат:Нидерланд футбол жаттықтырушылары]]
[[Санат:Челси ФК жаттықтырушылары]]
[[Санат:Ахмат ФК жаттықтырушылары]]
[[Санат:Фейеноорд ФК жаттықтырушылары]]
[[Санат:Ньюкасл Юнайтед ФК жаттықтырушылары]]
[[Санат:Алтын доп иегерлері]]</text>
      <sha1>mnsdrfnn9vf2u3fy1nks5zku28o7zip</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ари Хан</title>
    <ns>0</ns>
    <id>604274</id>
    <revision>
      <id>3632073</id>
      <parentid>3527625</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T03:02:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3632073</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8969" sha1="shi0oxmuwqhnw2g7hjhuzhv8p9ztx0q" xml:space="preserve">{{Футболшы
 |есімі                  = Ари Хан
 |толық аты           = Адрианус Хан
 |сурет          = Arie Haan Copenhagen 1 april 2009.jpg
 |сурет ені               = 290px
 |туған күні = 16. 11. 1948
 |туған жері       = Финстерволде, [[Нидерланд]]
 |азаматтығы = {{Flagicon|Нидерланд|20px}} [[Нидерланд]]
 |бойы                 = 183
 |салмағы                 = 83
 |позиция              = жартылай қорғаушы
 |қазіргі клуб        = ''клубсыз''
 |қызметі            = ''бас бапкер''
 |клубтары                = {{Футбол карьерасы
|1968—1975|{{Flagicon|Нидерланд|20px}} [[Аякс (футбол клубы, Амстердам)|Аякс]]|132 (23)
|1975—1981|{{Flagicon|Бельгия|20px}} [[Андерлехт (футбол клубы)|Андерлехт]]|199 (35)
|1981—1983|{{Flagicon|Бельгия|20px}} [[Стандард (футбол клубы, Льеж)|Стандард (Льеж)]]|65 (12)
|1983—1984|{{Flagicon|Нидерланд|20px}} [[ПСВ Эйндховен|ПСВ]]|18 (0)
|1984|{{Flagicon|Гонконг|20px}} [[Сейко (футбол клубs)|Сейко]]|5 (1)}}
 |ұлттық құрамы = {{Футбол карьерасы|1972—1980|{{Футбол|Нидерланд}} |35 (6)}}
 |бапкер клубтары     = {{футбол карьерасы
|1984—1985|{{Flagicon|Бельгия|20px}} [[Антверпен (футбол клубы)|Антверпен]]|
|1986—1987|{{Flagicon|Бельгия|20px}} [[Андерлехт (футбол клубы)|Андерлехт]]|
|1987—1990|{{Flagicon|Германия|20px}} [[Штутгарт (футбол клубы)|Штутгарт]]|
|1990—1991|{{Flagicon|Германия|20px}} [[Нюрнберг (футбол клубы)|Нюрнберг]]|
|1991—1993|{{Flagicon|Бельгия|20px}} [[Стандард (футбол клубы, Льеж)|Стандард (Льеж)]]|
|1995|{{Flagicon|Грекия|20px}} [[ПАОК (футбол клубы)|ПАОК]]|
|1995—1997|{{Flagicon|Нидерланд|20px}} [[Фейеноорд (футбол клубы)|Фейеноорд]]|
|1997—1998|{{Flagicon|Бельгия|20px}} [[Андерлехт (футбол клубы)|Андерлехт]]|
|1998—1999|{{Flagicon|Грекия|20px}} [[ПАОК (футбол клубы)|ПАОК]]|
|2000|{{Flagicon|Кипр|20px}} [[Омония (футбол клубы, Никосия)|Омония]]|
|2001|{{Flagicon|Аустрия|20px}} [[Аустрия (футбол клубы, Вена)|Аустрия (Вена)]]|
|2002—2004|{{Flagicon|Қытай|20px}} [[Қытай Ұлттық футбол құрамасы|Қытай]]|
|2006|{{Flagicon|Иран|20px}} [[Персеполис (футбол клубы)|Персеполис]]|
|2006—2007|{{Flagicon|Камерун|20px}} [[Камерун Ұлттық футбол құрамасы|Камерун]]|
|2008—2009|{{Flagicon|Албания|20px}} [[Албания Ұлттық футбол құрамасы|Албания]]|
|2009|{{Flagicon|Қытай|20px}} [[Чунцин Лифань]]|
|2009—2011|{{Flagicon|Қытай|20px}} [[Тяньцзинь Тэда]]|
|2012|{{Flagicon|Қытай|20px}} [[Шэньян Шэньбэй]]|
|2014—2015|{{Flagicon|Қытай|20px}} [[Тянзың Тэда]]|}}
}}

'''Адрианус (Ари) Хан''' ({{lang-nl|Adrianus &quot;Arie&quot; Haan}}; [[16 қараша]] [[1948 жыл]], [[Финстерводле]]) — нидерландылық футболшы, жартылай қорғаушы. Кейін бапкерлікпен айналысты. 

== Мансабы ==
1974 және 1978 жылдары әлем чемпионатына қатысқан. &quot;[[Аякс (футбол клубы, Амстердам)|Аякс]]&quot; сапында жүріп үш дүркін Еуропа Чемпиондар кубогының жеңімпазы атанды. 1975 жылы &quot;[[Андерлехт (футбол клубы)|Андерлехтіге]]&quot; ауысып, алты жылдай ойнады. 

1981 жылы &quot;Андерлехт&quot; сапында Бельгия чемпионы атанған соң, Бельгияның тағы бір клубы - &quot;Стандардта&quot; доп теуіп, 1983 жылы Нидерландыға оралды да, [[ПСВ Эйндховен|ПСВ]] сапына қосылды. 1984 жылы Гонконгтың &quot;Сейко&quot; клубында азырақ ойнап, футбол ойнауды доғары.

Ұлттық құрамада 35 матч өткізіп, алты гол соқты. [[Футболдан 1978 жылғы әлем біріншілігі|1978 жылғы әлем біріншілігінің]] екінші раундында [[Италия Ұлттық футбол құрамасы|Италияның]] қақпасына жеңіс голын соғады, бұл гол кейін алыс қашықтықтан соғылған голдардың ең үздігі саналды. Осы голдан соң құрама финалға жолдама алды, бірақ [[Аргентина Ұлттық футбол құрамасы|Аргентинадан]] 1:3 есебімен ұтылып қалды.

== Жетістіктері ==

=== Командалық ===

; Ұлттық құрама

* Әлем чемпионатының күміс жүлдегері (2): 1974, 1978

; «Аякс» (Амстердам)

* Нидерланд чемпионы (3): 1969/70, 1971/72, 1972/73
* Нидерланд кубогы (3): 1969/70, 1970/71, 1971/72
* Чемпиондар кубогы (3): 1970/71, 1971/72, 1972/73
* Еуропа Суперкубогы (2): 1972, 1973
* Құрлықаралық кубок: 1972

; «Андерлехт»

* Бельгия чемпионы: 1980/81
* Бельгия кубогы: 1975/76
* Кубок иелері кубогы (2): 1975/76, 1977/1978
* Еуропа суперкубогы (2): 1976, 1978

; «Стандард» (Льеж)

* Бельгия чемпионы (2): 1981/82, 1982/83

; ПСВ

* Нидерланд чемпионатының күміс жүлдегері: 1983/84

=== Бапкер ретінде ===

; «Андерлехт»

* Бельгия чемпионы (2): 1985/86, 1986/87

; «Стандард» (Льеж)

* Бельгия кубогы: 1992/93

=== Жеке ===

* Алтын доп номинанты: 1978

== Сілтемелер ==
* [http://www.worldfootball.net/spieler_profil/arie-haan/ Профилі] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160314031331/http://www.worldfootball.net/player_summary/arie-haan/ |date=2016-03-14 }}{{ref-de}}
* [http://www.voetbalstats.nl/spelernedxi.php?persid=178 Ұлттық құрамадағы статистикасы]
* [http://www.vi.nl/Spelers/Speler.htm?dbid=13516&amp;typeofpage=84137 Статистикасы]{{Deadlink|date=June 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.beijen.net/frank/cvs/haan-a.htm Профилі мен статистикасы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100720060409/http://www.beijen.net/frank/cvs/haan-a.htm |date=2010-07-20 }}

[[Санат:Аякс Амстердам ФК ойыншылары]]
[[Санат:Нидерланд футболшылары]]
[[Санат:ПСВ ФК ойыншылары]]
[[Санат:Андерлехт ФК ойыншылары]]
[[Санат:Нидерланд Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]]
[[Санат:Стандард Льеж ФК ойыншылары]]
[[Санат:Нидерланд футбол жаттықтырушылары]]
[[Санат:Фейеноорд ФК жаттықтырушылары]]
[[Санат:Андерлехт ФК жаттықтырушылары]]
[[Санат:ПАОК ФК жаттықтырушылары]]
[[Санат:Омония Никосия ФК жаттықтырушылары]]
[[Санат:Аустрия Вена ФК жаттықтырушылары]]
[[Санат:Қытай Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары]]
[[Санат:Персеполис ФК жаттықтырушылары]]
[[Санат:Камерун Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары]]
[[Санат:Албания Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары]]
[[Санат:Тянзың Тэда ФК жаттықтырушылары]]
[[Санат:Антверпен ФК жаттықтырушылары]]
[[Санат:Стандард Льеж ФК жаттықтырушылары]]
[[Санат:Штутгарт ФК жаттықтырушылары]]
[[Санат:Нюрнберг ФК жаттықтырушылары]]</text>
      <sha1>shi0oxmuwqhnw2g7hjhuzhv8p9ztx0q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі</title>
    <ns>0</ns>
    <id>609030</id>
    <revision>
      <id>3632028</id>
      <parentid>3631670</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T22:06:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <origin>3632028</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="145668" sha1="d9oktmj8tkbjwmrgm4vn75o7f0dvhbx" xml:space="preserve">{{Футбол құрамаларының жарысы
  | өткізу орыны      = {{USA}}&lt;br /&gt;{{CAN}}&lt;br /&gt;{{MEX}}
  | қалалар           = 16
  | стадиондар        = 16
  | іріктеу мерзімі   = 
  | финал мерзімі     = 11 маусым – 19 шілде 2026
  | атауы             = Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі
  | tourney_name      = FIFA World Cup 2026&lt;br&gt;Coupe du monde de football 2026&lt;br&gt;Copa Mundial de la FIFA 2026
  | логотипі          = 2026 FIFA World Cup.png
  | қатысушылар саны  = 48
  | финалдағы қатысушылар = 
  | чемпион    = 
  | рет        = 
  | 2 орын     = 
  | 3 орын     = 
  | 4 орын     = 
  | финал өтетін орыны      = «[[Метлайф-стэдиум|Метлайф]]», [[Ист-Ратерфорд]], [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]
  | ойналған мачтар саны    = 104
  | іріктеудегі ойындар     = 899
  | голдар саны             = 305
  | іріктеудегі голдар саны = 2527
  | келушілер_саны          = 
  | бомбардир               = {{ту|Франция}} [[Килиан Мбаппе]]
  | бголдар                 = 10
  | бомбардирлерді іріктеу  = {{Ту|Норвегия}} [[Эрлинг Холанд]]
  | іголдар                 = 16
  | үздік ойыншы     = 
  | үздік қақпашы    = 
  | үздік жас ойыншы = 
  |алд           = [[Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі|Катар 2022]]
  |кел           = 2030
}}
'''Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі''' — 2026 жылы жаздыгүні өткен футболдан 23-әлем чемпионаты. Бастапқыда чемпионаттың финалдық кезеңіне әдеттегідей 32 команда қатысуы керек еді, бірақ 2017 жылғы 10 қаңтарда ФИФА президенті [[Джанни Инфантино]] қатысушылар санын 48-ге дейін ұлғайту туралы шешім қабылдағанын мәлімдеді.

2018 жылғы 13 маусымда [[Мәскеу]]де өткен [[ФИФА]]-ның 68-конгресінің отырысында футболдан әлем чемпионаты қарсаңында турнирді өткізу орны туралы шешім қабылданды. Матчтар 16 қалада өтеді. Ойындарды өткізуге үміткер қалалар: [[Мехико]], [[Гвадалахара]], [[Монтеррей]] (барлығы [[Мексика]]да), [[Эдмонтон]], [[Торонто]], [[Монреаль]] (барлығы [[Канада]]да), [[Нью-Йорк]], [[Филадельфия]], [[Балтимор]], [[Вашингтон]], [[Бостон]], [[Цинциннати]], [[Нэшвилл (Мичиган)|Нашвилл]], [[Атланта]], [[Орландо (Оклахома)|Орландо]], [[Майами]], [[Хьюстон]], [[Даллас]], [[Лос Анжелес|Лос-Анджелес]], [[Сан-Франциско]], [[Денвер]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]], [[Сиэтл]] (барлығы АҚШ-та).

Чемпионаттың қазіргі бомбардирі — 10 гол салған франциялық [[Килиан Мбаппе]].

== Өтетін жерді таңдау ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
!Елдер
!Бірінші тур
|-
| align=&quot;left&quot; |{{USA}} / {{CAN}} / {{MEX}}|| 134 {{yes|134}}
|-
| align=&quot;left&quot; |{{MAR}}
|65
|}

=== Өтінішін қайтарып алған елдер ===
* {{CHN}} / {{IND}} — 2 Азия елі чемпионатты бірлесіп өткізуге ниетті болды. Кейін өтініштерін кері қайтарып алынды.
* {{IDN}} — басында қызығушылық танытты. Жергілікті белсенділер ел үкіметіне чемпионатты қабылдау туралы петиция ұйымдастыруды ұйғарды, бірақ бұл сәтті болмады.
* {{ECU}} / {{BOL}} / {{PER}} / {{PAR}} — Оңтүстік Американың 4 елі бірден әлем чемпионатын бірлесіп өткізетінін жариялады. Бірақ кейін бұл идея тиісті қолдау таппады..
* {{NZL}} — ел алғашында чемпионатты бөлек өткізгісі келді, бірақ кейінірек көршісі — [[Аустралия]]мен бірге өтініш беруге шешім қабылдады.

== Чемпионаттың ерекшеліктері ==
*Бірінші рет әлем чемпионаты Канадада өтеді
*Бірінші рет әлем чемпионаты үш елде ұйымдастырылады.
*[[Мексика]] әлем чемпионатын үшінші рет өткізгелі жатқан бірінші мемлекет (алдын [[Футболдан 1970 жылғы әлем біріншілігі|1970]] және [[Футболдан 1986 жылғы әлем біріншілігі|1986]] жылдары).
*Бірінші рет 48 команды әлем чемпионатында қатысады

== Іріктеу турнирі ==

=== Жолдамалардың құрлықтарға бөлінуі ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!Континент (конфедерация)
!Бөлінетін 
орын
!Мүшелер 
саны
|-
|Азия (АФК)
|'''8'''
|46
|-
|Африка (КАФ)
|'''9'''
|54
|-
|Солт. және Орт. Америка (КОНКАКАФ)
|'''6'''
|35
|-
|Оңт. Америка (КОНМЕБОЛ)
|'''6'''
|10
|-
|Океания (ОФК)
|'''1'''
|11
|-
|Еуропа (УЕФА)
|'''16'''
|55
|-
|Плей-офф
|'''2'''
|0
|-
!Бары
!48
!208+3
|}

{| class=&quot;wikitable sortable mw-collapsible&quot;
!Ұлттық құрама
!Біліктілік әдісі
!Біліктілік берілген күні
!Қатысуы
!Қатарынан
!Соңғы рет қатысқан
!Ең жақсы нәтиже
|-
|АҚШ
| rowspan=&quot;3&quot; |Ұйымдастырушы
| rowspan=&quot;3&quot; |13 маусым 2018 жылы
|12
| rowspan=&quot;2&quot; |2
| rowspan=&quot;3&quot; |2022
|3-ші орын (1930)
|-
|Канада
|3
|Топтық кезең (1986, 2022)
|-
|Мексика
|18
|9
|1/4 финалы (1970, 1986)
|}

== Қатысушылары==
=== Іріктеу турнирінің барысы туралы жалпы мәлімет ===
{| class=&quot;wikitable mw-collapsible&quot;
|+Конфедерациялар бойынша ваучерлерді бөлу
|-
! width=&quot;90&quot; |Континент (конфедерация)
! width=&quot;80&quot; |Жалпы орын
! width=&quot;80&quot; |ФИФА мүшелерінің жалпы саны
! width=&quot;80&quot; |Бос орындар
! width=&quot;80&quot; |Барлық тіркелген командалар
! width=&quot;80&quot; |Финалға өтті
! width=&quot;80&quot; |Шығу мүмкіндігі барлар
! width=&quot;80&quot; |Таңдауға қатысуды жалғастырды, бірақ біліктілік алу мүмкіндігін жоғалтты
! width=&quot;80&quot; |Ұтылды немесе шығарылды
! width=&quot;115&quot; |Іріктеу турнирінің басталуы
! width=&quot;115&quot; |Іріктеу турнирінің аяқталуы
|-
|Азия ([[Азия Футбол Конфедерациясы|АФК]])
|'''8'''
|47
|8
|0
|0
|0
|0
|0
|қазан 2023
|қараша 2025
|-
|Африка ([[Африка Футбол Конфедерациясы|КАФ]])
|'''9'''
|54
|9
|0
|0
|0
|0
|0
|
|
|-
|Солтүстік және Орталық Америка ([[КОНКАКАФ]])
|'''6'''
|35
|3
|0
|3
|0
|0
|0
|
|
|-
|Оңтүстік Америка ([[КОНМЕБОЛ]])
|'''6'''
|10
|6
|0
|0
|0
|0
|0
|23 наурыз 2023
|
|-
|Океания ([[Азия Футбол Конфедерациясы|ОФК]])
|'''1'''
|11
|1
|0
|0
|0
|0
|0
|
|
|-
|Еуропа ([[УЕФА]])
|'''16'''
|55
|16
|0
|0
|0
|0
|0
|наурыз 2025
|наурыз 2026
|-
|Плей-офф
|'''2'''
|0
|2
|0
|0
|0
|0
|0
|
|
|-
!Барлығы
!48
!209+3
!45
!0
!3
!0
!0
!0
!
!
|}
[[Америка Құрама Штаттары|А]]ҚШ, [[Канада]] и [[Мексика]] 2026 жылғы әлем чемпионатының финалдық кезеңіне қабылдаушы елдер ретінде автоматты түрде жолдама алды. Конфедерациялар финалдық турнирде кепілдендірілген 43 орынды алады. Құрлықаралық плей-офф кезеңінде әр конфедерациядан бір командадан басқа тағы 2 орын сарапқа салынады. [[УЕФА]], және чемпионатты өткізетін конфедерацияның басқа командасы ([[КОНКАКАФ]]). Ұйымдастырушы елдердің қайсысы финалда автоматты орындар алады деген сұрақ қосымша шешіледі. Бұл орындар жалпы квотаға есептеледі. [[КОНКАКАФ]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=5/news=fifa-council-prepares-congress-takes-key-decisions-for-the-future-of-t-2883353.html|title=FIFA Council prepares Congress, takes key decisions for the future of the FIFA World Cup™|access-date=2018-06-16|archive-date=2017-06-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20170618072825/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y%3D2017/m%3D5/news%3Dfifa-council-prepares-congress-takes-key-decisions-for-the-future-of-t-2883353.html|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=3/news=bureau-of-the-council-recommends-slot-allocation-for-the-2026-fifa-wor-2878254.html|title=Bureau of the Council recommends slot allocation for the 2026 FIFA World Cup™|access-date=2018-06-16|archive-date=2017-04-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170409184031/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y%3D2017/m%3D3/news%3Dbureau-of-the-council-recommends-slot-allocation-for-the-2026-fifa-wor-2878254.html|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;

== Қала мен стадиондары ==

: 23 үміткер қала анықталды, оның ішінде 2020-2021 жылдар аралығында чемпионат өтетін 16 қала таңдалады (2 Канадада, 3 Мексикада және 11 АҚШ-та):                                                                                                                                                                                  

: A {{dagger}} — алдыңғы әлем біріншілігін өткізуге қолданылған стадион ([[Мексика]] мен [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]])
: A {{double-dagger}} — жабық стадион
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!{{Байрақ|Мексика}} [[Мехико]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Ист-Ратерфорд]]&lt;br&gt;([[Нью-Йорк]] — [[Нью-Джерси]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]&lt;br&gt;([[Даллас]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Хьюстон]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|-
|[[Ацтека|Эстадио Сьюдад-де-Мехико]]{{dagger}}
|[[Метлайф-стэдиум|Нью-Йорк — Нью-Джерси Стэдиум]]
|[[Эй-ти-энд-ти Стэдиум|Даллас Стэдиум]]{{double-dagger}}
|[[Эрроухед Стэдиум|Канзас-Сити Стэдиум]]
|[[Эн-ар-джи Стэдиум|Хьюстон Стэдиум]]{{double-dagger}}
|-
|Сыйымдылығы: '''87 523'''
|Сыйымдылығы: '''82 500'''
|Сыйымдылығы: '''80 000'''
|Сыйымдылығы: '''76 416'''
|Сыйымдылығы: '''72 220'''
|-
|[[Сурет:Soccer game at the Azteca Stadium.JPG|250px]]
|[[Сурет:Copa America game between Columbia vs Peru at the MetLife Stadium.jpg|250px]]
|[[Сурет:Cowboys stadium inside view 4.JPG|250px]]
|[[Сурет:25 July 2010 Kansas City Wizards vs Manchester United friendly.jpg|250px]]
|[[Сурет:Reliantstadium.jpg|250px]]
|-
!{{Байрақ|АҚШ}}} [[Атланта]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|colspan=3 rowspan=12|{{ПозКарта+|alt=Canada USA Mexico laea location map.svg|Солтүстік Америка|float=center|width=800|caption=Қабылдаушы қалалар|places=
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=33.755|long=-84.39|label='''[[Атланта]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=42.065278|long= -71.248333|label='''[[Бостон]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=32.775833|long=-96.796667|label='''[[Даллас]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=29.762778|long=-95.383056|label='''[[Хьюстон]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=39.099722|long=-94.578333|label='''[[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=34.05|long=-118.25|label='''[[Лос Анжелес]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=25.775278|long=-80.208889|label='''[[Майами]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=40.817097|long=-74.085024|label='''[[Нью-Йорк]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=39.9500|long=-75.1667|label='''[[Филадельфия]]'''|position=left}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=37.4032|long=-121.9698|label='''[[Сан-Франциско]]'''}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=47.5952|long=-122.3316|label='''[[Сиэтл]]'''}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=49.28|long=-123.12|label='''[[Ванкувер]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=43.7|long=-79.4|label='''[[Торонто]]'''|position=left}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=19.302911 |long=-99.150442 |label='''[[Мехико]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=25.722806 |long=-100.312056 |label='''[[Монтеррей]]''' |position=left}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=20.681667 |long=-103.462778 |label= '''[[Гвадалахара]]''' |position=left}}
}}
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]&lt;br&gt;([[Лос Анжелес]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|title=Los Angeles 2026|access-date=2022-07-02|archive-date=2021-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20210629172852/https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Мерседес-Бенц Стэдиум|Атланта Стэдиум]]{{double-dagger}}
|[[Соу-Фай Стэдиум|Лос-Анджелес Стэдиум]]
|-
|Сыйымдылығы: '''83 000'''
|Сыйымдылығы: '''70 240'''
|-
|[[Сурет:2017 Orlando City at Atlanta United MLS Game.jpg|250px]]
|[[Сурет:SoFi Stadium interior 2021.jpg|250px]]
|-
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Филадельфия]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Сиэтл]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|-
|[[Линкольн Файненшел Филд|Филадельфия Стэдиум]]
|[[Люмен Филд|Сиэтл Стэдиум]]
|-
|Сыйымдылығы: '''69 796'''
|Сыйымдылығы: '''72 000'''
|-
|[[Сурет:Philly (45).JPG|250px]]
|[[Сурет:2022 CONCACAF Champions League Final - View from southeast corner at night.jpg|250px]]
|-
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Санта-Клара (Калифорния)|Санта-Клара]]&lt;br&gt;(Сан-Франциско шығанағындағы облыс)&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Фоксборо]]&lt;br&gt;([[Бостон]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|-
|[[Ливайс Стэдиум|Сан-Франциско-Бэй-Эриа Стэдиум]]
|[[Джиллетт Стэдиум|Бостон Стэдиум]]
|-
|Сыйымдылығы: '''75 000'''
|Сыйымдылығы: '''65 878'''
|-
|[[Сурет:Entering Levi's Stadium.JPG|250px]]
|[[Сурет:Gillette Stadium (Top View).jpg|250px]]
|-
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Майами-Гарденс]]&lt;br&gt;([[Майами]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|Канада}} [[Ванкувер]]&lt;ref name=&quot;vancouver_candidatecity&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process|title=Update on FIFA World Cup 2026 candidate host city process|publisher=FIFA|date=2022-04-14|access-date=2022-04-14|archive-date=2022-07-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20220712003456/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
!{{Байрақ|Мексика}} [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]&lt;br&gt;([[Монтеррей]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|Мексика}} [[Сапопан]]&lt;br&gt;([[Гвадалахара]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|Канада}} [[Торонто]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot;&gt;{{Cite web |title=United 2026 bid book |url=https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf |access-date=2018-04-30 |publisher=united2026.com |archive-date=2021-09-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210915131958/https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Хард Рок Стэдиум|Майами Стэдиум]]
|[[Би-Си Плейс]]{{double-dagger}}
|[[Бе-бе-уве-а (стадион)|Эстадио Монтеррей]]
|[[Акрон (стадион)|Эстадио Гвадалахара]]
|[[Бимо Филд|Торонто Стэдиум]]
|-
|Сыйымдылығы: '''67 518'''
|Сыйымдылығы: '''54 500'''
|Сыйымдылығы: '''53 500'''
|Сыйымдылығы: '''49 850'''
|Сыйымдылығы: '''45 500'''
|-
|[[Сурет:Hard Rock Stadium 2017 2.jpg|250px]]
|[[Сурет:BC Place 2015 Women's FIFA World Cup.jpg|250px]]
|[[Сурет:Estadio BBVA Bancomer - Diciembre 2017.jpg|250px]]
|[[Сурет:Estadio Akron 02-07-2022 cabecera sur lado derecho.jpg|300px]]
|[[Сурет:Bmo field (8820851518).jpg|250px]]
|}

== Топтар ==
=== Топтар тізімі ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;background:#DEF; border-width:0;&quot;
|-
! style=&quot;width:25%&quot; | A тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | B тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | C тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | D тобы
|-
| {{футбол|Мексика}} || {{футбол|Канада}} || {{футбол|Бразилия}} || {{футбол|АҚШ}}
|-
| {{футбол|ОАР}} || {{футбол|Босния және Герцеговина}} || {{футбол|Марокко}} || {{футбол|Парагвай}}
|-
| {{футбол|Корея Республикасы}} || {{футбол|Катар}} || {{футбол|Гаити}} || {{футбол|Аустралия}}
|-
| {{футбол|Чехия}} || {{футбол|Швейцария}} || {{футбол|Шотландия}} || {{футбол|Түркия}}
|-
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#FFF; border-width:0;&quot; |
|-
! style=&quot;width:25%&quot; | E тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | F тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | G тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | H тобы
|-
| {{футбол|Германия}} || {{футбол|Нидерланд}} || {{футбол|Бельгия}} || {{футбол|Испания}}
|-
| {{футбол|Кюрасао}} || {{футбол|Жапония}} || {{футбол|Мысыр}} || {{футбол|Кабо-Верде}}
|-
| {{футбол|Кот-д'Ивуар}} || {{футбол|Швеция}} || {{футбол|Иран}} || {{футбол|Сауд Арабиясы}}
|-
| {{футбол|Эквадор}} || {{футбол|Тунис}} || {{футбол|Жаңа Зеландия}} || {{футбол|Уругвай}}
|-
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#FFF; border-width:0;&quot; |
|-
! style=&quot;width:25%&quot; | I тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | J тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | K тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | L тобы
|-
| {{футбол|Франция}} || {{футбол|Аргентина}} || {{футбол|Португалия}} || {{футбол|Англия}}
|-
| {{футбол|Сенегал}} || {{футбол|Алжир}} || {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}} || {{футбол|Хорватия}}
|-
| {{футбол|Ирак}} || {{футбол|Аустрия}} || {{футбол|Өзбекстан}} || {{футбол|Гана}}
|-
| {{футбол|Норвегия}} || {{футбол|Иордания}} || {{футбол|Колумбия}} || {{футбол|Панама}}
|-
|}

== Топтық турнир ==
{{small|{{colorbox|palegreen}} — Плей-офф-қа түсті&lt;br&gt;{{colorbox|lightblue}} — Статистикасы бойынша плей-офф-қа түсе алады}}
=== A тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Мексика}} '''(Қ)'''|3|0|0|6|0|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Оңтүстік Африка Республикасы}}|1|1|1|2|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Оңтүстік Корея}}|1|0|2|2|3}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Чехия}}|0|1|2|2|6}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Қ — Қабылдаушы ел}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[11 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;13:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|ОАР}}
| голдар1                   = [[Хулиан Киньонес]] {{гол|9}}&lt;br&gt;[[Рауль Хименес]] {{гол|67}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 80 824
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Вилтон Сампайо]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[11 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Оңтүстік Корея}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Чехия}}
| голдар1                   = [[Хван Ин Бом]] {{гол|67}}&lt;br&gt;[[О Хён Гю]] {{гол|80}}
| голдар2                   = [[Ладислав Крейчий (1999)|Ладислав Крейчий]] {{гол|59}}
| стадион                   = [[Акрон (стадион)|Акрон]], [[Сапопан]]
| көрермендер               = 44 895
| төреші                    = {{ту|Мысыр}} [[Амин Омар]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Чехия}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|ОАР}}
| голдар1                   = [[Михал Садилек]] {{гол|6}}
| голдар2                   = [[Тебохо Мокоэна (1997)|Тебохо Мокоэна]] {{гол|83|[[Пенальти|пен.]]}}
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 67 442
| төреші                    = {{ту|АҚШ}} [[Тори Пенсо]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Оңтүстік Корея}}
| голдар1                   = [[Луис Ромо]] {{гол|50}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 45 522
| төреші                    = {{ту|Уругвай}} [[Густаво Техера]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Чехия}}
| есеп                      = 0:3
| команда2                  = {{футбол|Мексика}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Матео Чавес]] {{гол|55}}&lt;br&gt;[[Хулиан Киньонес]] {{гол|61}}&lt;br&gt;[[Альваро Фидальго]] {{гол|90+4}}
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 80 824
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Яэль Фалькон]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|ОАР}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Оңтүстік Корея}}
| голдар1                   = [[Тапело Масеко]] {{гол|63}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер               = 51 243
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Факундо Тельо]]
}}

=== B тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Швейцария}}|2|1|0|7|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Канада}}{{efn|Бетпе-бет нәтижесі: Канада 1–1 Босния және Герцеговина. Жалпы голдар айырмашылығы жеңімпазды шешу үшін қолданылды.|name=canbosn}} '''(Қ)'''|1|1|1|8|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Босния және Герцеговина}}{{efn|name=canbosn}}|1|1|1|5|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Катар}}|0|1|2|2|10}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Қ — Қабылдаушы ел}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[12 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Канада}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Босния және Герцеговина}}
| голдар1                   = [[Кайл Ларин]] {{гол|78}}
| голдар2                   = [[Йово Лукич]] {{гол|21}}
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 43 002
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Факундо Тельо]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Катар}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Швейцария}}
| голдар1                   = [[Миро Мухайм]] {{гол|90+4|[[автогол|авто.]]}}
| голдар2                   = [[Брель Эмболо]] {{гол|17|[[Пенальти|пен.]]}}
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 67 966
| төреші                    = {{ту|Гондурас}} [[Саид Мартинес]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Швейцария}}
| есеп                      = 4:1
| команда2                  = {{футбол|Босния және Герцеговина}}
| голдар1                   = [[Жоан Манзамби]] {{гол|74||90}}&lt;br&gt;[[Рубен Варгас]] {{гол|84}}&lt;br&gt;[[Гранит Джака]] {{гол|90+7|[[Пенальти|пен.]]}}
| голдар2                   = [[Тебохо Мокоэна (1997)|Тебохо Мокоэна]] {{гол|83}} ([[Пенальти|пен.]])
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 026
| төреші                    = {{ту|Португалия}} [[Жуан Пиньейру]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Канада}}
| есеп                      = 6:0
| команда2                  = {{футбол|Катар}}
| голдар1                   = [[Кайл Ларин]] {{гол|16}}&lt;br&gt;[[Джонатан Дэвид]] {{гол|29||45+3||90+2}}&lt;br&gt;[[Нейтан Салиба]] {{гол|64}}&lt;br&gt;[[Мохамед Манай]] {{гол|75|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|Чили}} [[Кристиан Гарай]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Швейцария}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Канада}}
| голдар1                   = [[Рубен Варгас]] {{гол|46}}&lt;br&gt;[[Жоан Манзамби]] {{гол|57}}
| голдар2                   = [[Промис Дэвид]] {{гол|76}}
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Рамон Абатти]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Босния және Герцеговина}}
| есеп                      = 3:1
| команда2                  = {{футбол|Катар}}
| голдар1                   = [[Керим Алайбегович]] {{гол|21}}&lt;br&gt;[[Махмуд Абунада]] {{гол|34|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Эрмин Махмич]] {{гол|80}}
| голдар2                   = [[Хассан Әл-Хайдос]] {{гол|42}}
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 66 925
| төреші                    = {{ту|Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]]
}}

=== C тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Бразилия}}{{efn|Бетпе-бет шайқаста тең ойын болды (Бразилия 1–1 Марокко). Жеңімпаз жалпы гол айырмашылығы негізінде.|name=brazmor}}|2|1|0|7|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Марокко}}{{efn|name=brazmor}}|2|1|0|6|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Шотландия}}|1|0|2|1|4}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Гаити}}|0|0|3|2|8}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Марокко}}
| голдар1                   = [[Винисиус Жуниор]] {{гол|32}}
| голдар2                   = [[Исмаэль Сайбари]] {{гол|21}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|Словения}} [[Славко Винчич]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;21:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Гаити}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Шотландия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Джон Макгинн]] {{гол|28}}
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 64 146
| төреші                    = {{ту|Алжир}} [[Мустафа Горбаль]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Шотландия}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Марокко}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Исмаэль Сайбари]] {{гол|2}}
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 64 146
| төреші                    = {{ту|Өзбекстан}} [[Ильгиз Танташев]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп                      = 3:0
| команда2                  = {{футбол|Гаити}}
| голдар1                   = [[Матеус Кунья]] {{гол|23||36}}&lt;br&gt;[[Винисиус Жуниор]] {{гол|45+3}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 324
| төреші                    = {{ту|Испания}} [[Алехандро Хосе Эрнандес Эрнандес]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Шотландия}}
| есеп                      = 0:3
| команда2                  = {{футбол|Бразилия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Винисиус Жуниор]] {{гол|7||45+3}}&lt;br&gt;[[Матеус Кунья]] {{гол|60}}
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 64 478
| төреші                    = {{ту|Мексика}} [[Сесар Артуро Рамос]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Марокко}}
| есеп                      = 4:2
| команда2                  = {{футбол|Гаити}}
| голдар1                   = [[Ашраф Хакими]] {{гол|39}}&lt;br&gt;[[Исмаэль Сайбари]] {{гол|45+1}}&lt;br&gt;[[Суфьян Рахими]] {{гол|78}}&lt;br&gt;[[Джасим Ясин]] {{гол|89}}
| голдар2                   = [[Яссин Буну]] {{гол|10|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Вильсон Изидор]] {{гол|43}}
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 68 239
| төреші                    = {{ту|Нидерланд}} [[Данни Маккели]]
}}

=== D тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|АҚШ}} '''(Қ)'''|2|0|1|8|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Аустралия}}{{efn|Бетпе-бет шайқаста тең ойын болды (Аустралия 0–0 Парагвай). Жеңімпаз жалпы гол айырмашылығы негізінде.|name=auspar}}|1|1|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Парагвай}}{{efn|name=auspar}}|1|1|1|2|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Түркия}}|1|0|2|3|5}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Қ — Қабылдаушы ел}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[12 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|АҚШ}}
| есеп                      = 4:1
| команда2                  = {{футбол|Парагвай}}
| голдар1                   = [[Дамьян Бобадилья]] {{гол|7|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Фоларин Балоган]] {{гол|31||45+5}}&lt;br&gt;[[Джованни Рейна]] {{гол|90+8}}
| голдар2                   = [[Маурисио Магальяйнс Прадо]] {{гол|73}}
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 492
| төреші                    = {{ту|Нидерланд}} [[Данни Маккели]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;21:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аустралия}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Түркия}}
| голдар1                   = [[Нестори Иранкунда]] {{гол|27}}&lt;br&gt;[[Коннор Меткалф]] {{гол|75}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|АҚШ}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Аустралия}}
| голдар1                   = [[Камерон Берджесс]] {{гол|11|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Алекс Фримен (футболшы)|Алекс Фримен]] {{гол|43}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 66 925
| төреші                    = {{ту|Германия}} [[Феликс Цвайер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Түркия}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Парагвай}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Матиас Галарса (парагвайлық футболшы)|Матиас Галарса]] {{гол|2}}
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 68 827
| төреші                    = {{ту|Сальвадор}} [[Иван Бартон]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Түркия}}
| есеп                      = 3:2
| команда2                  = {{футбол|АҚШ}}
| голдар1                   = [[Арда Гүлер]] {{гол|10}}&lt;br&gt;[[Барыш Йылмаз]] {{гол|31}}&lt;br&gt;[[Каан Айхан]] {{гол|90+8}}
| голдар2                   = [[Остон Трасти]] {{гол|3}}&lt;br&gt;[[Себастьян Берхалтер]] {{гол|49}}
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 492
| төреші                    = {{ту|Алжир}} [[Мустафа Горбаль]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Парагвай}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Аустралия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 68 827
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Клеман Тюрпен]]
}}

=== E тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Германия}}{{efn|Бетпе-бет нәтижесі: Германия 2–1 Кот-д'Ивуар|name=germcote}}|2|0|1|10|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Кот-д'Ивуар}}{{efn|name=germcote}}|2|0|1|4|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Эквадор}}|1|1|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Кюрасао}}|0|1|2|1|9}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;13:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Германия}}
| есеп                      = 7:1
| команда2                  = {{футбол|Кюрасао}}
| голдар1                   = [[Феликс Нмеча]] {{гол|6}}&lt;br&gt;[[Нико Шлоттербек]] {{гол|38}}&lt;br&gt;[[Кай Хаверц]] {{гол|45+5|[[Пенальти|пен.]]|88}}&lt;br&gt;[[Жамал Мусиала]] {{гол|47}}&lt;br&gt;[[Натаниэль Браун]] {{гол|68}}&lt;br&gt;[[Дениз Ундав]] {{гол|78}}
| голдар2                   = [[Ливано Комененсия]] {{гол|21}}
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 021
| төреші                    = {{ту|Марокко}} [[Джалаль Джайед]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Кот-д'Ивуар}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Эквадор}}
| голдар1                   = [[Амад Диалло]] {{гол|90}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 274
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Франсуа Летексье]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Германия}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Кот-д'Ивуар}}
| голдар1                   = [[Дениз Ундав]] {{гол|68||90+4}}
| голдар2                   = [[Франк Кессье]] {{гол|30}}
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 43 036
| төреші                    = {{ту|Парагвай}} [[Хуан Габриэль Бенитес]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Эквадор}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Кюрасао}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 68 598
| төреші                    = {{ту|Қытай}} [[Ма Нин]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Кюрасао}}
| есеп                      = 0:2
| команда2                  = {{футбол|Кот-д'Ивуар}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Николя Пепе]] {{гол|6||54}}
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 324
| төреші                    = {{ту|Швеция}} [[Гленн Нюберг]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Эквадор}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Германия}}
| голдар1                   = [[Нильсон Ангуло]] {{гол|9}}&lt;br&gt;[[Гонсало Плата]] {{гол|77}}
| голдар2                   = [[Лерой Сане]] {{гол|2}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|АҚШ}} [[Тори Пенсо]]
}}

=== F тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Нидерланд}}|2|1|0|10|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Жапония}}|1|2|0|7|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Швеция}}|1|1|1|7|7|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Тунис}}|0|0|3|2|12}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Нидерланд}}
| есеп                      = 2:2
| команда2                  = {{футбол|Жапония}}
| голдар1                   = [[Вирджил ван Дейк]] {{гол|51}}&lt;br&gt;[[Крисенсио Саммервилл]] {{гол|64}}
| голдар2                   = [[Кэйто Накамура]] {{гол|57}}&lt;br&gt;[[Даити Камада]] {{гол|88}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 69 285
| төреші                    = {{ту|АҚШ}} [[Исмаил Эльфат]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Швеция}}
| есеп                      = 5:1
| команда2                  = {{футбол|Тунис}}
| голдар1                   = [[Ясин Айяри]] {{гол|7||90+6}}&lt;br&gt;[[Александер Исак]] {{гол|30}}&lt;br&gt;[[Виктор Дьёкереш]] {{гол|59}}&lt;br&gt;[[Маттиас Сванберг]] {{гол|84}}
| голдар2                   = [[Омар Рекик]] {{гол|43}}
| стадион                   = [[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер               = 50 987
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Яэль Фалькон]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Нидерланд}}
| есеп                      = 5:1
| команда2                  = {{футбол|Швеция}}
| голдар1                   = [[Брайан Бробби]] {{гол|5||17}}&lt;br&gt;[[Коди Гакпо]] {{гол|47||54}}&lt;br&gt;[[Крисенсио Саммервилл]] {{гол|89}}
| голдар2                   = [[Антони Эланга]] {{гол|59}}
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 777
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Майкл Оливер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;22:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Тунис}}
| есеп                      = 0:4
| команда2                  = {{футбол|Жапония}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Даити Камада]] {{гол|4}}&lt;br&gt;[[Аясэ Уэда]] {{гол|31||83}}&lt;br&gt;[[Дзюня Ито]] {{гол|69}}
| стадион                   = [[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер               = 51 243
| төреші                    = {{ту|Румыния}} [[Иштван Ковач]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Жапония}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Швеция}}
| голдар1                   = [[Дайдзэн Маэда]] {{гол|56}}
| голдар2                   = [[Антони Эланга]] {{гол|62}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 137
| төреші                    = {{ту|Сальвадор}} [[Иван Бартон]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Тунис}}
| есеп                      = 1:3
| команда2                  = {{футбол|Нидерланд}}
| голдар1                   = [[Хазем Мастури]] {{гол|54}}
| голдар2                   = [[Эльес Схири]] {{гол|3|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Брайан Бробби]] {{гол|7}}&lt;br&gt;[[Ян Паул Ван Хекке]] {{гол|62}}
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 68 391
| төреші                    = {{ту|Мексика}} [[Катя Ицель Гарсия]]
}}

=== G тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Бельгия}}{{efn|Бетпе-бет шайқаста тең ойын болды (Бельгия 1–1 Мысыр). Жеңімпаз жалпы гол айырмашылығы негізінде.|name=belgegy}}|1|2|0|6|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Мысыр}}{{efn|name=belgegy}}|1|2|0|5|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Иран}}|0|3|0|3|3}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Жаңа Зеландия}}|0|1|2|4|10}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бельгия}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Мысыр}}
| голдар1                   = [[Мохамед Хани]] {{гол|66|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2                   = [[Эмам Ашур]] {{гол|19}}
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 66 775
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Рамон Абатти]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Иран}}
| есеп                      = 2:2
| команда2                  = {{футбол|Жаңа Зеландия}}
| голдар1                   = [[Рамин Резаэян]] {{гол|32}}&lt;br&gt;[[Мухаммад Мохеби]] {{гол|64}}
| голдар2                   = [[Элайджа Джаст]] {{гол|7||54}}
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 108
| төреші                    = {{ту|Мексика}} [[Сесар Артуро Рамос]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бельгия}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Иран}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 317&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bluewin.ch/en/index/belgium-fails-to-beat-iran-either-3290409.html |title=Belgium Can't Beat Iran Either |language=en |work=bluewin.ch |date=2026-06-22 |accessdate=2026-06-22}}&lt;/ref&gt;
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Дарио Умберто Эррера]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Жаңа Зеландия}}
| есеп                      = 1:3
| команда2                  = {{футбол|Мысыр}}
| голдар1                   = [[Финн Серман]] {{гол|15}}
| голдар2                   = [[Мостафа Зико]] {{гол|58}}&lt;br&gt;[[Мохаммед Салах]] {{гол|67}}&lt;br&gt;[[Махмуд Хассан]] {{гол|82}}
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|БАӘ}} [[Омар Аль-Али]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Мысыр}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Иран}}
| голдар1                   = [[Махмуд Сабер]] {{гол|5}}
| голдар2                   = [[Рамин Резаэян]] {{гол|14}}
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 66 925
| төреші                    = {{ту|Польша}} [[Шимон Марциняк]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Жаңа Зеландия}}
| есеп                      = 1:5
| команда2                  = {{футбол|Бельгия}}
| голдар1                   = [[Элайджа Джаст]] {{гол|84}}
| голдар2                   = [[Леандро Троссард]] {{гол|28||50}}&lt;br&gt;[[Кевин Де Брёйне]] {{гол|66}}&lt;br&gt;[[Ромелу Лукаку]] {{гол|86}}&lt;br&gt;[[Алексис Салемакерс]] {{гол|90+4}}
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|Иордания}} [[Адхам Махадмех]]
}}

=== H тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Испания}}|2|1|0|5|0|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Кабо-Верде}}|0|3|0|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Уругвай}}{{efn|Бетпе-бет шайқаста тең ойын болды (Уругвай 1–1 Сауд Арабиясы). Жеңімпаз жалпы гол айырмашылығы негізінде.|name=urusaud}}|0|2|1|3|4}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Сауд Арабиясы}}{{efn|name=urusaud}}|0|2|1|1|5}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Испания}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Кабо-Верде}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 67 640
| төреші                    = {{ту|Иордания}} [[Адхам Махадмех]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Сауд Арабиясы}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Уругвай}}
| голдар1                   = [[Абдулелах аль-Амри]] {{гол|41}}
| голдар2                   = [[Максимилиано Араухо]] {{гол|80}}
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 62 764
| төреші                    = {{ту|Италия}} [[Маурицио Мариани]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Испания}}
| есеп                      = 4:0
| команда2                  = {{футбол|Сауд Арабиясы}}
| голдар1                   = [[Ламин Ямаль]] {{гол|10}}&lt;br&gt;[[Микель Оярсабаль]] {{гол|21||24}}&lt;br&gt;[[Хасан ат-Тамбакти]] {{гол|49|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Рафаэл Клаус]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Уругвай}}
| есеп                      = 2:2
| команда2                  = {{футбол|Кабо-Верде}}
| голдар1                   = [[Максимилиано Араухо]] {{гол|44}}&lt;br&gt;[[Агустин Каноббио]] {{гол|45+5}}
| голдар2                   = [[Кевин Ленини]] {{гол|21}}&lt;br&gt;[[Элиу Варела]] {{гол|61}}
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 64 003
| төреші                    = {{ту|Норвегия}} [[Эспен Эскос]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Кабо-Верде}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Сауд Арабиясы}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 278
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Франсуа Летексье]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Уругвай}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Испания}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Алекс Баэна]] {{гол|42}}
| стадион                   = [[Акрон (стадион)|Акрон]], [[Сапопан]]
| көрермендер               = 45 065
| төреші                    = {{ту|АҚШ}} [[Исмаил Эльфат]]
}}

=== I тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Франция}}|3|0|0|10|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Норвегия}}|2|0|0|8|7|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Сенегал}}|1|0|2|8|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Ирак}}|0|0|3|1|12}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Франция}}
| есеп                      = 3:1
| команда2                  = {{футбол|Сенегал}}
| голдар1                   = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|66||90+6}}&lt;br&gt;[[Брадли Баркола]] {{гол|82}}
| голдар2                   = [[Ибраим Мбайе]] {{гол|90+5}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 545
| төреші                    = {{ту|Аустралия}} [[Алиреза Фагани]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Ирак}}
| есеп                      = 1:4
| команда2                  = {{футбол|Норвегия}}
| голдар1                   = [[Аймен Хусейн]] {{гол|39}}
| голдар2                   = [[Эрлинг Холанд]] {{гол|29||43}}&lt;br&gt;[[Лео Эстигор]] {{гол|76}}&lt;br&gt;[[Аймен Хусейн]] {{гол|90+6|[[Автогол|авто.]]}}
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 63 106
| төреші                    = {{ту|Габон}} [[Пьер Ачо]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Франция}}
| есеп                      = 3:0
| команда2                  = {{футбол|Ирак}}
| голдар1                   = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|14||54}}&lt;br&gt;[[Усман Дембеле]] {{гол|66}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 324
| төреші                    = {{ту|Канада}} [[Дрю Фишер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Норвегия}}
| есеп                      = 3:2
| команда2                  = {{футбол|Сенегал}}
| голдар1                   = [[Маркус Хольмгреен Педерсен]] {{гол|43}}&lt;br&gt;[[Эрлинг Холанд]] {{гол|48||58}}
| голдар2                   = [[Исмаила Сарр]] {{гол|53||90+3}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Вилтон Сампайо]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Норвегия}}
| есеп                      = 1:4
| команда2                  = {{футбол|Франция}}
| голдар1                   = [[Тело Осгор]] {{гол|21}}
| голдар2                   = [[Усман Дембеле]] {{гол|7||20||32}}&lt;br&gt;[[Дезире Дуэ]] {{гол|90+4}}
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 64 146
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Майкл Оливер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Сенегал}}
| есеп                      = 5:0
| команда2                  = {{футбол|Ирак}}
| голдар1                   = [[Абиб Диарра]] {{гол|4}}&lt;br&gt;[[Исмаила Сарр]] {{гол|56}}&lt;br&gt;[[Пап Гейе]] {{гол|59||71}}&lt;br&gt;[[Илиман Ндиай]] {{гол|82}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 43 036
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Энтони Тэйлор]]
}}

=== J тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Аргентина}}|3|0|0|8|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Аустрия}}{{efn|Бетпе-бет шайқаста тең ойын болды (Аустрия 3–3 Алжир). Жеңімпаз жалпы гол айырмашылығы негізінде.|name=australg}}|1|1|1|6|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Алжир}}{{efn|name=australg}}|1|1|1|5|7|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Иордания}}|0|0|3|3|8}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп                      = 3:0
| команда2                  = {{футбол|Алжир}}
| голдар1                   = [[Лионель Месси]] {{гол|17||60||76}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 69 045
| төреші                    = {{ту|Польша}} [[Шимон Марциняк]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;21:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аустрия}}
| есеп                      = 3:1
| команда2                  = {{футбол|Иордания}}
| голдар1                   = [[Романо Шмид]] {{гол|20}}&lt;br&gt;[[Язан әл-Араб]] {{гол|76|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Марко Арнаутович]] {{гол|90+12|[[Пенальти|пен.]]}}
| голдар2                   = [[Али Олуан]] {{гол|50}}
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 68 527
| төреші                    = {{ту|Мавритания}} [[Дахане Бейда]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Аустрия}}
| голдар1                   = [[Лионель Месси]] {{гол|38||90+5}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 649
| төреші                    = {{ту|Мысыр}} [[Амин Омар]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Иордания}}
| есеп                      = 1:2
| команда2                  = {{футбол|Алжир}}
| голдар1                   = [[Низар әл-Рашдан]] {{гол|36}}
| голдар2                   = [[Надир Бенбуали]] {{гол|69}}&lt;br&gt;[[Амин Гуири]] {{гол|82}}
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 68 371
| төреші                    = {{ту|Словения}} [[Славко Винчич]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;21:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Алжир}}
| есеп                      = 3:3
| команда2                  = {{футбол|Аустрия}}
| голдар1                   = [[Рафик Бельгали]] {{гол|45}}&lt;br&gt;[[Рияд Маһрез]] {{гол|60||90+3}}
| голдар2                   = [[Марко Арнаутович]] {{гол|28}}&lt;br&gt;[[Марсель Забитцер]] {{гол|55}}&lt;br&gt;[[Саша Калайджич]] {{гол|90+6}}
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 69 045
| төреші                    = {{ту|Өзбекстан}} [[Ильгиз Танташев]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;21:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Иордания}}
| есеп                      = 1:3
| команда2                  = {{футбол|Аргентина}}
| голдар1                   = [[Мұса Тамари]] {{гол|55}}
| голдар2                   = [[Джовани Ло Чельсо]] {{гол|19}}&lt;br&gt;[[Лаутаро Мартинес]] {{гол|31|[[Пенальти|пен.]]}}&lt;br&gt;[[Лионель Месси]] {{гол|80}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 649
| төреші                    = {{ту|Румыния}} [[Иштван Ковач]]
}}

=== K тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Колумбия}}|2|1|0|4|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Португалия}}|1|2|0|6|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}|1|1|1|4|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Өзбекстан}}|0|0|3|2|11}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Португалия}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}
| голдар1                   = [[Жуан Невеш]] {{гол|6}}
| голдар2                   = [[Йоан Висса]] {{гол|45+5}}
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 777
| төреші                    = {{ту|Катар}} [[Абдулрахман Аль-Джассим]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Өзбекстан}}
| есеп                      = 1:3
| команда2                  = {{футбол|Колумбия}}
| голдар1                   = [[Аббосбек Сайджон огли Файзуллаев|Аббосбек Файзуллаев]] {{гол|60}}
| голдар2                   = [[Даниэль Муньос Мехия]] {{гол|40}}&lt;br&gt;[[Луис Фернандо Диас]] {{гол|65}}&lt;br&gt;[[Хаминтон Кампас]] {{гол|90+9}}
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 80 824
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Энтони Тэйлор]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Португалия}}
| есеп                      = 5:0
| команда2                  = {{футбол|Өзбекстан}}
| голдар1                   = [[Криштиану Роналду]] {{гол|6||39}}&lt;br&gt;[[Нуну Мендеш (футболшы, 2002)|Нуну Мендеш]] {{гол|17}}&lt;br&gt;[[Абдувахид Фуркатович Нематов|Абдувахид Нематов]] {{гол|60|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Рафаэл Леан]] {{гол|87}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 777
| төреші                    = {{ту|Марокко}} [[Джалаль Джайед]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Колумбия}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}
| голдар1                   = [[Даниэль Муньос Мехия]] {{гол|76}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 45 358
| төреші                    = {{ту|Италия}} [[Маурицио Мариани]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Колумбия}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Португалия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 64 478
| төреші                    = {{ту|Аустралия}} [[Алиреза Фагани]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Конго Демократиялық Республикасы}}
| есеп                      = 3:1
| команда2                  = {{футбол|Өзбекстан}}
| голдар1                   = [[Йоан Висса]] {{гол|68|[[Пенальти|пен.]]|90+1}}&lt;br&gt;[[Фистон Майеле]] {{гол|78}}
| голдар2                   = [[Эльдор Азаматович Шомурадов|Эльдор Шомурадов]] {{гол|10}}
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 68 239
| төреші                    = {{ту|Германия}} [[Феликс Цвайер]]
}}

=== L тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Англия}}|2|1|0|6|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Хорватия}}|2|0|1|5|5|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Гана}}|1|1|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Панама}}|0|0|3|0|4}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Англия}}
| есеп                      = 4:2
| команда2                  = {{футбол|Хорватия}}
| голдар1                   = [[Харри Кейн]] {{гол|12|[[Пенальти|пен.]]|42}}&lt;br&gt;[[Джуд Беллингем]] {{гол|47}}&lt;br&gt;[[Маркус Рашфорд]] {{гол|85}}
| голдар2                   = [[Мартин Батурина]] {{гол|36}}&lt;br&gt;[[Петар Муса]] {{гол|45+5}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 389
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Клеман Тюрпен]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Гана}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Панама}}
| голдар1                   = [[Калеб Йиренки]] {{гол|90+5}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 42 942
| төреші                    = {{ту|Швеция}} [[Гленн Нюберг]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Англия}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Гана}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 63 983
| төреші                    = {{ту|Гондурас}} [[Саид Мартинес]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Панама}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Хорватия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Анте Будимир]] {{гол|54}}
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 43 036
| төреші                    = {{ту|Габон}} [[Пьер Ачо]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Панама}}
| есеп                      = 0:2
| команда2                  = {{футбол|Англия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Джуд Беллингем]] {{гол|62}}&lt;br&gt;[[Харри Кейн]] {{гол|67}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|Катар}} [[Абдулрахман Аль-Джассим]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Хорватия}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Гана}}
| голдар1                   = [[Петар Сучич]] {{гол|31}}&lt;br&gt;[[Никола Влашич]] {{гол|83}}
| голдар2                   = [[Деррик Люккассен]] {{гол|73}}
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 324
| төреші                    = {{ту|Канада}} [[Дру Фишер]]
}}

=== 3-орын алғандар рейтингі ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}} (K)|1|1|1|4|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Швеция}} (F)|1|1|1|7|7|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Гана}}{{efn|Тәртіп ұпайы: Гана −3, Эквадор −5|name=ghanecu}} (L)|1|1|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Эквадор}}{{efn|name=ghanecu}} (E)|1|1|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|5|{{футбол|Босния және Герцеговина}} (B)|1|1|1|5|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|6|{{футбол|Алжир}} (J)|1|1|1|5|7|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|7|{{футбол|Парагвай}} (D)|1|1|1|2|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|8|{{футбол|Сенегал}} (I)|1|0|2|8|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|9|{{футбол|Иран}} (G)|0|3|0|3|3}}
{{ФК-команда|10|{{футбол|Оңтүстік Корея}} (A)|1|0|2|2|3}}
{{ФК-команда|11|{{футбол|Шотландия}} (C)|1|0|2|1|4}}
{{ФК-команда|12|{{футбол|Уругвай}} (H)|0|2|1|3|4}}
{{ФутболКестеСоңы}}

== Плей-офф ==
{{Турнир32
|29 маусым – [[Фоксборо]]|{{футбол|Германия}}|1 (3)|'''{{футбол|Парагвай}}''' ([[Пенальти|п.]])|'''1 (4)'''
|30 маусым – [[Ист-Ратерфорд]]|'''{{футбол|Франция}}'''|'''3'''|{{футбол|Швеция}}|0
|28 маусым – [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]|{{футбол|Оңтүстік Африка Республикасы}}|0|'''{{футбол|Канада}}'''|'''1'''
|29 маусым – [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]|{{футбол|Нидерланд}}|1 (2)|'''{{футбол|Марокко}}''' ([[Пенальти|п.]])|'''1 (3)'''
|2 шілде – [[Торонто]]|'''{{футбол|Португалия}}'''|'''2'''|{{футбол|Хорватия}}|1
|2 шілде – [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]|'''{{футбол|Испания}}'''|'''3'''|{{футбол|Аустрия}}|0
|1 шілде – [[Санта Клара]]|'''{{футбол|АҚШ}}'''|'''2'''|{{футбол|Босния және Герцеговина}}|0
|1 шілде – [[Сиэтл]]|'''{{футбол|Бельгия}}''' ({{comment|қ.у.а.|Қосымша уақыт алғанда}})|'''3'''|{{футбол|Сенегал}}|2
|29 маусым – [[Хьюстон]]|'''{{футбол|Бразилия}}'''|'''2'''|{{футбол|Жапония}}|1
|30 маусым – [[Арлингтон (Мексика)|Арлингтон]]|{{футбол|Кот-д'Ивуар}}|1|'''{{футбол|Норвегия}}'''|'''2'''
|30 маусым – [[Мехико]]|'''{{футбол|Мексика}}'''|'''2'''|{{футбол|Эквадор}}|0
|1 шілде – [[Атланта]]|'''{{футбол|Англия}}'''|'''2'''|{{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}|1
|3 шілде – [[Майами-Гарденс]]|'''{{футбол|Аргентина}}''' ({{comment|қ.у.а.|Қосымша уақыт алғанда}})|'''3'''|{{футбол|Кабо-Верде}}|2
|3 шілде – [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]|{{футбол|Аустралия}}|1 (2)|'''{{футбол|Мысыр}}'''|'''1 (4)'''
|2 шілде – [[Ванкувер]]|'''{{футбол|Швейцария}}'''|'''2'''|{{футбол|Алжир}}|0
|3 шілде – [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]|'''{{футбол|Колумбия}}'''|'''1'''|{{футбол|Гана}}|0

|4 шілде – [[Филадельфия]]|{{футбол|Парагвай}}|0|'''{{футбол|Франция}}'''|'''1'''
|4 шілде – [[Хьюстон]]|{{футбол|Канада}}|0|'''{{футбол|Марокко}}'''|'''3'''
|6 шілде – [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]|{{футбол|Португалия}}|0|'''{{футбол|Испания}}'''|'''1'''
|6 шілде – [[Сиэтл]]|{{футбол|АҚШ}}|1|'''{{футбол|Бельгия}}'''|'''4'''
|5 шілде – [[Ист-Ратерфорд]]|{{футбол|Бразилия}}|1|'''{{футбол|Норвегия}}'''|'''2'''
|5 шілде – [[Мехико]]|{{футбол|Мексика}}|2|'''{{футбол|Англия}}'''|'''3'''
|7 шілде – [[Атланта]]|'''{{футбол|Аргентина}}'''|'''3'''|{{футбол|Мысыр}}|2
|7 шілде – [[Ванкувер]]|'''{{футбол|Швейцария}}'''|'''0 (4)'''|{{футбол|Колумбия}}|0 (3)

|9 шілде – [[Фоксборо]]|'''{{футбол|Франция}}'''|'''2'''|{{футбол|Марокко}}|0
|10 шілде – [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]|'''{{футбол|Испания}}'''|'''2'''|{{футбол|Бельгия}}|1
|11 шілде – [[Майами-Гарденс]]|{{футбол|Норвегия}}|1|'''{{футбол|Англия}}''' ({{comment|қ.у.а.|Қосымша уақыт алғанда}})|'''2'''
|11 шілде – [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]|'''{{футбол|Аргентина}}''' ({{comment|қ.у.а.|Қосымша уақыт алғанда}})|3|{{футбол|Швейцария}}|1

|14 шілде – [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]|{{футбол|Франция}}|0|'''{{футбол|Испания}}'''|'''2'''
|15 шілде – [[Атланта]]|{{футбол|Англия}}|1|'''{{футбол|Аргентина}}'''|'''2'''

|19 шілде – [[Ист-Ратерфорд]]|'''{{футбол|Испания}}'''|'''1''' ({{comment|қ.у.а.|Қосымша уақыт алғанда}})|{{футбол|Аргентина}}|0


|18 шілде – [[Майами-Гарденс]]|{{футбол|Франция}}|3|'''{{футбол|Англия}}'''|'''5'''
}}

=== 32 команда кезеңі ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[28 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Оңтүстік Африка Республикасы}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Канада}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Стивен Эуштакиу]] {{гол|90+2}}
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 69 237
| төреші                    = {{ту|Португалия}} [[Жуан Пиньейру]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[29 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Жапония}}
| голдар1                   = [[Каземиро]] {{гол|56}}&lt;br&gt;[[Габриэл Мартинелли]] {{гол|90+5}}
| голдар2                   = [[Кайсю Сано]] {{гол|29}}
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 777
| төреші                    = {{ту|Италия}} [[Маурицио Мариани]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[29 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Германия}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Парагвай}}
| голдар1                   = [[Кай Хаверц]] {{гол|54}}
| голдар2                   = [[Хулио Сесар Энсисо (футболшы, 2004)|Хулио Сесар Энсисо]] {{гол|42}}
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 63 945
| төреші                    = {{ту|Марокко}} [[Джалаль Джайед]]
}}
{{Пенальтилер сериясы
| есеп                      = 3:4
| ком1                      = {{ublist
 |[[Кай Хаверц]] {{пенмүлт}}
 |[[Йозуа Киммих]] {{пенгол}}
 |[[Жамал Мусиала]] {{пенгол}}
 |[[Ник Вольтемаде]] {{пенмүлт}}
 |[[Надим Амири]] {{пенгол}}
 |[[Йонатан Та]] {{пенмүлт}}
}}
| ком2                      = {{ublist
 |[[Маурисио Магальяйнс Прадо]] {{пенгол}}
 |[[Густаво Гомес]] {{пенгол}}
 |[[Матиас Галарса (парагвайлық футболшы)|Матиас Галарса]] {{пенгол}}
 |[[Антонио Санабрия]] {{пенмүлт}}
 |[[Фабиан Бальбуэна]] {{пенмүлт}}
 |[[Хосе Канале]] {{пенгол}}
}}
| фон                       = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[29 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Нидерланд}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Марокко}}
| голдар1                   = [[Коди Гакпо]] {{гол|72}}
| голдар2                   = [[Исса Диоп]] {{гол|90+2}}
| стадион                   = [[Бе-бе-уве-а (стадион)]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер               = 51 243
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Вилтон Сампайо]]
}}
{{Пенальтилер сериясы
| есеп                      = 2:3
| ком1                      = {{ublist
 |[[Тен Копмейнерс]] {{пенгол}}
 |[[Джастин Клюйверт]] {{пенмүлт}}
 |[[Ваут Вегхорст]] {{пенгол}}
 |[[Квинтен Тимбер]] {{пенмүлт}}
 |[[Крисенсио Саммервилл]] {{пенмүлт}}
}}
| ком2                      = {{ublist
 |[[Нейл Эль-Айнауи]] {{пенмүлт}}
 |[[Суфьян Рахими]] {{пенгол}}
 |[[Шемсдин Тальби]] {{пенгол}}
 |[[Ашраф Хакими]] {{пенмүлт}}
 |[[Исмаэль Сайбари]] {{пенгол}}
}}
| фон                       = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[30 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Кот-д'Ивуар}}
| есеп                      = 1:2
| команда2                  = {{футбол|Норвегия}}
| голдар1                   = [[Амад Диалло]] {{гол|74}}
| голдар2                   = [[Антонио Нуса]] {{гол|39}}&lt;br&gt;[[Эрлинг Холанд]] {{гол|86}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 69 665
| төреші                    = {{ту|Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[30 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Франция}}
| есеп                      = 3:0
| команда2                  = {{футбол|Швеция}}
| голдар1                   = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|45||74}}&lt;br&gt;[[Брадли Баркола]] {{гол|53}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|Нидерланд}} [[Данни Маккели]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[30 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Эквадор}}
| голдар1                   = [[Хулиан Киньонес]] {{гол|22}}&lt;br&gt;[[Рауль Хименес]] {{гол|31}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 80 824
| төреші                    = {{ту|Словения}} [[Славко Винчич]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[1 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Англия}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}
| голдар1                   = [[Харри Кейн]] {{гол|75||86}}
| голдар2                   = [[Бриан Сипенга]] {{гол|7}}
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 68 239
| төреші                    = {{ту|Иордания}} [[Адхам Махадмех]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[1 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;13:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бельгия}}
| есеп                      = 3:2 ({{comment|қ.у.а.|Қосымша уақыт алғанда}})
| команда2                  = {{футбол|Сенегал}}
| голдар1                   = [[Ромелу Лукаку]] {{гол|86}}&lt;br&gt;[[Юри Тилеманс]] {{гол|89||120+5|[[Пенальти|пен.]]}}
| голдар2                   = [[Абиб Диарра]] {{гол|25}}&lt;br&gt;[[Исмаила Сарр]] {{гол|51}}
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 66 925
| төреші                    = {{ту|Гондурас}} [[Саид Мартинес]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[1 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|АҚШ}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Босния және Герцеговина}}
| голдар1                   = [[Фоларин Балоган]] {{гол|45}}&lt;br&gt;[[Малик Тилльман]] {{гол|82}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 68 827
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Рафаэл Клаус]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[2 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Испания}}
| есеп                      = 3:0
| команда2                  = {{футбол|Аустрия}}
| голдар1                   = [[Микель Оярсабаль]] {{гол|36||89}}&lt;br&gt;[[Педро Порро]] {{гол|66}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 492
| төреші                    = {{ту|Швеция}} [[Гленн Нюберг]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[2 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Португалия}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Хорватия}}
| голдар1                   = [[Криштиану Роналду]] {{гол|68|[[Пенальти|пен.]]}}&lt;br&gt;[[Гонсалу Рамуш]] {{гол|90+4}}
| голдар2                   = [[Иван Перишич]] {{гол|53}}
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 43 036
| төреші                    = {{ту|Норвегия}} [[Эспен Эскос]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[2 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Швейцария}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Алжир}}
| голдар1                   = [[Брель Эмболо]] {{гол|10}}&lt;br&gt;[[Дан Ндойе]] {{гол|46}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Яэль Фалькон]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[3 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;13:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аустралия}}
| есеп                      = 1:1 ({{comment|қ.у.а.|Қосымша уақыт алғанда}})
| команда2                  = {{футбол|Мысыр}}
| голдар1                   = [[Мохамед Хани]] {{гол|55|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2                   = [[Эмам Ашур]] {{гол|13}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 244
| төреші                    = {{ту|Уругвай}} [[Густаво Техера]]
}}
{{Пенальтилер сериясы
| есеп                      = 2:4
| ком1                      = {{ublist
 |[[Харри Суттар]] {{пенмүлт}}
 |[[Джексон Ирвин]] {{пенгол}}
 |[[Авер Мабил]] {{пенгол}}
 |[[Лукас Херрингтон]] {{пенмүлт}}
}}
| ком2                      = {{ublist
 |[[Махмуд Сабер]] {{пенгол}}
 |[[Рами Рабиа]] {{пенгол}}
 |[[Мохаммед Салах]] {{пенгол}}
 |[[Хоссам Абдельмагид]] {{пенгол}}
}}
| фон                       = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[3 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп                      = 3:2
| команда2                  = {{футбол|Кабо-Верде}}
| голдар1                   = [[Лионель Месси]] {{гол|29}}&lt;br&gt;[[Лисандро Мартинес]] {{гол|92}}&lt;br&gt;[[Дини (футболшы, 1995)|Дини]] {{гол|111|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2                   = [[Дерой Дуарте]] {{гол|59}}&lt;br&gt;[[Сидни Кабрал]] {{гол|103}}
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 64 478
| төреші                    = {{ту|Канада}} [[Дру Фишер]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[3 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:30 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Колумбия}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Гана}}
| голдар1                   = [[Джон Адольфо Ариас]] {{гол|14}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 69 045
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Клеман Тюрпен]]
}}


=== 16 команда кезеңі ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[4 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Канада}}
| есеп                      = 0:3
| команда2                  = {{футбол|Марокко}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Аззедин Унаи]] {{гол|50||82}}&lt;br&gt;[[Суфьян Рахими]] {{гол|90+8}}
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 777
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Майкл Оливер]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[4 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Парагвай}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Франция}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|70|[[Пенальти|пен.]]}}
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 324
| төреші                    = {{ту|Өзбекстан}} [[Ильгиз Танташев]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[5 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп                      = 1:2
| команда2                  = {{футбол|Норвегия}}
| голдар1                   = [[Неймар]] {{гол|90+10|[[Пенальти|пен.]]}}
| голдар2                   = [[Эрлинг Холанд]] {{гол|79||90}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|АҚШ}} [[Исмаил Эльфат]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[5 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп                      = 2:3
| команда2                  = {{футбол|Англия}}
| голдар1                   = [[Хулиан Киньонес]] {{гол|42}}&lt;br&gt;[[Рауль Хименес]] {{гол|69|[[Пенальти|пен.]]}}
| голдар2                   = [[Джуд Беллингем]] {{гол|36||38}}&lt;br&gt;[[Харри Кейн]] {{гол|60}}
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 80 824
| төреші                    = {{ту|Аустралия}} [[Алиреза Фагани]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[6 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;14:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Португалия}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Испания}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Микель Мерино]] {{гол|90+1}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 649
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Энтони Тэйлор]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[6 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|АҚШ}}
| есеп                      = 1:4
| команда2                  = {{футбол|Бельгия}}
| голдар1                   = [[Малик Тилльман]] {{гол|31}}
| голдар2                   = [[Шарль де Кетеларе]] {{гол|9||33}}&lt;br&gt;[[Ханс Ванакен]] {{гол|57}}&lt;br&gt;[[Ромелу Лукаку]] {{гол|90+3}}
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 66 925
| төреші                    = {{ту|Иордания}} [[Адхам Махадмех]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[7 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп                      = 3:2
| команда2                  = {{футбол|Мысыр}}
| голдар1                   = [[Кристиан Ромеро]] {{гол|79}}&lt;br&gt;[[Лионель Месси]] {{гол|83}}&lt;br&gt;[[Энцо Фернандес]] {{гол|90+2}}
| голдар2                   = [[Яссер Ибрагим]] {{гол|15}}&lt;br&gt;[[Мостафа Зико]] {{гол|67}}
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 68 239
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Франсуа Летексье]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[7 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;13:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Швейцария}}
| есеп                      = 0:0 ({{comment|қ.у.а.|Қосымша уақыт алғанда}})
| команда2                  = {{футбол|Колумбия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|Сальвадор}} [[Иван Бартон]]
}}
{{Пенальтилер сериясы
| есеп                      = 4:3
| ком1                      = {{ublist
 |[[Гранит Джака]] {{пенгол}}
 |[[Зеки Амдуни]] {{пенгол}}
 |[[Мануэль Аканджи]] {{пенмүлт}}
 |[[Седрик Иттен]] {{пенгол}}
 |[[Рубен Варгас]] {{пенгол}}
}}
| ком2                      = {{ublist
 |[[Хуан Кинтеро]] {{пенгол}}
 |[[Давинсон Санчес]] {{пенмүлт}}
 |[[Хаминтон Кампас]] {{пенгол}}
 |[[Хуан Камило Эрнандес]] {{пенмүлт}}
 |[[Луис Фернандо Диас]] {{пенгол}}
}}
| фон                       = 
}}

=== Ширек финал ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[9 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Франция}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Марокко}}
| голдар1                   = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|60}}&lt;br&gt;[[Усман Дембеле]] {{гол|66}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 63 811
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Тельо Факундо]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[10 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Испания}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Бельгия}}
| голдар1                   = [[Фабиан Руис]] {{гол|30}}&lt;br&gt;[[Микель Мерино]] {{гол|88}}
| голдар2                   = [[Шарль де Кетеларе]] {{гол|41}}
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 492
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Майкл Оливер]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[11 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Норвегия}}
| есеп                      = 2:1 ({{comment|қ.у.а.|Қосымша уақыт алғанда}})
| команда2                  = {{футбол|Англия}}
| голдар1                   = [[Андреас Шельдеруп]] {{гол|30}}
| голдар2                   = [[Джуд Беллингем]] {{гол|45+2}} {{гол|93}}
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 64 478
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Клеман Тюрпен]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[11 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп                      = 3:1 ({{comment|қ.у.а.|Қосымша уақыт алғанда}})
| команда2                  = {{футбол|Швейцария}}
| голдар1                   = [[Алексис Макаллистер]] {{гол|10}}&lt;br /&gt;[[Хулиан Альварес]] {{гол|112}}&lt;br /&gt;[[Лаутаро Мартинес]] {{гол|120+1}}
| голдар2                   = [[Дан Ндойе]] {{гол|67}}
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 69 045
| төреші                    = {{ту|Португалия}} [[Жуан Пиньейру]]
}}

=== Жартылай финал ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[14 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;14:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол|Франция}}
| есеп                      = 0:2
| команда2                  = {{футбол|Испания}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Микель Оярсабаль]] {{гол|22|[[Пенальти|пен.]]}}&lt;br&gt;[[Педро Порро]] {{гол|58}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 176
| төреші                    = {{ту|Сальвадор}} [[Иван Бартон]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[15 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол|Англия}}
| есеп                      = 1:2
| команда2                  = {{футбол|Аргентина}}
| голдар1                   = [[Энтони Гордон]] {{гол|55}}
| голдар2                   = [[Энцо Фернандес]] {{гол|85}}&lt;br&gt;[[Лаутаро Мартинес]] {{гол|90+2}}
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 68 239
| төреші                    = {{ту|АҚШ}} [[Исмаил Эльфат]]
}}

=== 3-орын үшін матч ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[18 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Франция}}
| есеп                      = 4:6
| команда2                  = {{футбол|Англия}}
| голдар1                   = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|48||66}}&lt;br&gt;[[Брадли Баркола]] {{гол|54}}&lt;br&gt;[[Усман Дембеле]] {{гол|90+6}}
| голдар2                   = [[Деклан Райс]] {{гол|3}}&lt;br&gt;[[Эзри Конса]] {{гол|18}}&lt;br&gt;[[Букайо Сака]] {{гол|37||45+1||87|[[Пенальти|пен.]]}}&lt;br&gt;[[Джуд Беллингем]] {{гол|90+8}}
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 65 326
| төреші                    = {{ту|Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]]
}}

=== Финал ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[19 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Испания}}
| есеп                      = 1:0 ({{comment|қ.у.а.|Қосымша уақыт алғанда}})
| команда2                  = {{футбол|Аргентина}}
| голдар1                   = [[Ферран Торрес]] {{гол|106}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 82 500 
| төреші                    = {{ту|Словения}} [[Славко Винчич]]
}}

== Статистика ==
=== Гол салғандар ===
Чемпионаттың 104 матчында 307 гол салынған. Орта есеппен алғанда бұл — матч сайын 2,97 гол.

;10 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Франция}} [[Килиан Мбаппе]]
{{div col end}}

;8 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Аргентина}} [[Лионель Месси]]
{{div col end}}

;7 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Англия}} [[Джуд Беллингем]]
*{{футбол-ту|Норвегия}} [[Эрлинг Холанд]]
{{div col end}}

;6 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Англия}} [[Харри Кейн]]
*{{футбол-ту|Франция}} [[Усман Дембеле]]
{{div col end}}

;5 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Испания}} [[Микель Оярсабаль]]
{{div col end}}

;4 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Бразилия}} [[Винисиус Жуниор]]
*{{футбол-ту|Мексика}} [[Хулиан Киньонес]]
*{{футбол-ту|Сенегал}} [[Исмаила Сарр]]
{{div col end}}

;3 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|АҚШ}} [[Фалорин Балоган]]
*{{футбол-ту|Англия}} [[Букайо Сака]]
*{{футбол-ту|Аргентина}} [[Лаутаро Мартинес]]
*{{футбол-ту|Бельгия}} [[Ромелу Лукаку]]
*{{футбол-ту|Бельгия}} [[Шарль де Кетеларе]]
*{{футбол-ту|Бразилия}} [[Матеус Кунья]]
*{{футбол-ту|Германия}} [[Кай Хаверц]]
*{{футбол-ту|Германия}} [[Дениз Ундав]]
*{{футбол-ту|Жаңа Зеландия}} [[Элайджа Джаст]]
*{{футбол-ту|Канада}} [[Джонатан Дэвид]]
*{{футбол-ту|Конго Демократиялық Республикасы}} [[Йоан Висса]]
*{{футбол-ту|Мексика}} [[Рауль Хименес]]
*{{футбол-ту|Марокко}} [[Исмаэль Сайбари]]
*{{футбол-ту|Нидерланд}} [[Брайан Бробби]]
*{{футбол-ту|Нидерланд}} [[Коди Гакпо]]
*{{футбол-ту|Португалия}} [[Криштиану Роналду]]
*{{футбол-ту|Швейцария}} [[Жоан Манзамби]]
{{div col end}}

;2 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|АҚШ}} [[Малик Тильман]]
*{{футбол-ту|Алжир}} [[Рияд Маһрез]]
*{{футбол-ту|Аргентина}} [[Энцо Фернандес]]
*{{футбол-ту|Аустрия}} [[Марко Арнаутович]]
*{{футбол-ту|Бельгия}} [[Юри Тилеманс]]
*{{футбол-ту|Бельгия}} [[Леандро Троссард]]
*{{футбол-ту|Босния және Герцеговина}} [[Эрмин Махмич]]
*{{футбол-ту|Жапония}} [[Даити Камада]]
*{{футбол-ту|Жапония}} [[Аясэ Уэда]]
*{{футбол-ту|Иран}} [[Рамин Резаэян]]
*{{футбол-ту|Испания}} [[Микель Мерино]]
*{{футбол-ту|Испания}} [[Педро Порро]]
*{{футбол-ту|Канада}} [[Кайл Ларин]]
*{{футбол-ту|Колумбия}} [[Даниэль Муньос Мехия]]
*{{футбол-ту|Кот-д'Ивуар}} [[Амад Диалло]]
*{{футбол-ту|Кот-д'Ивуар}} [[Николя Пепе]]
*{{футбол-ту|Марокко}} [[Аззедин Унаи]]
*{{футбол-ту|Марокко}} [[Суфьян Рахими]]
*{{футбол-ту|Мысыр}} [[Эмам Ашур]]
*{{футбол-ту|Мысыр}} [[Мостафа Зико]]
*{{футбол-ту|Нидерланд}} [[Крисенсио Саммервилл]]
*{{футбол-ту|Сенегал}} [[Абиб Диарра]]
*{{футбол-ту|Сенегал}} [[Пап Гейе]]
*{{футбол-ту|Швейцария}} [[Брель Эмболо]]
*{{футбол-ту|Швейцария}} [[Рубен Варгас]]
*{{футбол-ту|Швейцария}} [[Дан Ндойе]]
*{{футбол-ту|Швеция}} [[Ясин Айяри]]
*{{футбол-ту|Швеция}} [[Антони Эланга]]
*{{футбол-ту|Уругвай}} [[Максимилиано Араухо]]
{{div col end}}

;1 автогол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Аустралия}} [[Камерон Берджесс]] (АҚШ-қа қарсы)
*{{футбол-ту|Ирак}} [[Аймен Хусейн]] (Норвегияға қарсы)
*{{футбол-ту|Иордания}} [[Язан әл-Араб]] (Аустрияға қарсы)
*{{футбол-ту|Кабо-Верде}} [[Дини (футболшы, 1995)|Дини]] (Аргентинаға қарсы)
*{{футбол-ту|Катар}} [[Махмуд Абунада]] (Босния және Герцеговинаға қарсы)
*{{футбол-ту|Катар}} [[Мохамед Манай]] (Канадаға қарсы)
*{{футбол-ту|Марокко}} [[Яссин Буну]] (Гаитиге қарсы)
*{{футбол-ту|Өзбекстан}} [[Абдувахид Фуркатович Нематов|Абдувахид Нематов]] (Испанияға қарсы)
*{{футбол-ту|Парагвай}} [[Дамьян Бобадилья]] (АҚШ-қа қарсы)
*{{футбол-ту|Сауд Арабиясы}} [[Хасан ат-Тамбакти]] (Испанияға қарсы)
*{{футбол-ту|Тунис}} [[Эльес Схири]] (Нидерландқа қарсы)
*{{футбол-ту|Швейцария}} [[Миро Мухайм]] (Катарға қарсы)
{{div col end}}

;2 автогол
*{{футбол-ту|Мысыр}} [[Мохамед Хани]] (Бельгияға қарсы)

=== Тәртіп ===
Ойыншы немесе команданың ресми өкілі келесі бұзушылықтар үшін турнирдің келесі ойынынан автоматты түрде шеттетіледі:&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |language=en |publisher=[[FIFA]]}} {{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |date=2025-06-23}}&lt;/ref&gt;
*Қызыл карточка алғаны (ауыр құқық бұзушылықтар үшін қызыл карточка мерзімі ұзартылуы мүмкін);
*және турнирде екі сары қағаз алғаны үшін;{{efn|Матчтан кейінгі пенальти кезінде сары қағаз көрсетілмейді. Ойыншы матч кезінде екі сары қағаз алып та ойнай бере алады, бірақ турнир кезінде бұл есептелетін болады.}} сары қағаздар топтық кезең аяқталғаннан кейін және ширек финалдан кейін күшін жояды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://inside.fifa.com/organisation/fifa-council/media-releases/council-increases-record-financial-distribution-member-associations-world-cup-2026 |title=FIFA Council increases record financial distribution to all 48 Participating Member Associations at the FIFA World Cup 2026 |language=en |publisher=[[FIFA]] |date=2025-06-28 |accessdate=2026-06-29}}&lt;/ref&gt;

{{Ілеспе тақырыпша}}
{| class=&quot;wikitable sortable sticky-header&quot; style=&quot;text-align:left&quot;
|+ Ойыншы, не ресми өкілге қойылған дисквалификациялар
|-
! Ойыншы
! class=unsortable |Бұзақылығы
! Қуылды
|-
| {{футбол-ту|Оңтүстік Африка Республикасы}} [[Сфифело Ситхоул]]
| {{қуылды}}; [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Мексика Ұлттық футбол құрамасы|Мексика]]ға қарсы матчта (1-матч; 11 маусым)
| [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Чехия Ұлттық футбол құрамасы|Чехия]]ға қарсы матч (2-матч; 18 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Оңтүстік Африка Республикасы}} [[Темба Зване]]
| {{қуылды}}; [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Мексика Ұлттық футбол құрамасы|Мексика]]ға қарсы матчта (1-матч; 11 маусым)
| [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Чехия Ұлттық футбол құрамасы|Чехия]]ға қарсы матчта (2-матч; 18 маусым)&lt;br&gt;[[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Оңтүстік Корея Ұлттық футбол құрамасы|Оңтүстік Корея]]ға қарсы матч (3-матч; 24 маусым)&lt;br&gt;[[#32 команда кезеңі|32 команда кезеңі]]ндегі [[Канада Ұлттық футбол құрамасы|Канада]]ға қарсы матч (28 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Мексика}} [[Сесар Монтес]]
| {{қуылды}}; [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Оңтүстік Африка Республикасы Ұлттық футбол құрамасы|Оңтүстік Африка Республикасы]]на қарсы матчта (1-матч; 11 маусым)
| [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Оңтүстік Корея Ұлттық футбол құрамасы|Оңтүстік Корея]]ға қарсы матч (2-матч; 18 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Оңтүстік Африка Республикасы}} [[Тебохо Мокоэна (1997)|Тебохо Мокоэна]]
| {{СҚ}}; [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Мексика Ұлттық футбол құрамасы|Мексика]]ға қарсы матчта (1-матч; 11 маусым)&lt;br&gt;{{СҚ}}; [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Чехия Ұлттық футбол құрамасы|Чехия]]ға қарсы матч (2-матч; 18 маусым)
| [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Оңтүстік Корея Ұлттық футбол құрамасы|Оңтүстік Корея]]ға қарсы матч (3-матч; 24 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Босния және Герцеговина}} [[Тарик Мухаремович]]
| {{қуылды}}; [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Швейцария Ұлттық футбол құрамасы|Швейцария]]ға қарсы матчта (2-матч; 18 маусым)
| [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Катар Ұлттық футбол құрамасы|Катар]]ға қарсы матч (3-матч; 24 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Катар}} [[Хомам Ахмед]]
| {{қуылды}}; [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Канада Ұлттық футбол құрамасы|Канада]]ға қарсы матчта (2-матч; 18 маусым)
| [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Босния және Герцеговина Ұлттық футбол құрамасы|Босния және Герцеговина]]ға қарсы матч (3-матч; 24 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Катар}} [[Ассим Мадибо]]
| {{қуылды}}; [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Канада Ұлттық футбол құрамасы|Канада]]ға қарсы матчта (2-матч; 18 маусым)
| [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Босния және Герцеговина Ұлттық футбол құрамасы|Босния және Герцеговина]]ға қарсы матч (3-матч; 24 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Парагвай}} [[Мигель Альмирон]]
| {{қуылды}}; [[#D тобы|D тобы]]ндағы [[Түркия Ұлттық футбол құрамасы|Түркия]]ға қарсы матчта (2-матч; 19 маусым)
| [[#D тобы|D тобы]]ндағы [[Аустралия Ұлттық футбол құрамасы|Аустралия]]ға қарсы матч (3-матч; 25 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Бельгия}} [[Натан Нгой]]
| {{қуылды}}; [[#G тобы|G тобы]]ндағы [[Иран Ұлттық футбол құрамасы|Иран]]ға қарсы матчта (2-матч; 21 маусым)
| [[#G тобы|G тобы]]ндағы [[Жаңа Зеландия Ұлттық футбол құрамасы|Жаңа Зеландия]]ға қарсы матч (3-матч; 26 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Кабо-Верде}} [[Сидни Кабрал]]
| {{СҚ}}; [[#H тобы|H тобы]]ндағы [[Испания Ұлттық футбол құрамасы|Испания]]ға қарсы матчта (1-матч; 15 маусым)&lt;br&gt;{{СҚ}}; [[#H тобы|H тобы]]ндағы [[Уругвай Ұлттық футбол құрамасы|Уругвай]]ға қарсы матчта (2-матч; 21 маусым)
| [[#H тобы|H тобы]]ндағы [[Сауд Арабиясы Ұлттық футбол құрамасы|Сауд Арабиясы]]на қарсы матч (3-матч; 26 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Парагвай}} [[Диего Гомес (парагвайлық футболшы)|Диего Гомес]]
| {{СҚ}}; [[#D тобы|D тобы]]ндағы [[АҚШ Ұлттық футбол құрамасы|АҚШ]]-қа қарсы матчта (1-матч; 12 маусым)&lt;br&gt;{{СҚ}}; [[#D тобы|D тобы]]ндағы [[Аустралия Ұлттық футбол құрамасы|Аустралия]]ға қарсы матчта (3-матч; 25 маусым)
| [[#32 команда кезеңі|32 команда кезеңі]]ндегі [[Германия Ұлттық футбол құрамасы|Германия]]ға қарсы матч (29 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Ирак}} [[Ребин Сулака]]
| {{Қуылды}}; [[#I тобы|I тобы]]ндағы [[Сенегал Ұлттық футбол құрамасы|Сенегал]]ға қарсы матчта (3-матч; 26 маусым)
| ''Дисквалификация турнирден тыс орын алды''
|-
| {{футбол-ту|Уругвай}} [[Агустин Каноббио]]
| {{Қуылды}}; [[#H тобы|H тобы]]ндағы [[Испания Ұлттық футбол құрамасы|Испания]]ға қарсы матчта (3-матч; 26 маусым)
| ''Дисквалификация турнирден тыс орын алды''
|-
| {{футбол-ту|Мысыр}} [[Моханад Лашин]]
| {{СҚ}}; [[#G тобы|G тобы]]ндағы [[Жаңа Зеландия Ұлттық футбол құрамасы|Жаңа Зеландия]]ға қарсы матчта (2-матч; 21 маусым)&lt;br&gt;{{СҚ}}; [[#G тобы|G тобы]]ндағы [[Иран Ұлттық футбол құрамасы|Иран]]ға қарсы матчта (3-матч; 26 маусым)
| [[#32 команда кезеңі|32 команда кезеңі]]ндегі [[Аустралия Ұлттық футбол құрамасы|Аустралия]]ға қарсы матч (3 шілде)
|-
| {{футбол-ту|Эквадор}} [[Пьеро Инкапье]]
| {{Қуылды}}; [[#32 команда кезеңі|32 команда кезеңі]]ндегі [[Мексика Ұлттық футбол құрамасы|Мексика]]ға қарсы матч (30 маусым)
| ''Дисквалификация турнирден тыс орын алды''
|-
| {{футбол-ту|АҚШ}} [[Фоларин Балоган]]
| {{Қуылды}}; [[#32 команда кезеңі|32 команда кезеңі]]ндегі [[Босния және Герцеговина Ұлттық футбол құрамасы|Босния және Герцеговина]]ға қарсы матч (1 шілде)
| ''Дисквалификация берілмей кетті''
|-
| {{футбол-ту|Англия}} [[Джарелл Куанса]]
| {{Қуылды}}; [[#16 команда кезеңі|16 команда кезеңі]]ндегі [[Мексика Ұлттық футбол құрамасы|Мексика]]ға қарсы матч (5 шілде)
| [[#Ширек финал|Ширек финал]]дағы [[Норвегия Ұлттық футбол құрамасы|Норвегия]]ға қарсы матч (11 шілде)
|-
| {{футбол-ту|Мысыр}} [[Саафан эль-Сагир]] {{small|(қақпашы бапкері)}}
| {{Қуылды}}; [[#16 команда кезеңі|16 команда кезеңі]]ндегі [[Аргентина Ұлттық футбол құрамасы|Аргентина]]ға қарсы матч (7 шілде)
| ''Дисквалификация турнирден тыс орын алды''
|-
| {{футбол-ту|Швейцария}} [[Брель Эмболо]]
| {{Қуылды|2}}; [[#Ширек финал|Ширек финал]]дағы [[Аргентина Ұлттық футбол құрамасы|Аргентина]]ға қарсы матч (11 шілде)
| ''Дисквалификация турнирден тыс орын алды''
|-
|}

=== Турнир рейтингі ===
{{Small|Футболдағы статистикалық конвенцияға сәйкес, қосымша уақытта шешілген матчтар жеңіс пен жеңіліс ретінде есептеледі, ал [[пенальти]] сериясымен шешілген матчтар тең ойын ретінде есептеледі.}}

{{Ілеспе тақырыпша}}
{| class=&quot;wikitable sticky-header&quot; style=&quot;text-align:left&quot;
|-
! {{comment|Поз.|Позициясы}}
! Тобы
! Команда
! {{comment|Ойы.|Ойыны}}
! {{comment|Ж.|Жеңістері}}
! {{comment|Т.|Тең түскен ойындар}}
! {{comment|Ұ.|Ұтылғандары}}
! {{comment|Г+|Голдары}}
! {{comment|Г-|Қарсылас голдары}}
! {{comment|Г&gt;|Голдар айырмашылығы}}
! {{comment|Ұп.|Ұпайлары}}
! Нәтижесі
|- style=&quot;background-color:#FFD700&quot; |
| 1
| 
| 
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| '''0'''
| Чемпион
|- style=&quot;background-color:#C0C0C0&quot; |
| 2
| 
| 
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| '''0'''
| 2-орын
|- style=&quot;background-color:#CD7F32&quot; |
| 3
| L
| {{футбол|Англия}}
| 8
| 6
| 1
| 1
| 20
| 12
| +8
| '''19'''
| 3-орын
|-
| 4
| I
| {{футбол|Франция}}
| 8
| 6
| 0
| 2
| 20
| 10
| +10
| '''18'''
| 4-орын
|-
| colspan=12 style=&quot;background-color:#CDCDCD&quot; |
|-
| 5
| I
| {{футбол|Норвегия}}
| 6
| 4
| 0
| 2
| 13
| 11
| +2
| '''12'''
| rowspan=4|Ширек финалдан&lt;br&gt;шығып кетті
|-
| 6
| G
| {{футбол|Бельгия}}
| 6
| 3
| 2
| 1
| 14
| 7
| +7
| '''11'''
|-
| 7
| C
| {{футбол|Марокко}}
| 6
| 3
| 2
| 1
| 10
| 6
| +4
| '''11'''
|-
| 8
| B
| {{футбол|Швейцария}}
| 6
| 3
| 2
| 1
| 10
| 6
| +4
| '''11'''
|-
| colspan=12 style=&quot;background-color:#CDCDCD&quot; |
|-
| 9
| A
| {{футбол|Мексика}} '''(Қ)'''
| 5
| 4
| 0
| 1
| 10
| 3
| +7
| '''12'''
| rowspan=8|16 команда&lt;br&gt;раундынан&lt;br&gt;шығып кетті
|-
| 10
| K
| {{футбол|Колумбия}}
| 5
| 3
| 2
| 0
| 5
| 1
| +4
| '''11'''
|-
| 11
| C
| {{футбол|Бразилия}}
| 5
| 3
| 1
| 1
| 10
| 4
| +6
| '''10'''
|-
| 12
| D
| {{футбол|АҚШ}} '''(Қ)'''
| 5
| 3
| 0
| 2
| 11
| 8
| +3
| '''9'''
|-
| 13
| K
| {{футбол|Португалия}}
| 5
| 2
| 2
| 1
| 8
| 3
| +5
| '''8'''
|-
| 14
| B
| {{футбол|Канада}} '''(Қ)'''
| 5
| 2
| 1
| 2
| 9
| 6
| +3
| '''7'''
|-
| 15
| G
| {{футбол|Мысыр}}
| 5
| 1
| 3
| 1
| 8
| 7
| +1
| '''6'''
|-
| 16
| D
| {{футбол|Парагвай}}
| 5
| 1
| 2
| 2
| 3
| 6
| –3
| '''5'''
|-
| colspan=12 style=&quot;background-color:#CDCDCD&quot; |
|-
| 17
| F
| {{футбол|Нидерланд}}
| 4
| 2
| 2
| 0
| 11
| 5
| +6
| '''8'''
| rowspan=16|32 команда&lt;br&gt;раундынан&lt;br&gt;шығып кетті
|-
| 18
| E
| {{футбол|Германия}}
| 4
| 2
| 1
| 1
| 11
| 5
| +6
| '''7'''
|-
| 20
| E
| {{футбол|Кот-д'Ивуар}}
| 4
| 2
| 0
| 2
| 5
| 4
| +1
| '''6'''
|-
|}

== Марапаттары ==
=== Сыйлық ақша ===
2026 жылғы сәуірде [[ФИФА]] барлық қатысушы елдер үшін жүлделерді растады, кеңейтілген турнирдің жалпы бөлінуі 871 миллион АҚШ долларын құрады, бұл алдыңғы турнирдің жүлде қорының екі есесіне жуық. Жалпы сомасы 871 миллион доллардың 671 миллион доллары ойын негізделген жүлделерге кетеді, қалған 200 миллион доллар командалар арасында ойын сапасына қарамастан төленеді. Әрбір білікті команда 2,5 миллион доллар көлемінде дайындық ақшасын алады; мұны топтық кезеңдегі жарыстан шығарылумен бірге есептегенде, әр командаға ең аз жалпы сома 12,5 миллион доллар беріледі, ал жеңімпаз 62,5 миллион долларға дейін алады.

{{Ілеспе тақырыпша}}
{| class=&quot;wikitable sortable sticky-header&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|+ Ойын сапасы негізделген сыйлық ақша
|-
! rowspan=&quot;2&quot; | Орны
! rowspan=&quot;2&quot; | Команда саны
! colspan=&quot;2&quot; | Сыйлығы (миллиондарда)
|-
! Әр командаға
! Жалпы
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | Чемпиондар
| 1
| $50
| $50
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 2-орын
| 1
| $33
| $33
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 3-орын
| 1
| $29
| $29
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 4-орын
| 1
| $27
| $27
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 5–8-орындар (ширек финал)
| 4
| $19
| $76
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 9–16-орындар (16 команда кезеңі)
| 8
| $15
| $120
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 17–32-орындар (32 команда кезеңі)
| 16
| $11
| $176
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 33–48-орындар (топтық кезең)
| 16
| $10
| $160
|-
! Жалпы
! 48
! colspan=&quot;2&quot; |$671
|}

=== Жеке ойыншы және құрама марапаттары ===
{{Толық мақала|Футболдан әлем біріншілігінің марапаттары}}
Әрбір әлем чемпионаты аяқталған соң ФИФА жақсы көзге түскен футболшылар мен құраманы түрлі номинациялармен марапаттайды. Қазіргі күнде негізгі мараппаттар мен атақтар төмендегіше:
*«Алтын доп» — Ең үздік футболшыға.
*«Алтын бутцы» — Үздік сұрмергенге
*«Алтын қолғап» немесе «adidas Golden Glove» — үздік қақпашыға (2006 жылға дейін Лев Яшин атындағы жүлде).
*Үздік жас ойыншы — 21 жасқа дейінгі футболшылардың арасындағы ең үздігіне.
*«Адал ойын» немесе Fair Play — Адалдығымен көзге түскен құрамаға

== Көрсетілімі ==
2026 жылғы әлем біріншілігінің Қазақстандағы ресми хабар таратушысы — [[Qazsport]] телеарнасы.

== Ескертпелер ==
{{Notelist}}

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Футболдан әлем чемпионаттары}}
[[Санат:Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі]]
[[Санат:2026 жылғы футбол]]</text>
      <sha1>d9oktmj8tkbjwmrgm4vn75o7f0dvhbx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632029</id>
      <parentid>3632028</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T22:07:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <origin>3632029</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="145653" sha1="tao7ftea3j0nlrvowbzfnyd8atb0o0n" xml:space="preserve">{{Футбол құрамаларының жарысы
  | өткізу орыны      = {{USA}}&lt;br /&gt;{{CAN}}&lt;br /&gt;{{MEX}}
  | қалалар           = 16
  | стадиондар        = 16
  | іріктеу мерзімі   = 
  | финал мерзімі     = 11 маусым – 19 шілде 2026
  | атауы             = Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі
  | tourney_name      = FIFA World Cup 2026&lt;br&gt;Coupe du monde de football 2026&lt;br&gt;Copa Mundial de la FIFA 2026
  | логотипі          = 2026 FIFA World Cup.png
  | қатысушылар саны  = 48
  | финалдағы қатысушылар = 
  | чемпион    = 
  | рет        = 
  | 2 орын     = 
  | 3 орын     = 
  | 4 орын     = 
  | финал өтетін орыны      = «[[Метлайф-стэдиум|Метлайф]]», [[Ист-Ратерфорд]], [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]
  | ойналған мачтар саны    = 104
  | іріктеудегі ойындар     = 899
  | голдар саны             = 305
  | іріктеудегі голдар саны = 2527
  | келушілер_саны          = 
  | бомбардир               = {{ту|Франция}} [[Килиан Мбаппе]]
  | бголдар                 = 10
  | бомбардирлерді іріктеу  = {{Ту|Норвегия}} [[Эрлинг Холанд]]
  | іголдар                 = 16
  | үздік ойыншы     = 
  | үздік қақпашы    = 
  | үздік жас ойыншы = 
  |алд           = [[Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі|Катар 2022]]
  |кел           = 2030
}}
'''Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі''' — 2026 жылы жаздыгүні өткен футболдан 23-әлем чемпионаты. Бастапқыда чемпионаттың финалдық кезеңіне әдеттегідей 32 команда қатысуы керек еді, бірақ 2017 жылғы 10 қаңтарда ФИФА президенті [[Джанни Инфантино]] қатысушылар санын 48-ге дейін ұлғайту туралы шешім қабылдағанын мәлімдеді.

2018 жылғы 13 маусымда [[Мәскеу]]де өткен [[ФИФА]]-ның 68-конгресінің отырысында футболдан әлем чемпионаты қарсаңында турнирді өткізу орны туралы шешім қабылданды. Матчтар 16 қалада өтеді. Ойындарды өткізуге үміткер қалалар: [[Мехико]], [[Гвадалахара]], [[Монтеррей]] (барлығы [[Мексика]]да), [[Эдмонтон]], [[Торонто]], [[Монреаль]] (барлығы [[Канада]]да), [[Нью-Йорк]], [[Филадельфия]], [[Балтимор]], [[Вашингтон]], [[Бостон]], [[Цинциннати]], [[Нэшвилл (Мичиган)|Нашвилл]], [[Атланта]], [[Орландо (Оклахома)|Орландо]], [[Майами]], [[Хьюстон]], [[Даллас]], [[Лос Анжелес|Лос-Анджелес]], [[Сан-Франциско]], [[Денвер]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]], [[Сиэтл]] (барлығы АҚШ-та).

Чемпионаттың бомбардирі — 10 гол салған франциялық [[Килиан Мбаппе]].

== Өтетін жерді таңдау ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
!Елдер
!Бірінші тур
|-
| align=&quot;left&quot; |{{USA}} / {{CAN}} / {{MEX}}|| 134 {{yes|134}}
|-
| align=&quot;left&quot; |{{MAR}}
|65
|}

=== Өтінішін қайтарып алған елдер ===
* {{CHN}} / {{IND}} — 2 Азия елі чемпионатты бірлесіп өткізуге ниетті болды. Кейін өтініштерін кері қайтарып алынды.
* {{IDN}} — басында қызығушылық танытты. Жергілікті белсенділер ел үкіметіне чемпионатты қабылдау туралы петиция ұйымдастыруды ұйғарды, бірақ бұл сәтті болмады.
* {{ECU}} / {{BOL}} / {{PER}} / {{PAR}} — Оңтүстік Американың 4 елі бірден әлем чемпионатын бірлесіп өткізетінін жариялады. Бірақ кейін бұл идея тиісті қолдау таппады..
* {{NZL}} — ел алғашында чемпионатты бөлек өткізгісі келді, бірақ кейінірек көршісі — [[Аустралия]]мен бірге өтініш беруге шешім қабылдады.

== Чемпионаттың ерекшеліктері ==
*Бірінші рет әлем чемпионаты Канадада өтеді
*Бірінші рет әлем чемпионаты үш елде ұйымдастырылады.
*[[Мексика]] әлем чемпионатын үшінші рет өткізгелі жатқан бірінші мемлекет (алдын [[Футболдан 1970 жылғы әлем біріншілігі|1970]] және [[Футболдан 1986 жылғы әлем біріншілігі|1986]] жылдары).
*Бірінші рет 48 команды әлем чемпионатында қатысады

== Іріктеу турнирі ==

=== Жолдамалардың құрлықтарға бөлінуі ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!Континент (конфедерация)
!Бөлінетін 
орын
!Мүшелер 
саны
|-
|Азия (АФК)
|'''8'''
|46
|-
|Африка (КАФ)
|'''9'''
|54
|-
|Солт. және Орт. Америка (КОНКАКАФ)
|'''6'''
|35
|-
|Оңт. Америка (КОНМЕБОЛ)
|'''6'''
|10
|-
|Океания (ОФК)
|'''1'''
|11
|-
|Еуропа (УЕФА)
|'''16'''
|55
|-
|Плей-офф
|'''2'''
|0
|-
!Бары
!48
!208+3
|}

{| class=&quot;wikitable sortable mw-collapsible&quot;
!Ұлттық құрама
!Біліктілік әдісі
!Біліктілік берілген күні
!Қатысуы
!Қатарынан
!Соңғы рет қатысқан
!Ең жақсы нәтиже
|-
|АҚШ
| rowspan=&quot;3&quot; |Ұйымдастырушы
| rowspan=&quot;3&quot; |13 маусым 2018 жылы
|12
| rowspan=&quot;2&quot; |2
| rowspan=&quot;3&quot; |2022
|3-ші орын (1930)
|-
|Канада
|3
|Топтық кезең (1986, 2022)
|-
|Мексика
|18
|9
|1/4 финалы (1970, 1986)
|}

== Қатысушылары==
=== Іріктеу турнирінің барысы туралы жалпы мәлімет ===
{| class=&quot;wikitable mw-collapsible&quot;
|+Конфедерациялар бойынша ваучерлерді бөлу
|-
! width=&quot;90&quot; |Континент (конфедерация)
! width=&quot;80&quot; |Жалпы орын
! width=&quot;80&quot; |ФИФА мүшелерінің жалпы саны
! width=&quot;80&quot; |Бос орындар
! width=&quot;80&quot; |Барлық тіркелген командалар
! width=&quot;80&quot; |Финалға өтті
! width=&quot;80&quot; |Шығу мүмкіндігі барлар
! width=&quot;80&quot; |Таңдауға қатысуды жалғастырды, бірақ біліктілік алу мүмкіндігін жоғалтты
! width=&quot;80&quot; |Ұтылды немесе шығарылды
! width=&quot;115&quot; |Іріктеу турнирінің басталуы
! width=&quot;115&quot; |Іріктеу турнирінің аяқталуы
|-
|Азия ([[Азия Футбол Конфедерациясы|АФК]])
|'''8'''
|47
|8
|0
|0
|0
|0
|0
|қазан 2023
|қараша 2025
|-
|Африка ([[Африка Футбол Конфедерациясы|КАФ]])
|'''9'''
|54
|9
|0
|0
|0
|0
|0
|
|
|-
|Солтүстік және Орталық Америка ([[КОНКАКАФ]])
|'''6'''
|35
|3
|0
|3
|0
|0
|0
|
|
|-
|Оңтүстік Америка ([[КОНМЕБОЛ]])
|'''6'''
|10
|6
|0
|0
|0
|0
|0
|23 наурыз 2023
|
|-
|Океания ([[Азия Футбол Конфедерациясы|ОФК]])
|'''1'''
|11
|1
|0
|0
|0
|0
|0
|
|
|-
|Еуропа ([[УЕФА]])
|'''16'''
|55
|16
|0
|0
|0
|0
|0
|наурыз 2025
|наурыз 2026
|-
|Плей-офф
|'''2'''
|0
|2
|0
|0
|0
|0
|0
|
|
|-
!Барлығы
!48
!209+3
!45
!0
!3
!0
!0
!0
!
!
|}
[[Америка Құрама Штаттары|А]]ҚШ, [[Канада]] и [[Мексика]] 2026 жылғы әлем чемпионатының финалдық кезеңіне қабылдаушы елдер ретінде автоматты түрде жолдама алды. Конфедерациялар финалдық турнирде кепілдендірілген 43 орынды алады. Құрлықаралық плей-офф кезеңінде әр конфедерациядан бір командадан басқа тағы 2 орын сарапқа салынады. [[УЕФА]], және чемпионатты өткізетін конфедерацияның басқа командасы ([[КОНКАКАФ]]). Ұйымдастырушы елдердің қайсысы финалда автоматты орындар алады деген сұрақ қосымша шешіледі. Бұл орындар жалпы квотаға есептеледі. [[КОНКАКАФ]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=5/news=fifa-council-prepares-congress-takes-key-decisions-for-the-future-of-t-2883353.html|title=FIFA Council prepares Congress, takes key decisions for the future of the FIFA World Cup™|access-date=2018-06-16|archive-date=2017-06-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20170618072825/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y%3D2017/m%3D5/news%3Dfifa-council-prepares-congress-takes-key-decisions-for-the-future-of-t-2883353.html|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=3/news=bureau-of-the-council-recommends-slot-allocation-for-the-2026-fifa-wor-2878254.html|title=Bureau of the Council recommends slot allocation for the 2026 FIFA World Cup™|access-date=2018-06-16|archive-date=2017-04-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170409184031/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y%3D2017/m%3D3/news%3Dbureau-of-the-council-recommends-slot-allocation-for-the-2026-fifa-wor-2878254.html|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;

== Қала мен стадиондары ==

: 23 үміткер қала анықталды, оның ішінде 2020-2021 жылдар аралығында чемпионат өтетін 16 қала таңдалады (2 Канадада, 3 Мексикада және 11 АҚШ-та):                                                                                                                                                                                  

: A {{dagger}} — алдыңғы әлем біріншілігін өткізуге қолданылған стадион ([[Мексика]] мен [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]])
: A {{double-dagger}} — жабық стадион
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!{{Байрақ|Мексика}} [[Мехико]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Ист-Ратерфорд]]&lt;br&gt;([[Нью-Йорк]] — [[Нью-Джерси]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]&lt;br&gt;([[Даллас]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Хьюстон]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|-
|[[Ацтека|Эстадио Сьюдад-де-Мехико]]{{dagger}}
|[[Метлайф-стэдиум|Нью-Йорк — Нью-Джерси Стэдиум]]
|[[Эй-ти-энд-ти Стэдиум|Даллас Стэдиум]]{{double-dagger}}
|[[Эрроухед Стэдиум|Канзас-Сити Стэдиум]]
|[[Эн-ар-джи Стэдиум|Хьюстон Стэдиум]]{{double-dagger}}
|-
|Сыйымдылығы: '''87 523'''
|Сыйымдылығы: '''82 500'''
|Сыйымдылығы: '''80 000'''
|Сыйымдылығы: '''76 416'''
|Сыйымдылығы: '''72 220'''
|-
|[[Сурет:Soccer game at the Azteca Stadium.JPG|250px]]
|[[Сурет:Copa America game between Columbia vs Peru at the MetLife Stadium.jpg|250px]]
|[[Сурет:Cowboys stadium inside view 4.JPG|250px]]
|[[Сурет:25 July 2010 Kansas City Wizards vs Manchester United friendly.jpg|250px]]
|[[Сурет:Reliantstadium.jpg|250px]]
|-
!{{Байрақ|АҚШ}}} [[Атланта]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|colspan=3 rowspan=12|{{ПозКарта+|alt=Canada USA Mexico laea location map.svg|Солтүстік Америка|float=center|width=800|caption=Қабылдаушы қалалар|places=
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=33.755|long=-84.39|label='''[[Атланта]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=42.065278|long= -71.248333|label='''[[Бостон]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=32.775833|long=-96.796667|label='''[[Даллас]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=29.762778|long=-95.383056|label='''[[Хьюстон]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=39.099722|long=-94.578333|label='''[[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=34.05|long=-118.25|label='''[[Лос Анжелес]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=25.775278|long=-80.208889|label='''[[Майами]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=40.817097|long=-74.085024|label='''[[Нью-Йорк]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=39.9500|long=-75.1667|label='''[[Филадельфия]]'''|position=left}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=37.4032|long=-121.9698|label='''[[Сан-Франциско]]'''}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=47.5952|long=-122.3316|label='''[[Сиэтл]]'''}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=49.28|long=-123.12|label='''[[Ванкувер]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=43.7|long=-79.4|label='''[[Торонто]]'''|position=left}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=19.302911 |long=-99.150442 |label='''[[Мехико]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=25.722806 |long=-100.312056 |label='''[[Монтеррей]]''' |position=left}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=20.681667 |long=-103.462778 |label= '''[[Гвадалахара]]''' |position=left}}
}}
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]&lt;br&gt;([[Лос Анжелес]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|title=Los Angeles 2026|access-date=2022-07-02|archive-date=2021-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20210629172852/https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Мерседес-Бенц Стэдиум|Атланта Стэдиум]]{{double-dagger}}
|[[Соу-Фай Стэдиум|Лос-Анджелес Стэдиум]]
|-
|Сыйымдылығы: '''83 000'''
|Сыйымдылығы: '''70 240'''
|-
|[[Сурет:2017 Orlando City at Atlanta United MLS Game.jpg|250px]]
|[[Сурет:SoFi Stadium interior 2021.jpg|250px]]
|-
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Филадельфия]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Сиэтл]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|-
|[[Линкольн Файненшел Филд|Филадельфия Стэдиум]]
|[[Люмен Филд|Сиэтл Стэдиум]]
|-
|Сыйымдылығы: '''69 796'''
|Сыйымдылығы: '''72 000'''
|-
|[[Сурет:Philly (45).JPG|250px]]
|[[Сурет:2022 CONCACAF Champions League Final - View from southeast corner at night.jpg|250px]]
|-
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Санта-Клара (Калифорния)|Санта-Клара]]&lt;br&gt;(Сан-Франциско шығанағындағы облыс)&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Фоксборо]]&lt;br&gt;([[Бостон]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|-
|[[Ливайс Стэдиум|Сан-Франциско-Бэй-Эриа Стэдиум]]
|[[Джиллетт Стэдиум|Бостон Стэдиум]]
|-
|Сыйымдылығы: '''75 000'''
|Сыйымдылығы: '''65 878'''
|-
|[[Сурет:Entering Levi's Stadium.JPG|250px]]
|[[Сурет:Gillette Stadium (Top View).jpg|250px]]
|-
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Майами-Гарденс]]&lt;br&gt;([[Майами]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|Канада}} [[Ванкувер]]&lt;ref name=&quot;vancouver_candidatecity&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process|title=Update on FIFA World Cup 2026 candidate host city process|publisher=FIFA|date=2022-04-14|access-date=2022-04-14|archive-date=2022-07-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20220712003456/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
!{{Байрақ|Мексика}} [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]&lt;br&gt;([[Монтеррей]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|Мексика}} [[Сапопан]]&lt;br&gt;([[Гвадалахара]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|Канада}} [[Торонто]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot;&gt;{{Cite web |title=United 2026 bid book |url=https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf |access-date=2018-04-30 |publisher=united2026.com |archive-date=2021-09-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210915131958/https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Хард Рок Стэдиум|Майами Стэдиум]]
|[[Би-Си Плейс]]{{double-dagger}}
|[[Бе-бе-уве-а (стадион)|Эстадио Монтеррей]]
|[[Акрон (стадион)|Эстадио Гвадалахара]]
|[[Бимо Филд|Торонто Стэдиум]]
|-
|Сыйымдылығы: '''67 518'''
|Сыйымдылығы: '''54 500'''
|Сыйымдылығы: '''53 500'''
|Сыйымдылығы: '''49 850'''
|Сыйымдылығы: '''45 500'''
|-
|[[Сурет:Hard Rock Stadium 2017 2.jpg|250px]]
|[[Сурет:BC Place 2015 Women's FIFA World Cup.jpg|250px]]
|[[Сурет:Estadio BBVA Bancomer - Diciembre 2017.jpg|250px]]
|[[Сурет:Estadio Akron 02-07-2022 cabecera sur lado derecho.jpg|300px]]
|[[Сурет:Bmo field (8820851518).jpg|250px]]
|}

== Топтар ==
=== Топтар тізімі ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;background:#DEF; border-width:0;&quot;
|-
! style=&quot;width:25%&quot; | A тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | B тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | C тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | D тобы
|-
| {{футбол|Мексика}} || {{футбол|Канада}} || {{футбол|Бразилия}} || {{футбол|АҚШ}}
|-
| {{футбол|ОАР}} || {{футбол|Босния және Герцеговина}} || {{футбол|Марокко}} || {{футбол|Парагвай}}
|-
| {{футбол|Корея Республикасы}} || {{футбол|Катар}} || {{футбол|Гаити}} || {{футбол|Аустралия}}
|-
| {{футбол|Чехия}} || {{футбол|Швейцария}} || {{футбол|Шотландия}} || {{футбол|Түркия}}
|-
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#FFF; border-width:0;&quot; |
|-
! style=&quot;width:25%&quot; | E тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | F тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | G тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | H тобы
|-
| {{футбол|Германия}} || {{футбол|Нидерланд}} || {{футбол|Бельгия}} || {{футбол|Испания}}
|-
| {{футбол|Кюрасао}} || {{футбол|Жапония}} || {{футбол|Мысыр}} || {{футбол|Кабо-Верде}}
|-
| {{футбол|Кот-д'Ивуар}} || {{футбол|Швеция}} || {{футбол|Иран}} || {{футбол|Сауд Арабиясы}}
|-
| {{футбол|Эквадор}} || {{футбол|Тунис}} || {{футбол|Жаңа Зеландия}} || {{футбол|Уругвай}}
|-
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#FFF; border-width:0;&quot; |
|-
! style=&quot;width:25%&quot; | I тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | J тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | K тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | L тобы
|-
| {{футбол|Франция}} || {{футбол|Аргентина}} || {{футбол|Португалия}} || {{футбол|Англия}}
|-
| {{футбол|Сенегал}} || {{футбол|Алжир}} || {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}} || {{футбол|Хорватия}}
|-
| {{футбол|Ирак}} || {{футбол|Аустрия}} || {{футбол|Өзбекстан}} || {{футбол|Гана}}
|-
| {{футбол|Норвегия}} || {{футбол|Иордания}} || {{футбол|Колумбия}} || {{футбол|Панама}}
|-
|}

== Топтық турнир ==
{{small|{{colorbox|palegreen}} — Плей-офф-қа түсті&lt;br&gt;{{colorbox|lightblue}} — Статистикасы бойынша плей-офф-қа түсе алады}}
=== A тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Мексика}} '''(Қ)'''|3|0|0|6|0|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Оңтүстік Африка Республикасы}}|1|1|1|2|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Оңтүстік Корея}}|1|0|2|2|3}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Чехия}}|0|1|2|2|6}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Қ — Қабылдаушы ел}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[11 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;13:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|ОАР}}
| голдар1                   = [[Хулиан Киньонес]] {{гол|9}}&lt;br&gt;[[Рауль Хименес]] {{гол|67}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 80 824
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Вилтон Сампайо]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[11 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Оңтүстік Корея}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Чехия}}
| голдар1                   = [[Хван Ин Бом]] {{гол|67}}&lt;br&gt;[[О Хён Гю]] {{гол|80}}
| голдар2                   = [[Ладислав Крейчий (1999)|Ладислав Крейчий]] {{гол|59}}
| стадион                   = [[Акрон (стадион)|Акрон]], [[Сапопан]]
| көрермендер               = 44 895
| төреші                    = {{ту|Мысыр}} [[Амин Омар]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Чехия}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|ОАР}}
| голдар1                   = [[Михал Садилек]] {{гол|6}}
| голдар2                   = [[Тебохо Мокоэна (1997)|Тебохо Мокоэна]] {{гол|83|[[Пенальти|пен.]]}}
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 67 442
| төреші                    = {{ту|АҚШ}} [[Тори Пенсо]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Оңтүстік Корея}}
| голдар1                   = [[Луис Ромо]] {{гол|50}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 45 522
| төреші                    = {{ту|Уругвай}} [[Густаво Техера]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Чехия}}
| есеп                      = 0:3
| команда2                  = {{футбол|Мексика}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Матео Чавес]] {{гол|55}}&lt;br&gt;[[Хулиан Киньонес]] {{гол|61}}&lt;br&gt;[[Альваро Фидальго]] {{гол|90+4}}
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 80 824
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Яэль Фалькон]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|ОАР}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Оңтүстік Корея}}
| голдар1                   = [[Тапело Масеко]] {{гол|63}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер               = 51 243
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Факундо Тельо]]
}}

=== B тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Швейцария}}|2|1|0|7|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Канада}}{{efn|Бетпе-бет нәтижесі: Канада 1–1 Босния және Герцеговина. Жалпы голдар айырмашылығы жеңімпазды шешу үшін қолданылды.|name=canbosn}} '''(Қ)'''|1|1|1|8|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Босния және Герцеговина}}{{efn|name=canbosn}}|1|1|1|5|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Катар}}|0|1|2|2|10}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Қ — Қабылдаушы ел}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[12 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Канада}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Босния және Герцеговина}}
| голдар1                   = [[Кайл Ларин]] {{гол|78}}
| голдар2                   = [[Йово Лукич]] {{гол|21}}
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 43 002
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Факундо Тельо]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Катар}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Швейцария}}
| голдар1                   = [[Миро Мухайм]] {{гол|90+4|[[автогол|авто.]]}}
| голдар2                   = [[Брель Эмболо]] {{гол|17|[[Пенальти|пен.]]}}
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 67 966
| төреші                    = {{ту|Гондурас}} [[Саид Мартинес]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Швейцария}}
| есеп                      = 4:1
| команда2                  = {{футбол|Босния және Герцеговина}}
| голдар1                   = [[Жоан Манзамби]] {{гол|74||90}}&lt;br&gt;[[Рубен Варгас]] {{гол|84}}&lt;br&gt;[[Гранит Джака]] {{гол|90+7|[[Пенальти|пен.]]}}
| голдар2                   = [[Тебохо Мокоэна (1997)|Тебохо Мокоэна]] {{гол|83}} ([[Пенальти|пен.]])
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 026
| төреші                    = {{ту|Португалия}} [[Жуан Пиньейру]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Канада}}
| есеп                      = 6:0
| команда2                  = {{футбол|Катар}}
| голдар1                   = [[Кайл Ларин]] {{гол|16}}&lt;br&gt;[[Джонатан Дэвид]] {{гол|29||45+3||90+2}}&lt;br&gt;[[Нейтан Салиба]] {{гол|64}}&lt;br&gt;[[Мохамед Манай]] {{гол|75|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|Чили}} [[Кристиан Гарай]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Швейцария}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Канада}}
| голдар1                   = [[Рубен Варгас]] {{гол|46}}&lt;br&gt;[[Жоан Манзамби]] {{гол|57}}
| голдар2                   = [[Промис Дэвид]] {{гол|76}}
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Рамон Абатти]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Босния және Герцеговина}}
| есеп                      = 3:1
| команда2                  = {{футбол|Катар}}
| голдар1                   = [[Керим Алайбегович]] {{гол|21}}&lt;br&gt;[[Махмуд Абунада]] {{гол|34|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Эрмин Махмич]] {{гол|80}}
| голдар2                   = [[Хассан Әл-Хайдос]] {{гол|42}}
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 66 925
| төреші                    = {{ту|Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]]
}}

=== C тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Бразилия}}{{efn|Бетпе-бет шайқаста тең ойын болды (Бразилия 1–1 Марокко). Жеңімпаз жалпы гол айырмашылығы негізінде.|name=brazmor}}|2|1|0|7|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Марокко}}{{efn|name=brazmor}}|2|1|0|6|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Шотландия}}|1|0|2|1|4}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Гаити}}|0|0|3|2|8}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Марокко}}
| голдар1                   = [[Винисиус Жуниор]] {{гол|32}}
| голдар2                   = [[Исмаэль Сайбари]] {{гол|21}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|Словения}} [[Славко Винчич]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;21:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Гаити}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Шотландия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Джон Макгинн]] {{гол|28}}
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 64 146
| төреші                    = {{ту|Алжир}} [[Мустафа Горбаль]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Шотландия}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Марокко}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Исмаэль Сайбари]] {{гол|2}}
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 64 146
| төреші                    = {{ту|Өзбекстан}} [[Ильгиз Танташев]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп                      = 3:0
| команда2                  = {{футбол|Гаити}}
| голдар1                   = [[Матеус Кунья]] {{гол|23||36}}&lt;br&gt;[[Винисиус Жуниор]] {{гол|45+3}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 324
| төреші                    = {{ту|Испания}} [[Алехандро Хосе Эрнандес Эрнандес]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Шотландия}}
| есеп                      = 0:3
| команда2                  = {{футбол|Бразилия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Винисиус Жуниор]] {{гол|7||45+3}}&lt;br&gt;[[Матеус Кунья]] {{гол|60}}
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 64 478
| төреші                    = {{ту|Мексика}} [[Сесар Артуро Рамос]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Марокко}}
| есеп                      = 4:2
| команда2                  = {{футбол|Гаити}}
| голдар1                   = [[Ашраф Хакими]] {{гол|39}}&lt;br&gt;[[Исмаэль Сайбари]] {{гол|45+1}}&lt;br&gt;[[Суфьян Рахими]] {{гол|78}}&lt;br&gt;[[Джасим Ясин]] {{гол|89}}
| голдар2                   = [[Яссин Буну]] {{гол|10|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Вильсон Изидор]] {{гол|43}}
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 68 239
| төреші                    = {{ту|Нидерланд}} [[Данни Маккели]]
}}

=== D тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|АҚШ}} '''(Қ)'''|2|0|1|8|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Аустралия}}{{efn|Бетпе-бет шайқаста тең ойын болды (Аустралия 0–0 Парагвай). Жеңімпаз жалпы гол айырмашылығы негізінде.|name=auspar}}|1|1|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Парагвай}}{{efn|name=auspar}}|1|1|1|2|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Түркия}}|1|0|2|3|5}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Қ — Қабылдаушы ел}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[12 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|АҚШ}}
| есеп                      = 4:1
| команда2                  = {{футбол|Парагвай}}
| голдар1                   = [[Дамьян Бобадилья]] {{гол|7|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Фоларин Балоган]] {{гол|31||45+5}}&lt;br&gt;[[Джованни Рейна]] {{гол|90+8}}
| голдар2                   = [[Маурисио Магальяйнс Прадо]] {{гол|73}}
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 492
| төреші                    = {{ту|Нидерланд}} [[Данни Маккели]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;21:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аустралия}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Түркия}}
| голдар1                   = [[Нестори Иранкунда]] {{гол|27}}&lt;br&gt;[[Коннор Меткалф]] {{гол|75}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|АҚШ}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Аустралия}}
| голдар1                   = [[Камерон Берджесс]] {{гол|11|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Алекс Фримен (футболшы)|Алекс Фримен]] {{гол|43}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 66 925
| төреші                    = {{ту|Германия}} [[Феликс Цвайер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Түркия}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Парагвай}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Матиас Галарса (парагвайлық футболшы)|Матиас Галарса]] {{гол|2}}
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 68 827
| төреші                    = {{ту|Сальвадор}} [[Иван Бартон]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Түркия}}
| есеп                      = 3:2
| команда2                  = {{футбол|АҚШ}}
| голдар1                   = [[Арда Гүлер]] {{гол|10}}&lt;br&gt;[[Барыш Йылмаз]] {{гол|31}}&lt;br&gt;[[Каан Айхан]] {{гол|90+8}}
| голдар2                   = [[Остон Трасти]] {{гол|3}}&lt;br&gt;[[Себастьян Берхалтер]] {{гол|49}}
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 492
| төреші                    = {{ту|Алжир}} [[Мустафа Горбаль]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Парагвай}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Аустралия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 68 827
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Клеман Тюрпен]]
}}

=== E тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Германия}}{{efn|Бетпе-бет нәтижесі: Германия 2–1 Кот-д'Ивуар|name=germcote}}|2|0|1|10|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Кот-д'Ивуар}}{{efn|name=germcote}}|2|0|1|4|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Эквадор}}|1|1|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Кюрасао}}|0|1|2|1|9}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;13:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Германия}}
| есеп                      = 7:1
| команда2                  = {{футбол|Кюрасао}}
| голдар1                   = [[Феликс Нмеча]] {{гол|6}}&lt;br&gt;[[Нико Шлоттербек]] {{гол|38}}&lt;br&gt;[[Кай Хаверц]] {{гол|45+5|[[Пенальти|пен.]]|88}}&lt;br&gt;[[Жамал Мусиала]] {{гол|47}}&lt;br&gt;[[Натаниэль Браун]] {{гол|68}}&lt;br&gt;[[Дениз Ундав]] {{гол|78}}
| голдар2                   = [[Ливано Комененсия]] {{гол|21}}
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 021
| төреші                    = {{ту|Марокко}} [[Джалаль Джайед]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Кот-д'Ивуар}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Эквадор}}
| голдар1                   = [[Амад Диалло]] {{гол|90}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 274
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Франсуа Летексье]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Германия}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Кот-д'Ивуар}}
| голдар1                   = [[Дениз Ундав]] {{гол|68||90+4}}
| голдар2                   = [[Франк Кессье]] {{гол|30}}
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 43 036
| төреші                    = {{ту|Парагвай}} [[Хуан Габриэль Бенитес]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Эквадор}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Кюрасао}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 68 598
| төреші                    = {{ту|Қытай}} [[Ма Нин]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Кюрасао}}
| есеп                      = 0:2
| команда2                  = {{футбол|Кот-д'Ивуар}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Николя Пепе]] {{гол|6||54}}
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 324
| төреші                    = {{ту|Швеция}} [[Гленн Нюберг]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Эквадор}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Германия}}
| голдар1                   = [[Нильсон Ангуло]] {{гол|9}}&lt;br&gt;[[Гонсало Плата]] {{гол|77}}
| голдар2                   = [[Лерой Сане]] {{гол|2}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|АҚШ}} [[Тори Пенсо]]
}}

=== F тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Нидерланд}}|2|1|0|10|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Жапония}}|1|2|0|7|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Швеция}}|1|1|1|7|7|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Тунис}}|0|0|3|2|12}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Нидерланд}}
| есеп                      = 2:2
| команда2                  = {{футбол|Жапония}}
| голдар1                   = [[Вирджил ван Дейк]] {{гол|51}}&lt;br&gt;[[Крисенсио Саммервилл]] {{гол|64}}
| голдар2                   = [[Кэйто Накамура]] {{гол|57}}&lt;br&gt;[[Даити Камада]] {{гол|88}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 69 285
| төреші                    = {{ту|АҚШ}} [[Исмаил Эльфат]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Швеция}}
| есеп                      = 5:1
| команда2                  = {{футбол|Тунис}}
| голдар1                   = [[Ясин Айяри]] {{гол|7||90+6}}&lt;br&gt;[[Александер Исак]] {{гол|30}}&lt;br&gt;[[Виктор Дьёкереш]] {{гол|59}}&lt;br&gt;[[Маттиас Сванберг]] {{гол|84}}
| голдар2                   = [[Омар Рекик]] {{гол|43}}
| стадион                   = [[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер               = 50 987
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Яэль Фалькон]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Нидерланд}}
| есеп                      = 5:1
| команда2                  = {{футбол|Швеция}}
| голдар1                   = [[Брайан Бробби]] {{гол|5||17}}&lt;br&gt;[[Коди Гакпо]] {{гол|47||54}}&lt;br&gt;[[Крисенсио Саммервилл]] {{гол|89}}
| голдар2                   = [[Антони Эланга]] {{гол|59}}
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 777
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Майкл Оливер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;22:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Тунис}}
| есеп                      = 0:4
| команда2                  = {{футбол|Жапония}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Даити Камада]] {{гол|4}}&lt;br&gt;[[Аясэ Уэда]] {{гол|31||83}}&lt;br&gt;[[Дзюня Ито]] {{гол|69}}
| стадион                   = [[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер               = 51 243
| төреші                    = {{ту|Румыния}} [[Иштван Ковач]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Жапония}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Швеция}}
| голдар1                   = [[Дайдзэн Маэда]] {{гол|56}}
| голдар2                   = [[Антони Эланга]] {{гол|62}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 137
| төреші                    = {{ту|Сальвадор}} [[Иван Бартон]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Тунис}}
| есеп                      = 1:3
| команда2                  = {{футбол|Нидерланд}}
| голдар1                   = [[Хазем Мастури]] {{гол|54}}
| голдар2                   = [[Эльес Схири]] {{гол|3|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Брайан Бробби]] {{гол|7}}&lt;br&gt;[[Ян Паул Ван Хекке]] {{гол|62}}
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 68 391
| төреші                    = {{ту|Мексика}} [[Катя Ицель Гарсия]]
}}

=== G тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Бельгия}}{{efn|Бетпе-бет шайқаста тең ойын болды (Бельгия 1–1 Мысыр). Жеңімпаз жалпы гол айырмашылығы негізінде.|name=belgegy}}|1|2|0|6|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Мысыр}}{{efn|name=belgegy}}|1|2|0|5|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Иран}}|0|3|0|3|3}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Жаңа Зеландия}}|0|1|2|4|10}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бельгия}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Мысыр}}
| голдар1                   = [[Мохамед Хани]] {{гол|66|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2                   = [[Эмам Ашур]] {{гол|19}}
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 66 775
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Рамон Абатти]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Иран}}
| есеп                      = 2:2
| команда2                  = {{футбол|Жаңа Зеландия}}
| голдар1                   = [[Рамин Резаэян]] {{гол|32}}&lt;br&gt;[[Мухаммад Мохеби]] {{гол|64}}
| голдар2                   = [[Элайджа Джаст]] {{гол|7||54}}
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 108
| төреші                    = {{ту|Мексика}} [[Сесар Артуро Рамос]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бельгия}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Иран}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 317&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bluewin.ch/en/index/belgium-fails-to-beat-iran-either-3290409.html |title=Belgium Can't Beat Iran Either |language=en |work=bluewin.ch |date=2026-06-22 |accessdate=2026-06-22}}&lt;/ref&gt;
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Дарио Умберто Эррера]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Жаңа Зеландия}}
| есеп                      = 1:3
| команда2                  = {{футбол|Мысыр}}
| голдар1                   = [[Финн Серман]] {{гол|15}}
| голдар2                   = [[Мостафа Зико]] {{гол|58}}&lt;br&gt;[[Мохаммед Салах]] {{гол|67}}&lt;br&gt;[[Махмуд Хассан]] {{гол|82}}
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|БАӘ}} [[Омар Аль-Али]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Мысыр}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Иран}}
| голдар1                   = [[Махмуд Сабер]] {{гол|5}}
| голдар2                   = [[Рамин Резаэян]] {{гол|14}}
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 66 925
| төреші                    = {{ту|Польша}} [[Шимон Марциняк]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Жаңа Зеландия}}
| есеп                      = 1:5
| команда2                  = {{футбол|Бельгия}}
| голдар1                   = [[Элайджа Джаст]] {{гол|84}}
| голдар2                   = [[Леандро Троссард]] {{гол|28||50}}&lt;br&gt;[[Кевин Де Брёйне]] {{гол|66}}&lt;br&gt;[[Ромелу Лукаку]] {{гол|86}}&lt;br&gt;[[Алексис Салемакерс]] {{гол|90+4}}
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|Иордания}} [[Адхам Махадмех]]
}}

=== H тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Испания}}|2|1|0|5|0|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Кабо-Верде}}|0|3|0|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Уругвай}}{{efn|Бетпе-бет шайқаста тең ойын болды (Уругвай 1–1 Сауд Арабиясы). Жеңімпаз жалпы гол айырмашылығы негізінде.|name=urusaud}}|0|2|1|3|4}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Сауд Арабиясы}}{{efn|name=urusaud}}|0|2|1|1|5}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Испания}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Кабо-Верде}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 67 640
| төреші                    = {{ту|Иордания}} [[Адхам Махадмех]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Сауд Арабиясы}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Уругвай}}
| голдар1                   = [[Абдулелах аль-Амри]] {{гол|41}}
| голдар2                   = [[Максимилиано Араухо]] {{гол|80}}
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 62 764
| төреші                    = {{ту|Италия}} [[Маурицио Мариани]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Испания}}
| есеп                      = 4:0
| команда2                  = {{футбол|Сауд Арабиясы}}
| голдар1                   = [[Ламин Ямаль]] {{гол|10}}&lt;br&gt;[[Микель Оярсабаль]] {{гол|21||24}}&lt;br&gt;[[Хасан ат-Тамбакти]] {{гол|49|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Рафаэл Клаус]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Уругвай}}
| есеп                      = 2:2
| команда2                  = {{футбол|Кабо-Верде}}
| голдар1                   = [[Максимилиано Араухо]] {{гол|44}}&lt;br&gt;[[Агустин Каноббио]] {{гол|45+5}}
| голдар2                   = [[Кевин Ленини]] {{гол|21}}&lt;br&gt;[[Элиу Варела]] {{гол|61}}
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 64 003
| төреші                    = {{ту|Норвегия}} [[Эспен Эскос]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Кабо-Верде}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Сауд Арабиясы}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 278
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Франсуа Летексье]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Уругвай}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Испания}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Алекс Баэна]] {{гол|42}}
| стадион                   = [[Акрон (стадион)|Акрон]], [[Сапопан]]
| көрермендер               = 45 065
| төреші                    = {{ту|АҚШ}} [[Исмаил Эльфат]]
}}

=== I тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Франция}}|3|0|0|10|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Норвегия}}|2|0|0|8|7|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Сенегал}}|1|0|2|8|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Ирак}}|0|0|3|1|12}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Франция}}
| есеп                      = 3:1
| команда2                  = {{футбол|Сенегал}}
| голдар1                   = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|66||90+6}}&lt;br&gt;[[Брадли Баркола]] {{гол|82}}
| голдар2                   = [[Ибраим Мбайе]] {{гол|90+5}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 545
| төреші                    = {{ту|Аустралия}} [[Алиреза Фагани]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Ирак}}
| есеп                      = 1:4
| команда2                  = {{футбол|Норвегия}}
| голдар1                   = [[Аймен Хусейн]] {{гол|39}}
| голдар2                   = [[Эрлинг Холанд]] {{гол|29||43}}&lt;br&gt;[[Лео Эстигор]] {{гол|76}}&lt;br&gt;[[Аймен Хусейн]] {{гол|90+6|[[Автогол|авто.]]}}
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 63 106
| төреші                    = {{ту|Габон}} [[Пьер Ачо]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Франция}}
| есеп                      = 3:0
| команда2                  = {{футбол|Ирак}}
| голдар1                   = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|14||54}}&lt;br&gt;[[Усман Дембеле]] {{гол|66}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 324
| төреші                    = {{ту|Канада}} [[Дрю Фишер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Норвегия}}
| есеп                      = 3:2
| команда2                  = {{футбол|Сенегал}}
| голдар1                   = [[Маркус Хольмгреен Педерсен]] {{гол|43}}&lt;br&gt;[[Эрлинг Холанд]] {{гол|48||58}}
| голдар2                   = [[Исмаила Сарр]] {{гол|53||90+3}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Вилтон Сампайо]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Норвегия}}
| есеп                      = 1:4
| команда2                  = {{футбол|Франция}}
| голдар1                   = [[Тело Осгор]] {{гол|21}}
| голдар2                   = [[Усман Дембеле]] {{гол|7||20||32}}&lt;br&gt;[[Дезире Дуэ]] {{гол|90+4}}
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 64 146
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Майкл Оливер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Сенегал}}
| есеп                      = 5:0
| команда2                  = {{футбол|Ирак}}
| голдар1                   = [[Абиб Диарра]] {{гол|4}}&lt;br&gt;[[Исмаила Сарр]] {{гол|56}}&lt;br&gt;[[Пап Гейе]] {{гол|59||71}}&lt;br&gt;[[Илиман Ндиай]] {{гол|82}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 43 036
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Энтони Тэйлор]]
}}

=== J тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Аргентина}}|3|0|0|8|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Аустрия}}{{efn|Бетпе-бет шайқаста тең ойын болды (Аустрия 3–3 Алжир). Жеңімпаз жалпы гол айырмашылығы негізінде.|name=australg}}|1|1|1|6|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Алжир}}{{efn|name=australg}}|1|1|1|5|7|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Иордания}}|0|0|3|3|8}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп                      = 3:0
| команда2                  = {{футбол|Алжир}}
| голдар1                   = [[Лионель Месси]] {{гол|17||60||76}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 69 045
| төреші                    = {{ту|Польша}} [[Шимон Марциняк]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;21:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аустрия}}
| есеп                      = 3:1
| команда2                  = {{футбол|Иордания}}
| голдар1                   = [[Романо Шмид]] {{гол|20}}&lt;br&gt;[[Язан әл-Араб]] {{гол|76|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Марко Арнаутович]] {{гол|90+12|[[Пенальти|пен.]]}}
| голдар2                   = [[Али Олуан]] {{гол|50}}
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 68 527
| төреші                    = {{ту|Мавритания}} [[Дахане Бейда]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Аустрия}}
| голдар1                   = [[Лионель Месси]] {{гол|38||90+5}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 649
| төреші                    = {{ту|Мысыр}} [[Амин Омар]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Иордания}}
| есеп                      = 1:2
| команда2                  = {{футбол|Алжир}}
| голдар1                   = [[Низар әл-Рашдан]] {{гол|36}}
| голдар2                   = [[Надир Бенбуали]] {{гол|69}}&lt;br&gt;[[Амин Гуири]] {{гол|82}}
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 68 371
| төреші                    = {{ту|Словения}} [[Славко Винчич]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;21:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Алжир}}
| есеп                      = 3:3
| команда2                  = {{футбол|Аустрия}}
| голдар1                   = [[Рафик Бельгали]] {{гол|45}}&lt;br&gt;[[Рияд Маһрез]] {{гол|60||90+3}}
| голдар2                   = [[Марко Арнаутович]] {{гол|28}}&lt;br&gt;[[Марсель Забитцер]] {{гол|55}}&lt;br&gt;[[Саша Калайджич]] {{гол|90+6}}
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 69 045
| төреші                    = {{ту|Өзбекстан}} [[Ильгиз Танташев]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;21:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Иордания}}
| есеп                      = 1:3
| команда2                  = {{футбол|Аргентина}}
| голдар1                   = [[Мұса Тамари]] {{гол|55}}
| голдар2                   = [[Джовани Ло Чельсо]] {{гол|19}}&lt;br&gt;[[Лаутаро Мартинес]] {{гол|31|[[Пенальти|пен.]]}}&lt;br&gt;[[Лионель Месси]] {{гол|80}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 649
| төреші                    = {{ту|Румыния}} [[Иштван Ковач]]
}}

=== K тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Колумбия}}|2|1|0|4|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Португалия}}|1|2|0|6|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}|1|1|1|4|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Өзбекстан}}|0|0|3|2|11}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Португалия}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}
| голдар1                   = [[Жуан Невеш]] {{гол|6}}
| голдар2                   = [[Йоан Висса]] {{гол|45+5}}
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 777
| төреші                    = {{ту|Катар}} [[Абдулрахман Аль-Джассим]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Өзбекстан}}
| есеп                      = 1:3
| команда2                  = {{футбол|Колумбия}}
| голдар1                   = [[Аббосбек Сайджон огли Файзуллаев|Аббосбек Файзуллаев]] {{гол|60}}
| голдар2                   = [[Даниэль Муньос Мехия]] {{гол|40}}&lt;br&gt;[[Луис Фернандо Диас]] {{гол|65}}&lt;br&gt;[[Хаминтон Кампас]] {{гол|90+9}}
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 80 824
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Энтони Тэйлор]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Португалия}}
| есеп                      = 5:0
| команда2                  = {{футбол|Өзбекстан}}
| голдар1                   = [[Криштиану Роналду]] {{гол|6||39}}&lt;br&gt;[[Нуну Мендеш (футболшы, 2002)|Нуну Мендеш]] {{гол|17}}&lt;br&gt;[[Абдувахид Фуркатович Нематов|Абдувахид Нематов]] {{гол|60|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Рафаэл Леан]] {{гол|87}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 777
| төреші                    = {{ту|Марокко}} [[Джалаль Джайед]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Колумбия}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}
| голдар1                   = [[Даниэль Муньос Мехия]] {{гол|76}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 45 358
| төреші                    = {{ту|Италия}} [[Маурицио Мариани]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Колумбия}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Португалия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 64 478
| төреші                    = {{ту|Аустралия}} [[Алиреза Фагани]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Конго Демократиялық Республикасы}}
| есеп                      = 3:1
| команда2                  = {{футбол|Өзбекстан}}
| голдар1                   = [[Йоан Висса]] {{гол|68|[[Пенальти|пен.]]|90+1}}&lt;br&gt;[[Фистон Майеле]] {{гол|78}}
| голдар2                   = [[Эльдор Азаматович Шомурадов|Эльдор Шомурадов]] {{гол|10}}
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 68 239
| төреші                    = {{ту|Германия}} [[Феликс Цвайер]]
}}

=== L тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Англия}}|2|1|0|6|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Хорватия}}|2|0|1|5|5|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Гана}}|1|1|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Панама}}|0|0|3|0|4}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Англия}}
| есеп                      = 4:2
| команда2                  = {{футбол|Хорватия}}
| голдар1                   = [[Харри Кейн]] {{гол|12|[[Пенальти|пен.]]|42}}&lt;br&gt;[[Джуд Беллингем]] {{гол|47}}&lt;br&gt;[[Маркус Рашфорд]] {{гол|85}}
| голдар2                   = [[Мартин Батурина]] {{гол|36}}&lt;br&gt;[[Петар Муса]] {{гол|45+5}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 389
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Клеман Тюрпен]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Гана}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Панама}}
| голдар1                   = [[Калеб Йиренки]] {{гол|90+5}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 42 942
| төреші                    = {{ту|Швеция}} [[Гленн Нюберг]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Англия}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Гана}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 63 983
| төреші                    = {{ту|Гондурас}} [[Саид Мартинес]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Панама}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Хорватия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Анте Будимир]] {{гол|54}}
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 43 036
| төреші                    = {{ту|Габон}} [[Пьер Ачо]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Панама}}
| есеп                      = 0:2
| команда2                  = {{футбол|Англия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Джуд Беллингем]] {{гол|62}}&lt;br&gt;[[Харри Кейн]] {{гол|67}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|Катар}} [[Абдулрахман Аль-Джассим]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Хорватия}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Гана}}
| голдар1                   = [[Петар Сучич]] {{гол|31}}&lt;br&gt;[[Никола Влашич]] {{гол|83}}
| голдар2                   = [[Деррик Люккассен]] {{гол|73}}
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 324
| төреші                    = {{ту|Канада}} [[Дру Фишер]]
}}

=== 3-орын алғандар рейтингі ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}} (K)|1|1|1|4|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Швеция}} (F)|1|1|1|7|7|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Гана}}{{efn|Тәртіп ұпайы: Гана −3, Эквадор −5|name=ghanecu}} (L)|1|1|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Эквадор}}{{efn|name=ghanecu}} (E)|1|1|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|5|{{футбол|Босния және Герцеговина}} (B)|1|1|1|5|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|6|{{футбол|Алжир}} (J)|1|1|1|5|7|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|7|{{футбол|Парагвай}} (D)|1|1|1|2|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|8|{{футбол|Сенегал}} (I)|1|0|2|8|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|9|{{футбол|Иран}} (G)|0|3|0|3|3}}
{{ФК-команда|10|{{футбол|Оңтүстік Корея}} (A)|1|0|2|2|3}}
{{ФК-команда|11|{{футбол|Шотландия}} (C)|1|0|2|1|4}}
{{ФК-команда|12|{{футбол|Уругвай}} (H)|0|2|1|3|4}}
{{ФутболКестеСоңы}}

== Плей-офф ==
{{Турнир32
|29 маусым – [[Фоксборо]]|{{футбол|Германия}}|1 (3)|'''{{футбол|Парагвай}}''' ([[Пенальти|п.]])|'''1 (4)'''
|30 маусым – [[Ист-Ратерфорд]]|'''{{футбол|Франция}}'''|'''3'''|{{футбол|Швеция}}|0
|28 маусым – [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]|{{футбол|Оңтүстік Африка Республикасы}}|0|'''{{футбол|Канада}}'''|'''1'''
|29 маусым – [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]|{{футбол|Нидерланд}}|1 (2)|'''{{футбол|Марокко}}''' ([[Пенальти|п.]])|'''1 (3)'''
|2 шілде – [[Торонто]]|'''{{футбол|Португалия}}'''|'''2'''|{{футбол|Хорватия}}|1
|2 шілде – [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]|'''{{футбол|Испания}}'''|'''3'''|{{футбол|Аустрия}}|0
|1 шілде – [[Санта Клара]]|'''{{футбол|АҚШ}}'''|'''2'''|{{футбол|Босния және Герцеговина}}|0
|1 шілде – [[Сиэтл]]|'''{{футбол|Бельгия}}''' ({{comment|қ.у.а.|Қосымша уақыт алғанда}})|'''3'''|{{футбол|Сенегал}}|2
|29 маусым – [[Хьюстон]]|'''{{футбол|Бразилия}}'''|'''2'''|{{футбол|Жапония}}|1
|30 маусым – [[Арлингтон (Мексика)|Арлингтон]]|{{футбол|Кот-д'Ивуар}}|1|'''{{футбол|Норвегия}}'''|'''2'''
|30 маусым – [[Мехико]]|'''{{футбол|Мексика}}'''|'''2'''|{{футбол|Эквадор}}|0
|1 шілде – [[Атланта]]|'''{{футбол|Англия}}'''|'''2'''|{{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}|1
|3 шілде – [[Майами-Гарденс]]|'''{{футбол|Аргентина}}''' ({{comment|қ.у.а.|Қосымша уақыт алғанда}})|'''3'''|{{футбол|Кабо-Верде}}|2
|3 шілде – [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]|{{футбол|Аустралия}}|1 (2)|'''{{футбол|Мысыр}}'''|'''1 (4)'''
|2 шілде – [[Ванкувер]]|'''{{футбол|Швейцария}}'''|'''2'''|{{футбол|Алжир}}|0
|3 шілде – [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]|'''{{футбол|Колумбия}}'''|'''1'''|{{футбол|Гана}}|0

|4 шілде – [[Филадельфия]]|{{футбол|Парагвай}}|0|'''{{футбол|Франция}}'''|'''1'''
|4 шілде – [[Хьюстон]]|{{футбол|Канада}}|0|'''{{футбол|Марокко}}'''|'''3'''
|6 шілде – [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]|{{футбол|Португалия}}|0|'''{{футбол|Испания}}'''|'''1'''
|6 шілде – [[Сиэтл]]|{{футбол|АҚШ}}|1|'''{{футбол|Бельгия}}'''|'''4'''
|5 шілде – [[Ист-Ратерфорд]]|{{футбол|Бразилия}}|1|'''{{футбол|Норвегия}}'''|'''2'''
|5 шілде – [[Мехико]]|{{футбол|Мексика}}|2|'''{{футбол|Англия}}'''|'''3'''
|7 шілде – [[Атланта]]|'''{{футбол|Аргентина}}'''|'''3'''|{{футбол|Мысыр}}|2
|7 шілде – [[Ванкувер]]|'''{{футбол|Швейцария}}'''|'''0 (4)'''|{{футбол|Колумбия}}|0 (3)

|9 шілде – [[Фоксборо]]|'''{{футбол|Франция}}'''|'''2'''|{{футбол|Марокко}}|0
|10 шілде – [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]|'''{{футбол|Испания}}'''|'''2'''|{{футбол|Бельгия}}|1
|11 шілде – [[Майами-Гарденс]]|{{футбол|Норвегия}}|1|'''{{футбол|Англия}}''' ({{comment|қ.у.а.|Қосымша уақыт алғанда}})|'''2'''
|11 шілде – [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]|'''{{футбол|Аргентина}}''' ({{comment|қ.у.а.|Қосымша уақыт алғанда}})|3|{{футбол|Швейцария}}|1

|14 шілде – [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]|{{футбол|Франция}}|0|'''{{футбол|Испания}}'''|'''2'''
|15 шілде – [[Атланта]]|{{футбол|Англия}}|1|'''{{футбол|Аргентина}}'''|'''2'''

|19 шілде – [[Ист-Ратерфорд]]|'''{{футбол|Испания}}'''|'''1''' ({{comment|қ.у.а.|Қосымша уақыт алғанда}})|{{футбол|Аргентина}}|0


|18 шілде – [[Майами-Гарденс]]|{{футбол|Франция}}|3|'''{{футбол|Англия}}'''|'''5'''
}}

=== 32 команда кезеңі ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[28 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Оңтүстік Африка Республикасы}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Канада}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Стивен Эуштакиу]] {{гол|90+2}}
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 69 237
| төреші                    = {{ту|Португалия}} [[Жуан Пиньейру]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[29 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Жапония}}
| голдар1                   = [[Каземиро]] {{гол|56}}&lt;br&gt;[[Габриэл Мартинелли]] {{гол|90+5}}
| голдар2                   = [[Кайсю Сано]] {{гол|29}}
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 777
| төреші                    = {{ту|Италия}} [[Маурицио Мариани]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[29 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Германия}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Парагвай}}
| голдар1                   = [[Кай Хаверц]] {{гол|54}}
| голдар2                   = [[Хулио Сесар Энсисо (футболшы, 2004)|Хулио Сесар Энсисо]] {{гол|42}}
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 63 945
| төреші                    = {{ту|Марокко}} [[Джалаль Джайед]]
}}
{{Пенальтилер сериясы
| есеп                      = 3:4
| ком1                      = {{ublist
 |[[Кай Хаверц]] {{пенмүлт}}
 |[[Йозуа Киммих]] {{пенгол}}
 |[[Жамал Мусиала]] {{пенгол}}
 |[[Ник Вольтемаде]] {{пенмүлт}}
 |[[Надим Амири]] {{пенгол}}
 |[[Йонатан Та]] {{пенмүлт}}
}}
| ком2                      = {{ublist
 |[[Маурисио Магальяйнс Прадо]] {{пенгол}}
 |[[Густаво Гомес]] {{пенгол}}
 |[[Матиас Галарса (парагвайлық футболшы)|Матиас Галарса]] {{пенгол}}
 |[[Антонио Санабрия]] {{пенмүлт}}
 |[[Фабиан Бальбуэна]] {{пенмүлт}}
 |[[Хосе Канале]] {{пенгол}}
}}
| фон                       = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[29 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Нидерланд}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Марокко}}
| голдар1                   = [[Коди Гакпо]] {{гол|72}}
| голдар2                   = [[Исса Диоп]] {{гол|90+2}}
| стадион                   = [[Бе-бе-уве-а (стадион)]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер               = 51 243
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Вилтон Сампайо]]
}}
{{Пенальтилер сериясы
| есеп                      = 2:3
| ком1                      = {{ublist
 |[[Тен Копмейнерс]] {{пенгол}}
 |[[Джастин Клюйверт]] {{пенмүлт}}
 |[[Ваут Вегхорст]] {{пенгол}}
 |[[Квинтен Тимбер]] {{пенмүлт}}
 |[[Крисенсио Саммервилл]] {{пенмүлт}}
}}
| ком2                      = {{ublist
 |[[Нейл Эль-Айнауи]] {{пенмүлт}}
 |[[Суфьян Рахими]] {{пенгол}}
 |[[Шемсдин Тальби]] {{пенгол}}
 |[[Ашраф Хакими]] {{пенмүлт}}
 |[[Исмаэль Сайбари]] {{пенгол}}
}}
| фон                       = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[30 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Кот-д'Ивуар}}
| есеп                      = 1:2
| команда2                  = {{футбол|Норвегия}}
| голдар1                   = [[Амад Диалло]] {{гол|74}}
| голдар2                   = [[Антонио Нуса]] {{гол|39}}&lt;br&gt;[[Эрлинг Холанд]] {{гол|86}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 69 665
| төреші                    = {{ту|Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[30 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Франция}}
| есеп                      = 3:0
| команда2                  = {{футбол|Швеция}}
| голдар1                   = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|45||74}}&lt;br&gt;[[Брадли Баркола]] {{гол|53}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|Нидерланд}} [[Данни Маккели]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[30 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Эквадор}}
| голдар1                   = [[Хулиан Киньонес]] {{гол|22}}&lt;br&gt;[[Рауль Хименес]] {{гол|31}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 80 824
| төреші                    = {{ту|Словения}} [[Славко Винчич]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[1 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Англия}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}
| голдар1                   = [[Харри Кейн]] {{гол|75||86}}
| голдар2                   = [[Бриан Сипенга]] {{гол|7}}
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 68 239
| төреші                    = {{ту|Иордания}} [[Адхам Махадмех]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[1 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;13:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бельгия}}
| есеп                      = 3:2 ({{comment|қ.у.а.|Қосымша уақыт алғанда}})
| команда2                  = {{футбол|Сенегал}}
| голдар1                   = [[Ромелу Лукаку]] {{гол|86}}&lt;br&gt;[[Юри Тилеманс]] {{гол|89||120+5|[[Пенальти|пен.]]}}
| голдар2                   = [[Абиб Диарра]] {{гол|25}}&lt;br&gt;[[Исмаила Сарр]] {{гол|51}}
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 66 925
| төреші                    = {{ту|Гондурас}} [[Саид Мартинес]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[1 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|АҚШ}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Босния және Герцеговина}}
| голдар1                   = [[Фоларин Балоган]] {{гол|45}}&lt;br&gt;[[Малик Тилльман]] {{гол|82}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 68 827
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Рафаэл Клаус]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[2 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Испания}}
| есеп                      = 3:0
| команда2                  = {{футбол|Аустрия}}
| голдар1                   = [[Микель Оярсабаль]] {{гол|36||89}}&lt;br&gt;[[Педро Порро]] {{гол|66}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 492
| төреші                    = {{ту|Швеция}} [[Гленн Нюберг]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[2 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Португалия}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Хорватия}}
| голдар1                   = [[Криштиану Роналду]] {{гол|68|[[Пенальти|пен.]]}}&lt;br&gt;[[Гонсалу Рамуш]] {{гол|90+4}}
| голдар2                   = [[Иван Перишич]] {{гол|53}}
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 43 036
| төреші                    = {{ту|Норвегия}} [[Эспен Эскос]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[2 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Швейцария}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Алжир}}
| голдар1                   = [[Брель Эмболо]] {{гол|10}}&lt;br&gt;[[Дан Ндойе]] {{гол|46}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Яэль Фалькон]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[3 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;13:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аустралия}}
| есеп                      = 1:1 ({{comment|қ.у.а.|Қосымша уақыт алғанда}})
| команда2                  = {{футбол|Мысыр}}
| голдар1                   = [[Мохамед Хани]] {{гол|55|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2                   = [[Эмам Ашур]] {{гол|13}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 244
| төреші                    = {{ту|Уругвай}} [[Густаво Техера]]
}}
{{Пенальтилер сериясы
| есеп                      = 2:4
| ком1                      = {{ublist
 |[[Харри Суттар]] {{пенмүлт}}
 |[[Джексон Ирвин]] {{пенгол}}
 |[[Авер Мабил]] {{пенгол}}
 |[[Лукас Херрингтон]] {{пенмүлт}}
}}
| ком2                      = {{ublist
 |[[Махмуд Сабер]] {{пенгол}}
 |[[Рами Рабиа]] {{пенгол}}
 |[[Мохаммед Салах]] {{пенгол}}
 |[[Хоссам Абдельмагид]] {{пенгол}}
}}
| фон                       = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[3 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп                      = 3:2
| команда2                  = {{футбол|Кабо-Верде}}
| голдар1                   = [[Лионель Месси]] {{гол|29}}&lt;br&gt;[[Лисандро Мартинес]] {{гол|92}}&lt;br&gt;[[Дини (футболшы, 1995)|Дини]] {{гол|111|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2                   = [[Дерой Дуарте]] {{гол|59}}&lt;br&gt;[[Сидни Кабрал]] {{гол|103}}
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 64 478
| төреші                    = {{ту|Канада}} [[Дру Фишер]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[3 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:30 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Колумбия}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Гана}}
| голдар1                   = [[Джон Адольфо Ариас]] {{гол|14}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 69 045
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Клеман Тюрпен]]
}}


=== 16 команда кезеңі ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[4 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Канада}}
| есеп                      = 0:3
| команда2                  = {{футбол|Марокко}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Аззедин Унаи]] {{гол|50||82}}&lt;br&gt;[[Суфьян Рахими]] {{гол|90+8}}
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 777
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Майкл Оливер]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[4 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Парагвай}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Франция}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|70|[[Пенальти|пен.]]}}
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 324
| төреші                    = {{ту|Өзбекстан}} [[Ильгиз Танташев]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[5 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп                      = 1:2
| команда2                  = {{футбол|Норвегия}}
| голдар1                   = [[Неймар]] {{гол|90+10|[[Пенальти|пен.]]}}
| голдар2                   = [[Эрлинг Холанд]] {{гол|79||90}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|АҚШ}} [[Исмаил Эльфат]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[5 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп                      = 2:3
| команда2                  = {{футбол|Англия}}
| голдар1                   = [[Хулиан Киньонес]] {{гол|42}}&lt;br&gt;[[Рауль Хименес]] {{гол|69|[[Пенальти|пен.]]}}
| голдар2                   = [[Джуд Беллингем]] {{гол|36||38}}&lt;br&gt;[[Харри Кейн]] {{гол|60}}
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 80 824
| төреші                    = {{ту|Аустралия}} [[Алиреза Фагани]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[6 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;14:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Португалия}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Испания}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Микель Мерино]] {{гол|90+1}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 649
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Энтони Тэйлор]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[6 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|АҚШ}}
| есеп                      = 1:4
| команда2                  = {{футбол|Бельгия}}
| голдар1                   = [[Малик Тилльман]] {{гол|31}}
| голдар2                   = [[Шарль де Кетеларе]] {{гол|9||33}}&lt;br&gt;[[Ханс Ванакен]] {{гол|57}}&lt;br&gt;[[Ромелу Лукаку]] {{гол|90+3}}
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 66 925
| төреші                    = {{ту|Иордания}} [[Адхам Махадмех]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[7 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп                      = 3:2
| команда2                  = {{футбол|Мысыр}}
| голдар1                   = [[Кристиан Ромеро]] {{гол|79}}&lt;br&gt;[[Лионель Месси]] {{гол|83}}&lt;br&gt;[[Энцо Фернандес]] {{гол|90+2}}
| голдар2                   = [[Яссер Ибрагим]] {{гол|15}}&lt;br&gt;[[Мостафа Зико]] {{гол|67}}
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 68 239
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Франсуа Летексье]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[7 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;13:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Швейцария}}
| есеп                      = 0:0 ({{comment|қ.у.а.|Қосымша уақыт алғанда}})
| команда2                  = {{футбол|Колумбия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|Сальвадор}} [[Иван Бартон]]
}}
{{Пенальтилер сериясы
| есеп                      = 4:3
| ком1                      = {{ublist
 |[[Гранит Джака]] {{пенгол}}
 |[[Зеки Амдуни]] {{пенгол}}
 |[[Мануэль Аканджи]] {{пенмүлт}}
 |[[Седрик Иттен]] {{пенгол}}
 |[[Рубен Варгас]] {{пенгол}}
}}
| ком2                      = {{ublist
 |[[Хуан Кинтеро]] {{пенгол}}
 |[[Давинсон Санчес]] {{пенмүлт}}
 |[[Хаминтон Кампас]] {{пенгол}}
 |[[Хуан Камило Эрнандес]] {{пенмүлт}}
 |[[Луис Фернандо Диас]] {{пенгол}}
}}
| фон                       = 
}}

=== Ширек финал ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[9 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Франция}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Марокко}}
| голдар1                   = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|60}}&lt;br&gt;[[Усман Дембеле]] {{гол|66}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 63 811
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Тельо Факундо]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[10 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Испания}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Бельгия}}
| голдар1                   = [[Фабиан Руис]] {{гол|30}}&lt;br&gt;[[Микель Мерино]] {{гол|88}}
| голдар2                   = [[Шарль де Кетеларе]] {{гол|41}}
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 492
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Майкл Оливер]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[11 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Норвегия}}
| есеп                      = 2:1 ({{comment|қ.у.а.|Қосымша уақыт алғанда}})
| команда2                  = {{футбол|Англия}}
| голдар1                   = [[Андреас Шельдеруп]] {{гол|30}}
| голдар2                   = [[Джуд Беллингем]] {{гол|45+2}} {{гол|93}}
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 64 478
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Клеман Тюрпен]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[11 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп                      = 3:1 ({{comment|қ.у.а.|Қосымша уақыт алғанда}})
| команда2                  = {{футбол|Швейцария}}
| голдар1                   = [[Алексис Макаллистер]] {{гол|10}}&lt;br /&gt;[[Хулиан Альварес]] {{гол|112}}&lt;br /&gt;[[Лаутаро Мартинес]] {{гол|120+1}}
| голдар2                   = [[Дан Ндойе]] {{гол|67}}
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 69 045
| төреші                    = {{ту|Португалия}} [[Жуан Пиньейру]]
}}

=== Жартылай финал ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[14 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;14:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол|Франция}}
| есеп                      = 0:2
| команда2                  = {{футбол|Испания}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Микель Оярсабаль]] {{гол|22|[[Пенальти|пен.]]}}&lt;br&gt;[[Педро Порро]] {{гол|58}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 176
| төреші                    = {{ту|Сальвадор}} [[Иван Бартон]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[15 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол|Англия}}
| есеп                      = 1:2
| команда2                  = {{футбол|Аргентина}}
| голдар1                   = [[Энтони Гордон]] {{гол|55}}
| голдар2                   = [[Энцо Фернандес]] {{гол|85}}&lt;br&gt;[[Лаутаро Мартинес]] {{гол|90+2}}
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 68 239
| төреші                    = {{ту|АҚШ}} [[Исмаил Эльфат]]
}}

=== 3-орын үшін матч ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[18 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Франция}}
| есеп                      = 4:6
| команда2                  = {{футбол|Англия}}
| голдар1                   = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|48||66}}&lt;br&gt;[[Брадли Баркола]] {{гол|54}}&lt;br&gt;[[Усман Дембеле]] {{гол|90+6}}
| голдар2                   = [[Деклан Райс]] {{гол|3}}&lt;br&gt;[[Эзри Конса]] {{гол|18}}&lt;br&gt;[[Букайо Сака]] {{гол|37||45+1||87|[[Пенальти|пен.]]}}&lt;br&gt;[[Джуд Беллингем]] {{гол|90+8}}
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 65 326
| төреші                    = {{ту|Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]]
}}

=== Финал ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[19 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Испания}}
| есеп                      = 1:0 ({{comment|қ.у.а.|Қосымша уақыт алғанда}})
| команда2                  = {{футбол|Аргентина}}
| голдар1                   = [[Ферран Торрес]] {{гол|106}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 82 500 
| төреші                    = {{ту|Словения}} [[Славко Винчич]]
}}

== Статистика ==
=== Гол салғандар ===
Чемпионаттың 104 матчында 307 гол салынған. Орта есеппен алғанда бұл — матч сайын 2,97 гол.

;10 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Франция}} [[Килиан Мбаппе]]
{{div col end}}

;8 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Аргентина}} [[Лионель Месси]]
{{div col end}}

;7 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Англия}} [[Джуд Беллингем]]
*{{футбол-ту|Норвегия}} [[Эрлинг Холанд]]
{{div col end}}

;6 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Англия}} [[Харри Кейн]]
*{{футбол-ту|Франция}} [[Усман Дембеле]]
{{div col end}}

;5 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Испания}} [[Микель Оярсабаль]]
{{div col end}}

;4 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Бразилия}} [[Винисиус Жуниор]]
*{{футбол-ту|Мексика}} [[Хулиан Киньонес]]
*{{футбол-ту|Сенегал}} [[Исмаила Сарр]]
{{div col end}}

;3 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|АҚШ}} [[Фалорин Балоган]]
*{{футбол-ту|Англия}} [[Букайо Сака]]
*{{футбол-ту|Аргентина}} [[Лаутаро Мартинес]]
*{{футбол-ту|Бельгия}} [[Ромелу Лукаку]]
*{{футбол-ту|Бельгия}} [[Шарль де Кетеларе]]
*{{футбол-ту|Бразилия}} [[Матеус Кунья]]
*{{футбол-ту|Германия}} [[Кай Хаверц]]
*{{футбол-ту|Германия}} [[Дениз Ундав]]
*{{футбол-ту|Жаңа Зеландия}} [[Элайджа Джаст]]
*{{футбол-ту|Канада}} [[Джонатан Дэвид]]
*{{футбол-ту|Конго Демократиялық Республикасы}} [[Йоан Висса]]
*{{футбол-ту|Мексика}} [[Рауль Хименес]]
*{{футбол-ту|Марокко}} [[Исмаэль Сайбари]]
*{{футбол-ту|Нидерланд}} [[Брайан Бробби]]
*{{футбол-ту|Нидерланд}} [[Коди Гакпо]]
*{{футбол-ту|Португалия}} [[Криштиану Роналду]]
*{{футбол-ту|Швейцария}} [[Жоан Манзамби]]
{{div col end}}

;2 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|АҚШ}} [[Малик Тильман]]
*{{футбол-ту|Алжир}} [[Рияд Маһрез]]
*{{футбол-ту|Аргентина}} [[Энцо Фернандес]]
*{{футбол-ту|Аустрия}} [[Марко Арнаутович]]
*{{футбол-ту|Бельгия}} [[Юри Тилеманс]]
*{{футбол-ту|Бельгия}} [[Леандро Троссард]]
*{{футбол-ту|Босния және Герцеговина}} [[Эрмин Махмич]]
*{{футбол-ту|Жапония}} [[Даити Камада]]
*{{футбол-ту|Жапония}} [[Аясэ Уэда]]
*{{футбол-ту|Иран}} [[Рамин Резаэян]]
*{{футбол-ту|Испания}} [[Микель Мерино]]
*{{футбол-ту|Испания}} [[Педро Порро]]
*{{футбол-ту|Канада}} [[Кайл Ларин]]
*{{футбол-ту|Колумбия}} [[Даниэль Муньос Мехия]]
*{{футбол-ту|Кот-д'Ивуар}} [[Амад Диалло]]
*{{футбол-ту|Кот-д'Ивуар}} [[Николя Пепе]]
*{{футбол-ту|Марокко}} [[Аззедин Унаи]]
*{{футбол-ту|Марокко}} [[Суфьян Рахими]]
*{{футбол-ту|Мысыр}} [[Эмам Ашур]]
*{{футбол-ту|Мысыр}} [[Мостафа Зико]]
*{{футбол-ту|Нидерланд}} [[Крисенсио Саммервилл]]
*{{футбол-ту|Сенегал}} [[Абиб Диарра]]
*{{футбол-ту|Сенегал}} [[Пап Гейе]]
*{{футбол-ту|Швейцария}} [[Брель Эмболо]]
*{{футбол-ту|Швейцария}} [[Рубен Варгас]]
*{{футбол-ту|Швейцария}} [[Дан Ндойе]]
*{{футбол-ту|Швеция}} [[Ясин Айяри]]
*{{футбол-ту|Швеция}} [[Антони Эланга]]
*{{футбол-ту|Уругвай}} [[Максимилиано Араухо]]
{{div col end}}

;1 автогол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Аустралия}} [[Камерон Берджесс]] (АҚШ-қа қарсы)
*{{футбол-ту|Ирак}} [[Аймен Хусейн]] (Норвегияға қарсы)
*{{футбол-ту|Иордания}} [[Язан әл-Араб]] (Аустрияға қарсы)
*{{футбол-ту|Кабо-Верде}} [[Дини (футболшы, 1995)|Дини]] (Аргентинаға қарсы)
*{{футбол-ту|Катар}} [[Махмуд Абунада]] (Босния және Герцеговинаға қарсы)
*{{футбол-ту|Катар}} [[Мохамед Манай]] (Канадаға қарсы)
*{{футбол-ту|Марокко}} [[Яссин Буну]] (Гаитиге қарсы)
*{{футбол-ту|Өзбекстан}} [[Абдувахид Фуркатович Нематов|Абдувахид Нематов]] (Испанияға қарсы)
*{{футбол-ту|Парагвай}} [[Дамьян Бобадилья]] (АҚШ-қа қарсы)
*{{футбол-ту|Сауд Арабиясы}} [[Хасан ат-Тамбакти]] (Испанияға қарсы)
*{{футбол-ту|Тунис}} [[Эльес Схири]] (Нидерландқа қарсы)
*{{футбол-ту|Швейцария}} [[Миро Мухайм]] (Катарға қарсы)
{{div col end}}

;2 автогол
*{{футбол-ту|Мысыр}} [[Мохамед Хани]] (Бельгияға қарсы)

=== Тәртіп ===
Ойыншы немесе команданың ресми өкілі келесі бұзушылықтар үшін турнирдің келесі ойынынан автоматты түрде шеттетіледі:&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |language=en |publisher=[[FIFA]]}} {{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |date=2025-06-23}}&lt;/ref&gt;
*Қызыл карточка алғаны (ауыр құқық бұзушылықтар үшін қызыл карточка мерзімі ұзартылуы мүмкін);
*және турнирде екі сары қағаз алғаны үшін;{{efn|Матчтан кейінгі пенальти кезінде сары қағаз көрсетілмейді. Ойыншы матч кезінде екі сары қағаз алып та ойнай бере алады, бірақ турнир кезінде бұл есептелетін болады.}} сары қағаздар топтық кезең аяқталғаннан кейін және ширек финалдан кейін күшін жояды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://inside.fifa.com/organisation/fifa-council/media-releases/council-increases-record-financial-distribution-member-associations-world-cup-2026 |title=FIFA Council increases record financial distribution to all 48 Participating Member Associations at the FIFA World Cup 2026 |language=en |publisher=[[FIFA]] |date=2025-06-28 |accessdate=2026-06-29}}&lt;/ref&gt;

{{Ілеспе тақырыпша}}
{| class=&quot;wikitable sortable sticky-header&quot; style=&quot;text-align:left&quot;
|+ Ойыншы, не ресми өкілге қойылған дисквалификациялар
|-
! Ойыншы
! class=unsortable |Бұзақылығы
! Қуылды
|-
| {{футбол-ту|Оңтүстік Африка Республикасы}} [[Сфифело Ситхоул]]
| {{қуылды}}; [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Мексика Ұлттық футбол құрамасы|Мексика]]ға қарсы матчта (1-матч; 11 маусым)
| [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Чехия Ұлттық футбол құрамасы|Чехия]]ға қарсы матч (2-матч; 18 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Оңтүстік Африка Республикасы}} [[Темба Зване]]
| {{қуылды}}; [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Мексика Ұлттық футбол құрамасы|Мексика]]ға қарсы матчта (1-матч; 11 маусым)
| [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Чехия Ұлттық футбол құрамасы|Чехия]]ға қарсы матчта (2-матч; 18 маусым)&lt;br&gt;[[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Оңтүстік Корея Ұлттық футбол құрамасы|Оңтүстік Корея]]ға қарсы матч (3-матч; 24 маусым)&lt;br&gt;[[#32 команда кезеңі|32 команда кезеңі]]ндегі [[Канада Ұлттық футбол құрамасы|Канада]]ға қарсы матч (28 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Мексика}} [[Сесар Монтес]]
| {{қуылды}}; [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Оңтүстік Африка Республикасы Ұлттық футбол құрамасы|Оңтүстік Африка Республикасы]]на қарсы матчта (1-матч; 11 маусым)
| [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Оңтүстік Корея Ұлттық футбол құрамасы|Оңтүстік Корея]]ға қарсы матч (2-матч; 18 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Оңтүстік Африка Республикасы}} [[Тебохо Мокоэна (1997)|Тебохо Мокоэна]]
| {{СҚ}}; [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Мексика Ұлттық футбол құрамасы|Мексика]]ға қарсы матчта (1-матч; 11 маусым)&lt;br&gt;{{СҚ}}; [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Чехия Ұлттық футбол құрамасы|Чехия]]ға қарсы матч (2-матч; 18 маусым)
| [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Оңтүстік Корея Ұлттық футбол құрамасы|Оңтүстік Корея]]ға қарсы матч (3-матч; 24 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Босния және Герцеговина}} [[Тарик Мухаремович]]
| {{қуылды}}; [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Швейцария Ұлттық футбол құрамасы|Швейцария]]ға қарсы матчта (2-матч; 18 маусым)
| [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Катар Ұлттық футбол құрамасы|Катар]]ға қарсы матч (3-матч; 24 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Катар}} [[Хомам Ахмед]]
| {{қуылды}}; [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Канада Ұлттық футбол құрамасы|Канада]]ға қарсы матчта (2-матч; 18 маусым)
| [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Босния және Герцеговина Ұлттық футбол құрамасы|Босния және Герцеговина]]ға қарсы матч (3-матч; 24 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Катар}} [[Ассим Мадибо]]
| {{қуылды}}; [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Канада Ұлттық футбол құрамасы|Канада]]ға қарсы матчта (2-матч; 18 маусым)
| [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Босния және Герцеговина Ұлттық футбол құрамасы|Босния және Герцеговина]]ға қарсы матч (3-матч; 24 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Парагвай}} [[Мигель Альмирон]]
| {{қуылды}}; [[#D тобы|D тобы]]ндағы [[Түркия Ұлттық футбол құрамасы|Түркия]]ға қарсы матчта (2-матч; 19 маусым)
| [[#D тобы|D тобы]]ндағы [[Аустралия Ұлттық футбол құрамасы|Аустралия]]ға қарсы матч (3-матч; 25 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Бельгия}} [[Натан Нгой]]
| {{қуылды}}; [[#G тобы|G тобы]]ндағы [[Иран Ұлттық футбол құрамасы|Иран]]ға қарсы матчта (2-матч; 21 маусым)
| [[#G тобы|G тобы]]ндағы [[Жаңа Зеландия Ұлттық футбол құрамасы|Жаңа Зеландия]]ға қарсы матч (3-матч; 26 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Кабо-Верде}} [[Сидни Кабрал]]
| {{СҚ}}; [[#H тобы|H тобы]]ндағы [[Испания Ұлттық футбол құрамасы|Испания]]ға қарсы матчта (1-матч; 15 маусым)&lt;br&gt;{{СҚ}}; [[#H тобы|H тобы]]ндағы [[Уругвай Ұлттық футбол құрамасы|Уругвай]]ға қарсы матчта (2-матч; 21 маусым)
| [[#H тобы|H тобы]]ндағы [[Сауд Арабиясы Ұлттық футбол құрамасы|Сауд Арабиясы]]на қарсы матч (3-матч; 26 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Парагвай}} [[Диего Гомес (парагвайлық футболшы)|Диего Гомес]]
| {{СҚ}}; [[#D тобы|D тобы]]ндағы [[АҚШ Ұлттық футбол құрамасы|АҚШ]]-қа қарсы матчта (1-матч; 12 маусым)&lt;br&gt;{{СҚ}}; [[#D тобы|D тобы]]ндағы [[Аустралия Ұлттық футбол құрамасы|Аустралия]]ға қарсы матчта (3-матч; 25 маусым)
| [[#32 команда кезеңі|32 команда кезеңі]]ндегі [[Германия Ұлттық футбол құрамасы|Германия]]ға қарсы матч (29 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Ирак}} [[Ребин Сулака]]
| {{Қуылды}}; [[#I тобы|I тобы]]ндағы [[Сенегал Ұлттық футбол құрамасы|Сенегал]]ға қарсы матчта (3-матч; 26 маусым)
| ''Дисквалификация турнирден тыс орын алды''
|-
| {{футбол-ту|Уругвай}} [[Агустин Каноббио]]
| {{Қуылды}}; [[#H тобы|H тобы]]ндағы [[Испания Ұлттық футбол құрамасы|Испания]]ға қарсы матчта (3-матч; 26 маусым)
| ''Дисквалификация турнирден тыс орын алды''
|-
| {{футбол-ту|Мысыр}} [[Моханад Лашин]]
| {{СҚ}}; [[#G тобы|G тобы]]ндағы [[Жаңа Зеландия Ұлттық футбол құрамасы|Жаңа Зеландия]]ға қарсы матчта (2-матч; 21 маусым)&lt;br&gt;{{СҚ}}; [[#G тобы|G тобы]]ндағы [[Иран Ұлттық футбол құрамасы|Иран]]ға қарсы матчта (3-матч; 26 маусым)
| [[#32 команда кезеңі|32 команда кезеңі]]ндегі [[Аустралия Ұлттық футбол құрамасы|Аустралия]]ға қарсы матч (3 шілде)
|-
| {{футбол-ту|Эквадор}} [[Пьеро Инкапье]]
| {{Қуылды}}; [[#32 команда кезеңі|32 команда кезеңі]]ндегі [[Мексика Ұлттық футбол құрамасы|Мексика]]ға қарсы матч (30 маусым)
| ''Дисквалификация турнирден тыс орын алды''
|-
| {{футбол-ту|АҚШ}} [[Фоларин Балоган]]
| {{Қуылды}}; [[#32 команда кезеңі|32 команда кезеңі]]ндегі [[Босния және Герцеговина Ұлттық футбол құрамасы|Босния және Герцеговина]]ға қарсы матч (1 шілде)
| ''Дисквалификация берілмей кетті''
|-
| {{футбол-ту|Англия}} [[Джарелл Куанса]]
| {{Қуылды}}; [[#16 команда кезеңі|16 команда кезеңі]]ндегі [[Мексика Ұлттық футбол құрамасы|Мексика]]ға қарсы матч (5 шілде)
| [[#Ширек финал|Ширек финал]]дағы [[Норвегия Ұлттық футбол құрамасы|Норвегия]]ға қарсы матч (11 шілде)
|-
| {{футбол-ту|Мысыр}} [[Саафан эль-Сагир]] {{small|(қақпашы бапкері)}}
| {{Қуылды}}; [[#16 команда кезеңі|16 команда кезеңі]]ндегі [[Аргентина Ұлттық футбол құрамасы|Аргентина]]ға қарсы матч (7 шілде)
| ''Дисквалификация турнирден тыс орын алды''
|-
| {{футбол-ту|Швейцария}} [[Брель Эмболо]]
| {{Қуылды|2}}; [[#Ширек финал|Ширек финал]]дағы [[Аргентина Ұлттық футбол құрамасы|Аргентина]]ға қарсы матч (11 шілде)
| ''Дисквалификация турнирден тыс орын алды''
|-
|}

=== Турнир рейтингі ===
{{Small|Футболдағы статистикалық конвенцияға сәйкес, қосымша уақытта шешілген матчтар жеңіс пен жеңіліс ретінде есептеледі, ал [[пенальти]] сериясымен шешілген матчтар тең ойын ретінде есептеледі.}}

{{Ілеспе тақырыпша}}
{| class=&quot;wikitable sticky-header&quot; style=&quot;text-align:left&quot;
|-
! {{comment|Поз.|Позициясы}}
! Тобы
! Команда
! {{comment|Ойы.|Ойыны}}
! {{comment|Ж.|Жеңістері}}
! {{comment|Т.|Тең түскен ойындар}}
! {{comment|Ұ.|Ұтылғандары}}
! {{comment|Г+|Голдары}}
! {{comment|Г-|Қарсылас голдары}}
! {{comment|Г&gt;|Голдар айырмашылығы}}
! {{comment|Ұп.|Ұпайлары}}
! Нәтижесі
|- style=&quot;background-color:#FFD700&quot; |
| 1
| 
| 
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| '''0'''
| Чемпион
|- style=&quot;background-color:#C0C0C0&quot; |
| 2
| 
| 
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| '''0'''
| 2-орын
|- style=&quot;background-color:#CD7F32&quot; |
| 3
| L
| {{футбол|Англия}}
| 8
| 6
| 1
| 1
| 20
| 12
| +8
| '''19'''
| 3-орын
|-
| 4
| I
| {{футбол|Франция}}
| 8
| 6
| 0
| 2
| 20
| 10
| +10
| '''18'''
| 4-орын
|-
| colspan=12 style=&quot;background-color:#CDCDCD&quot; |
|-
| 5
| I
| {{футбол|Норвегия}}
| 6
| 4
| 0
| 2
| 13
| 11
| +2
| '''12'''
| rowspan=4|Ширек финалдан&lt;br&gt;шығып кетті
|-
| 6
| G
| {{футбол|Бельгия}}
| 6
| 3
| 2
| 1
| 14
| 7
| +7
| '''11'''
|-
| 7
| C
| {{футбол|Марокко}}
| 6
| 3
| 2
| 1
| 10
| 6
| +4
| '''11'''
|-
| 8
| B
| {{футбол|Швейцария}}
| 6
| 3
| 2
| 1
| 10
| 6
| +4
| '''11'''
|-
| colspan=12 style=&quot;background-color:#CDCDCD&quot; |
|-
| 9
| A
| {{футбол|Мексика}} '''(Қ)'''
| 5
| 4
| 0
| 1
| 10
| 3
| +7
| '''12'''
| rowspan=8|16 команда&lt;br&gt;раундынан&lt;br&gt;шығып кетті
|-
| 10
| K
| {{футбол|Колумбия}}
| 5
| 3
| 2
| 0
| 5
| 1
| +4
| '''11'''
|-
| 11
| C
| {{футбол|Бразилия}}
| 5
| 3
| 1
| 1
| 10
| 4
| +6
| '''10'''
|-
| 12
| D
| {{футбол|АҚШ}} '''(Қ)'''
| 5
| 3
| 0
| 2
| 11
| 8
| +3
| '''9'''
|-
| 13
| K
| {{футбол|Португалия}}
| 5
| 2
| 2
| 1
| 8
| 3
| +5
| '''8'''
|-
| 14
| B
| {{футбол|Канада}} '''(Қ)'''
| 5
| 2
| 1
| 2
| 9
| 6
| +3
| '''7'''
|-
| 15
| G
| {{футбол|Мысыр}}
| 5
| 1
| 3
| 1
| 8
| 7
| +1
| '''6'''
|-
| 16
| D
| {{футбол|Парагвай}}
| 5
| 1
| 2
| 2
| 3
| 6
| –3
| '''5'''
|-
| colspan=12 style=&quot;background-color:#CDCDCD&quot; |
|-
| 17
| F
| {{футбол|Нидерланд}}
| 4
| 2
| 2
| 0
| 11
| 5
| +6
| '''8'''
| rowspan=16|32 команда&lt;br&gt;раундынан&lt;br&gt;шығып кетті
|-
| 18
| E
| {{футбол|Германия}}
| 4
| 2
| 1
| 1
| 11
| 5
| +6
| '''7'''
|-
| 20
| E
| {{футбол|Кот-д'Ивуар}}
| 4
| 2
| 0
| 2
| 5
| 4
| +1
| '''6'''
|-
|}

== Марапаттары ==
=== Сыйлық ақша ===
2026 жылғы сәуірде [[ФИФА]] барлық қатысушы елдер үшін жүлделерді растады, кеңейтілген турнирдің жалпы бөлінуі 871 миллион АҚШ долларын құрады, бұл алдыңғы турнирдің жүлде қорының екі есесіне жуық. Жалпы сомасы 871 миллион доллардың 671 миллион доллары ойын негізделген жүлделерге кетеді, қалған 200 миллион доллар командалар арасында ойын сапасына қарамастан төленеді. Әрбір білікті команда 2,5 миллион доллар көлемінде дайындық ақшасын алады; мұны топтық кезеңдегі жарыстан шығарылумен бірге есептегенде, әр командаға ең аз жалпы сома 12,5 миллион доллар беріледі, ал жеңімпаз 62,5 миллион долларға дейін алады.

{{Ілеспе тақырыпша}}
{| class=&quot;wikitable sortable sticky-header&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|+ Ойын сапасы негізделген сыйлық ақша
|-
! rowspan=&quot;2&quot; | Орны
! rowspan=&quot;2&quot; | Команда саны
! colspan=&quot;2&quot; | Сыйлығы (миллиондарда)
|-
! Әр командаға
! Жалпы
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | Чемпиондар
| 1
| $50
| $50
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 2-орын
| 1
| $33
| $33
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 3-орын
| 1
| $29
| $29
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 4-орын
| 1
| $27
| $27
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 5–8-орындар (ширек финал)
| 4
| $19
| $76
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 9–16-орындар (16 команда кезеңі)
| 8
| $15
| $120
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 17–32-орындар (32 команда кезеңі)
| 16
| $11
| $176
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 33–48-орындар (топтық кезең)
| 16
| $10
| $160
|-
! Жалпы
! 48
! colspan=&quot;2&quot; |$671
|}

=== Жеке ойыншы және құрама марапаттары ===
{{Толық мақала|Футболдан әлем біріншілігінің марапаттары}}
Әрбір әлем чемпионаты аяқталған соң ФИФА жақсы көзге түскен футболшылар мен құраманы түрлі номинациялармен марапаттайды. Қазіргі күнде негізгі мараппаттар мен атақтар төмендегіше:
*«Алтын доп» — Ең үздік футболшыға.
*«Алтын бутцы» — Үздік сұрмергенге
*«Алтын қолғап» немесе «adidas Golden Glove» — үздік қақпашыға (2006 жылға дейін Лев Яшин атындағы жүлде).
*Үздік жас ойыншы — 21 жасқа дейінгі футболшылардың арасындағы ең үздігіне.
*«Адал ойын» немесе Fair Play — Адалдығымен көзге түскен құрамаға

== Көрсетілімі ==
2026 жылғы әлем біріншілігінің Қазақстандағы ресми хабар таратушысы — [[Qazsport]] телеарнасы.

== Ескертпелер ==
{{Notelist}}

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Футболдан әлем чемпионаттары}}
[[Санат:Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі]]
[[Санат:2026 жылғы футбол]]</text>
      <sha1>tao7ftea3j0nlrvowbzfnyd8atb0o0n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632030</id>
      <parentid>3632029</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T23:33:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ShadZ01</username>
        <id>56180</id>
      </contributor>
      <comment>/* Финал */</comment>
      <origin>3632030</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="145760" sha1="khjxij57aj2qtbfmmoa007dd8cef9yd" xml:space="preserve">{{Футбол құрамаларының жарысы
  | өткізу орыны      = {{USA}}&lt;br /&gt;{{CAN}}&lt;br /&gt;{{MEX}}
  | қалалар           = 16
  | стадиондар        = 16
  | іріктеу мерзімі   = 
  | финал мерзімі     = 11 маусым – 19 шілде 2026
  | атауы             = Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі
  | tourney_name      = FIFA World Cup 2026&lt;br&gt;Coupe du monde de football 2026&lt;br&gt;Copa Mundial de la FIFA 2026
  | логотипі          = 2026 FIFA World Cup.png
  | қатысушылар саны  = 48
  | финалдағы қатысушылар = 
  | чемпион    = 
  | рет        = 
  | 2 орын     = 
  | 3 орын     = 
  | 4 орын     = 
  | финал өтетін орыны      = «[[Метлайф-стэдиум|Метлайф]]», [[Ист-Ратерфорд]], [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]
  | ойналған мачтар саны    = 104
  | іріктеудегі ойындар     = 899
  | голдар саны             = 305
  | іріктеудегі голдар саны = 2527
  | келушілер_саны          = 
  | бомбардир               = {{ту|Франция}} [[Килиан Мбаппе]]
  | бголдар                 = 10
  | бомбардирлерді іріктеу  = {{Ту|Норвегия}} [[Эрлинг Холанд]]
  | іголдар                 = 16
  | үздік ойыншы     = 
  | үздік қақпашы    = 
  | үздік жас ойыншы = 
  |алд           = [[Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі|Катар 2022]]
  |кел           = 2030
}}
'''Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі''' — 2026 жылы жаздыгүні өткен футболдан 23-әлем чемпионаты. Бастапқыда чемпионаттың финалдық кезеңіне әдеттегідей 32 команда қатысуы керек еді, бірақ 2017 жылғы 10 қаңтарда ФИФА президенті [[Джанни Инфантино]] қатысушылар санын 48-ге дейін ұлғайту туралы шешім қабылдағанын мәлімдеді.

2018 жылғы 13 маусымда [[Мәскеу]]де өткен [[ФИФА]]-ның 68-конгресінің отырысында футболдан әлем чемпионаты қарсаңында турнирді өткізу орны туралы шешім қабылданды. Матчтар 16 қалада өтеді. Ойындарды өткізуге үміткер қалалар: [[Мехико]], [[Гвадалахара]], [[Монтеррей]] (барлығы [[Мексика]]да), [[Эдмонтон]], [[Торонто]], [[Монреаль]] (барлығы [[Канада]]да), [[Нью-Йорк]], [[Филадельфия]], [[Балтимор]], [[Вашингтон]], [[Бостон]], [[Цинциннати]], [[Нэшвилл (Мичиган)|Нашвилл]], [[Атланта]], [[Орландо (Оклахома)|Орландо]], [[Майами]], [[Хьюстон]], [[Даллас]], [[Лос Анжелес|Лос-Анджелес]], [[Сан-Франциско]], [[Денвер]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]], [[Сиэтл]] (барлығы АҚШ-та).

Чемпионаттың бомбардирі — 10 гол салған франциялық [[Килиан Мбаппе]].

== Өтетін жерді таңдау ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
!Елдер
!Бірінші тур
|-
| align=&quot;left&quot; |{{USA}} / {{CAN}} / {{MEX}}|| 134 {{yes|134}}
|-
| align=&quot;left&quot; |{{MAR}}
|65
|}

=== Өтінішін қайтарып алған елдер ===
* {{CHN}} / {{IND}} — 2 Азия елі чемпионатты бірлесіп өткізуге ниетті болды. Кейін өтініштерін кері қайтарып алынды.
* {{IDN}} — басында қызығушылық танытты. Жергілікті белсенділер ел үкіметіне чемпионатты қабылдау туралы петиция ұйымдастыруды ұйғарды, бірақ бұл сәтті болмады.
* {{ECU}} / {{BOL}} / {{PER}} / {{PAR}} — Оңтүстік Американың 4 елі бірден әлем чемпионатын бірлесіп өткізетінін жариялады. Бірақ кейін бұл идея тиісті қолдау таппады..
* {{NZL}} — ел алғашында чемпионатты бөлек өткізгісі келді, бірақ кейінірек көршісі — [[Аустралия]]мен бірге өтініш беруге шешім қабылдады.

== Чемпионаттың ерекшеліктері ==
*Бірінші рет әлем чемпионаты Канадада өтеді
*Бірінші рет әлем чемпионаты үш елде ұйымдастырылады.
*[[Мексика]] әлем чемпионатын үшінші рет өткізгелі жатқан бірінші мемлекет (алдын [[Футболдан 1970 жылғы әлем біріншілігі|1970]] және [[Футболдан 1986 жылғы әлем біріншілігі|1986]] жылдары).
*Бірінші рет 48 команды әлем чемпионатында қатысады

== Іріктеу турнирі ==

=== Жолдамалардың құрлықтарға бөлінуі ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!Континент (конфедерация)
!Бөлінетін 
орын
!Мүшелер 
саны
|-
|Азия (АФК)
|'''8'''
|46
|-
|Африка (КАФ)
|'''9'''
|54
|-
|Солт. және Орт. Америка (КОНКАКАФ)
|'''6'''
|35
|-
|Оңт. Америка (КОНМЕБОЛ)
|'''6'''
|10
|-
|Океания (ОФК)
|'''1'''
|11
|-
|Еуропа (УЕФА)
|'''16'''
|55
|-
|Плей-офф
|'''2'''
|0
|-
!Бары
!48
!208+3
|}

{| class=&quot;wikitable sortable mw-collapsible&quot;
!Ұлттық құрама
!Біліктілік әдісі
!Біліктілік берілген күні
!Қатысуы
!Қатарынан
!Соңғы рет қатысқан
!Ең жақсы нәтиже
|-
|АҚШ
| rowspan=&quot;3&quot; |Ұйымдастырушы
| rowspan=&quot;3&quot; |13 маусым 2018 жылы
|12
| rowspan=&quot;2&quot; |2
| rowspan=&quot;3&quot; |2022
|3-ші орын (1930)
|-
|Канада
|3
|Топтық кезең (1986, 2022)
|-
|Мексика
|18
|9
|1/4 финалы (1970, 1986)
|}

== Қатысушылары==
=== Іріктеу турнирінің барысы туралы жалпы мәлімет ===
{| class=&quot;wikitable mw-collapsible&quot;
|+Конфедерациялар бойынша ваучерлерді бөлу
|-
! width=&quot;90&quot; |Континент (конфедерация)
! width=&quot;80&quot; |Жалпы орын
! width=&quot;80&quot; |ФИФА мүшелерінің жалпы саны
! width=&quot;80&quot; |Бос орындар
! width=&quot;80&quot; |Барлық тіркелген командалар
! width=&quot;80&quot; |Финалға өтті
! width=&quot;80&quot; |Шығу мүмкіндігі барлар
! width=&quot;80&quot; |Таңдауға қатысуды жалғастырды, бірақ біліктілік алу мүмкіндігін жоғалтты
! width=&quot;80&quot; |Ұтылды немесе шығарылды
! width=&quot;115&quot; |Іріктеу турнирінің басталуы
! width=&quot;115&quot; |Іріктеу турнирінің аяқталуы
|-
|Азия ([[Азия Футбол Конфедерациясы|АФК]])
|'''8'''
|47
|8
|0
|0
|0
|0
|0
|қазан 2023
|қараша 2025
|-
|Африка ([[Африка Футбол Конфедерациясы|КАФ]])
|'''9'''
|54
|9
|0
|0
|0
|0
|0
|
|
|-
|Солтүстік және Орталық Америка ([[КОНКАКАФ]])
|'''6'''
|35
|3
|0
|3
|0
|0
|0
|
|
|-
|Оңтүстік Америка ([[КОНМЕБОЛ]])
|'''6'''
|10
|6
|0
|0
|0
|0
|0
|23 наурыз 2023
|
|-
|Океания ([[Азия Футбол Конфедерациясы|ОФК]])
|'''1'''
|11
|1
|0
|0
|0
|0
|0
|
|
|-
|Еуропа ([[УЕФА]])
|'''16'''
|55
|16
|0
|0
|0
|0
|0
|наурыз 2025
|наурыз 2026
|-
|Плей-офф
|'''2'''
|0
|2
|0
|0
|0
|0
|0
|
|
|-
!Барлығы
!48
!209+3
!45
!0
!3
!0
!0
!0
!
!
|}
[[Америка Құрама Штаттары|А]]ҚШ, [[Канада]] и [[Мексика]] 2026 жылғы әлем чемпионатының финалдық кезеңіне қабылдаушы елдер ретінде автоматты түрде жолдама алды. Конфедерациялар финалдық турнирде кепілдендірілген 43 орынды алады. Құрлықаралық плей-офф кезеңінде әр конфедерациядан бір командадан басқа тағы 2 орын сарапқа салынады. [[УЕФА]], және чемпионатты өткізетін конфедерацияның басқа командасы ([[КОНКАКАФ]]). Ұйымдастырушы елдердің қайсысы финалда автоматты орындар алады деген сұрақ қосымша шешіледі. Бұл орындар жалпы квотаға есептеледі. [[КОНКАКАФ]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=5/news=fifa-council-prepares-congress-takes-key-decisions-for-the-future-of-t-2883353.html|title=FIFA Council prepares Congress, takes key decisions for the future of the FIFA World Cup™|access-date=2018-06-16|archive-date=2017-06-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20170618072825/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y%3D2017/m%3D5/news%3Dfifa-council-prepares-congress-takes-key-decisions-for-the-future-of-t-2883353.html|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=3/news=bureau-of-the-council-recommends-slot-allocation-for-the-2026-fifa-wor-2878254.html|title=Bureau of the Council recommends slot allocation for the 2026 FIFA World Cup™|access-date=2018-06-16|archive-date=2017-04-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170409184031/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y%3D2017/m%3D3/news%3Dbureau-of-the-council-recommends-slot-allocation-for-the-2026-fifa-wor-2878254.html|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;

== Қала мен стадиондары ==

: 23 үміткер қала анықталды, оның ішінде 2020-2021 жылдар аралығында чемпионат өтетін 16 қала таңдалады (2 Канадада, 3 Мексикада және 11 АҚШ-та):                                                                                                                                                                                  

: A {{dagger}} — алдыңғы әлем біріншілігін өткізуге қолданылған стадион ([[Мексика]] мен [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]])
: A {{double-dagger}} — жабық стадион
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!{{Байрақ|Мексика}} [[Мехико]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Ист-Ратерфорд]]&lt;br&gt;([[Нью-Йорк]] — [[Нью-Джерси]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]&lt;br&gt;([[Даллас]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Хьюстон]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|-
|[[Ацтека|Эстадио Сьюдад-де-Мехико]]{{dagger}}
|[[Метлайф-стэдиум|Нью-Йорк — Нью-Джерси Стэдиум]]
|[[Эй-ти-энд-ти Стэдиум|Даллас Стэдиум]]{{double-dagger}}
|[[Эрроухед Стэдиум|Канзас-Сити Стэдиум]]
|[[Эн-ар-джи Стэдиум|Хьюстон Стэдиум]]{{double-dagger}}
|-
|Сыйымдылығы: '''87 523'''
|Сыйымдылығы: '''82 500'''
|Сыйымдылығы: '''80 000'''
|Сыйымдылығы: '''76 416'''
|Сыйымдылығы: '''72 220'''
|-
|[[Сурет:Soccer game at the Azteca Stadium.JPG|250px]]
|[[Сурет:Copa America game between Columbia vs Peru at the MetLife Stadium.jpg|250px]]
|[[Сурет:Cowboys stadium inside view 4.JPG|250px]]
|[[Сурет:25 July 2010 Kansas City Wizards vs Manchester United friendly.jpg|250px]]
|[[Сурет:Reliantstadium.jpg|250px]]
|-
!{{Байрақ|АҚШ}}} [[Атланта]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|colspan=3 rowspan=12|{{ПозКарта+|alt=Canada USA Mexico laea location map.svg|Солтүстік Америка|float=center|width=800|caption=Қабылдаушы қалалар|places=
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=33.755|long=-84.39|label='''[[Атланта]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=42.065278|long= -71.248333|label='''[[Бостон]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=32.775833|long=-96.796667|label='''[[Даллас]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=29.762778|long=-95.383056|label='''[[Хьюстон]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=39.099722|long=-94.578333|label='''[[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=34.05|long=-118.25|label='''[[Лос Анжелес]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=25.775278|long=-80.208889|label='''[[Майами]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=40.817097|long=-74.085024|label='''[[Нью-Йорк]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=39.9500|long=-75.1667|label='''[[Филадельфия]]'''|position=left}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=37.4032|long=-121.9698|label='''[[Сан-Франциско]]'''}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=47.5952|long=-122.3316|label='''[[Сиэтл]]'''}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=49.28|long=-123.12|label='''[[Ванкувер]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=43.7|long=-79.4|label='''[[Торонто]]'''|position=left}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=19.302911 |long=-99.150442 |label='''[[Мехико]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=25.722806 |long=-100.312056 |label='''[[Монтеррей]]''' |position=left}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=20.681667 |long=-103.462778 |label= '''[[Гвадалахара]]''' |position=left}}
}}
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]&lt;br&gt;([[Лос Анжелес]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|title=Los Angeles 2026|access-date=2022-07-02|archive-date=2021-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20210629172852/https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Мерседес-Бенц Стэдиум|Атланта Стэдиум]]{{double-dagger}}
|[[Соу-Фай Стэдиум|Лос-Анджелес Стэдиум]]
|-
|Сыйымдылығы: '''83 000'''
|Сыйымдылығы: '''70 240'''
|-
|[[Сурет:2017 Orlando City at Atlanta United MLS Game.jpg|250px]]
|[[Сурет:SoFi Stadium interior 2021.jpg|250px]]
|-
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Филадельфия]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Сиэтл]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|-
|[[Линкольн Файненшел Филд|Филадельфия Стэдиум]]
|[[Люмен Филд|Сиэтл Стэдиум]]
|-
|Сыйымдылығы: '''69 796'''
|Сыйымдылығы: '''72 000'''
|-
|[[Сурет:Philly (45).JPG|250px]]
|[[Сурет:2022 CONCACAF Champions League Final - View from southeast corner at night.jpg|250px]]
|-
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Санта-Клара (Калифорния)|Санта-Клара]]&lt;br&gt;(Сан-Франциско шығанағындағы облыс)&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Фоксборо]]&lt;br&gt;([[Бостон]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|-
|[[Ливайс Стэдиум|Сан-Франциско-Бэй-Эриа Стэдиум]]
|[[Джиллетт Стэдиум|Бостон Стэдиум]]
|-
|Сыйымдылығы: '''75 000'''
|Сыйымдылығы: '''65 878'''
|-
|[[Сурет:Entering Levi's Stadium.JPG|250px]]
|[[Сурет:Gillette Stadium (Top View).jpg|250px]]
|-
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Майами-Гарденс]]&lt;br&gt;([[Майами]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|Канада}} [[Ванкувер]]&lt;ref name=&quot;vancouver_candidatecity&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process|title=Update on FIFA World Cup 2026 candidate host city process|publisher=FIFA|date=2022-04-14|access-date=2022-04-14|archive-date=2022-07-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20220712003456/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
!{{Байрақ|Мексика}} [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]&lt;br&gt;([[Монтеррей]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|Мексика}} [[Сапопан]]&lt;br&gt;([[Гвадалахара]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|Канада}} [[Торонто]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot;&gt;{{Cite web |title=United 2026 bid book |url=https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf |access-date=2018-04-30 |publisher=united2026.com |archive-date=2021-09-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210915131958/https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Хард Рок Стэдиум|Майами Стэдиум]]
|[[Би-Си Плейс]]{{double-dagger}}
|[[Бе-бе-уве-а (стадион)|Эстадио Монтеррей]]
|[[Акрон (стадион)|Эстадио Гвадалахара]]
|[[Бимо Филд|Торонто Стэдиум]]
|-
|Сыйымдылығы: '''67 518'''
|Сыйымдылығы: '''54 500'''
|Сыйымдылығы: '''53 500'''
|Сыйымдылығы: '''49 850'''
|Сыйымдылығы: '''45 500'''
|-
|[[Сурет:Hard Rock Stadium 2017 2.jpg|250px]]
|[[Сурет:BC Place 2015 Women's FIFA World Cup.jpg|250px]]
|[[Сурет:Estadio BBVA Bancomer - Diciembre 2017.jpg|250px]]
|[[Сурет:Estadio Akron 02-07-2022 cabecera sur lado derecho.jpg|300px]]
|[[Сурет:Bmo field (8820851518).jpg|250px]]
|}

== Топтар ==
=== Топтар тізімі ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;background:#DEF; border-width:0;&quot;
|-
! style=&quot;width:25%&quot; | A тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | B тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | C тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | D тобы
|-
| {{футбол|Мексика}} || {{футбол|Канада}} || {{футбол|Бразилия}} || {{футбол|АҚШ}}
|-
| {{футбол|ОАР}} || {{футбол|Босния және Герцеговина}} || {{футбол|Марокко}} || {{футбол|Парагвай}}
|-
| {{футбол|Корея Республикасы}} || {{футбол|Катар}} || {{футбол|Гаити}} || {{футбол|Аустралия}}
|-
| {{футбол|Чехия}} || {{футбол|Швейцария}} || {{футбол|Шотландия}} || {{футбол|Түркия}}
|-
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#FFF; border-width:0;&quot; |
|-
! style=&quot;width:25%&quot; | E тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | F тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | G тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | H тобы
|-
| {{футбол|Германия}} || {{футбол|Нидерланд}} || {{футбол|Бельгия}} || {{футбол|Испания}}
|-
| {{футбол|Кюрасао}} || {{футбол|Жапония}} || {{футбол|Мысыр}} || {{футбол|Кабо-Верде}}
|-
| {{футбол|Кот-д'Ивуар}} || {{футбол|Швеция}} || {{футбол|Иран}} || {{футбол|Сауд Арабиясы}}
|-
| {{футбол|Эквадор}} || {{футбол|Тунис}} || {{футбол|Жаңа Зеландия}} || {{футбол|Уругвай}}
|-
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#FFF; border-width:0;&quot; |
|-
! style=&quot;width:25%&quot; | I тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | J тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | K тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | L тобы
|-
| {{футбол|Франция}} || {{футбол|Аргентина}} || {{футбол|Португалия}} || {{футбол|Англия}}
|-
| {{футбол|Сенегал}} || {{футбол|Алжир}} || {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}} || {{футбол|Хорватия}}
|-
| {{футбол|Ирак}} || {{футбол|Аустрия}} || {{футбол|Өзбекстан}} || {{футбол|Гана}}
|-
| {{футбол|Норвегия}} || {{футбол|Иордания}} || {{футбол|Колумбия}} || {{футбол|Панама}}
|-
|}

== Топтық турнир ==
{{small|{{colorbox|palegreen}} — Плей-офф-қа түсті&lt;br&gt;{{colorbox|lightblue}} — Статистикасы бойынша плей-офф-қа түсе алады}}
=== A тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Мексика}} '''(Қ)'''|3|0|0|6|0|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Оңтүстік Африка Республикасы}}|1|1|1|2|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Оңтүстік Корея}}|1|0|2|2|3}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Чехия}}|0|1|2|2|6}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Қ — Қабылдаушы ел}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[11 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;13:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|ОАР}}
| голдар1                   = [[Хулиан Киньонес]] {{гол|9}}&lt;br&gt;[[Рауль Хименес]] {{гол|67}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 80 824
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Вилтон Сампайо]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[11 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Оңтүстік Корея}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Чехия}}
| голдар1                   = [[Хван Ин Бом]] {{гол|67}}&lt;br&gt;[[О Хён Гю]] {{гол|80}}
| голдар2                   = [[Ладислав Крейчий (1999)|Ладислав Крейчий]] {{гол|59}}
| стадион                   = [[Акрон (стадион)|Акрон]], [[Сапопан]]
| көрермендер               = 44 895
| төреші                    = {{ту|Мысыр}} [[Амин Омар]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Чехия}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|ОАР}}
| голдар1                   = [[Михал Садилек]] {{гол|6}}
| голдар2                   = [[Тебохо Мокоэна (1997)|Тебохо Мокоэна]] {{гол|83|[[Пенальти|пен.]]}}
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 67 442
| төреші                    = {{ту|АҚШ}} [[Тори Пенсо]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Оңтүстік Корея}}
| голдар1                   = [[Луис Ромо]] {{гол|50}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 45 522
| төреші                    = {{ту|Уругвай}} [[Густаво Техера]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Чехия}}
| есеп                      = 0:3
| команда2                  = {{футбол|Мексика}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Матео Чавес]] {{гол|55}}&lt;br&gt;[[Хулиан Киньонес]] {{гол|61}}&lt;br&gt;[[Альваро Фидальго]] {{гол|90+4}}
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 80 824
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Яэль Фалькон]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|ОАР}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Оңтүстік Корея}}
| голдар1                   = [[Тапело Масеко]] {{гол|63}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер               = 51 243
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Факундо Тельо]]
}}

=== B тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Швейцария}}|2|1|0|7|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Канада}}{{efn|Бетпе-бет нәтижесі: Канада 1–1 Босния және Герцеговина. Жалпы голдар айырмашылығы жеңімпазды шешу үшін қолданылды.|name=canbosn}} '''(Қ)'''|1|1|1|8|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Босния және Герцеговина}}{{efn|name=canbosn}}|1|1|1|5|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Катар}}|0|1|2|2|10}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Қ — Қабылдаушы ел}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[12 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Канада}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Босния және Герцеговина}}
| голдар1                   = [[Кайл Ларин]] {{гол|78}}
| голдар2                   = [[Йово Лукич]] {{гол|21}}
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 43 002
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Факундо Тельо]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Катар}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Швейцария}}
| голдар1                   = [[Миро Мухайм]] {{гол|90+4|[[автогол|авто.]]}}
| голдар2                   = [[Брель Эмболо]] {{гол|17|[[Пенальти|пен.]]}}
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 67 966
| төреші                    = {{ту|Гондурас}} [[Саид Мартинес]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Швейцария}}
| есеп                      = 4:1
| команда2                  = {{футбол|Босния және Герцеговина}}
| голдар1                   = [[Жоан Манзамби]] {{гол|74||90}}&lt;br&gt;[[Рубен Варгас]] {{гол|84}}&lt;br&gt;[[Гранит Джака]] {{гол|90+7|[[Пенальти|пен.]]}}
| голдар2                   = [[Тебохо Мокоэна (1997)|Тебохо Мокоэна]] {{гол|83}} ([[Пенальти|пен.]])
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 026
| төреші                    = {{ту|Португалия}} [[Жуан Пиньейру]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Канада}}
| есеп                      = 6:0
| команда2                  = {{футбол|Катар}}
| голдар1                   = [[Кайл Ларин]] {{гол|16}}&lt;br&gt;[[Джонатан Дэвид]] {{гол|29||45+3||90+2}}&lt;br&gt;[[Нейтан Салиба]] {{гол|64}}&lt;br&gt;[[Мохамед Манай]] {{гол|75|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|Чили}} [[Кристиан Гарай]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Швейцария}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Канада}}
| голдар1                   = [[Рубен Варгас]] {{гол|46}}&lt;br&gt;[[Жоан Манзамби]] {{гол|57}}
| голдар2                   = [[Промис Дэвид]] {{гол|76}}
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Рамон Абатти]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Босния және Герцеговина}}
| есеп                      = 3:1
| команда2                  = {{футбол|Катар}}
| голдар1                   = [[Керим Алайбегович]] {{гол|21}}&lt;br&gt;[[Махмуд Абунада]] {{гол|34|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Эрмин Махмич]] {{гол|80}}
| голдар2                   = [[Хассан Әл-Хайдос]] {{гол|42}}
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 66 925
| төреші                    = {{ту|Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]]
}}

=== C тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Бразилия}}{{efn|Бетпе-бет шайқаста тең ойын болды (Бразилия 1–1 Марокко). Жеңімпаз жалпы гол айырмашылығы негізінде.|name=brazmor}}|2|1|0|7|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Марокко}}{{efn|name=brazmor}}|2|1|0|6|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Шотландия}}|1|0|2|1|4}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Гаити}}|0|0|3|2|8}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Марокко}}
| голдар1                   = [[Винисиус Жуниор]] {{гол|32}}
| голдар2                   = [[Исмаэль Сайбари]] {{гол|21}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|Словения}} [[Славко Винчич]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;21:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Гаити}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Шотландия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Джон Макгинн]] {{гол|28}}
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 64 146
| төреші                    = {{ту|Алжир}} [[Мустафа Горбаль]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Шотландия}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Марокко}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Исмаэль Сайбари]] {{гол|2}}
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 64 146
| төреші                    = {{ту|Өзбекстан}} [[Ильгиз Танташев]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп                      = 3:0
| команда2                  = {{футбол|Гаити}}
| голдар1                   = [[Матеус Кунья]] {{гол|23||36}}&lt;br&gt;[[Винисиус Жуниор]] {{гол|45+3}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 324
| төреші                    = {{ту|Испания}} [[Алехандро Хосе Эрнандес Эрнандес]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Шотландия}}
| есеп                      = 0:3
| команда2                  = {{футбол|Бразилия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Винисиус Жуниор]] {{гол|7||45+3}}&lt;br&gt;[[Матеус Кунья]] {{гол|60}}
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 64 478
| төреші                    = {{ту|Мексика}} [[Сесар Артуро Рамос]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Марокко}}
| есеп                      = 4:2
| команда2                  = {{футбол|Гаити}}
| голдар1                   = [[Ашраф Хакими]] {{гол|39}}&lt;br&gt;[[Исмаэль Сайбари]] {{гол|45+1}}&lt;br&gt;[[Суфьян Рахими]] {{гол|78}}&lt;br&gt;[[Джасим Ясин]] {{гол|89}}
| голдар2                   = [[Яссин Буну]] {{гол|10|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Вильсон Изидор]] {{гол|43}}
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 68 239
| төреші                    = {{ту|Нидерланд}} [[Данни Маккели]]
}}

=== D тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|АҚШ}} '''(Қ)'''|2|0|1|8|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Аустралия}}{{efn|Бетпе-бет шайқаста тең ойын болды (Аустралия 0–0 Парагвай). Жеңімпаз жалпы гол айырмашылығы негізінде.|name=auspar}}|1|1|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Парагвай}}{{efn|name=auspar}}|1|1|1|2|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Түркия}}|1|0|2|3|5}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Қ — Қабылдаушы ел}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[12 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|АҚШ}}
| есеп                      = 4:1
| команда2                  = {{футбол|Парагвай}}
| голдар1                   = [[Дамьян Бобадилья]] {{гол|7|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Фоларин Балоган]] {{гол|31||45+5}}&lt;br&gt;[[Джованни Рейна]] {{гол|90+8}}
| голдар2                   = [[Маурисио Магальяйнс Прадо]] {{гол|73}}
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 492
| төреші                    = {{ту|Нидерланд}} [[Данни Маккели]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;21:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аустралия}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Түркия}}
| голдар1                   = [[Нестори Иранкунда]] {{гол|27}}&lt;br&gt;[[Коннор Меткалф]] {{гол|75}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|АҚШ}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Аустралия}}
| голдар1                   = [[Камерон Берджесс]] {{гол|11|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Алекс Фримен (футболшы)|Алекс Фримен]] {{гол|43}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 66 925
| төреші                    = {{ту|Германия}} [[Феликс Цвайер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Түркия}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Парагвай}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Матиас Галарса (парагвайлық футболшы)|Матиас Галарса]] {{гол|2}}
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 68 827
| төреші                    = {{ту|Сальвадор}} [[Иван Бартон]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Түркия}}
| есеп                      = 3:2
| команда2                  = {{футбол|АҚШ}}
| голдар1                   = [[Арда Гүлер]] {{гол|10}}&lt;br&gt;[[Барыш Йылмаз]] {{гол|31}}&lt;br&gt;[[Каан Айхан]] {{гол|90+8}}
| голдар2                   = [[Остон Трасти]] {{гол|3}}&lt;br&gt;[[Себастьян Берхалтер]] {{гол|49}}
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 492
| төреші                    = {{ту|Алжир}} [[Мустафа Горбаль]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Парагвай}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Аустралия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 68 827
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Клеман Тюрпен]]
}}

=== E тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Германия}}{{efn|Бетпе-бет нәтижесі: Германия 2–1 Кот-д'Ивуар|name=germcote}}|2|0|1|10|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Кот-д'Ивуар}}{{efn|name=germcote}}|2|0|1|4|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Эквадор}}|1|1|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Кюрасао}}|0|1|2|1|9}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;13:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Германия}}
| есеп                      = 7:1
| команда2                  = {{футбол|Кюрасао}}
| голдар1                   = [[Феликс Нмеча]] {{гол|6}}&lt;br&gt;[[Нико Шлоттербек]] {{гол|38}}&lt;br&gt;[[Кай Хаверц]] {{гол|45+5|[[Пенальти|пен.]]|88}}&lt;br&gt;[[Жамал Мусиала]] {{гол|47}}&lt;br&gt;[[Натаниэль Браун]] {{гол|68}}&lt;br&gt;[[Дениз Ундав]] {{гол|78}}
| голдар2                   = [[Ливано Комененсия]] {{гол|21}}
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 021
| төреші                    = {{ту|Марокко}} [[Джалаль Джайед]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Кот-д'Ивуар}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Эквадор}}
| голдар1                   = [[Амад Диалло]] {{гол|90}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 274
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Франсуа Летексье]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Германия}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Кот-д'Ивуар}}
| голдар1                   = [[Дениз Ундав]] {{гол|68||90+4}}
| голдар2                   = [[Франк Кессье]] {{гол|30}}
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 43 036
| төреші                    = {{ту|Парагвай}} [[Хуан Габриэль Бенитес]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Эквадор}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Кюрасао}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 68 598
| төреші                    = {{ту|Қытай}} [[Ма Нин]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Кюрасао}}
| есеп                      = 0:2
| команда2                  = {{футбол|Кот-д'Ивуар}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Николя Пепе]] {{гол|6||54}}
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 324
| төреші                    = {{ту|Швеция}} [[Гленн Нюберг]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Эквадор}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Германия}}
| голдар1                   = [[Нильсон Ангуло]] {{гол|9}}&lt;br&gt;[[Гонсало Плата]] {{гол|77}}
| голдар2                   = [[Лерой Сане]] {{гол|2}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|АҚШ}} [[Тори Пенсо]]
}}

=== F тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Нидерланд}}|2|1|0|10|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Жапония}}|1|2|0|7|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Швеция}}|1|1|1|7|7|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Тунис}}|0|0|3|2|12}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Нидерланд}}
| есеп                      = 2:2
| команда2                  = {{футбол|Жапония}}
| голдар1                   = [[Вирджил ван Дейк]] {{гол|51}}&lt;br&gt;[[Крисенсио Саммервилл]] {{гол|64}}
| голдар2                   = [[Кэйто Накамура]] {{гол|57}}&lt;br&gt;[[Даити Камада]] {{гол|88}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 69 285
| төреші                    = {{ту|АҚШ}} [[Исмаил Эльфат]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Швеция}}
| есеп                      = 5:1
| команда2                  = {{футбол|Тунис}}
| голдар1                   = [[Ясин Айяри]] {{гол|7||90+6}}&lt;br&gt;[[Александер Исак]] {{гол|30}}&lt;br&gt;[[Виктор Дьёкереш]] {{гол|59}}&lt;br&gt;[[Маттиас Сванберг]] {{гол|84}}
| голдар2                   = [[Омар Рекик]] {{гол|43}}
| стадион                   = [[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер               = 50 987
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Яэль Фалькон]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Нидерланд}}
| есеп                      = 5:1
| команда2                  = {{футбол|Швеция}}
| голдар1                   = [[Брайан Бробби]] {{гол|5||17}}&lt;br&gt;[[Коди Гакпо]] {{гол|47||54}}&lt;br&gt;[[Крисенсио Саммервилл]] {{гол|89}}
| голдар2                   = [[Антони Эланга]] {{гол|59}}
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 777
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Майкл Оливер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;22:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Тунис}}
| есеп                      = 0:4
| команда2                  = {{футбол|Жапония}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Даити Камада]] {{гол|4}}&lt;br&gt;[[Аясэ Уэда]] {{гол|31||83}}&lt;br&gt;[[Дзюня Ито]] {{гол|69}}
| стадион                   = [[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер               = 51 243
| төреші                    = {{ту|Румыния}} [[Иштван Ковач]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Жапония}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Швеция}}
| голдар1                   = [[Дайдзэн Маэда]] {{гол|56}}
| голдар2                   = [[Антони Эланга]] {{гол|62}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 137
| төреші                    = {{ту|Сальвадор}} [[Иван Бартон]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Тунис}}
| есеп                      = 1:3
| команда2                  = {{футбол|Нидерланд}}
| голдар1                   = [[Хазем Мастури]] {{гол|54}}
| голдар2                   = [[Эльес Схири]] {{гол|3|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Брайан Бробби]] {{гол|7}}&lt;br&gt;[[Ян Паул Ван Хекке]] {{гол|62}}
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 68 391
| төреші                    = {{ту|Мексика}} [[Катя Ицель Гарсия]]
}}

=== G тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Бельгия}}{{efn|Бетпе-бет шайқаста тең ойын болды (Бельгия 1–1 Мысыр). Жеңімпаз жалпы гол айырмашылығы негізінде.|name=belgegy}}|1|2|0|6|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Мысыр}}{{efn|name=belgegy}}|1|2|0|5|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Иран}}|0|3|0|3|3}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Жаңа Зеландия}}|0|1|2|4|10}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бельгия}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Мысыр}}
| голдар1                   = [[Мохамед Хани]] {{гол|66|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2                   = [[Эмам Ашур]] {{гол|19}}
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 66 775
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Рамон Абатти]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Иран}}
| есеп                      = 2:2
| команда2                  = {{футбол|Жаңа Зеландия}}
| голдар1                   = [[Рамин Резаэян]] {{гол|32}}&lt;br&gt;[[Мухаммад Мохеби]] {{гол|64}}
| голдар2                   = [[Элайджа Джаст]] {{гол|7||54}}
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 108
| төреші                    = {{ту|Мексика}} [[Сесар Артуро Рамос]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бельгия}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Иран}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 317&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bluewin.ch/en/index/belgium-fails-to-beat-iran-either-3290409.html |title=Belgium Can't Beat Iran Either |language=en |work=bluewin.ch |date=2026-06-22 |accessdate=2026-06-22}}&lt;/ref&gt;
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Дарио Умберто Эррера]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Жаңа Зеландия}}
| есеп                      = 1:3
| команда2                  = {{футбол|Мысыр}}
| голдар1                   = [[Финн Серман]] {{гол|15}}
| голдар2                   = [[Мостафа Зико]] {{гол|58}}&lt;br&gt;[[Мохаммед Салах]] {{гол|67}}&lt;br&gt;[[Махмуд Хассан]] {{гол|82}}
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|БАӘ}} [[Омар Аль-Али]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Мысыр}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Иран}}
| голдар1                   = [[Махмуд Сабер]] {{гол|5}}
| голдар2                   = [[Рамин Резаэян]] {{гол|14}}
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 66 925
| төреші                    = {{ту|Польша}} [[Шимон Марциняк]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Жаңа Зеландия}}
| есеп                      = 1:5
| команда2                  = {{футбол|Бельгия}}
| голдар1                   = [[Элайджа Джаст]] {{гол|84}}
| голдар2                   = [[Леандро Троссард]] {{гол|28||50}}&lt;br&gt;[[Кевин Де Брёйне]] {{гол|66}}&lt;br&gt;[[Ромелу Лукаку]] {{гол|86}}&lt;br&gt;[[Алексис Салемакерс]] {{гол|90+4}}
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|Иордания}} [[Адхам Махадмех]]
}}

=== H тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Испания}}|2|1|0|5|0|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Кабо-Верде}}|0|3|0|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Уругвай}}{{efn|Бетпе-бет шайқаста тең ойын болды (Уругвай 1–1 Сауд Арабиясы). Жеңімпаз жалпы гол айырмашылығы негізінде.|name=urusaud}}|0|2|1|3|4}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Сауд Арабиясы}}{{efn|name=urusaud}}|0|2|1|1|5}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Испания}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Кабо-Верде}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 67 640
| төреші                    = {{ту|Иордания}} [[Адхам Махадмех]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Сауд Арабиясы}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Уругвай}}
| голдар1                   = [[Абдулелах аль-Амри]] {{гол|41}}
| голдар2                   = [[Максимилиано Араухо]] {{гол|80}}
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 62 764
| төреші                    = {{ту|Италия}} [[Маурицио Мариани]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Испания}}
| есеп                      = 4:0
| команда2                  = {{футбол|Сауд Арабиясы}}
| голдар1                   = [[Ламин Ямаль]] {{гол|10}}&lt;br&gt;[[Микель Оярсабаль]] {{гол|21||24}}&lt;br&gt;[[Хасан ат-Тамбакти]] {{гол|49|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Рафаэл Клаус]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Уругвай}}
| есеп                      = 2:2
| команда2                  = {{футбол|Кабо-Верде}}
| голдар1                   = [[Максимилиано Араухо]] {{гол|44}}&lt;br&gt;[[Агустин Каноббио]] {{гол|45+5}}
| голдар2                   = [[Кевин Ленини]] {{гол|21}}&lt;br&gt;[[Элиу Варела]] {{гол|61}}
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 64 003
| төреші                    = {{ту|Норвегия}} [[Эспен Эскос]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Кабо-Верде}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Сауд Арабиясы}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 278
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Франсуа Летексье]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Уругвай}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Испания}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Алекс Баэна]] {{гол|42}}
| стадион                   = [[Акрон (стадион)|Акрон]], [[Сапопан]]
| көрермендер               = 45 065
| төреші                    = {{ту|АҚШ}} [[Исмаил Эльфат]]
}}

=== I тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Франция}}|3|0|0|10|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Норвегия}}|2|0|0|8|7|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Сенегал}}|1|0|2|8|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Ирак}}|0|0|3|1|12}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Франция}}
| есеп                      = 3:1
| команда2                  = {{футбол|Сенегал}}
| голдар1                   = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|66||90+6}}&lt;br&gt;[[Брадли Баркола]] {{гол|82}}
| голдар2                   = [[Ибраим Мбайе]] {{гол|90+5}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 545
| төреші                    = {{ту|Аустралия}} [[Алиреза Фагани]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Ирак}}
| есеп                      = 1:4
| команда2                  = {{футбол|Норвегия}}
| голдар1                   = [[Аймен Хусейн]] {{гол|39}}
| голдар2                   = [[Эрлинг Холанд]] {{гол|29||43}}&lt;br&gt;[[Лео Эстигор]] {{гол|76}}&lt;br&gt;[[Аймен Хусейн]] {{гол|90+6|[[Автогол|авто.]]}}
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 63 106
| төреші                    = {{ту|Габон}} [[Пьер Ачо]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Франция}}
| есеп                      = 3:0
| команда2                  = {{футбол|Ирак}}
| голдар1                   = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|14||54}}&lt;br&gt;[[Усман Дембеле]] {{гол|66}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 324
| төреші                    = {{ту|Канада}} [[Дрю Фишер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Норвегия}}
| есеп                      = 3:2
| команда2                  = {{футбол|Сенегал}}
| голдар1                   = [[Маркус Хольмгреен Педерсен]] {{гол|43}}&lt;br&gt;[[Эрлинг Холанд]] {{гол|48||58}}
| голдар2                   = [[Исмаила Сарр]] {{гол|53||90+3}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Вилтон Сампайо]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Норвегия}}
| есеп                      = 1:4
| команда2                  = {{футбол|Франция}}
| голдар1                   = [[Тело Осгор]] {{гол|21}}
| голдар2                   = [[Усман Дембеле]] {{гол|7||20||32}}&lt;br&gt;[[Дезире Дуэ]] {{гол|90+4}}
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 64 146
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Майкл Оливер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Сенегал}}
| есеп                      = 5:0
| команда2                  = {{футбол|Ирак}}
| голдар1                   = [[Абиб Диарра]] {{гол|4}}&lt;br&gt;[[Исмаила Сарр]] {{гол|56}}&lt;br&gt;[[Пап Гейе]] {{гол|59||71}}&lt;br&gt;[[Илиман Ндиай]] {{гол|82}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 43 036
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Энтони Тэйлор]]
}}

=== J тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Аргентина}}|3|0|0|8|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Аустрия}}{{efn|Бетпе-бет шайқаста тең ойын болды (Аустрия 3–3 Алжир). Жеңімпаз жалпы гол айырмашылығы негізінде.|name=australg}}|1|1|1|6|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Алжир}}{{efn|name=australg}}|1|1|1|5|7|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Иордания}}|0|0|3|3|8}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп                      = 3:0
| команда2                  = {{футбол|Алжир}}
| голдар1                   = [[Лионель Месси]] {{гол|17||60||76}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 69 045
| төреші                    = {{ту|Польша}} [[Шимон Марциняк]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;21:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аустрия}}
| есеп                      = 3:1
| команда2                  = {{футбол|Иордания}}
| голдар1                   = [[Романо Шмид]] {{гол|20}}&lt;br&gt;[[Язан әл-Араб]] {{гол|76|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Марко Арнаутович]] {{гол|90+12|[[Пенальти|пен.]]}}
| голдар2                   = [[Али Олуан]] {{гол|50}}
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 68 527
| төреші                    = {{ту|Мавритания}} [[Дахане Бейда]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Аустрия}}
| голдар1                   = [[Лионель Месси]] {{гол|38||90+5}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 649
| төреші                    = {{ту|Мысыр}} [[Амин Омар]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Иордания}}
| есеп                      = 1:2
| команда2                  = {{футбол|Алжир}}
| голдар1                   = [[Низар әл-Рашдан]] {{гол|36}}
| голдар2                   = [[Надир Бенбуали]] {{гол|69}}&lt;br&gt;[[Амин Гуири]] {{гол|82}}
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 68 371
| төреші                    = {{ту|Словения}} [[Славко Винчич]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;21:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Алжир}}
| есеп                      = 3:3
| команда2                  = {{футбол|Аустрия}}
| голдар1                   = [[Рафик Бельгали]] {{гол|45}}&lt;br&gt;[[Рияд Маһрез]] {{гол|60||90+3}}
| голдар2                   = [[Марко Арнаутович]] {{гол|28}}&lt;br&gt;[[Марсель Забитцер]] {{гол|55}}&lt;br&gt;[[Саша Калайджич]] {{гол|90+6}}
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 69 045
| төреші                    = {{ту|Өзбекстан}} [[Ильгиз Танташев]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;21:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Иордания}}
| есеп                      = 1:3
| команда2                  = {{футбол|Аргентина}}
| голдар1                   = [[Мұса Тамари]] {{гол|55}}
| голдар2                   = [[Джовани Ло Чельсо]] {{гол|19}}&lt;br&gt;[[Лаутаро Мартинес]] {{гол|31|[[Пенальти|пен.]]}}&lt;br&gt;[[Лионель Месси]] {{гол|80}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 649
| төреші                    = {{ту|Румыния}} [[Иштван Ковач]]
}}

=== K тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Колумбия}}|2|1|0|4|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Португалия}}|1|2|0|6|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}|1|1|1|4|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Өзбекстан}}|0|0|3|2|11}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Португалия}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}
| голдар1                   = [[Жуан Невеш]] {{гол|6}}
| голдар2                   = [[Йоан Висса]] {{гол|45+5}}
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 777
| төреші                    = {{ту|Катар}} [[Абдулрахман Аль-Джассим]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Өзбекстан}}
| есеп                      = 1:3
| команда2                  = {{футбол|Колумбия}}
| голдар1                   = [[Аббосбек Сайджон огли Файзуллаев|Аббосбек Файзуллаев]] {{гол|60}}
| голдар2                   = [[Даниэль Муньос Мехия]] {{гол|40}}&lt;br&gt;[[Луис Фернандо Диас]] {{гол|65}}&lt;br&gt;[[Хаминтон Кампас]] {{гол|90+9}}
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 80 824
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Энтони Тэйлор]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Португалия}}
| есеп                      = 5:0
| команда2                  = {{футбол|Өзбекстан}}
| голдар1                   = [[Криштиану Роналду]] {{гол|6||39}}&lt;br&gt;[[Нуну Мендеш (футболшы, 2002)|Нуну Мендеш]] {{гол|17}}&lt;br&gt;[[Абдувахид Фуркатович Нематов|Абдувахид Нематов]] {{гол|60|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Рафаэл Леан]] {{гол|87}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 777
| төреші                    = {{ту|Марокко}} [[Джалаль Джайед]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Колумбия}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}
| голдар1                   = [[Даниэль Муньос Мехия]] {{гол|76}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 45 358
| төреші                    = {{ту|Италия}} [[Маурицио Мариани]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Колумбия}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Португалия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 64 478
| төреші                    = {{ту|Аустралия}} [[Алиреза Фагани]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Конго Демократиялық Республикасы}}
| есеп                      = 3:1
| команда2                  = {{футбол|Өзбекстан}}
| голдар1                   = [[Йоан Висса]] {{гол|68|[[Пенальти|пен.]]|90+1}}&lt;br&gt;[[Фистон Майеле]] {{гол|78}}
| голдар2                   = [[Эльдор Азаматович Шомурадов|Эльдор Шомурадов]] {{гол|10}}
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 68 239
| төреші                    = {{ту|Германия}} [[Феликс Цвайер]]
}}

=== L тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Англия}}|2|1|0|6|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Хорватия}}|2|0|1|5|5|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Гана}}|1|1|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Панама}}|0|0|3|0|4}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Англия}}
| есеп                      = 4:2
| команда2                  = {{футбол|Хорватия}}
| голдар1                   = [[Харри Кейн]] {{гол|12|[[Пенальти|пен.]]|42}}&lt;br&gt;[[Джуд Беллингем]] {{гол|47}}&lt;br&gt;[[Маркус Рашфорд]] {{гол|85}}
| голдар2                   = [[Мартин Батурина]] {{гол|36}}&lt;br&gt;[[Петар Муса]] {{гол|45+5}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 389
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Клеман Тюрпен]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Гана}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Панама}}
| голдар1                   = [[Калеб Йиренки]] {{гол|90+5}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 42 942
| төреші                    = {{ту|Швеция}} [[Гленн Нюберг]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Англия}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Гана}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 63 983
| төреші                    = {{ту|Гондурас}} [[Саид Мартинес]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Панама}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Хорватия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Анте Будимир]] {{гол|54}}
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 43 036
| төреші                    = {{ту|Габон}} [[Пьер Ачо]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Панама}}
| есеп                      = 0:2
| команда2                  = {{футбол|Англия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Джуд Беллингем]] {{гол|62}}&lt;br&gt;[[Харри Кейн]] {{гол|67}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|Катар}} [[Абдулрахман Аль-Джассим]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Хорватия}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Гана}}
| голдар1                   = [[Петар Сучич]] {{гол|31}}&lt;br&gt;[[Никола Влашич]] {{гол|83}}
| голдар2                   = [[Деррик Люккассен]] {{гол|73}}
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 324
| төреші                    = {{ту|Канада}} [[Дру Фишер]]
}}

=== 3-орын алғандар рейтингі ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}} (K)|1|1|1|4|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Швеция}} (F)|1|1|1|7|7|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Гана}}{{efn|Тәртіп ұпайы: Гана −3, Эквадор −5|name=ghanecu}} (L)|1|1|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Эквадор}}{{efn|name=ghanecu}} (E)|1|1|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|5|{{футбол|Босния және Герцеговина}} (B)|1|1|1|5|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|6|{{футбол|Алжир}} (J)|1|1|1|5|7|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|7|{{футбол|Парагвай}} (D)|1|1|1|2|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|8|{{футбол|Сенегал}} (I)|1|0|2|8|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|9|{{футбол|Иран}} (G)|0|3|0|3|3}}
{{ФК-команда|10|{{футбол|Оңтүстік Корея}} (A)|1|0|2|2|3}}
{{ФК-команда|11|{{футбол|Шотландия}} (C)|1|0|2|1|4}}
{{ФК-команда|12|{{футбол|Уругвай}} (H)|0|2|1|3|4}}
{{ФутболКестеСоңы}}

== Плей-офф ==
{{Турнир32
|29 маусым – [[Фоксборо]]|{{футбол|Германия}}|1 (3)|'''{{футбол|Парагвай}}''' ([[Пенальти|п.]])|'''1 (4)'''
|30 маусым – [[Ист-Ратерфорд]]|'''{{футбол|Франция}}'''|'''3'''|{{футбол|Швеция}}|0
|28 маусым – [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]|{{футбол|Оңтүстік Африка Республикасы}}|0|'''{{футбол|Канада}}'''|'''1'''
|29 маусым – [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]|{{футбол|Нидерланд}}|1 (2)|'''{{футбол|Марокко}}''' ([[Пенальти|п.]])|'''1 (3)'''
|2 шілде – [[Торонто]]|'''{{футбол|Португалия}}'''|'''2'''|{{футбол|Хорватия}}|1
|2 шілде – [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]|'''{{футбол|Испания}}'''|'''3'''|{{футбол|Аустрия}}|0
|1 шілде – [[Санта Клара]]|'''{{футбол|АҚШ}}'''|'''2'''|{{футбол|Босния және Герцеговина}}|0
|1 шілде – [[Сиэтл]]|'''{{футбол|Бельгия}}''' ({{comment|қ.у.а.|Қосымша уақыт алғанда}})|'''3'''|{{футбол|Сенегал}}|2
|29 маусым – [[Хьюстон]]|'''{{футбол|Бразилия}}'''|'''2'''|{{футбол|Жапония}}|1
|30 маусым – [[Арлингтон (Мексика)|Арлингтон]]|{{футбол|Кот-д'Ивуар}}|1|'''{{футбол|Норвегия}}'''|'''2'''
|30 маусым – [[Мехико]]|'''{{футбол|Мексика}}'''|'''2'''|{{футбол|Эквадор}}|0
|1 шілде – [[Атланта]]|'''{{футбол|Англия}}'''|'''2'''|{{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}|1
|3 шілде – [[Майами-Гарденс]]|'''{{футбол|Аргентина}}''' ({{comment|қ.у.а.|Қосымша уақыт алғанда}})|'''3'''|{{футбол|Кабо-Верде}}|2
|3 шілде – [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]|{{футбол|Аустралия}}|1 (2)|'''{{футбол|Мысыр}}'''|'''1 (4)'''
|2 шілде – [[Ванкувер]]|'''{{футбол|Швейцария}}'''|'''2'''|{{футбол|Алжир}}|0
|3 шілде – [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]|'''{{футбол|Колумбия}}'''|'''1'''|{{футбол|Гана}}|0

|4 шілде – [[Филадельфия]]|{{футбол|Парагвай}}|0|'''{{футбол|Франция}}'''|'''1'''
|4 шілде – [[Хьюстон]]|{{футбол|Канада}}|0|'''{{футбол|Марокко}}'''|'''3'''
|6 шілде – [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]|{{футбол|Португалия}}|0|'''{{футбол|Испания}}'''|'''1'''
|6 шілде – [[Сиэтл]]|{{футбол|АҚШ}}|1|'''{{футбол|Бельгия}}'''|'''4'''
|5 шілде – [[Ист-Ратерфорд]]|{{футбол|Бразилия}}|1|'''{{футбол|Норвегия}}'''|'''2'''
|5 шілде – [[Мехико]]|{{футбол|Мексика}}|2|'''{{футбол|Англия}}'''|'''3'''
|7 шілде – [[Атланта]]|'''{{футбол|Аргентина}}'''|'''3'''|{{футбол|Мысыр}}|2
|7 шілде – [[Ванкувер]]|'''{{футбол|Швейцария}}'''|'''0 (4)'''|{{футбол|Колумбия}}|0 (3)

|9 шілде – [[Фоксборо]]|'''{{футбол|Франция}}'''|'''2'''|{{футбол|Марокко}}|0
|10 шілде – [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]|'''{{футбол|Испания}}'''|'''2'''|{{футбол|Бельгия}}|1
|11 шілде – [[Майами-Гарденс]]|{{футбол|Норвегия}}|1|'''{{футбол|Англия}}''' ({{comment|қ.у.а.|Қосымша уақыт алғанда}})|'''2'''
|11 шілде – [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]|'''{{футбол|Аргентина}}''' ({{comment|қ.у.а.|Қосымша уақыт алғанда}})|3|{{футбол|Швейцария}}|1

|14 шілде – [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]|{{футбол|Франция}}|0|'''{{футбол|Испания}}'''|'''2'''
|15 шілде – [[Атланта]]|{{футбол|Англия}}|1|'''{{футбол|Аргентина}}'''|'''2'''

|19 шілде – [[Ист-Ратерфорд]]|'''{{футбол|Испания}}'''|'''1''' ({{comment|қ.у.а.|Қосымша уақыт алғанда}})|{{футбол|Аргентина}}|0


|18 шілде – [[Майами-Гарденс]]|{{футбол|Франция}}|3|'''{{футбол|Англия}}'''|'''5'''
}}

=== 32 команда кезеңі ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[28 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Оңтүстік Африка Республикасы}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Канада}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Стивен Эуштакиу]] {{гол|90+2}}
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 69 237
| төреші                    = {{ту|Португалия}} [[Жуан Пиньейру]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[29 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Жапония}}
| голдар1                   = [[Каземиро]] {{гол|56}}&lt;br&gt;[[Габриэл Мартинелли]] {{гол|90+5}}
| голдар2                   = [[Кайсю Сано]] {{гол|29}}
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 777
| төреші                    = {{ту|Италия}} [[Маурицио Мариани]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[29 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Германия}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Парагвай}}
| голдар1                   = [[Кай Хаверц]] {{гол|54}}
| голдар2                   = [[Хулио Сесар Энсисо (футболшы, 2004)|Хулио Сесар Энсисо]] {{гол|42}}
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 63 945
| төреші                    = {{ту|Марокко}} [[Джалаль Джайед]]
}}
{{Пенальтилер сериясы
| есеп                      = 3:4
| ком1                      = {{ublist
 |[[Кай Хаверц]] {{пенмүлт}}
 |[[Йозуа Киммих]] {{пенгол}}
 |[[Жамал Мусиала]] {{пенгол}}
 |[[Ник Вольтемаде]] {{пенмүлт}}
 |[[Надим Амири]] {{пенгол}}
 |[[Йонатан Та]] {{пенмүлт}}
}}
| ком2                      = {{ublist
 |[[Маурисио Магальяйнс Прадо]] {{пенгол}}
 |[[Густаво Гомес]] {{пенгол}}
 |[[Матиас Галарса (парагвайлық футболшы)|Матиас Галарса]] {{пенгол}}
 |[[Антонио Санабрия]] {{пенмүлт}}
 |[[Фабиан Бальбуэна]] {{пенмүлт}}
 |[[Хосе Канале]] {{пенгол}}
}}
| фон                       = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[29 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Нидерланд}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Марокко}}
| голдар1                   = [[Коди Гакпо]] {{гол|72}}
| голдар2                   = [[Исса Диоп]] {{гол|90+2}}
| стадион                   = [[Бе-бе-уве-а (стадион)]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер               = 51 243
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Вилтон Сампайо]]
}}
{{Пенальтилер сериясы
| есеп                      = 2:3
| ком1                      = {{ublist
 |[[Тен Копмейнерс]] {{пенгол}}
 |[[Джастин Клюйверт]] {{пенмүлт}}
 |[[Ваут Вегхорст]] {{пенгол}}
 |[[Квинтен Тимбер]] {{пенмүлт}}
 |[[Крисенсио Саммервилл]] {{пенмүлт}}
}}
| ком2                      = {{ublist
 |[[Нейл Эль-Айнауи]] {{пенмүлт}}
 |[[Суфьян Рахими]] {{пенгол}}
 |[[Шемсдин Тальби]] {{пенгол}}
 |[[Ашраф Хакими]] {{пенмүлт}}
 |[[Исмаэль Сайбари]] {{пенгол}}
}}
| фон                       = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[30 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Кот-д'Ивуар}}
| есеп                      = 1:2
| команда2                  = {{футбол|Норвегия}}
| голдар1                   = [[Амад Диалло]] {{гол|74}}
| голдар2                   = [[Антонио Нуса]] {{гол|39}}&lt;br&gt;[[Эрлинг Холанд]] {{гол|86}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 69 665
| төреші                    = {{ту|Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[30 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Франция}}
| есеп                      = 3:0
| команда2                  = {{футбол|Швеция}}
| голдар1                   = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|45||74}}&lt;br&gt;[[Брадли Баркола]] {{гол|53}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|Нидерланд}} [[Данни Маккели]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[30 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Эквадор}}
| голдар1                   = [[Хулиан Киньонес]] {{гол|22}}&lt;br&gt;[[Рауль Хименес]] {{гол|31}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 80 824
| төреші                    = {{ту|Словения}} [[Славко Винчич]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[1 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Англия}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}
| голдар1                   = [[Харри Кейн]] {{гол|75||86}}
| голдар2                   = [[Бриан Сипенга]] {{гол|7}}
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 68 239
| төреші                    = {{ту|Иордания}} [[Адхам Махадмех]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[1 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;13:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бельгия}}
| есеп                      = 3:2 ({{comment|қ.у.а.|Қосымша уақыт алғанда}})
| команда2                  = {{футбол|Сенегал}}
| голдар1                   = [[Ромелу Лукаку]] {{гол|86}}&lt;br&gt;[[Юри Тилеманс]] {{гол|89||120+5|[[Пенальти|пен.]]}}
| голдар2                   = [[Абиб Диарра]] {{гол|25}}&lt;br&gt;[[Исмаила Сарр]] {{гол|51}}
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 66 925
| төреші                    = {{ту|Гондурас}} [[Саид Мартинес]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[1 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|АҚШ}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Босния және Герцеговина}}
| голдар1                   = [[Фоларин Балоган]] {{гол|45}}&lt;br&gt;[[Малик Тилльман]] {{гол|82}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 68 827
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Рафаэл Клаус]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[2 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Испания}}
| есеп                      = 3:0
| команда2                  = {{футбол|Аустрия}}
| голдар1                   = [[Микель Оярсабаль]] {{гол|36||89}}&lt;br&gt;[[Педро Порро]] {{гол|66}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 492
| төреші                    = {{ту|Швеция}} [[Гленн Нюберг]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[2 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Португалия}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Хорватия}}
| голдар1                   = [[Криштиану Роналду]] {{гол|68|[[Пенальти|пен.]]}}&lt;br&gt;[[Гонсалу Рамуш]] {{гол|90+4}}
| голдар2                   = [[Иван Перишич]] {{гол|53}}
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 43 036
| төреші                    = {{ту|Норвегия}} [[Эспен Эскос]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[2 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Швейцария}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Алжир}}
| голдар1                   = [[Брель Эмболо]] {{гол|10}}&lt;br&gt;[[Дан Ндойе]] {{гол|46}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Яэль Фалькон]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[3 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;13:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аустралия}}
| есеп                      = 1:1 ({{comment|қ.у.а.|Қосымша уақыт алғанда}})
| команда2                  = {{футбол|Мысыр}}
| голдар1                   = [[Мохамед Хани]] {{гол|55|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2                   = [[Эмам Ашур]] {{гол|13}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 244
| төреші                    = {{ту|Уругвай}} [[Густаво Техера]]
}}
{{Пенальтилер сериясы
| есеп                      = 2:4
| ком1                      = {{ublist
 |[[Харри Суттар]] {{пенмүлт}}
 |[[Джексон Ирвин]] {{пенгол}}
 |[[Авер Мабил]] {{пенгол}}
 |[[Лукас Херрингтон]] {{пенмүлт}}
}}
| ком2                      = {{ublist
 |[[Махмуд Сабер]] {{пенгол}}
 |[[Рами Рабиа]] {{пенгол}}
 |[[Мохаммед Салах]] {{пенгол}}
 |[[Хоссам Абдельмагид]] {{пенгол}}
}}
| фон                       = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[3 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп                      = 3:2
| команда2                  = {{футбол|Кабо-Верде}}
| голдар1                   = [[Лионель Месси]] {{гол|29}}&lt;br&gt;[[Лисандро Мартинес]] {{гол|92}}&lt;br&gt;[[Дини (футболшы, 1995)|Дини]] {{гол|111|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2                   = [[Дерой Дуарте]] {{гол|59}}&lt;br&gt;[[Сидни Кабрал]] {{гол|103}}
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 64 478
| төреші                    = {{ту|Канада}} [[Дру Фишер]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[3 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:30 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Колумбия}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Гана}}
| голдар1                   = [[Джон Адольфо Ариас]] {{гол|14}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 69 045
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Клеман Тюрпен]]
}}


=== 16 команда кезеңі ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[4 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Канада}}
| есеп                      = 0:3
| команда2                  = {{футбол|Марокко}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Аззедин Унаи]] {{гол|50||82}}&lt;br&gt;[[Суфьян Рахими]] {{гол|90+8}}
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 777
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Майкл Оливер]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[4 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Парагвай}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Франция}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|70|[[Пенальти|пен.]]}}
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 324
| төреші                    = {{ту|Өзбекстан}} [[Ильгиз Танташев]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[5 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп                      = 1:2
| команда2                  = {{футбол|Норвегия}}
| голдар1                   = [[Неймар]] {{гол|90+10|[[Пенальти|пен.]]}}
| голдар2                   = [[Эрлинг Холанд]] {{гол|79||90}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|АҚШ}} [[Исмаил Эльфат]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[5 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп                      = 2:3
| команда2                  = {{футбол|Англия}}
| голдар1                   = [[Хулиан Киньонес]] {{гол|42}}&lt;br&gt;[[Рауль Хименес]] {{гол|69|[[Пенальти|пен.]]}}
| голдар2                   = [[Джуд Беллингем]] {{гол|36||38}}&lt;br&gt;[[Харри Кейн]] {{гол|60}}
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 80 824
| төреші                    = {{ту|Аустралия}} [[Алиреза Фагани]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[6 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;14:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Португалия}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Испания}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Микель Мерино]] {{гол|90+1}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 649
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Энтони Тэйлор]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[6 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|АҚШ}}
| есеп                      = 1:4
| команда2                  = {{футбол|Бельгия}}
| голдар1                   = [[Малик Тилльман]] {{гол|31}}
| голдар2                   = [[Шарль де Кетеларе]] {{гол|9||33}}&lt;br&gt;[[Ханс Ванакен]] {{гол|57}}&lt;br&gt;[[Ромелу Лукаку]] {{гол|90+3}}
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 66 925
| төреші                    = {{ту|Иордания}} [[Адхам Махадмех]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[7 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп                      = 3:2
| команда2                  = {{футбол|Мысыр}}
| голдар1                   = [[Кристиан Ромеро]] {{гол|79}}&lt;br&gt;[[Лионель Месси]] {{гол|83}}&lt;br&gt;[[Энцо Фернандес]] {{гол|90+2}}
| голдар2                   = [[Яссер Ибрагим]] {{гол|15}}&lt;br&gt;[[Мостафа Зико]] {{гол|67}}
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 68 239
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Франсуа Летексье]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[7 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;13:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Швейцария}}
| есеп                      = 0:0 ({{comment|қ.у.а.|Қосымша уақыт алғанда}})
| команда2                  = {{футбол|Колумбия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|Сальвадор}} [[Иван Бартон]]
}}
{{Пенальтилер сериясы
| есеп                      = 4:3
| ком1                      = {{ublist
 |[[Гранит Джака]] {{пенгол}}
 |[[Зеки Амдуни]] {{пенгол}}
 |[[Мануэль Аканджи]] {{пенмүлт}}
 |[[Седрик Иттен]] {{пенгол}}
 |[[Рубен Варгас]] {{пенгол}}
}}
| ком2                      = {{ublist
 |[[Хуан Кинтеро]] {{пенгол}}
 |[[Давинсон Санчес]] {{пенмүлт}}
 |[[Хаминтон Кампас]] {{пенгол}}
 |[[Хуан Камило Эрнандес]] {{пенмүлт}}
 |[[Луис Фернандо Диас]] {{пенгол}}
}}
| фон                       = 
}}

=== Ширек финал ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[9 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Франция}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Марокко}}
| голдар1                   = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|60}}&lt;br&gt;[[Усман Дембеле]] {{гол|66}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 63 811
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Тельо Факундо]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[10 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Испания}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Бельгия}}
| голдар1                   = [[Фабиан Руис]] {{гол|30}}&lt;br&gt;[[Микель Мерино]] {{гол|88}}
| голдар2                   = [[Шарль де Кетеларе]] {{гол|41}}
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 492
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Майкл Оливер]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[11 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Норвегия}}
| есеп                      = 2:1 ({{comment|қ.у.а.|Қосымша уақыт алғанда}})
| команда2                  = {{футбол|Англия}}
| голдар1                   = [[Андреас Шельдеруп]] {{гол|30}}
| голдар2                   = [[Джуд Беллингем]] {{гол|45+2}} {{гол|93}}
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 64 478
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Клеман Тюрпен]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[11 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп                      = 3:1 ({{comment|қ.у.а.|Қосымша уақыт алғанда}})
| команда2                  = {{футбол|Швейцария}}
| голдар1                   = [[Алексис Макаллистер]] {{гол|10}}&lt;br /&gt;[[Хулиан Альварес]] {{гол|112}}&lt;br /&gt;[[Лаутаро Мартинес]] {{гол|120+1}}
| голдар2                   = [[Дан Ндойе]] {{гол|67}}
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 69 045
| төреші                    = {{ту|Португалия}} [[Жуан Пиньейру]]
}}

=== Жартылай финал ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[14 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;14:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол|Франция}}
| есеп                      = 0:2
| команда2                  = {{футбол|Испания}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Микель Оярсабаль]] {{гол|22|[[Пенальти|пен.]]}}&lt;br&gt;[[Педро Порро]] {{гол|58}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 176
| төреші                    = {{ту|Сальвадор}} [[Иван Бартон]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[15 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол|Англия}}
| есеп                      = 1:2
| команда2                  = {{футбол|Аргентина}}
| голдар1                   = [[Энтони Гордон]] {{гол|55}}
| голдар2                   = [[Энцо Фернандес]] {{гол|85}}&lt;br&gt;[[Лаутаро Мартинес]] {{гол|90+2}}
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 68 239
| төреші                    = {{ту|АҚШ}} [[Исмаил Эльфат]]
}}

=== 3-орын үшін матч ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[18 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Франция}}
| есеп                      = 4:6
| команда2                  = {{футбол|Англия}}
| голдар1                   = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|48||66}}&lt;br&gt;[[Брадли Баркола]] {{гол|54}}&lt;br&gt;[[Усман Дембеле]] {{гол|90+6}}
| голдар2                   = [[Деклан Райс]] {{гол|3}}&lt;br&gt;[[Эзри Конса]] {{гол|18}}&lt;br&gt;[[Букайо Сака]] {{гол|37||45+1||87|[[Пенальти|пен.]]}}&lt;br&gt;[[Джуд Беллингем]] {{гол|90+8}}
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 65 326
| төреші                    = {{ту|Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]]
}}

=== Финал ===
{{Толық мақала|Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі (финал)}}{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[19 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Испания}}
| есеп                      = 1:0 ({{comment|қ.у.а.|Қосымша уақыт алғанда}})
| команда2                  = {{футбол|Аргентина}}
| голдар1                   = [[Ферран Торрес]] {{гол|106}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 82 500 
| төреші                    = {{ту|Словения}} [[Славко Винчич]]
}}

== Статистика ==
=== Гол салғандар ===
Чемпионаттың 104 матчында 307 гол салынған. Орта есеппен алғанда бұл — матч сайын 2,97 гол.

;10 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Франция}} [[Килиан Мбаппе]]
{{div col end}}

;8 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Аргентина}} [[Лионель Месси]]
{{div col end}}

;7 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Англия}} [[Джуд Беллингем]]
*{{футбол-ту|Норвегия}} [[Эрлинг Холанд]]
{{div col end}}

;6 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Англия}} [[Харри Кейн]]
*{{футбол-ту|Франция}} [[Усман Дембеле]]
{{div col end}}

;5 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Испания}} [[Микель Оярсабаль]]
{{div col end}}

;4 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Бразилия}} [[Винисиус Жуниор]]
*{{футбол-ту|Мексика}} [[Хулиан Киньонес]]
*{{футбол-ту|Сенегал}} [[Исмаила Сарр]]
{{div col end}}

;3 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|АҚШ}} [[Фалорин Балоган]]
*{{футбол-ту|Англия}} [[Букайо Сака]]
*{{футбол-ту|Аргентина}} [[Лаутаро Мартинес]]
*{{футбол-ту|Бельгия}} [[Ромелу Лукаку]]
*{{футбол-ту|Бельгия}} [[Шарль де Кетеларе]]
*{{футбол-ту|Бразилия}} [[Матеус Кунья]]
*{{футбол-ту|Германия}} [[Кай Хаверц]]
*{{футбол-ту|Германия}} [[Дениз Ундав]]
*{{футбол-ту|Жаңа Зеландия}} [[Элайджа Джаст]]
*{{футбол-ту|Канада}} [[Джонатан Дэвид]]
*{{футбол-ту|Конго Демократиялық Республикасы}} [[Йоан Висса]]
*{{футбол-ту|Мексика}} [[Рауль Хименес]]
*{{футбол-ту|Марокко}} [[Исмаэль Сайбари]]
*{{футбол-ту|Нидерланд}} [[Брайан Бробби]]
*{{футбол-ту|Нидерланд}} [[Коди Гакпо]]
*{{футбол-ту|Португалия}} [[Криштиану Роналду]]
*{{футбол-ту|Швейцария}} [[Жоан Манзамби]]
{{div col end}}

;2 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|АҚШ}} [[Малик Тильман]]
*{{футбол-ту|Алжир}} [[Рияд Маһрез]]
*{{футбол-ту|Аргентина}} [[Энцо Фернандес]]
*{{футбол-ту|Аустрия}} [[Марко Арнаутович]]
*{{футбол-ту|Бельгия}} [[Юри Тилеманс]]
*{{футбол-ту|Бельгия}} [[Леандро Троссард]]
*{{футбол-ту|Босния және Герцеговина}} [[Эрмин Махмич]]
*{{футбол-ту|Жапония}} [[Даити Камада]]
*{{футбол-ту|Жапония}} [[Аясэ Уэда]]
*{{футбол-ту|Иран}} [[Рамин Резаэян]]
*{{футбол-ту|Испания}} [[Микель Мерино]]
*{{футбол-ту|Испания}} [[Педро Порро]]
*{{футбол-ту|Канада}} [[Кайл Ларин]]
*{{футбол-ту|Колумбия}} [[Даниэль Муньос Мехия]]
*{{футбол-ту|Кот-д'Ивуар}} [[Амад Диалло]]
*{{футбол-ту|Кот-д'Ивуар}} [[Николя Пепе]]
*{{футбол-ту|Марокко}} [[Аззедин Унаи]]
*{{футбол-ту|Марокко}} [[Суфьян Рахими]]
*{{футбол-ту|Мысыр}} [[Эмам Ашур]]
*{{футбол-ту|Мысыр}} [[Мостафа Зико]]
*{{футбол-ту|Нидерланд}} [[Крисенсио Саммервилл]]
*{{футбол-ту|Сенегал}} [[Абиб Диарра]]
*{{футбол-ту|Сенегал}} [[Пап Гейе]]
*{{футбол-ту|Швейцария}} [[Брель Эмболо]]
*{{футбол-ту|Швейцария}} [[Рубен Варгас]]
*{{футбол-ту|Швейцария}} [[Дан Ндойе]]
*{{футбол-ту|Швеция}} [[Ясин Айяри]]
*{{футбол-ту|Швеция}} [[Антони Эланга]]
*{{футбол-ту|Уругвай}} [[Максимилиано Араухо]]
{{div col end}}

;1 автогол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Аустралия}} [[Камерон Берджесс]] (АҚШ-қа қарсы)
*{{футбол-ту|Ирак}} [[Аймен Хусейн]] (Норвегияға қарсы)
*{{футбол-ту|Иордания}} [[Язан әл-Араб]] (Аустрияға қарсы)
*{{футбол-ту|Кабо-Верде}} [[Дини (футболшы, 1995)|Дини]] (Аргентинаға қарсы)
*{{футбол-ту|Катар}} [[Махмуд Абунада]] (Босния және Герцеговинаға қарсы)
*{{футбол-ту|Катар}} [[Мохамед Манай]] (Канадаға қарсы)
*{{футбол-ту|Марокко}} [[Яссин Буну]] (Гаитиге қарсы)
*{{футбол-ту|Өзбекстан}} [[Абдувахид Фуркатович Нематов|Абдувахид Нематов]] (Испанияға қарсы)
*{{футбол-ту|Парагвай}} [[Дамьян Бобадилья]] (АҚШ-қа қарсы)
*{{футбол-ту|Сауд Арабиясы}} [[Хасан ат-Тамбакти]] (Испанияға қарсы)
*{{футбол-ту|Тунис}} [[Эльес Схири]] (Нидерландқа қарсы)
*{{футбол-ту|Швейцария}} [[Миро Мухайм]] (Катарға қарсы)
{{div col end}}

;2 автогол
*{{футбол-ту|Мысыр}} [[Мохамед Хани]] (Бельгияға қарсы)

=== Тәртіп ===
Ойыншы немесе команданың ресми өкілі келесі бұзушылықтар үшін турнирдің келесі ойынынан автоматты түрде шеттетіледі:&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |language=en |publisher=[[FIFA]]}} {{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |date=2025-06-23}}&lt;/ref&gt;
*Қызыл карточка алғаны (ауыр құқық бұзушылықтар үшін қызыл карточка мерзімі ұзартылуы мүмкін);
*және турнирде екі сары қағаз алғаны үшін;{{efn|Матчтан кейінгі пенальти кезінде сары қағаз көрсетілмейді. Ойыншы матч кезінде екі сары қағаз алып та ойнай бере алады, бірақ турнир кезінде бұл есептелетін болады.}} сары қағаздар топтық кезең аяқталғаннан кейін және ширек финалдан кейін күшін жояды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://inside.fifa.com/organisation/fifa-council/media-releases/council-increases-record-financial-distribution-member-associations-world-cup-2026 |title=FIFA Council increases record financial distribution to all 48 Participating Member Associations at the FIFA World Cup 2026 |language=en |publisher=[[FIFA]] |date=2025-06-28 |accessdate=2026-06-29}}&lt;/ref&gt;

{{Ілеспе тақырыпша}}
{| class=&quot;wikitable sortable sticky-header&quot; style=&quot;text-align:left&quot;
|+ Ойыншы, не ресми өкілге қойылған дисквалификациялар
|-
! Ойыншы
! class=unsortable |Бұзақылығы
! Қуылды
|-
| {{футбол-ту|Оңтүстік Африка Республикасы}} [[Сфифело Ситхоул]]
| {{қуылды}}; [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Мексика Ұлттық футбол құрамасы|Мексика]]ға қарсы матчта (1-матч; 11 маусым)
| [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Чехия Ұлттық футбол құрамасы|Чехия]]ға қарсы матч (2-матч; 18 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Оңтүстік Африка Республикасы}} [[Темба Зване]]
| {{қуылды}}; [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Мексика Ұлттық футбол құрамасы|Мексика]]ға қарсы матчта (1-матч; 11 маусым)
| [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Чехия Ұлттық футбол құрамасы|Чехия]]ға қарсы матчта (2-матч; 18 маусым)&lt;br&gt;[[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Оңтүстік Корея Ұлттық футбол құрамасы|Оңтүстік Корея]]ға қарсы матч (3-матч; 24 маусым)&lt;br&gt;[[#32 команда кезеңі|32 команда кезеңі]]ндегі [[Канада Ұлттық футбол құрамасы|Канада]]ға қарсы матч (28 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Мексика}} [[Сесар Монтес]]
| {{қуылды}}; [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Оңтүстік Африка Республикасы Ұлттық футбол құрамасы|Оңтүстік Африка Республикасы]]на қарсы матчта (1-матч; 11 маусым)
| [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Оңтүстік Корея Ұлттық футбол құрамасы|Оңтүстік Корея]]ға қарсы матч (2-матч; 18 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Оңтүстік Африка Республикасы}} [[Тебохо Мокоэна (1997)|Тебохо Мокоэна]]
| {{СҚ}}; [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Мексика Ұлттық футбол құрамасы|Мексика]]ға қарсы матчта (1-матч; 11 маусым)&lt;br&gt;{{СҚ}}; [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Чехия Ұлттық футбол құрамасы|Чехия]]ға қарсы матч (2-матч; 18 маусым)
| [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Оңтүстік Корея Ұлттық футбол құрамасы|Оңтүстік Корея]]ға қарсы матч (3-матч; 24 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Босния және Герцеговина}} [[Тарик Мухаремович]]
| {{қуылды}}; [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Швейцария Ұлттық футбол құрамасы|Швейцария]]ға қарсы матчта (2-матч; 18 маусым)
| [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Катар Ұлттық футбол құрамасы|Катар]]ға қарсы матч (3-матч; 24 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Катар}} [[Хомам Ахмед]]
| {{қуылды}}; [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Канада Ұлттық футбол құрамасы|Канада]]ға қарсы матчта (2-матч; 18 маусым)
| [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Босния және Герцеговина Ұлттық футбол құрамасы|Босния және Герцеговина]]ға қарсы матч (3-матч; 24 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Катар}} [[Ассим Мадибо]]
| {{қуылды}}; [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Канада Ұлттық футбол құрамасы|Канада]]ға қарсы матчта (2-матч; 18 маусым)
| [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Босния және Герцеговина Ұлттық футбол құрамасы|Босния және Герцеговина]]ға қарсы матч (3-матч; 24 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Парагвай}} [[Мигель Альмирон]]
| {{қуылды}}; [[#D тобы|D тобы]]ндағы [[Түркия Ұлттық футбол құрамасы|Түркия]]ға қарсы матчта (2-матч; 19 маусым)
| [[#D тобы|D тобы]]ндағы [[Аустралия Ұлттық футбол құрамасы|Аустралия]]ға қарсы матч (3-матч; 25 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Бельгия}} [[Натан Нгой]]
| {{қуылды}}; [[#G тобы|G тобы]]ндағы [[Иран Ұлттық футбол құрамасы|Иран]]ға қарсы матчта (2-матч; 21 маусым)
| [[#G тобы|G тобы]]ндағы [[Жаңа Зеландия Ұлттық футбол құрамасы|Жаңа Зеландия]]ға қарсы матч (3-матч; 26 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Кабо-Верде}} [[Сидни Кабрал]]
| {{СҚ}}; [[#H тобы|H тобы]]ндағы [[Испания Ұлттық футбол құрамасы|Испания]]ға қарсы матчта (1-матч; 15 маусым)&lt;br&gt;{{СҚ}}; [[#H тобы|H тобы]]ндағы [[Уругвай Ұлттық футбол құрамасы|Уругвай]]ға қарсы матчта (2-матч; 21 маусым)
| [[#H тобы|H тобы]]ндағы [[Сауд Арабиясы Ұлттық футбол құрамасы|Сауд Арабиясы]]на қарсы матч (3-матч; 26 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Парагвай}} [[Диего Гомес (парагвайлық футболшы)|Диего Гомес]]
| {{СҚ}}; [[#D тобы|D тобы]]ндағы [[АҚШ Ұлттық футбол құрамасы|АҚШ]]-қа қарсы матчта (1-матч; 12 маусым)&lt;br&gt;{{СҚ}}; [[#D тобы|D тобы]]ндағы [[Аустралия Ұлттық футбол құрамасы|Аустралия]]ға қарсы матчта (3-матч; 25 маусым)
| [[#32 команда кезеңі|32 команда кезеңі]]ндегі [[Германия Ұлттық футбол құрамасы|Германия]]ға қарсы матч (29 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Ирак}} [[Ребин Сулака]]
| {{Қуылды}}; [[#I тобы|I тобы]]ндағы [[Сенегал Ұлттық футбол құрамасы|Сенегал]]ға қарсы матчта (3-матч; 26 маусым)
| ''Дисквалификация турнирден тыс орын алды''
|-
| {{футбол-ту|Уругвай}} [[Агустин Каноббио]]
| {{Қуылды}}; [[#H тобы|H тобы]]ндағы [[Испания Ұлттық футбол құрамасы|Испания]]ға қарсы матчта (3-матч; 26 маусым)
| ''Дисквалификация турнирден тыс орын алды''
|-
| {{футбол-ту|Мысыр}} [[Моханад Лашин]]
| {{СҚ}}; [[#G тобы|G тобы]]ндағы [[Жаңа Зеландия Ұлттық футбол құрамасы|Жаңа Зеландия]]ға қарсы матчта (2-матч; 21 маусым)&lt;br&gt;{{СҚ}}; [[#G тобы|G тобы]]ндағы [[Иран Ұлттық футбол құрамасы|Иран]]ға қарсы матчта (3-матч; 26 маусым)
| [[#32 команда кезеңі|32 команда кезеңі]]ндегі [[Аустралия Ұлттық футбол құрамасы|Аустралия]]ға қарсы матч (3 шілде)
|-
| {{футбол-ту|Эквадор}} [[Пьеро Инкапье]]
| {{Қуылды}}; [[#32 команда кезеңі|32 команда кезеңі]]ндегі [[Мексика Ұлттық футбол құрамасы|Мексика]]ға қарсы матч (30 маусым)
| ''Дисквалификация турнирден тыс орын алды''
|-
| {{футбол-ту|АҚШ}} [[Фоларин Балоган]]
| {{Қуылды}}; [[#32 команда кезеңі|32 команда кезеңі]]ндегі [[Босния және Герцеговина Ұлттық футбол құрамасы|Босния және Герцеговина]]ға қарсы матч (1 шілде)
| ''Дисквалификация берілмей кетті''
|-
| {{футбол-ту|Англия}} [[Джарелл Куанса]]
| {{Қуылды}}; [[#16 команда кезеңі|16 команда кезеңі]]ндегі [[Мексика Ұлттық футбол құрамасы|Мексика]]ға қарсы матч (5 шілде)
| [[#Ширек финал|Ширек финал]]дағы [[Норвегия Ұлттық футбол құрамасы|Норвегия]]ға қарсы матч (11 шілде)
|-
| {{футбол-ту|Мысыр}} [[Саафан эль-Сагир]] {{small|(қақпашы бапкері)}}
| {{Қуылды}}; [[#16 команда кезеңі|16 команда кезеңі]]ндегі [[Аргентина Ұлттық футбол құрамасы|Аргентина]]ға қарсы матч (7 шілде)
| ''Дисквалификация турнирден тыс орын алды''
|-
| {{футбол-ту|Швейцария}} [[Брель Эмболо]]
| {{Қуылды|2}}; [[#Ширек финал|Ширек финал]]дағы [[Аргентина Ұлттық футбол құрамасы|Аргентина]]ға қарсы матч (11 шілде)
| ''Дисквалификация турнирден тыс орын алды''
|-
|}

=== Турнир рейтингі ===
{{Small|Футболдағы статистикалық конвенцияға сәйкес, қосымша уақытта шешілген матчтар жеңіс пен жеңіліс ретінде есептеледі, ал [[пенальти]] сериясымен шешілген матчтар тең ойын ретінде есептеледі.}}

{{Ілеспе тақырыпша}}
{| class=&quot;wikitable sticky-header&quot; style=&quot;text-align:left&quot;
|-
! {{comment|Поз.|Позициясы}}
! Тобы
! Команда
! {{comment|Ойы.|Ойыны}}
! {{comment|Ж.|Жеңістері}}
! {{comment|Т.|Тең түскен ойындар}}
! {{comment|Ұ.|Ұтылғандары}}
! {{comment|Г+|Голдары}}
! {{comment|Г-|Қарсылас голдары}}
! {{comment|Г&gt;|Голдар айырмашылығы}}
! {{comment|Ұп.|Ұпайлары}}
! Нәтижесі
|- style=&quot;background-color:#FFD700&quot; |
| 1
| 
| 
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| '''0'''
| Чемпион
|- style=&quot;background-color:#C0C0C0&quot; |
| 2
| 
| 
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| '''0'''
| 2-орын
|- style=&quot;background-color:#CD7F32&quot; |
| 3
| L
| {{футбол|Англия}}
| 8
| 6
| 1
| 1
| 20
| 12
| +8
| '''19'''
| 3-орын
|-
| 4
| I
| {{футбол|Франция}}
| 8
| 6
| 0
| 2
| 20
| 10
| +10
| '''18'''
| 4-орын
|-
| colspan=12 style=&quot;background-color:#CDCDCD&quot; |
|-
| 5
| I
| {{футбол|Норвегия}}
| 6
| 4
| 0
| 2
| 13
| 11
| +2
| '''12'''
| rowspan=4|Ширек финалдан&lt;br&gt;шығып кетті
|-
| 6
| G
| {{футбол|Бельгия}}
| 6
| 3
| 2
| 1
| 14
| 7
| +7
| '''11'''
|-
| 7
| C
| {{футбол|Марокко}}
| 6
| 3
| 2
| 1
| 10
| 6
| +4
| '''11'''
|-
| 8
| B
| {{футбол|Швейцария}}
| 6
| 3
| 2
| 1
| 10
| 6
| +4
| '''11'''
|-
| colspan=12 style=&quot;background-color:#CDCDCD&quot; |
|-
| 9
| A
| {{футбол|Мексика}} '''(Қ)'''
| 5
| 4
| 0
| 1
| 10
| 3
| +7
| '''12'''
| rowspan=8|16 команда&lt;br&gt;раундынан&lt;br&gt;шығып кетті
|-
| 10
| K
| {{футбол|Колумбия}}
| 5
| 3
| 2
| 0
| 5
| 1
| +4
| '''11'''
|-
| 11
| C
| {{футбол|Бразилия}}
| 5
| 3
| 1
| 1
| 10
| 4
| +6
| '''10'''
|-
| 12
| D
| {{футбол|АҚШ}} '''(Қ)'''
| 5
| 3
| 0
| 2
| 11
| 8
| +3
| '''9'''
|-
| 13
| K
| {{футбол|Португалия}}
| 5
| 2
| 2
| 1
| 8
| 3
| +5
| '''8'''
|-
| 14
| B
| {{футбол|Канада}} '''(Қ)'''
| 5
| 2
| 1
| 2
| 9
| 6
| +3
| '''7'''
|-
| 15
| G
| {{футбол|Мысыр}}
| 5
| 1
| 3
| 1
| 8
| 7
| +1
| '''6'''
|-
| 16
| D
| {{футбол|Парагвай}}
| 5
| 1
| 2
| 2
| 3
| 6
| –3
| '''5'''
|-
| colspan=12 style=&quot;background-color:#CDCDCD&quot; |
|-
| 17
| F
| {{футбол|Нидерланд}}
| 4
| 2
| 2
| 0
| 11
| 5
| +6
| '''8'''
| rowspan=16|32 команда&lt;br&gt;раундынан&lt;br&gt;шығып кетті
|-
| 18
| E
| {{футбол|Германия}}
| 4
| 2
| 1
| 1
| 11
| 5
| +6
| '''7'''
|-
| 20
| E
| {{футбол|Кот-д'Ивуар}}
| 4
| 2
| 0
| 2
| 5
| 4
| +1
| '''6'''
|-
|}

== Марапаттары ==
=== Сыйлық ақша ===
2026 жылғы сәуірде [[ФИФА]] барлық қатысушы елдер үшін жүлделерді растады, кеңейтілген турнирдің жалпы бөлінуі 871 миллион АҚШ долларын құрады, бұл алдыңғы турнирдің жүлде қорының екі есесіне жуық. Жалпы сомасы 871 миллион доллардың 671 миллион доллары ойын негізделген жүлделерге кетеді, қалған 200 миллион доллар командалар арасында ойын сапасына қарамастан төленеді. Әрбір білікті команда 2,5 миллион доллар көлемінде дайындық ақшасын алады; мұны топтық кезеңдегі жарыстан шығарылумен бірге есептегенде, әр командаға ең аз жалпы сома 12,5 миллион доллар беріледі, ал жеңімпаз 62,5 миллион долларға дейін алады.

{{Ілеспе тақырыпша}}
{| class=&quot;wikitable sortable sticky-header&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|+ Ойын сапасы негізделген сыйлық ақша
|-
! rowspan=&quot;2&quot; | Орны
! rowspan=&quot;2&quot; | Команда саны
! colspan=&quot;2&quot; | Сыйлығы (миллиондарда)
|-
! Әр командаға
! Жалпы
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | Чемпиондар
| 1
| $50
| $50
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 2-орын
| 1
| $33
| $33
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 3-орын
| 1
| $29
| $29
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 4-орын
| 1
| $27
| $27
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 5–8-орындар (ширек финал)
| 4
| $19
| $76
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 9–16-орындар (16 команда кезеңі)
| 8
| $15
| $120
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 17–32-орындар (32 команда кезеңі)
| 16
| $11
| $176
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 33–48-орындар (топтық кезең)
| 16
| $10
| $160
|-
! Жалпы
! 48
! colspan=&quot;2&quot; |$671
|}

=== Жеке ойыншы және құрама марапаттары ===
{{Толық мақала|Футболдан әлем біріншілігінің марапаттары}}
Әрбір әлем чемпионаты аяқталған соң ФИФА жақсы көзге түскен футболшылар мен құраманы түрлі номинациялармен марапаттайды. Қазіргі күнде негізгі мараппаттар мен атақтар төмендегіше:
*«Алтын доп» — Ең үздік футболшыға.
*«Алтын бутцы» — Үздік сұрмергенге
*«Алтын қолғап» немесе «adidas Golden Glove» — үздік қақпашыға (2006 жылға дейін Лев Яшин атындағы жүлде).
*Үздік жас ойыншы — 21 жасқа дейінгі футболшылардың арасындағы ең үздігіне.
*«Адал ойын» немесе Fair Play — Адалдығымен көзге түскен құрамаға

== Көрсетілімі ==
2026 жылғы әлем біріншілігінің Қазақстандағы ресми хабар таратушысы — [[Qazsport]] телеарнасы.

== Ескертпелер ==
{{Notelist}}

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Футболдан әлем чемпионаттары}}
[[Санат:Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі]]
[[Санат:2026 жылғы футбол]]</text>
      <sha1>khjxij57aj2qtbfmmoa007dd8cef9yd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Роджер Гилберт Баннистер</title>
    <ns>0</ns>
    <id>610502</id>
    <revision>
      <id>3631953</id>
      <parentid>3607337</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T17:43:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <comment>/* Кіріспе бөлімін өңдеді */</comment>
      <origin>3631953</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16036" sha1="dxvf9jzqw1t0olu3wsery5a79kocx4k" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=қараша 2018}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;

{{Жеңіл атлет
 |есімі                = Роджер Баннистер

 |шынайы есімі         = {{lang-en|Roger Gilbert Bannister}}
 |суреті               = 
 |сурет ені            = 
 |сурет тақырыбы       = 
 |толық аты            = Роджер Гилберт Баннистер
 |туған күні          = 23.3.1929

 |туған жері          = [[Харроу (Лондон)|Харроу]], [[Англия]], {{GBR}}
 |қайтыс болған күні  = 4.3.2018
 |қайтыс болған жері  = [[Оксфорд]], [[Англия]], {{GBR}}
 |мемлекет             = {{GBR}}
 |спорт түрі           = [[Жеңіл атлетика]]
 |дисциплиналары       = Орта қашықтыққа жүгіру (800 м, 1500 м, 1 миля)
 |клуб                 = Оксфорд университеті
 |белсенді жылдары     = 1946—1954
 |бапкері              = Франц Штампфль
 |бойы                 = 187 см
 |салмағы              = 70 кг
 |марапаттары          = {{Командор ордена Британской империи}}
 |медальдар          = 
{{Медальдар|Спорт|Жеңіл атлетика}}
{{Медальдар|Ел|{{GBR}}}}
{{Медальдар|Еуропа чемпионаты}}
{{Қола|[[Брюссель 1950]]|800 м}}
{{Алтын|[[Берн 1954]]|1500 м}}
 |ортаққор            = Roger Bannister
}}

'''Роджер Гилберт Баннистер''' ({{lang-en|Roger Gilbert Bannister}}; [[1929 жыл]]ғы [[23 наурыз]], Харроу, Англия — [[2018 жыл]]ғы [[4 наурыз]], Оксфорд) — британдық жеңіл атлет және дәрігер-невролог. Ол 1954 жылғы Еуропа чемпионы (1500 метрлік қашықтықта) және Британ империясы орденінің командоры. Баннистер адамзат тарихында 1 миля (1609 метр) қашықтықты 4 минуттан аз уақыт ішінде жүгіріп өткен ең алғашқы жеңіл атлет ретінде спорт шежіресіне енді.&lt;ref&gt;Sir Roger Bannister: First man to run a mile in under four minutes. BBC Sport Obituary, 2018.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;What Is Misophonia? Symptoms, Causes, and Treatments. WebMD Medical Reference, 2024.&lt;/ref&gt; Спортшының халықаралық жеңіл атлетика қауымдастығындағы ресми бекітілген профилі бар.&lt;ref&gt;[https://worldathletics.org Roger BANNISTER - Profile | World Athletics]. World Athletics.&lt;/ref&gt;

== Өмірбаяны ==
Спорттық мансабында Баннистер негізінен орта қашықтықтарға жүгіруге мамандандырылды. Ол [[1950 жыл]]ы Брюссельде өткен жеңіл атлетикадан Еуропа чемпионатына қатысып, 800 метрлік қашықтықта қола медаль иеленді.&lt;ref name=&quot;britannica_bannister&quot;&gt;Roger Bannister | Biography, Record, &amp; Facts | Britannica. Encyclopedia Britannica, 2025.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Rhinorrhea (Runny nose): Symptoms and clinical overview. Humanitas Research Hospital, 2025.&lt;/ref&gt; [[1952 жыл]]ғы Хельсинкиде өткен Олимпиада ойындарында 1500 метрге жүгіруден 3.46,0 минуттық ұлттық рекорд орнатып, 4-ші орынды иеленді. Осы жарыстан кейін спортшы өз алдына 1 миля қашықтықты сол заманда көптеген мамандар адам мүмкіндігінен тыс деп есептеген 4 минуттан тезірек жүгіріп өту мақсатын қойды. Спортшының олимпиадалық және халықаралық статистикалық мәліметтері жарияланған.&lt;ref&gt;[https://olympic.org Roger Bannister - Olympic Athletics | Great Britain]. International Olympic Committee.&lt;/ref&gt;

1954 жылдың 6 мамырында Оксфорд университетінің студенті болып жүрген кезінде, Иффли-роудтағы (Оксфорд) университеттің спорт алаңында өткен жарыста ол бұл қашықтықты 3.59,4 минутта бағындырды. Осылайша ол жеңіл атлетика тарихындағы ең танымал әлемдік рекордтардың бірін орнатты.&lt;ref name=&quot;britannica_bannister&quot;/&gt; Спортшының тарихи рекорды мен өмір жолының ресми энциклопедиялық нұсқасы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Roger Bannister - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt; Марафоннан кейін ол спорттық мансабын тоқтатып, өмірін медицина мен неврология саласына арнады.

[[1954 жыл]]дың 7 тамызында Ванкуверде өткен Достық ойындарында (Ынтымақтастық ойындары) сол заманның 1 миляға жүгіруден ең үздік екі желаяғы — Роджер Баннистер (Англия) мен Джон Лэндидің (Австралия) тарихи кездесуі өтті. Бұл бәсеке спорт тарихындағы 1 миля қашықтыққа бағытталған ең танымал жарыс болып есептеледі.&lt;ref name=&quot;miracle_mile&quot;&gt;The Miracle Mile: Roger Bannister vs John Landy, Vancouver 1954. Commonwealth Sport Archive, 2024.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;What Is Misophonia? Symptoms, Causes, and Treatments. WebMD Medical Reference, 2024.&lt;/ref&gt; Жарыстың халықаралық деңгейдегі ресми статистикалық мәліметтері мен спорттық мұрағат парақшасы бекітілген.&lt;ref&gt;[https://worldathletics.org The historic 'Miracle Mile' race of 1954 in Vancouver]. World Athletics.&lt;/ref&gt; Баннистер бүкіл қашықтық бойы екінші нөмірмен жүгіріп отырды, бірақ соңғы айналымда алға суырылып шығып, қорытындысында 3.58,8 минуттық нәтижемен жеңіске жетті. Бұл жарыс спорт тарихына «Ғасыр милясы» ({{lang-en|Miracle Mile}}) деген атаумен енді.&lt;ref name=&quot;miracle_mile&quot;/&gt; Баннистер мен Джон Лэнди арасындағы бұл драмалық бәсекелестік Ванкуверде бой көтерген ерекше мүсінде мәңгілікке заңдылық тапты: мүсінде Лэндидің сол иығынан артқа қарай оқталып қараған сәті мен Баннистердің оны оң жағынан басып озып бара жатқан сәті дәл бейнеленген.

Дәл осы 1954 жылы Баннистер Берн қаласында өткен Еуропа чемпионатында 1500 метрге жүгіруден Еуропа чемпионы атанады, осы триумфтан кейін ол үлкен спорттан біржола кететінін мәлімдейді.&lt;ref name=&quot;britannica_career&quot;&gt;Sir Roger Bannister | Biography, Medical Career, and Records | Britannica. Encyclopedia Britannica, 2025.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Rhinorrhea (Runny nose): Symptoms and clinical overview. Humanitas Research Hospital, 2025.&lt;/ref&gt;

== Медициналық мансабы мен қоғамдық қызметі ==
Спорттық жолын аяқтағаннан кейін Баннистер өзін кәсіби медицина саласына арнап, танымал дәрігер-невролог (невротерапевт) ретінде үлкен беделге ие болды, сонымен қатар түрлі спорттық ұйымдармен белсенді жұмысын жалғастырды. Ол 1971–1974 жылдары «Ұлыбритания спорт кеңесінің» ({{lang-en|Sport Council of Great Britain}}) төрағасы қызметін атқарды, ал 1976–1983 жылдар аралығында «Халықаралық спорт ғылымы және дене шынықтыру кеңесінің» ({{lang-en|International Council of Sport and Physical Education}}) президенті болды.&lt;ref name=&quot;britannica_career&quot;/&gt; 1975 жылы Роджер Баннистерді Ұлыбритания патшайымы Елизавета II ресми түрде рыцарь шеніне көтерді. Сонымен қатар, ол Лондондағы Жүйке аурулары жөніндегі ұлттық клиниканың директоры және неврология саласындағы іргелі ғылыми мерзімді басылымдардың баспагері қызметтерін атқарды. Тұлғаның халықаралық медициналық және академиялық зерттеу мұрағаттарындағы ресми парақшасы жарияланған.&lt;ref&gt;[https://nih.gov In memoriam: Sir Roger Bannister (1929–2018), neurologist and athlete]. National Institutes of Health (PMC).&lt;/ref&gt;

2017 жылы ол елге сіңірген ерекше еңбегі үшін Құрмет кавалерлері орденімен ({{lang-en|Order of the Companions of Honour}}) марапатталды.&lt;ref name=&quot;britannica_career&quot;/&gt;

== Өмірінің соңы ==
Роджер Баннистер [[2018 жыл]]дың 3 наурызында Оксфордтағы Джон Рэдклифф ауруханасында 88 жасында (89 жасқа толуына 20 күн қалғанда) өкпе қабынуынан (пневмониядан) қайтыс болды. Оның денесі Оксфорд маңындағы Вулверкот зиратында жерленді.&lt;ref name=&quot;oxford_burial&quot;&gt;Sir Roger Bannister buried in Wolvercote Cemetery near Oxford. Oxford Mail, 2018.&lt;/ref&gt; Оның жесирі, леди Мойра Баннистер 2022 жылдың 4 қарашасында Оксфордта 94 жасқа қараған шағында өмірден озды. Мақаланың түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық нұсқасы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Roger Bannister - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:1929 жылы туғандар]]
[[Санат:2018 жылы қайтыс болғандар]]
[[Санат:Ұлыбританияның жеңіл атлеттері]]
[[Санат:Әлемдік рекордтарды орнатқандар]]


'''Роджер Гилберт Баннистер''' ({{lang-en|Roger Gilbert Bannister}}; 23 наурыз 1929, Харроу, Англия, Британдық империя – 4 наурыз 2018) — британдық жеңіл атлет және дәрігер-невролог, 1500 метр қашықтықта 1954 жылғы Еуропа чемпионы, Британ империясы орденінің командирі.

== Өмірбаяны ==
Спортта Баннистер орта қашықтыққа жүгіруге маманданған. 1950 жылы Брюссельде жеңіл атлетикадан Еуропа чемпионатына қатысып, 800 метр қашықтықта қола медаль жеңіп алды. [[Хельсинки]]дегі Олимпиада ойындарында (1952) ол 1500 метрге жүгіруде 4-ші орынды иеленді. Осыдан кейін спортшы өз алдына 4 минут ішінде 1 миля (яғни 1609 метр) жылдам жүгіруді мақсат етіп қойды. 1954 жылы 6 мамырда Оксфорд университетінің студенті бола отырып, ол Иффли-роуд (Оксфорд) университеттік спорт алаңында осы қашықтықты 3.59, 4 минутта жүгіріп өтті.
1954 жылдың 7 тамызы Ванкувердегі Достастық ойындарында милю — Роджер Баннистерге (Англия) және Джон Лэндиге (Австралия) екі ең үздік жүгіруші кездесті. Бұл жүгіру спорт тарихында миляға ең танымал жүгіру болып саналады.&lt;ref&gt;[http://www.cbc.ca/news/canada/british-columbia/story/2009/12/22/bannister-column.html?ref=rss How soon we forget our hallowed moments — British Columbia — CBC News]&lt;/ref&gt; Баннистер барлық қашықтықты екінші нөмірмен жүгірді, бірақ соңғы айналымда 3.58, 8 нәтижесімен жеңіске жетті. Жүгіру &quot;Жүз жылдықтың Миля&quot; (ағылш. Miracle Mile).&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://skirun.ru/2011/08/08/bannister-landy/#more-7421 |title=Миля столетия. 7 августа 1954 года — Баннистер против Лэнди. {{!}} лыжные гонки и легкая атлетика |access-date=2011-08-13 |archive-date=2012-11-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121114195252/http://skirun.ru/2011/08/08/bannister-landy/#more-7421 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Джон Ланди бар Баннистердің драмалық қарсыластығы Ванкувер мүсінде Лэнди сол иық арқылы қарап, ал Баннистер оңнан өтеді.

Сол 1954 жылы Баннистер Берндегі Еуропа чемпионатында 1500 метрге жүгіруде Еуропа чемпионы болып, одан кейін үлкен спорттан кетеді.

Спорттық мансабын аяқтағаннан кейін Баннистер белгілі невротерапевт дәрігер ретінде аты береді, сонымен қатар түрлі спорттық ұйымдармен ынтымақтасуды жалғастырады. 1971-1974 жылдары ол &quot;Ұлыбритания спорт кеңесінің&quot; төрағасы болды (ағылш. &quot;Спорт және дене тәрбиесі жөніндегі Халықаралық кеңестің&quot; президенті (ағылш. International Council of Sport and Physical Education). 1975 жылы Баннистер рыцариде II Елизавета патшайым жасады. Сондай-ақ Лондондағы жүйке аурулары бойынша ұлттық клиниканың директоры және неврология саласындағы ғылыми мерзімді баспагері болды.

2017 жылы Құрмет кавалерлері орденімен марапатталды.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.thegazette.co.uk/London/issue/61803/supplement/N27 |title=&quot;The London Gazette, Supplement No. 1&quot;. The London Gazette. No. 61803. 30 December 2016. p. N27. |access-date=2025-01-11 |archive-date=2018-10-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181027215500/https://www.thegazette.co.uk/London/issue/61803/supplement/N27 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>dxvf9jzqw1t0olu3wsery5a79kocx4k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631954</id>
      <parentid>3631953</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T17:44:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <origin>3631954</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11357" sha1="l1xjc1y9hp8uhvee24d6l2jn4rgofed" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=қараша 2018}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;

{{Жеңіл атлет
 |есімі                = Роджер Баннистер

 |шынайы есімі         = {{lang-en|Roger Gilbert Bannister}}
 |суреті               = 
 |сурет ені            = 
 |сурет тақырыбы       = 
 |толық аты            = Роджер Гилберт Баннистер
 |туған күні          = 23.3.1929

 |туған жері          = [[Харроу (Лондон)|Харроу]], [[Англия]], {{GBR}}
 |қайтыс болған күні  = 4.3.2018
 |қайтыс болған жері  = [[Оксфорд]], [[Англия]], {{GBR}}
 |мемлекет             = {{GBR}}
 |спорт түрі           = [[Жеңіл атлетика]]
 |дисциплиналары       = Орта қашықтыққа жүгіру (800 м, 1500 м, 1 миля)
 |клуб                 = Оксфорд университеті
 |белсенді жылдары     = 1946—1954
 |бапкері              = Франц Штампфль
 |бойы                 = 187 см
 |салмағы              = 70 кг
 |марапаттары          = {{Командор ордена Британской империи}}
 |медальдар          = 
{{Медальдар|Спорт|Жеңіл атлетика}}
{{Медальдар|Ел|{{GBR}}}}
{{Медальдар|Еуропа чемпионаты}}
{{Қола|[[Брюссель 1950]]|800 м}}
{{Алтын|[[Берн 1954]]|1500 м}}
 |ортаққор            = Roger Bannister
}}

'''Роджер Гилберт Баннистер''' ({{lang-en|Roger Gilbert Bannister}}; [[1929 жыл]]ғы [[23 наурыз]], Харроу, Англия — [[2018 жыл]]ғы [[4 наурыз]], Оксфорд) — британдық жеңіл атлет және дәрігер-невролог. Ол 1954 жылғы Еуропа чемпионы (1500 метрлік қашықтықта) және Британ империясы орденінің командоры. Баннистер адамзат тарихында 1 миля (1609 метр) қашықтықты 4 минуттан аз уақыт ішінде жүгіріп өткен ең алғашқы жеңіл атлет ретінде спорт шежіресіне енді.&lt;ref&gt;Sir Roger Bannister: First man to run a mile in under four minutes. BBC Sport Obituary, 2018.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;What Is Misophonia? Symptoms, Causes, and Treatments. WebMD Medical Reference, 2024.&lt;/ref&gt; Спортшының халықаралық жеңіл атлетика қауымдастығындағы ресми бекітілген профилі бар.&lt;ref&gt;[https://worldathletics.org Roger BANNISTER - Profile | World Athletics]. World Athletics.&lt;/ref&gt;

== Өмірбаяны ==
Спорттық мансабында Баннистер негізінен орта қашықтықтарға жүгіруге мамандандырылды. Ол [[1950 жыл]]ы Брюссельде өткен жеңіл атлетикадан Еуропа чемпионатына қатысып, 800 метрлік қашықтықта қола медаль иеленді.&lt;ref name=&quot;britannica_bannister&quot;&gt;Roger Bannister | Biography, Record, &amp; Facts | Britannica. Encyclopedia Britannica, 2025.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Rhinorrhea (Runny nose): Symptoms and clinical overview. Humanitas Research Hospital, 2025.&lt;/ref&gt; [[1952 жыл]]ғы Хельсинкиде өткен Олимпиада ойындарында 1500 метрге жүгіруден 3.46,0 минуттық ұлттық рекорд орнатып, 4-ші орынды иеленді. Осы жарыстан кейін спортшы өз алдына 1 миля қашықтықты сол заманда көптеген мамандар адам мүмкіндігінен тыс деп есептеген 4 минуттан тезірек жүгіріп өту мақсатын қойды. Спортшының олимпиадалық және халықаралық статистикалық мәліметтері жарияланған.&lt;ref&gt;[https://olympic.org Roger Bannister - Olympic Athletics | Great Britain]. International Olympic Committee.&lt;/ref&gt;

1954 жылдың 6 мамырында Оксфорд университетінің студенті болып жүрген кезінде, Иффли-роудтағы (Оксфорд) университеттің спорт алаңында өткен жарыста ол бұл қашықтықты 3.59,4 минутта бағындырды. Осылайша ол жеңіл атлетика тарихындағы ең танымал әлемдік рекордтардың бірін орнатты.&lt;ref name=&quot;britannica_bannister&quot;/&gt; Спортшының тарихи рекорды мен өмір жолының ресми энциклопедиялық нұсқасы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Roger Bannister - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt; Марафоннан кейін ол спорттық мансабын тоқтатып, өмірін медицина мен неврология саласына арнады.

[[1954 жыл]]дың 7 тамызында Ванкуверде өткен Достық ойындарында (Ынтымақтастық ойындары) сол заманның 1 миляға жүгіруден ең үздік екі желаяғы — Роджер Баннистер (Англия) мен Джон Лэндидің (Австралия) тарихи кездесуі өтті. Бұл бәсеке спорт тарихындағы 1 миля қашықтыққа бағытталған ең танымал жарыс болып есептеледі.&lt;ref name=&quot;miracle_mile&quot;&gt;The Miracle Mile: Roger Bannister vs John Landy, Vancouver 1954. Commonwealth Sport Archive, 2024.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;What Is Misophonia? Symptoms, Causes, and Treatments. WebMD Medical Reference, 2024.&lt;/ref&gt; Жарыстың халықаралық деңгейдегі ресми статистикалық мәліметтері мен спорттық мұрағат парақшасы бекітілген.&lt;ref&gt;[https://worldathletics.org The historic 'Miracle Mile' race of 1954 in Vancouver]. World Athletics.&lt;/ref&gt; Баннистер бүкіл қашықтық бойы екінші нөмірмен жүгіріп отырды, бірақ соңғы айналымда алға суырылып шығып, қорытындысында 3.58,8 минуттық нәтижемен жеңіске жетті. Бұл жарыс спорт тарихына «Ғасыр милясы» ({{lang-en|Miracle Mile}}) деген атаумен енді.&lt;ref name=&quot;miracle_mile&quot;/&gt; Баннистер мен Джон Лэнди арасындағы бұл драмалық бәсекелестік Ванкуверде бой көтерген ерекше мүсінде мәңгілікке заңдылық тапты: мүсінде Лэндидің сол иығынан артқа қарай оқталып қараған сәті мен Баннистердің оны оң жағынан басып озып бара жатқан сәті дәл бейнеленген.

Дәл осы 1954 жылы Баннистер Берн қаласында өткен Еуропа чемпионатында 1500 метрге жүгіруден Еуропа чемпионы атанады, осы триумфтан кейін ол үлкен спорттан біржола кететінін мәлімдейді.&lt;ref name=&quot;britannica_career&quot;&gt;Sir Roger Bannister | Biography, Medical Career, and Records | Britannica. Encyclopedia Britannica, 2025.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Rhinorrhea (Runny nose): Symptoms and clinical overview. Humanitas Research Hospital, 2025.&lt;/ref&gt;

== Медициналық мансабы мен қоғамдық қызметі ==
Спорттық жолын аяқтағаннан кейін Баннистер өзін кәсіби медицина саласына арнап, танымал дәрігер-невролог (невротерапевт) ретінде үлкен беделге ие болды, сонымен қатар түрлі спорттық ұйымдармен белсенді жұмысын жалғастырды. Ол 1971–1974 жылдары «Ұлыбритания спорт кеңесінің» ({{lang-en|Sport Council of Great Britain}}) төрағасы қызметін атқарды, ал 1976–1983 жылдар аралығында «Халықаралық спорт ғылымы және дене шынықтыру кеңесінің» ({{lang-en|International Council of Sport and Physical Education}}) президенті болды.&lt;ref name=&quot;britannica_career&quot;/&gt; 1975 жылы Роджер Баннистерді Ұлыбритания патшайымы Елизавета II ресми түрде рыцарь шеніне көтерді. Сонымен қатар, ол Лондондағы Жүйке аурулары жөніндегі ұлттық клиниканың директоры және неврология саласындағы іргелі ғылыми мерзімді басылымдардың баспагері қызметтерін атқарды. Тұлғаның халықаралық медициналық және академиялық зерттеу мұрағаттарындағы ресми парақшасы жарияланған.&lt;ref&gt;[https://nih.gov In memoriam: Sir Roger Bannister (1929–2018), neurologist and athlete]. National Institutes of Health (PMC).&lt;/ref&gt;

2017 жылы ол елге сіңірген ерекше еңбегі үшін Құрмет кавалерлері орденімен ({{lang-en|Order of the Companions of Honour}}) марапатталды.&lt;ref name=&quot;britannica_career&quot;/&gt;

== Өмірінің соңы ==
Роджер Баннистер [[2018 жыл]]дың 3 наурызында Оксфордтағы Джон Рэдклифф ауруханасында 88 жасында (89 жасқа толуына 20 күн қалғанда) өкпе қабынуынан (пневмониядан) қайтыс болды. Оның денесі Оксфорд маңындағы Вулверкот зиратында жерленді.&lt;ref name=&quot;oxford_burial&quot;&gt;Sir Roger Bannister buried in Wolvercote Cemetery near Oxford. Oxford Mail, 2018.&lt;/ref&gt; Оның жесирі, леди Мойра Баннистер 2022 жылдың 4 қарашасында Оксфордта 94 жасқа қараған шағында өмірден озды. Мақаланың түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық нұсқасы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Roger Bannister - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:1929 жылы туғандар]]
[[Санат:2018 жылы қайтыс болғандар]]
[[Санат:Ұлыбританияның жеңіл атлеттері]]
[[Санат:Әлемдік рекордтарды орнатқандар]]</text>
      <sha1>l1xjc1y9hp8uhvee24d6l2jn4rgofed</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631955</id>
      <parentid>3631954</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T17:44:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <origin>3631955</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9818" sha1="ahpsmtaddx1oxveeyslnenf77r2kubl" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=қараша 2018}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;

'''Роджер Гилберт Баннистер''' ({{lang-en|Roger Gilbert Bannister}}; [[1929 жыл]]ғы [[23 наурыз]], Харроу, Англия — [[2018 жыл]]ғы [[4 наурыз]], Оксфорд) — британдық жеңіл атлет және дәрігер-невролог. Ол 1954 жылғы Еуропа чемпионы (1500 метрлік қашықтықта) және Британ империясы орденінің командоры. Баннистер адамзат тарихында 1 миля (1609 метр) қашықтықты 4 минуттан аз уақыт ішінде жүгіріп өткен ең алғашқы жеңіл атлет ретінде спорт шежіресіне енді.&lt;ref&gt;Sir Roger Bannister: First man to run a mile in under four minutes. BBC Sport Obituary, 2018.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;What Is Misophonia? Symptoms, Causes, and Treatments. WebMD Medical Reference, 2024.&lt;/ref&gt; Спортшының халықаралық жеңіл атлетика қауымдастығындағы ресми бекітілген профилі бар.&lt;ref&gt;[https://worldathletics.org Roger BANNISTER - Profile | World Athletics]. World Athletics.&lt;/ref&gt;

== Өмірбаяны ==
Спорттық мансабында Баннистер негізінен орта қашықтықтарға жүгіруге мамандандырылды. Ол [[1950 жыл]]ы Брюссельде өткен жеңіл атлетикадан Еуропа чемпионатына қатысып, 800 метрлік қашықтықта қола медаль иеленді.&lt;ref name=&quot;britannica_bannister&quot;&gt;Roger Bannister | Biography, Record, &amp; Facts | Britannica. Encyclopedia Britannica, 2025.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Rhinorrhea (Runny nose): Symptoms and clinical overview. Humanitas Research Hospital, 2025.&lt;/ref&gt; [[1952 жыл]]ғы Хельсинкиде өткен Олимпиада ойындарында 1500 метрге жүгіруден 3.46,0 минуттық ұлттық рекорд орнатып, 4-ші орынды иеленді. Осы жарыстан кейін спортшы өз алдына 1 миля қашықтықты сол заманда көптеген мамандар адам мүмкіндігінен тыс деп есептеген 4 минуттан тезірек жүгіріп өту мақсатын қойды. Спортшының олимпиадалық және халықаралық статистикалық мәліметтері жарияланған.&lt;ref&gt;[https://olympic.org Roger Bannister - Olympic Athletics | Great Britain]. International Olympic Committee.&lt;/ref&gt;

1954 жылдың 6 мамырында Оксфорд университетінің студенті болып жүрген кезінде, Иффли-роудтағы (Оксфорд) университеттің спорт алаңында өткен жарыста ол бұл қашықтықты 3.59,4 минутта бағындырды. Осылайша ол жеңіл атлетика тарихындағы ең танымал әлемдік рекордтардың бірін орнатты.&lt;ref name=&quot;britannica_bannister&quot;/&gt; Спортшының тарихи рекорды мен өмір жолының ресми энциклопедиялық нұсқасы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Roger Bannister - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt; Марафоннан кейін ол спорттық мансабын тоқтатып, өмірін медицина мен неврология саласына арнады.

[[1954 жыл]]дың 7 тамызында Ванкуверде өткен Достық ойындарында (Ынтымақтастық ойындары) сол заманның 1 миляға жүгіруден ең үздік екі желаяғы — Роджер Баннистер (Англия) мен Джон Лэндидің (Австралия) тарихи кездесуі өтті. Бұл бәсеке спорт тарихындағы 1 миля қашықтыққа бағытталған ең танымал жарыс болып есептеледі.&lt;ref name=&quot;miracle_mile&quot;&gt;The Miracle Mile: Roger Bannister vs John Landy, Vancouver 1954. Commonwealth Sport Archive, 2024.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;What Is Misophonia? Symptoms, Causes, and Treatments. WebMD Medical Reference, 2024.&lt;/ref&gt; Жарыстың халықаралық деңгейдегі ресми статистикалық мәліметтері мен спорттық мұрағат парақшасы бекітілген.&lt;ref&gt;[https://worldathletics.org The historic 'Miracle Mile' race of 1954 in Vancouver]. World Athletics.&lt;/ref&gt; Баннистер бүкіл қашықтық бойы екінші нөмірмен жүгіріп отырды, бірақ соңғы айналымда алға суырылып шығып, қорытындысында 3.58,8 минуттық нәтижемен жеңіске жетті. Бұл жарыс спорт тарихына «Ғасыр милясы» ({{lang-en|Miracle Mile}}) деген атаумен енді.&lt;ref name=&quot;miracle_mile&quot;/&gt; Баннистер мен Джон Лэнди арасындағы бұл драмалық бәсекелестік Ванкуверде бой көтерген ерекше мүсінде мәңгілікке заңдылық тапты: мүсінде Лэндидің сол иығынан артқа қарай оқталып қараған сәті мен Баннистердің оны оң жағынан басып озып бара жатқан сәті дәл бейнеленген.

Дәл осы 1954 жылы Баннистер Берн қаласында өткен Еуропа чемпионатында 1500 метрге жүгіруден Еуропа чемпионы атанады, осы триумфтан кейін ол үлкен спорттан біржола кететінін мәлімдейді.&lt;ref name=&quot;britannica_career&quot;&gt;Sir Roger Bannister | Biography, Medical Career, and Records | Britannica. Encyclopedia Britannica, 2025.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Rhinorrhea (Runny nose): Symptoms and clinical overview. Humanitas Research Hospital, 2025.&lt;/ref&gt;

== Медициналық мансабы мен қоғамдық қызметі ==
Спорттық жолын аяқтағаннан кейін Баннистер өзін кәсіби медицина саласына арнап, танымал дәрігер-невролог (невротерапевт) ретінде үлкен беделге ие болды, сонымен қатар түрлі спорттық ұйымдармен белсенді жұмысын жалғастырды. Ол 1971–1974 жылдары «Ұлыбритания спорт кеңесінің» ({{lang-en|Sport Council of Great Britain}}) төрағасы қызметін атқарды, ал 1976–1983 жылдар аралығында «Халықаралық спорт ғылымы және дене шынықтыру кеңесінің» ({{lang-en|International Council of Sport and Physical Education}}) президенті болды.&lt;ref name=&quot;britannica_career&quot;/&gt; 1975 жылы Роджер Баннистерді Ұлыбритания патшайымы Елизавета II ресми түрде рыцарь шеніне көтерді. Сонымен қатар, ол Лондондағы Жүйке аурулары жөніндегі ұлттық клиниканың директоры және неврология саласындағы іргелі ғылыми мерзімді басылымдардың баспагері қызметтерін атқарды. Тұлғаның халықаралық медициналық және академиялық зерттеу мұрағаттарындағы ресми парақшасы жарияланған.&lt;ref&gt;[https://nih.gov In memoriam: Sir Roger Bannister (1929–2018), neurologist and athlete]. National Institutes of Health (PMC).&lt;/ref&gt;

2017 жылы ол елге сіңірген ерекше еңбегі үшін Құрмет кавалерлері орденімен ({{lang-en|Order of the Companions of Honour}}) марапатталды.&lt;ref name=&quot;britannica_career&quot;/&gt;

== Өмірінің соңы ==
Роджер Баннистер [[2018 жыл]]дың 3 наурызында Оксфордтағы Джон Рэдклифф ауруханасында 88 жасында (89 жасқа толуына 20 күн қалғанда) өкпе қабынуынан (пневмониядан) қайтыс болды. Оның денесі Оксфорд маңындағы Вулверкот зиратында жерленді.&lt;ref name=&quot;oxford_burial&quot;&gt;Sir Roger Bannister buried in Wolvercote Cemetery near Oxford. Oxford Mail, 2018.&lt;/ref&gt; Оның жесирі, леди Мойра Баннистер 2022 жылдың 4 қарашасында Оксфордта 94 жасқа қараған шағында өмірден озды. Мақаланың түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық нұсқасы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Roger Bannister - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:1929 жылы туғандар]]
[[Санат:2018 жылы қайтыс болғандар]]
[[Санат:Ұлыбританияның жеңіл атлеттері]]
[[Санат:Әлемдік рекордтарды орнатқандар]]</text>
      <sha1>ahpsmtaddx1oxveeyslnenf77r2kubl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631956</id>
      <parentid>3631955</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T17:50:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <comment>/* Кіріспе бөлімін өңдеді */</comment>
      <origin>3631956</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14121" sha1="3iltvuvlmylvirw6zfwh8hnb2f7osq4" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=қараша 2018}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;

{{Жеңіл атлетші
 |есімі          = Роджер Баннистер

 |шынайы есімі   = {{lang-en|Roger Gilbert Bannister}}
 |суреті         = 
 |сурет ені      = 
 |сурет тақырыбы = 
 |толық есімі    = Роджер Гилберт Баннистер
 |туған кездегі есімі = Роджер Гилберт Баннистер
 |лақап аты      = 
 |азаматтығы     = {{GBR}}
 |клубы          = Оксфорд университеті (Achilles Club)
 |туған күні     = 23.3.1929

 |туған жері     = [[Харроу (Лондон)|Харроу]], [[Англия]], {{GBR}}
 |қайтыс болған күні = 4.3.2018
 |қайтыс болған жері = [[Оксфорд]], [[Англия]], {{GBR}}
 |мансап жылдары    = 1946—1954
 |бапкерлері      = Франц Штампфль
 |бойы            = 187 см
 |салмағы         = 70 кг
 |50м             = 
 |60м             = 
 |100м            = 
 |200м            = 
 |300м            = 
 |400м            = 
 |500м            = 
 |600м            = 
 |800м            = 1:50.7 (1950)
 |1000м           = 
 |1500м           = 3:46.0 (1952)
 |1миль           = 3:58.8 (1954)
 |2000м           = 
 |3000м           = 
 |5000м           =
 |5км             = 
 |10000м          = 
 |10км            = 
 |6миль           = 
 |15км            = 
 |20000м          = 
 |20км            = 
 |жарты марафон   = 
 |25000м          = 
 |25км            = 
 |30000м          = 
 |30км            = 
 |марафон         = 
 |50км            =
 |100км           = 
 |100миль         =
 |тәулік          = 
 |1сағат          = 
 |6сағат          =
 |12сағат         =
 |80мбж           =
 |100мбж          =
 |110мбж          =
 |200мбж          =
 |300мбж          =
 |400мбж          =
 |2000мкж         =
 |3000мкж         =
 |биіктік         = 
 |сырық           = 
 |ұзындық         = 
 |үштік           = 
 |ядро            = 
 |диск            = 
 |найза           = 
 |шарбалға        = 
 |бессайыс        = 
 |жетісайыс       = 
 |сегізсайыс      = 
 |онсайыс         = 
 
 |50мғ            =
 |60мғ            =
 |100мғ           = 
 |200мғ           = 
 |300мғ           = 
 |400мғ           = 
 |500мғ           = 
 |600мғ           = 
 |800мғ           = 
 |1000мғ          =
 |1500мғ          = 
 |1мильғ          = 
 |2000мғ          = 
 |3000мғ          = 
 |2мильғ          = 
 |5000мғ          = 
 |50мбжғ          = 
 |55мбжғ          = 
 |60мбжғ          = 
 |100мбжғ         = 
 |110мбжғ         = 
 |300мбжғ         = 
 |2000мкжғ        = 
 |3000мкжғ        = 
 |биіктікғ        = 
 |ұзындықғ        = 
 |үштікғ          = 
 |ядроғ           = 
 |дискғ           = 
 |найзағ          = 
 |шарбалғағ       = 
 |бессайысғ       = 
 |жетісайысғ      = 
 |сегізсайысғ     = 
 
 |1мильж          = 
 |3000мж          = 
 |5000мж          = 
 |10000мж         = 
 |10кмж           =
 |15кмж           =
 |20000мж         = 
 |20кмж           =
 |30000мж         = 
 |30кмж           =
 |35кмж           =
 |50000мж         = 
 |50кмж           =
 |50мильж         = 
 |100кмж          = 
 
 |1000мжғ         =
 |1мильжғ         =
 |3000мжғ         =
 |5000мжғ         =
 |10000мжғ        =

 |медальдары      = 
{{Медальдар|Спорт|Жеңіл атлетика}}
{{Медальдар|Ел|{{GBR}}}}
{{Медальдар|Еуропа чемпионаты}}
{{Қола|[[Брюссель 1950]]|800 м}}
{{Алтын|[[Берн 1954]]|1500 м}}
{{Медальдар|Достық ойындары}}
{{Алтын|[[Ванкувер 1954]]|1 миль}}
|марапаттары     = 
* [[Британ империясының ордені]] (Командор, CBE, 1975)
* Құрмет кавалерлері ордені (CH, 2017)
 |ортаққор        = Roger Bannister
}}

'''Роджер Гилберт Баннистер''' ({{lang-en|Roger Gilbert Bannister}}; [[1929 жыл]]ғы [[23 наурыз]], Харроу, Англия — [[2018 жыл]]ғы [[4 наурыз]], Оксфорд) — британдық жеңіл атлет және дәрігер-невролог. Ол 1954 жылғы Еуропа чемпионы (1500 метрлік қашықтықта) және Британ империясы орденінің командоры. Баннистер адамзат тарихында 1 миля (1609 метр) қашықтықты 4 минуттан аз уақыт ішінде жүгіріп өткен ең алғашқы жеңіл атлет ретінде спорт шежіресіне енді.&lt;ref&gt;Sir Roger Bannister: First man to run a mile in under four minutes. BBC Sport Obituary, 2018.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;What Is Misophonia? Symptoms, Causes, and Treatments. WebMD Medical Reference, 2024.&lt;/ref&gt; Спортшының халықаралық жеңіл атлетика қауымдастығындағы ресми бекітілген профилі бар.&lt;ref&gt;[https://worldathletics.org Roger BANNISTER - Profile | World Athletics]. World Athletics.&lt;/ref&gt;

== Өмірбаяны ==
Спорттық мансабында Баннистер негізінен орта қашықтықтарға жүгіруге мамандандырылды. Ол [[1950 жыл]]ы Брюссельде өткен жеңіл атлетикадан Еуропа чемпионатына қатысып, 800 метрлік қашықтықта қола медаль иеленді.&lt;ref name=&quot;britannica_bannister&quot;&gt;Roger Bannister | Biography, Record, &amp; Facts | Britannica. Encyclopedia Britannica, 2025.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Rhinorrhea (Runny nose): Symptoms and clinical overview. Humanitas Research Hospital, 2025.&lt;/ref&gt; [[1952 жыл]]ғы Хельсинкиде өткен Олимпиада ойындарында 1500 метрге жүгіруден 3.46,0 минуттық ұлттық рекорд орнатып, 4-ші орынды иеленді. Осы жарыстан кейін спортшы өз алдына 1 миля қашықтықты сол заманда көптеген мамандар адам мүмкіндігінен тыс деп есептеген 4 минуттан тезірек жүгіріп өту мақсатын қойды. Спортшының олимпиадалық және халықаралық статистикалық мәліметтері жарияланған.&lt;ref&gt;[https://olympic.org Roger Bannister - Olympic Athletics | Great Britain]. International Olympic Committee.&lt;/ref&gt;

1954 жылдың 6 мамырында Оксфорд университетінің студенті болып жүрген кезінде, Иффли-роудтағы (Оксфорд) университеттің спорт алаңында өткен жарыста ол бұл қашықтықты 3.59,4 минутта бағындырды. Осылайша ол жеңіл атлетика тарихындағы ең танымал әлемдік рекордтардың бірін орнатты.&lt;ref name=&quot;britannica_bannister&quot;/&gt; Спортшының тарихи рекорды мен өмір жолының ресми энциклопедиялық нұсқасы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Roger Bannister - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt; Марафоннан кейін ол спорттық мансабын тоқтатып, өмірін медицина мен неврология саласына арнады.

[[1954 жыл]]дың 7 тамызында Ванкуверде өткен Достық ойындарында (Ынтымақтастық ойындары) сол заманның 1 миляға жүгіруден ең үздік екі желаяғы — Роджер Баннистер (Англия) мен Джон Лэндидің (Австралия) тарихи кездесуі өтті. Бұл бәсеке спорт тарихындағы 1 миля қашықтыққа бағытталған ең танымал жарыс болып есептеледі.&lt;ref name=&quot;miracle_mile&quot;&gt;The Miracle Mile: Roger Bannister vs John Landy, Vancouver 1954. Commonwealth Sport Archive, 2024.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;What Is Misophonia? Symptoms, Causes, and Treatments. WebMD Medical Reference, 2024.&lt;/ref&gt; Жарыстың халықаралық деңгейдегі ресми статистикалық мәліметтері мен спорттық мұрағат парақшасы бекітілген.&lt;ref&gt;[https://worldathletics.org The historic 'Miracle Mile' race of 1954 in Vancouver]. World Athletics.&lt;/ref&gt; Баннистер бүкіл қашықтық бойы екінші нөмірмен жүгіріп отырды, бірақ соңғы айналымда алға суырылып шығып, қорытындысында 3.58,8 минуттық нәтижемен жеңіске жетті. Бұл жарыс спорт тарихына «Ғасыр милясы» ({{lang-en|Miracle Mile}}) деген атаумен енді.&lt;ref name=&quot;miracle_mile&quot;/&gt; Баннистер мен Джон Лэнди арасындағы бұл драмалық бәсекелестік Ванкуверде бой көтерген ерекше мүсінде мәңгілікке заңдылық тапты: мүсінде Лэндидің сол иығынан артқа қарай оқталып қараған сәті мен Баннистердің оны оң жағынан басып озып бара жатқан сәті дәл бейнеленген.

Дәл осы 1954 жылы Баннистер Берн қаласында өткен Еуропа чемпионатында 1500 метрге жүгіруден Еуропа чемпионы атанады, осы триумфтан кейін ол үлкен спорттан біржола кететінін мәлімдейді.&lt;ref name=&quot;britannica_career&quot;&gt;Sir Roger Bannister | Biography, Medical Career, and Records | Britannica. Encyclopedia Britannica, 2025.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Rhinorrhea (Runny nose): Symptoms and clinical overview. Humanitas Research Hospital, 2025.&lt;/ref&gt;

== Медициналық мансабы мен қоғамдық қызметі ==
Спорттық жолын аяқтағаннан кейін Баннистер өзін кәсіби медицина саласына арнап, танымал дәрігер-невролог (невротерапевт) ретінде үлкен беделге ие болды, сонымен қатар түрлі спорттық ұйымдармен белсенді жұмысын жалғастырды. Ол 1971–1974 жылдары «Ұлыбритания спорт кеңесінің» ({{lang-en|Sport Council of Great Britain}}) төрағасы қызметін атқарды, ал 1976–1983 жылдар аралығында «Халықаралық спорт ғылымы және дене шынықтыру кеңесінің» ({{lang-en|International Council of Sport and Physical Education}}) президенті болды.&lt;ref name=&quot;britannica_career&quot;/&gt; 1975 жылы Роджер Баннистерді Ұлыбритания патшайымы Елизавета II ресми түрде рыцарь шеніне көтерді. Сонымен қатар, ол Лондондағы Жүйке аурулары жөніндегі ұлттық клиниканың директоры және неврология саласындағы іргелі ғылыми мерзімді басылымдардың баспагері қызметтерін атқарды. Тұлғаның халықаралық медициналық және академиялық зерттеу мұрағаттарындағы ресми парақшасы жарияланған.&lt;ref&gt;[https://nih.gov In memoriam: Sir Roger Bannister (1929–2018), neurologist and athlete]. National Institutes of Health (PMC).&lt;/ref&gt;

2017 жылы ол елге сіңірген ерекше еңбегі үшін Құрмет кавалерлері орденімен ({{lang-en|Order of the Companions of Honour}}) марапатталды.&lt;ref name=&quot;britannica_career&quot;/&gt;

== Өмірінің соңы ==
Роджер Баннистер [[2018 жыл]]дың 3 наурызында Оксфордтағы Джон Рэдклифф ауруханасында 88 жасында (89 жасқа толуына 20 күн қалғанда) өкпе қабынуынан (пневмониядан) қайтыс болды. Оның денесі Оксфорд маңындағы Вулверкот зиратында жерленді.&lt;ref name=&quot;oxford_burial&quot;&gt;Sir Roger Bannister buried in Wolvercote Cemetery near Oxford. Oxford Mail, 2018.&lt;/ref&gt; Оның жесирі, леди Мойра Баннистер 2022 жылдың 4 қарашасында Оксфордта 94 жасқа қараған шағында өмірден озды. Мақаланың түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық нұсқасы да қолжетімді.&lt;ref&gt;[https://wikipedia.org Roger Bannister - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:1929 жылы туғандар]]
[[Санат:2018 жылы қайтыс болғандар]]
[[Санат:Ұлыбританияның жеңіл атлеттері]]
[[Санат:Әлемдік рекордтарды орнатқандар]]</text>
      <sha1>3iltvuvlmylvirw6zfwh8hnb2f7osq4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Маттейс де Лигт</title>
    <ns>0</ns>
    <id>620847</id>
    <revision>
      <id>3632055</id>
      <parentid>3468856</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T02:55:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3632055</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27643" sha1="ret3d124r63gvopp5pwl6cwr6adzwpg" xml:space="preserve">{{Футболшы
|есімі = Маттейс де Лигт
|сурет = Matthijs de Ligt 2018.jpg
|сурет ені = 220px
|туған күні = 12.08.1999
|туған жері = [[Лейдердорп]], [[Нидерланд]]
|азаматтығы = {{байрақ|Нидерланд}}
|бойы = 189 [[сантиметр|см]]
|салмағы = 89 [[килограмм|кг]]
|позиция = [[қорғаушы]]
|қазіргі клуб = {{ту|Германия}} [[Бавария (футбол клубы)|Бавария]]
|номері = 4
|жастар клубы = {{футбол карьерасы
|2005—2009|{{ту|Нидерланд}}  [[Абкауде (футбол клубы)|Абкауде]]|
|2009—2016|{{ту|Нидерланд}}  [[Аякс (футбол клубы, Амстердам)|Аякс]]|}}
|клубтары = {{футбол карьерасы
|2016—2017|{{ту|Нидерланд}} [[Йонг Аякс]]|17 (1)
|2016—2019|{{ту|Нидерланд}} [[Аякс (футбол клубы, Амстердам)|Аякс]]|77 (8)
|2019—2022|{{ту|Италия}} [[Ювентус]]|87 (8)
|2022—2024|{{ту|Германия}} [[Бавария (футбол клубы)|Бавария]]|53 (5)
|2024—|{{ту|Англия}} [[Манчестер Юнайтед]]|29 (2)
}}
|ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы
|2014–2015|{{ту|Нидерланд}} Нидерланд U15|5 (0)
|2014–2015|{{ту|Нидерланд}} Нидерланд U16|8 (0)
|2015–2016|{{ту|Нидерланд}} Нидерланд U17|14 (1)
|2016|{{ту|Нидерланд}} Нидерланд U19|6 (0)
|2017—|{{футбол|Нидерланд}}|50 (2)}}
|медальдары = {{турнир|[[УЕФА Ұлттар Лигасы]]}}
{{медаль|Күміс|[[УЕФА Ұлттар Лигасы 2018/19|Португалия 2019]]}}
}}
'''Маттейс де Лигт'''&lt;ref&gt;Кей ақпарат көздерінде ''Маттейс де Лихт''.&lt;/ref&gt; ({{lang-nl|Matthijs de Ligt}}&lt;ref&gt;https://forvo.com/word/matthijs_de_ligt/#nl&lt;/ref&gt;; {{туғанкүні|12|8|1999}}, [[Лейдердорп]], [[Нидерланд]]) — нидерланд футболшысы, &quot;[[Манчестер Юнайтед]]&quot; клубы мен [[Нидерланд Ұлттық футбол құрамасы|Нидерланд құрамасының]] қорғаушысы.

== Мансабы ==
=== Клубтық ===
[[Сурет:Deligt-juventus-2019 (cropped).jpg|200px|нобай|солға|Де Лигт «Ювентус» құрамында]]
[[Сурет:2022-07-30 Fußball, Männer, DFL-Supercup, RB Leipzig - FC Bayern München Matthijs de Ligt (cropped).jpg |200px|thumb|right|Де Лигт «Бавария» құрамында]]
Маттейс де Лигт «Абкауде» балалар клубында футболмен айналысуды бастаған. 2009 жылы 10 жасында «[[Аякс (футбол клубы, Амстердам)|Аякс]]» футбол академиясына қосылды. 2015 жылы 16 жасында кәсіби карьерасындағы тұңғыш келісім шартын жасасты. 
2016 жылы тәжірибе жинақтау үшін «Йонг Аякс» клубына жіберілді. 2016/17 жылғы маусымда «[[Аякс (футбол клубы, Амстердам)|Аякстың]]» бас командасына кеп қосылды. 

2018/19 жылғы маусымда клубтың капитаны боп тағайындалды.

2019 жылы 18 шілдеде «[[Ювентус]]пен» бес жылдық келісім шарт жасасты. «[[Ювентус]]» футболшы үшін 75 млн еуро төледі.

2019/20 маусымда «[[Ювентус]]» сапында Италия чемпионатында 29 матч (4 гол) өткізіп, ел чемпионы атанды. 2020/21 маусымда Италия чемпионатында 27 матч өткізді.

2022 жылы 19 шілдеде «[[Бавария (футбол клубы)|Бавария]]» клубымен бес жылдық келісімшартқа қол қойды&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://fcbayern.com/de/news/2022/07/neuzugang-von-juventus-turin---fc-bayern-verpflichtet-matthijs-de-ligt|title=FC Bayern verpflichtet Matthijs de Ligt.|publisher=''fcbayern.com''|lang=de|accessdate=2022-07-19}}&lt;/ref&gt;.

2024 жылдың 13 тамызында «[[Манчестер Юнайтед]]» командасына ауысып, ағылшын клубымен бес жылдық келісімшартқа қол қойды. Трансфер сомасы 45 млн евроны (38,4 млн фунт) құрады, қосымша 5 млн евро бонус түрінде қарастырылған.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.skysports.com/football/news/11667/13196107/man-utd-sign-matthijs-de-ligt-and-noussair-mazraoui-from-bayern-munich |title=Man Utd sign Matthijs de Ligt and Noussair Mazraoui from Bayern Munich |website=[[Sky Sports]] |date=2024-08-14 |lang=en}}&lt;/ref&gt; 2024 жылдың 16 тамызында [[Футболдан Англия чемпионаты|Премьер-лига]] аясында [[Фулхэм (футбол клубы)|«Фулхэмге»]] қарсы матчта «[[Манчестер Юнайтед]]» сапында дебют жасады.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://int.soccerway.com/matches/2024/08/16/england/premier-league/manchester-united-fc/fulham-football-club/4366717/ |title=Manchester United vs. Fulham |website=Soccerway |date=2024-08-16 |lang=en}}&lt;/ref&gt;

=== Ұлттық құрамада ===
Де Лигт Нидерландының жастар құрамасында 15 жасқа дейінгі,&lt;ref&gt;{{cite web |title=Uitslagen |url=https://www.onsoranje.nl/teams/185192/uitslagen |website=onsoranje.nl |access-date=31 October 2024}}&lt;/ref&gt; 16 жасқа дейінгі,&lt;ref&gt;{{cite web |title=Matthijs de Ligt Jeugd mannen onder 16 |url=https://www.onsoranje.nl/teams/185191/speler/302 |website=onsoranje.nl |access-date=31 October 2024}}&lt;/ref&gt; 17 жасқа дейінгі&lt;ref&gt;{{cite web |title=Matthijs de Ligt Jeugd mannen onder 17 |url=https://www.onsoranje.nl/teams/184965/speler/302 |website=onsoranje.nl |access-date=31 October 2024}}&lt;/ref&gt; және 19 жасқа дейінгі&lt;ref&gt;{{cite web |title=Matthijs de Ligt Jeugd mannen onder 19 |url=https://www.onsoranje.nl/teams/185189/speler/302 |website=onsoranje.nl |access-date=31 October 2024}}&lt;/ref&gt;  деңгейлерде ойнаған.

2017 жылы 25 наурызда Де Лигт [[Нидерланд Ұлттық футбол құрамасы|Нидерландының]] ересектер құрамасында алғаш рет [[Футболдан 2018 жылғы әлем біріншілігі (іріктеу турнирі)|2018 жылғы Әлем чемпионатының іріктеу кезеңінде]] [[Болгария Ұлттық футбол құрамасы|Болгарияға]] қарсы сырт алаңда 2:0 есебімен жеңіліс тапқан ойында дебют жасады. 17 жасында ұлттық құрамада бастапқы құрамда ойнаған ең жас ойыншы болды.&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{cite news | url = https://www.theguardian.com/football/2017/mar/25/holland-bulgaria-matthis-de-ligt-nightmare-debut | title = Matthijs de Ligt suffers nightmare debut as Holland are stunned by Bulgaria | newspaper = The Guardian | access-date = 31 October 2024}}{{ref-en}}&lt;/ref&gt; 17 мамырда [[Марокко Ұлттық футбол құрамасы|Мароккоға]] қарсы 2:1 есебімен өткен жолдастық матчта екінші рет алаңға шыққан кезінде қызыл қағаз алып, алаңнан қуылды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.espn.com.au/football/report?gameId=475659|title=Netherlands vs. Germany - Football Match Report - March 24, 2019|date=24 March 2019|access-date=31 October 2024|website=ESPN}}{{ref-en}}&lt;/ref&gt;

[[УЕФА Ұлттар Лигасы 2018/19, А лигасы|2018-19 жылғы УЕФА Ұлттар Лигасының]] топтық кезеңінде Де Лигт [[Германия Ұлттық футбол құрамасы|Германия]] мен [[Франция Ұлттық футбол құрамасы|Францияға]] қарсы төрт матчтың барлығында 90 минут ойнады.

2019 жылы 24 наурызда Де Лигт [[Футболдан 2020 жылғы Еуропа біріншілігі (іріктеу турнирі)|УЕФА Еуро-2020 іріктеу]] кезеңінде [[Германия Ұлттық футбол құрамасы|Германияға]] қарсы ойында [[Нидерланд Ұлттық футбол құрамасы|Нидерланд құрамасы]] үшін алғашқы голын соқты, ойын 3:2 есебімен [[Германия Ұлттық футбол құрамасы|Германия]] жеңісімен аяқталды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.skysports.com/football/news/19692/11674221/netherlands-2-3-germany-germany-leave-it-late-in-five-goal-thriller|title=Netherlands 2-3 Germany: Germany leave it late in five-goal thriller|date=24 March 2019|access-date=31 October 2024|website=Sky Sports}}{{ref-en}}&lt;/ref&gt;

2019 жылғы мамырда Де Лигт [[УЕФА Ұлттар Лигасы 2018/19, плей-офф|Ұлттар Лигасының финалдық]] кезеңіне қатысатын [[Нидерланд Ұлттық футбол құрамасы|Нидерланд]] құрамасына шақырылды.&lt;ref&gt;{{cite web | url = https://uk.soccerway.com/international/europe/uefa-nations-league/20182019/league-a/r45718/ | title = UEFA Nations League | publisher = uk.soccerway.com | access-date = 31 October 2024}}{{ref-en}}&lt;/ref&gt; 5 маусымда [[Англия Ұлттық футбол құрамасы|Англияға]] қарсы жартылай финалда баспен соққан голымен 3:1 есебімен жеңіске жетті.&lt;ref&gt;{{cite news |first=John |last=Atkin |url=https://www.uefa.com/uefanationsleague/match/2024420--netherlands-vs-england/postmatch/report/ |title=Netherlands 3-1 England: Nations League at a glance |publisher=UEFA |location=Estádio D. Afonso Henriques |date=6 June 2019 |access-date=31 October 2024}}{{ref-en}}&lt;/ref&gt; Төрт күннен кейін [[Португалия Ұлттық футбол құрамасы|Португалияға]] қарсы финалда капитан [[Вирджил ван Дейк]]пен бірге орталық қорғаныста ойынға шықты, алайда [[Нидерланд Ұлттық футбол құрамасы|Нидерланд]] құрамасы 1:0 есебімен жеңілді.&lt;ref&gt;{{cite news |first=Daniel |last=Taylor |author-link=Daniel Taylor (journalist) |url=https://www.theguardian.com/football/2019/jun/09/portugal-netherlands-nations-league-final-match-report |title=Portugal win Nations League as Gonçalo Guedes does for the Netherlands |newspaper=The Guardian |location=Estádio do Dragão |date=9 June 2019 |access-date=31 October 2024}}{{ref-en}}&lt;/ref&gt;

Де Лигт [[Футболдан 2020 жылғы Еуропа біріншілігі|УЕФА Еуро-2020 турниріне]] қатысқан [[Нидерланд Ұлттық футбол құрамасы|Нидерланд]] құрамасының мүшесі болды. [[Украина Ұлттық футбол құрамасы|Украинаға]] қарсы алғашқы матчты жіберіп алғаннан кейін, 2021 жылғы 17 маусымда [[Аустрия Ұлттық футбол құрамасы|Аустрияға]] қарсы дебют жасады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2021/jun/18/matthijs-de-ligt-cool-and-powerful-shows-netherlands-the-way-forward|title=Matthijs de Ligt cool and powerful shows Netherlands the way forward|date=18 June 2021|access-date=31 October 2024|website=The Guardian}}{{ref-en}}&lt;/ref&gt; 27 маусымда [[Чехия Ұлттық футбол құрамасы|Чехияға]] қарсы 1/8 финалында қолмен ойнап, қызыл қағаз алды, матч 2:0 есебімен аяқталды.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/football/57632560 |title=Matthijs de Ligt: Netherlands lost to Czech Republic 'because of what I did' |website=BBC Sport |date=31 October 2024}}{{ref-en}}&lt;/ref&gt;

2022 жылдың 14 маусымында Де Лигт алғаш рет [[Уэльс Ұлттық футбол құрамасы|Уэльске]] қарсы 3:2 есебімен өткен ойында [[Нидерланд Ұлттық футбол құрамасы|Нидерланд]] құрамасын капитан ретінде бастап шықты.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.reuters.com/article/idUSKBN2NV1YE|title= Depay nets late winner as Netherlands beat Wales 3-2 |date=15 June 2022|access-date=31 October 2024|website=Reuters}}{{ref-en}}&lt;/ref&gt;

2022 жылдың қарашасында ол [[Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі|2022 жылғы Әлем чемпионатына]] қатысатын [[Нидерланд Ұлттық футбол құрамасы|Нидерланд]] құрамасына шақырылып, ашылу матчында [[Сенегал Ұлттық футбол құрамасы|Сенегалға]] қарсы негізгі құрамда ойнады және 1/8 финалында [[АҚШ Ұлттық футбол құрамасы|АҚШ-қа]] қарсы 3:1 есебімен жеңіске жеткен ойында ауыстыруға шықты.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nytimes.com/athletic/3965317/2022/12/03/matthijs-de-ligt-netherlands/|title= Matthijs de Ligt ‘did not expect’ to be starting for Netherlands at World Cup|date=3 December 2022|access-date=31 October 2024|website=The New York Times}}{{ref-en}}&lt;/ref&gt;

[[УЕФА Ұлттар Лигасы 2022/23, плей-офф|2023 жылғы УЕФА Ұлттар Лигасының финалдық]] кезеңіне қатысу үшін бастапқыда [[Нидерланд Ұлттық футбол құрамасы|Нидерланд]] құрамасына шақырылғанымен, жарақатына байланысты қатыса алмады, оның орнына [[Дейли Блинд]] шақырылды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.reuters.com/sports/soccer/calf-injury-knocks-de-ligt-out-nations-league-finals-2023-06-12/|title=Calf injury knocks De Ligt out of Nations League finals|date=12 June 2023|access-date=31 October 2024|website=Reuters}}{{ref-en}}&lt;/ref&gt;

2024 жылғы 29 мамырда Де Лигт [[Футболдан 2024 жылғы Еуропа біріншілігі|УЕФА Еуро-2024]] турниріне [[Нидерланд Ұлттық футбол құрамасы|Нидерланд]] құрамасының тізіміне енгізілді,&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nytimes.com/athletic/5526712/2024/05/29/netherlands-euro-2024-squad-confirmed/|title=Example Title|date=29 May 2024|access-date=31 October 2024|website=The New York Times}}{{ref-en}}&lt;/ref&gt; бірақ турнир барысында бірде-бір матчқа қатысқан жоқ.&lt;ref&gt;{{cite web |last=Walsh |first=Sean |url=https://www.90min.com/man-utd-movement-matthijs-de-ligt-following-euro-2024-exit |title=Man Utd make 'movement' for Matthijs de Ligt following Euro 2024 exit |publisher=90min.com |date=11 July 2024|access-date=31 October 2024}}{{ref-en}}&lt;/ref&gt;

== Жеке өмірі ==
2024 жылғы 7 маусымда Де Лигт көптен бері кездесіп жүрген голландиялық модель әрі Кеже Моленардың қызы Аннеке Моленарға үйленді.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=8 December 2020|title=Annekee: &quot;Io e Matthijs conquistati da Torino e dalle colline delle Langhe&quot;|url=https://torino.repubblica.it/cronaca/2020/12/08/news/annekee_io_e_matthijs_conquistati_da_torino_e_dalle_colline_delle_langhe_-277475230/|access-date=31 October 2024|newspaper=la Repubblica}}{{ref-it}}&lt;/ref&gt;

== Жетістіктері ==
=== Командалық ===
; «[[Аякс (футбол клубы, Амстердам)|Аякс]]&lt;nowiki/&gt;»
* [[Футболдан Нидерланд чемпионаты|Нидерланд чемпионы]]: 2018/19
* Нидерланд кубогының иегері: 2018/19
* [[УЕФА Еуропа Лигасы]]ның финалисі: 2016/17&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefaeuropaleague/season=2017/overview/index.html|title=2016/17: United win it for Manchester|publisher=UEFA|date=30 May 2017|access-date=2024-11-01|lang=en}}&lt;/ref&gt;

; «[[Ювентус]]&lt;nowiki/&gt;»
* [[Футболдан Италия чемпионаты|Италия чемпионы]]: 2019/20
* [[Футболдан Италия кубогы|Италия кубогының]] иегері: 2020/21&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.football-italia.net/170906/coppa-juventus-end-atalanta-dream|title=Coppa: Juventus end Atalanta dream|website=Football Italia|date=19 May 2021|access-date=2024-11-01|lang=en}}&lt;/ref&gt;
*[[Футболдан Италия суперкубогы|Италия суперкубогының]] иегері: 2020&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Proch |first=Daniele |title=Juventus Wins Italian Super Cup As Serie A Makes The Most Of An Event Battered By Covid-19 |url=https://www.forbes.com/sites/danieleproch/2021/01/21/the-value-of-the-italian-super-cup-between-juventus-and-napoli/ |access-date=01 November 2024 |website=Forbes|lang=en}}&lt;/ref&gt;

; «[[Бавария (футбол клубы)|Бавария]]&lt;nowiki/&gt;»
* [[Футболдан Германия чемпионаты|Германия чемпионы]]: [[Футболдан Германия чемпионаты 2022/23|2022–23]]&lt;ref&gt;{{cite news |title=Dortmund draw gifts Bayern title on thrilling final day |url=https://www.bbc.com/sport/football/65714772 |access-date=01 November 2024 |work=BBC Sport |date=27 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230527160105/https://www.bbc.com/sport/football/65714772 |archive-date=27 May 2023|lang=en}}&lt;/ref&gt;
* [[Футболдан Германия суперкубогы|Германия суперкубогының]] иегері: 2022&lt;ref&gt;{{Cite web |date=30 July 2022 |title=Sadio Mane debut goal helps Bayern Munich to Supercup win over RB Leipzig |url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/rb-leipzig-bayern-munich-live-supercup-team-news-match-stats-mane-de-ligt-20652 |access-date=01 November 2024 |website=Bundesliga |lang=en}}&lt;/ref&gt;


; {{футбол|Нидерланд}}
* [[УЕФА Ұлттар Лигасы 2018/19, плей-офф|УЕФА Ұлттар Лигасының 2019 жылғы]] күміс жүлдегері&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/live/2019/jun/09/portugal-v-netherlands-nations-league-final-live|title=Portugal 1–0 The Netherlands|newspaper=The Guardian|last=Smyth|first=Rob|date=9 June 2019|access-date=01 November 2024|lang=en}}&lt;/ref&gt;

=== Жеке ===
*Амстердам кубогының үздік ойыншысы: 2015&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.ajax.nl/streams/ajax-actueel/ajax-contracteert-matthijs-de-ligt.htm|title=Ajax contracteert Matthijs de Ligt|language=nl|publisher=AFC Ajax |access-date=01 November 2024}}&lt;/ref&gt;
* [[УЕФА Еуропа Лигасы]]ның 2016/17 жылғы құрамасына кіреді{{cite web|title=UEFA Europa League Squad of the Season|url=http://www.uefa.com/uefaeuropaleague/news/newsid=2471052.html|publisher=UEFA|date=25 May 2017|lang=en}}&lt;/ref&gt;
* Нидерландтағы футбол таланты: 2017/18&lt;ref&gt;{{cite web|title=De Jong named Eredivisie talent of the year|date=15 May 2019 |url=https://www.rtlnieuws.nl/sport/voetbal/artikel/4712941/de-jong-wint-prijs-talent-van-het-jaar|publisher=RTL Nieuws|access-date=01 November 2024|language=nl}}&lt;/ref&gt;
* Golden Boy сыйлығының иегері: 2018&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.football-italia.net/132139/de-ligt-wins-2018-golden-boy|title=De Ligt wins 2018 Golden Boy.|publisher=''football-italia.net''|lang=en|accessdate=17.12.2018|archive-date=2018-12-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20181217110608/https://www.football-italia.net/132139/de-ligt-wins-2018-golden-boy|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;
* Нидерландтағы жыл футболшысы: 2019&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.telegraaf.nl/sport/3601526/toch-triple-voor-matthijs-de-ligt|title=Toch triple voor Matthijs de Ligt|language=nl|newspaper=De Telegraaf|access-date=01 November 2024|language=nl}}&lt;/ref&gt;
* [[УЕФА Чемпиондар Лигасы]]ның символикалық құрамасы: 2018/19&lt;ref&gt;{{cite web |title=UEFA Champions League Squad of the Season |url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2607890.html |publisher=UEFA |date=2 June 2019|language=en}}&lt;/ref&gt;
* ФИФПРО құрамасының мүшесі: 2019&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://fifpro.org/news/fifa-fifpro-men-s-world-11-2018-2019/en/|title=VAN DIJK AMONG FOUR DEBUTANTS IN MEN'S WORLD 11|publisher=FIFPRO World Players' Union |date=23 September 2019|language=en}}&lt;/ref&gt;
* «Копа» олжасының иегері: 2019&lt;ref&gt;{{cite news |title=De Ligt wint Kopa Trophy voor 's werelds beste speler tot 21 jaar |url=https://www.nu.nl/voetbal/6015102/de-ligt-wint-kopa-trophy-voor-s-werelds-beste-speler-tot-21-jaar.html |website=NU.nl |date=2 December 2019 |access-date=01 November 2024 |language=nl}}&lt;/ref&gt;
* [[УЕФА]] символикалық құрамасының мүшесі: 2019&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2637433.html |title=UEFA.com fans' Team of the Year 2019 revealed |publisher=UEFA |date=15 January 2020 |access-date=01 November 2024 |language=en}}&lt;/ref&gt;

==Статистика==
===Клуб===
''2024 жылғы 4 қарашасындағы жағдай бойынша''

{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|+ Клубтар, маусымдар және жарыстар бойынша бөлінген ойындар мен голдар
|-
!rowspan=&quot;2&quot;|Клуб
!rowspan=&quot;2&quot;|Маусым
!colspan=&quot;3&quot;|Лига
!colspan=&quot;2&quot;|Ұлттық кубок	
!colspan=&quot;2&quot;|Лига кубогы	
!colspan=&quot;2&quot;|Еурокубок
!colspan=&quot;2&quot;|Басқасы
!colspan=&quot;2&quot;|Барлығы
|-
!Дивизион!!Ойын!!Гол!!Ойын!!Гол!!Ойын!!Гол!!Ойын!!Гол!!Ойын!!Гол!!Ойын!!Гол
|-
|[[Йонг Аякс]]
|[2016–17]]
|{{ту|Нидерланд}}[[Эрстедивизи]]
|17||1||colspan=&quot;2&quot;|—||colspan=&quot;2&quot;|—||colspan=&quot;2&quot;|—||colspan=&quot;2&quot;|—||17||1
|-
|rowspan=&quot;4&quot;|[[Аякс (футбол клубы, Амстердам)|Аякс]]
|2016–17
|{{ту|Нидерланд}}[[Футболдан Нидерланд чемпионаты|Eredivisie]]
|11||2||3||1||colspan=&quot;2&quot;|—||9||0||colspan=&quot;2&quot;|—||23||3
|-
|2017–18
|{{ту|Нидерланд}}[[Футболдан Нидерланд чемпионаты|Eredivisie]]
|33||3||2||0||colspan=&quot;2&quot;|—||4||0||colspan=&quot;2&quot;|—||39||3
|-
|2018–19
|{{ту|Нидерланд}}[[Футболдан Нидерланд чемпионаты|Eredivisie]]
|33||3||5||1||colspan=&quot;2&quot;|—||17||3||colspan=&quot;2&quot;|—||55||7
|-
!colspan=&quot;2&quot;|Барлығы
!77!!8!!10!!2!!colspan=&quot;2&quot;|—!!30!!3!!0!!0!!117!!13
|-
|rowspan=&quot;4&quot;|[[Ювентус]]
|2019–20
|{{ту|Италия}}[[Футболдан Италия чемпионаты|А сериясы]]
|29||4||4||0||colspan=&quot;2&quot;|—||6||0||0||0||39||4
|-
|2020–21
|{{ту|Италия}}[[Футболдан Италия чемпионаты|А сериясы]]
|27||1||4||0||colspan=&quot;2&quot;|—||5||0||0||0||36||1
|-
|2021–22
|{{ту|Италия}}[[Футболдан Италия чемпионаты|А сериясы]]
|31||3||4||0||colspan=&quot;2&quot;|—||7||0||0||0||42||3
|-
!colspan=&quot;2&quot;|Барлығы
!87!!8!!12!!0!!colspan=&quot;2&quot;|—!!18!!0!!0!!0!!117!!8
|-
|rowspan=&quot;3&quot;|[[Бавария (футбол клубы)|Бавария]]
|2022–23
|{{ту|Германия}}[[Футболдан Германия чемпионаты|Бундеслига]]
|31||3||4||0||colspan=&quot;2&quot;|—||7||0||1||0||43||3
|-
|2023–24
|{{ту|Германия}}[[Футболдан Германия чемпионаты|Бундеслига]]
|22||2||1||0||colspan=&quot;2&quot;|—||6||0||1||0||30||2
|-
!colspan=&quot;2&quot;|Барлығы
!53!!5!!5!!0!!colspan=&quot;2&quot;|—!!13!!0!!2!!0!!73!!5
|-
|[[Манчестер Юнайтед]]
|2024–25
|{{ту|Англия}}[[Футболдан Англия чемпионаты|Премьер лига]]
|10||1||0||0||2||0||2||0||colspan=&quot;2&quot;|—||14||1
|-
!colspan=&quot;3&quot;|Карьерасында барлығы	
!244!!23!!27!!2!!2!!0!!63!!3!!2!!0!!338!!28
|}


{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ Нидерланд құрамасы сапында голдары  
!scope=&quot;col&quot;|№
!scope=&quot;col&quot;|Күн
!scope=&quot;col&quot;|Өткен жер
!scope=&quot;col&quot;|Ойын
!scope=&quot;col&quot;|Қарсылас
!scope=&quot;col&quot;|Гол
!scope=&quot;col&quot;|Есеп
!scope=&quot;col&quot;|Сайыс
!scope=&quot;col&quot; |Дереккөз
|-
| align=&quot;center&quot;| 1 || 24 наурыз 2019 || [[Йохан Кройф Арена]], [[Амстердам]], [[Нидерланд]] || align=&quot;center&quot;| 15 || {{ту|Германия}} [[Германия Ұлттық футбол құрамасы|Германия]] || align=&quot;center&quot;| 1–2 || align=&quot;center&quot;| 2–3 || [[Футболдан 2020 жылғы Еуропа біріншілігі (іріктеу турнирі)|Еуро 2020 іріктеу турнирі]] || align=&quot;center&quot; | &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/matches/2019/03/24/europe/european-championship-qualification/netherlands/germany/2942781/ |title=Netherlands vs. Germany 2–3: Summary |website=Soccerway |publisher=Perform Group |access-date=04 November 2024|lang=en}}&lt;/ref&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;| 2 || 6 June 2019 || [[Афонсу Энрикиш (стадион)|Афонсу Энрикиш]], [[Гимарайнш]], [[Португалия]] || align=&quot;center&quot;| 16 || {{ту|Англия}} [[Англия Ұлттық футбол құрамасы|Англия]]|| align=&quot;center&quot;| 1–1 || align=&quot;center&quot;| 3–1 || [[УЕФА Ұлттар Лигасы 2018/19, плей-офф]] || align=&quot;center&quot; | &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/matches/2019/06/06/europe/uefa-nations-league/netherlands/england/2724465/ |title=Netherlands vs. England 3–1: Summary |website=Soccerway |publisher=Perform Group |access-date=04 November 2024|lang=en}}&lt;/ref&gt;
|}

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

== Сілтемелер ==
* [https://fcbayern.com/de/teams/profis/matthijs-de-ligt ФК Бавария ресми сайтындағы профилі] {{ref-de}}

{{Бавария ФК құрамы}}

[[Санат:Нидерланд футболшылары]]
[[Санат:Нидерланд Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]]
[[Санат:Аякс Амстердам ФК ойыншылары]]
[[Санат:Ювентус ФК ойыншылары]]
[[Санат:Бавария ФК ойыншылары]]</text>
      <sha1>ret3d124r63gvopp5pwl6cwr6adzwpg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Родриго Эрнандес</title>
    <ns>0</ns>
    <id>621055</id>
    <revision>
      <id>3632080</id>
      <parentid>3401005</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T03:08:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurislam 93</username>
        <id>164910</id>
      </contributor>
      <origin>3632080</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6610" sha1="53rp3f3ycfkour1ia0a0npqatkv3ho9" xml:space="preserve">{{Футболшы
|есімі = Родриго Эрнандес Касканте
|сурет =RODRI - SWE vs ESP - UEFA EURO 2020 QUALIFIERS - 2019.10.15 (cropped).jpg
|туған жері = {{туғанжері|Мадрид|Мадридте}}
|туған күні = 22.06.1996 
|азаматтығы = {{flagicon|Испания|20px}} [[Испания]]
|бойы = 190&lt;ref name=&quot;am&quot;&gt;[http://en.atleticodemadrid.com/jugadores/rodrigo-hernandez-cascante-2018-2019-2 Official Atlético de Madrid Website]&lt;/ref&gt;
|салмағы = 82&lt;ref name=&quot;am&quot; /&gt;
|позиция = жартылай қорғаушы
|қазіргі клуб = {{flagicon|ENG}} [[Манчестер Сити]]
|номері = 16
|жастар клубы = {{футбол карьерасы
|2006—2007|{{flagicon|Испания|20px}} Райо Махадаонда|
|2007—2013|{{flagicon|Испания|20px}} [[Атлетико Мадрид]]|
|2013—2015|{{flagicon|Испания|20px}} [[Вильярреал (футбол клубы)|Вильярреал]]|
}}
|клубтары = {{футбол карьерасы
|2015|{{flagicon|Испания|20px}} [[Вильярреал C]]|1 (0)
|2015—2018|{{flagicon|Испания|20px}} [[Вильярреал (футбол клубы)|Вильярреал]]|65 (1)
|2015—2016|{{flagicon|Испания|20px}} [[Вильярреал B]]|41 (2)
|2018—2019|{{flagicon|Испания|20px}} [[Атлетико Мадрид]]|5 (0)
|2019—|{{flagicon|ENG}} [[Манчестер Сити]]|
}}
|ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы
|2018—|{{Футбол|Испания}} |3 (0)
}}
|лақап аты=Родри}}

'''Родриго Эрнандес Касканте''' ({{lang-es|Rodrigo Hernández Cascante}}; [[22 маусым]] [[1996 жыл]], [[Мадрид]], [[Испания]]) — испан футболшысы, [[Испания Ұлттық футбол құрамасы]] мен &quot;[[Манчестер Сити]]&quot; клубының жартылай қорғаушысы. Қазіргі таңдағы ең үздік футболшылардың бірі болып есептеледі. Ол өзінің дәл пас беру, жан-жақтылығы мен техникалық қабілеттерімен көпшілікке танылған. Алтын доп иегері.

== Карьерасы ==
=== Клубтық ===
&quot;Атлетико Мадрид&quot; және &quot;[[Вильярреал (футбол клубы)|Вильярреал]]&quot; клубтарының түлегі. 2013 жылы &quot;Атлетико&quot; жастар клубынан &quot;Вильярреал&quot; жастар клубына ауысып, 2015 жылы негіз құрам тізіміне ілікті. Алғашқы ойынын 2016 жылы 17 сәуір күні &quot;Райо Вальеканоға&quot; қарсы өткізді. 

&quot;Вильярреалда&quot; 2018 жылға дейін ойнап, 2018 жылы жазда &quot;Атлетико Мадридке&quot; қайта оралды. Клубқа орала салып &quot;Атлетико&quot; &quot;Реалды&quot; ұтты да, УЕФА Суперкубогы иегері атанды.

2019 жылы 3-ші шілдеде [[Манчестер Сити]] футбол клубы Родриды Атлетико Мадридтен 62,6 миллион фунтқа сатып алып, 5 жылдық келісім шартқа отырды.
=== Ұлттық құрама ===
2018 жылы көктемде Испания Ұлттық құрамасына шақыртылды. Оған дейін Испанияның бірнеше жастағы құрамаларында ойнаған. 2016, 2017 жылдары тиісінше 19 және 21 жасқа дейінгі жастар арасындағы Еуропа чемпионы атанды.

2023 жылы UEFA Ұлттар Лигасының финалында Хорватияға қарсы ойында өнер көрсетіп, пеналти сериясы кезінде командасын жеңіске жеткізуге себепкер болды. Родри финалдың ғана емес турнирдің де ең үздік ойыншысы атанды.

2024 жылы UEFA Еуропа Чемпионатының финалында Англияны 2:1 есебімен жеңіп Еуропа чемпионы атанды. Ол соған қоса турнирдегі ең үздік ойыншы атанды.

== Жетістіктері ==
'''Атлетико Мадрид'''
* [[УЕФА Суперкубогы 2018|УЕФА Суперкубогы: 2018]]
'''Манчестер Сити'''

* [[Футболдан Англия чемпионаты|Англия чемпионы]]: 2020/21, 2021/22, 2022/23, 2023/24
* [[Футболдан Англия кубогы|Англия кубогы]]: 2022/23; финалисті: 2023/24
* Лига кубогы: 2019/20, 2020/21
* [[Футболдан Англия суперкубогы|Англия суперкубогы]]: 2019
* [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|UEFA Чемпиондар лигасы]]: 2022/23; финалисті: 2020/21
* UEFA Супер Кубогі: 2023
* [[Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі]]: 2023

'''Испания-19'''

* Еуропа чемпионы: 2016

'''Испания-21'''

* Еуропа чемпионы: 2017
'''Испания'''

* [[Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі|Әлем чемпионы]]: 2026
* UEFA Еуропа чемпионы: 2024
* UEFA Ұлттар Лигасы: 2022/23; финалисті: 2020/21

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сілтемелер ==
* [http://www.villarrealcf.es/centrocampistas-b/rodri Villarreal official profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170904201457/https://www.villarrealcf.es/centrocampistas-b/rodri |date=2017-09-04 }} {{es icon}}

{{Сыртқы сілтемелер}}
{{Манчестер Сити ФК құрамы}}
{{Испания құрамасы Еуро 2024}}

[[Санат:Испания футболшылары]]
[[Санат:Испания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]]
[[Санат:Атлетико Мадрид ФК ойыншылары]]
[[Санат:Вильярреал ФК ойыншылары]]
[[Санат:Манчестер Сити ФК ойыншылары]]
[[Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары]]
[[Санат:Алтын доп иегерлері]]</text>
      <sha1>53rp3f3ycfkour1ia0a0npqatkv3ho9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Байбатыр Ержанұлы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>621503</id>
    <revision>
      <id>3632145</id>
      <parentid>3631219</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T06:39:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Айжан Утепбаева</username>
        <id>183541</id>
      </contributor>
      <origin>3632145</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2665" sha1="quxveinab9k98ayaeoqm4e2rtag2psb" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2019}}
''' Байбатыр Ержанұлы''' — ХХ ғасырдың басында «Тұр, қазақ», «Оқуға, махаббат» атты кітаптарды жарыққа шығарған жазба әдебиет өкілдерінің бірі.

== Өмірбаяны ==
Байбатыр Ержанұлы 1895 жылы [[Солтүстік Қазақстан]] облысының [[Жамбыл ауданы (Алматы облысы)]] дүниеге келген. Ол тек өлеңдер ғана емес, «Есентай» атты пьеса жазған. 
Байбатыр Ержанұлы  қазіргі [[Ақмола облысы]] [[Ерементау ауданында]] алтын кенінде директордың орынбасары болып жұмыс істеген. Семей қаласында тау-кен техникумында  мұғалім қызметін атқарған. 

== Шығармашылық ==
«Тұр, қазақ» кітабының шымылдығы «Сөз бастармен» ашылып, келесі тұста «Ояну...» деген өлең жолдарымен тізбектелген. Халықтың табиғатына жақын мақсатты туынды жазу керек екенін жете түсінген қаламгер жазылған дүниесінен ғибрат алуға жарамайтын болса, қазақтар оған көз қиығымен де қарамайтының ұғады. Сондықтан болар, әр сөзіне мән беруге тырысқандығы байқалады. Ол, әу басына бұл еңбекті жазудағы мақсатын-елінің пайдасын ойлап, «тұмсығымен бір тамшы су әкелген қарлығаштай» әйтеуір бір септігі тиеді ме екен, деген ниеттен туындағанын өзі айтып өтеді. Сонымен қатар, негізгі міндет- жастардың білімге деген құштарлығын оятып, қараңғылықтан құтылып, білім алуға, сол арқылы өзгелерге де тәлім беру қажеттілігін көрсету. Ол бар жүрегімен елінің сол кездегі бар ауыртпалық жағдайын ұғына отырып, іші оттай жанатынын айтқан.

== Сілтемелер ==
* https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/top-10-samyih-populyarnyih-pisateley-kazahstana-357046/</text>
      <sha1>quxveinab9k98ayaeoqm4e2rtag2psb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Кенни Далглиш</title>
    <ns>0</ns>
    <id>627217</id>
    <revision>
      <id>3632058</id>
      <parentid>2977641</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T02:57:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3632058</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6949" sha1="5zavqjjbd9d1oetg9m6wzt86jpfi253" xml:space="preserve">{{Футболшы
 |есімі                         = Кенни Далглиш
 |сурет                 = Kenny Dalglish 2009 Singapore.jpg
 |туған күні               = 4.3.1951
 |туған жері              = {{туғанжері|Глазго|Глазгода}}, [[Шотландия]]
 |азаматтығы                 = {{flagicon|Шотландия|20px}} [[Шотландия]]
 |бойы                        = 173
 |позиция                     = шабуылшы|қазіргі клуб=
 |жастар клубы            = {{футбол карьерасы
|1967—1968|{{flagicon|Шотландия|20px}} Камбернолд Юнайтед|
|1968—1969|{{flagicon|Шотландия|20px}} [[Селтик]]|}}
 |клубтары                       = {{футбол карьерасы
|1969—1977|{{flagicon|Шотландия|20px}} [[Селтик]]|204 (112)
|1977—1990|{{flagicon|Англия|20px}} [[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпуль]]|355 (118)
|1969—1990|'''Барлығы'''|'''559 (230)'''}}
 |ұлттық құрамы        = {{футбол карьерасы
|1971—1986|{{футбол|Шотландия}}|102 (30)}}
 |бапкер клубтары            = {{футбол карьерасы
|1985—1991|{{flagicon|Англия|20px}} [[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпуль]]|
|1991—1995|{{flagicon|Англия|20px}} [[Блэкберн Роверс]]|
|1997—1998|{{flagicon|Англия|20px}} [[Ньюкасл Юнайтед]]|
|2000|{{flagicon|Шотландия|20px}} [[Селтик]]|
|2011—2012|{{flagicon|Англия|20px}} [[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпуль]]|}}
}}
Сэр '''Кеннет Мэтисон Далглиш''' ({{lang-en|Sir Kenneth Mathieson Dalglish}}; [[4 наурыз]] [[1951 жыл|1951]]&lt;ref&gt;https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/135269&lt;/ref&gt;, [[Глазго]], [[Шотландия]]), қысқаша '''Кенни Далглиш''' ({{lang-en|Kenny Dalglish}}) — шотландиялық футболшы, шабуылшы, футбол жаттықтырушысы. [[Селтик|&quot;Селтик]]&quot; пен &quot;[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпульде]]&quot; ойнап, көпке танымал болған. [[Шотландия Ұлттық футбол құрамасы]] сапында 102 ойын өткізіп, рекорд жасады. 

== Мансабы ==
&quot;[[Селтик|Селтикпен]]&quot; 17 жасында келісім шарт жасасты. 1969-77 жылдар аралығында төрт рет Шотландия чемпионы атанды. Глазголық клуб сапында ойнап жүріп, 1971 жылы [[Айброкс трагедиясы|Айброкс трагедиясының]] куәсі болды. 1971/72 жылдан бастап &quot;Селтиктің&quot; негізгі құрамында ойнай бастады. 

1977-90 жылдары [[Ливерпуль (футбол клубы)|&quot;Ливерпуль]]&quot; сапында доп тепті. Жалпы өзінің 22 жылдық карьерасында екі клубта ғана ойнады. &quot;Ливерпуль&quot; сапында мүмкін болған барлық кубокқа қол жеткізді. Ол жүлделердің арасына үш бірде [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|Чемпиондар лигасының кубогы]] бар болатын. 1978, 1981, 1984 жылғы УЕФА Чемпиондар кубогының финалдарының бәрінде Далглиш алаңға негізгі құрамда шықты. 

Бапкерлік карьерасында &quot;Ливерпуль&quot;, &quot;Селтик&quot; клубтарын жаттықтырды, бірнеше дүркін Англия чемпионы атанды.

* 1974, 1978, 1982 жылғы [[Футболдан әлем чемпионаты|әлем чемпионаттарына]] қатысты.

== Жетістіктері ==

=== Футболшы ретінде ===

* Шотландия чемпионы: 1971/72, 1972/73, 1973/74, 1976/77
* Шотландия кубогы: 1972, 1974, 1975, 1977
* Шотландия лига кубогы: 1975
* Англия чемпионы: 1978/79, 1979/80, 1981/82, 1982/83, 1983/84, 1985/86
* Еуропа Чемпиондар кубогы: 1977/78, 1980/81, 1983/84
* Англия кубогы: 1986
* Англия кубогы: 1977, 1979, 1980, 1982, 1986, 1988, 1989
* Еуропа суперкубогы: 1977

=== Бапкер ретінде ===

* Англия чемпионы: 1985/86, 1987/88, 1989/90, 1994/95
* Англия кубогы: 1986, 1989
* Англия лига кубогы: 2012
* Англия суперкубогы: 1986, 1988, 1989,  1990
* Шотландия лига кубогы: 2000

=== Жеке ===

* Англиядағы жыл бапкері: 1986, 1988, 1990, 1997
* Шотландия чемпионатының үздік мергені: 1976
* ФИФА 100 тізіміне енген

== Дереккөздер  ==
{{дереккөздер}}
== Сілтемелер ==
* [https://web.archive.org/web/20120125091703/http://www.liverpoolfc.tv/team/first-team/staff/kenny-dalglish Профилі]{{ref-en}}
* [http://www.lfchistory.net/player_profile.asp?player_id=287 Профилі]{{ref-en}}
* [https://web.archive.org/web/20101127022726/http://www.lfchistory.net/managers_profile.asp?manager_id=12 LFCHistory.net]{{ref-en}}
* [https://web.archive.org/web/20060515214501/http://www.nationalfootballmuseum.com/Hall%20of%20Fame/kennydaglish.htm Профилі]{{ref-en}}
* [http://www.ifhof.com/hof/dalglish.asp Профилі]{{ref-en}}
* [https://web.archive.org/web/20070927195148/http://www.thisisanfield.com/content.php?page_id=95 Профилі]{{ref-en}}
* [http://www.soccerbase.com/managers2.sd?managerid=881 soccerbase.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090806002857/http://www.soccerbase.com/managers2.sd?managerid=881 |date=2009-08-06 }}{{ref-en}}
* [http://www.liverbird.ru/player/74 Liverbird.ru]{{ref-ru}}
* [http://www.liverbird.ru/manager/kenny_dalglish Liverbird.ru]{{ref-ru}}

[[Санат:Шотландия футболшылары]]
[[Санат:Шотландия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]]
[[Санат:Селтик ФК ойыншылары]]
[[Санат:Ливерпуль ФК ойыншылары]]
[[Санат:Шотландия футбол жаттықтырушылары]]
[[Санат:Ливерпуль ФК жаттықтырушылары]]
[[Санат:Блэкберн Роверс ФК жаттықтырушылары]]
[[Санат:Ньюкасл Юнайтед ФК жаттықтырушылары]]
[[Санат:Селтик ФК жаттықтырушылары]]</text>
      <sha1>5zavqjjbd9d1oetg9m6wzt86jpfi253</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Арсен Вячеславович Тлехугов</title>
    <ns>0</ns>
    <id>628332</id>
    <revision>
      <id>3632071</id>
      <parentid>3298444</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T03:01:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3632071</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5571" sha1="6nvm0a8bcq5b0fpjdy3k6jsi05ym3wl" xml:space="preserve">{{Футболшы
| есімі            = Арсен Тлехугов
| толық аты    = Арсен Вячеславович Тлехугов
| лақап аты       =
| сурет    =
| туған күні  = 3.11.1976
| азаматтығы    = {{байрақ|Ресей}}&lt;br&gt;{{байрақ|Қазақстан}} 
| бойы           = 182
| салмағы            = 69
| позиция        = шабуылшы
| қазіргі клуб  = ''карьерасын аяқтады''
| номері         =
| жастар клубы =
| клубтары          = {{футбол карьерасы
|1994|{{flagicon|Ресей|20px}} [[Автозапчасть (футбол клубы)|Автозапчасть]]|1 (0)
|1996—1998|{{flagicon|Ресей|20px}} [[Спартак-Нальчик|Спартак (Нальчик)]]|20 (2)
|1998—1999|{{flagicon|Ресей|20px}} [[Нарт (футбол клубы, Нартқала)|Нарт (Нартқала)]]|33 (18)
|1999|{{flagicon|Ресей|20px}} [[Спартак-Нальчик|Спартак (Нальчик)]]|21 (8)
|2000|{{flagicon|Ресей|20px}} [[Локомотив (футбол клубы, Төменгі Новгород|Локомотив (ТН)]]|12 (1)
|2000|{{flagicon|Ресей|20px}} [[Кристалл (футбол клубы, Смоленск)|Кристалл]]|8 (1)
|2001—2002|{{flagicon|Қазақстан|20px}} [[Жеңіс (футбол клубы)|Жеңіс]]|52 (37)
|2003|{{flagicon|Қазақстан|20px}} [[Оқжетпес (футбол клубы)|Есіл]]|6 (2)
|2003—2006|{{flagicon|Қазақстан|20px}} [[Қайрат (футбол клубы)|Қайрат]]|66 (34)
|2007|{{flagicon|Қазақстан|20px}} [[Жеңіс (футбол клубы)|Астана]]|6 (0)
|2008|{{flagicon|Өзбекстан|20px}} [[Бұхара (футбол клубы)|Бұхара]]|10 (2)}}
| ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы|2004|{{футбол|Қазақстан}}|1 (0)}}
}}

'''Арсен Вячеславович Тлехугов''' ([[3 қараша]] [[1976 жыл]]&lt;ref&gt;http://footballfacts.ru/players/28637&lt;/ref&gt;, Урух, [[Қабарда-Балқар Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы|Қабарда-Балқар АКСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]) — ресейлік және қазақстандық футболшы, 2001 жылғы Қазақстан чемпионатының үздік футболшысы, 2001, 2004 жылдары Қазақстан чемпионатында үздік мерген атанды. 

== Мансабы ==
2001 жылы Астананың &quot;[[Жеңіс (футбол клубы)|Жеңіс]]&quot; клубына келгенге дейін Ресейдің төменгі лигаларындағы клубтарда доп тепті. [[Футболдан Қазақстан Чемпионаты 2001|2001 жылғы маусымды]] керемет өткізіп, үздік мерген және үздік футболшы атанды. 2003 жылы &quot;[[Қайрат (футбол клубы)|Қайратқа]]&quot; ауысқан соң да жақсы ойын өрнектерімен көзге түсіп, &quot;Тлехуговты [[Қазақстан Ұлттық футбол құрамасы|ұлттық құрамаға]] шақыру&quot; жайлы идеялар қозғала бастады. Осы себепті де Тлехугов Қазақстан азаматтығын алды. 2004 жылы құраманың бапкері [[Леонид Александрович Пахомов|Леонид Пахомов]] [[Әзербайжан Ұлттық футбол құрамасы|Әзірбайжанға]] қарсы Алматыда өткен жолдастық кездесуде алаңға шығарды. Бұл ойында Қазақстан 2:3 ұтылып қалды да, Пахомов дереу қызметінен босады. Бұдан соң Тлехуговты ешкім құрамаға шақырған жоқ. 

2003-2006 жылдары &quot;[[Қайрат (футбол клубы)|Қайратта]]&quot; ойнаған Тлехугов [[Жеңіс (футбол клубы)|астаналық клубқа]] қайта оралды. Бірақ қосалқы құрамдаға қалып кетті. 2008 жылғы маусымда Өзбекстанның &quot;[[Бұхара (футбол клубы)|Бұхара]]&quot; клубына ауысты, бірақ ол жақта да мүлде ойнамай, сол жылы 32 жасында карьерасын аяқтады.

== Жетістіктері ==

* Қазақстан чемпионы: 2001, 2004
* Қазақстан кубогы: 2002, 2003
* Қазақстандағы үздік ойыншы: 2001
* Қазақстан чемпионатының үздік мергені: 2001, 2004

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сілтемелер ==
{{Сыртқы сілтемелер}}

[[Санат:Ресей футболшылары]]
[[Санат:Қазақстан футболшылары]]
[[Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]]
[[Санат:Жеңіс ФК ойыншылары]]
[[Санат:Оқжетпес ФК ойыншылары]]
[[Санат:Қайрат ФК ойыншылары]]
[[Санат:Бұхара ФК ойыншылары]]</text>
      <sha1>6nvm0a8bcq5b0fpjdy3k6jsi05ym3wl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Рик және Морти</title>
    <ns>0</ns>
    <id>632391</id>
    <revision>
      <id>3632051</id>
      <parentid>3629267</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T02:34:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Stephan1000000</username>
        <id>88032</id>
      </contributor>
      <comment>90</comment>
      <origin>3632051</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15436" sha1="73jgvjb1qcpu3yogy853ro101kc77uo" xml:space="preserve">{{Мультсериал
 |Атауы      = Рик және Морти
 |Түпнұсқа   = {{Lang-en|Rick and Morty}}
 |Сурет      = Rick and Morty.svg
 |Сурет атауы    = 
 |Түрі           = 
 |Форматы        = 
 |Жанры          = [[сатира]], [[ғылыми фантастика]], [[трагикомедия]], [[қара әзіл]]
 |Режиссері      = 
 |Продюсері      = Дж. Майкл Мендель (1–4 маусым)&lt;br&gt;Кенни Мика (пилот)
 |Жасаушы        = Дэн Хармон&lt;br&gt;Джастин Ройланд&lt;br&gt;Джеймс А. Фино&lt;br&gt;Джо Руссо II
 |Сценарист      = 
 |Рөлдер         = Джастин Ройланд&lt;br&gt;Крис Парнелл&lt;br&gt;Спенсер Граммер&lt;br&gt;Сара Чок&lt;br&gt;Кари Уолгрен
 |Композиторы    = Райан Элдер
 |Аниматорлар    = 
 |Студия         = 
* Williams Street
* Harmonious Claptrap
* Starburns Industries (1–2 маусым)
* Justin Roiland's Solo Vanity Card Productions!
* Rick and Morty, LLC. (2–3 маусым)&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.cartoonbrew.com/artist-rights/rick-and-morty-co-creator-justin-roiland-fuck-the-union-103723.html|title=Rick and Morty co-creator Justin Roiland: &quot;F*** the union&quot;|work=CartoonBrew.com|date=2014-09-15|accessdate=March 24, 2018|archive-date=March 24, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180324102500/https://www.cartoonbrew.com/artist-rights/rick-and-morty-co-creator-justin-roiland-fuck-the-union-103723.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
* Green Portal Productions (4–5 маусым)
|Ел        = 
 |Маусымдар саны = 9
 |Сериялар саны    = 90
 |Сериялар тізімі  = 
 |Ұзақтығы     = ~22 мин.
 |Телеарна     = [[Adult Swim]]
 |Премьера     = 2 желтоқсан 2013 жыл
 |Аяқталуы     = 
 |ҚазТелеарна  = 
 |ҚазПремьера  = 
 |ҚазОкончание   = 
 |Сиквелдар      = 
 |Приквелдар     = 
 |Дубляж         = 
 |imdb_id        = 2861424
}}
'''«Рик және Морти»''' ({{Lang-en|Rick and Morty}}) — ересектерге арналған америкалық [[комедия]]лық [[ғылыми фантастика]]лық анимациялық сериал. Сериалды Джастин Ройланд пен Дэн Хармон [[Cartoon Network]]-тегі «Adult Swim» блогының бөлігі ретінде жасаған. 

Сериалдың премьерасы 2013 жылы желтоқсанда өтті. Екінші маусымы 2015 жылы шықты. Үшінші маусым 2017 жылдың 1 қазанында аяқталды және 2018 жылдың мамыр айында тағы 70 эпизод шығару жаңалығы жарияланды. 

Сериал ақымақ ғалым Рик Санчес пен оның ақжүрек, бірақ ашулы және өзіне сенімсіз немересі Морти Смиттің сәтсіз оқиғаларын баяндайды. Олар өз уақыттарын үй өмірі мен шексіз санды шындықтарда орын алатын өлшемаралық шытырман оқиғалар арасында бөледі, олар көбінесе порталдар арқылы және Риктің ұшатын кемесінде басқа планеталар мен өлшемдерге саяхаттайды. Рик пен Мортидің жалпы тұжырымдамасы екі қарама-қайшы сценарийге сүйенеді: үйдегі отбасылық драма және немересін шытырман оқиғаларға сүйреп бара жатқан мизантроптық ата.

«Болашаққа оралу» фильмдер сериясына бұзақылық анимациялық пародиядан өскен сериал сыншылардың өте жоғары пікіріне ие болды, олар оның бірегейлігін, креативтілігін және әзіл сезімін ерекше атап өтті. 

[[2023 жыл]]дың қаңтарында «Adult Swim» Роландпен отбасылық зорлық-зомбылық туралы айыптауларға байланысты қарым-қатынасын үзді. Жетінші маусым басты кейіпкерлерді Джастин Ройланд дыбыстамаған бірінші маусым болды.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://tass.ru/proisshestviya/16878081 |title=Создателя &quot;Рика и Морти&quot; отстранили от нового сезона из-за обвинений в домашнем насилии&lt;!-- Заголовок добавлен ботом --&gt; |access-date=2023-10-22 |archive-date=2023-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230127145623/https://tass.ru/proisshestviya/16878081 |deadlink=no }}&lt;/ref&gt; Жетінші маусымның премьерасы 2023 жылдың 15 қазанында өтті.&lt;ref&gt;{{cite web|author=Никита Ентус|title=На Adult Swim стартовал седьмой сезон «Рика и Морти» — это первые серии без Джастина Ройланда|url=https://dtf.ru/cinema/2198673-na-adult-swim-startoval-sedmoy-sezon-rika-i-morti-eto-pervye-serii-bez-dzhastina-roylanda|website=[[DTF]]|date=2023-10-16|accessdate=2023-10-16|lang=ru|archive-date=2023-10-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20231016110025/https://dtf.ru/cinema/2198673-na-adult-swim-startoval-sedmoy-sezon-rika-i-morti-eto-pervye-serii-bez-dzhastina-roylanda|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

== Кейіпкерлер ==

=== Негізгі кейіпкерлер ===

* '''Рик Санчез''' (дыбыстаған Джастин Ройланд) ({{Lang-en|Rick Sanchez}}) — екі басты кейіпкердің бірі, гениальді және ішімдіктен бас тарта алмайтын қарт ғалым. Скептик, ессіз, қарғысшыл, өзімшіл, бірақ әзіл сезімі бар адам. Өз даналығына байланысты бүкіл әлемде көптеген жаулары бар. Жақында қызына Смиттер отбасына көшіп, содан бері барлық саяхатқа немересі Мортимен аттанады.

* '''Морти Смит''' (дыбыстаған Джастин Ройланд) ({{Lang-en|Marty Smith}}) — екінші басты кейіпкер, Рик Санчездың немересі, 14 жастағы бала (3 маусымы 15 жас), қарапайым жасөспірім. Атамен саяхат кезінде жиі не болып жатқанын түсінбейді, бірақ үнемі тапқырлық танытады. Джессикаға ғашық. &quot;Кроненбергтің&quot; нәтижесінде туған Жер ғаламшарының халқы жойылғаннан кейін, Рикпен бірге бірнеше өлшемдерге көшті. Басқа өлшемдерге тағы бірнеше көшу болды, бұл туралы Морти жазылған естеліктер айтады. Олар &quot;кроненбергизации&quot; оқиғаларына дейін белгісіз болғаны — белгісіз.

* '''Бэт Смит (Санчез)''' (дыбыстаған Сара Чок) ({{Lang-en|Beth Smith (Sanchez)}}) Рик Санчездың қызы, Морти және Саммердің анасы, Джерридің әйелі, 34 жаста. Кардиохирург — ветеринар болып жұмыс істейді. Саммерді&amp;nbsp; 17 жаста туды, сол себептен, өзінің айтуынша, Саммер — &quot;үнемі мәселе тудырушы&quot;. Ішімдікпенен мәселелері бар, өзін құнсыз деп санайды және әкесі оны қайтадан тастайды деп қорқады.&amp;nbsp; Үшінші маусымның соңғы серияларында оны клон алмастырды деген ойлар бар.

* '''Джерри Смит''' ( дыбыстаған Крис Парнелл) ({{Lang-en|Jerry Smith}}) — Морти мен Саммердің әкесі, Бэт Смит күйеуі, &amp;nbsp;34-35 жыл. Морти сияқты, ақылсыз және ақымақ. Әйеліне ол &quot;нағыз хирург емес&quot; тиіседі. &quot;Титаник &quot;фильмін өте жақсы көреді. Жұмыссыз, бұл туралы &quot;жұмыс тауып ал &quot;фразаларының барлық отбасы мүшелері оған мезгіл-мезгіл еске салады. Біраз уақыт жарнама агенті болып жұмыс істейді. Азаматтық құқықпен қызығады. Рикті ұнатпайды және бұл сезім Рик те оны ұнатпайды.

* '''Саммер Смит''' (дыбыстаған Спенсер Грэммер) ({{Lang-en|Summer Smith}}) — Мортидің үлкен әпкесі, 17 жаста. Тиісті қызығушылықтары бар әдеттегі жасөспірім. Кейде атамен және кіші ағасымен саяхаттап, оларды жиі күтеді. Өз отбасының шығуын &quot;ақымақ&quot;деп санайды. Біраз уақыт шайтан дүкенінде жұмыс істеді. Итанға ғашық болды, 3 маусымның екінші сериясында Кровотекпен, постапокалиптикалық өлшемнің тұрғындарының көшбасшысымен кездеседі. Телефонға өте байланған. Өз денесін ұсқынсыз деп санайды.

=== Қосымша кейіпкерлер ===

* '''Джессика''' (дыбыстаған Кэри Уолгрен) ({{Lang-en|Jessica}}) — математикалық сыныпта Мортимен бірге оқитын тартымды қыз. Жиі Мортиді байқамайды.

* '''Стэн Голденфолд мырза''' (дыбыстаған Брэндон Джонс) ({{Lang-en|Mr. Stan Goldenfold}}) — математикалық сыныптағы Морти мұғалімі.

* '''Coach Feratu''' — көзге көрінбейтін дене шынықтыру мұғалімі.

* '''Вагина директоры''' (Фил Хендри айтты) ({{Lang-en|Principal Vagina}}) — Гарри-Херсон жоғары мектебінің директоры.

* '''Брэд''' (Эхо Келлум) ({{Lang-en|Brad}}) — Гарри-Херсон жоғары мектебінің оқушысы. Джессикамен кездескен, бірақ олар 3 маусымда айырылысқан.

* '''Тэмми''' (дыбыстаған Кэсси Стил) ({{Lang-en|Tammy}}) — Галактикалық Федерацияның агенті.

* '''Итан''' (Дэниел Бенсон) ({{Lang-en|Ethan}}) — Саммердің экс-жігіті.

* '''Нэнси''' (айтты Эйслинн Жынысы) ({{Lang-en|Nancy}}) — мектепте белгісіз қыз. Флейтада ойнайды.

* '''Тоби Мэтьюз''' (Алекс Хирш айтты) ({{Lang-en|Tony Matthews}}) — мектепте танымал жігіт.

* '''Фрэнк Паликки ('''айтты Райан Ридли) ({{Lang-en|Frank Palicki}}) — студент, Рикпен&amp;nbsp; мұздатылған.

* '''MC Haos''' (Дэн Хармон айтты) ({{Lang-en|MC Chips}}) — рэпер.

* '''Қорқынышты Тэрри''' (дыбыстаған Джесс Харнелл) ({{Lang-en|Scary Terry}}) — Фредди Крюгер ғаламның Рик және Морти, батыр. Әрбір сөз тіркестен кейін баласына және әйеліне сөйлескенде былапыт сөйлейді.

* '''Снаффлз (Снежок)''' (дыбыстаған Роб Полсен) ({{Lang-en|Snuffles (Snowball)}}) — Смит отбасының иті, Риктың арқасында ақылға ие болды және ит көтерілісін ұйымдастырды. Снаффлз портретін Смит үйінде көруге болады.

* '''Джастин Ройланд''' ({{Lang-en|Mr. Poopybutthole}}) — 2 маусымының 4 сериясында пайда болды. Мүмкін, бөтен паразит болды, бірақ соңында бұл олай емес. Екінші маусымның аяғында да пайда болады (бірақ бірінші маусымда ол &quot;Яйцелюба&quot; шоуында, сондай-ақ бірнеше жарнамада түсірілетіндігі көрінеді), үшінші маусым туралы айтып. 3 маусымының соңында ол үйленіп, ұлы дүниеге келді және төртінші маусым жақында шықпайды дейді.

* '''Құс тұлғасы''' (дыбыстаған Дэн Хармон) ({{Lang-en|Birdperson}}) – Риктың ең жақсы досы. Бірінші маусымның соңғы сериясында екінші маусымда екі рет пайда болды. Екінші маусымның соңында өледі. 1 сериясының соңында 3 маусымы Феникс тұлға атты киборг болады.

* '''Юнити''' (дыбыстаған Кристина Хендрикс айтқан) ({{Lang-en|Unity}}) — бүкіл ғаламшарды таңдайтын ұжымдық ақыл,Риктің бұрынғы сүйіктісі.

* '''Сквончи''' (дыбыстаған Оның Kenny) ({{Lang-en|Squanchy}}) — 11 сериясы 1 маусымы пайда болды. Ол мысық, Рика досы. Өте жиі әр түрлі нұсқаларда &quot;сквонч&quot; сөзін қолданады. 2 маусымның 10 сериясында ол үйлену тойында Рика отбасын қорғайды, сонымен Рика мен оның отбасына қашып кетуге мүмкіндік береді,бірақ ол тірі қалды деген ақпарат жоқ.

* '''Жаман Морти''' ({{Lang-en|Evil Morty}}) — бірінші маусымың 10 сериясында пайда болды. Риктерді жойып, билікке ұмтылатын көптеген Мортидің бірі. 7 сериясының соңында 3 маусымы Рик және Морти цитаделінің президенті бола алды.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

== Сілтемелер ==
* {{Official website|https://www.adultswim.com/videos/rick-and-morty/|Рик және Морти}}
* {{Imdb title|2861424}}

{{Сыртқы сілтемелер}}

[[Санат:АҚШ мультсериалдары]]
[[Санат:Ағылшын тіліндегі телесериалдар]]</text>
      <sha1>73jgvjb1qcpu3yogy853ro101kc77uo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Франко Барези</title>
    <ns>0</ns>
    <id>632603</id>
    <revision>
      <id>3632070</id>
      <parentid>2733696</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T03:01:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3632070</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5409" sha1="1g3crkc4f5r5sr95z069ugvfu8ffcut" xml:space="preserve">{{Футболшы
|есімі = Франко Барези
|сурет = Franco Baresi 2012.jpg
|туған күні= 8.5.1960
|туған жері = [[Брешиа (провинция)|Брешиа]], [[Италия]]
|азаматтығы = {{flagicon|Италия|20px}} [[Италия]]
|бойы = 176
|салмағы = 70
|позиция = қорғаушы
|қазіргі клуб = ''карьерасын аяқтады''
|жастар клубы = {{футбол карьерасы|1972—1977|{{flagicon|Италия|20px}} [[Милан (футбол клубы)|Милан]]|}}
|клубтары = {{футбол карьерасы|1977—1997|{{flagicon|Италия|20px}} [[Милан (футбол клубы)|Милан]]|532 (16)}}
|ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы
|1979—1980|{{flagicon|Италия|20px}} Италия (олимп.)|6 (1)
|1980—1994|{{Футбол|Италия}} |81 (1)}}
|бапкер клубтары = {{футбол карьерасы|2002—2008|{{flagicon|Италия|20px}} [[Милан (футбол клубы)|Милан]]|бапкер көмекшісі}}
}}
'''Франко Барези''' ({{lang-it|Franco Baresi}}; [[8 мамыр]] [[1960 жыл]]&lt;ref&gt;https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/9098&lt;/ref&gt;, [[Травальято]], [[Италия]]) — италиялық футболшы, қорғаушы. 1982 жылғы әлем чемпионы.  

== Мансабы ==
Бүкіл карьерасын &quot;[[Милан (футбол клубы)|Миланда]]&quot; өткізіп, 6-нөмірде ойнады. 1997 жылы карьерасын аяқтаған соң клуб 6-нөмірді Барезидің құрметіне мәңгіге бекітті.  
Балалық шағында [[Интернационале|&quot;Интернационале]]&quot; клубының жанкүйері болған, алайда ол клубқа қабылданбады. &quot;Интерге&quot; қабылданбағасын футболды мүлде тастап кету ойында да болған, бірақ Итало Гальбьяти балақайдың бойындағы талантты бірінші боп байқап, &quot;Милан&quot;  академиясына алып келеді.  

1977 жылы клубтың негізгі құрамына қабылданды, 1978/79 жылғы маусымнан бастап негізгі құрамға толық орнығып алды. 1982 жылы жастығына қарамастан клубтың капитаны боп тағайындалды. 

Кейін [[Паоло Мальдини]] — [[Алессандро Костакурта]] — [[Франко Барези]] үштігі футбол тарихындағы тасқамал қорғанысқа айналды. Бұл үшеуіне әйгілі &quot;нидерланд үштігі&quot; [[Франк Райкаард|Райкаард]], [[Рууд Гуллит|Гуллит]], [[Марко ван Бастен|ван Бастен]] қосылып, &quot;Милан&quot; 80 жылдардың соңында ең күшті клубқа айналды. 

Барези [[Футболдан 1980 жылғы Еуропа біріншілігі|1980 жылы Еуропа чемпионатына]], [[Футболдан 1982 жылғы әлем біріншілігі|1982 жылы әлем чемпионатына]] қатысты, бірақ алаңға шықпады.  

[[Футболдан 1994 жылғы әлем біріншілігі|1994 жылғы әлем чемпионатында]] Италия [[Футболдан 1994 жылғы әлем біріншілігі (финал)|финалда]] [[Бразилия Ұлттық футбол құрамасы|Бразилиядан]] пенальтилер арқылы ұтылды, осы серияда Барези өз соққысын дарыта алмады. Бұл ойын оның құрама сапындағы ең соңғы матчы еді.

== Жетістіктері ==

=== Командалық ===

; «Милан»

* Италия чемпионы (6): 1978/79, 1987/88, 1991/92, 1992/93, 1993/94, 1995/96
* Италия суперкубогы (4): 1988, 1992, 1993, 1994
* Чемпиондар лигасы (3): 1988/89, 1989/90, 1993/94
* УЕФА суперкубогы (3): 1989, 1990, 1994
* Құрлықаралық кубок (2): 1989, 1990

; Италия

* Әлем чемпионы: 1982
* Әлемнің Вице-чемпионы: 1994
* Әлемнің қола жүлдегері: 1990
* Еуропа чемпионатының қола жүлдегері: 1988

=== Жеке ===

* Әлем чемпионатының символикалық құрамы: 1990
* ФИФА-100
* Италия футболының құрмет залы: 2013
* «Милан» клубының құрмет залы

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сілтемелер ==
*[http://www.spanglefish.com/francobaresi/ unofficial site]
*[http://fourfourtwo.com/interviews/one-on-one/337/article.aspx 2009 Interview]

[[Санат:Италия футболшылары]]
[[Санат:Италия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]]
[[Санат:Милан ФК ойыншылары]]
[[Санат:Футболдан әлем чемпиондары]]</text>
      <sha1>1g3crkc4f5r5sr95z069ugvfu8ffcut</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Әйтей ауылдық округі</title>
    <ns>0</ns>
    <id>635714</id>
    <revision>
      <id>3632157</id>
      <parentid>3235966</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T07:07:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Almatrkh</username>
        <id>172335</id>
      </contributor>
      <origin>3632157</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2997" sha1="fpa91ez2uj17bf249sk0gvrswq79cl8" xml:space="preserve">{{Қазақстан ауылдық округі|Атауы=Әйтей ауылдық округі|Облысы=Алматы облысы|Ауданы=[[Қарасай ауданы]]|Құрылған уақыты=12.04.2013&lt;ref&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V13D0002348 Қарасай ауданында Әйтей және Жамбыл ауылдық округтерін құру туралы]&lt;/ref&gt;|Орталығы=[[Әйтей (Алматы облысы)|Әйтей]]|Енеді=5 ауыл|Тұрғыны={{өсім}}15385|Санақ жылы=[[2021 жыл|2021]]|Тығыздығы=|Жер аумағы= 8506,99|Әкімі=|Телефон коды=|Пошта индексі=}}
'''Әйтей ауылдық округі''' – [[Алматы облысы]] [[Қарасай ауданы]]ндағы әкімшілік бірлік.
[[Сурет:Әйтей ауылдық округі.jpg|нобай]]

== Әкімшілік құрамы ==
Құрамына [[Әйтей (Алматы облысы)|Әйтей]], [[Еңбекші (Қарасай ауданы)|Еңбекші]], [[Құмарал]], [[Сауыншы (Әйтей ауылдық округі)|Сауыншы]], [[Үштерек (Алматы облысы)|Үштерек]] ауылдары кіреді. Орталығы – Әйтей ауылы.

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Халқының саны (2009, 2021)&lt;ref&gt;[https://stat.gov.kz/national/2021/ 2021 жылғы ұлттық халық санағының қорытындылары]&lt;/ref&gt;
|-
! Елді мекен !! 2009 !! 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Ерлер 2009 !! Ерлер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Әйелдер 2009 !! Әйелдер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен
|-
| [[Әйтей (Алматы облысы)|Әйтей]] ауылы ||3081 ||{{өсім}}6923 ||224,7 ||1455 ||{{өсім}}3438 ||236,3 ||1626 ||{{өсім}}3485 ||214,3
|-
| [[Еңбекші (Қарасай ауданы)|Еңбекші]] ауылы ||2521 ||{{өсім}}2544 ||100,9 ||1209 ||{{өсім}}1243 ||102,8 ||1312 ||{{құлдырау}}1301 ||99,2
|-
| [[Құмарал]] ауылы ||650 ||{{өсім}}1297 ||199,5 ||319 ||{{өсім}}621 ||194,7 ||331 ||{{өсім}}676 ||204,2
|-
| Орманшар ||- ||9 ||- ||- ||3 ||- ||-|| 6 ||-
|-
| [[Сауыншы (Әйтей ауылдық округі)|Сауыншы]] ауылы ||246 ||{{өсім}}686 ||278,9 ||133 ||{{өсім}}335 ||251,9 ||113 ||{{өсім}}351 ||310,6
|-
| [[Үштерек (Алматы облысы)|Үштерек]] ауылы ||896 ||{{өсім}}3926 ||438,2 ||456 ||{{өсім}}1981 ||434,4 ||440 ||{{өсім}}1945 ||442
|-
| '''Жалпы саны''' ||7394 ||{{өсім}}15385 ||208,1 ||3572 ||{{өсім}}7621 ||213,4 ||3822 ||{{өсім}}7764 ||203,1
|}

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Қарасай ауданы ауылдық округтері}}
 
[[Санат:Қарасай ауданы ауылдық округтері]]</text>
      <sha1>fpa91ez2uj17bf249sk0gvrswq79cl8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Нұрмұхан Жантөрин атындағы филармония</title>
    <ns>0</ns>
    <id>642840</id>
    <revision>
      <id>3632142</id>
      <parentid>2979078</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T06:34:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tuttiorchestra687</username>
        <id>173049</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>3632142</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3874" sha1="e9329dgbod7uney08vy398zfsblo5w1" xml:space="preserve">'''Атырау облыстық филармониясы''' Қазақ КСР министрлер Кеңесінің 1966 жылғы 15 сәуірдегі № 256 арнайы қаулысына сәйкес ашылды. Облыстық филармония 1966 жылғы маусым айында өзінің жұмысын бастады. Нұрмұхан Жантөрин атындағы облыстық филармония қырық жылдан астам уақыт халыққа қызмет көрсетіп келеді. Гастрольдік сапарлармен Қазақстан Республикасының барлық облыстарында, Ресейде, Монғолияда, Өзбекстанда, Түркіменстанда болып мыңдаған көрермендерге  өнер  көрсетті. 
[[Сурет:Atyrau filarmonia(dom radio).jpg|thumb|right|200px|Нұрмұхан Жантөрин атындағы филармония]]
Филармонияның құрамында 3 эстрадалық ансамбль, 2 қуыршақ театры және музыкалық лекторий жұмыс істейді. Олардың қатарынан «Атырау-Жайық» эстрада ансамблін ерекше атауға болады.&lt;ref&gt;Атырау: Энциклопедия. -Алматы: Атамұра, 2000 ISBN 5-7667-9129-1&lt;/ref&gt;

2001 жыл сәуір айынан бастап Атырау  облыстық [[Нұрмұхан Сейітахметұлы Жантөрин|Нұрмұхан Жантөрин]] атындағы филармония жанынан құрылған 5-12 жас аралығындағы музыкаға қабілеті бар ер балалар қабылданды.

«Дарын» ер балалар хоры өзінің тұсау кесер концертін 2001 жылдың қыркүйек айында және «Бөбек» қорының 10 жылдығына орай қайрымдылық концертін 2002 жылдың сәуір  айында  қойды.

2003 жылы Ақтөбе қаласында өткен аймақтық фестифальға қатысып, мамыр айының 18-ші мен 25-ші жұлдыз аралығында Түркияда (Анталия қаласында) өткен Халықаралық фестивальға қатысып, «Дарын» ер балалар хоры лауреат атағына ие болды.

2006 жылы Қалалық білім бөлімі ұйымдастырған «Атадан туған аруақты ер» атты қалалық білім сайысында «Дарын» ер балалар хоры  өз өнерлерін көрсетті.  Осы жылдың маусым айында «Аджип ККО» біріккен кәсіпорынның демеушілік көмегі негізінде «Дарын» ер балалар хоры Греция Мемлекеті Крит аралында  өткен  «Бегущая по волном» фестиваліне қатысып, жүлдемен оралды.&lt;ref&gt;http://atyrau.gov.kz/page/read/Teatry_i_koncertnye_organizacii.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200716084057/http://atyrau.gov.kz/page/read/Teatry_i_koncertnye_organizacii.html |date=2020-07-16 }} Нұрмұхан Жантөрин атындағы облыстық филармония&lt;/ref&gt;

== Тағы қараңыз ==

* [[Қазақстан филармониялары (тізім)|Қазақстан филармониялары тізімі]]

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Қазақстан мәдениет мекемелері]]
[[Санат:Атырау мәдениеті]]
[[Санат:Музыкалық ұжымдар]]</text>
      <sha1>e9329dgbod7uney08vy398zfsblo5w1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Марсель Забитцер</title>
    <ns>0</ns>
    <id>645109</id>
    <revision>
      <id>3632075</id>
      <parentid>3442030</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T03:03:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3632075</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16598" sha1="qudgitu8z5zx9fm65cuvfse9hx3pkp7" xml:space="preserve">{{Футболшы
| есімі = Марсель Забитцер
| сурет = Marcel Sabitzer 2020 (cropped).jpg
|туған күні = 17.03.1994
| туған жері = {{туғанжері|Грац|Грацта}}, [[Аустрия]]
| азаматтығы = {{ту|Аустрия}} [[Аустрия]]
| бойы = 177
| салмағы = 77
| позиция =жартылай қорғаушы
| қазіргі клуб = {{ту|Германия}} [[Боруссия Дортмунд]]
| номері = 20
| клубтары = {{футбол карьерасы
|2010—2013|{{ту|Аустрия}} [[Адмира Ваккер]]| 45 (11)
|2013—2014|{{ту|Аустрия}} [[Рапид (футбол клубы, Вена)|Рапид]]| 45 (10)
|2014—2021|{{ту|Германия}} [[РБ Лейпциг]]|177 (40)
|2014—2015|{{аренда}}{{ту|Аустрия}} [[Ред Булл Зальцбург]]|33 (19)
|2021—2023|{{ту|Германия}} [[Бавария (футбол клубы)|Бавария]]|40 (2)
|2023|{{аренда}}{{ту|Англия}} [[Манчестер Юнайтед]]|11 (0)
|2023—|{{ту|Германия}} [[Боруссия Дортмунд]]|47 (4)
}}
| ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы
|2012—|{{футбол|Аустрия}}|87 (20)
}}
}}
'''Марсель Забитцер''' ({{lang-de|Marcel Sabitzer}}; 17 наурыз 1994 жыл&lt;ref&gt;https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/106987&lt;/ref&gt;, [[Грац]], [[Аустрия]]) — аустриялық футболшы, [[Аустрия Ұлттық футбол құрамасы]] мен &quot;[[Боруссия Дортмунд]]&quot; клубының шабуылшысы.  

== Мансабы ==
&quot;Адмира Ваккер&quot; клубының түлегі. 2010 жылы 14 қыркүйекте не-бары 16 жасында Аустрия Бундеслигасында тұңғыш рет алаңға шықты. 10 күннен соң &quot;Лустенау&quot; қақпасына тұңғыш голын соқты. 

2013 жылы қаңтарда &quot;[[Рапид (футбол клубы, Вена)|Рапидке]]&quot; ауысты. 17 ақпан күні веналық тағы бір клуб —  [[Аустрия (футбол клубы, Вена)|&quot;Аустрияға]]&quot; қарсы ойында тұңғыш рет жаңа клубы сапында алаңға шықты. 24 ақпан күні тұңғыш голын &quot;[[Ред Булл Зальцбург|Ред Булл]]&quot; клубы қақпасына соқты.

=== РБ Лейпциг===
2014 жылы Германияның &quot;[[РБ Лейпциг|Ред Булл Лейпциг]]&quot; клубына ауысты. Трансфер құны 2 млн. еуроны құрады. Соның артынша аустриялық тағы бір &quot;қызыл жұлдыз&quot; — &quot;[[Ред Булл Зальцбург]]&quot; клубына жалға берілді&lt;ref&gt;{{cite web|title=NEUVERPFLICHTUNG: NATIONALSPIELER MARCEL SABITZER WIRD EIN ROTER BULLE!|url=http://www.dierotenbullen.com/neuigkeiten/Saison_2014_15/Neuverpflichtung-Marcel-Sabitzer.html |website=dierotenbullen.com|access-date=13 March 2025|language=de|archive-url=https://web.archive.org/web/20140601052802/http://www.dierotenbullen.com/neuigkeiten/Saison_2014_15/Neuverpflichtung-Marcel-Sabitzer.html|date=1 June 2014|archive-date=1 June 2014|url-status=dead|publisher=RB Leipzig}}&lt;/ref&gt;.

Забитцер 2015–16 маусымында РБ Лейпцигке оралып, 34 матчта сегіз гол соқты. 2016 жылдың 1 сәуірінде Забитцер өз келісімшартын 2021 жылға дейін ұзартты&lt;ref&gt;{{cite web |title=Marcel Sabitzer |url=https://www.kicker.de/marcel-sabitzer/spieler/bundesliga/2024-25/borussia-dortmund |website=Kicker (magazine) |access-date=13 March 2025|language=de}}&lt;/ref&gt;.

===Бавария Мюнхен ===
2021 жылдың 30 тамызында Забитцер [[Бавария (футбол клубы)|Бавариямен]] төрт жылдық келісімшартқа қол қойды, трансфер құны €16 миллион деп хабарланды&lt;ref&gt;{{cite web |url= https://bulinews.com/news/9786/bild-bayern-agree-deal-sign-leipzig-captain-marcel-sabitzer |title= Bayern agree deal to sign RB Leipzig captain Marcel Sabitzer |website=Bulinews.com |date=29 August 2021 | access-date=13 March 2025|lang=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Bayern Munich confirm signing of Sabitzer from RB Leipzig in €16m deal until 2025|url=https://www.msn.com/en-us/sports/soccer/bayern-munich-confirm-signing-of-sabitzer-from-rb-leipzig-in-e2-82-ac16m-deal-until-2025/ar-AANUbvi?ocid=BingNewsSearch|access-date=13 March 2025|lang=en|website=www.msn.com}}&lt;/ref&gt;. 2022 жылдың 2 сәуірінде ол [[Фрайбург (футбол клубы)|Фрайбург]] клубына қарсы сырт алаңдағы 4:1 есебімен аяқталған ойында өзінің алғашқы голын соқты&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/football/60968498 |title=SC Freiburg 1–4 Bayern Munich |publisher=BBC Sport |date=2 April 2022 }}&lt;/ref&gt;.

==== Манчестер Юнайтедке жалға берілу ====
2023 жылдың 1 ақпанында Забитцер маусымның соңына дейін [[Манчестер Юнайтед]] клубына жалға берілді&lt;ref&gt;{{cite news |title=United sign Sabitzer on loan from Bayern Munich |url=https://www.manutd.com/en/news/detail/man-utd-sign-marcel-sabitzer-on-loan-from-bayern-munich |website=ManUtd.com |publisher=Manchester United |date=1 February 2023 |access-date=13 March 2025|lang=en }}&lt;/ref&gt;. Үш күннен кейін ол 2022–23 маусымдағы [[Футболдан Англия чемпионаты|Ағылшын Премьер-лигасындағы]] [[Кристал Пэлас (футбол клубы)|Кристал Пэласқа]] қарсы матчта алаңға ауысып шығып, клуб тарихында ойнаған алғашқы аустриялық футболшы атанды&lt;ref&gt;{{cite news |last=Stone |first=Simon |title=Manchester United 2-1 Crystal Palace: Marcus Rashford helps hosts to 13th straight home win |url=https://www.bbc.com/sport/football/64436135 |access-date=13 March 2025|lang=en|work=BBC Sport |date=4 February 2023}}&lt;/ref&gt;.

26 ақпанда Забитцер 2023 жылғы Англия Лигасы Кубогының финалында [[Ньюкасл Юнайтед]] клубына қарсы ойында (2:0) алмастырылып шықты. Ол клуб үшін алғашқы голын [[Футболдан Англия кубогы 2022/23|2022–23 жылғы Англия Кубогының]] ширек финалында [[Фулхэм (футбол клубы)|Фулхэмге]] қарсы матчта соқты, ойын 3:1 есебімен Манчестер Юнайтедтің пайдасына аяқталды&lt;ref&gt;{{cite web |last=Stone |first=Simon |url=https://www.bbc.com/sport/football/64984201|title=Manchester United 3-1 Fulham: Bruno Fernandes double seals comeback against nine-man Cottagers |work=BBC Sport|date=19 March 2023|accessdate=13 March 2025|lang=en}}&lt;/ref&gt;.

13 сәуірде Забитцер [[УЕФА Еуропа лигасы 2022/23|2022–23 жылғы УЕФА Еуропа Лигасының]] ширек финалында [[Севилья (футбол клубы)|Севильяға]] қарсы бірінші ойында дубль жасады (2:2).

15 мамырда Манчестер Юнайтед Забитцердің мениск жарақатына байланысты маусымның қалған бөлігін өткізіп жіберетінін хабарлады&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.manutd.com/en/news/detail/marcel-sabitzer-ruled-out-for-the-remainder-of-the-season|last=Marshall|first=Adam|date=15 May 2023|access-date=13 March 2025|lang=en|work=Manchester United|title=SABITZER OUT FOR REST OF THE SEASON}}&lt;/ref&gt;.

30 маусымда Манчестер Юнайтед Забитцердің жалға алу мерзімі аяқталғаннан кейін клубтан кеткенін ресми түрде жариялады&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Squad update |url=https://www.manutd.com/en/news/detail/manchester-united-loan-deals-expiring-at-end-of-june-2023 |access-date=13 March 2025|website=www.manutd.com |language=en}}&lt;/ref&gt;.

=== Боруссия Дортмунд ===
[[Сурет:2023-08-12 TSV Schott Mainz gegen Borussia Dortmund (DFB-Pokal 2023-24) by Sandro Halank–044.jpg|thumb|Забитцер [[Боруссия Дортмунд]] сапында, 2023 жыл]]
2023 жылдың 24 шілдесінде Забитцер [[Боруссия Дортмунд]] клубымен төрт жылдық келісімшартқа қол қойды&lt;ref&gt;{{Cite web |last= |first= |date=2023-07-25 |title=BVB sign Marcel Sabitzer |url=http://www.bvb.de/eng/News/Overview/BVB-sign-Marcel-Sabitzer/ |access-date=2025-03-13 |website=Borussia Dortmund |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=Marcel Sabitzer: Midfielder joins Borussia Dortmund from Bayern Munich |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/66296655 |website=BBC Sport |date=24 July 2023 |access-date=2025-03-13|language=en}}&lt;/ref&gt;.

12 тамызда ол [[Футболдан Германия кубогы 2023/24|Германия кубогында]] Шотт Майнц командасына қарсы өткен сырт алаңдағы ойында алғашқы голын соқты, матч 6:1 есебімен аяқталды&lt;ref&gt;{{cite news |title=BVB-Neuzugang Sabitzer mahnt nach 6:1 im DFB-Pokal „Das darf uns nicht passieren“ |url=https://www.ruhrnachrichten.de/bvb/bvb-neuzugang-sabitzer-mahnt-nach-61-im-dfb-pokal-das-darf-uns-nicht-passieren-w768738-2000897755/ |website=Ruhr Nachrichten |language=de |date=12 August 2023}}&lt;/ref&gt;.

2024 жылдың 16 сәуірінде Забитцер [[УЕФА Чемпиондар лигасы 2023/24|Чемпиондар лигасының]] ширек финалының екінші матчында [[Атлетико Мадрид]] клубына қарсы ойында екі нәтижелі пас беріп, бір гол соқты. Боруссия бұл ойында 4:2 есебімен жеңіске жетіп, жалпы есепте 5:4 нәтижесімен жартылай финалға жолдама алды — бұл клуб үшін 2012–13 маусымынан бері алғаш рет болған жетістік еді&lt;ref&gt;{{cite web |last=Liew |first=Jonathan |url=https://www.theguardian.com/football/2024/apr/16/borussia-dortmund-atletico-madrid-champions-league-match-report |title=Borussia Dortmund’s Sabitzer sinks Atlético Madrid in seesaw thriller |publisher=The Guardian |date=16 April 2024 }}&lt;/ref&gt;. Забитцер командамен финалға жетіп, сол турнирдің маусымның үздік командасы құрамына енді.

=== Ұлттық құрама ===
[[Сурет:AUT vs. LIE 2015-10-12 (144).jpg|thumb|upright|Забитцер Аустрия құрамасының сапында, 2015 жыл]]
Забитцер Аустрияның жасөспірімдер құрамасында 16 жасқа дейін, 17 жасқа дейін, 18 жасқа дейін, 19 жасқа дейін және 21 жасқа дейінгі деңгейлерде ойнады&lt;ref&gt;{{cite web |title=M. Sabitzer |url=https://www.besoccer.com/player/m-sabitzer-149122 |website=besoccer.com |access-date=13 March 2025|lang=en}}&lt;/ref&gt;.

Ол [[Аустрия Ұлттық футбол құрамасы]]ндағы алғашқы ойынын 18 жасында, 2012 жылғы 5 маусымда [[Румыния Ұлттық футбол құрамасы|Румынияға]] қарсы өткен жолдастық кездесуде өткізді. Ойын 0:0 есебімен аяқталды&lt;ref&gt;{{cite web |title=National football team player Marcel Sabitzer |url=https://eu-football.info/_player.php?id=27822 |website=eu-football.info |access-date=13 March 2025|lang=en}}&lt;/ref&gt;.

Забитцер Аустрия құрамасының намысын [[Футболдан 2016 жылғы Еуропа біріншілігі|УЕФА Еуро-2016]]&lt;ref&gt;{{cite web | url = https://www.uefa.com/uefaeuro/match/2017960--austria-vs-hungary/lineups/?iv=true | title = Austria-Hungary {{!}} Line-up {{!}} UEFA Euro | website = UEFA. com | access-date = 13 March 2025|lang=en}}&lt;/ref&gt;, [[Футболдан 2020 жылғы Еуропа біріншілігі|УЕФА Еуро-2020]]&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.oefb.at/oefb/News/Franco-Foda-fixiert-26-Spieler-umfassenden-EURO-Kader |title=Franco Foda fixiert 26 Spieler umfassenden EURO-Kader |trans-title=Franco Foda fixes the 26-player Euro squad |work=Austrian Football Association |date=24 May 2021 |access-date=13 March 2025|language=de}}&lt;/ref&gt;, және [[Футболдан 2024 жылғы Еуропа біріншілігі|УЕФА Еуро-2024]]&lt;ref&gt;{{cite news |date=7 June 2024 |title=Nationalteam-Kader für UEFA EURO 2024 fixiert |trans-title=Final national team squad for UEFA EURO 2024 |url=https://www.oefb.at/oefb/News/OeFB-Kader-UEFA-EURO-2024 |language=de |publisher=Austrian Football Association |access-date=13 March 2025}}&lt;/ref&gt; турнирлерінде қорғады.

2024 жылғы 25 маусымда Забитцер [[Нидерланд Ұлттық футбол құрамасы]]на қарсы соңғы топтық ойын кезінде жеңіс голын соғып, командасына 3:2 есебімен жеңіс әкелді. Осы жеңістің арқасында Аустрия өз тобында бірінші орынға шықты, ал Забитцер ойынның үздік ойыншысы атанды&lt;ref&gt;{{cite web |last=Ames |first=Nick |url=https://www.theguardian.com/football/article/2024/jun/25/netherlands-austria-euro-2024-match-report |title=Austria top group with Netherlands in third after Sabitzer strike settles thriller |publisher=The Guardian |date=25 June 2024|lang=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.uefa.com/euro2024/news/028e-1b37e1ab43a5-f7f8832d2379-1000--netherlands-2-3-austria-sabitzer-seals-top-spot-for-rang/ |title=Netherlands 2-3 Austria: Sabitzer seals top spot for Rangnick's men |publisher=UEFA |date=25 June 2024|lang=en }}&lt;/ref&gt;.

== Жеке өмірі ==
Ол Аустрия құрамасының бұрынғы ойыншысы [[Херфрид Забитцер]]дің ұлы&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://abseits.at/fusball-in-osterreich/bundesliga/im-namen-des-vaters-4-die-drechsels-die-fodas-die-drazans-und-viele-mehr/|title=Im Namen des Vaters (4) – Die Drechsels, die Fodas, die Drazans und viele mehr! &quot; abseits.at|date=21 October 2013|lang=de}}&lt;/ref&gt; және футболшы [[Томас Забитцер]]дің ағасы&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.spox.com/at/sport/fussball/oesterreich/1906/Artikel/bestaetigt-lask-gewinnt-rennen-um-thomas-sabitzer.html|title=Bestätigt: LASK gewinnt Rennen um Thomas Sabitzer|website=www.spox.com|date=17 June 2019|lang=de}}&lt;/ref&gt;.

== Жетістіктері ==

=== Командалық ===

; «Ред Булл»
* Аустрия чемпионы: 2014/15
* Аустрия кубогы: 2014/15

; «Бавария Мюнхен»
* Германия чемпионы: 2021/22
* Германия суперкубогы: 2022

; «Манчестер Юнайтед»
* Англия футбол лигасының кубогы: 2022/23

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

== Сілтемелер ==
*[https://www.sports.ru/tags/145227133/ Профилі]

{{Бавария ФК құрамы}}

[[Санат:Аустрия футболшылары]]
[[Санат:Аустрия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]]
[[Санат:Адмира Ваккер ФК ойыншылары]]
[[Санат:Рапид Вена ФК ойыншылары]]
[[Санат:РБ Лейпциг ФК ойыншылары]]
[[Санат:Ред Булл Зальцбург ФК ойыншылары]]
[[Санат:Бавария ФК ойыншылары]]
[[Санат:Манчестер Юнайтед ФК ойыншылары]]</text>
      <sha1>qudgitu8z5zx9fm65cuvfse9hx3pkp7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ескі Жаңа Жыл</title>
    <ns>0</ns>
    <id>653066</id>
    <revision>
      <id>3632115</id>
      <parentid>3631227</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T05:29:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Айжан Утепбаева</username>
        <id>183541</id>
      </contributor>
      <origin>3632115</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3334" sha1="598lp6dgfxcmjof84z7gemj4m76jwgn" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=қаңтар 2021}}
'''Ескі Жаңа Жыл''' — Джулиан күнтізбесіндегі [[Жаңа жыл]] (ескі стиль). Бұл мейрам 13–14 қаңтарда тойланады және Рождествоны атап өтетін елдерге кең таралған.

== Тарихы ==
Бұл мереке хронологияның өзгеруі нәтижесінде пайда болды. Еуропалық мемлекеттердің барлығы  18-ғасырда күнтізбеден бірнеше күнді алып тастап, Григориан хронологиясына көшті. XX ғасырға қарай орыс күнтізбесі [[Григориан күнтізбесі]]не ауысқан Еуропадан 13 күн артта қалды. Осы алшақтықты жою үшін 1918 жылы Халық Комиссарлары Кеңесінің жарлығымен Григориан күнтізбесіне - жаңа стильге көшу жасалды. Шындығында, 31 қаңтардан кейін бұл 14 ақпан болды. Нәтижесінде 14 қаңтар — Әулие Василий күні ескі Жаңа жыл болып шықты.

== Салт-дәстүрлер ==
Көптеген дәстүрлер мен [[әдет-ғұрыптар]] Ресейдегі ескі Жаңа жылмен байланысты. Васильев күнінде олар болашақ егінмен байланысты болатын ауылшаруашылық мерекесін атап өтті және себу рәсімін жасады, демек, мереке «овсень» немесе «авсень» деп аталды.

Ескі Жаңа жыл түнінде қыздар өздерінің болашақ махаббатына сәуегейлік жасаған. Өйткені, христмастид кезеңі жалғасты, кез-келген сәуегейлік пен болжам жасау үшін жылдың ең жақсы уақыты. Халықта 13 қаңтардан 14 қаңтарға қараған түні болашақ жарыңды түсіңде көре аласың деп сенген.

=== Наным-сенім мен ырымдар ===
* Ақшаға мұқтаж болмау үшін адамдар бір-біріне ақша бермеген. Ал бұл күні ақша алу өте сәтті деп саналды, бұл Жаңа жылда алдын ала болжанған пайда.
* Жыл бойына жақсы киіну үшін Васильевтің кешінде Жаңа жылды қарсы алу үшін жаңа киім кию керек.
* Ескі Жаңа Жылда ашық, жұлдызды аспан жидектердің мол түсімін алдын ала көрсетті. 13-қаңтарда кешкісін болған қатты боран жаңғақтың мол өнімін көрсетті.

== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://ru.sputnik.kz/spravka/20200113/8719200/staryj-novyj-god-istoriya-tradicii.html Старый Новый год: история и традиции праздника]

[[Санат:Жаңа жыл]]</text>
      <sha1>598lp6dgfxcmjof84z7gemj4m76jwgn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632116</id>
      <parentid>3632115</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T05:31:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Айжан Утепбаева</username>
        <id>183541</id>
      </contributor>
      <origin>3632116</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3338" sha1="itwsho5vqz3whjisemv6ooq11d8b06u" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=қаңтар 2021}}
'''Ескі Жаңа Жыл''' — Джулиан күнтізбесіндегі [[Жаңа жыл]] (ескі стиль). Бұл мейрам 13–14 қаңтарда тойланады және Рождествоны атап өтетін елдерге кең таралған.

== Тарихы ==
Бұл мереке хронологияның өзгеруі нәтижесінде пайда болды. Еуропалық мемлекеттердің барлығы  18-ғасырда күнтізбеден бірнеше күнді алып тастап, Григориан хронологиясына көшті. XX ғасырға қарай орыс күнтізбесі [[Григориан күнтізбесі]]не ауысқан Еуропадан 13 күн артта қалды. Осы алшақтықты жою үшін 1918 жылы Халық Комиссарлары Кеңесінің жарлығымен Григориан күнтізбесіне - жаңа стильге көшу жасалды. Шындығында, 31 қаңтардан кейін бұл 14 ақпан болды. Нәтижесінде 14 қаңтар — Әулие Василий күні ескі Жаңа жыл болып шықты.

== Салт-дәстүрлер ==
Көптеген дәстүрлер мен [[әдет-ғұрыптар]] Ресейдегі ескі Жаңа жылмен байланысты. [[Васильев күні]]нде олар болашақ егінмен байланысты болатын ауылшаруашылық мерекесін атап өтті және себу рәсімін жасады, демек, мереке «овсень» немесе «авсень» деп аталды.

Ескі Жаңа жыл түнінде қыздар өздерінің болашақ махаббатына сәуегейлік жасаған. Өйткені, христмастид кезеңі жалғасты, кез-келген сәуегейлік пен болжам жасау үшін жылдың ең жақсы уақыты. Халықта 13 қаңтардан 14 қаңтарға қараған түні болашақ жарыңды түсіңде көре аласың деп сенген.

=== Наным-сенім мен ырымдар ===
* Ақшаға мұқтаж болмау үшін адамдар бір-біріне ақша бермеген. Ал бұл күні ақша алу өте сәтті деп саналды, бұл Жаңа жылда алдын ала болжанған пайда.
* Жыл бойына жақсы киіну үшін Васильевтің кешінде Жаңа жылды қарсы алу үшін жаңа киім кию керек.
* Ескі Жаңа Жылда ашық, жұлдызды аспан жидектердің мол түсімін алдын ала көрсетті. 13-қаңтарда кешкісін болған қатты боран жаңғақтың мол өнімін көрсетті.

== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://ru.sputnik.kz/spravka/20200113/8719200/staryj-novyj-god-istoriya-tradicii.html Старый Новый год: история и традиции праздника]

[[Санат:Жаңа жыл]]</text>
      <sha1>itwsho5vqz3whjisemv6ooq11d8b06u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632117</id>
      <parentid>3632116</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T05:33:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Айжан Утепбаева</username>
        <id>183541</id>
      </contributor>
      <origin>3632117</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3342" sha1="2sxlbu6qguzi1aijk24ga1bdcs93d66" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=қаңтар 2021}}
'''Ескі Жаңа Жыл''' — Джулиан күнтізбесіндегі [[Жаңа жыл]] (ескі стиль). Бұл мейрам 13–14 қаңтарда тойланады және Рождествоны атап өтетін елдерге кең таралған.

== Тарихы ==
Бұл мереке хронологияның өзгеруі нәтижесінде пайда болды. [[Еуропа]]лық мемлекеттердің барлығы  18-ғасырда күнтізбеден бірнеше күнді алып тастап, Григориан хронологиясына көшті. XX ғасырға қарай орыс күнтізбесі [[Григориан күнтізбесі]]не ауысқан Еуропадан 13 күн артта қалды. Осы алшақтықты жою үшін 1918 жылы Халық Комиссарлары Кеңесінің жарлығымен Григориан күнтізбесіне - жаңа стильге көшу жасалды. Шындығында, 31 қаңтардан кейін бұл 14 ақпан болды. Нәтижесінде 14 қаңтар — Әулие Василий күні ескі Жаңа жыл болып шықты.

== Салт-дәстүрлер ==
Көптеген дәстүрлер мен [[әдет-ғұрыптар]] Ресейдегі ескі Жаңа жылмен байланысты. [[Васильев күні]]нде олар болашақ егінмен байланысты болатын ауылшаруашылық мерекесін атап өтті және себу рәсімін жасады, демек, мереке «овсень» немесе «авсень» деп аталды.

Ескі Жаңа жыл түнінде қыздар өздерінің болашақ махаббатына сәуегейлік жасаған. Өйткені, христмастид кезеңі жалғасты, кез-келген сәуегейлік пен болжам жасау үшін жылдың ең жақсы уақыты. Халықта 13 қаңтардан 14 қаңтарға қараған түні болашақ жарыңды түсіңде көре аласың деп сенген.

=== Наным-сенім мен ырымдар ===
* Ақшаға мұқтаж болмау үшін адамдар бір-біріне ақша бермеген. Ал бұл күні ақша алу өте сәтті деп саналды, бұл Жаңа жылда алдын ала болжанған пайда.
* Жыл бойына жақсы киіну үшін Васильевтің кешінде Жаңа жылды қарсы алу үшін жаңа киім кию керек.
* Ескі Жаңа Жылда ашық, жұлдызды аспан жидектердің мол түсімін алдын ала көрсетті. 13-қаңтарда кешкісін болған қатты боран жаңғақтың мол өнімін көрсетті.

== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://ru.sputnik.kz/spravka/20200113/8719200/staryj-novyj-god-istoriya-tradicii.html Старый Новый год: история и традиции праздника]

[[Санат:Жаңа жыл]]</text>
      <sha1>2sxlbu6qguzi1aijk24ga1bdcs93d66</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632118</id>
      <parentid>3632117</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T05:34:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Айжан Утепбаева</username>
        <id>183541</id>
      </contributor>
      <origin>3632118</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3346" sha1="c1agr5pjdt1pw3wdq196zc5w3lq3ise" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=қаңтар 2021}}
'''Ескі Жаңа Жыл''' — Джулиан күнтізбесіндегі [[Жаңа жыл]] (ескі стиль). Бұл мейрам 13–14 қаңтарда тойланады және Рождествоны атап өтетін елдерге кең таралған.

== Тарихы ==
Бұл мереке хронологияның өзгеруі нәтижесінде пайда болды. [[Еуропа]]лық мемлекеттердің барлығы  18-ғасырда күнтізбеден бірнеше күнді алып тастап, Григориан хронологиясына көшті. XX ғасырға қарай орыс күнтізбесі [[Григориан күнтізбесі]]не ауысқан Еуропадан 13 күн артта қалды. Осы алшақтықты жою үшін 1918 жылы Халық Комиссарлары Кеңесінің жарлығымен Григориан күнтізбесіне - жаңа стильге көшу жасалды. Шындығында, 31 қаңтардан кейін бұл 14 ақпан болды. Нәтижесінде 14 қаңтар — Әулие Василий күні ескі Жаңа жыл болып шықты.

== Салт-дәстүрлер ==
Көптеген дәстүрлер мен [[әдет-ғұрыптар]] [[Ресей]]дегі ескі Жаңа жылмен байланысты. [[Васильев күні]]нде олар болашақ егінмен байланысты болатын ауылшаруашылық мерекесін атап өтті және себу рәсімін жасады, демек, мереке «овсень» немесе «авсень» деп аталды.

Ескі Жаңа жыл түнінде қыздар өздерінің болашақ махаббатына сәуегейлік жасаған. Өйткені, христмастид кезеңі жалғасты, кез-келген сәуегейлік пен болжам жасау үшін жылдың ең жақсы уақыты. Халықта 13 қаңтардан 14 қаңтарға қараған түні болашақ жарыңды түсіңде көре аласың деп сенген.

=== Наным-сенім мен ырымдар ===
* Ақшаға мұқтаж болмау үшін адамдар бір-біріне ақша бермеген. Ал бұл күні ақша алу өте сәтті деп саналды, бұл Жаңа жылда алдын ала болжанған пайда.
* Жыл бойына жақсы киіну үшін Васильевтің кешінде Жаңа жылды қарсы алу үшін жаңа киім кию керек.
* Ескі Жаңа Жылда ашық, жұлдызды аспан жидектердің мол түсімін алдын ала көрсетті. 13-қаңтарда кешкісін болған қатты боран жаңғақтың мол өнімін көрсетті.

== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://ru.sputnik.kz/spravka/20200113/8719200/staryj-novyj-god-istoriya-tradicii.html Старый Новый год: история и традиции праздника]

[[Санат:Жаңа жыл]]</text>
      <sha1>c1agr5pjdt1pw3wdq196zc5w3lq3ise</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632119</id>
      <parentid>3632118</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T05:35:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Айжан Утепбаева</username>
        <id>183541</id>
      </contributor>
      <origin>3632119</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3350" sha1="9kg3wsv0akz8h01jard3u194og389w8" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=қаңтар 2021}}
'''Ескі Жаңа Жыл''' — Джулиан күнтізбесіндегі [[Жаңа жыл]] (ескі стиль). Бұл мейрам 13–14 қаңтарда тойланады және Рождествоны атап өтетін елдерге кең таралған.

== Тарихы ==
Бұл мереке хронологияның өзгеруі нәтижесінде пайда болды. [[Еуропа]]лық мемлекеттердің барлығы  18-ғасырда күнтізбеден бірнеше күнді алып тастап, Григориан хронологиясына көшті. XX ғасырға қарай орыс күнтізбесі [[Григориан күнтізбесі]]не ауысқан Еуропадан 13 күн артта қалды. Осы алшақтықты жою үшін 1918 жылы Халық Комиссарлары Кеңесінің жарлығымен Григориан күнтізбесіне - жаңа стильге көшу жасалды. Шындығында, 31 қаңтардан кейін бұл 14 ақпан болды. Нәтижесінде 14 қаңтар — Әулие Василий күні ескі Жаңа жыл болып шықты.

== Салт-дәстүрлер ==
Көптеген дәстүрлер мен [[әдет-ғұрыптар]] [[Ресей]]дегі ескі Жаңа жылмен байланысты. [[Васильев күні]]нде олар болашақ егінмен байланысты болатын ауылшаруашылық мерекесін атап өтті және себу рәсімін жасады, демек, мереке «овсень» немесе «авсень» деп аталды.

Ескі Жаңа жыл түнінде қыздар өздерінің болашақ махаббатына сәуегейлік жасаған. Өйткені, [[христмастид кезеңі]] жалғасты, кез-келген сәуегейлік пен болжам жасау үшін жылдың ең жақсы уақыты. Халықта 13 қаңтардан 14 қаңтарға қараған түні болашақ жарыңды түсіңде көре аласың деп сенген.

=== Наным-сенім мен ырымдар ===
* Ақшаға мұқтаж болмау үшін адамдар бір-біріне ақша бермеген. Ал бұл күні ақша алу өте сәтті деп саналды, бұл Жаңа жылда алдын ала болжанған пайда.
* Жыл бойына жақсы киіну үшін Васильевтің кешінде Жаңа жылды қарсы алу үшін жаңа киім кию керек.
* Ескі Жаңа Жылда ашық, жұлдызды аспан жидектердің мол түсімін алдын ала көрсетті. 13-қаңтарда кешкісін болған қатты боран жаңғақтың мол өнімін көрсетті.

== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://ru.sputnik.kz/spravka/20200113/8719200/staryj-novyj-god-istoriya-tradicii.html Старый Новый год: история и традиции праздника]

[[Санат:Жаңа жыл]]</text>
      <sha1>9kg3wsv0akz8h01jard3u194og389w8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Орталық зират (Алматы)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>653498</id>
    <revision>
      <id>3632120</id>
      <parentid>3584428</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T05:39:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Айжан Утепбаева</username>
        <id>183541</id>
      </contributor>
      <origin>3632120</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3004" sha1="9gtrov3itaqbbbru8u4ey0mzrmdoree" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=қаңтар 2021}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;
'''Орталық зират''' — көрнекті қоғам қайраткерлері мен танымал тұлғалар жерленген жер.

== Сипаттамасы ==
Орталық зираттағы алғашқы жерлеу [[Алматы]] [[20 ғасыр]]дың аяғында пайда болды.Орталық зират бұрынғы Иверско-Серафим қыздар монастырінің орнында пайда болды. Қазіргі уақытта Орталық зират Алматы қаласының орталығындағы Райымбек (бұрынғы Ташкент) көшесінің бойында орналасқан.

== Жерленген тұлғалар ==
Орталық зиратта [[Ұлы Отан соғысы]] [[майдангерлер]]і, соғыстың түрлі зардаптарынан және госпитальда қайтыс болған жауынгерлер мен тыл ардагерлері, сондай-ақ әйгілі әнші [[Күләш Жасынқызы Бәйсейітова]], қазақтың аса көрнекті композиторы, қоғам қайраткері [[Мұқан Төлебаев]], қазақтың ұлы жазушысы, ғұлама ғалым [[Мұхтар Омарханұлы Әуезов]], минералогия ғылымдарының докторы, профессор, академик, [[Қаныш Имантайұлы Сәтбаев]], ақын, әнші-композитор, домбырашы [[Иса Байзақов]], қазақтың әйгілі актері, режиссер, КСРО Халық әртісі Шәкен Кенжетайұлы Айманов, актер, қазақ ұлттық кәсіби театр өнерінің негізін қалаушылардың бірі, КСРО Халық әртісі [[Қалыбек  Қуанышбаев]], мемлекет және қоғам қайраткері Жұмабай Шаяхметов, қазақ музыкасын зерттеуші көрнекті ғалым, әйгілі композитор, дирижер Ахмет Қуанұлы Жұбанов, революционер [[Әліби Тоқжанұлы Жангелдин|Әліби Жангелдин]], әйгілі әнші [[Әміре Қашаубаев]], атақты күйші [[Дина Нұрпейісова]] және басқа да Қазақстанға еңбегі сіңген мәдениет және қоғам қайраткерлері жерленген.&lt;ref&gt;Қазақстанның өңірлік қасиетті нысандары. — Астана: Фолиант, 2017. — 504 б.&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Алматы зираттары]]</text>
      <sha1>9gtrov3itaqbbbru8u4ey0mzrmdoree</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632121</id>
      <parentid>3632120</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T05:40:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Айжан Утепбаева</username>
        <id>183541</id>
      </contributor>
      <origin>3632121</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3008" sha1="0cdsjefem5eiupz74sf83rdv05wx43h" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=қаңтар 2021}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;
'''Орталық зират''' — көрнекті қоғам қайраткерлері мен танымал тұлғалар жерленген жер.

== Сипаттамасы ==
Орталық зираттағы алғашқы жерлеу [[Алматы]] [[20 ғасыр]]дың аяғында пайда болды.Орталық зират бұрынғы Иверско-Серафим қыздар монастырінің орнында пайда болды. Қазіргі уақытта Орталық зират Алматы қаласының орталығындағы Райымбек (бұрынғы Ташкент) көшесінің бойында орналасқан.

== Жерленген тұлғалар ==
Орталық зиратта [[Ұлы Отан соғысы]] [[майдангерлер]]і, соғыстың түрлі зардаптарынан және госпитальда қайтыс болған жауынгерлер мен тыл ардагерлері, сондай-ақ әйгілі әнші [[Күләш Жасынқызы Бәйсейітова]], қазақтың аса көрнекті композиторы, қоғам қайраткері [[Мұқан Төлебаев]], қазақтың ұлы жазушысы, ғұлама ғалым [[Мұхтар Омарханұлы Әуезов]], минералогия ғылымдарының докторы, профессор, академик, [[Қаныш Имантайұлы Сәтбаев]], ақын, әнші-композитор, домбырашы [[Иса Байзақов]], қазақтың әйгілі актері, режиссер, КСРО Халық әртісі [[Шәкен Кенжетайұлы Айманов]], актер, қазақ ұлттық кәсіби театр өнерінің негізін қалаушылардың бірі, КСРО Халық әртісі [[Қалыбек  Қуанышбаев]], мемлекет және қоғам қайраткері Жұмабай Шаяхметов, қазақ музыкасын зерттеуші көрнекті ғалым, әйгілі композитор, дирижер Ахмет Қуанұлы Жұбанов, революционер [[Әліби Тоқжанұлы Жангелдин|Әліби Жангелдин]], әйгілі әнші [[Әміре Қашаубаев]], атақты күйші [[Дина Нұрпейісова]] және басқа да Қазақстанға еңбегі сіңген мәдениет және қоғам қайраткерлері жерленген.&lt;ref&gt;Қазақстанның өңірлік қасиетті нысандары. — Астана: Фолиант, 2017. — 504 б.&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Алматы зираттары]]</text>
      <sha1>0cdsjefem5eiupz74sf83rdv05wx43h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632122</id>
      <parentid>3632121</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T05:41:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Айжан Утепбаева</username>
        <id>183541</id>
      </contributor>
      <origin>3632122</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3012" sha1="305y04noaehfjp03eas6tnqgc12jfg9" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=қаңтар 2021}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;
'''Орталық зират''' — көрнекті қоғам қайраткерлері мен танымал тұлғалар жерленген жер.

== Сипаттамасы ==
Орталық зираттағы алғашқы жерлеу [[Алматы]] [[20 ғасыр]]дың аяғында пайда болды.Орталық зират бұрынғы Иверско-Серафим қыздар монастырінің орнында пайда болды. Қазіргі уақытта Орталық зират Алматы қаласының орталығындағы Райымбек (бұрынғы Ташкент) көшесінің бойында орналасқан.

== Жерленген тұлғалар ==
Орталық зиратта [[Ұлы Отан соғысы]] [[майдангерлер]]і, соғыстың түрлі зардаптарынан және госпитальда қайтыс болған жауынгерлер мен тыл ардагерлері, сондай-ақ әйгілі әнші [[Күләш Жасынқызы Бәйсейітова]], қазақтың аса көрнекті композиторы, қоғам қайраткері [[Мұқан Төлебаев]], қазақтың ұлы жазушысы, ғұлама ғалым [[Мұхтар Омарханұлы Әуезов]], минералогия ғылымдарының докторы, профессор, академик, [[Қаныш Имантайұлы Сәтбаев]], ақын, әнші-композитор, домбырашы [[Иса Байзақов]], қазақтың әйгілі актері, режиссер, КСРО Халық әртісі [[Шәкен Кенжетайұлы Айманов]], актер, қазақ ұлттық кәсіби театр өнерінің негізін қалаушылардың бірі, КСРО Халық әртісі [[Қалыбек  Қуанышбаев]], мемлекет және қоғам қайраткері Жұмабай Шаяхметов, қазақ музыкасын зерттеуші көрнекті ғалым, әйгілі композитор, дирижер [[Ахмет Қуанұлы Жұбанов]], революционер [[Әліби Тоқжанұлы Жангелдин|Әліби Жангелдин]], әйгілі әнші [[Әміре Қашаубаев]], атақты күйші [[Дина Нұрпейісова]] және басқа да Қазақстанға еңбегі сіңген мәдениет және қоғам қайраткерлері жерленген.&lt;ref&gt;Қазақстанның өңірлік қасиетті нысандары. — Астана: Фолиант, 2017. — 504 б.&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Алматы зираттары]]</text>
      <sha1>305y04noaehfjp03eas6tnqgc12jfg9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632123</id>
      <parentid>3632122</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T05:42:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Айжан Утепбаева</username>
        <id>183541</id>
      </contributor>
      <origin>3632123</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3016" sha1="2qsor3r0ajx90y8fzyj37a1bsqebet5" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=қаңтар 2021}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;
'''Орталық зират''' — көрнекті қоғам қайраткерлері мен танымал тұлғалар жерленген жер.

== Сипаттамасы ==
Орталық зираттағы алғашқы жерлеу [[Алматы]] [[20 ғасыр]]дың аяғында пайда болды.Орталық зират бұрынғы Иверско-Серафим қыздар монастырінің орнында пайда болды. Қазіргі уақытта Орталық зират Алматы қаласының орталығындағы Райымбек (бұрынғы Ташкент) көшесінің бойында орналасқан.

== Жерленген тұлғалар ==
Орталық зиратта [[Ұлы Отан соғысы]] [[майдангерлер]]і, соғыстың түрлі зардаптарынан және госпитальда қайтыс болған жауынгерлер мен тыл ардагерлері, сондай-ақ әйгілі әнші [[Күләш Жасынқызы Бәйсейітова]], қазақтың аса көрнекті композиторы, қоғам қайраткері [[Мұқан Төлебаев]], қазақтың ұлы жазушысы, ғұлама ғалым [[Мұхтар Омарханұлы Әуезов]], минералогия ғылымдарының докторы, профессор, академик, [[Қаныш Имантайұлы Сәтбаев]], ақын, әнші-композитор, домбырашы [[Иса Байзақов]], қазақтың әйгілі актері, режиссер, КСРО Халық әртісі [[Шәкен Кенжетайұлы Айманов]], актер, қазақ ұлттық кәсіби театр өнерінің негізін қалаушылардың бірі, КСРО Халық әртісі [[Қалыбек  Қуанышбаев]], мемлекет және қоғам қайраткері [[Жұмабай Шаяхметов]], қазақ музыкасын зерттеуші көрнекті ғалым, әйгілі композитор, дирижер [[Ахмет Қуанұлы Жұбанов]], революционер [[Әліби Тоқжанұлы Жангелдин|Әліби Жангелдин]], әйгілі әнші [[Әміре Қашаубаев]], атақты күйші [[Дина Нұрпейісова]] және басқа да Қазақстанға еңбегі сіңген мәдениет және қоғам қайраткерлері жерленген.&lt;ref&gt;Қазақстанның өңірлік қасиетті нысандары. — Астана: Фолиант, 2017. — 504 б.&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Алматы зираттары]]</text>
      <sha1>2qsor3r0ajx90y8fzyj37a1bsqebet5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632124</id>
      <parentid>3632123</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T05:43:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Айжан Утепбаева</username>
        <id>183541</id>
      </contributor>
      <origin>3632124</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3037" sha1="2vxzhjitmtvlxt26fq7akw35g0pqo6b" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=қаңтар 2021}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;
'''Орталық зират''' — көрнекті қоғам қайраткерлері мен танымал тұлғалар жерленген жер.

== Сипаттамасы ==
Орталық зираттағы алғашқы жерлеу [[Алматы]] [[20 ғасыр]]дың аяғында пайда болды.Орталық зират бұрынғы Иверско-Серафим қыздар монастырінің орнында пайда болды. Қазіргі уақытта Орталық зират Алматы қаласының орталығындағы Райымбек (бұрынғы Ташкент) көшесінің бойында орналасқан.

== Жерленген тұлғалар ==
Орталық зиратта [[Ұлы Отан соғысы]] [[майдангерлер]]і, соғыстың түрлі зардаптарынан және госпитальда қайтыс болған жауынгерлер мен тыл ардагерлері, сондай-ақ әйгілі әнші [[Күләш Жасынқызы Бәйсейітова]], қазақтың аса көрнекті композиторы, қоғам қайраткері [[Мұқан Төлебаев]], қазақтың ұлы жазушысы, ғұлама ғалым [[Мұхтар Омарханұлы Әуезов]], минералогия ғылымдарының докторы, профессор, академик, [[Қаныш Имантайұлы Сәтбаев]], ақын, әнші-композитор, домбырашы [[Иса Байзақов]], қазақтың әйгілі актері, режиссер, КСРО Халық әртісі [[Шәкен Кенжетайұлы Айманов]], актер, қазақ ұлттық кәсіби театр өнерінің негізін қалаушылардың бірі, КСРО Халық әртісі [[Қалыбек  Қуанышбаев]], мемлекет және қоғам қайраткері [[Жұмабай Шаяхметұлы Шаяхметов]], қазақ музыкасын зерттеуші көрнекті ғалым, әйгілі композитор, дирижер [[Ахмет Қуанұлы Жұбанов]], революционер [[Әліби Тоқжанұлы Жангелдин|Әліби Жангелдин]], әйгілі әнші [[Әміре Қашаубаев]], атақты күйші [[Дина Нұрпейісова]] және басқа да Қазақстанға еңбегі сіңген мәдениет және қоғам қайраткерлері жерленген.&lt;ref&gt;Қазақстанның өңірлік қасиетті нысандары. — Астана: Фолиант, 2017. — 504 б.&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Алматы зираттары]]</text>
      <sha1>2vxzhjitmtvlxt26fq7akw35g0pqo6b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ұланбатыр (футбол клубы)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>654626</id>
    <revision>
      <id>3632245</id>
      <parentid>3493992</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T11:54:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Makenzis</username>
        <id>71333</id>
      </contributor>
      <comment>/* Моңголия чемпионаты */</comment>
      <origin>3632245</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1957" sha1="45bz8gooxhrosq1m1ms1gpcm25r6pdk" xml:space="preserve">{{Футбол клубы
|атауы = {{ту|Моңғолия}} ҰланБатыр
|құрылған = 2011&lt;ref&gt;[https://www.facebook.com/FCUlaanbaatar FC Ulaanbaatar]&lt;/ref&gt;
|стадионы = [[МФФ футбол орталығы]]
|сыйымдылығы = 3 500
|президент =
|директор =
|жаттықтырушы = {{ту|Сан-Марино}} [[Марко Раджини]]
|жарыс = [[Футболдан Моңғолия чемпионаты]]
|маусым = 2024/25
|орын = 3 орын
|сайты =http://www.fc-ub.com/
| pattern_la1 = _whiteborder
| pattern_b1 = 
| pattern_ra1 = _whiteborder
| pattern_sh1 = 
| pattern_so1 = 
| leftarm1 = FF0000
| body1 = FF0000
| rightarm1 = FF0000
| shorts1 = FFFFFF
| socks1 = FF0000
| kit_alt2 = Away Kit
| pattern_la2 = 1B1811
| pattern_b2 = 
| pattern_ra2 = 
| pattern_sh2 = 
| pattern_so2 = 
| leftarm2 = 003366
| body2 = 003366
| rightarm2 = 003366
| shorts2 = 003366
| socks2 = 003366}}
'''«Ұланбатыр»''' ({{lang-mn|«Улаанбаатар» хөлбөмбөгийн клуб}}, {{lang-en|FC Ulaanbaatar}}) —Моңголия чемпионаттарында ойнайтын футбол клубы.  

== Тарихы ==
2011 жылы құрылған. Құрылған жылы-ақ Моңғолия чемпионы атанды. 
Бірақ келесі маусымды 6-шы орында аяқтады. Тек 2015 жылы ғана жүлделі орынға ілініп, екінші орын алды. Бұл көрсеткішін 2018, 2020 жылғы маусымдарда да қайталады. 

== Жетістіктері ==

=== Моңголия чемпионаты ===
; Чемпион: 2011, 2022/23, 2025/26

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

== Сілтемелер ==
* 

[[Санат:Моңғолия футбол клубтары]]
[[Санат:2011 жылы құрылған футбол клубтары]]</text>
      <sha1>45bz8gooxhrosq1m1ms1gpcm25r6pdk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632246</id>
      <parentid>3632245</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T11:54:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Makenzis</username>
        <id>71333</id>
      </contributor>
      <origin>3632246</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1957" sha1="f2b6d3f2pmrerrh5mvbi355dmcd81n6" xml:space="preserve">{{Футбол клубы
|атауы = {{ту|Моңғолия}} ҰланБатыр
|құрылған = 2011&lt;ref&gt;[https://www.facebook.com/FCUlaanbaatar FC Ulaanbaatar]&lt;/ref&gt;
|стадионы = [[МФФ футбол орталығы]]
|сыйымдылығы = 3 500
|президент =
|директор =
|жаттықтырушы = {{ту|Сан-Марино}} [[Марко Раджини]]
|жарыс = [[Футболдан Моңғолия чемпионаты]]
|маусым = 2025/26
|орын = 1 орын
|сайты =http://www.fc-ub.com/
| pattern_la1 = _whiteborder
| pattern_b1 = 
| pattern_ra1 = _whiteborder
| pattern_sh1 = 
| pattern_so1 = 
| leftarm1 = FF0000
| body1 = FF0000
| rightarm1 = FF0000
| shorts1 = FFFFFF
| socks1 = FF0000
| kit_alt2 = Away Kit
| pattern_la2 = 1B1811
| pattern_b2 = 
| pattern_ra2 = 
| pattern_sh2 = 
| pattern_so2 = 
| leftarm2 = 003366
| body2 = 003366
| rightarm2 = 003366
| shorts2 = 003366
| socks2 = 003366}}
'''«Ұланбатыр»''' ({{lang-mn|«Улаанбаатар» хөлбөмбөгийн клуб}}, {{lang-en|FC Ulaanbaatar}}) —Моңголия чемпионаттарында ойнайтын футбол клубы.  

== Тарихы ==
2011 жылы құрылған. Құрылған жылы-ақ Моңғолия чемпионы атанды. 
Бірақ келесі маусымды 6-шы орында аяқтады. Тек 2015 жылы ғана жүлделі орынға ілініп, екінші орын алды. Бұл көрсеткішін 2018, 2020 жылғы маусымдарда да қайталады. 

== Жетістіктері ==

=== Моңголия чемпионаты ===
; Чемпион: 2011, 2022/23, 2025/26

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

== Сілтемелер ==
* 

[[Санат:Моңғолия футбол клубтары]]
[[Санат:2011 жылы құрылған футбол клубтары]]</text>
      <sha1>f2b6d3f2pmrerrh5mvbi355dmcd81n6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Әмина Сүлейменқызы Мәметова</title>
    <ns>0</ns>
    <id>659490</id>
    <revision>
      <id>3632214</id>
      <parentid>3612856</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T10:12:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Айжан Утепбаева</username>
        <id>183541</id>
      </contributor>
      <origin>3632214</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4734" sha1="kk53e514kn2x77fjop7qsereitcrkxf" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=сәуір 2021}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;

[[File:Маметовтар.jpg|right|thumb|240 px|Әмина және Ахмет Мәметовтар]]
'''Әмина Сүлейменқызы Мәметова'''  07.12.1901 жылы [[Батыс Қазақстан облысы]]ның Тайпақ ауданында дүниеге келген.Әмина Мәметова - қазақтың қаһарман қызы, Шығыстан шыққан тұңғыш Кеңес Одағының Батыры атағына ие болған қыз – [[Мәншүк Жиенғалиқызы Мәметова|Мәншүк Мәметова]]ның анасы, қазақ қыздарының арасынан шыққан әдебиеттану мен әдеби сын саласындағы тұңғыш ұстаз-ғалымдардың бірі.Әкесі – Сүлеймен [[Нұралы хан]]ға төрт атадан, (Нұралы – Орман – Күсіпғали – Жүсіп – Сүлеймен) [[Әбілқайыр хан]]ға жеті атадан қосылады &lt;ref&gt;Мәметова, А. Мәншүктің анасы Әмина Сүлейменқызы қандай жан? &quot;Орда жұлдызы&quot; газеті. 16 Қараша 2012 ж. http://old.baq.kz/kk/news/aimaktik_bak_muragat/regmedia-26154{{Deadlink|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. 

==Өмірбаяны==

Жары [[Ахмет Мәметов]] алғашқы дәрігерлердің бірі, танымал қоғам қайраткері болған. Өзінде бала болмағандықтан, ағасы Жеңіскәлінің қызы Мәншүкті өз тәрбиесіне алған. 

Әмина Сүлейменқызы алғашқы білімді [[Хұсни-Жамал Нұралыханова]]дан алған. 
*1917 жылы [[Орал]] қаласындағы қыздар училищесін бітірген. 
* 1928 жылы Саратов университетінің лингвистика бөлімін бітіреді. 
* 1928-1930 жылдары Семей Кеңес партия мектебінде оқытушы болды.
* 1930-1931 жылдары [[Алматы]]да мектеп әдіскері болып қызмет атқарды.
* 1932 жылы Батыс Қазақстан облысының құрылуына байланысты Ахмет пен Әминаны Орал қаласына жұмыс бабымен шақырады. Олар жоғары білімді мамандар есебінде жаңадан ашылып жатқан білім беру және денсаулық сақтау саласында басқарушы қызметіне тағайындалады. 
*1934 жылы Ахмет, Әмина Мәметовтар Алматы қаласына жұмысқа шақырылады. 
* 1945 жылы кандидаттық диссертациясын қорғаған. 
* 1947-1948 жылдары, 1952 жылы. [[Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университеті|Қазақ мемлекеттік қыздар педагогикалық институты]]нда әдебиет кафедрасына жетекшілік еткен. 

==Әдеби қызметі==
Баспасөз бетінде 20-жылдардан көріне бастаған Әмина Сүлейменова әдеби айтыстардың ортасында ойлы да өткір сын мақалаларын жиі жариялайды.  Әйелдер тақырыбына аса көңіл аударған.  «Екпінді жас» журналында редакторлық жұмыс атқарған. Мәншүк Мәметоваға арнаған мақалалары, естеліктері оның шығармашылығында ерекше орын алады. Әмина Мәметова - қазақтың би-шешендері туралы зерттеу жұмысын жасаған тұңғыш ғалым. Қазақ әдебиетінің тарихы бойынша жүзден астам ғылыми мақала, оқулықтар, бағдарламаларды жарыққа шығарды.

==Марапаттары==
«Республиканың еңбек сіңірген мұғалімі» атағына ие болды. «Октябрь революциясы» орденімен, ондаған медальмен марапатталған.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}</text>
      <sha1>kk53e514kn2x77fjop7qsereitcrkxf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Африканың отарлық бөлінуі</title>
    <ns>0</ns>
    <id>659971</id>
    <revision>
      <id>3632110</id>
      <parentid>3630967</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T05:09:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Айжан Утепбаева</username>
        <id>183541</id>
      </contributor>
      <origin>3632110</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19516" sha1="f2jquimog5cleyv2nswisluijg6vada" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=сәуір 2021}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;
[[File:ColonialAfrica.png|thumb|Еуропалық отаршыл державалар бақылайтын Африканың аймақтары (Бельгия, [[Британ империясы|Британия]], Француз, Германия, Италия, Португалия және Испания империялары)]]
'''Африканың бөлінуі''', сондай-ақ '''Африка үшін жарыс''' немесе '''Африка үшін күрес''' ([[ағылшын тілі|ағыл.]] Scramble for Africa, [[француз тілі|фр.]] Partage de l'Afrique, [[португал тілі|порт.]] Partilha de África) — Африканың бөлінуі, сонымен қатар Африка үшін жарыс немесе Африка үшін күрес - бұл XIX ғасырдың ортасынан бастап [[бірінші дүниежүзілік соғыс]]тың басталуына дейін [[Еуропа]]дағы империалистік державалардың [[Африка]]да зерттеу және әскери операциялар жүргізу үшін қарқынды бәсекелестік кезеңі, сайып келгенде, отаршылдық аумақтарды басып алуға бағытталған. Еуропалық отарлаушылардың көптеген себептері болды. Соның ішінде бүкіл континентте қол жетімді құнды ресурстарға ұмтылу, ұлттық билікті нығайту, еуропалық державалар арасындағы шиеленіс, діни миссионерлік құлшыныс және Африка елдерінің ішкі саясаты. ХІХ ғасырдың соңғы ширегінде Африканы бөлу кезінде еуропалық империялар арасындағы саяси және экономикалық бәсекелестік. Еуропалықтарға оған байланысты тікелей соғыстардан аулақ болуға мүмкіндік берді&lt;ref&gt;R. Robinson, J. Gallagher and A. Denny, Africa and the Victorians, London, 1965, p. 175.&lt;/ref&gt;. XIX ғасырдың кейінгі жылдарында әскери ықпал мен экономикалық үстемдік арқылы&quot; бейресми империализмнен &quot; отаршылдық империализмге алып келген тікелей басқаруға көшу болды&lt;ref&gt;Kevin Shillington, History of Africa. Revised second edition (New York: Macmillan Publishers Limited, 2005), 301.&lt;/ref&gt;.

== Тарихы ==
1840 жылға қарай еуропалық державалар Африка жағалауында шағын сауда бекеттерін құрды, бірақ олар теңіз жағасында болуды жөн көріп, құрлықты саудаға сирек пайдаланды&lt;ref&gt;Thomas Pakenham, The Scramble for Africa: White Man’s Conquest of the Dark Continent from 1876 to 1912 (1991) ch 1&lt;/ref&gt;. XIX ғасырдың ортасында еуропалық зерттеушілер Шығыс және Орталық Африканың аудандарын картаға түсірді.

1870 жылдары Батыс Еуропа мемлекеттері Африка континентінің он пайызын ғана бақылап отырды. Олардың барлық территориялары жағалауға жақын орналасқан. Ең маңызды иеліктер Португалияға тиесілі [[Ангола]] мен [[Мозамбик]] болды. [[Ұлыбритания]]ға тиесілі [[Кап колониясы]]. [[Франция]] ұстаған [[Алжир]] болды..

Технологиялық жетістіктер еуропалықтардың сыртқы экспансиясына ықпал етті. Индустрияландыру көлік және байланыс саласында, әсіресе пароходтар, теміржолдар және телеграфтар түрінде қарқынды прогреске әкелді. Медициналық жетістіктер, әсіресе тропикалық ауруларға қарсы дәрі-дәрмектер де маңызды рөл атқарды. [[Хинин]]нің дамуы — [[безгек]]тің тиімді емі — еуропалықтар үшін тропиктің кең кеңістігін қол жетімді етті.

1872 жылы Ұлыбритания Португалияға тиесілі [[Делагоа]] шығанағының оңтүстік жартысына және 1823 жылы британдық капитан Оуэн мен [[кафр]] басшыларының бірі арасында жасалған келісімге сүйене отырып, іргелес аралдарға наразылық білдірді. Бірақ [[арбитраж]] судьяларға сайланған [[Мак-Магон]] 1875 жылы делагоаны португалдықтар үшін мойындады. Ұлыбритания Португалия үкіметін 1880 жылы [[Мапуту|Лоренс-Маркиш]]тегі келісім бойынша Делагоадан бас тартуға көндіре алды; бірақ Португалиядағы осы келісімнен туындаған тәртіпсіздіктер үкіметті одан бас тартуға мәжбүр етті&lt;ref&gt;https://ru.wikisource.org/wiki/ЭСБЕ/Делагоа_или_Далагоа // https://ru.wikipedia.org/wiki Энциклопедический_словарь_Брокгауза_и_Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.&lt;/ref&gt;.

1884 жылы [[Германдық империя]] Африканы бөлу үшін күреске кірісті. Ол Оранж өзенінен Португалия Анголасымен (Германияның Оңтүстік-Батыс Африка) шекарасына дейінгі территорияны [[протекторат]] деп жариялады. 1884 жылдың шілдесінде Германия Испания Гвинеясының солтүстік шекарасынан Калабарға дейінгі жағалауға протекторат жариялады және өзінің иеліктерін кеңейте бастады. Неміс Камерунын құрды, сонымен қатар Тогоға протекторат құрды. 1884-1885 жылдары Германияның Шығыс Африка компаниясы жергілікті тайпалармен келісім жасасып, Тана өзенінің сағасынан Гвардафуй мүйісіне дейінгі 1800 шақырымдық жағалаудың үстінен, оның ішінде Тананың төменгі ағысындағы Виту Сұлтанатының үстінен протекторатын жариялады. Ұлыбританияның бастамасымен осы территорияларды талап еткен тәуелді Занзибар сұлтаны наразылық білдірді, бірақ ол қабылданбады. Осыдан кейін Шығыс Африканың жағалауларының бөліктерін асығыс басып ала бастаған Императорлық британдық шығыс Африка компаниясы құрылды.

Африканы отарлау ертерек болғанына қарамастан, ең күшті бәсекелестік жаңа империализм кезеңінде, әсіресе 1885 жылы Берлин конференциясының Бас заңы қабылданғаннан кейін дамыды.

[[Оңтүстік Африка]]да 1880 жылдардың аяғынан бастап [[Сесил Родс|С.Родстың]] Британдық Оңтүстік Африка компаниясы [[Капа]]дан [[Каир]]ге теміржол салу идеясын алға тартқан кеңейтуді жүзеге асырды. 1888-1893 жылдары бұл рота [[Оңтүстік Родезия]] колониясын құра отырып, машона мен матабеле жерлерін жаулап алды; 1889 жылы [[Замбези өзені]]нің солтүстігі жаулап алынды, ол [[Солтүстік Родезия]] деп аталды. [[Португалия]]да [[Ангола]] мен [[Мозамбик]]ті біртұтас отарлық империяға біріктіру үшін Африка континентінің континентальды аймақтары арқылы үздіксіз отарлық иеліктердің «көпірін» құру жоспары болған, бірақ 1890 жылғы Британдық ультиматум Португалияны осы жобаны жүзеге асырудың келесі жоспарларынан бас тартуға мәжбүр етті.

1890 жылы Германия мен Ұлыбритания арасында осы екі державаның Африкадағы отарлық мүдделерін реттейтін [[Занзибар шарты]] жасалды.

Британия-Бельгия келісім шартына сәйкес 1894 жылы 12 мамырда «Конго еркін мемлекеті» [[Ніл]]дің сол жағалауын [[Альберт көлі]]нен Фашодаға дейін алды, бірақ Франция мен Германияның қысымымен Франциямен 14 тамызда келісімге отырып, 1894 жылы солтүстікке қарай [[Убанги]]-[[Мбому]] сызығымен шектелуге тура келді.

1890 жылы 5 тамызда Батыс Африкада британдық-француздық келісімнен айыру туралы келісім жасалды, бұл британдықтардың [[Нигерия]]дан солтүстікке қарай кеңеюіне шек қойды. [[Того]] шекарасы 1886 жылы 28 шілдеде және 1899 жылы 14 қарашада ағылшын-герман келісімдері және 1898 жылы 27 шілдеде француз-герман келісімімен белгіленді.

Германияның Камеруннан шығысқа қарай ілгерілеуі 1893 жылы 15 қарашада ағылшын-неміс шартымен және 1894 жылы 4 ақпанда француз-герман келісімімен тоқтатылды.

«Африка үшін күрестің» шарықтау шегі болып 1898 жылы Ұлыбритания мен Францияны соғыс қарсаңына алып келген Фашода оқиғасы саналады.

ХІХ ғасырдың аяғында «қара құрлықты» ресурстар көзі деп санайтын жас Италия мемлекеті Африканың бөлінуіне қосылды. Ол әсіресе әлсіреп жатқан [[Осман империясы]]ның африкалық иеліктері мен әлсіз мұсылман сұлтандықтары орналасқан [[Сомали түбегі|Африка Мүйізі]]нің территориясын қызықтырды (қараңыз: [[Итальяндық Сомали]] мен [[Италияндық Ливия]]).

1902 жылға қарай еуропалық державалар Африканың 90% бақылауында болды. Сахараның оңтүстігінде Африкадан тәуелсіздігін итальяндықтардан қорғаған [[Либерия]] ([[АҚШ]] қамқорлығымен) және [[Эфиопия]] ғана тәуелсіздігін сақтап қалды.

1910 жылы Бельгия королі [[Леопольд II]] 1908 жылы [[Конго еркін мемлекеті]]н Бельгия мемлекетіне сатқаннан кейін, [[Ладо анклавы]] [[Англия-Египет Суданы]]на өтті.

Африканың отарлық бөлінуі [[Бірінші дүниежүзілік соғыс]] басталған жылы [[Англия]] [[Египет]]ті ресми түрде қосып алған кезде аяқталды. Екі жыл бұрын [[Марокко]] [[Фес келісімі]] бойынша бөлініп, ал Италия [[Италия-Түрк соғысы]] нәтижесінде [[Ливия]]ны бақылауға алды. 1914 жылға қарай бүкіл континентте [[Эфиопия]] мен [[Либерия]] ғана еуропалықтардың бақылауынан тәуелсіз болды.

== Карталар ==
[[File:Colonial Africa 1800 map.png|thumb|Африка 1800 ж.]]
[[File:Colonial Africa 1870 map.png|thumb|Африка 1870 ж.]]
[[File:Colonial Africa 1900 map.png|thumb|Африка 1900 ж.]]
[[File:Colonial Africa 1914 map.png|thumb|Африка 1914 ж.]]
[[File:Colonial Africa 1923 map.png|thumb|Африка 1923 ж.]]
[[File:Scramble-for-Africa-1880-1913.png|thumb|1880 және 1913 жылдардағы Африканы салыстыру]]

== Метрополиядағы Африка колониялары (1900 жылғы жағдай бойынша) ==
&lt;big&gt;'''Бельгия'''&lt;/big&gt;
  [[Еркін Конго мемлекеті]] (1908 жылдан бастап [[Бельгиялық Конго]], қазіргі [[Конго Демократиялық Республикасы]])
&lt;big&gt;'''Франция'''&lt;/big&gt;
  [[Алжир]]
  [[Тунис]]
  [[Марокко]]
  '''Француздық Батыс Африка'''
    [[Мавритания]]
    [[Сенегал]]
    [[Француз Суданы]] (қазіргі [[Мали]])
    [[Гвинея]]
    [[Кот-д'Ивуар]]
    [[Нигер]]
    [[Жоғарғы Вольта]] (қазіргі [[Буркина-Фасо]])
    [[Дагомея]] (қазіргі [[Бенин]])
  '''Француз Экваторлық Африка'''
    [[Габон]]
    Орта [[Конго]] (қазіргі [[Конго Республикасы]])
    [[Убанги-Шари]] (қазіргі [[Орталық Африка Республикасы]])
    [[Чад]]
  Француз [[Сомали]]і (қазіргі [[Джибути]])
  [[Мадагаскар]]
  [[Комор аралдары]]
&lt;big&gt;'''Германия (1919 жылға дейін)'''&lt;/big&gt;
  '''Германдық Шығыс Африка'''
     [[Руанда-Урунди]] (1919 жылдан бастап [[Бельгия]] мандаты, қазіргі [[Бурунди]] және [[Руанда]])
     [[Танганьика]] (1919 жылдан бастап [[Британия]] мандаты, қазір [[Танзания]] бөлігі)
  '''Германияның Оңтүстік-Батыс Африка''' (1919 жылдан бастап [[Оңтүстік Африка Одағы]]ның мандаты, қазіргі [[Намибия]])
  '''Германияның Батыс Африка'''
     Неміс [[Камерун]]ы (1919 жылдан бастап [[Франция]] мандаты, қазіргі [[Камерун]])
     [[Тоголенд]] (1919 ж. [[Франция]] мен [[Ұлыбритания]] арасындағы бөліну, қазіргі [[Того]])
&lt;big&gt;'''Италия'''&lt;/big&gt;
  '''Итальяндық Солтүстік Африка''' (1934 жылдан бастап Ливия)
     [[Триполитания]]
     [[Киренаика]]
     [[Феццан]]
  [[Эритрея]]
  Итальяндық [[Сомали]] (қазір ресми түрде [[Сомали]]ге кіреді)
&lt;big&gt;'''Португалия'''&lt;/big&gt;
  [[Ангола]]
  [[Португалиялық Конго]] ([[Кабинда]]) - қазір [[Ангола]]ның [[эксклав]]ы
  [[Португалдық Шығыс Африка]] (қазіргі [[Мозамбик]])
  [[Португал Гвинеясы]] (қазіргі [[Гвинея-Бисау]])
  [[Кабо-Верде]] аралдары (қазіргі [[Кабо-Верде]])
  [[Сан-Томе және Принсипи]]
&lt;big&gt;'''Испания'''&lt;/big&gt;
  Испан [[Сахара]]сы (қазіргі [[Батыс Сахара]] - [[БҰҰ]] шешімдеріне қайшы, [[Марокко]]ның бөлігі)
    [[Рио-де-Оро]]
    [[Сегиет эль-Хамра]]
  Испандық [[Марокко]]
    [[Сеута]]
    [[Мелилла]]
    Испандық Оңтүстік Марокко ([[Тарфая секторы]])
    [[Ифни]]
  [[Рио-Муни]] (қазіргі [[Экваторлық Гвинея]] материгі)
  [[Фернандо-По]] (қазіргі [[Биоко]], [[Экваторлық Гвинея]]ның оқшауланған бөлігі)
&lt;big&gt;'''Ұлыбритания'''&lt;/big&gt;
  [[Англо-Египет Суданы]]
  '''Британдық Шығыс Африка'''
    [[Кения]]
    [[Уганда]]
  [[Занзибар]] (қазір [[Танзания]]ның бөлігі)
  Британдық Сомали (қазір ресми түрде [[Сомали]]ге кіреді)
  [[Оңтүстік Родезия]] (қазіргі [[Зимбабве]])
  [[Солтүстік Родезия]] (қазіргі [[Замбия]])
  [[Ньясаленд]] (қазіргі [[Малави]])
  '''Британдық Оңтүстік Африка'''
    [[Кейп колониясы]] (қазір Оңтүстік Африканың бөлігі)
    [[Наталь колониясы]] (қазір Оңтүстік Африканың бөлігі)
    [[Қызғылт Сары Еркін Мемлекет]] (қазір [[Оңтүстік Африка]]ның бөлігі)
    [[Трансвааль]] колониясы (қазір Оңтүстік Африканың бөлігі)
    [[Бечуаналенд]] (қазіргі [[Ботсвана]])
    [[Басутоленд]] (қазіргі [[Лесото]])
    [[Свазиленд]]
  [[Гамбия]]
  [[Сейшел аралдары]]
  [[Сьерра-Леоне]]
  [[Маврикий]]
  [[Нигерия]]
  [[Алтын жағалау]] (қазіргі [[Гана]])
  Египет
&lt;big&gt;'''Тәуелсіз мемлекеттер'''&lt;/big&gt;
  [[Либерия]]
  [[Абиссиния]] ([[Эфиопия]])
&lt;big&gt;'''Халықаралық аймақ (1923-1956)'''&lt;/big&gt;

[[Танжер]], Ұлыбритания, Франция, [[Германия]] және (1928 жылдан) Италия (қазіргі Марокконың бөлігі) бірлесіп басқарды.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}</text>
      <sha1>f2jquimog5cleyv2nswisluijg6vada</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632111</id>
      <parentid>3632110</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T05:12:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Айжан Утепбаева</username>
        <id>183541</id>
      </contributor>
      <origin>3632111</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19519" sha1="5jtq1pcpi6fpmxz15j1cpdgiq78p4kn" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=сәуір 2021}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;
[[File:ColonialAfrica.png|thumb|Еуропалық отаршыл державалар бақылайтын Африканың аймақтары (Бельгия, [[Британ империясы|Британия]], Француз, Германия, Италия, Португалия және Испания империялары)]]
'''Африканың бөлінуі''', сондай-ақ '''Африка үшін жарыс''' немесе '''Африка үшін күрес''' ([[ағылшын тілі|ағыл.]] Scramble for Africa, [[француз тілі|фр.]] Partage de l'Afrique, [[португал тілі|порт.]] Partilha de África) — Африканың бөлінуі, сонымен қатар Африка үшін жарыс немесе Африка үшін күрес - бұл XIX ғасырдың ортасынан бастап [[бірінші дүниежүзілік соғыс]]тың басталуына дейін [[Еуропа]]дағы империалистік державалардың [[Африка]]да зерттеу және әскери операциялар жүргізу үшін қарқынды бәсекелестік кезеңі, сайып келгенде, отаршылдық аумақтарды басып алуға бағытталған. Еуропалық отарлаушылардың көптеген себептері болды. Соның ішінде бүкіл континентте қол жетімді құнды ресурстарға ұмтылу, ұлттық билікті нығайту, еуропалық державалар арасындағы шиеленіс, діни миссионерлік құлшыныс және Африка елдерінің ішкі саясаты. ХІХ ғасырдың соңғы ширегінде Африканы бөлу кезінде еуропалық империялар арасындағы саяси және экономикалық бәсекелестік. Еуропалықтарға оған байланысты тікелей соғыстардан аулақ болуға мүмкіндік берді&lt;ref&gt;R. Robinson, J. Gallagher and A. Denny, Africa and the Victorians, London, 1965, p. 175.&lt;/ref&gt;. XIX ғасырдың кейінгі жылдарында әскери ықпал мен экономикалық үстемдік арқылы&quot; бейресми империализмнен &quot; отаршылдық империализмге алып келген тікелей басқаруға көшу болды&lt;ref&gt;Kevin Shillington, History of Africa. Revised second edition (New York: Macmillan Publishers Limited, 2005), 301.&lt;/ref&gt;.

== Тарихы ==
1840 жылға қарай еуропалық державалар Африка жағалауында шағын сауда бекеттерін құрды, бірақ олар теңіз жағасында болуды жөн көріп, құрлықты саудаға сирек пайдаланды&lt;ref&gt;Thomas Pakenham, The Scramble for Africa: White Man’s Conquest of the Dark Continent from 1876 to 1912 (1991) ch 1&lt;/ref&gt;. XIX ғасырдың ортасында еуропалық зерттеушілер Шығыс және Орталық Африканың аудандарын картаға түсірді.

1870 жылдары Батыс Еуропа мемлекеттері Африка континентінің он пайызын ғана бақылап отырды. Олардың барлық территориялары жағалауға жақын орналасқан. Ең маңызды иеліктер Португалияға тиесілі [[Ангола]] мен [[Мозамбик]] болды. [[Ұлыбритания]]ға тиесілі [[Кап колониясы]]. [[Франция]] ұстаған [[Алжир]] болды..

Технологиялық жетістіктер еуропалықтардың сыртқы экспансиясына ықпал етті. Индустрияландыру көлік және байланыс саласында, әсіресе пароходтар, теміржолдар және телеграфтар түрінде қарқынды прогреске әкелді. Медициналық жетістіктер, әсіресе тропикалық ауруларға қарсы дәрі-дәрмектер де маңызды рөл атқарды. [[Хинин]]нің дамуы — [[безгек]]тің тиімді емі — еуропалықтар үшін тропиктің кең кеңістігін қол жетімді етті.

1872 жылы Ұлыбритания Португалияға тиесілі [[Делагоа]] шығанағының оңтүстік жартысына және 1823 жылы британдық капитан Оуэн мен [[кафр]] басшыларының бірі арасында жасалған келісімге сүйене отырып, іргелес аралдарға наразылық білдірді. Бірақ [[арбитраж]] судьяларға сайланған [[Мак-Магон]] 1875 жылы делагоаны португалдықтар үшін мойындады. Ұлыбритания Португалия үкіметін 1880 жылы [[Мапуту|Лоренс-Маркиш]]тегі келісім бойынша Делагоадан бас тартуға көндіре алды; бірақ Португалиядағы осы келісімнен туындаған тәртіпсіздіктер үкіметті одан бас тартуға мәжбүр етті&lt;ref&gt;https://ru.wikisource.org/wiki/ЭСБЕ/Делагоа_или_Далагоа // https://ru.wikipedia.org/wiki Энциклопедический_словарь_Брокгауза_и_Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.&lt;/ref&gt;.

1884 жылы [[Германдық империя]] Африканы бөлу үшін күреске кірісті. Ол Оранж өзенінен Португалия Анголасымен (Германияның Оңтүстік-Батыс Африка) шекарасына дейінгі территорияны [[протекторат]] деп жариялады. 1884 жылдың шілдесінде Германия Испания Гвинеясының солтүстік шекарасынан Калабарға дейінгі жағалауға протекторат жариялады және өзінің иеліктерін кеңейте бастады. Неміс Камерунын құрды, сонымен қатар Тогоға протекторат құрды. 1884-1885 жылдары Германияның Шығыс Африка компаниясы жергілікті тайпалармен келісім жасасып, Тана өзенінің сағасынан Гвардафуй мүйісіне дейінгі 1800 шақырымдық жағалаудың үстінен, оның ішінде Тананың төменгі ағысындағы Виту Сұлтанатының үстінен протекторатын жариялады. Ұлыбританияның бастамасымен осы территорияларды талап еткен тәуелді Занзибар сұлтаны наразылық білдірді, бірақ ол қабылданбады. Осыдан кейін Шығыс Африканың жағалауларының бөліктерін асығыс басып ала бастаған Императорлық британдық шығыс Африка компаниясы құрылды.

Африканы отарлау ертерек болғанына қарамастан, ең күшті бәсекелестік жаңа империализм кезеңінде, әсіресе 1885 жылы Берлин конференциясының Бас заңы қабылданғаннан кейін дамыды.

[[Оңтүстік Африка]]да 1880 жылдардың аяғынан бастап [[Сесил Родс|С.Родстың]] Британдық Оңтүстік Африка компаниясы [[Капа]]дан [[Каир]]ге теміржол салу идеясын алға тартқан кеңейтуді жүзеге асырды. 1888-1893 жылдары бұл рота [[Оңтүстік Родезия]] колониясын құра отырып, машона мен матабеле жерлерін жаулап алды; 1889 жылы [[Замбези өзені]]нің солтүстігі жаулап алынды, ол [[Солтүстік Родезия]] деп аталды. [[Португалия]]да [[Ангола]] мен [[Мозамбик]]ті біртұтас отарлық империяға біріктіру үшін Африка континентінің континентальды аймақтары арқылы үздіксіз отарлық иеліктердің «көпірін» құру жоспары болған, бірақ 1890 жылғы Британдық ультиматум Португалияны осы жобаны жүзеге асырудың келесі жоспарларынан бас тартуға мәжбүр етті.

1890 жылы Германия мен Ұлыбритания арасында осы екі державаның Африкадағы отарлық мүдделерін реттейтін [[Занзибар шарты]] жасалды.

Британия-Бельгия келісім шартына сәйкес 1894 жылы 12 мамырда «Конго еркін мемлекеті» [[Ніл]]дің сол жағалауын [[Альберт көлі]]нен Фашодаға дейін алды, бірақ Франция мен Германияның қысымымен Франциямен 14 тамызда келісімге отырып, 1894 жылы солтүстікке қарай [[Убанги]]-[[Мбому]] сызығымен шектелуге тура келді.

1890 жылы 5 тамызда Батыс Африкада британдық-француздық келісімнен айыру туралы келісім жасалды, бұл британдықтардың [[Нигерия]]дан солтүстікке қарай кеңеюіне шек қойды. [[Того]] шекарасы 1886 жылы 28 шілдеде және 1899 жылы 14 қарашада ағылшын-герман келісімдері және 1898 жылы 27 шілдеде француз-герман келісімімен белгіленді.

Германияның Камеруннан шығысқа қарай ілгерілеуі 1893 жылы 15 қарашада ағылшын-неміс шартымен және 1894 жылы 4 ақпанда француз-герман келісімімен тоқтатылды.

«Африка үшін күрестің» шарықтау шегі болып 1898 жылы Ұлыбритания мен Францияны соғыс қарсаңына алып келген [[Фашода оқиғасы]]саналады.

ХІХ ғасырдың аяғында «қара құрлықты» ресурстар көзі деп санайтын жас Италия мемлекеті Африканың бөлінуіне қосылды. Ол әсіресе әлсіреп жатқан [[Осман империясы]]ның африкалық иеліктері мен әлсіз мұсылман сұлтандықтары орналасқан [[Сомали түбегі|Африка Мүйізі]]нің территориясын қызықтырды (қараңыз: [[Итальяндық Сомали]] мен [[Италияндық Ливия]]).

1902 жылға қарай еуропалық державалар Африканың 90% бақылауында болды. Сахараның оңтүстігінде Африкадан тәуелсіздігін итальяндықтардан қорғаған [[Либерия]] ([[АҚШ]] қамқорлығымен) және [[Эфиопия]] ғана тәуелсіздігін сақтап қалды.

1910 жылы Бельгия королі [[Леопольд II]] 1908 жылы [[Конго еркін мемлекеті]]н Бельгия мемлекетіне сатқаннан кейін, [[Ладо анклавы]] [[Англия-Египет Суданы]]на өтті.

Африканың отарлық бөлінуі [[Бірінші дүниежүзілік соғыс]] басталған жылы [[Англия]] [[Египет]]ті ресми түрде қосып алған кезде аяқталды. Екі жыл бұрын [[Марокко]] [[Фес келісімі]] бойынша бөлініп, ал Италия [[Италия-Түрк соғысы]] нәтижесінде [[Ливия]]ны бақылауға алды. 1914 жылға қарай бүкіл континентте [[Эфиопия]] мен [[Либерия]] ғана еуропалықтардың бақылауынан тәуелсіз болды.

== Карталар ==
[[File:Colonial Africa 1800 map.png|thumb|Африка 1800 ж.]]
[[File:Colonial Africa 1870 map.png|thumb|Африка 1870 ж.]]
[[File:Colonial Africa 1900 map.png|thumb|Африка 1900 ж.]]
[[File:Colonial Africa 1914 map.png|thumb|Африка 1914 ж.]]
[[File:Colonial Africa 1923 map.png|thumb|Африка 1923 ж.]]
[[File:Scramble-for-Africa-1880-1913.png|thumb|1880 және 1913 жылдардағы Африканы салыстыру]]

== Метрополиядағы Африка колониялары (1900 жылғы жағдай бойынша) ==
&lt;big&gt;'''Бельгия'''&lt;/big&gt;
  [[Еркін Конго мемлекеті]] (1908 жылдан бастап [[Бельгиялық Конго]], қазіргі [[Конго Демократиялық Республикасы]])
&lt;big&gt;'''Франция'''&lt;/big&gt;
  [[Алжир]]
  [[Тунис]]
  [[Марокко]]
  '''Француздық Батыс Африка'''
    [[Мавритания]]
    [[Сенегал]]
    [[Француз Суданы]] (қазіргі [[Мали]])
    [[Гвинея]]
    [[Кот-д'Ивуар]]
    [[Нигер]]
    [[Жоғарғы Вольта]] (қазіргі [[Буркина-Фасо]])
    [[Дагомея]] (қазіргі [[Бенин]])
  '''Француз Экваторлық Африка'''
    [[Габон]]
    Орта [[Конго]] (қазіргі [[Конго Республикасы]])
    [[Убанги-Шари]] (қазіргі [[Орталық Африка Республикасы]])
    [[Чад]]
  Француз [[Сомали]]і (қазіргі [[Джибути]])
  [[Мадагаскар]]
  [[Комор аралдары]]
&lt;big&gt;'''Германия (1919 жылға дейін)'''&lt;/big&gt;
  '''Германдық Шығыс Африка'''
     [[Руанда-Урунди]] (1919 жылдан бастап [[Бельгия]] мандаты, қазіргі [[Бурунди]] және [[Руанда]])
     [[Танганьика]] (1919 жылдан бастап [[Британия]] мандаты, қазір [[Танзания]] бөлігі)
  '''Германияның Оңтүстік-Батыс Африка''' (1919 жылдан бастап [[Оңтүстік Африка Одағы]]ның мандаты, қазіргі [[Намибия]])
  '''Германияның Батыс Африка'''
     Неміс [[Камерун]]ы (1919 жылдан бастап [[Франция]] мандаты, қазіргі [[Камерун]])
     [[Тоголенд]] (1919 ж. [[Франция]] мен [[Ұлыбритания]] арасындағы бөліну, қазіргі [[Того]])
&lt;big&gt;'''Италия'''&lt;/big&gt;
  '''Итальяндық Солтүстік Африка''' (1934 жылдан бастап Ливия)
     [[Триполитания]]
     [[Киренаика]]
     [[Феццан]]
  [[Эритрея]]
  Итальяндық [[Сомали]] (қазір ресми түрде [[Сомали]]ге кіреді)
&lt;big&gt;'''Португалия'''&lt;/big&gt;
  [[Ангола]]
  [[Португалиялық Конго]] ([[Кабинда]]) - қазір [[Ангола]]ның [[эксклав]]ы
  [[Португалдық Шығыс Африка]] (қазіргі [[Мозамбик]])
  [[Португал Гвинеясы]] (қазіргі [[Гвинея-Бисау]])
  [[Кабо-Верде]] аралдары (қазіргі [[Кабо-Верде]])
  [[Сан-Томе және Принсипи]]
&lt;big&gt;'''Испания'''&lt;/big&gt;
  Испан [[Сахара]]сы (қазіргі [[Батыс Сахара]] - [[БҰҰ]] шешімдеріне қайшы, [[Марокко]]ның бөлігі)
    [[Рио-де-Оро]]
    [[Сегиет эль-Хамра]]
  Испандық [[Марокко]]
    [[Сеута]]
    [[Мелилла]]
    Испандық Оңтүстік Марокко ([[Тарфая секторы]])
    [[Ифни]]
  [[Рио-Муни]] (қазіргі [[Экваторлық Гвинея]] материгі)
  [[Фернандо-По]] (қазіргі [[Биоко]], [[Экваторлық Гвинея]]ның оқшауланған бөлігі)
&lt;big&gt;'''Ұлыбритания'''&lt;/big&gt;
  [[Англо-Египет Суданы]]
  '''Британдық Шығыс Африка'''
    [[Кения]]
    [[Уганда]]
  [[Занзибар]] (қазір [[Танзания]]ның бөлігі)
  Британдық Сомали (қазір ресми түрде [[Сомали]]ге кіреді)
  [[Оңтүстік Родезия]] (қазіргі [[Зимбабве]])
  [[Солтүстік Родезия]] (қазіргі [[Замбия]])
  [[Ньясаленд]] (қазіргі [[Малави]])
  '''Британдық Оңтүстік Африка'''
    [[Кейп колониясы]] (қазір Оңтүстік Африканың бөлігі)
    [[Наталь колониясы]] (қазір Оңтүстік Африканың бөлігі)
    [[Қызғылт Сары Еркін Мемлекет]] (қазір [[Оңтүстік Африка]]ның бөлігі)
    [[Трансвааль]] колониясы (қазір Оңтүстік Африканың бөлігі)
    [[Бечуаналенд]] (қазіргі [[Ботсвана]])
    [[Басутоленд]] (қазіргі [[Лесото]])
    [[Свазиленд]]
  [[Гамбия]]
  [[Сейшел аралдары]]
  [[Сьерра-Леоне]]
  [[Маврикий]]
  [[Нигерия]]
  [[Алтын жағалау]] (қазіргі [[Гана]])
  Египет
&lt;big&gt;'''Тәуелсіз мемлекеттер'''&lt;/big&gt;
  [[Либерия]]
  [[Абиссиния]] ([[Эфиопия]])
&lt;big&gt;'''Халықаралық аймақ (1923-1956)'''&lt;/big&gt;

[[Танжер]], Ұлыбритания, Франция, [[Германия]] және (1928 жылдан) Италия (қазіргі Марокконың бөлігі) бірлесіп басқарды.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}</text>
      <sha1>5jtq1pcpi6fpmxz15j1cpdgiq78p4kn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632112</id>
      <parentid>3632111</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T05:13:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Айжан Утепбаева</username>
        <id>183541</id>
      </contributor>
      <origin>3632112</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19520" sha1="8sq72n1avqmm2vdu0kg4j3snxi0f529" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=сәуір 2021}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;
[[File:ColonialAfrica.png|thumb|Еуропалық отаршыл державалар бақылайтын Африканың аймақтары (Бельгия, [[Британ империясы|Британия]], Француз, Германия, Италия, Португалия және Испания империялары)]]
'''Африканың бөлінуі''', сондай-ақ '''Африка үшін жарыс''' немесе '''Африка үшін күрес''' ([[ағылшын тілі|ағыл.]] Scramble for Africa, [[француз тілі|фр.]] Partage de l'Afrique, [[португал тілі|порт.]] Partilha de África) — Африканың бөлінуі, сонымен қатар Африка үшін жарыс немесе Африка үшін күрес - бұл XIX ғасырдың ортасынан бастап [[бірінші дүниежүзілік соғыс]]тың басталуына дейін [[Еуропа]]дағы империалистік державалардың [[Африка]]да зерттеу және әскери операциялар жүргізу үшін қарқынды бәсекелестік кезеңі, сайып келгенде, отаршылдық аумақтарды басып алуға бағытталған. Еуропалық отарлаушылардың көптеген себептері болды. Соның ішінде бүкіл континентте қол жетімді құнды ресурстарға ұмтылу, ұлттық билікті нығайту, еуропалық державалар арасындағы шиеленіс, діни миссионерлік құлшыныс және Африка елдерінің ішкі саясаты. ХІХ ғасырдың соңғы ширегінде Африканы бөлу кезінде еуропалық империялар арасындағы саяси және экономикалық бәсекелестік. Еуропалықтарға оған байланысты тікелей соғыстардан аулақ болуға мүмкіндік берді&lt;ref&gt;R. Robinson, J. Gallagher and A. Denny, Africa and the Victorians, London, 1965, p. 175.&lt;/ref&gt;. XIX ғасырдың кейінгі жылдарында әскери ықпал мен экономикалық үстемдік арқылы&quot; бейресми империализмнен &quot; отаршылдық империализмге алып келген тікелей басқаруға көшу болды&lt;ref&gt;Kevin Shillington, History of Africa. Revised second edition (New York: Macmillan Publishers Limited, 2005), 301.&lt;/ref&gt;.

== Тарихы ==
1840 жылға қарай еуропалық державалар Африка жағалауында шағын сауда бекеттерін құрды, бірақ олар теңіз жағасында болуды жөн көріп, құрлықты саудаға сирек пайдаланды&lt;ref&gt;Thomas Pakenham, The Scramble for Africa: White Man’s Conquest of the Dark Continent from 1876 to 1912 (1991) ch 1&lt;/ref&gt;. XIX ғасырдың ортасында еуропалық зерттеушілер Шығыс және Орталық Африканың аудандарын картаға түсірді.

1870 жылдары Батыс Еуропа мемлекеттері Африка континентінің он пайызын ғана бақылап отырды. Олардың барлық территориялары жағалауға жақын орналасқан. Ең маңызды иеліктер Португалияға тиесілі [[Ангола]] мен [[Мозамбик]] болды. [[Ұлыбритания]]ға тиесілі [[Кап колониясы]]. [[Франция]] ұстаған [[Алжир]] болды..

Технологиялық жетістіктер еуропалықтардың сыртқы экспансиясына ықпал етті. Индустрияландыру көлік және байланыс саласында, әсіресе пароходтар, теміржолдар және телеграфтар түрінде қарқынды прогреске әкелді. Медициналық жетістіктер, әсіресе тропикалық ауруларға қарсы дәрі-дәрмектер де маңызды рөл атқарды. [[Хинин]]нің дамуы — [[безгек]]тің тиімді емі — еуропалықтар үшін тропиктің кең кеңістігін қол жетімді етті.

1872 жылы Ұлыбритания Португалияға тиесілі [[Делагоа]] шығанағының оңтүстік жартысына және 1823 жылы британдық капитан Оуэн мен [[кафр]] басшыларының бірі арасында жасалған келісімге сүйене отырып, іргелес аралдарға наразылық білдірді. Бірақ [[арбитраж]] судьяларға сайланған [[Мак-Магон]] 1875 жылы делагоаны португалдықтар үшін мойындады. Ұлыбритания Португалия үкіметін 1880 жылы [[Мапуту|Лоренс-Маркиш]]тегі келісім бойынша Делагоадан бас тартуға көндіре алды; бірақ Португалиядағы осы келісімнен туындаған тәртіпсіздіктер үкіметті одан бас тартуға мәжбүр етті&lt;ref&gt;https://ru.wikisource.org/wiki/ЭСБЕ/Делагоа_или_Далагоа // https://ru.wikipedia.org/wiki Энциклопедический_словарь_Брокгауза_и_Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.&lt;/ref&gt;.

1884 жылы [[Германдық империя]] Африканы бөлу үшін күреске кірісті. Ол Оранж өзенінен Португалия Анголасымен (Германияның Оңтүстік-Батыс Африка) шекарасына дейінгі территорияны [[протекторат]] деп жариялады. 1884 жылдың шілдесінде Германия Испания Гвинеясының солтүстік шекарасынан Калабарға дейінгі жағалауға протекторат жариялады және өзінің иеліктерін кеңейте бастады. Неміс Камерунын құрды, сонымен қатар Тогоға протекторат құрды. 1884-1885 жылдары Германияның Шығыс Африка компаниясы жергілікті тайпалармен келісім жасасып, Тана өзенінің сағасынан Гвардафуй мүйісіне дейінгі 1800 шақырымдық жағалаудың үстінен, оның ішінде Тананың төменгі ағысындағы Виту Сұлтанатының үстінен протекторатын жариялады. Ұлыбританияның бастамасымен осы территорияларды талап еткен тәуелді Занзибар сұлтаны наразылық білдірді, бірақ ол қабылданбады. Осыдан кейін Шығыс Африканың жағалауларының бөліктерін асығыс басып ала бастаған Императорлық британдық шығыс Африка компаниясы құрылды.

Африканы отарлау ертерек болғанына қарамастан, ең күшті бәсекелестік жаңа империализм кезеңінде, әсіресе 1885 жылы Берлин конференциясының Бас заңы қабылданғаннан кейін дамыды.

[[Оңтүстік Африка]]да 1880 жылдардың аяғынан бастап [[Сесил Родс|С.Родстың]] Британдық Оңтүстік Африка компаниясы [[Капа]]дан [[Каир]]ге теміржол салу идеясын алға тартқан кеңейтуді жүзеге асырды. 1888-1893 жылдары бұл рота [[Оңтүстік Родезия]] колониясын құра отырып, машона мен матабеле жерлерін жаулап алды; 1889 жылы [[Замбези өзені]]нің солтүстігі жаулап алынды, ол [[Солтүстік Родезия]] деп аталды. [[Португалия]]да [[Ангола]] мен [[Мозамбик]]ті біртұтас отарлық империяға біріктіру үшін Африка континентінің континентальды аймақтары арқылы үздіксіз отарлық иеліктердің «көпірін» құру жоспары болған, бірақ 1890 жылғы Британдық ультиматум Португалияны осы жобаны жүзеге асырудың келесі жоспарларынан бас тартуға мәжбүр етті.

1890 жылы Германия мен Ұлыбритания арасында осы екі державаның Африкадағы отарлық мүдделерін реттейтін [[Занзибар шарты]] жасалды.

Британия-Бельгия келісім шартына сәйкес 1894 жылы 12 мамырда «Конго еркін мемлекеті» [[Ніл]]дің сол жағалауын [[Альберт көлі]]нен Фашодаға дейін алды, бірақ Франция мен Германияның қысымымен Франциямен 14 тамызда келісімге отырып, 1894 жылы солтүстікке қарай [[Убанги]]-[[Мбому]] сызығымен шектелуге тура келді.

1890 жылы 5 тамызда Батыс Африкада британдық-француздық келісімнен айыру туралы келісім жасалды, бұл британдықтардың [[Нигерия]]дан солтүстікке қарай кеңеюіне шек қойды. [[Того]] шекарасы 1886 жылы 28 шілдеде және 1899 жылы 14 қарашада ағылшын-герман келісімдері және 1898 жылы 27 шілдеде француз-герман келісімімен белгіленді.

Германияның Камеруннан шығысқа қарай ілгерілеуі 1893 жылы 15 қарашада ағылшын-неміс шартымен және 1894 жылы 4 ақпанда француз-герман келісімімен тоқтатылды.

«Африка үшін күрестің» шарықтау шегі болып 1898 жылы Ұлыбритания мен Францияны соғыс қарсаңына алып келген [[Фашода оқиғасы]] саналады.

ХІХ ғасырдың аяғында «қара құрлықты» ресурстар көзі деп санайтын жас Италия мемлекеті Африканың бөлінуіне қосылды. Ол әсіресе әлсіреп жатқан [[Осман империясы]]ның африкалық иеліктері мен әлсіз мұсылман сұлтандықтары орналасқан [[Сомали түбегі|Африка Мүйізі]]нің территориясын қызықтырды (қараңыз: [[Итальяндық Сомали]] мен [[Италияндық Ливия]]).

1902 жылға қарай еуропалық державалар Африканың 90% бақылауында болды. Сахараның оңтүстігінде Африкадан тәуелсіздігін итальяндықтардан қорғаған [[Либерия]] ([[АҚШ]] қамқорлығымен) және [[Эфиопия]] ғана тәуелсіздігін сақтап қалды.

1910 жылы Бельгия королі [[Леопольд II]] 1908 жылы [[Конго еркін мемлекеті]]н Бельгия мемлекетіне сатқаннан кейін, [[Ладо анклавы]] [[Англия-Египет Суданы]]на өтті.

Африканың отарлық бөлінуі [[Бірінші дүниежүзілік соғыс]] басталған жылы [[Англия]] [[Египет]]ті ресми түрде қосып алған кезде аяқталды. Екі жыл бұрын [[Марокко]] [[Фес келісімі]] бойынша бөлініп, ал Италия [[Италия-Түрк соғысы]] нәтижесінде [[Ливия]]ны бақылауға алды. 1914 жылға қарай бүкіл континентте [[Эфиопия]] мен [[Либерия]] ғана еуропалықтардың бақылауынан тәуелсіз болды.

== Карталар ==
[[File:Colonial Africa 1800 map.png|thumb|Африка 1800 ж.]]
[[File:Colonial Africa 1870 map.png|thumb|Африка 1870 ж.]]
[[File:Colonial Africa 1900 map.png|thumb|Африка 1900 ж.]]
[[File:Colonial Africa 1914 map.png|thumb|Африка 1914 ж.]]
[[File:Colonial Africa 1923 map.png|thumb|Африка 1923 ж.]]
[[File:Scramble-for-Africa-1880-1913.png|thumb|1880 және 1913 жылдардағы Африканы салыстыру]]

== Метрополиядағы Африка колониялары (1900 жылғы жағдай бойынша) ==
&lt;big&gt;'''Бельгия'''&lt;/big&gt;
  [[Еркін Конго мемлекеті]] (1908 жылдан бастап [[Бельгиялық Конго]], қазіргі [[Конго Демократиялық Республикасы]])
&lt;big&gt;'''Франция'''&lt;/big&gt;
  [[Алжир]]
  [[Тунис]]
  [[Марокко]]
  '''Француздық Батыс Африка'''
    [[Мавритания]]
    [[Сенегал]]
    [[Француз Суданы]] (қазіргі [[Мали]])
    [[Гвинея]]
    [[Кот-д'Ивуар]]
    [[Нигер]]
    [[Жоғарғы Вольта]] (қазіргі [[Буркина-Фасо]])
    [[Дагомея]] (қазіргі [[Бенин]])
  '''Француз Экваторлық Африка'''
    [[Габон]]
    Орта [[Конго]] (қазіргі [[Конго Республикасы]])
    [[Убанги-Шари]] (қазіргі [[Орталық Африка Республикасы]])
    [[Чад]]
  Француз [[Сомали]]і (қазіргі [[Джибути]])
  [[Мадагаскар]]
  [[Комор аралдары]]
&lt;big&gt;'''Германия (1919 жылға дейін)'''&lt;/big&gt;
  '''Германдық Шығыс Африка'''
     [[Руанда-Урунди]] (1919 жылдан бастап [[Бельгия]] мандаты, қазіргі [[Бурунди]] және [[Руанда]])
     [[Танганьика]] (1919 жылдан бастап [[Британия]] мандаты, қазір [[Танзания]] бөлігі)
  '''Германияның Оңтүстік-Батыс Африка''' (1919 жылдан бастап [[Оңтүстік Африка Одағы]]ның мандаты, қазіргі [[Намибия]])
  '''Германияның Батыс Африка'''
     Неміс [[Камерун]]ы (1919 жылдан бастап [[Франция]] мандаты, қазіргі [[Камерун]])
     [[Тоголенд]] (1919 ж. [[Франция]] мен [[Ұлыбритания]] арасындағы бөліну, қазіргі [[Того]])
&lt;big&gt;'''Италия'''&lt;/big&gt;
  '''Итальяндық Солтүстік Африка''' (1934 жылдан бастап Ливия)
     [[Триполитания]]
     [[Киренаика]]
     [[Феццан]]
  [[Эритрея]]
  Итальяндық [[Сомали]] (қазір ресми түрде [[Сомали]]ге кіреді)
&lt;big&gt;'''Португалия'''&lt;/big&gt;
  [[Ангола]]
  [[Португалиялық Конго]] ([[Кабинда]]) - қазір [[Ангола]]ның [[эксклав]]ы
  [[Португалдық Шығыс Африка]] (қазіргі [[Мозамбик]])
  [[Португал Гвинеясы]] (қазіргі [[Гвинея-Бисау]])
  [[Кабо-Верде]] аралдары (қазіргі [[Кабо-Верде]])
  [[Сан-Томе және Принсипи]]
&lt;big&gt;'''Испания'''&lt;/big&gt;
  Испан [[Сахара]]сы (қазіргі [[Батыс Сахара]] - [[БҰҰ]] шешімдеріне қайшы, [[Марокко]]ның бөлігі)
    [[Рио-де-Оро]]
    [[Сегиет эль-Хамра]]
  Испандық [[Марокко]]
    [[Сеута]]
    [[Мелилла]]
    Испандық Оңтүстік Марокко ([[Тарфая секторы]])
    [[Ифни]]
  [[Рио-Муни]] (қазіргі [[Экваторлық Гвинея]] материгі)
  [[Фернандо-По]] (қазіргі [[Биоко]], [[Экваторлық Гвинея]]ның оқшауланған бөлігі)
&lt;big&gt;'''Ұлыбритания'''&lt;/big&gt;
  [[Англо-Египет Суданы]]
  '''Британдық Шығыс Африка'''
    [[Кения]]
    [[Уганда]]
  [[Занзибар]] (қазір [[Танзания]]ның бөлігі)
  Британдық Сомали (қазір ресми түрде [[Сомали]]ге кіреді)
  [[Оңтүстік Родезия]] (қазіргі [[Зимбабве]])
  [[Солтүстік Родезия]] (қазіргі [[Замбия]])
  [[Ньясаленд]] (қазіргі [[Малави]])
  '''Британдық Оңтүстік Африка'''
    [[Кейп колониясы]] (қазір Оңтүстік Африканың бөлігі)
    [[Наталь колониясы]] (қазір Оңтүстік Африканың бөлігі)
    [[Қызғылт Сары Еркін Мемлекет]] (қазір [[Оңтүстік Африка]]ның бөлігі)
    [[Трансвааль]] колониясы (қазір Оңтүстік Африканың бөлігі)
    [[Бечуаналенд]] (қазіргі [[Ботсвана]])
    [[Басутоленд]] (қазіргі [[Лесото]])
    [[Свазиленд]]
  [[Гамбия]]
  [[Сейшел аралдары]]
  [[Сьерра-Леоне]]
  [[Маврикий]]
  [[Нигерия]]
  [[Алтын жағалау]] (қазіргі [[Гана]])
  Египет
&lt;big&gt;'''Тәуелсіз мемлекеттер'''&lt;/big&gt;
  [[Либерия]]
  [[Абиссиния]] ([[Эфиопия]])
&lt;big&gt;'''Халықаралық аймақ (1923-1956)'''&lt;/big&gt;

[[Танжер]], Ұлыбритания, Франция, [[Германия]] және (1928 жылдан) Италия (қазіргі Марокконың бөлігі) бірлесіп басқарды.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}</text>
      <sha1>8sq72n1avqmm2vdu0kg4j3snxi0f529</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632113</id>
      <parentid>3632112</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T05:15:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Айжан Утепбаева</username>
        <id>183541</id>
      </contributor>
      <origin>3632113</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19518" sha1="fjwn2446arccv2oxciy8fbti9o3pvfa" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=сәуір 2021}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;
[[File:ColonialAfrica.png|thumb|Еуропалық отаршыл державалар бақылайтын Африканың аймақтары (Бельгия, [[Британ империясы|Британия]], Француз, Германия, Италия, Португалия және Испания империялары)]]
'''Африканың бөлінуі''', сондай-ақ '''Африка үшін жарыс''' немесе '''Африка үшін күрес''' ([[ағылшын тілі|ағыл.]] Scramble for Africa, [[француз тілі|фр.]] Partage de l'Afrique, [[португал тілі|порт.]] Partilha de África) — Африканың бөлінуі, сонымен қатар Африка үшін жарыс немесе Африка үшін күрес - бұл XIX ғасырдың ортасынан бастап [[бірінші дүниежүзілік соғыс]]тың басталуына дейін [[Еуропа]]дағы империалистік державалардың [[Африка]]да зерттеу және әскери операциялар жүргізу үшін қарқынды бәсекелестік кезеңі, сайып келгенде, отаршылдық аумақтарды басып алуға бағытталған. Еуропалық отарлаушылардың көптеген себептері болды. Соның ішінде бүкіл континентте қол жетімді құнды ресурстарға ұмтылу, ұлттық билікті нығайту, еуропалық державалар арасындағы шиеленіс, діни миссионерлік құлшыныс және Африка елдерінің ішкі саясаты. ХІХ ғасырдың соңғы ширегінде Африканы бөлу кезінде еуропалық империялар арасындағы саяси және экономикалық бәсекелестік. Еуропалықтарға оған байланысты тікелей соғыстардан аулақ болуға мүмкіндік берді&lt;ref&gt;R. Robinson, J. Gallagher and A. Denny, Africa and the Victorians, London, 1965, p. 175.&lt;/ref&gt;. XIX ғасырдың кейінгі жылдарында әскери ықпал мен экономикалық үстемдік арқылы&quot; бейресми империализмнен &quot; отаршылдық империализмге алып келген тікелей басқаруға көшу болды&lt;ref&gt;Kevin Shillington, History of Africa. Revised second edition (New York: Macmillan Publishers Limited, 2005), 301.&lt;/ref&gt;.

== Тарихы ==
1840 жылға қарай еуропалық державалар Африка жағалауында шағын сауда бекеттерін құрды, бірақ олар теңіз жағасында болуды жөн көріп, құрлықты саудаға сирек пайдаланды&lt;ref&gt;Thomas Pakenham, The Scramble for Africa: White Man’s Conquest of the Dark Continent from 1876 to 1912 (1991) ch 1&lt;/ref&gt;. XIX ғасырдың ортасында еуропалық зерттеушілер Шығыс және Орталық Африканың аудандарын картаға түсірді.

1870 жылдары Батыс Еуропа мемлекеттері Африка континентінің он пайызын ғана бақылап отырды. Олардың барлық территориялары жағалауға жақын орналасқан. Ең маңызды иеліктер Португалияға тиесілі [[Ангола]] мен [[Мозамбик]] болды. [[Ұлыбритания]]ға тиесілі [[Кап колониясы]]. [[Франция]] ұстаған [[Алжир]] болды..

Технологиялық жетістіктер еуропалықтардың сыртқы экспансиясына ықпал етті. Индустрияландыру көлік және байланыс саласында, әсіресе пароходтар, теміржолдар және телеграфтар түрінде қарқынды прогреске әкелді. Медициналық жетістіктер, әсіресе тропикалық ауруларға қарсы дәрі-дәрмектер де маңызды рөл атқарды. [[Хинин]]нің дамуы — [[безгек]]тің тиімді емі — еуропалықтар үшін тропиктің кең кеңістігін қол жетімді етті.

1872 жылы Ұлыбритания Португалияға тиесілі [[Делагоа]] шығанағының оңтүстік жартысына және 1823 жылы британдық капитан Оуэн мен [[кафр]] басшыларының бірі арасында жасалған келісімге сүйене отырып, іргелес аралдарға наразылық білдірді. Бірақ [[арбитраж]] судьяларға сайланған [[Мак-Магон]] 1875 жылы делагоаны португалдықтар үшін мойындады. Ұлыбритания Португалия үкіметін 1880 жылы [[Мапуту|Лоренс-Маркиш]]тегі келісім бойынша Делагоадан бас тартуға көндіре алды; бірақ Португалиядағы осы келісімнен туындаған тәртіпсіздіктер үкіметті одан бас тартуға мәжбүр етті&lt;ref&gt;https://ru.wikisource.org/wiki/ЭСБЕ/Делагоа_или_Далагоа // https://ru.wikipedia.org/wiki Энциклопедический_словарь_Брокгауза_и_Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.&lt;/ref&gt;.

1884 жылы [[Германдық империя]] Африканы бөлу үшін күреске кірісті. Ол Оранж өзенінен Португалия Анголасымен (Германияның Оңтүстік-Батыс Африка) шекарасына дейінгі территорияны [[протекторат]] деп жариялады. 1884 жылдың шілдесінде Германия Испания Гвинеясының солтүстік шекарасынан Калабарға дейінгі жағалауға протекторат жариялады және өзінің иеліктерін кеңейте бастады. Неміс Камерунын құрды, сонымен қатар Тогоға протекторат құрды. 1884-1885 жылдары Германияның Шығыс Африка компаниясы жергілікті тайпалармен келісім жасасып, Тана өзенінің сағасынан Гвардафуй мүйісіне дейінгі 1800 шақырымдық жағалаудың үстінен, оның ішінде Тананың төменгі ағысындағы Виту Сұлтанатының үстінен протекторатын жариялады. Ұлыбританияның бастамасымен осы территорияларды талап еткен тәуелді Занзибар сұлтаны наразылық білдірді, бірақ ол қабылданбады. Осыдан кейін Шығыс Африканың жағалауларының бөліктерін асығыс басып ала бастаған Императорлық британдық шығыс Африка компаниясы құрылды.

Африканы отарлау ертерек болғанына қарамастан, ең күшті бәсекелестік жаңа империализм кезеңінде, әсіресе 1885 жылы Берлин конференциясының Бас заңы қабылданғаннан кейін дамыды.

[[Оңтүстік Африка]]да 1880 жылдардың аяғынан бастап [[Сесил Родс|С.Родстың]] Британдық Оңтүстік Африка компаниясы [[Капа]]дан [[Каир]]ге теміржол салу идеясын алға тартқан кеңейтуді жүзеге асырды. 1888-1893 жылдары бұл рота [[Оңтүстік Родезия]] колониясын құра отырып, машона мен матабеле жерлерін жаулап алды; 1889 жылы [[Замбези өзені]]нің солтүстігі жаулап алынды, ол [[Солтүстік Родезия]] деп аталды. [[Португалия]]да [[Ангола]] мен [[Мозамбик]]ті біртұтас отарлық империяға біріктіру үшін Африка континентінің континентальды аймақтары арқылы үздіксіз отарлық иеліктердің «көпірін» құру жоспары болған, бірақ 1890 жылғы Британдық ультиматум Португалияны осы жобаны жүзеге асырудың келесі жоспарларынан бас тартуға мәжбүр етті.

1890 жылы Германия мен Ұлыбритания арасында осы екі державаның Африкадағы отарлық мүдделерін реттейтін [[Занзибар шарты]] жасалды.

Британия-Бельгия келісім шартына сәйкес 1894 жылы 12 мамырда «Конго еркін мемлекеті» [[Ніл]]дің сол жағалауын [[Альберт көлі]]нен Фашодаға дейін алды, бірақ Франция мен Германияның қысымымен Франциямен 14 тамызда келісімге отырып, 1894 жылы солтүстікке қарай [[Убанги]]-[[Мбому]] сызығымен шектелуге тура келді.

1890 жылы 5 тамызда Батыс Африкада британдық-француздық келісімнен айыру туралы келісім жасалды, бұл британдықтардың [[Нигерия]]дан солтүстікке қарай кеңеюіне шек қойды. [[Того]] шекарасы 1886 жылы 28 шілдеде және 1899 жылы 14 қарашада ағылшын-герман келісімдері және 1898 жылы 27 шілдеде француз-герман келісімімен белгіленді.

Германияның [[Камерун]] шығысқа қарай ілгерілеуі 1893 жылы 15 қарашада ағылшын-неміс шартымен және 1894 жылы 4 ақпанда француз-герман келісімімен тоқтатылды.

«Африка үшін күрестің» шарықтау шегі болып 1898 жылы Ұлыбритания мен Францияны соғыс қарсаңына алып келген [[Фашода оқиғасы]] саналады.

ХІХ ғасырдың аяғында «қара құрлықты» ресурстар көзі деп санайтын жас Италия мемлекеті Африканың бөлінуіне қосылды. Ол әсіресе әлсіреп жатқан [[Осман империясы]]ның африкалық иеліктері мен әлсіз мұсылман сұлтандықтары орналасқан [[Сомали түбегі|Африка Мүйізі]]нің территориясын қызықтырды (қараңыз: [[Итальяндық Сомали]] мен [[Италияндық Ливия]]).

1902 жылға қарай еуропалық державалар Африканың 90% бақылауында болды. Сахараның оңтүстігінде Африкадан тәуелсіздігін итальяндықтардан қорғаған [[Либерия]] ([[АҚШ]] қамқорлығымен) және [[Эфиопия]] ғана тәуелсіздігін сақтап қалды.

1910 жылы Бельгия королі [[Леопольд II]] 1908 жылы [[Конго еркін мемлекеті]]н Бельгия мемлекетіне сатқаннан кейін, [[Ладо анклавы]] [[Англия-Египет Суданы]]на өтті.

Африканың отарлық бөлінуі [[Бірінші дүниежүзілік соғыс]] басталған жылы [[Англия]] [[Египет]]ті ресми түрде қосып алған кезде аяқталды. Екі жыл бұрын [[Марокко]] [[Фес келісімі]] бойынша бөлініп, ал Италия [[Италия-Түрк соғысы]] нәтижесінде [[Ливия]]ны бақылауға алды. 1914 жылға қарай бүкіл континентте [[Эфиопия]] мен [[Либерия]] ғана еуропалықтардың бақылауынан тәуелсіз болды.

== Карталар ==
[[File:Colonial Africa 1800 map.png|thumb|Африка 1800 ж.]]
[[File:Colonial Africa 1870 map.png|thumb|Африка 1870 ж.]]
[[File:Colonial Africa 1900 map.png|thumb|Африка 1900 ж.]]
[[File:Colonial Africa 1914 map.png|thumb|Африка 1914 ж.]]
[[File:Colonial Africa 1923 map.png|thumb|Африка 1923 ж.]]
[[File:Scramble-for-Africa-1880-1913.png|thumb|1880 және 1913 жылдардағы Африканы салыстыру]]

== Метрополиядағы Африка колониялары (1900 жылғы жағдай бойынша) ==
&lt;big&gt;'''Бельгия'''&lt;/big&gt;
  [[Еркін Конго мемлекеті]] (1908 жылдан бастап [[Бельгиялық Конго]], қазіргі [[Конго Демократиялық Республикасы]])
&lt;big&gt;'''Франция'''&lt;/big&gt;
  [[Алжир]]
  [[Тунис]]
  [[Марокко]]
  '''Француздық Батыс Африка'''
    [[Мавритания]]
    [[Сенегал]]
    [[Француз Суданы]] (қазіргі [[Мали]])
    [[Гвинея]]
    [[Кот-д'Ивуар]]
    [[Нигер]]
    [[Жоғарғы Вольта]] (қазіргі [[Буркина-Фасо]])
    [[Дагомея]] (қазіргі [[Бенин]])
  '''Француз Экваторлық Африка'''
    [[Габон]]
    Орта [[Конго]] (қазіргі [[Конго Республикасы]])
    [[Убанги-Шари]] (қазіргі [[Орталық Африка Республикасы]])
    [[Чад]]
  Француз [[Сомали]]і (қазіргі [[Джибути]])
  [[Мадагаскар]]
  [[Комор аралдары]]
&lt;big&gt;'''Германия (1919 жылға дейін)'''&lt;/big&gt;
  '''Германдық Шығыс Африка'''
     [[Руанда-Урунди]] (1919 жылдан бастап [[Бельгия]] мандаты, қазіргі [[Бурунди]] және [[Руанда]])
     [[Танганьика]] (1919 жылдан бастап [[Британия]] мандаты, қазір [[Танзания]] бөлігі)
  '''Германияның Оңтүстік-Батыс Африка''' (1919 жылдан бастап [[Оңтүстік Африка Одағы]]ның мандаты, қазіргі [[Намибия]])
  '''Германияның Батыс Африка'''
     Неміс [[Камерун]]ы (1919 жылдан бастап [[Франция]] мандаты, қазіргі [[Камерун]])
     [[Тоголенд]] (1919 ж. [[Франция]] мен [[Ұлыбритания]] арасындағы бөліну, қазіргі [[Того]])
&lt;big&gt;'''Италия'''&lt;/big&gt;
  '''Итальяндық Солтүстік Африка''' (1934 жылдан бастап Ливия)
     [[Триполитания]]
     [[Киренаика]]
     [[Феццан]]
  [[Эритрея]]
  Итальяндық [[Сомали]] (қазір ресми түрде [[Сомали]]ге кіреді)
&lt;big&gt;'''Португалия'''&lt;/big&gt;
  [[Ангола]]
  [[Португалиялық Конго]] ([[Кабинда]]) - қазір [[Ангола]]ның [[эксклав]]ы
  [[Португалдық Шығыс Африка]] (қазіргі [[Мозамбик]])
  [[Португал Гвинеясы]] (қазіргі [[Гвинея-Бисау]])
  [[Кабо-Верде]] аралдары (қазіргі [[Кабо-Верде]])
  [[Сан-Томе және Принсипи]]
&lt;big&gt;'''Испания'''&lt;/big&gt;
  Испан [[Сахара]]сы (қазіргі [[Батыс Сахара]] - [[БҰҰ]] шешімдеріне қайшы, [[Марокко]]ның бөлігі)
    [[Рио-де-Оро]]
    [[Сегиет эль-Хамра]]
  Испандық [[Марокко]]
    [[Сеута]]
    [[Мелилла]]
    Испандық Оңтүстік Марокко ([[Тарфая секторы]])
    [[Ифни]]
  [[Рио-Муни]] (қазіргі [[Экваторлық Гвинея]] материгі)
  [[Фернандо-По]] (қазіргі [[Биоко]], [[Экваторлық Гвинея]]ның оқшауланған бөлігі)
&lt;big&gt;'''Ұлыбритания'''&lt;/big&gt;
  [[Англо-Египет Суданы]]
  '''Британдық Шығыс Африка'''
    [[Кения]]
    [[Уганда]]
  [[Занзибар]] (қазір [[Танзания]]ның бөлігі)
  Британдық Сомали (қазір ресми түрде [[Сомали]]ге кіреді)
  [[Оңтүстік Родезия]] (қазіргі [[Зимбабве]])
  [[Солтүстік Родезия]] (қазіргі [[Замбия]])
  [[Ньясаленд]] (қазіргі [[Малави]])
  '''Британдық Оңтүстік Африка'''
    [[Кейп колониясы]] (қазір Оңтүстік Африканың бөлігі)
    [[Наталь колониясы]] (қазір Оңтүстік Африканың бөлігі)
    [[Қызғылт Сары Еркін Мемлекет]] (қазір [[Оңтүстік Африка]]ның бөлігі)
    [[Трансвааль]] колониясы (қазір Оңтүстік Африканың бөлігі)
    [[Бечуаналенд]] (қазіргі [[Ботсвана]])
    [[Басутоленд]] (қазіргі [[Лесото]])
    [[Свазиленд]]
  [[Гамбия]]
  [[Сейшел аралдары]]
  [[Сьерра-Леоне]]
  [[Маврикий]]
  [[Нигерия]]
  [[Алтын жағалау]] (қазіргі [[Гана]])
  Египет
&lt;big&gt;'''Тәуелсіз мемлекеттер'''&lt;/big&gt;
  [[Либерия]]
  [[Абиссиния]] ([[Эфиопия]])
&lt;big&gt;'''Халықаралық аймақ (1923-1956)'''&lt;/big&gt;

[[Танжер]], Ұлыбритания, Франция, [[Германия]] және (1928 жылдан) Италия (қазіргі Марокконың бөлігі) бірлесіп басқарды.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}</text>
      <sha1>fjwn2446arccv2oxciy8fbti9o3pvfa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632114</id>
      <parentid>3632113</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T05:18:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Айжан Утепбаева</username>
        <id>183541</id>
      </contributor>
      <origin>3632114</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19524" sha1="8v7nmjb7jbpt6fyf0kdd2bkaccjk3jv" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=сәуір 2021}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;
[[File:ColonialAfrica.png|thumb|Еуропалық отаршыл державалар бақылайтын Африканың аймақтары (Бельгия, [[Британ империясы|Британия]], Француз, Германия, Италия, Португалия және Испания империялары)]]
'''Африканың бөлінуі''', сондай-ақ '''Африка үшін жарыс''' немесе '''Африка үшін күрес''' ([[ағылшын тілі|ағыл.]] Scramble for Africa, [[француз тілі|фр.]] Partage de l'Afrique, [[португал тілі|порт.]] Partilha de África) — Африканың бөлінуі, сонымен қатар Африка үшін жарыс немесе Африка үшін күрес - бұл XIX ғасырдың ортасынан бастап [[бірінші дүниежүзілік соғыс]]тың басталуына дейін [[Еуропа]]дағы империалистік державалардың [[Африка]]да зерттеу және әскери операциялар жүргізу үшін қарқынды бәсекелестік кезеңі, сайып келгенде, отаршылдық аумақтарды басып алуға бағытталған. Еуропалық отарлаушылардың көптеген себептері болды. Соның ішінде бүкіл континентте қол жетімді құнды ресурстарға ұмтылу, ұлттық билікті нығайту, еуропалық державалар арасындағы шиеленіс, діни миссионерлік құлшыныс және Африка елдерінің ішкі саясаты. ХІХ ғасырдың соңғы ширегінде Африканы бөлу кезінде еуропалық империялар арасындағы саяси және экономикалық бәсекелестік. Еуропалықтарға оған байланысты тікелей соғыстардан аулақ болуға мүмкіндік берді&lt;ref&gt;R. Robinson, J. Gallagher and A. Denny, Africa and the Victorians, London, 1965, p. 175.&lt;/ref&gt;. XIX ғасырдың кейінгі жылдарында әскери ықпал мен экономикалық үстемдік арқылы&quot; бейресми империализмнен &quot; отаршылдық империализмге алып келген тікелей басқаруға көшу болды&lt;ref&gt;Kevin Shillington, History of Africa. Revised second edition (New York: Macmillan Publishers Limited, 2005), 301.&lt;/ref&gt;.

== Тарихы ==
1840 жылға қарай еуропалық державалар Африка жағалауында шағын сауда бекеттерін құрды, бірақ олар теңіз жағасында болуды жөн көріп, құрлықты саудаға сирек пайдаланды&lt;ref&gt;Thomas Pakenham, The Scramble for Africa: White Man’s Conquest of the Dark Continent from 1876 to 1912 (1991) ch 1&lt;/ref&gt;. XIX ғасырдың ортасында еуропалық зерттеушілер Шығыс және Орталық Африканың аудандарын картаға түсірді.

1870 жылдары Батыс Еуропа мемлекеттері Африка континентінің он пайызын ғана бақылап отырды. Олардың барлық территориялары жағалауға жақын орналасқан. Ең маңызды иеліктер Португалияға тиесілі [[Ангола]] мен [[Мозамбик]] болды. [[Ұлыбритания]]ға тиесілі [[Кап колониясы]]. [[Франция]] ұстаған [[Алжир]] болды..

Технологиялық жетістіктер еуропалықтардың сыртқы экспансиясына ықпал етті. Индустрияландыру көлік және байланыс саласында, әсіресе пароходтар, теміржолдар және телеграфтар түрінде қарқынды прогреске әкелді. Медициналық жетістіктер, әсіресе тропикалық ауруларға қарсы дәрі-дәрмектер де маңызды рөл атқарды. [[Хинин]]нің дамуы — [[безгек]]тің тиімді емі — еуропалықтар үшін тропиктің кең кеңістігін қол жетімді етті.

1872 жылы Ұлыбритания Португалияға тиесілі [[Делагоа]] шығанағының оңтүстік жартысына және 1823 жылы британдық капитан Оуэн мен [[кафр]] басшыларының бірі арасында жасалған келісімге сүйене отырып, іргелес аралдарға наразылық білдірді. Бірақ [[арбитраж]] судьяларға сайланған [[Мак-Магон]] 1875 жылы делагоаны португалдықтар үшін мойындады. Ұлыбритания Португалия үкіметін 1880 жылы [[Мапуту|Лоренс-Маркиш]]тегі келісім бойынша Делагоадан бас тартуға көндіре алды; бірақ Португалиядағы осы келісімнен туындаған тәртіпсіздіктер үкіметті одан бас тартуға мәжбүр етті&lt;ref&gt;https://ru.wikisource.org/wiki/ЭСБЕ/Делагоа_или_Далагоа // https://ru.wikipedia.org/wiki Энциклопедический_словарь_Брокгауза_и_Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.&lt;/ref&gt;.

1884 жылы [[Германдық империя]] Африканы бөлу үшін күреске кірісті. Ол Оранж өзенінен Португалия Анголасымен (Германияның Оңтүстік-Батыс Африка) шекарасына дейінгі территорияны [[протекторат]] деп жариялады. 1884 жылдың шілдесінде Германия Испания Гвинеясының солтүстік шекарасынан Калабарға дейінгі жағалауға протекторат жариялады және өзінің иеліктерін кеңейте бастады. Неміс Камерунын құрды, сонымен қатар Тогоға протекторат құрды. 1884-1885 жылдары Германияның Шығыс Африка компаниясы жергілікті тайпалармен келісім жасасып, Тана өзенінің сағасынан Гвардафуй мүйісіне дейінгі 1800 шақырымдық жағалаудың үстінен, оның ішінде Тананың төменгі ағысындағы Виту Сұлтанатының үстінен протекторатын жариялады. Ұлыбританияның бастамасымен осы территорияларды талап еткен тәуелді Занзибар сұлтаны наразылық білдірді, бірақ ол қабылданбады. Осыдан кейін Шығыс Африканың жағалауларының бөліктерін асығыс басып ала бастаған Императорлық британдық шығыс Африка компаниясы құрылды.

Африканы отарлау ертерек болғанына қарамастан, ең күшті бәсекелестік жаңа империализм кезеңінде, әсіресе 1885 жылы Берлин конференциясының Бас заңы қабылданғаннан кейін дамыды.

[[Оңтүстік Африка]]да 1880 жылдардың аяғынан бастап [[Сесил Родс|С.Родстың]] Британдық Оңтүстік Африка компаниясы [[Капа]]дан [[Каир]]ге теміржол салу идеясын алға тартқан кеңейтуді жүзеге асырды. 1888-1893 жылдары бұл рота [[Оңтүстік Родезия]] колониясын құра отырып, машона мен матабеле жерлерін жаулап алды; 1889 жылы [[Замбези өзені]]нің солтүстігі жаулап алынды, ол [[Солтүстік Родезия]] деп аталды. [[Португалия]]да [[Ангола]] мен [[Мозамбик]]ті біртұтас отарлық империяға біріктіру үшін Африка континентінің континентальды аймақтары арқылы үздіксіз отарлық иеліктердің «көпірін» құру жоспары болған, бірақ 1890 жылғы Британдық ультиматум Португалияны осы жобаны жүзеге асырудың келесі жоспарларынан бас тартуға мәжбүр етті.

1890 жылы Германия мен Ұлыбритания арасында осы екі державаның Африкадағы отарлық мүдделерін реттейтін [[Занзибар шарты]] жасалды.

Британия-Бельгия келісім шартына сәйкес 1894 жылы 12 мамырда «Конго еркін мемлекеті» [[Ніл]]дің сол жағалауын [[Альберт көлі]]нен Фашодаға дейін алды, бірақ Франция мен Германияның қысымымен Франциямен 14 тамызда келісімге отырып, 1894 жылы солтүстікке қарай [[Убанги]]-[[Мбому]] сызығымен шектелуге тура келді.

1890 жылы 5 тамызда Батыс Африкада британдық-француздық келісімнен айыру туралы келісім жасалды, бұл британдықтардың [[Нигерия]]дан солтүстікке қарай кеңеюіне шек қойды. [[Того]] шекарасы 1886 жылы 28 шілдеде және 1899 жылы 14 қарашада ағылшын-герман келісімдері және 1898 жылы 27 шілдеде француз-герман келісімімен белгіленді.

Германияның [[Камерун]]нан шығысқа қарай ілгерілеуі 1893 жылы 15 қарашада ағылшын-неміс шартымен және 1894 жылы 4 ақпанда француз-герман келісімімен тоқтатылды.

«Африка үшін күрестің» шарықтау шегі болып 1898 жылы Ұлыбритания мен Францияны соғыс қарсаңына алып келген [[Фашода оқиғасы]] саналады.

ХІХ ғасырдың аяғында «қара құрлықты» ресурстар көзі деп санайтын жас Италия мемлекеті Африканың бөлінуіне қосылды. Ол әсіресе әлсіреп жатқан [[Осман империясы]]ның африкалық иеліктері мен әлсіз мұсылман сұлтандықтары орналасқан [[Сомали түбегі|Африка Мүйізі]]нің территориясын қызықтырды (қараңыз: [[Итальяндық Сомали]] мен [[Италияндық Ливия]]).

1902 жылға қарай еуропалық державалар Африканың 90% бақылауында болды. Сахараның оңтүстігінде Африкадан тәуелсіздігін итальяндықтардан қорғаған [[Либерия]] ([[АҚШ]] қамқорлығымен) және [[Эфиопия]] ғана тәуелсіздігін сақтап қалды.

1910 жылы Бельгия королі [[Леопольд II]] 1908 жылы [[Конго еркін мемлекеті]]н Бельгия мемлекетіне сатқаннан кейін, [[Ладо анклавы]] [[Англия-Египет Суданы]]на өтті.

Африканың отарлық бөлінуі [[Бірінші дүниежүзілік соғыс]] басталған жылы [[Англия]] [[Египет]]ті ресми түрде қосып алған кезде аяқталды. Екі жыл бұрын [[Марокко]] [[Фес келісімі]] бойынша бөлініп, ал Италия [[Италия-Түрк соғысы]] нәтижесінде [[Ливия]]ны бақылауға алды. 1914 жылға қарай бүкіл континентте [[Эфиопия]] мен [[Либерия]] ғана еуропалықтардың бақылауынан тәуелсіз болды.

== Карталар ==
[[File:Colonial Africa 1800 map.png|thumb|Африка 1800 ж.]]
[[File:Colonial Africa 1870 map.png|thumb|Африка 1870 ж.]]
[[File:Colonial Africa 1900 map.png|thumb|Африка 1900 ж.]]
[[File:Colonial Africa 1914 map.png|thumb|Африка 1914 ж.]]
[[File:Colonial Africa 1923 map.png|thumb|Африка 1923 ж.]]
[[File:Scramble-for-Africa-1880-1913.png|thumb|1880 және 1913 жылдардағы Африканы салыстыру]]

== Метрополиядағы Африка колониялары (1900 жылғы жағдай бойынша) ==
&lt;big&gt;'''Бельгия'''&lt;/big&gt;
  [[Еркін Конго мемлекеті]] (1908 жылдан бастап [[Бельгиялық Конго]], қазіргі [[Конго Демократиялық Республикасы]])
&lt;big&gt;'''Франция'''&lt;/big&gt;
  [[Алжир]]
  [[Тунис]]
  [[Марокко]]
  '''Француздық Батыс Африка'''
    [[Мавритания]]
    [[Сенегал]]
    [[Француз Суданы]] (қазіргі [[Мали]])
    [[Гвинея]]
    [[Кот-д'Ивуар]]
    [[Нигер]]
    [[Жоғарғы Вольта]] (қазіргі [[Буркина-Фасо]])
    [[Дагомея]] (қазіргі [[Бенин]])
  '''Француз Экваторлық Африка'''
    [[Габон]]
    Орта [[Конго]] (қазіргі [[Конго Республикасы]])
    [[Убанги-Шари]] (қазіргі [[Орталық Африка Республикасы]])
    [[Чад]]
  Француз [[Сомали]]і (қазіргі [[Джибути]])
  [[Мадагаскар]]
  [[Комор аралдары]]
&lt;big&gt;'''Германия (1919 жылға дейін)'''&lt;/big&gt;
  '''Германдық Шығыс Африка'''
     [[Руанда-Урунди]] (1919 жылдан бастап [[Бельгия]] мандаты, қазіргі [[Бурунди]] және [[Руанда]])
     [[Танганьика]] (1919 жылдан бастап [[Британия]] мандаты, қазір [[Танзания]] бөлігі)
  '''Германияның Оңтүстік-Батыс Африка''' (1919 жылдан бастап [[Оңтүстік Африка Одағы]]ның мандаты, қазіргі [[Намибия]])
  '''Германияның Батыс Африка'''
     Неміс [[Камерун]]ы (1919 жылдан бастап [[Франция]] мандаты, қазіргі [[Камерун]])
     [[Тоголенд]] (1919 ж. [[Франция]] мен [[Ұлыбритания]] арасындағы бөліну, қазіргі [[Того]])
&lt;big&gt;'''Италия'''&lt;/big&gt;
  '''Итальяндық Солтүстік Африка''' (1934 жылдан бастап Ливия)
     [[Триполитания]]
     [[Киренаика]]
     [[Феццан]]
  [[Эритрея]]
  Итальяндық [[Сомали]] (қазір ресми түрде [[Сомали]]ге кіреді)
&lt;big&gt;'''Португалия'''&lt;/big&gt;
  [[Ангола]]
  [[Португалиялық Конго]] ([[Кабинда]]) - қазір [[Ангола]]ның [[эксклав]]ы
  [[Португалдық Шығыс Африка]] (қазіргі [[Мозамбик]])
  [[Португал Гвинеясы]] (қазіргі [[Гвинея-Бисау]])
  [[Кабо-Верде]] аралдары (қазіргі [[Кабо-Верде]])
  [[Сан-Томе және Принсипи]]
&lt;big&gt;'''Испания'''&lt;/big&gt;
  Испан [[Сахара]]сы (қазіргі [[Батыс Сахара]] - [[БҰҰ]] шешімдеріне қайшы, [[Марокко]]ның бөлігі)
    [[Рио-де-Оро]]
    [[Сегиет эль-Хамра]]
  Испандық [[Марокко]]
    [[Сеута]]
    [[Мелилла]]
    Испандық Оңтүстік Марокко ([[Тарфая секторы]])
    [[Ифни]]
  [[Рио-Муни]] (қазіргі [[Экваторлық Гвинея]] материгі)
  [[Фернандо-По]] (қазіргі [[Биоко]], [[Экваторлық Гвинея]]ның оқшауланған бөлігі)
&lt;big&gt;'''Ұлыбритания'''&lt;/big&gt;
  [[Англо-Египет Суданы]]
  '''Британдық Шығыс Африка'''
    [[Кения]]
    [[Уганда]]
  [[Занзибар]] (қазір [[Танзания]]ның бөлігі)
  Британдық Сомали (қазір ресми түрде [[Сомали]]ге кіреді)
  [[Оңтүстік Родезия]] (қазіргі [[Зимбабве]])
  [[Солтүстік Родезия]] (қазіргі [[Замбия]])
  [[Ньясаленд]] (қазіргі [[Малави]])
  '''Британдық Оңтүстік Африка'''
    [[Кейп колониясы]] (қазір Оңтүстік Африканың бөлігі)
    [[Наталь колониясы]] (қазір Оңтүстік Африканың бөлігі)
    [[Қызғылт Сары Еркін Мемлекет]] (қазір [[Оңтүстік Африка]]ның бөлігі)
    [[Трансвааль]] колониясы (қазір Оңтүстік Африканың бөлігі)
    [[Бечуаналенд]] (қазіргі [[Ботсвана]])
    [[Басутоленд]] (қазіргі [[Лесото]])
    [[Свазиленд]]
  [[Гамбия]]
  [[Сейшел аралдары]]
  [[Сьерра-Леоне]]
  [[Маврикий]]
  [[Нигерия]]
  [[Алтын жағалау]] (қазіргі [[Гана]])
  Египет
&lt;big&gt;'''Тәуелсіз мемлекеттер'''&lt;/big&gt;
  [[Либерия]]
  [[Абиссиния]] ([[Эфиопия]])
&lt;big&gt;'''Халықаралық аймақ (1923-1956)'''&lt;/big&gt;

[[Танжер]], Ұлыбритания, Франция, [[Германия]] және (1928 жылдан) Италия (қазіргі Марокконың бөлігі) бірлесіп басқарды.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}</text>
      <sha1>8v7nmjb7jbpt6fyf0kdd2bkaccjk3jv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шешенстан</title>
    <ns>0</ns>
    <id>662035</id>
    <revision>
      <id>3631941</id>
      <parentid>3363887</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T17:31:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Sagzhan [[Шешен Республикасы]] бетін [[Шешенстан]] бетіне жылжытты</comment>
      <origin>3363887</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8754" sha1="pu739mm38ddrrsbv5u0mvfh944qunhf" xml:space="preserve">{{Әкімшілік бірлік|Статусы=[[Ресей Федерациясы]]ның субъекті|Қазақша атауы=Шешен Республикасы|Шынайы атауы={{lang-ru|Чеченская Республика}}&lt;br&gt;
{{lang-ce|Нохчийн Республика}}|Суреті=Мечеть &quot;Сердце Чечни&quot;.jpg|Елтаңба=Coat of arms of Chechnya.svg|Ту=Flag of Chechen Republic since 2004.svg|Сурет атауы=[[Грозный]]дағы «Шешенстан жүрегі» атты мешіт|Тудың аты=Шешен Республикасының туы|Елтаңбаның аты=Шешен Республикасының елтаңбасы|Әнұраны={{lang|ce|Шатлакхан Илли}}&lt;br&gt;&quot;[[Шешен Республикасының әнұраны|Шатлақтың әні]]&quot;{{center|[[File:Гимн Чеченской Республики.ogg]]}}|Әкімшілік бірліктің картасы=|Карта=Locator map of Chechnya, Russia (2014–2022).svg|Ел=Ресей|Уақыт белдеуі=[[UTC+3:00]]|Тілдері=[[орыс тілі]]&lt;br&gt;
[[шешен тілі]]|Басшының түрі=[[Шешен Республикасының басшысы|Басшысы]]|Басшысы=[[Рамзан Ахматұлы Қадыров|Рамзан Қадыров]]|Басшының түрі2=Парламент төрағасы|Басшысы2=Магомед Даудов|Жер аумағы=17,300|Жер аумағы бойынша орны=76-шы|Санақ жылы=2016 қаңтар|Тұрғыны=1,395,678|Сайты=https://chechnya.gov.ru/|Сайт тілі=ru|Әкімшілік құрылыстың түрі1=Федералды өңірі|Кіреді1=[[Солтүстік Кавказ федералды өңірі|Солтүстік Кавказ]]|Әкімшілік құрылыстың түрі2=Экономикалық ауданы|Кіреді2=[[Солтүстік Кавказ экономикалық ауданы|Солтүстік Кавказ]]|Идентификатор түрі=ISO 3166 коды|Сандық идентификаторы=RU-CE|Идентификатор түрі 2=Автокөлік коды|Сандық идентификаторы 2=95|Идентификатор түрі 3=ОКТМО коды|Сандық идентификаторы 3=96000000|Астанасы=[[Грозный]]|Басшының түрі3=Үкімет төрағасы|Басшысы3=Муслим Хучиев}}

'''Шешен Республикасы, Шешенстан''' ({{lang-ce|Нохчийн Республика, Нохчийчоь}}) — [[Ресей|Ресей Федерациясының]] [[Ресейдің әкімшілік-аумақтық құрылымы|субъектісі]], [[Солтүстік Кавказ|Солтүстік Кавказдың]] шығысында орналасқан республика. Аумағы 16,171 км². Солтүстіктен оңтүстікке қарай шамамен 170 км, батыстан шығысқа қарай 100 км-ге созылады. РФ келесі субъектілерімен шектеседі: батысында — [[Ингушетия|Ингушетиямен]], солтүстік-батысында — [[Солтүстік Осетия|Солтүстік Осетиямен]] және [[Ставропол өлкесі|Ставропол өлкесімен]], солтүстік-шығыста, шығыс және оңтүстік-шығыста — [[Дағыстан|Дағыстанмен]]; оңтүстік-батысында және оңтүстігінде тәуелсіз мемлекет — [[Грузия|Грузиямен]] шектеседі.

[[Солтүстік Кавказ экономикалық ауданы|Солтүстік Кавказ экономикалық ауданының]] бөлігі және [[Солтүстік Кавказ федералды өңірі|Солтүстік Кавказ федералды өңіріне]] кіреді.

1978 жылғы Ресей Федерациясы - Ресей ([[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]]) Конституциясының өзгерісіне сәйкес, 1993 жылы 9 қаңтарда құрылды. Шешен Республикасындағы ұрыс қимылдарынан кейін референдум өткізілді, онда 2003 жылғы 23 наурызда тұрғындардың көпшілігі Ресей Федерациясының бөлігі болып қалуға дауыс берді.

Республика басшысы - [[Рамзан Ахматұлы Қадыров|Р. А. Қадыров]] (2007 бастап), Парламент төрағасы - М. Х. Даудов (2015 бастап), Үкімет төрағасы - М. М. Хучиев (2018 бастап).

Халық саны 1,4 миллионнан асады, астанасы - [[Грозный]]. Мемлекеттік тілдер: [[Шешен тілі|шешен]] және [[Орыс тілі|орыс]]. Уақыт белдеуі Мәскеу уақытына сәйкес, UTC-ден ығысу +3:00 құрайды.

== Этимологиясы ==
Орыс тілінде шешендердің негізгі тұрғылықты жерінде құрылған [[Ресейдің әкімшілік-аумақтық құрылымы|РФ субъектісінің]] атауы бүгінде ''Шешен Республикасы'' немесе ''Шешенстан'' деп аталады. Атаудың этимологиясы орыс тіліндегі шешендер экзоэтнонимімен байланысты және XVIII ғасырдың басынан басталады (этнонимнің ертерек шыққаны туралы пікірлер бар). Республиканың [[Шешен тілі|шешен тілінде]] атауы — ''Нохчийн Республика'' немесе ''Нохчийчоь''. Ұлттық атау шешендердің — ''нохчий'' эндоэтнонимімен байланысты.

== Географиясы ==
Шешенстан Республикасы Еуропалық Ресейдің оңтүстігінде — [[Солтүстік Кавказ|Солтүстік Кавказдың]] шығыс бөлігінде орналасқан, кейде бұл аймақты Солтүстік-Шығыс Кавказ деп те атайды. Шешенстан Республикасының шекарасының ұзындығы 841 км. Республиканың ауданы - 16 171 км², 2018 жылға дейін Шешен Республикасы мен [[Ингушетия|Ингушетия Республикасы]] арасындағы шекара түпкілікті белгіленбегендіктен, мысалы, ҮРЭ-да оның аумағы туралы әртүрлі ақпарат көздері әртүрлі мәліметтер берді, мысалы, 2017 жылғы басылымында 15,6 мың км² деп көрсетілген. 2018 жылдың 26 қыркүйегінде Ингушетия басшысы Ю.-Б. Б.Евкуров пен Шешенстан басшысы Р.А.Қадыров республикалар арасындағы шекараны белгілеу туралы келісімге қол қойды, содан кейін аудан нақтырақ көрсетіле бастады. Шешенстан солтүстіктен оңтүстікке қарай 170 км, батыстан шығысқа қарай 100 км-ге жуық созылып жатыр. Ресей Федерациясының келесі субъектілерімен шектеседі: батысында – [[Ингушетия|Ингушетиямен]] (153 км 400 м), солтүстік-батысында – [[Солтүстік Осетия|Солтүстік Осетиямен]] (13 км 300 м) және [[Ставропол өлкесі|Ставропол өлкесімен]] (119 км 300 м), солтүстік-шығыста, шығыста және оңтүстік-шығыста – [[Дағыстан|Дағыстанмен]] (471 км); Шешен Республикасы оңтүстік-батыста тәуелсіз мемлекет – [[Грузия|Грузиямен]] шектеседі (84 км).

=== Геологиясы және бедері ===

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Шешенстан]]</text>
      <sha1>pu739mm38ddrrsbv5u0mvfh944qunhf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631943</id>
      <parentid>3631941</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T17:32:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>&quot;[[Шешенстан]]&quot; бетін қорғады ([Жылжыту=Тек администраторларға рұқсат ету] (мәңгі))</comment>
      <origin>3363887</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8754" sha1="pu739mm38ddrrsbv5u0mvfh944qunhf" xml:space="preserve">{{Әкімшілік бірлік|Статусы=[[Ресей Федерациясы]]ның субъекті|Қазақша атауы=Шешен Республикасы|Шынайы атауы={{lang-ru|Чеченская Республика}}&lt;br&gt;
{{lang-ce|Нохчийн Республика}}|Суреті=Мечеть &quot;Сердце Чечни&quot;.jpg|Елтаңба=Coat of arms of Chechnya.svg|Ту=Flag of Chechen Republic since 2004.svg|Сурет атауы=[[Грозный]]дағы «Шешенстан жүрегі» атты мешіт|Тудың аты=Шешен Республикасының туы|Елтаңбаның аты=Шешен Республикасының елтаңбасы|Әнұраны={{lang|ce|Шатлакхан Илли}}&lt;br&gt;&quot;[[Шешен Республикасының әнұраны|Шатлақтың әні]]&quot;{{center|[[File:Гимн Чеченской Республики.ogg]]}}|Әкімшілік бірліктің картасы=|Карта=Locator map of Chechnya, Russia (2014–2022).svg|Ел=Ресей|Уақыт белдеуі=[[UTC+3:00]]|Тілдері=[[орыс тілі]]&lt;br&gt;
[[шешен тілі]]|Басшының түрі=[[Шешен Республикасының басшысы|Басшысы]]|Басшысы=[[Рамзан Ахматұлы Қадыров|Рамзан Қадыров]]|Басшының түрі2=Парламент төрағасы|Басшысы2=Магомед Даудов|Жер аумағы=17,300|Жер аумағы бойынша орны=76-шы|Санақ жылы=2016 қаңтар|Тұрғыны=1,395,678|Сайты=https://chechnya.gov.ru/|Сайт тілі=ru|Әкімшілік құрылыстың түрі1=Федералды өңірі|Кіреді1=[[Солтүстік Кавказ федералды өңірі|Солтүстік Кавказ]]|Әкімшілік құрылыстың түрі2=Экономикалық ауданы|Кіреді2=[[Солтүстік Кавказ экономикалық ауданы|Солтүстік Кавказ]]|Идентификатор түрі=ISO 3166 коды|Сандық идентификаторы=RU-CE|Идентификатор түрі 2=Автокөлік коды|Сандық идентификаторы 2=95|Идентификатор түрі 3=ОКТМО коды|Сандық идентификаторы 3=96000000|Астанасы=[[Грозный]]|Басшының түрі3=Үкімет төрағасы|Басшысы3=Муслим Хучиев}}

'''Шешен Республикасы, Шешенстан''' ({{lang-ce|Нохчийн Республика, Нохчийчоь}}) — [[Ресей|Ресей Федерациясының]] [[Ресейдің әкімшілік-аумақтық құрылымы|субъектісі]], [[Солтүстік Кавказ|Солтүстік Кавказдың]] шығысында орналасқан республика. Аумағы 16,171 км². Солтүстіктен оңтүстікке қарай шамамен 170 км, батыстан шығысқа қарай 100 км-ге созылады. РФ келесі субъектілерімен шектеседі: батысында — [[Ингушетия|Ингушетиямен]], солтүстік-батысында — [[Солтүстік Осетия|Солтүстік Осетиямен]] және [[Ставропол өлкесі|Ставропол өлкесімен]], солтүстік-шығыста, шығыс және оңтүстік-шығыста — [[Дағыстан|Дағыстанмен]]; оңтүстік-батысында және оңтүстігінде тәуелсіз мемлекет — [[Грузия|Грузиямен]] шектеседі.

[[Солтүстік Кавказ экономикалық ауданы|Солтүстік Кавказ экономикалық ауданының]] бөлігі және [[Солтүстік Кавказ федералды өңірі|Солтүстік Кавказ федералды өңіріне]] кіреді.

1978 жылғы Ресей Федерациясы - Ресей ([[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]]) Конституциясының өзгерісіне сәйкес, 1993 жылы 9 қаңтарда құрылды. Шешен Республикасындағы ұрыс қимылдарынан кейін референдум өткізілді, онда 2003 жылғы 23 наурызда тұрғындардың көпшілігі Ресей Федерациясының бөлігі болып қалуға дауыс берді.

Республика басшысы - [[Рамзан Ахматұлы Қадыров|Р. А. Қадыров]] (2007 бастап), Парламент төрағасы - М. Х. Даудов (2015 бастап), Үкімет төрағасы - М. М. Хучиев (2018 бастап).

Халық саны 1,4 миллионнан асады, астанасы - [[Грозный]]. Мемлекеттік тілдер: [[Шешен тілі|шешен]] және [[Орыс тілі|орыс]]. Уақыт белдеуі Мәскеу уақытына сәйкес, UTC-ден ығысу +3:00 құрайды.

== Этимологиясы ==
Орыс тілінде шешендердің негізгі тұрғылықты жерінде құрылған [[Ресейдің әкімшілік-аумақтық құрылымы|РФ субъектісінің]] атауы бүгінде ''Шешен Республикасы'' немесе ''Шешенстан'' деп аталады. Атаудың этимологиясы орыс тіліндегі шешендер экзоэтнонимімен байланысты және XVIII ғасырдың басынан басталады (этнонимнің ертерек шыққаны туралы пікірлер бар). Республиканың [[Шешен тілі|шешен тілінде]] атауы — ''Нохчийн Республика'' немесе ''Нохчийчоь''. Ұлттық атау шешендердің — ''нохчий'' эндоэтнонимімен байланысты.

== Географиясы ==
Шешенстан Республикасы Еуропалық Ресейдің оңтүстігінде — [[Солтүстік Кавказ|Солтүстік Кавказдың]] шығыс бөлігінде орналасқан, кейде бұл аймақты Солтүстік-Шығыс Кавказ деп те атайды. Шешенстан Республикасының шекарасының ұзындығы 841 км. Республиканың ауданы - 16 171 км², 2018 жылға дейін Шешен Республикасы мен [[Ингушетия|Ингушетия Республикасы]] арасындағы шекара түпкілікті белгіленбегендіктен, мысалы, ҮРЭ-да оның аумағы туралы әртүрлі ақпарат көздері әртүрлі мәліметтер берді, мысалы, 2017 жылғы басылымында 15,6 мың км² деп көрсетілген. 2018 жылдың 26 қыркүйегінде Ингушетия басшысы Ю.-Б. Б.Евкуров пен Шешенстан басшысы Р.А.Қадыров республикалар арасындағы шекараны белгілеу туралы келісімге қол қойды, содан кейін аудан нақтырақ көрсетіле бастады. Шешенстан солтүстіктен оңтүстікке қарай 170 км, батыстан шығысқа қарай 100 км-ге жуық созылып жатыр. Ресей Федерациясының келесі субъектілерімен шектеседі: батысында – [[Ингушетия|Ингушетиямен]] (153 км 400 м), солтүстік-батысында – [[Солтүстік Осетия|Солтүстік Осетиямен]] (13 км 300 м) және [[Ставропол өлкесі|Ставропол өлкесімен]] (119 км 300 м), солтүстік-шығыста, шығыста және оңтүстік-шығыста – [[Дағыстан|Дағыстанмен]] (471 км); Шешен Республикасы оңтүстік-батыста тәуелсіз мемлекет – [[Грузия|Грузиямен]] шектеседі (84 км).

=== Геологиясы және бедері ===

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Шешенстан]]</text>
      <sha1>pu739mm38ddrrsbv5u0mvfh944qunhf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Байтулақ батыр кесенесі</title>
    <ns>0</ns>
    <id>662532</id>
    <revision>
      <id>3632126</id>
      <parentid>3613032</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T05:49:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Айжан Утепбаева</username>
        <id>183541</id>
      </contributor>
      <origin>3632126</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2418" sha1="jk7g72cezsc2k3ac3fjgx9a5d1s5fx5" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2021}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;
'''Байтулақ батыр''' — Кенже елінің өз заманындағы басты батыры, ел арысы, биі болған.
==Аңыз== 
1846 жыл.
Орыс-казактар: «Берегитесь от криво-саблевого Байтулака!» – «Қайқы қылышты Байтулақтан сақтаныңдар!» деп отряд бастықтарына ескертулер жасап
отырған делінеді. Ер Байтулақтың зираты 1916 жылы
ашаршылық, қуғын-сүргін жылдары көпке пана да болыпты.
Ел ішінде «Байтулақтың асында шаппағанда, байқұлақтың тойында шабасың ба?» — деген сөз қалған.
Оған себеп, Байтулақ батырдың асында ат бәйгесі ұзақтан жіберіліп, атқа шапқан алты бала қаза болып,
мәреге жүздеген аттан бес-алты ат қана жетіпті. Байтулақтың зиратына бесіктің ілінгені сондықтан екен.

== Жерленген жері ==
Ер Байтулақтың кесенесі қазіргі [[Ақсу ауданы]] Кеңқарын мен Басқан ауылдары аралығында орналасқан.
Байтулақ батыр жерленген жердің бұрынғы атауы –
Қарауыл.
Ер Байтулақ: «Қарауыл тұмсығына жерлеңдер!
Не елу үй Садыр-Қарлығаштың аты шығар, не менің
есімім аталар!» депті көз жұмар алдында. Мазарды
салған ісмер ақын Сараның әкесі Сұлтанбектің (Тастанбек) әкесі Жанқұлы екен.&lt;ref&gt;Қазақстанның өңірлік қасиетті нысандары. — Астана: Фолиант, 2017. — 504 б.&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Кесенелер]]
[[Санат:Тарих]]
[[Санат:Қазақ батырлары]]
[[Санат:Қазақ би-шешендері]]</text>
      <sha1>jk7g72cezsc2k3ac3fjgx9a5d1s5fx5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Уикипедия:Өңдеме саны бойынша қатысушылар</title>
    <ns>4</ns>
    <id>675070</id>
    <revision>
      <id>3632151</id>
      <parentid>3631744</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T07:00:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ArystanbekBot</username>
        <id>33174</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Деректерді жаңарту</comment>
      <origin>3632151</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16891" sha1="fc3thp3km1genpo74d85c23egenxt31" xml:space="preserve">{{shortcut|УП:ӨСҚ}}&lt;center&gt;Әрбір бағанда көрсетілген кеңістіктегі және оның талқылауындағы өңдеулер саны берілген. Ең алдымен жалпы түзетулер бойынша сұрыпталған және нөмірленген. Тізімге 500 өңдемеден кем емес өңдеме жасаған қатысушылар кірістірілген.
{{StatInfo}}


&lt;!-- BOT:START --&gt;
{|class=&quot;standard sortable ts-stickytableheader&quot;
!#!!{{abbr|#м/о|мақалалардағы өңдеме саны бойынша орны|0}}!!Қатысушы!!Барлық өңдемесі!!Мақалалар!!Үлгілер!!Файлдар!!Санаттар!!Порталдар + жобалар!!Модулдар + MediaWiki!!Қатысушы беттері!!Метапедиялық (Уикипедия)
|-
|1||1||{{u|Нұрлан Рахымжанов}}||120022||88015||2859||391||23673||189||54||4350||1453
|-
|2||4||{{u|Kasymov}}||96383||76690||11062||229||3386||234||110||5822||742
|-
|3||2||{{u|Салиха}}||86567||80964||1349||2243||909||49||0||957||136
|-
|4||3||{{u|Мағыпар}}||85372||80226||897||635||37||388||0||2885||49
|-
|5||5||{{u|Мықтыбек Оразтайұлы}}||84039||68775||1239||147||11309||15||0||1699||24
|-
|6||8||{{u|Arystanbek}}||55562||30518||3588||368||5769||944||2238||4786||5201
|-
|7||6||{{u|Casserium}}||48857||40125||1765||102||630||17||11||4487||40
|-
|8||7||{{u|Sibom}}||41112||38488||884||90||357||62||0||786||381
|-
|9||9||{{u|1nter pares}}||31131||29010||213||7||663||70||0||1441||146
|-
|10||10||{{u|Ulan}}||30436||23962||391||78||4579||14||0||199||209
|-
|11||20||{{u|AlefZet}}||25095||8817||3471||135||398||8||2176||838||844
|-
|12||13||{{u|GanS NIS}}||24505||18590||437||61||1022||42||3||3184||980
|-
|13||11||{{u|Орел Карл}}||22681||21375||786||39||137||4||0||121||11
|-
|14||15||{{u|Bolatbek}}||21868||13874||4118||203||768||812||373||1111||1007
|-
|15||12||{{u|Sagzhan}}||21256||19919||430||43||227||11||0||328||87
|-
|16||18||{{u|Nurken}}||19540||10078||1361||41||7025||115||8||429||51
|-
|17||17||{{u|Kaiyr}}||17232||12260||224||7||135||162||8||2486||355
|-
|18||14||{{u|Batyrbek.kz}}||16072||14053||411||16||1017||73||1||539||302
|-
|19||40||{{u|Amangeldi Mukhamejan}}||14709||4598||4648||149||152||586||364||1907||630
|-
|20||16||{{u|Alphy Haydar}}||13765||12989||207||1||183||2||0||224||42
|-
|21||19||{{u|Polat Alemdar}}||12577||9854||1161||115||24||1||0||752||183
|-
|22||24||{{u|Ismukhammed}}||11661||6938||1620||225||189||1681||0||344||14
|-
|23||26||{{u|Ерден Карсыбеков}}||11324||6856||508||0||102||512||0||615||55
|-
|24||22||{{u|Nurkhan}}||10144||7973||1229||40||4||0||4||333||36
|-
|25||28||{{u|Тұран}}||8361||6512||414||53||255||120||0||296||32
|-
|26||32||{{u|AlibekKS}}||8336||5762||73||3||1033||42||2||898||170
|-
|27||21||{{u|Kas77777}}||8251||8157||0||9||0||1||0||35||1
|-
|28||33||{{u|TheNomadEditor}}||8185||5756||27||5||1867||204||0||172||52
|-
|29||49||{{u|Daniyar}}||8001||3610||482||327||177||626||0||1642||348
|-
|30||35||{{u|Nurtenge}}||7952||5420||980||137||628||59||24||532||198
|-
|31||23||{{u|Dinkaz}}||7842||7308||0||118||0||0||0||35||1
|-
|32||25||{{u|Gabit Karabay}}||7596||6911||0||0||0||0||0||2||0
|-
|33||30||{{u|Ashina}}||7488||5986||189||71||63||88||3||385||325
|-
|34||36||{{u|TalgatSnow}}||7420||5280||468||132||761||0||64||97||72
|-
|35||27||{{u|Kmoksy}}||7012||6773||0||0||279||0||0||178||1
|-
|36||29||{{u|SSE}}||6974||6252||254||108||0||1||0||126||23
|-
|37||46||{{u|GaiJin}}||6703||3842||510||19||361||9||94||369||444
|-
|38||47||{{u|Bekus}}||6528||3823||1419||1||826||78||12||172||311
|-
|39||45||{{u|Alamgir}}||6196||3874||95||15||681||2||0||47||24
|-
|40||38||{{u|Аскаров}}||6193||4756||113||83||0||0||0||191||24
|-
|41||31||{{u|Liquorkaru}}||6142||5849||13||186||9||1||0||10||7
|-
|42||37||{{u|Zhaksilik}}||6101||5043||20||26||9||26||0||362||59
|-
|43||34||{{u|Aghia7}}||6046||5584||6||1||0||0||0||147||10
|-
|44||39||{{u|Zhigitbek}}||5455||4746||0||0||27||27||0||11||10
|-
|45||43||{{u|Qarakesek}}||5200||4176||157||86||39||219||2||241||308
|-
|46||41||{{u|Djduxhx}}||5000||4508||77||38||85||3||0||152||18
|-
|47||42||{{u|Nick jan}}||4652||4356||0||68||0||82||0||62||40
|-
|48||66||{{u|Erboldilyara}}||4522||2769||2||0||215||0||0||1535||26
|-
|49||57||{{u|Madi Dos}}||4515||3077||214||63||55||50||0||637||122
|-
|50||44||{{u|Coffee86}}||4429||3886||4||0||11||7||0||418||5
|-
|51||51||{{u|Dimash Kenesbek}}||3759||3392||51||0||0||27||0||223||21
|-
|52||48||{{u|Makenzis}}||3715||3658||5||0||0||0||0||46||5
|-
|53||50||{{u|Syrymzhan}}||3683||3525||1||154||0||0||0||1||0
|-
|54||61||{{u|Majilis}}||3630||2996||100||0||97||0||0||16||0
|-
|55||58||{{u|Esetok}}||3578||3077||395||2||161||205||8||285||138
|-
|56||52||{{u|Ерқанат Рыскулбеков}}||3545||3392||3||0||4||0||0||32||0
|-
|57||55||{{u|Maira Yessenbekova}}||3516||3169||48||0||0||0||0||6||2
|-
|58||60||{{u|Нурасылл}}||3398||2999||193||0||18||0||0||50||8
|-
|59||62||{{u|Nurbek Matzhani}}||3310||2987||58||40||1||55||0||201||62
|-
|60||54||{{u|Юсуф Худайберген}}||3273||3188||0||0||103||0||0||34||0
|-
|61||56||{{u|Hardworking}}||3272||3115||61||0||0||0||0||10||0
|-
|62||68||{{u|ShadZ01}}||3265||2587||363||112||105||0||0||4||0
|-
|63||63||{{u|BekaIITU}}||3227||2963||0||0||0||0||0||3||1
|-
|64||53||{{u|Gulzat246}}||3168||3223||0||16||0||0||0||5||3
|-
|65||59||{{u|Qanattan}}||3126||3052||0||0||0||0||0||2||0
|-
|66||64||{{u|Yerzhankyzy}}||3041||2834||0||0||0||0||0||0||0
|-
|67||65||{{u|Meruyert}}||2952||2789||0||0||0||0||0||0||1
|-
|68||99||{{u|Абылай}}||2950||1478||328||33||139||126||0||488||144
|-
|69||85||{{u|MuratbekErkebulan}}||2906||1873||316||0||91||55||0||440||4
|-
|70||69||{{u|Dauren}}||2871||2462||0||14||0||0||0||68||6
|-
|71||72||{{u|Даурен Шарипов}}||2822||2430||43||24||0||0||0||50||0
|-
|72||111||{{u|KLBot2}}||2795||1291||0||0||1413||0||0||1||0
|-
|73||67||{{u|Кырмызов}}||2700||2625||6||12||0||6||0||12||11
|-
|74||78||{{u|Merey}}||2684||2202||0||239||0||0||0||0||2
|-
|75||77||{{u|Магпар}}||2680||2217||91||88||13||11||0||183||30
|-
|76||70||{{u|Kyrmyzy gul}}||2532||2462||9||0||0||0||0||30||4
|-
|77||74||{{u|Abdi arman}}||2530||2309||0||0||0||0||0||2||5
|-
|78||73||{{u|Сәуір 1}}||2475||2370||24||11||2||0||0||30||0
|-
|79||75||{{u|Toktakynbaev}}||2471||2304||4||77||0||0||0||3||4
|-
|80||90||{{u|Balaburgem}}||2470||1754||11||29||31||59||0||182||48
|-
|81||76||{{u|G55}}||2468||2295||0||50||0||0||0||0||2
|-
|82||71||{{u|Zhuka iitu}}||2445||2448||0||1||0||0||0||2||2
|-
|83||109||{{u|Ordabekov Azamat}}||2424||1324||0||78||0||0||0||13||2
|-
|84||82||{{u|Rasulbek Adil}}||2414||1985||126||0||13||1||0||195||44
|-
|85||84||{{u|Рахман999}}||2304||1897||103||22||34||4||0||97||35
|-
|86||134||{{u|Бегулы Отагасы}}||2247||883||48||1||228||7||0||728||75
|-
|87||98||{{u|Drift}}||2233||1501||22||2||710||1||0||4||2
|-
|88||80||{{u|Egorkz}}||2232||2041||0||64||0||0||0||0||2
|-
|89||86||{{u|Mira01}}||2229||1863||0||0||0||99||0||174||22
|-
|90||79||{{u|Aizhanka aaa}}||2215||2076||0||0||0||0||0||0||0
|-
|91||81||{{u|Bakdauren}}||2208||2015||0||103||0||0||0||14||4
|-
|92||117||{{u|Әлинұр}}||2175||1102||132||43||47||101||0||580||48
|-
|93||88||{{u|RaiymbekZh}}||2105||1789||8||0||20||0||0||81||86
|-
|94||91||{{u|Mustafaalmas}}||2036||1720||94||0||243||0||0||37||5
|-
|95||83||{{u|Unknown Alash}}||2009||1946||1||0||0||0||0||0||0
|-
|96||87||{{u|Kristianmusic}}||1938||1799||20||1||0||0||0||0||0
|-
|97||93||{{u|Bauka91 91}}||1857||1618||0||0||0||0||0||0||1
|-
|98||101||{{u|Daneker}}||1857||1414||0||257||0||0||0||1||2
|-
|99||131||{{u|Esen48}}||1808||890||0||33||0||0||0||744||1
|-
|100||89||{{u|Almatoswiki}}||1800||1781||0||0||0||0||0||11||0
|-
|101||96||{{u|Тазагүл Ермаханова}}||1795||1517||8||0||86||1||0||38||29
|-
|102||92||{{u|Malbakov Korkem Shamshievih}}||1710||1638||35||0||22||0||0||19||24
|-
|103||97||{{u|Nelli}}||1666||1507||0||0||0||0||0||0||0
|-
|104||100||{{u|Araichik}}||1622||1453||110||78||0||0||0||2||1
|-
|105||94||{{u|Nikolina Šepić}}||1613||1613||0||0||0||0||0||0||0
|-
|106||106||{{u|ДолбоЯщер}}||1609||1339||1||0||106||1||0||5||0
|-
|107||103||{{u|2rk}}||1552||1366||0||99||0||1||0||8||0
|-
|108||105||{{u|Daniyal.aidarov5}}||1540||1348||0||0||7||0||0||123||9
|-
|109||95||{{u|Gliwi}}||1533||1527||3||0||0||0||0||0||0
|-
|110||108||{{u|Аслан Жукенов}}||1496||1329||20||0||46||0||0||32||26
|-
|111||119||{{u|Almagul Ibragimova}}||1490||1097||0||17||0||1||0||174||22
|-
|112||133||{{u|Акбота Казыбекова}}||1480||884||0||91||0||0||0||39||0
|-
|113||104||{{u|DinDK}}||1383||1353||0||0||0||0||0||2||0
|-
|114||115||{{u|Rasulzhan}}||1371||1138||0||0||0||0||0||2||0
|-
|115||107||{{u|Tulya}}||1344||1331||1||0||0||0||0||3||0
|-
|116||112||{{u|Ayauly}}||1337||1252||0||28||0||0||0||0||1
|-
|117||102||{{u|Nkiukr}}||1314||1403||44||0||40||4||0||1||0
|-
|118||110||{{u|Tarih}}||1304||1304||0||0||0||0||0||0||0
|-
|119||114||{{u|Wikiped4ik}}||1283||1199||0||59||0||0||0||6||1
|-
|120||137||{{u|Jarnamaqaz}}||1278||829||380||20||0||0||0||15||0
|-
|121||144||{{u|TemirlanSarsen}}||1277||757||6||58||31||0||0||197||14
|-
|122||113||{{u|GulzhanOmarova}}||1248||1200||0||1||0||0||0||11||2
|-
|123||116||{{u|Шілде}}||1223||1132||11||25||11||0||0||33||0
|-
|124||126||{{u|IL68}}||1218||950||62||0||31||0||0||134||1
|-
|125||123||{{u|Gulnar7}}||1178||1044||0||2||0||0||0||13||1
|-
|126||118||{{u|Ziv}}||1173||1100||60||0||0||2||0||9||2
|-
|127||225||{{u|Suleimen Koishybai}}||1156||284||0||0||0||0||0||785||0
|-
|128||125||{{u|Aimanber}}||1150||1001||0||61||0||0||0||0||0
|-
|129||121||{{u|Bailarbekov}}||1136||1049||0||0||0||0||0||3||1
|-
|130||205||{{u|Айдос уики}}||1126||481||0||0||7||1||0||63||10
|-
|131||120||{{u|Sergazyyev}}||1119||1069||0||13||0||0||0||1||2
|-
|132||128||{{u|KoishymanovaG}}||1102||925||2||0||0||80||0||35||3
|-
|133||124||{{u|Истеный казах}}||1096||1018||32||13||4||0||0||4||0
|-
|134||127||{{u|Madina Kilybayeva}}||1083||934||0||0||0||0||0||2||2
|-
|135||139||{{u|Wikuiser}}||1079||782||142||0||63||0||43||18||4
|-
|136||195||{{u|Kafarik}}||1075||526||47||7||15||2||0||22||4
|-
|137||162||{{u|Akbota.b}}||1057||639||0||68||0||0||0||48||2
|-
|138||136||{{u|Аян Жанайсов}}||1054||840||0||0||0||0||0||37||0
|-
|139||122||{{u|Finderhannes}}||1049||1049||0||0||0||0||0||0||0
|-
|140||129||{{u|Orkaarys}}||993||916||0||0||0||0||0||0||0
|-
|141||132||{{u|А.С.Кизиров}}||987||890||17||1||8||23||0||109||11
|-
|142||143||{{u|P.Nurgisa}}||976||764||0||0||0||0||0||52||3
|-
|143||130||{{u|Rayurad mc}}||973||899||0||0||0||0||0||0||0
|-
|144||221||{{u|Fuzze123}}||964||338||59||0||46||0||0||26||504
|-
|145||166||{{u|Aselhan}}||948||626||12||0||9||23||0||82||11
|-
|146||140||{{u|Шайнүсіп}}||931||782||0||0||1||0||0||32||3
|-
|147||142||{{u|Adiladil}}||906||767||0||0||0||0||0||0||1
|-
|148||148||{{u|NErnur98}}||880||738||0||0||61||0||0||59||5
|-
|149||145||{{u|Vyacheslav Nasretdinov}}||872||755||15||0||0||0||0||4||0
|-
|150||161||{{u|Касымхан}}||866||641||0||2||0||0||0||19||5
|-
|151||135||{{u|Chris die Seele}}||865||848||16||0||0||0||0||0||0
|-
|152||138||{{u|Mukhin}}||850||807||0||0||0||0||0||0||0
|-
|153||141||{{u|Stella~kkwiki}}||830||772||0||0||0||0||0||0||0
|-
|154||190||{{u|Bakbergenov}}||820||539||0||170||0||0||0||15||1
|-
|155||214||{{u|Dambler}}||819||424||15||5||10||0||0||229||10
|-
|156||150||{{u|Aibol dos}}||813||704||0||0||0||0||0||0||0
|-
|157||230||{{u|KaldarovNurymzhan}}||801||179||12||1||12||0||0||490||2
|-
|158||177||{{u|Talghatuly}}||794||569||0||67||12||1||0||101||17
|-
|159||152||{{u|Akba.nis.13}}||790||702||0||16||0||4||0||33||1
|-
|160||151||{{u|Аязбаев Даурен}}||789||704||0||0||0||0||0||0||0
|-
|161||147||{{u|Masalbaeva}}||787||741||0||0||0||0||0||1||0
|-
|162||232||{{u|Абдрахманов Димаш}}||785||98||0||0||0||0||0||4||0
|-
|163||154||{{u|Tylerdurdenkz}}||780||682||2||30||24||0||0||41||6
|-
|164||170||{{u|DariaUrinbasarova21nis}}||777||596||0||1||0||0||0||12||0
|-
|165||160||{{u|Azim Nurbergen}}||763||644||0||15||0||0||0||4||0
|-
|166||149||{{u|Ташметов шахрух}}||743||720||0||0||0||0||0||4||0
|-
|167||165||{{u|Panicgirl}}||739||636||0||17||0||0||0||10||1
|-
|168||153||{{u|Mariko}}||734||688||0||0||0||0||0||0||0
|-
|169||146||{{u|Mheidegger}}||726||752||7||2||0||0||0||6||3
|-
|170||157||{{u|Rake}}||726||666||0||35||0||0||0||8||3
|-
|171||163||{{u|Rasul kz91}}||723||638||0||12||0||0||0||1||0
|-
|172||175||{{u|Muslim Qazaq}}||722||579||0||0||0||0||0||32||2
|-
|173||223||{{u|Zhumalina}}||720||314||0||49||6||2||0||241||1
|-
|174||158||{{u|Alfiya}}||719||662||0||17||0||0||0||3||2
|-
|175||155||{{u|Εὐθυμένης}}||697||678||13||0||0||0||0||5||0
|-
|176||164||{{u|Sultan bek}}||695||638||0||0||0||0||0||0||0
|-
|177||210||{{u|Мира Белль}}||693||439||23||0||7||0||0||113||24
|-
|178||198||{{u|Cekli829}}||690||523||3||0||24||1||0||46||36
|-
|179||168||{{u|Nkipshak}}||684||612||0||0||0||0||0||0||0
|-
|180||229||{{u|Sultan-balasi}}||676||236||24||0||356||0||0||28||2
|-
|181||156||{{u|Дауткулова Ақмарал}}||676||667||0||1||0||0||0||6||1
|-
|182||159||{{u|Epoxa-HH}}||674||662||0||0||5||0||0||10||1
|-
|183||203||{{u|Saken kun}}||673||486||4||0||0||0||0||6||0
|-
|184||167||{{u|KUckhocjothkei3}}||671||614||49||1||5||0||0||1||0
|-
|185||220||{{u|Syrlybek}}||658||389||5||53||4||9||0||68||17
|-
|186||193||{{u|Мұқтар Құндыз}}||656||529||0||0||0||0||0||2||0
|-
|187||191||{{u|Баха}}||654||536||0||0||0||0||0||0||0
|-
|188||174||{{u|Parmanova.ulbolsyn}}||651||584||1||25||0||2||0||4||21
|-
|189||176||{{u|Амзе Магжан}}||645||571||0||0||0||0||0||47||0
|-
|190||169||{{u|Капысова Айдана}}||642||603||0||0||0||0||0||0||0
|-
|191||178||{{u|IArhunI}}||640||569||7||9||0||0||0||26||11
|-
|192||217||{{u|Belekov Syrym}}||639||414||0||46||0||0||0||9||2
|-
|193||215||{{u|Айвентадор}}||622||420||15||0||0||0||0||152||13
|-
|194||227||{{u|Zhandos02}}||620||261||3||4||11||0||0||247||0
|-
|195||180||{{u|Bauyr03}}||619||558||0||1||0||0||0||37||0
|-
|196||196||{{u|Aseke16}}||617||525||25||0||7||1||0||17||12
|-
|197||187||{{u|Makhanov}}||613||541||0||0||0||0||0||0||1
|-
|198||172||{{u|Zhumabayeva Aiym}}||601||590||2||0||0||0||0||3||0
|-
|199||179||{{u|Inkar}}||600||559||0||0||0||0||0||1||3
|-
|200||183||{{u|Mma}}||599||545||0||0||0||0||0||0||0
|-
|201||171||{{u|Юкке}}||599||594||1||2||44||0||0||9||3
|-
|202||181||{{u|Mary}}||597||549||0||0||0||0||0||0||0
|-
|203||173||{{u|Tuttiorchestra687}}||592||590||0||0||0||0||0||4||2
|-
|204||231||{{u|Әбдіхалық Нарғыз}}||587||115||0||0||0||0||0||36||0
|-
|205||185||{{u|Аскар}}||584||544||4||19||2||0||0||1||0
|-
|206||228||{{u|Eldar zh96}}||575||245||132||6||2||80||0||23||6
|-
|207||189||{{u|AlibiKazken}}||569||540||0||0||0||0||0||23||0
|-
|208||200||{{u|Badyroff}}||569||518||0||0||0||0||0||0||0
|-
|209||194||{{u|Нурия}}||569||527||0||0||0||0||0||0||0
|-
|210||207||{{u|Нақып Нұрғали}}||565||467||0||0||1||0||0||24||0
|-
|211||204||{{u|Zhaniya92}}||562||485||0||0||0||0||0||13||1
|-
|212||182||{{u|Ұлан Тұрсынбек}}||558||546||0||0||0||0||0||0||0
|-
|213||206||{{u|Alikhantanirbergennurlanuly}}||555||468||0||0||5||0||0||33||2
|-
|214||199||{{u|Yamanzho}}||555||521||0||0||0||0||0||0||0
|-
|215||188||{{u|Kuanysh Ismailov}}||547||541||0||0||7||0||0||2||0
|-
|216||192||{{u|Egor Shustoff}}||541||532||0||0||0||0||0||0||0
|-
|217||201||{{u|Niyazbek}}||534||510||0||0||0||0||0||3||0
|-
|218||222||{{u|Dauylbai Aidar}}||533||325||204||0||0||0||0||1||0
|-
|219||209||{{u|Olkikz}}||529||447||0||14||0||0||0||0||0
|-
|220||197||{{u|Fornax}}||528||525||2||0||0||0||0||0||0
|-
|221||184||{{u|Dzhos}}||527||545||0||0||0||0||0||0||0
|-
|222||219||{{u|Нурсауле Нурмагамбетова}}||527||390||0||0||0||3||0||44||1
|-
|223||218||{{u|Қуан Жасұлан 8 е класс ниш}}||527||391||0||36||0||0||0||1||1
|-
|224||186||{{u|Arachn0}}||523||543||0||0||0||0||0||1||0
|-
|225||208||{{u|Tansholpan}}||522||459||0||0||0||0||0||0||0
|-
|226||213||{{u|Adilbekkazykhanov}}||520||427||0||0||44||0||0||0||0
|-
|227||226||{{u|Murat Karibay}}||520||272||183||0||0||0||27||7||8
|-
|228||224||{{u|Mustazhap}}||520||308||11||0||0||2||0||122||12
|-
|229||202||{{u|Karina Nurtazina}}||518||508||0||0||0||0||0||0||0
|-
|230||216||{{u|Chingiz Nazbiev}}||514||420||29||0||54||12||0||0||0
|-
|231||212||{{u|HBSH NIS 7B KASIET}}||514||429||0||0||0||0||0||5||0
|-
|232||211||{{u|Albergenius}}||510||434||42||1||2||0||0||1||0
|-
|233||233||{{u|Friction27}}||506||17||0||0||0||0||0||1||0
|}
&lt;!-- BOT:END --&gt;


{{Wikistats}}[[Санат:Уикипедия:Қатысушылар]]</text>
      <sha1>fc3thp3km1genpo74d85c23egenxt31</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Уикипедия:Өңдеме саны бойынша боттар</title>
    <ns>4</ns>
    <id>675089</id>
    <revision>
      <id>3632222</id>
      <parentid>3631835</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T11:00:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ArystanbekBot</username>
        <id>33174</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Деректерді жаңарту</comment>
      <origin>3632222</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11173" sha1="9bjz5ao39g4sfzfd9uaratximrgdf3p" xml:space="preserve">{{shortcut|УП:ӨСБ}}&lt;center&gt;Әрбір бағанда көрсетілген кеңістіктегі және оның талқылауындағы өңдеулер саны берілген. Ең алдымен жалпы түзетулер бойынша сұрыпталған және нөмірленген. Жергілікті жалаусыз ғаламдық боттар көкпен ерекшеленген.
{{StatInfo}}


&lt;!-- BOT:START --&gt;
{|class=&quot;standard sortable ts-stickytableheader&quot;
!#!!{{abbr|#м/о|мақалалардағы өңдеме саны бойынша орны|0}}!!Қатысушы!!Барлық өңдемесі!!Мақалалар!!Үлгілер!!Файлдар!!Санаттар!!Порталдар + жобалар!!Модулдар + MediaWiki!!Қатысушы беттері!!Метапедиялық (Уикипедия)
|-
|1||1||{{u|BolatbekBot}}||515622||380099||110090||1||5897||3||1||19437||23
|-
|2||2||{{u|EmausBot}}||145869||131247||957||0||13593||6||0||44||22
|-
|3||3||{{u|ArystanbekBot}}||132519||127398||743||15||62||17||10||2859||1390
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|4||4||{{u|Legobot}}||119563||112797||457||0||6067||15||0||85||142
|-
|5||120||{{u|New user message}}||113643||1||0||0||0||0||0||113642||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|6||6||{{u|MerlIwBot}}||105851||88195||6297||0||10800||24||0||36||497
|-
|7||5||{{u|InternetArchiveBot}}||88343||88343||0||0||0||0||0||0||0
|-
|8||7||{{u|GaiJinBot}}||79299||79284||7||0||0||0||0||3||5
|-
|9||8||{{u|BekusBot}}||50445||50152||232||3||53||0||0||4||1
|-
|10||9||{{u|YFdyh-bot}}||43053||41963||1||0||1089||0||0||0||0
|-
|11||10||{{u|Xqbot}}||26602||22822||42||0||3648||2||0||66||22
|-
|12||11||{{u|Luckas-bot}}||22676||17397||3||0||5264||1||0||8||3
|-
|13||18||{{u|TXiKiBoT}}||18278||8490||13||0||9719||0||0||56||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|14||12||{{u|ZéroBot}}||17395||14827||0||0||2561||0||0||7||0
|-
|15||13||{{u|CommonsDelinker}}||14589||13607||432||1||0||83||0||387||41
|-
|16||14||{{u|Kasymbot}}||13733||13236||240||4||8||22||0||169||42
|-
|17||15||{{u|SieBot}}||13062||12830||0||0||214||0||0||18||0
|-
|18||20||{{u|VolkovBot}}||11474||7766||1||0||3545||4||0||24||134
|-
|19||17||{{u|Makecat-bot}}||9816||8904||0||0||908||0||0||3||1
|-
|20||19||{{u|WikitanvirBot}}||9374||8087||0||0||1283||0||0||2||2
|-
|21||16||{{u|Kia content bot}}||9117||9117||0||0||0||0||0||0||0
|-
|22||21||{{u|JAnDbot}}||8787||7290||40||0||1309||6||0||16||126
|-
|23||24||{{u|Nurtenge}}||7978||5420||980||137||628||40||24||532||198
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|24||22||{{u|Addbot}}||7607||6152||1043||1||295||18||0||5||90
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|25||38||{{u|ArthurBot}}||7544||2786||26||0||4714||6||0||12||0
|-
|26||122||{{u|Acebot}}||7483||0||7482||0||0||0||0||1||0
|-
|27||26||{{u|Vagobot}}||7329||4672||63||0||2585||0||0||3||6
|-
|28||23||{{u|Escarbot}}||7057||5767||14||0||1188||2||0||82||4
|-
|29||25||{{u|BilgishShezhireshiBot}}||5303||5303||0||0||0||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|30||28||{{u|JackieBot}}||5114||4266||10||0||828||1||0||7||2
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|31||30||{{u|RedBot}}||4625||3703||3||0||916||1||0||2||0
|-
|32||27||{{u|Muhammad Abul-Futooh}}||4617||4616||0||0||0||0||0||1||0
|-
|33||29||{{u|MelancholieBot}}||4425||4208||2||0||210||0||0||5||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|34||34||{{u|TjBot}}||4252||3316||0||0||935||0||0||1||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|35||31||{{u|Dexbot}}||3737||3676||0||0||51||0||0||10||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|36||33||{{u|LaaknorBot}}||3689||3493||0||0||196||0||0||0||0
|-
|37||32||{{u|Robbot}}||3541||3540||0||0||0||1||0||0||0
|-
|38||39||{{u|FoxBot}}||3339||2620||5||0||680||0||0||34||0
|-
|39||35||{{u|NurbekBot}}||3245||3242||0||0||0||0||0||2||1
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|40||55||{{u|MastiBot}}||3201||1172||31||0||1990||0||0||2||6
|-
|41||36||{{u|AlleborgoBot}}||3142||3125||0||0||0||0||0||17||0
|-
|42||37||{{u|Thijs!bot}}||2934||2918||3||0||2||0||0||11||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|43||52||{{u|KLBot2}}||2705||1291||0||0||1413||0||0||1||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|44||40||{{u|HRoestBot}}||2464||2463||0||0||0||0||0||1||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|45||41||{{u|JYBot}}||2395||2262||0||0||133||0||0||0||0
|-
|46||44||{{u|Idioma-bot}}||2182||2026||16||0||109||6||0||23||2
|-
|47||46||{{u|AvocatoBot}}||2151||1912||0||0||231||0||0||6||2
|-
|48||42||{{u|Ptbotgourou}}||2061||2036||0||0||5||0||0||20||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|49||43||{{u|KamikazeBot}}||2050||2034||0||0||14||0||0||2||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|50||45||{{u|Ripchip Bot}}||1968||1944||0||0||22||0||0||2||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|51||47||{{u|Rubinbot}}||1930||1848||0||0||80||0||0||2||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|52||49||{{u|CarsracBot}}||1771||1666||12||0||32||0||0||61||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|53||48||{{u|Dinamik-bot}}||1704||1702||0||0||0||0||0||2||0
|-
|54||50||{{u|Aitan bot}}||1552||1533||0||0||0||0||0||19||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|55||51||{{u|DixonDBot}}||1520||1502||0||0||17||0||0||0||1
|-
|56||57||{{u|AvicBot}}||1474||1078||0||0||337||0||0||58||1
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|57||53||{{u|YiFeiBot}}||1362||1194||69||0||84||9||0||0||3
|-
|58||72||{{u|BotMultichill}}||1277||528||1||0||738||0||0||10||0
|-
|59||54||{{u|Justincheng12345-bot}}||1235||1192||2||0||40||0||0||0||1
|-
|60||82||{{u|CommonsTicker~kkwiki}}||1233||279||0||0||0||0||0||9||945
|-
|61||62||{{u|Purbo T}}||1179||884||0||0||275||0||0||20||0
|-
|62||64||{{u|Synthebot}}||1170||859||0||0||310||0||0||0||1
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|63||60||{{u|Movses-bot}}||1158||1018||0||0||136||0||0||1||3
|-
|64||65||{{u|JhsBot}}||1136||845||2||0||277||0||0||12||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|65||56||{{u|Gerakibot}}||1123||1080||10||0||16||2||0||4||11
|-
|66||58||{{u|TuranBot}}||1120||1046||28||2||4||6||0||28||6
|-
|67||59||{{u|PipepBot}}||1048||1033||0||0||1||0||0||13||1
|-
|68||61||{{u|Mjbmrbot}}||1030||903||0||0||125||0||0||1||1
|-
|69||67||{{u|HerculeBot}}||903||777||1||0||116||0||0||8||1
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|70||63||{{u|MystBot}}||879||863||2||0||0||0||0||14||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|71||68||{{u|Amirobot}}||806||739||0||0||66||0||0||1||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|72||66||{{u|Jotterbot}}||781||781||0||0||0||0||0||0||0
|-
|73||73||{{u|HiW-Bot}}||616||513||61||0||40||0||0||1||1
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|74||71||{{u|DarafshBot}}||585||534||11||0||40||0||0||0||0
|-
|75||69||{{u|AZatBot}}||576||576||0||0||0||0||0||0||0
|-
|76||128||{{u|H2Bot}}||553||0||0||0||0||0||0||553||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|77||70||{{u|PixelBot}}||548||541||0||0||0||0||0||7||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|78||77||{{u|DSisyphBot}}||505||356||15||0||128||6||0||0||0
|-
|79||74||{{u|Almabot}}||501||427||0||0||56||0||0||5||13
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|80||98||{{u|Obersachsebot}}||494||46||437||0||10||0||0||1||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|81||75||{{u|CocuBot}}||464||395||0||0||58||0||0||11||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|82||76||{{u|SilvonenBot}}||413||380||0||0||27||0||0||6||0
|-
|83||78||{{u|Minsbot}}||407||316||0||0||91||0||0||0||0
|-
|84||84||{{u|Darkicebot}}||346||204||1||0||130||0||0||11||0
|-
|85||79||{{u|MahdiBot}}||332||290||21||0||13||0||0||6||2
|-
|86||83||{{u|Memty Bot}}||305||206||0||0||87||0||0||3||9
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|87||88||{{u|SassoBot}}||305||153||0||0||143||0||0||9||0
|-
|88||80||{{u|Kasymovbot}}||302||287||7||0||0||1||0||3||4
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|89||81||{{u|D'ohBot}}||282||281||0||0||1||0||0||0||0
|-
|90||89||{{u|Chandlerriggs5}}||279||148||2||0||2||0||0||107||14
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|91||95||{{u|DragonBot}}||245||59||0||0||186||0||0||0||0
|-
|92||85||{{u|SpBot}}||219||199||3||0||15||0||0||2||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|93||86||{{u|Chobot}}||219||176||0||0||41||0||0||2||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|94||87||{{u|KiranBOT}}||166||164||0||0||0||0||0||2||0
|-
|95||127||{{u|MBHbot}}||152||0||0||0||0||0||0||0||152
|-
|96||129||{{u|MGA73bot}}||152||0||0||152||0||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|97||90||{{u|タチコマ robot}}||138||115||7||0||0||2||0||12||2
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|98||91||{{u|MSBOT}}||117||97||1||0||19||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|99||94||{{u|NjardarBot}}||113||62||0||0||49||0||0||2||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|100||93||{{u|Billinghurst}}||98||72||1||0||0||0||1||24||0
|-
|101||103||{{u|DBot}}||97||21||0||0||3||1||0||70||2
|-
|102||92||{{u|Zwobot}}||85||81||0||0||0||0||0||4||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|103||96||{{u|FiriBot}}||58||51||4||0||0||0||0||0||3
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|104||97||{{u|Muro Bot}}||54||47||0||0||1||0||0||4||2
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|105||99||{{u|Loveless}}||53||42||0||0||10||0||0||1||0
|-
|106||100||{{u|Alexbot}}||49||36||1||0||2||0||0||9||1
|-
|107||101||{{u|AshinaBot}}||35||33||0||0||0||0||0||2||0
|-
|108||102||{{u|Byrialbot}}||31||29||0||0||2||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|109||104||{{u|Aibot}}||26||21||0||0||5||0||0||0||0
|-
|110||125||{{u|AlinurBot}}||23||0||14||0||2||0||0||6||1
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|111||105||{{u|Soulbot}}||21||14||0||0||0||0||0||7||0
|-
|112||110||{{u|QarakesekBot}}||18||8||4||0||2||0||0||2||1
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|113||107||{{u|StigBot}}||14||11||0||0||2||0||0||1||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|114||106||{{u|Broadbot}}||12||12||0||0||0||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|115||130||{{u|MenoBot}}||11||0||0||0||0||0||0||11||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|116||108||{{u|Ver-bot}}||11||11||0||0||0||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|117||109||{{u|AHbot}}||9||9||0||0||0||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|118||112||{{u|Kwjbot}}||7||6||0||0||1||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|119||111||{{u|MagnusA.Bot}}||7||7||0||0||0||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|120||132||{{u|Cbrown1023}}||6||0||0||0||0||0||0||6||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|121||113||{{u|DirlBot}}||6||5||1||0||0||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|122||115||{{u|Ebrambot}}||6||4||0||0||2||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|123||114||{{u|GhalyBot}}||5||5||0||0||0||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|124||134||{{u|Abigor}}||5||0||0||0||0||0||0||5||0
|-
|125||117||{{u|NurlanBot}}||4||2||0||0||0||0||0||1||1
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|126||136||{{u|Taavi}}||4||0||0||0||0||0||0||4||0
|-
|127||124||{{u|YurikBot}}||3||0||0||0||0||0||1||2||0
|-
|128||116||{{u|ZhaksilikBot}}||3||3||0||0||0||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|129||135||{{u|ChuispastonBot}}||3||0||0||0||0||0||0||3||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|130||118||{{u|Rezabot}}||3||2||0||0||0||0||0||1||0
|-
|131||123||{{u|Polat Alemdarbot}}||2||0||0||0||0||0||0||2||0
|-
|132||126||{{u|AmanBot}}||2||0||1||0||0||0||0||1||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|133||131||{{u|Zorrobot}}||2||0||0||0||0||0||0||2||0
|-
|134||121||{{u|SoxBot}}||1||0||0||0||0||0||0||1||0
|-
|135||119||{{u|Sagzhanbot}}||1||1||0||0||0||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|136||133||{{u|KhanBot}}||1||0||0||0||0||0||0||1||0
|}
&lt;!-- BOT:END --&gt;


{{Wikistats}}[[Санат:Уикипедия:Боттар]]</text>
      <sha1>9bjz5ao39g4sfzfd9uaratximrgdf3p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Уикипедия:Бет бастауы бойынша қатысушылар</title>
    <ns>4</ns>
    <id>675116</id>
    <revision>
      <id>3631861</id>
      <parentid>3631467</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T13:07:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ArystanbekBot</username>
        <id>33174</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Деректерді жаңарту</comment>
      <origin>3631861</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="103926" sha1="jjhzcw041knxkzgroik0a8hltsmv0m4" xml:space="preserve">{{shortcut|УП:ББҚ}}&lt;center&gt;{{StatInfo}}


&lt;!-- BOT:START --&gt;
{|class=&quot;standard sortable ts-stickytableheader&quot;
!#!!Қатысушы!!Мақалалар!!Бағыттау беттері!!Айрық беттер!!Үлгілер!!Санаттар!!Файлдар!!Порталдар + жобалар!!Модулдар + MediaWiki!!Метапедиялық (Уикипедия)
|-style=&quot;background-color:#ddf&quot;
|||{{u|BolatbekBot}}||107915||25626||5||36754||4335||0||11||0||0
|-
|1||{{u|Мықтыбек Оразтайұлы}}||8216||1156||3||152||7079||144||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ddf&quot;
|||{{u|Kia content bot}}||7808||948||164||0||0||0||0||0||0
|-
|2||{{u|Салиха}}||7384||84||695||187||814||2150||0||0||1
|-style=&quot;background-color:#ddf&quot;
|||{{u|NurbekBot}}||3125||114||2||0||0||0||0||0||0
|-
|3||{{u|Мағыпар}}||2641||42||0||60||33||593||1||0||0
|-
|4||{{u|Ерден Карсыбеков}}||2327||102||14||200||86||0||57||0||4
|-
|5||{{u|SSE}}||2185||97||3||165||0||106||0||0||0
|-
|6||{{u|Meruyert}}||1940||63||1||0||0||0||0||0||0
|-
|7||{{u|Maira Yessenbekova}}||1751||45||2||31||0||0||0||0||0
|-
|8||{{u|Polat Alemdar}}||1709||483||50||139||16||111||0||0||10
|-
|9||{{u|Dinkaz}}||1592||142||4||0||0||115||0||0||0
|-
|10||{{u|Yerzhankyzy}}||1392||35||2||0||0||0||0||0||0
|-
|11||{{u|Hardworking}}||1359||63||0||42||0||0||0||0||0
|-
|12||{{u|Alamgir}}||1358||106||4||2||410||8||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ddf&quot;
|||{{u|Aitan bot}}||1342||156||5||0||0||0||0||0||0
|-
|13||{{u|Abdi arman}}||1341||34||0||0||0||0||0||0||0
|-
|14||{{u|Орел Карл}}||1337||314||1||313||91||24||0||0||0
|-
|15||{{u|Bolatbek}}||1311||982||33||2132||529||148||160||18||78
|-
|16||{{u|Toktakynbaev}}||1281||43||2||4||0||73||0||0||0
|-
|17||{{u|Gulzat246}}||1274||97||5||0||0||16||0||0||0
|-
|18||{{u|Zhuka iitu}}||1192||90||2||0||0||1||0||0||0
|-
|19||{{u|Zhigitbek}}||1178||34||2||0||25||0||0||0||0
|-
|20||{{u|Bauka91 91}}||1165||50||3||0||0||0||0||0||0
|-
|21||{{u|GanS NIS}}||1083||221||61||197||437||52||14||0||52
|-
|22||{{u|Ulan}}||1073||628||59||108||3227||77||0||0||17
|-
|23||{{u|Aizhanka aaa}}||998||19||0||0||0||0||0||0||0
|-
|24||{{u|AlefZet}}||994||460||57||1269||261||100||1||49||25
|-
|25||{{u|BekaIITU}}||993||32||6||0||0||0||0||0||0
|-
|26||{{u|Nurkhan}}||981||101||14||345||4||26||0||1||0
|-
|27||{{u|Aghia7}}||957||115||0||0||0||1||0||0||0
|-
|28||{{u|2rk}}||923||43||1||0||0||98||0||0||0
|-
|29||{{u|G55}}||917||42||0||0||0||50||0||0||0
|-
|30||{{u|82.200.154.115}}||877||41||7||16||4||0||0||0||0
|-
|31||{{u|Bakdauren}}||877||32||0||0||0||102||0||0||0
|-
|32||{{u|Kaiyr}}||869||308||43||21||72||7||25||3||3
|-
|33||{{u|Egorkz}}||860||56||3||0||0||64||0||0||0
|-
|34||{{u|Rasulzhan}}||847||37||1||0||0||0||0||0||0
|-
|35||{{u|Ayauly}}||846||37||0||0||0||28||0||0||0
|-
|36||{{u|Ismukhammed}}||815||109||1||477||174||223||346||0||3
|-
|37||{{u|Ordabekov Azamat}}||766||19||2||0||0||72||0||0||0
|-
|38||{{u|Kyrmyzy gul}}||749||44||3||1||0||0||0||0||0
|-
|39||{{u|Merey}}||737||51||0||0||0||237||0||0||0
|-
|40||{{u|Araichik}}||629||53||0||100||0||75||0||0||0
|-
|41||{{u|DinDK}}||613||17||0||0||0||0||0||0||0
|-
|42||{{u|Nelli}}||580||21||2||0||0||0||0||0||0
|-
|43||{{u|1nter pares}}||564||307||0||10||487||3||0||0||4
|-
|44||{{u|Нурасылл}}||557||17||0||6||9||0||0||0||0
|-
|45||{{u|Нұрлан Рахымжанов}}||546||1630||168||18||7588||188||0||1||11
|-
|46||{{u|Azim Nurbergen}}||535||11||17||0||0||15||0||0||0
|-
|47||{{u|Casserium}}||533||186||72||75||331||48||0||7||0
|-
|48||{{u|Dauren}}||528||34||1||0||0||14||0||0||0
|-
|49||{{u|Zhaksilik}}||519||30||0||3||5||25||9||0||0
|-
|50||{{u|Masalbaeva}}||515||16||2||0||0||0||0||0||0
|-
|51||{{u|Nurken}}||510||491||3||644||4799||32||15||3||4
|-
|52||{{u|GulzhanOmarova}}||509||10||8||0||0||1||0||0||0
|-
|53||{{u|Sagzhan}}||501||86||2||21||168||30||0||0||0
|-
|54||{{u|Аян Жанайсов}}||489||26||0||0||0||0||0||0||0
|-
|55||{{u|P.Nurgisa}}||478||18||18||0||0||0||0||0||0
|-
|56||{{u|Daneker}}||468||23||0||0||0||251||0||0||0
|-
|57||{{u|Nick jan}}||456||155||1||0||0||67||0||0||0
|-
|58||{{u|Inkar}}||452||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|59||{{u|Аскаров}}||449||53||0||11||0||82||0||0||0
|-
|60||{{u|Malbakov Korkem Shamshievih}}||437||9||4||13||13||0||0||0||0
|-
|61||{{u|Sergazyyev}}||435||19||3||0||0||13||0||0||0
|-
|62||{{u|TheNomadEditor}}||424||37||0||0||1599||3||0||0||0
|-
|63||{{u|Bailarbekov}}||408||10||1||0||0||0||0||0||0
|-
|64||{{u|Акбота Казыбекова}}||408||33||3||0||0||90||0||0||0
|-
|65||{{u|Tulya}}||397||27||1||0||0||0||0||0||0
|-
|66||{{u|Ashina}}||387||181||3||56||22||38||31||0||21
|-
|67||{{u|Abdrazakhova a}}||383||12||0||0||0||14||0||0||0
|-
|68||{{u|Касымхан}}||377||13||0||0||0||2||0||0||0
|-
|69||{{u|Stella~kkwiki}}||375||20||8||0||0||0||0||0||0
|-
|70||{{u|Mariko}}||368||4||2||0||0||0||0||0||0
|-
|71||{{u|Амзе Магжан}}||361||12||0||0||0||0||0||0||0
|-
|72||{{u|Wikiped4ik}}||356||30||0||0||0||58||0||0||0
|-
|73||{{u|Аязбаев Даурен}}||356||9||36||0||0||0||0||0||0
|-
|74||{{u|Madina Kilybayeva}}||350||10||0||0||0||0||0||0||0
|-
|75||{{u|Akbota.b}}||345||13||0||0||0||63||0||0||0
|-
|76||{{u|TalgatSnow}}||340||157||4||107||375||70||0||15||0
|-
|77||{{u|Erboldilyara}}||337||150||1||0||179||0||0||0||0
|-
|78||{{u|Makhanov}}||336||31||0||0||0||0||0||0||0
|-
|79||{{u|Batyrbek.kz}}||317||304||207||23||499||7||1||0||0
|-
|80||{{u|Olkikz}}||306||20||1||0||0||14||0||0||0
|-
|81||{{u|Murager Seraly}}||305||7||0||0||0||0||0||0||0
|-
|82||{{u|Btalgat}}||304||0||108||0||0||0||0||0||0
|-
|83||{{u|Alphy Haydar}}||303||198||4||7||17||1||0||0||0
|-
|84||{{u|Alfiya}}||299||13||1||0||0||17||0||0||0
|-
|85||{{u|AnelK NIS}}||280||4||1||0||0||0||0||0||0
|-
|86||{{u|Rayurad mc}}||274||51||1||0||0||0||0||0||0
|-
|87||{{u|Нақып Нұрғали}}||273||11||1||0||0||0||0||0||0
|-
|88||{{u|Esetok}}||271||499||32||72||128||2||33||2||4
|-
|89||{{u|Panicgirl}}||265||10||0||0||0||17||0||0||0
|-
|90||{{u|Shynbolat}}||263||8||0||0||0||0||0||0||0
|-
|91||{{u|Kas77777}}||261||10||0||0||0||9||0||0||0
|-
|92||{{u|Капысова Айдана}}||252||1||17||0||0||0||0||0||0
|-
|93||{{u|Mary}}||247||30||2||0||0||0||0||0||0
|-
|94||{{u|Orkaarys}}||243||11||4||0||0||0||0||0||0
|-
|95||{{u|Rake}}||242||11||0||0||0||35||0||0||0
|-
|96||{{u|Liquorkaru}}||241||46||1||4||5||171||0||0||0
|-
|97||{{u|Amangeldi Mukhamejan}}||232||318||4||873||101||121||176||24||49
|-
|98||{{u|Sazhlo}}||226||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|99||{{u|Gulnar7}}||225||15||0||0||0||2||0||0||0
|-
|100||{{u|Eranz}}||224||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|101||{{u|Ergalym}}||223||1||0||0||2||0||0||0||0
|-
|102||{{u|Belekov Syrym}}||222||5||0||0||0||45||0||0||0
|-
|103||{{u|Магпар}}||221||15||1||4||13||63||0||0||0
|-
|104||{{u|Rasul kz91}}||220||18||2||0||0||12||0||0||0
|-
|105||{{u|Andrey 1002}}||218||2||1||0||0||0||0||0||0
|-
|106||{{u|KoishymanovaG}}||217||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|107||{{u|Ардак Нурмаханова}}||217||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|108||{{u|Shymnis 7b dayana}}||211||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|109||{{u|AkaMasteR}}||207||8||1||0||0||0||0||0||0
|-
|110||{{u|Dauylbai Aidar}}||205||1||0||132||0||0||0||0||0
|-
|111||{{u|Isslam}}||204||8||3||0||0||0||0||0||0
|-
|112||{{u|ShadZ01}}||204||23||0||34||81||60||0||0||0
|-
|113||{{u|Coffee86}}||203||65||2||0||5||0||0||0||0
|-
|114||{{u|Aimanber}}||202||6||0||0||0||57||0||0||0
|-
|115||{{u|Jess from GS}}||200||8||4||0||0||0||0||0||0
|-
|116||{{u|Баха}}||199||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|117||{{u|Adiladil}}||196||13||0||0||0||0||0||0||0
|-
|118||{{u|Yessenbay}}||195||3||3||0||0||0||0||0||0
|-
|119||{{u|Sabinabekkulnis}}||194||33||0||0||0||0||0||0||0
|-
|120||{{u|Qozha}}||192||65||0||0||6||0||1||0||0
|-
|121||{{u|GaiJin}}||191||100||10||95||153||15||3||1||49
|-
|122||{{u|Yerlik}}||187||2||18||0||0||0||0||0||0
|-
|123||{{u|Нурия}}||187||0||31||0||0||0||0||0||0
|-
|124||{{u|Абдухамитова Асем}}||183||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|125||{{u|Alukaaika}}||182||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|126||{{u|Sultan bek}}||179||13||0||0||0||0||0||0||0
|-
|127||{{u|Qarakesek}}||177||158||3||12||13||71||0||0||21
|-
|128||{{u|Syrymzhan}}||177||0||0||0||0||152||0||0||0
|-
|129||{{u|Балнұр Сүгірәлиева}}||173||6||0||0||0||0||0||0||0
|-
|130||{{u|Айдос уики}}||169||0||0||0||6||0||0||0||0
|-
|131||{{u|Bakbergenov}}||168||4||0||0||0||167||0||0||0
|-
|132||{{u|Badyroff}}||165||6||0||0||0||0||0||0||0
|-
|133||{{u|Mista m}}||165||6||3||0||0||0||0||0||0
|-
|134||{{u|Ekontai}}||162||13||3||0||0||0||0||0||0
|-
|135||{{u|Giovani90}}||158||5||1||0||0||0||0||0||0
|-
|136||{{u|Dinarakukenova}}||157||3||1||0||0||0||0||0||0
|-
|137||{{u|Оразгелді Гүлмира}}||157||6||0||0||0||0||0||0||0
|-
|138||{{u|Aibol dos}}||156||8||2||0||0||0||0||0||0
|-
|139||{{u|Daniyar}}||154||224||5||141||114||270||123||0||6
|-
|140||{{u|Аскар}}||154||7||0||0||1||18||0||0||0
|-
|141||{{u|Ali.otkelbayev}}||153||6||2||0||0||2||0||0||0
|-
|142||{{u|Мұқтар Құндыз}}||151||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|143||{{u|Almat IS106R}}||149||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|144||{{u|Arystanbek}}||147||242||7||555||261||206||110||363||308
|-
|145||{{u|Zhumabayeva Aiym}}||147||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|146||{{u|Еркін Мадина}}||147||7||0||0||0||0||0||0||0
|-
|147||{{u|Anvar1101}}||146||18||4||0||0||15||0||0||0
|-
|148||{{u|Tursinay}}||146||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|149||{{u|Akba.nis.13}}||144||4||0||0||0||16||0||0||0
|-
|150||{{u|Asslan best}}||144||3||1||0||0||0||0||0||0
|-
|151||{{u|Тұран}}||143||56||1||4||77||20||0||0||0
|-
|152||{{u|Almer}}||142||3||1||0||0||0||0||0||0
|-
|153||{{u|Дауткулова Ақмарал}}||142||0||0||0||0||1||0||0||0
|-
|154||{{u|Mukhin}}||140||5||1||0||0||0||0||0||0
|-
|155||{{u|Nurgul-Ayapova}}||139||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|156||{{u|ASLANTORRET}}||138||17||2||0||0||0||0||0||0
|-
|157||{{u|Majilis}}||138||39||0||4||68||0||0||0||0
|-
|158||{{u|Amangali}}||137||5||2||0||0||2||0||0||0
|-
|159||{{u|Lord kainon}}||137||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|160||{{u|Aidyn91}}||136||6||1||0||0||0||0||0||0
|-
|161||{{u|EraAhmer}}||134||7||0||0||0||0||0||0||0
|-
|162||{{u|Miras IITU}}||134||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|163||{{u|Nkipshak}}||134||9||2||0||0||0||0||0||0
|-
|164||{{u|Nurs}}||133||3||2||0||0||0||0||0||0
|-
|165||{{u|MegaKz}}||132||4||6||0||0||0||0||0||0
|-
|166||{{u|Aitolkyn}}||131||2||0||0||0||2||0||0||0
|-
|167||{{u|Shim99}}||129||1||0||0||0||1||0||0||0
|-
|168||{{u|Shynassylov}}||129||6||1||0||0||0||0||0||0
|-
|169||{{u|Алия Султанмуратова}}||129||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|170||{{u|Бергалиев}}||129||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|171||{{u|Gauhar}}||127||9||2||0||0||1||0||0||0
|-
|172||{{u|Kuandyk97}}||127||3||0||0||0||50||0||0||0
|-
|173||{{u|Nursultan nur}}||126||11||0||0||0||0||0||0||0
|-
|174||{{u|Fariiiza KABYL}}||123||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|175||{{u|Kuatov Kanat}}||122||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|176||{{u|Калыбай Салтанат}}||122||8||1||0||0||0||0||0||0
|-
|177||{{u|Nurtenge}}||121||32||3||128||191||59||1||5||2
|-
|178||{{u|Сәуір 1}}||121||15||0||3||1||5||0||0||0
|-
|179||{{u|137.132.3.10}}||118||58||0||0||0||0||0||0||0
|-
|180||{{u|Umka}}||117||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|181||{{u|Tylerdurdenkz}}||114||2||1||1||15||25||0||0||0
|-
|182||{{u|Азамат Болатұлы}}||114||2||0||0||0||57||0||0||0
|-
|183||{{u|6ri11iant}}||113||3||3||0||0||0||0||0||0
|-
|184||{{u|Nazik ktl}}||113||15||0||0||0||0||0||0||0
|-
|185||{{u|ShymNIS 9BSunkarJR11}}||112||11||1||0||0||0||0||0||0
|-
|186||{{u|Shyngys***}}||112||6||5||0||0||0||0||0||0
|-
|187||{{u|Zhaniya92}}||112||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|188||{{u|I.torebekkyzy01}}||111||27||0||0||0||0||0||0||0
|-
|189||{{u|Armanayk}}||110||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|190||{{u|Galjat1992}}||110||18||0||0||0||0||0||0||0
|-
|191||{{u|Mariyam}}||110||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|192||{{u|Sagitora}}||110||13||4||0||0||0||0||0||0
|-
|193||{{u|Itwnik}}||109||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|194||{{u|True useR}}||109||10||0||0||1||0||0||0||0
|-
|195||{{u|Mira01}}||108||11||0||0||0||0||19||0||1
|-
|196||{{u|Adik}}||107||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|197||{{u|Baizhanov nursultan}}||107||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|198||{{u|Yerkezhan Nis}}||107||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|199||{{u|Абылай}}||106||44||3||104||98||26||17||0||8
|-
|200||{{u|Baha99}}||105||11||0||0||0||0||0||0||0
|-
|201||{{u|Bgalimzh}}||105||6||1||0||0||0||0||0||0
|-
|202||{{u|Талгат Ибраев}}||105||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|203||{{u|Шайнүсіп}}||105||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|204||{{u|Madina Kali}}||103||2||0||0||0||9||0||0||0
|-
|205||{{u|IL68}}||102||11||0||48||29||0||0||0||0
|-
|206||{{u|Kafarik}}||102||150||0||26||4||7||1||0||2
|-
|207||{{u|Ulai}}||102||6||1||0||0||0||0||0||0
|-
|208||{{u|Қабиденов Сакен}}||101||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|209||{{u|Arkow}}||100||4||2||0||0||0||0||0||0
|-
|210||{{u|Aizhok}}||99||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|211||{{u|Bakhytbek}}||99||9||0||0||0||0||0||0||0
|-
|212||{{u|Mma}}||99||5||1||0||0||0||0||0||0
|-
|213||{{u|NIS Semey Moldir}}||99||3||1||0||0||0||0||0||0
|-
|214||{{u|Drift}}||98||62||6||17||422||1||0||0||0
|-
|215||{{u|Юсуф Худайберген}}||98||30||0||0||36||0||0||0||0
|-
|216||{{u|Euphoria~kkwiki}}||97||7||0||0||0||0||0||0||0
|-
|217||{{u|IArhunI}}||97||55||0||0||0||9||0||0||0
|-
|218||{{u|NIS Zhuldyz}}||97||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|219||{{u|Araika11nis}}||96||11||0||0||0||0||0||0||0
|-
|220||{{u|Dana kushen}}||96||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|221||{{u|NIS Kelsingazin Yerassyl}}||96||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|222||{{u|Байдуллаев Абылайхан}}||96||13||0||0||0||0||0||0||0
|-
|223||{{u|Ilyasseawave}}||94||2||1||0||0||0||0||0||0
|-
|224||{{u|Mariya}}||94||1||0||0||0||29||0||0||0
|-
|225||{{u|Niyarov Azamat}}||93||9||1||0||0||0||0||0||0
|-
|226||{{u|Niyazbek}}||93||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|227||{{u|Ali Rustamov}}||92||1||0||89||0||0||0||0||0
|-
|228||{{u|Amanek}}||92||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|229||{{u|Epoxa-HH}}||92||9||1||0||5||0||0||0||0
|-
|230||{{u|Zhanseit}}||92||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|231||{{u|Aiganym Moldagulova}}||91||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|232||{{u|Sanzhar s}}||91||2||2||0||0||0||0||0||0
|-
|233||{{u|Almas Kenebay}}||90||13||1||0||0||0||0||0||0
|-
|234||{{u|ShymNis 8cSAruzhan}}||90||8||0||0||0||0||0||0||0
|-
|235||{{u|Erka it}}||89||6||2||0||0||0||0||0||0
|-
|236||{{u|HBSH NIS 7B KASIET}}||89||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|237||{{u|Djduxhx}}||88||8||0||0||24||13||0||0||0
|-
|238||{{u|Dxz3817}}||88||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|239||{{u|Nurlybay}}||88||7||0||0||0||0||0||0||0
|-
|240||{{u|Қуан Жасұлан 8 е класс ниш}}||88||11||0||0||0||36||0||0||0
|-
|241||{{u|Eldar.mir}}||87||5||1||0||0||0||0||0||0
|-
|242||{{u|Legendary777}}||87||7||1||0||0||0||0||0||0
|-
|243||{{u|MuratbekErkebulan}}||87||21||0||68||83||0||11||0||0
|-
|244||{{u|ShymNis 8aNurlybanu}}||87||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|245||{{u|Wiki PSP}}||87||12||0||0||0||0||0||0||0
|-
|246||{{u|Alima}}||86||2||0||0||0||0||0||0||7
|-
|247||{{u|Аягөз Загиева}}||86||14||0||0||0||0||0||0||0
|-
|248||{{u|Abulkhair}}||85||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|249||{{u|Eszhanov}}||85||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|250||{{u|TemirlanSarsen}}||85||1||0||2||26||52||0||0||0
|-
|251||{{u|Aiba-diamantik}}||84||1||0||0||0||4||0||0||0
|-
|252||{{u|Doors}}||84||8||1||0||0||0||0||0||0
|-
|253||{{u|Adaulet}}||83||0||1||0||0||0||0||0||0
|-
|254||{{u|Dina2013a}}||83||8||0||0||0||0||0||0||0
|-
|255||{{u|Madi Dos}}||83||22||0||55||30||40||6||0||3
|-
|256||{{u|Zamantay}}||83||3||1||0||0||0||0||0||0
|-
|257||{{u|Zhortabayev}}||83||3||1||0||0||9||0||0||0
|-
|258||{{u|Ақбота Архабаева}}||83||16||1||0||0||0||0||0||0
|-
|259||{{u|Aliba}}||82||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|260||{{u|Bauka}}||82||3||0||26||1||2||0||0||0
|-
|261||{{u|SemeyNIS AshimovaZhuldyz}}||82||5||0||0||0||2||0||0||0
|-
|262||{{u|Аружан Жамбулатова}}||82||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|263||{{u|Жуланова Жанель}}||82||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|264||{{u|Сейтхан Мұхамеджан}}||82||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|265||{{u|SEMANUR}}||81||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|266||{{u|Жүнісов Дархан}}||81||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|267||{{u|Сейтжагыпарова Тогжан}}||81||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|268||{{u|Әлинұр}}||81||73||0||28||22||38||17||0||2
|-
|269||{{u|Ainur}}||80||5||2||0||0||13||0||0||0
|-
|270||{{u|NErnur98}}||80||5||0||0||54||0||0||0||0
|-
|271||{{u|Aishmano}}||79||3||1||0||0||0||0||0||0
|-
|272||{{u|Dzhos}}||79||9||0||0||0||0||0||0||0
|-
|273||{{u|Kamilanisemey}}||79||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|274||{{u|Kiikbayeva Sholpan}}||79||18||0||0||0||0||0||0||0
|-
|275||{{u|ChinaRM}}||78||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|276||{{u|Olzhas707}}||78||4||1||0||0||0||0||0||0
|-
|277||{{u|Aru Omarali}}||77||6||0||0||0||40||0||0||0
|-
|278||{{u|Bmyrzali}}||77||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|279||{{u|RaiymbekZh}}||77||43||5||1||11||0||0||0||1
|-
|280||{{u|НИШ Гайсина Айсары}}||77||4||1||0||0||0||0||0||0
|-
|281||{{u|Кырмызов}}||76||12||1||0||0||12||0||0||0
|-
|282||{{u|Amiyeva}}||75||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|283||{{u|Kulzhabay.nm}}||75||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|284||{{u|84.240.194.0}}||74||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|285||{{u|Kasymov}}||74||667||7||2977||521||93||0||38||4
|-
|286||{{u|Ақбота}}||74||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|287||{{u|Палуан}}||74||11||0||0||0||0||0||0||0
|-
|288||{{u|Khan}}||73||2||1||0||0||0||0||0||0
|-
|289||{{u|Sibom}}||73||496||89||79||176||3||1||0||3
|-
|290||{{u|Toganbay Nurtau}}||73||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|291||{{u|Xialuahan}}||73||6||0||0||0||0||0||0||0
|-
|292||{{u|Шапырашты}}||73||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|293||{{u|Superkukuruza}}||72||7||0||0||0||0||0||0||0
|-
|294||{{u|Zhaukhazyn01}}||72||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|295||{{u|Birzhan Bauyrzhan}}||70||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|296||{{u|Жунисова Балжан}}||70||9||1||0||0||0||0||0||0
|-
|297||{{u|Ықласова Аружан}}||70||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|298||{{u|А.С.Кизиров}}||68||27||0||0||1||1||9||0||0
|-
|299||{{u|Дәулеткерей}}||68||2||0||0||0||39||0||0||0
|-
|300||{{u|Kmoksy}}||67||152||3||0||187||0||0||0||0
|-
|301||{{u|Zhanna}}||67||11||1||0||0||0||0||0||0
|-
|302||{{u|Yustinka}}||66||3||1||0||0||0||0||0||0
|-
|303||{{u|Абат Диана}}||66||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|304||{{u|Абдрахманов Димаш}}||66||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|305||{{u|A1k0wa}}||65||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|306||{{u|Aset Bukerov}}||65||9||2||0||0||0||0||0||0
|-
|307||{{u|Nurbek Matzhani}}||65||287||0||11||0||35||6||0||2
|-
|308||{{u|Adik Sagatov}}||64||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|309||{{u|Madinabai}}||64||9||0||0||0||16||0||0||0
|-
|310||{{u|Ташметов шахрух}}||64||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|311||{{u|Bakytgul}}||63||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|312||{{u|BaskaIlyas}}||63||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|313||{{u|Beisen}}||63||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|314||{{u|Kz Nomad}}||63||2||0||0||0||3||0||0||0
|-
|315||{{u|Nura tk.nis}}||63||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|316||{{u|AlibekKS}}||62||209||12||7||350||3||4||0||3
|-
|317||{{u|Kuralay Akhmetova}}||61||0||0||0||0||1||0||0||0
|-
|318||{{u|195.189.70.90}}||59||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|319||{{u|Ayake}}||59||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|320||{{u|Tansholpan}}||59||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|321||{{u|Бекжан Аронов}}||59||18||0||0||0||7||0||0||0
|-
|322||{{u|ДаниярБөріханұлы}}||59||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|323||{{u|Мира Белль}}||59||2||0||1||4||0||0||0||2
|-
|324||{{u|Aigerimamirgali}}||58||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|325||{{u|Dastan omirbek}}||58||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|326||{{u|Magzhan}}||58||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|327||{{u|Yamanzho}}||58||3||2||0||0||0||0||0||0
|-
|328||{{u|Жани}}||58||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|329||{{u|Қабыле Қазбек}}||58||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|330||{{u|DariaUrinbasarova21nis}}||57||1||2||0||0||1||0||0||0
|-
|331||{{u|Indira}}||57||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|332||{{u|Soccerman}}||57||16||0||8||4||10||0||0||0
|-
|333||{{u|Zhansaya maubekova}}||57||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|334||{{u|Arruah}}||56||1||0||16||1||8||0||0||0
|-
|335||{{u|Iceooloo}}||56||3||2||0||0||0||0||0||0
|-
|336||{{u|Amir~kkwiki}}||55||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|337||{{u|Zhannur.nis}}||55||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|338||{{u|Раушана}}||55||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|339||{{u|VirusMaster}}||54||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|340||{{u|Zhumash.alibek}}||54||3||0||2||13||0||0||0||0
|-
|341||{{u|Мереке Ақбердықызы}}||54||0||0||0||0||56||0||0||0
|-
|342||{{u|Nabi.kuanysh}}||53||4||2||0||0||0||0||0||0
|-
|343||{{u|Айдынгали}}||53||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|344||{{u|Danissimo92}}||52||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|345||{{u|Даурен Шарипов}}||52||0||0||17||0||24||0||0||0
|-
|346||{{u|Досжан}}||52||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|347||{{u|Дорт-Гольц}}||51||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|348||{{u|Берик НИШ}}||50||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|349||{{u|Сағындық Нұрсұлтан}}||50||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|350||{{u|Alinur}}||49||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|351||{{u|Bekus}}||49||886||3||601||394||0||9||1||72
|-
|352||{{u|Алтай9898}}||49||12||0||0||0||0||0||0||0
|-
|353||{{u|Лейла Серикбаева}}||49||34||0||0||0||0||0||0||0
|-
|354||{{u|178.88.209.37}}||48||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|355||{{u|213.171.34.240}}||48||0||0||1||1||0||0||0||0
|-
|356||{{u|Kamila}}||48||6||1||0||0||0||0||0||0
|-
|357||{{u|Zhandos02}}||48||2||0||0||3||2||0||0||0
|-
|358||{{u|Zhanik ast}}||48||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|359||{{u|Рахман999}}||48||55||2||27||13||14||0||0||1
|-
|360||{{u|Alimas}}||47||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|361||{{u|No.Mad}}||47||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|362||{{u|Olzhas.Erevanov}}||47||1||0||0||1||0||0||0||0
|-
|363||{{u|84.240.207.80}}||46||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|364||{{u|92.47.219.50}}||46||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|365||{{u|Abay Izbassarov}}||46||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|366||{{u|Aigerima}}||46||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|367||{{u|Asset}}||46||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|368||{{u|Serik09}}||46||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|369||{{u|Stonesuite}}||46||21||0||17||0||5||0||0||0
|-
|370||{{u|AsmirNIS}}||45||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|371||{{u|Balaburgem}}||45||7||0||3||14||26||0||0||1
|-
|372||{{u|K sayan}}||45||6||0||0||0||0||0||0||0
|-
|373||{{u|Гулназлит}}||45||11||0||0||0||0||0||0||0
|-
|374||{{u|Ablayev92}}||44||7||5||0||0||0||0||0||0
|-
|375||{{u|Kairatulyzharas}}||44||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|376||{{u|Mila 020702}}||44||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|377||{{u|AlibiKazken}}||43||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|378||{{u|Aren b}}||42||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|379||{{u|Meryuert.tk.nis}}||42||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|380||{{u|Tarikh Dias}}||42||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|381||{{u|Елнур.001}}||42||2||0||0||0||1||0||0||0
|-
|382||{{u|Anarzhaksylykova}}||41||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|383||{{u|Dinara1711}}||41||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|384||{{u|Noyan}}||41||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|385||{{u|АйнурНИШ}}||41||7||0||0||0||0||0||0||0
|-
|386||{{u|Минура}}||41||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|387||{{u|Талапова Айша}}||41||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|388||{{u|137.132.3.9}}||40||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|389||{{u|Diamond~kkwiki}}||40||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|390||{{u|Mkanatbekkyzy}}||40||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|391||{{u|Mustafaalmas}}||40||65||2||41||212||0||0||0||0
|-
|392||{{u|ShymNIS 9BZhansaya}}||40||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|393||{{u|Vyacheslav Nasretdinov}}||40||0||1||1||0||0||0||0||0
|-
|394||{{u|Zhumalina}}||40||13||0||0||3||48||0||0||0
|-
|395||{{u|Asan00}}||39||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|396||{{u|Dilo0003}}||39||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|397||{{u|Yessentaikyzy}}||39||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|398||{{u|Zaza007zaza}}||39||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|399||{{u|89.218.52.234}}||38||4||0||0||1||0||0||0||0
|-
|400||{{u|Bakytgul Salykhova}}||38||2||0||0||0||0||4||0||0
|-
|401||{{u|Highklass}}||38||3||1||0||0||0||0||0||0
|-
|402||{{u|Kairzhan79}}||38||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|403||{{u|Mr.beket99}}||38||2||0||0||0||2||0||0||0
|-
|404||{{u|Syrlybek}}||38||2||0||1||1||29||1||0||2
|-
|405||{{u|Арай нуруллаева}}||38||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|406||{{u|46.36.134.170}}||37||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|407||{{u|92.47.203.104}}||37||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|408||{{u|Aimanov kaisar}}||37||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|409||{{u|Aitan}}||37||2||1||0||1||1||0||0||0
|-
|410||{{u|Almagul Ibragimova}}||37||1||0||0||0||7||0||0||0
|-
|411||{{u|Daniyal.aidarov5}}||37||16||2||0||4||0||0||0||0
|-
|412||{{u|Mheidegger}}||37||19||0||1||0||2||0||0||0
|-
|413||{{u|Егор Шевченко}}||37||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|414||{{u|Нуржанкызы}}||37||2||1||0||0||0||0||0||0
|-
|415||{{u|AbMariya1991}}||36||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|416||{{u|178.88.215.3}}||35||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|417||{{u|Ibraeva Moldir}}||35||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|418||{{u|Sandyraq}}||35||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|419||{{u|Лёха Вырвиглаз}}||35||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|420||{{u|Маржан АК}}||35||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|421||{{u|Нұрбай Темірлан Садықұлы}}||35||0||0||0||0||1||0||0||0
|-
|422||{{u|Әбдіхалық Нарғыз}}||35||4||1||0||0||0||0||0||0
|-
|423||{{u|AblayIITU}}||34||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|424||{{u|AnelBakayeva NIS}}||34||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|425||{{u|Beibaris123}}||34||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|426||{{u|Mustafinaskar}}||34||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|427||{{u|Nuriyashkin}}||34||0||11||0||0||0||0||0||0
|-
|428||{{u|Ақыл}}||34||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|429||{{u|92.46.211.202}}||33||6||1||3||0||0||0||0||0
|-
|430||{{u|Alima01NIS}}||33||1||0||0||0||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ddf&quot;
|||{{u|AshinaBot}}||33||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|431||{{u|Rash91}}||33||48||0||0||0||0||0||0||0
|-
|432||{{u|Лаура Аманкулова}}||33||2||0||0||0||3||0||0||0
|-
|433||{{u|Aidanka}}||32||0||0||0||0||7||0||0||0
|-
|434||{{u|Karina Nurtazina}}||32||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|435||{{u|Аэлита Ануарқызы}}||32||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|436||{{u|Andir}}||31||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|437||{{u|Kraibekovc}}||31||11||0||1||1||18||0||0||0
|-
|438||{{u|Olzhas.Karazhanov}}||31||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|439||{{u|Ғауғауррр}}||31||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|440||{{u|Aimbetova Diana}}||30||1||0||0||0||1||0||0||0
|-
|441||{{u|Talghatuly}}||30||10||1||0||9||62||0||0||0
|-
|442||{{u|Zhanarb}}||30||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|443||{{u|Zhanna Mukash}}||30||11||0||0||0||0||0||0||0
|-
|444||{{u|Багдат Б}}||30||8||0||0||0||0||0||0||0
|-
|445||{{u|Нурсауле Нурмагамбетова}}||30||2||1||0||0||0||0||0||0
|-
|446||{{u|Nurmuhan}}||29||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|447||{{u|Olzhas7}}||29||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|448||{{u|T.karlyga}}||29||1||3||0||0||0||0||0||0
|-
|449||{{u|Аслан Жукенов}}||29||5||1||0||12||0||0||0||0
|-
|450||{{u|88.204.196.37}}||28||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|451||{{u|95.58.148.237}}||28||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|452||{{u|Abylaikhan NIS}}||28||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|453||{{u|Aigerim ayanovna}}||28||3||1||0||0||0||0||0||0
|-
|454||{{u|Bumin Kagan}}||28||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|455||{{u|Dimash Kenesbek}}||28||21||0||0||0||0||0||0||0
|-
|456||{{u|Jannur66}}||28||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|457||{{u|Света052}}||28||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|458||{{u|217.196.25.26}}||27||4||2||0||0||0||0||0||0
|-
|459||{{u|AdiyevaSaltanat}}||27||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|460||{{u|Keutaeva Aigerim}}||27||0||0||0||0||4||0||0||0
|-
|461||{{u|Lyazzat Kulmukanova}}||27||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|462||{{u|Бекзат Маратұлы}}||27||1||0||0||0||2||0||0||0
|-
|463||{{u|Болат Алтынай}}||27||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|464||{{u|Тойшыбек}}||27||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|465||{{u|Шокай}}||27||2||1||0||0||1||0||0||0
|-
|466||{{u|Mirasamirkhanov}}||26||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|467||{{u|Rasulbek Adil}}||26||4||0||121||5||0||1||0||0
|-
|468||{{u|Shaikhislamova z}}||26||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|469||{{u|TINKO}}||26||2||0||12||0||0||0||0||0
|-
|470||{{u|Tursynbek Balausa}}||26||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|471||{{u|Unc0}}||26||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|472||{{u|Utebayeva}}||26||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|473||{{u|Мекен ЖанеркеХБШ}}||26||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|474||{{u|Оразәлі Диас}}||26||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|475||{{u|2.133.110.195}}||25||9||0||2||1||0||0||0||0
|-
|476||{{u|Asalimba}}||25||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|477||{{u|D.dilnaz02}}||25||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|478||{{u|Erg nis}}||25||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|479||{{u|Qanattan}}||25||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|480||{{u|Saken kun}}||25||25||0||0||0||0||0||0||0
|-
|481||{{u|Talgin}}||25||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|482||{{u|Talipzhan}}||25||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|483||{{u|Айвентадор}}||25||17||0||3||0||0||0||0||1
|-
|484||{{u|Мирамқызы Зарина}}||25||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|485||{{u|Әбілмажинов Ерасыл}}||25||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|486||{{u|Arystan~kkwiki}}||24||0||3||5||0||0||2||0||0
|-
|487||{{u|Loleeonepie.nis}}||24||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|488||{{u|Shymnis7bzhanar}}||24||3||1||0||0||0||0||0||0
|-
|489||{{u|Истеный казах}}||24||5||1||10||1||5||0||0||0
|-
|490||{{u|Нұртаева Қымбат Серікқызы}}||24||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|491||{{u|95.56.75.233}}||23||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|492||{{u|Aiymka}}||23||0||0||23||1||0||0||0||0
|-
|493||{{u|Eldar zh96}}||23||12||3||39||1||6||29||0||1
|-
|494||{{u|Erasylkz}}||23||0||1||0||0||0||0||0||0
|-
|495||{{u|MarzhanMay}}||23||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|496||{{u|Ni nelli}}||23||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|497||{{u|Serik11024}}||23||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|498||{{u|Zhanbo}}||23||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|499||{{u|137.132.250.13}}||22||12||0||0||1||0||0||0||0
|-
|500||{{u|84.240.196.128}}||22||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|501||{{u|As-Saghdi}}||22||5||0||2||0||0||0||0||0
|-
|502||{{u|Bakyt.tass}}||22||7||1||0||0||0||0||0||0
|-
|503||{{u|Elena Muratbayeva}}||22||0||0||20||0||0||0||0||0
|-
|504||{{u|LArhunl}}||22||12||0||0||0||1||0||0||0
|-
|505||{{u|Murat12049}}||22||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|506||{{u|NIS AdletAskerov}}||22||0||0||0||0||10||0||0||0
|-
|507||{{u|Ongalgan}}||22||5||0||0||1||1||0||0||0
|-
|508||{{u|Turdibayeva Kazyna}}||22||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|509||{{u|Unknown Alash}}||22||27||0||0||0||0||0||0||0
|-
|510||{{u|С.Жания}}||22||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|511||{{u|Тілеш Шолпан}}||22||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|512||{{u|707ztn}}||21||0||1||0||0||0||0||0||0
|-
|513||{{u|Aleka BM}}||21||0||0||21||0||0||0||0||0
|-
|514||{{u|Nazhmedenova Lunara}}||21||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|515||{{u|Ниялова Гүлфайруз}}||21||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|516||{{u|AlibekovaD}}||20||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|517||{{u|Almas Sadyquly}}||20||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|518||{{u|Dana1992}}||20||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|519||{{u|Didar.Bayan21NS}}||20||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|520||{{u|Galym kosman}}||20||0||0||21||0||0||0||0||0
|-
|521||{{u|Mustazhap}}||20||2||0||3||0||0||0||0||0
|-
|522||{{u|Ramaduke}}||20||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|523||{{u|ShymNIS 7AAisha06}}||20||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|524||{{u|Zhansaya Bekpeissova}}||20||0||0||19||0||0||0||0||0
|-
|525||{{u|Zhansulu}}||20||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|526||{{u|Бейсекова Ботагөз}}||20||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|527||{{u|95.56.28.53}}||19||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|528||{{u|Attila~kkwiki}}||19||1||0||0||9||10||0||0||0
|-
|529||{{u|Carlos186}}||19||2||0||0||3||0||0||0||0
|-
|530||{{u|Darhan2012}}||19||13||0||4||0||0||0||0||0
|-
|531||{{u|J dias}}||19||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|532||{{u|Айғаным Аманжолқызы}}||19||11||0||0||0||0||0||0||0
|-
|533||{{u|Бекханби Асанұлы}}||19||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|534||{{u|Әлнұр Қарабаев}}||19||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|535||{{u|84.240.202.214}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|536||{{u|AliyaTulepova}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|537||{{u|Bolat Temirov}}||18||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|538||{{u|Dinash}}||18||0||0||19||0||0||0||0||0
|-
|539||{{u|Dosmedetova Sharizat}}||18||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|540||{{u|ErnatPointmakker}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|541||{{u|KaldarovNurymzhan}}||18||0||0||2||7||1||0||0||0
|-
|542||{{u|Khamalitoo}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|543||{{u|MaksutZhansaya1}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|544||{{u|Martorellpedro}}||18||0||0||10||5||6||0||14||0
|-
|545||{{u|Parmanova.ulbolsyn}}||18||8||0||0||0||25||0||0||0
|-
|546||{{u|Qulqai}}||18||1||1||5||2||0||0||0||0
|-
|547||{{u|Salta.zakir}}||18||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|548||{{u|Suleimen Koishybai}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|549||{{u|Tuttiorchestra687}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|550||{{u|ГульназК}}||18||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|551||{{u|Жанна Ж}}||18||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|552||{{u|Маконяаа}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|553||{{u|Назым Хасенова}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|554||{{u|Шахадад}}||18||1||0||18||0||0||0||0||0
|-
|555||{{u|Әбдіжәміл Алтынай}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|556||{{u|Әшім Қазына}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|557||{{u|178.88.221.240}}||17||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|558||{{u|Adaykz}}||17||0||0||1||16||3||0||0||0
|-
|559||{{u|Nazerke Turym}}||17||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|560||{{u|Shymnis 7bmalika}}||17||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|561||{{u|Tulegenova1127}}||17||0||0||0||0||0||2||0||0
|-
|562||{{u|Бекемгүл}}||17||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|563||{{u|Диас Тлекбай}}||17||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|564||{{u|134.32.43.98}}||16||9||0||0||2||0||0||0||0
|-
|565||{{u|46.4.124.141}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|566||{{u|A shyryn}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|567||{{u|Abukhan}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|568||{{u|Akylbekov alen}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|569||{{u|Aruzhank NIS}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|570||{{u|Aubakirova Aisana}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|571||{{u|Hbsh nis Nurzhakyp 7a}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|572||{{u|Jarnamaqaz}}||16||10||0||29||0||11||0||0||0
|-
|573||{{u|Mandarinka^^}}||16||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|574||{{u|Medet}}||16||1||0||0||0||1||0||0||0
|-
|575||{{u|ShymNIS 7cErkebulan}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|576||{{u|Ziadinkyzy G}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|577||{{u|Аружан200}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|578||{{u|Енсебаева Мадина}}||16||1||0||0||0||1||0||0||0
|-
|579||{{u|Ербол Сармурзин}}||16||5||0||0||1||0||0||0||0
|-
|580||{{u|2.132.35.66}}||15||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|581||{{u|92.46.208.105}}||15||0||0||3||0||0||0||0||0
|-
|582||{{u|95.56.126.211}}||15||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|583||{{u|Aktoty25}}||15||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|584||{{u|Daniyar1}}||15||1||0||16||0||0||0||0||0
|-
|585||{{u|Darigabolatbayeva}}||15||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|586||{{u|Esen48}}||15||1||5||0||0||24||0||0||0
|-
|587||{{u|Kalimova}}||15||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|588||{{u|Rauank}}||15||4||0||11||3||2||3||0||1
|-
|589||{{u|Smailhan Altinbek}}||15||0||0||16||0||0||0||0||0
|-
|590||{{u|Бейсенова}}||15||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|591||{{u|Жаннұр Қанат}}||15||0||0||1||0||0||0||0||0
|-
|592||{{u|Лаура НИШ}}||15||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|593||{{u|Сейтхалиев Акжол}}||15||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|594||{{u|2.135.222.162}}||14||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|595||{{u|Galymmurat}}||14||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|596||{{u|Ice201~kkwiki}}||14||0||0||24||1||3||0||0||0
|-
|597||{{u|Kenesbai Ainur}}||14||0||0||13||0||0||0||0||0
|-
|598||{{u|Kittenfreezer}}||14||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|599||{{u|Nazerke fcr}}||14||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|600||{{u|Nnk2000}}||14||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|601||{{u|Vladimir tutykin}}||14||0||1||0||0||0||0||0||0
|-
|602||{{u|Zatillan}}||14||7||0||1||0||3||0||0||0
|-
|603||{{u|Аяжан Сарсенбаева}}||14||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|604||{{u|Дамира Амиржановна}}||14||0||0||0||0||44||0||0||0
|-
|605||{{u|Жанна 555}}||14||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|606||{{u|Қалдар Салта}}||14||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|607||{{u|2.132.1.181}}||13||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|608||{{u|Aselhan}}||13||1||0||7||9||0||0||0||0
|-
|609||{{u|Asset Qazaq}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|610||{{u|Khamitova nj NIS}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|611||{{u|Kwatt}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|612||{{u|NIS Semey Kabdygalieva Aizhan}}||13||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|613||{{u|Sarahswan}}||13||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|614||{{u|Shaubaeva Akmaral}}||13||0||0||13||0||0||0||0||0
|-
|615||{{u|Yulia}}||13||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|616||{{u|Абдижамил Алтынай}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|617||{{u|Гүлбақ Мұсақызы}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|618||{{u|Касымов Н.}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|619||{{u|Кинаятова Мадина}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|620||{{u|Көбегенов Ғабит}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|621||{{u|Маржан торехановна}}||13||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|622||{{u|Әділханова Альбина}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|623||{{u|88.204.169.42}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|624||{{u|89.218.169.202}}||12||3||0||9||0||0||0||0||0
|-
|625||{{u|95.56.129.132}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|626||{{u|Aiym 02}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|627||{{u|Alan Sem}}||12||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|628||{{u|Bk-KLaS}}||12||2||0||2||4||5||2||0||0
|-
|629||{{u|Erbol4ik}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|630||{{u|GALAXYFUN.NIS}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|631||{{u|ShymNIS 9BLaura}}||12||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|632||{{u|Tamerlansagitov}}||12||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|633||{{u|TrueNomadEditor}}||12||0||0||0||3||0||0||0||0
|-
|634||{{u|Нургиса Пшенбаев}}||12||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|635||{{u|Рахматулла Нұрқанат}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|636||{{u|Рысбаева Гульнара}}||12||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|637||{{u|СанияНИШ}}||12||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|638||{{u|Толғанай Жағыпар}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|639||{{u|178.88.218.41}}||11||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|640||{{u|Abatova saltanat}}||11||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|641||{{u|Aydos Zhengissov}}||11||2||0||26||1||3||0||0||0
|-
|642||{{u|Bauyr03}}||11||0||0||0||0||1||0||0||0
|-
|643||{{u|FrederickEvans}}||11||2||0||0||30||0||0||0||0
|-
|644||{{u|Mr. Karsybekov}}||11||3||0||14||1||0||12||0||1
|-
|645||{{u|Балықшы}}||11||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|646||{{u|Бекасыл Бейбітұлы}}||11||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|647||{{u|Нұрбек Қасқырбаев}}||11||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|648||{{u|Саламат Алшын}}||11||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|649||{{u|Тазагүл Ермаханова}}||11||13||5||0||37||0||0||0||0
|-
|650||{{u|Өстемірова Ұлдана}}||11||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|651||{{u|178.88.217.199}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|652||{{u|2.132.100.62}}||10||0||1||0||0||0||0||0||0
|-
|653||{{u|22timur99}}||10||0||0||0||0||3||0||0||0
|-
|654||{{u|92.46.75.247}}||10||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|655||{{u|93.185.69.179}}||10||1||0||1||0||0||0||0||0
|-
|656||{{u|95.56.36.133}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|657||{{u|Ainur.winner}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|658||{{u|Akbota NIS}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|659||{{u|Ali.kz}}||10||0||0||1||0||0||0||0||0
|-
|660||{{u|Daur s}}||10||5||0||0||0||1||0||0||0
|-
|661||{{u|Hevadee}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|662||{{u|Mahonty13}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|663||{{u|NIS Moldir Beken}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|664||{{u|Sultanuly}}||10||1||0||0||0||1||0||0||0
|-
|665||{{u|Zhumabek}}||10||0||0||1||3||0||0||0||0
|-
|666||{{u|Айжан Мықтыбаева}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|667||{{u|Аршалы}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|668||{{u|Бауыржанұлы А.А}}||10||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|669||{{u|Ерасыл Жаныбеков}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|670||{{u|Канат Алимбаев}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|671||{{u|178.90.118.233}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|672||{{u|92.46.212.254}}||9||1||0||6||0||0||0||0||0
|-
|673||{{u|95.56.31.239}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|674||{{u|95.56.40.164}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|675||{{u|Aidana Aibulatova}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|676||{{u|Aisana Aubakirova}}||9||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|677||{{u|Aishabibi2000}}||9||0||0||0||0||8||0||0||0
|-
|678||{{u|Akmaral.Erkul}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|679||{{u|Aldogarov}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|680||{{u|Almas Sadıqūlı Arın}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|681||{{u|Almust}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|682||{{u|Amanamanainur}}||9||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|683||{{u|Arman Tursynbek}}||9||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|684||{{u|Erlan Ashirbayev}}||9||3||0||0||0||4||0||0||0
|-
|685||{{u|Esagasy}}||9||4||1||0||1||0||0||0||0
|-
|686||{{u|Happy little pill}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|687||{{u|Jhendin}}||9||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|688||{{u|Kazprose}}||9||0||0||0||0||0||1||0||0
|-
|689||{{u|Khamzin Nurzhan}}||9||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|690||{{u|Mrx.nis}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|691||{{u|NISAida}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|692||{{u|ShymNIS 7AMoldir}}||9||6||0||0||0||0||0||0||0
|-
|693||{{u|Zhatybaeyva}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|694||{{u|ZhHamit nis.tk}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|695||{{u|Айгерима Уалибек}}||9||0||1||0||0||0||0||0||0
|-
|696||{{u|Бедел}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|697||{{u|Мақпал гидролог}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|698||{{u|Сламқұл Данияр}}||9||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|699||{{u|Хайролла Нарқыз}}||9||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|700||{{u|03ainura}}||8||16||0||0||0||0||0||0||0
|-
|701||{{u|178.88.24.182}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|702||{{u|178.88.60.249}}||8||0||1||0||0||0||0||0||0
|-
|703||{{u|212.154.231.78}}||8||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|704||{{u|84.240.203.30}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|705||{{u|92.46.8.97}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|706||{{u|92.46.81.119}}||8||2||0||2||9||0||0||0||0
|-
|707||{{u|95.56.186.238}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|708||{{u|Aizhan Mussina}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|709||{{u|Aleka1901}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|710||{{u|Alpamys1997}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|711||{{u|Aruzhan Bazhirova}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|712||{{u|AssanovaDana}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|713||{{u|BotaRaiym}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|714||{{u|Dambler}}||8||50||0||1||10||3||0||0||1
|-
|715||{{u|Dianka Kamil}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|716||{{u|Don Raul}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|717||{{u|Gaukhar1980}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|718||{{u|Incli}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|719||{{u|Kuralai Duisenova}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|720||{{u|Mattennut}}||8||5||0||0||0||3||0||0||0
|-
|721||{{u|Muslim Qazaq}}||8||29||0||0||0||0||0||0||0
|-
|722||{{u|S.abenova.00}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|723||{{u|Sekebai}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|724||{{u|Shymnis7bzhanaris}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|725||{{u|Tomiris2001}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|726||{{u|Zhumabay.Kerey}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|727||{{u|Айдын Ерекин}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|728||{{u|Алия Тілеуберді}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|729||{{u|Ерзатова Мөлдір}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|730||{{u|Еркежан Сейтқазы}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|731||{{u|Ермон}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|732||{{u|Куралай нурланова}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|733||{{u|Михайлов Игорь}}||8||0||0||0||0||11||0||0||0
|-
|734||{{u|Нұрымжан Аяпберген}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|735||{{u|Нұрғиса Ажиров}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|736||{{u|Раматуллаев Олжас}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|737||{{u|Серикбай Аружан}}||8||5||1||0||0||0||0||0||0
|-
|738||{{u|Толеубекова Адэль}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|739||{{u|178.88.9.198}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|740||{{u|178.89.28.164}}||7||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|741||{{u|178.91.229.243}}||7||0||0||1||1||0||0||0||0
|-
|742||{{u|2.133.100.69}}||7||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|743||{{u|202.65.245.7}}||7||8||0||0||2||0||0||0||0
|-
|744||{{u|212.19.159.34}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|745||{{u|61.248.143.2}}||7||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|746||{{u|62.84.60.8}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|747||{{u|92.47.239.3}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|748||{{u|95.59.114.141}}||7||1||0||4||2||0||0||0||0
|-
|749||{{u|Aidana Bimyqova}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|750||{{u|Aidos Adetbekov 777}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|751||{{u|Aizatonga}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|752||{{u|Akademix~kkwiki}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|753||{{u|Albergenius}}||7||14||1||6||2||1||0||0||0
|-
|754||{{u|AmanbekAyauly}}||7||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|755||{{u|Arailym.Turganbayevna}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|756||{{u|Aseke16}}||7||1||0||0||2||0||0||0||0
|-
|757||{{u|Askar Alash}}||7||0||1||0||0||0||0||0||0
|-
|758||{{u|Auyelbekov}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|759||{{u|AzharbaevaAida}}||7||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|760||{{u|Bakytnur}}||7||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|761||{{u|Barcatore92}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|762||{{u|Bauyrzhan123}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|763||{{u|Bekeshov Dias}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|764||{{u|BlizxQ}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|765||{{u|Ibrahim Kabdeshov}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|766||{{u|JaSik}}||7||1||0||1||0||0||0||0||0
|-
|767||{{u|Jimmy&amp;Friends 2}}||7||2||0||0||3||4||0||2||0
|-
|768||{{u|Kazman322}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|769||{{u|KUckhocjothkei3}}||7||7||0||2||0||0||0||0||0
|-
|770||{{u|Mladshiy}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|771||{{u|Nazerke1540}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|772||{{u|NurayPerneshbai21nis}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|773||{{u|RaihanZakarina}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|774||{{u|Samatuly Serikbolsyn}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|775||{{u|Siqyrcy}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|776||{{u|Wixty}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|777||{{u|Yelubay Aidana}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|778||{{u|Yesnazarova}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|779||{{u|Айжана Куанышова}}||7||0||0||0||0||3||0||0||0
|-
|780||{{u|Айнұр Ракишева}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|781||{{u|Алима Сакенқызы}}||7||6||1||0||1||0||0||0||0
|-
|782||{{u|Бекнар Пармен}}||7||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|783||{{u|Диана НИШ}}||7||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|784||{{u|Еркінов Сүлеймен}}||7||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|785||{{u|Ермек Нәзерке Еркінқызы}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|786||{{u|Каипов Бекжан}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|787||{{u|Кенжехан}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|788||{{u|Шаимова Жазира}}||7||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|789||{{u|Әсем Құдайбергенова}}||7||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|790||{{u|Әсем0000}}||7||0||0||0||0||1||0||0||0
|-
|791||{{u|178.88.17.168}}||6||0||1||0||0||0||0||0||0
|-
|792||{{u|178.88.223.244}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|793||{{u|178.88.239.27}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|794||{{u|178.90.66.104}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|795||{{u|178.90.85.177}}||6||9||0||0||0||0||0||0||0
|-
|796||{{u|2.133.0.217}}||6||2||0||1||2||0||0||0||0
|-
|797||{{u|2.133.74.107}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|798||{{u|212.154.155.115}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|799||{{u|84.240.199.144}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|800||{{u|89.218.160.121}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|801||{{u|92.46.182.141}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|802||{{u|92.47.202.216}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|803||{{u|92.47.205.125}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|804||{{u|92.47.239.30}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|805||{{u|92.47.251.38}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|806||{{u|92.47.84.44}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|807||{{u|95.56.109.37}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|808||{{u|95.56.145.1}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|809||{{u|95.59.110.140}}||6||3||0||1||4||0||0||0||0
|-
|810||{{u|ABYLAI NIS}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|811||{{u|AigerimNIS02}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|812||{{u|Aitzhan Yerkenaz}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|813||{{u|Aizhan Sagu}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|814||{{u|Amina Toganbaeva}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|815||{{u|Arystanbek jr.}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|816||{{u|Asarseng}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|817||{{u|Ayakzm}}||6||0||0||1||0||0||0||0||0
|-
|818||{{u|Ayandaribayev}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|819||{{u|Ayazhan10}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|820||{{u|Bahtiar-erseit}}||6||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|821||{{u|Baknur\amangeldi}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|822||{{u|Balhanum}}||6||1||0||0||0||8||0||0||0
|-
|823||{{u|Balkar Uzeyir}}||6||0||0||0||7||0||0||0||0
|-
|824||{{u|Barcelona 777}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|825||{{u|Bekarys-02}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|826||{{u|Bula 055}}||6||32||1||0||0||0||0||0||0
|-
|827||{{u|Cekli829}}||6||6||0||3||12||0||0||0||0
|-
|828||{{u|Chameleon shym}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|829||{{u|Choli}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|830||{{u|DastanNIS}}||6||0||0||0||0||6||0||0||0
|-
|831||{{u|Daulet Xo}}||6||7||0||0||1||2||0||0||0
|-
|832||{{u|Gugigug}}||6||6||0||0||0||1||0||0||0
|-
|833||{{u|Gulzada}}||6||1||0||0||0||4||0||0||0
|-
|834||{{u|Hbsh Aiazhan 7b}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|835||{{u|Indira Alibekovna}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|836||{{u|KAigerim}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|837||{{u|Kamsster}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|838||{{u|Karigul B}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|839||{{u|Kristianmusic}}||6||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|840||{{u|Kulyash1998}}||6||12||0||0||0||0||0||0||0
|-
|841||{{u|Magnifon}}||6||0||0||0||0||0||0||0||1
|-
|842||{{u|NIS Assanova}}||6||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|843||{{u|NIS Semey Nuray}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|844||{{u|NurpeiisYelnury}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|845||{{u|Oinar assem}}||6||0||0||0||0||7||0||0||0
|-
|846||{{u|Rustembekkyzy.kuralay}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|847||{{u|Saen}}||6||8||0||0||0||0||0||0||0
|-
|848||{{u|Salimbayeva Nailya}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|849||{{u|Shen Vyacheslav}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|850||{{u|Tangense}}||6||5||0||4||15||13||0||0||0
|-
|851||{{u|Toktart}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|852||{{u|Torekhan Rysgul}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|853||{{u|U.maratkyzy}}||6||0||0||0||0||1||0||0||0
|-
|854||{{u|Usenov Aibar}}||6||2||0||0||0||13||0||0||0
|-
|855||{{u|Zhanaiym1998}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|856||{{u|Zhandos M}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|857||{{u|Zhany}}||6||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|858||{{u|Аблайхан (ХБН)}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|859||{{u|Аида Куралбай}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|860||{{u|Алима Кудайберген}}||6||0||0||0||0||2||0||0||0
|-
|861||{{u|Алтай2014}}||6||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|862||{{u|Алуа Бейімбет}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|863||{{u|Амина Жанаковна}}||6||0||1||0||0||0||0||0||0
|-
|864||{{u|Булегенова Балнур}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|865||{{u|Дастан Қабай}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|866||{{u|Есіркеп Диана}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|867||{{u|Жасмина Миркаримова}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|868||{{u|Жәнібек хан}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|869||{{u|Мади Мусабеков}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|870||{{u|МұхтарҚаз}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|871||{{u|Назгүл Қуантқан}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|872||{{u|Нұрбақыт}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|873||{{u|Ордабековна}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|874||{{u|Рахметоллаева Мейрамгүл}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|875||{{u|Санжар Толепберген}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|876||{{u|Саурбаева Салтанат}}||6||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|877||{{u|Тұрғанов}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|878||{{u|Қызылқайың}}||6||0||0||0||0||0||1||0||0
|-
|879||{{u|178.91.161.109}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|880||{{u|2.132.12.65}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|881||{{u|2.132.21.2}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|882||{{u|2.72.108.24}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|883||{{u|213.157.58.38}}||5||0||0||0||2||0||0||0||0
|-
|884||{{u|82.211.136.20}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|885||{{u|91.203.196.168}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|886||{{u|92.46.30.96}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|887||{{u|92.46.72.252}}||5||2||0||0||4||0||0||0||0
|-
|888||{{u|95.56.117.210}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|889||{{u|95.56.170.90}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|890||{{u|95.56.182.122}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|891||{{u|95.56.183.215}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|892||{{u|95.56.49.30}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|893||{{u|95.59.214.45}}||5||1||0||2||3||0||0||0||0
|-
|894||{{u|95.59.224.232}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|895||{{u|Adelya2808}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|896||{{u|Agent Bakdeki}}||5||0||0||6||0||0||0||0||0
|-
|897||{{u|Aglamkhanm29}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|898||{{u|AidanaK27}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|899||{{u|Aidarzver}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|900||{{u|Amantay aruzhan}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|901||{{u|Amir.Temur}}||5||4||0||1||6||1||0||0||0
|-
|902||{{u|Aruzhan Sarsenbek}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|903||{{u|Asan Bekkaliev}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|904||{{u|AyaulymNISD}}||5||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|905||{{u|Azamat1705}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|906||{{u|AzamatEsenov}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|907||{{u|Azaonelife}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|908||{{u|Batyrkhan.x}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|909||{{u|Baurdotnet}}||5||0||1||0||0||6||0||0||0
|-
|910||{{u|Bekarys wk}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|911||{{u|Dakes123}}||5||1||0||0||0||1||0||0||0
|-
|912||{{u|Dakusyan}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|913||{{u|Dana NIS tk}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|914||{{u|Deisingoi}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|915||{{u|Heyleyla}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|916||{{u|Kasiet.temirzakhkyzy}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|917||{{u|KillGane}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|918||{{u|Luigi Salvatore Vadacchino}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|919||{{u|Makenzis}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|920||{{u|Maksatanarkulov}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|921||{{u|Marjan Kalkabaeva}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|922||{{u|Mekenbayeva Madina}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|923||{{u|Murat Karibay}}||5||4||0||22||0||0||0||9||0
|-
|924||{{u|Neformal66}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|925||{{u|Nurliaim}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|926||{{u|Omysheva.M}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|927||{{u|Oscuro}}||5||4||0||0||0||0||1||0||0
|-
|928||{{u|Py4ka}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|929||{{u|Qazaquly}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|930||{{u|Rustem987}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|931||{{u|Semsk-Karaga}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|932||{{u|Shugilaakhmetova}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|933||{{u|ShymNIS 7AGulnaz}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|934||{{u|Silent hill Hunter}}||5||5||0||0||3||2||0||0||0
|-
|935||{{u|Solaris91}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|936||{{u|Talgat.tursynbekov}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|937||{{u|Wikinurs}}||5||0||0||0||0||1||0||0||0
|-
|938||{{u|Wikuiser}}||5||11||2||47||30||0||0||23||0
|-
|939||{{u|Yeldos Aben}}||5||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|940||{{u|Zhannur16.NIS}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|941||{{u|Адиль Дуйсенбек}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|942||{{u|Айдосым}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|943||{{u|Айжан Нурмагамбетова}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|944||{{u|Акмарал Т}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|945||{{u|АлинА Сабитовна}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|946||{{u|Арай Алимкул}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|947||{{u|Билолбек}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|948||{{u|Джантасова Малика}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|949||{{u|Жолдыбаев кайсар}}||5||0||0||0||0||18||0||0||0
|-
|950||{{u|Калкабаева Маржан Маратовна}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|951||{{u|Кеңесбек Гүлмарал}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|952||{{u|Момын Мерей}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|953||{{u|Нартай Сымбат}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|954||{{u|Роман Дмитриевич}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|955||{{u|Салават Нұрлан}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|956||{{u|Тогжанааааа}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|957||{{u|Тілдер әлемі}}||5||0||0||1||14||0||0||0||0
|-
|958||{{u|Улдана НИШ}}||5||2||0||0||0||1||0||0||0
|-
|959||{{u|Қоңырат}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|960||{{u|178.88.1.111}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|961||{{u|178.88.28.12}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|962||{{u|178.88.94.115}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|963||{{u|178.90.69.153}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|964||{{u|2.132.15.195}}||4||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|965||{{u|31.169.6.194}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|966||{{u|46.227.191.174}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|967||{{u|84.240.202.188}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|968||{{u|88.204.208.130}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|969||{{u|89.106.233.215}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|970||{{u|8B HBALM}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|971||{{u|92.46.10.75}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|972||{{u|92.46.16.133}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|973||{{u|92.46.212.239}}||4||0||0||1||0||0||0||0||0
|-
|974||{{u|92.47.2.66}}||4||0||1||0||0||0||0||0||0
|-
|975||{{u|92.47.225.240}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|976||{{u|92.47.242.196}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|977||{{u|92.47.94.4}}||4||16||0||0||0||0||0||0||0
|-
|978||{{u|95.56.55.52}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|979||{{u|95.56.68.181}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|980||{{u|95.57.236.152}}||4||0||0||0||3||0||0||0||0
|-
|981||{{u|95.57.244.128}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|982||{{u|95.58.123.99}}||4||0||0||1||0||0||0||0||0
|-
|983||{{u|95.58.145.243}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|984||{{u|95.58.228.248}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|985||{{u|95.59.133.253}}||4||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|986||{{u|95.59.138.218}}||4||1||0||2||3||0||0||0||0
|-
|987||{{u|95.59.144.138}}||4||5||0||1||0||0||0||0||0
|-
|988||{{u|95.59.212.190}}||4||7||0||2||2||0||0||0||0
|-
|989||{{u|Ahan Zere}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|990||{{u|Akerke NIS}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|991||{{u|Akzere}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|992||{{u|Ali Tuiebay}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|993||{{u|Almas~kkwiki}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|994||{{u|Altynay Muftalova}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|995||{{u|AmangeldiA}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|996||{{u|Amir NIS}}||4||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|997||{{u|Ansagan Arman}}||4||0||0||0||0||1||0||0||0
|-
|998||{{u|Aorynbekova}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|999||{{u|Aq.Sholpan}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1000||{{u|Aray yermekkyzy}}||4||0||0||0||0||0||1||0||0
|-
|1001||{{u|Arman91}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1002||{{u|Asaubota}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1003||{{u|Ayazhana NIS}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1004||{{u|Baimaganbetova Aidana}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1005||{{u|Bakhytzhan Daniyarbek}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1006||{{u|Bauyrzhanova Aigerim}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1007||{{u|Begalykyzy Dilyara}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1008||{{u|Buntarion}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1009||{{u|Darios}}||4||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|1010||{{u|Dilnaz NIS TK}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1011||{{u|Eclipse077}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1012||{{u|GainiErb}}||4||0||0||0||0||5||0||0||0
|-
|1013||{{u|Galym}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1014||{{u|HBSH NIS 7C ALIYA}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1015||{{u|Ilamxan}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1016||{{u|Janel99}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1017||{{u|K.Zhuldyz}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1018||{{u|KengessovaB}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1019||{{u|Kenzhegaly g0108}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1020||{{u|Kotyatzhan}}||4||6||0||0||1||0||1||0||0
|-
|1021||{{u|Kvazimodo}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1022||{{u|Madizhol}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1023||{{u|Makoss11}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1024||{{u|Manas Bimagambetov}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1025||{{u|Matvey02}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1026||{{u|MonaLiz}}||4||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|1027||{{u|Mukashmk}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1028||{{u|Narsha}}||4||1||0||0||1||2||0||0||0
|-
|1029||{{u|NISA IB}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1030||{{u|Nurali}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1031||{{u|Nurlyaid}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1032||{{u|Nursulu 777}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1033||{{u|QarapayimQazaq}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1034||{{u|Ramazan Magzum}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1035||{{u|Refkaz}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1036||{{u|Sair kun}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1037||{{u|Saken KA}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1038||{{u|Sanzhar Kenzhekhan}}||4||2||0||23||0||0||0||0||0
|-
|1039||{{u|ShymNIS 7AArailym}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1040||{{u|ShymNIS 9bBekzhan}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1041||{{u|Shymnis7bmeruert}}||4||1||0||0||0||2||0||0||0
|-
|1042||{{u|Spaceman2823}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1043||{{u|SSE wmc}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1044||{{u|Taketolymbek}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1045||{{u|Talimbek}}||4||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1046||{{u|Timur-B}}||4||8||1||0||0||0||0||0||0
|-
|1047||{{u|Yelubai Aidana}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1048||{{u|Yermeke}}||4||2||0||0||0||1||0||0||0
|-
|1049||{{u|Zhibekk2096}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1050||{{u|Адия Қуаныш қызы}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1051||{{u|Айжан Жарылқасынқызы}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1052||{{u|Али-Асан}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1053||{{u|Амангелді Нұрбол}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1054||{{u|Амирова Нұрлы}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1055||{{u|Арапбаева Дарига}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1056||{{u|Аркен Махмут}}||4||0||2||0||0||1||0||0||0
|-
|1057||{{u|Аружан Абуталипова}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1058||{{u|Асель19}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1059||{{u|Аябек-123}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1060||{{u|Даулет1278}}||4||1||0||0||0||0||3||0||0
|-
|1061||{{u|Диас Шымбай}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1062||{{u|Дилдорбек}}||4||1||0||0||12||0||0||0||0
|-
|1063||{{u|Дильруба Муратова}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1064||{{u|Досжан Серикбек}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1065||{{u|Досжан301}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1066||{{u|Зейнеп Молдаш}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1067||{{u|Зәкір Балнұр}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1068||{{u|Ибраим Салтанат}}||4||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1069||{{u|Каражан Нурдана}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1070||{{u|Көперхан Анаргүл}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1071||{{u|Мауленова Айнур}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1072||{{u|Мұханов}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1073||{{u|Нургиса Райымбеков}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1074||{{u|Нұржан Хамзин}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1075||{{u|Перизат Шерахмет}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1076||{{u|Серікбай Мынбай}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1077||{{u|Таласбай Кымбат}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1078||{{u|Тілеуберді Ғани}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1079||{{u|Төребек Абдуррахман}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1080||{{u|Хулкар Абдимоминова}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1081||{{u|Шамшутдин Лаура}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1082||{{u|Қазман Ратбек}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1083||{{u|Қуандыққызы Аружан1405}}||4||0||0||0||0||0||1||0||0
|-
|1084||{{u|134.32.43.78}}||3||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|1085||{{u|178.90.29.87}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1086||{{u|178.90.66.61}}||3||1||0||0||2||0||0||0||0
|-
|1087||{{u|178.90.73.13}}||3||3||0||1||4||0||0||0||0
|-
|1088||{{u|178.91.227.49}}||3||0||0||4||0||0||0||0||0
|-
|1089||{{u|178.91.229.119}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1090||{{u|178.91.244.203}}||3||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|1091||{{u|178.91.250.153}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1092||{{u|19642206g}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1093||{{u|2.132.32.194}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1094||{{u|2.132.4.78}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1095||{{u|2.133.121.51}}||3||0||0||2||0||0||0||0||0
|-
|1096||{{u|2.72.143.133}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1097||{{u|213.171.34.250}}||3||0||0||5||1||0||0||0||0
|-
|1098||{{u|213.171.34.252}}||3||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|1099||{{u|217.76.69.70}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1100||{{u|37.150.229.252}}||3||7||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1101||{{u|37.150.229.75}}||3||2||0||1||3||0||0||0||0
|-
|1102||{{u|7enis24}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1103||{{u|82.200.153.114}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1104||{{u|82.200.168.35}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1105||{{u|82.200.179.132}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1106||{{u|89.218.196.114}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1107||{{u|91.185.19.114}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1108||{{u|92.46.0.178}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1109||{{u|92.46.17.58}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1110||{{u|92.46.3.65}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1111||{{u|92.46.5.245}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1112||{{u|92.47.229.55}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1113||{{u|92.47.233.210}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1114||{{u|92.47.254.158}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1115||{{u|95.56.10.142}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1116||{{u|95.56.111.69}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1117||{{u|95.56.26.151}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1118||{{u|95.56.26.59}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1119||{{u|95.56.56.83}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1120||{{u|95.57.238.177}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1121||{{u|95.57.242.95}}||3||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1122||{{u|95.58.136.161}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1123||{{u|95.58.87.104}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1124||{{u|95.59.106.174}}||3||0||0||3||3||0||0||0||0
|-
|1125||{{u|95.59.108.55}}||3||1||0||0||2||0||0||0||0
|-
|1126||{{u|95.59.111.105}}||3||3||0||0||2||0||0||0||0
|-
|1127||{{u|95.59.112.107}}||3||3||0||2||0||0||0||0||0
|-
|1128||{{u|95.59.121.12}}||3||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|1129||{{u|Adil.muratov}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1130||{{u|Aidyn93}}||3||0||0||0||0||4||0||0||0
|-
|1131||{{u|Aizere}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1132||{{u|Aizhan Isk}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1133||{{u|Aizheke Nurmagambetova}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1134||{{u|Akbarskiy}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1135||{{u|Akhmetov Timur}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1136||{{u|Akmaral Adilzhanova}}||3||0||0||0||0||0||1||0||0
|-
|1137||{{u|Aknar01132005}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1138||{{u|Aktau7292}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1139||{{u|Alanbaltabay}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1140||{{u|AlexKoval}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1141||{{u|ALIHAN0709}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1142||{{u|Alila Miramova}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1143||{{u|Alina2111}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1144||{{u|Altair~kkwiki}}||3||3||1||0||0||0||0||0||0
|-
|1145||{{u|Alua Zholgazy}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1146||{{u|Andy11314}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1147||{{u|Araika01}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1148||{{u|ArailymAkylbekovna}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1149||{{u|Ardak anvar}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1150||{{u|Ardak Tokzhan}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1151||{{u|Argynov Dinmukhammed}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1152||{{u|ArhunKZ}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1153||{{u|Arkhat.ast}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1154||{{u|Armakyzy}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1155||{{u|Aruzhan M}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1156||{{u|Aruzhanml}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1157||{{u|Aselya777}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1158||{{u|Aset.kb}}||3||0||0||2||0||0||0||0||0
|-
|1159||{{u|Assylaseka}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1160||{{u|AZia7b}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1161||{{u|Azizaibragim}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1162||{{u|Azizhan}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1163||{{u|Baketova Karina Nurlanovna}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1164||{{u|Bakirov.ilyas}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1165||{{u|Batyrzhan.alikhanov}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1166||{{u|BegayimBolat}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1167||{{u|Beket Berikuly}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1168||{{u|Botagalymova}}||3||0||0||0||0||0||1||0||0
|-
|1169||{{u|Botash Ormanali}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1170||{{u|Difod}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1171||{{u|Digital Jetisu}}||3||0||0||0||0||0||1||0||0
|-
|1172||{{u|Dilnazavr}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1173||{{u|Dmertesh}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1174||{{u|Edige Amir}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1175||{{u|Erkalar86}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1176||{{u|Erkosh7}}||3||12||0||5||26||1||0||0||0
|-
|1177||{{u|Eset.2001}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1178||{{u|Eskeldi}}||3||3||0||1||1||10||0||0||0
|-
|1179||{{u|Gray eyes}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1180||{{u|Guisezim Duisenbay}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1181||{{u|Gulimaa}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1182||{{u|Hazar}}||3||0||0||0||2||0||0||0||0
|-
|1183||{{u|Hearthstoner}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1184||{{u|Ibrayevan}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1185||{{u|Ibrometeor}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1186||{{u|J.J.Portman}}||3||4||0||0||1||0||0||0||0
|-
|1187||{{u|Juldiz-2001}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1188||{{u|Kaiyrzhan Primtay}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1189||{{u|Kausar}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1190||{{u|Kazhikarim Aizat}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1191||{{u|Kopzhassar}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1192||{{u|Lala~kkwiki}}||3||0||0||1||0||2||0||0||0
|-
|1193||{{u|MadinaOtegali}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1194||{{u|Maral Dairova}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1195||{{u|Matheus-psj~kkwiki}}||3||0||0||3||4||0||0||0||0
|-
|1196||{{u|Medeu Shanyrak}}||3||0||0||0||0||0||3||0||0
|-
|1197||{{u|Menikure}}||3||2||0||1||34||0||0||0||0
|-
|1198||{{u|Mytnoo}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1199||{{u|Nickispeaki}}||3||0||0||1||0||0||0||0||0
|-
|1200||{{u|NIS Nurbanu}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1201||{{u|NISSemey Yerassyl}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1202||{{u|Nurbo}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1203||{{u|Nyshan}}||3||0||0||0||0||3||0||0||0
|-
|1204||{{u|Omarova. ayagul}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1205||{{u|Paizurakhman}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1206||{{u|RAIMBEKkz}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1207||{{u|ReMuse}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1208||{{u|Ruslannnn}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1209||{{u|Russ~kkwiki}}||3||5||0||2||17||0||0||0||0
|-
|1210||{{u|Rustem~kkwiki}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1211||{{u|S(uz)ak}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1212||{{u|Sabina NIS}}||3||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1213||{{u|SaduakhasovaBayan}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1214||{{u|Saken Sukhanov}}||3||0||0||1||0||0||0||0||0
|-
|1215||{{u|SchoolBoy}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1216||{{u|Seiitkarimdanelya}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1217||{{u|Shertershi}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1218||{{u|ShymNIS 8aSaltanat Nurjanova}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1219||{{u|ShymNis 8c damira shertay}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1220||{{u|ShymNis 8c shertay damira}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1221||{{u|Stella-nutella}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1222||{{u|Sudralum}}||3||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1223||{{u|Talasbekova Aiman}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1224||{{u|Talgatbek Akgul}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1225||{{u|Tauken Aidyn}}||3||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1226||{{u|Tigerofkz}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1227||{{u|Timpul}}||3||0||0||4||4||0||0||0||0
|-
|1228||{{u|Tolegen.meiramgul}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1229||{{u|Ulan.ysmaiyl}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1230||{{u|Umarxon III}}||3||1||0||1||1||0||0||0||0
|-
|1231||{{u|Urimtal}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1232||{{u|Uzbekistan PFL}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1233||{{u|VitalIra}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1234||{{u|Yana1484}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1235||{{u|Yelaman Sain}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1236||{{u|Yerkin Abdildin~kkwiki}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1237||{{u|Yestay79}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1238||{{u|Zhalel Kuat}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1239||{{u|Zhansaya0}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1240||{{u|Zhibek2003}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1241||{{u|Айдос Байтелиев}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1242||{{u|Айнур Кенес}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1243||{{u|Алина Ғалымжанқызы}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1244||{{u|Алмас Искендиров}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1245||{{u|Алпамыс Әбу}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1246||{{u|Альвина123456789}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1247||{{u|Аман Амина}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1248||{{u|Амангелді Әмина}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1249||{{u|Анаржан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1250||{{u|Ақмаржан Ержан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1251||{{u|Ақсәуле}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1252||{{u|Байгенжина Сымбат}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1253||{{u|Балым Жасыбек}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1254||{{u|Батаева}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1255||{{u|Бауыржан Жақсылық}}||3||4||0||0||0||1||0||0||0
|-
|1256||{{u|Бексеитова Томирис}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1257||{{u|Бексұлтан Алмас}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1258||{{u|Гулжайна Усен}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1259||{{u|Дильназ Тулегенова}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1260||{{u|Думан}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1261||{{u|Жангарина Аружан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1262||{{u|Жансая Назарова}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1263||{{u|Жолаева Аружан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1264||{{u|Зайткалиева Асем}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1265||{{u|ИОГЦ}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1266||{{u|Кадиша Сагиндыкова}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1267||{{u|Кайыр}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1268||{{u|Карипбек Кербез}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1269||{{u|Кеда Диана}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1270||{{u|Кенесары хан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1271||{{u|Керимкулов Батыр}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1272||{{u|Менеджер по сроку годности}}||3||0||0||0||6||0||0||0||0
|-
|1273||{{u|Мурзаханов Муратхан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1274||{{u|Мухаммедали Ару}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1275||{{u|Ниетқалиев Ернұр}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1276||{{u|Нурпеисов Асет~kkwiki}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1277||{{u|Нұрлы}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1278||{{u|Оразалиева Айдана}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1279||{{u|Саида Мусаходжаева}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1280||{{u|Саулебекова Дана}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1281||{{u|Серик Щеглов}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1282||{{u|Совет Шапағат}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1283||{{u|Тастан Бекханби}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1284||{{u|Токтасынова Аида}}||3||0||0||0||0||2||0||0||0
|-
|1285||{{u|Турлыбекова Айнур}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1286||{{u|ШЫМ НЗМ 7А АСЕМ}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1287||{{u|Шәріп Айгүл}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1288||{{u|Шәріп Айнұр}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1289||{{u|Экспедиция НИШ}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1290||{{u|Эри Чон}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1291||{{u|Қуанышова Айжан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1292||{{u|Құралай Мұратқызы}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1293||{{u|112.207.130.222}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1294||{{u|113.169.146.234}}||2||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|1295||{{u|113.169.148.254}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1296||{{u|146.23.212.21}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1297||{{u|173.245.84.98}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1298||{{u|178.63.68.137}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1299||{{u|178.82.176.221}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1300||{{u|178.88.26.191}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1301||{{u|178.88.3.226}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1302||{{u|178.89.25.173}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1303||{{u|178.89.80.206}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1304||{{u|178.90.123.254}}||2||1||0||0||1||0||0||0||0
|-
|1305||{{u|178.90.78.6}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1306||{{u|178.90.82.72}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1307||{{u|178.90.94.229}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1308||{{u|178.91.229.87}}||2||0||0||2||1||0||0||0||0
|-
|1309||{{u|178.91.230.27}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1310||{{u|178.91.253.11}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1311||{{u|178.91.254.2}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1312||{{u|195.47.255.3}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1313||{{u|2.133.123.175}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1314||{{u|2.72.143.254}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1315||{{u|2.72.159.213}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1316||{{u|2.74.116.194}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1317||{{u|2.74.40.129}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1318||{{u|212.154.214.144}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1319||{{u|212.19.143.167}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1320||{{u|212.76.23.39}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1321||{{u|217.76.71.114}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1322||{{u|220.69.180.182}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1323||{{u|24.168.39.49}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1324||{{u|46.227.184.110}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1325||{{u|46.227.184.141}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1326||{{u|46.227.191.172}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1327||{{u|5.34.53.205}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1328||{{u|62.84.61.9}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1329||{{u|62.84.63.57}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1330||{{u|7сан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1331||{{u|81.88.159.56}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1332||{{u|82.200.203.182}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1333||{{u|82.211.152.12}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1334||{{u|84.240.197.10}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1335||{{u|84.240.200.127}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1336||{{u|84.240.206.50}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1337||{{u|88.204.194.60}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1338||{{u|88.204.225.137}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1339||{{u|89.106.237.97}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1340||{{u|89.218.160.180}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1341||{{u|89.218.165.111}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1342||{{u|89.218.166.179}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1343||{{u|89.218.166.68}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1344||{{u|89.218.167.159}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1345||{{u|89.218.167.51}}||2||0||0||2||0||0||0||0||0
|-
|1346||{{u|89.218.248.158}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1347||{{u|92.46.106.200}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1348||{{u|92.46.12.176}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1349||{{u|92.46.134.204}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1350||{{u|92.46.158.126}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1351||{{u|92.46.51.194}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1352||{{u|92.46.79.27}}||2||0||0||2||0||0||0||0||0
|-
|1353||{{u|92.46.80.37}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1354||{{u|92.46.86.43}}||2||0||0||0||2||0||0||0||0
|-
|1355||{{u|92.46.89.255}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1356||{{u|92.46.9.184}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1357||{{u|92.46.90.143}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1358||{{u|92.47.253.239}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1359||{{u|92.47.93.87}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1360||{{u|92.47.96.140}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1361||{{u|95.56.102.239}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1362||{{u|95.56.122.32}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1363||{{u|95.56.19.62}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1364||{{u|95.56.224.192}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1365||{{u|95.56.4.61}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1366||{{u|95.56.47.246}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1367||{{u|95.56.49.111}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1368||{{u|95.56.5.177}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1369||{{u|95.56.51.253}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1370||{{u|95.56.78.47}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1371||{{u|95.56.87.237}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1372||{{u|95.57.230.128}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1373||{{u|95.57.233.65}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1374||{{u|95.57.246.44}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1375||{{u|95.58.101.79}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1376||{{u|95.58.119.178}}||2||44||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1377||{{u|95.58.250.3}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1378||{{u|95.58.89.241}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1379||{{u|95.59.101.229}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1380||{{u|95.59.108.48}}||2||2||0||0||2||0||0||0||0
|-
|1381||{{u|95.59.116.242}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1382||{{u|95.59.133.146}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1383||{{u|95.59.176.47}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1384||{{u|95.59.207.130}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1385||{{u|95.59.217.21}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1386||{{u|A Ilyassov}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1387||{{u|Abay11}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1388||{{u|Abayconvict}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1389||{{u|AbdanbaevaAkkogershin}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1390||{{u|Abdullin ilyas}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1391||{{u|Abeka}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1392||{{u|Abylai23.NIS}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1393||{{u|Abylkasim}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1394||{{u|Aida200101}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1395||{{u|Aidanasaduakas}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1396||{{u|Aikerim.b}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1397||{{u|Aisana.q.k}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1398||{{u|Aisford}}||2||0||0||0||3||0||0||0||0
|-
|1399||{{u|Akerke Madikhan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1400||{{u|Alex281196}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1401||{{u|Aliakhmet.kamilla}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1402||{{u|Aligulova Amina}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1403||{{u|Alik20000403}}||2||6||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1404||{{u|Alikhantanirbergennurlanuly}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1405||{{u|Alikhan~kkwiki}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1406||{{u|Alimkulov abdulla}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1407||{{u|Alisher.suleimen}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1408||{{u|Alisher420}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1409||{{u|AliyaZhagiparova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1410||{{u|Aliyazhan}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1411||{{u|Alkhanov}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1412||{{u|Almasadam}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1413||{{u|Alpasli}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1414||{{u|Also.99}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1415||{{u|Altynaiakashayeva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1416||{{u|Altynsoft}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1417||{{u|Alua.aliyeva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1418||{{u|Amangeldy.assem}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1419||{{u|Anel Kapasheva}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1420||{{u|Anelya Topoleva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1421||{{u|Anna Alexey}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1422||{{u|Aralim}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1423||{{u|Arman Almenbet}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1424||{{u|Arunia92}}||2||1||0||0||0||2||0||0||0
|-
|1425||{{u|Aruzhan abenova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1426||{{u|Aruzhan.Muratkazhy}}||2||0||0||0||0||0||2||0||0
|-
|1427||{{u|Aseltengebaeva21nis}}||2||0||0||0||0||11||0||0||0
|-
|1428||{{u|Asem Amangeldi}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1429||{{u|AshimbekovaA}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1430||{{u|Askar Ibrayev}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1431||{{u|Astraxandyq}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1432||{{u|Avery Jensen}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1433||{{u|Ayaulym B}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1434||{{u|Bakayev d}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1435||{{u|Bakbaeva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1436||{{u|Bakhtiyarkyzy Zhanerke}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1437||{{u|Balausssssa}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1438||{{u|Barlykbayeva Alima}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1439||{{u|Bauka.95}}||2||0||0||0||0||7||0||0||0
|-
|1440||{{u|Beisen1}}||2||0||0||0||0||1||0||0||0
|-
|1441||{{u|Bekzhan1}}||2||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1442||{{u|Berenbayevdidar}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1443||{{u|Beybaris Utel}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1444||{{u|BissenM}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1445||{{u|Bolatbekb}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1446||{{u|BotagozBeisekova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1447||{{u|Chingo0899}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1448||{{u|Danabek Abildayev}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1449||{{u|Demezhan Serik}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1450||{{u|Diana Kaiyrbek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1451||{{u|Dianakaldybek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1452||{{u|Dias Durysbek}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1453||{{u|Dina Nyrlankyzy}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1454||{{u|DinaraYer}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1455||{{u|Dormouse d}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1456||{{u|Dosik00}}||2||0||0||0||0||20||0||0||0
|-
|1457||{{u|Dota kst}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1458||{{u|DulatAigerim}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1459||{{u|Duman1}}||2||0||0||0||0||2||0||0||0
|-
|1460||{{u|E.Azamat}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1461||{{u|Eccyac}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1462||{{u|Eersultan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1463||{{u|Eldoskaz}}||2||0||0||1||0||0||0||0||0
|-
|1464||{{u|Erma1501}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1465||{{u|Eskendirovaa Raushan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1466||{{u|Faalp}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1467||{{u|Fazylzhan Aslanbek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1468||{{u|Felipe08}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1469||{{u|Gnagibova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1470||{{u|Guldariya04}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1471||{{u|Gulnara7777}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1472||{{u|Gulsezimd}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1473||{{u|Hare Umai}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1474||{{u|Hbsh dana 9d}}||2||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1475||{{u|Hbsh Kambarbek Aidana}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1476||{{u|Himmleq88}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1477||{{u|Hu67et}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1478||{{u|Inleco}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1479||{{u|JakoOGLANBEKOV}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1480||{{u|Janugyl}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1481||{{u|Japan Football}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1482||{{u|Jaukazyn}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1483||{{u|Jussupova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1484||{{u|K zhalgasova}}||2||0||0||0||0||1||0||0||0
|-
|1485||{{u|Kakimova060501}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1486||{{u|Karlygash27}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1487||{{u|Kimam609}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1488||{{u|KostOUNB L.N. Tolstoy}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1489||{{u|Kshetunsky}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1490||{{u|Kubeenov}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1491||{{u|Kuralay}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1492||{{u|Kuralayrustembekkyzy}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1493||{{u|Kurmangazy.Turumbet}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1494||{{u|LeanBorgie}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1495||{{u|Liahim Nishpal}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1496||{{u|LiluOscura}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1497||{{u|Loderuner}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1498||{{u|Lordegraf}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1499||{{u|Madina Arystanova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1500||{{u|Marzhanjangildinova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1501||{{u|Maxen2}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1502||{{u|Medina Rakhmedulla}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1503||{{u|Meiram81}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1504||{{u|Meirzhan Yerzhanov}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1505||{{u|MereyToken}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1506||{{u|MeruertRyskulbek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1507||{{u|Meruyert Aitzhanova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1508||{{u|Moldabek.b}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1509||{{u|MoldirBb}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1510||{{u|Msherimbek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1511||{{u|Muhamet}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1512||{{u|Musab84}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1513||{{u|Narka050113}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1514||{{u|Nazgul kaz}}||2||0||0||0||0||4||0||0||0
|-
|1515||{{u|Nazym Musa shymnis}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1516||{{u|NIS Semey Enlik}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1517||{{u|Nisbala}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1518||{{u|NurayAmze}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1519||{{u|Nurbanu}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1520||{{u|Nurbolat91}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1521||{{u|NurzhanSeilkhan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1522||{{u|Olzhas.Aktobe}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1523||{{u|Omirbek Beksultan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1524||{{u|Omirzak a}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1525||{{u|OnalbekovNurbolNIS}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1526||{{u|Onarakusai}}||2||0||0||2||0||0||0||0||0
|-
|1527||{{u|Orbwiki107}}||2||8||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1528||{{u|Perizvt}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1529||{{u|Platon Greece}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1530||{{u|QazaqUly}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1531||{{u|Qisybay Alibek}}||2||2||0||3||0||0||12||0||0
|-
|1532||{{u|Qudaibergen}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1533||{{u|Riggititor}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1534||{{u|RobloxFan2022}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1535||{{u|Sabina.baken}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1536||{{u|Sabyrzhan.makhambetzhan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1537||{{u|Salibrr}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1538||{{u|Samalberikbay}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1539||{{u|Sapargazin}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1540||{{u|Sashacurety cameras}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1541||{{u|Sayatshy}}||2||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|1542||{{u|Selina.nis.tk}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1543||{{u|Shakhnadir Makhmutov}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1544||{{u|Shokan KU}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1545||{{u|Shukenai Gulim}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1546||{{u|Shymnis7Baiaulim}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1547||{{u|Shymnis7bsymbat}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1548||{{u|Shymnis9cAidanaUzbekbai}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1549||{{u|ShyngysWiki}}||2||0||0||0||0||2||0||0||0
|-
|1550||{{u|Sky Walker}}||2||0||0||0||1||1||0||0||0
|-
|1551||{{u|Sphaeral}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1552||{{u|SQroma}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1553||{{u|Sukhrob king}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1554||{{u|Sursh}}||2||0||0||2||0||0||0||0||0
|-
|1555||{{u|T.Aisulu}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1556||{{u|Takibaysultan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1557||{{u|Tazhibaev Nurbek}}||2||0||0||0||0||0||4||0||0
|-
|1558||{{u|Tomomoo}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1559||{{u|Tynyshtikbay}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1560||{{u|Ulsapar}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1561||{{u|Umpalumpa.t}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1562||{{u|Uzsport}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1563||{{u|Viplux}}||2||3||0||1||0||0||0||0||0
|-
|1564||{{u|Wname1}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1565||{{u|WrighterLafa}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1566||{{u|Xxxalibekacion}}||2||18||0||5||0||0||0||0||0
|-
|1567||{{u|Yelkhanys}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1568||{{u|Yernur K.}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1569||{{u|YerzhanZhauymbay}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1570||{{u|Zhanakhmetova Akbota}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1571||{{u|Zhanatbek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1572||{{u|Zhando 2000}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1573||{{u|Zhanerke Nyssanbaeva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1574||{{u|ZhansayaSagadieva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1575||{{u|Zhanshar}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1576||{{u|Zhasulan Balgozha}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1577||{{u|Zheksekeeva.k.s}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1578||{{u|Zhumabek Asulzada}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1579||{{u|ZZarkymova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1580||{{u|Абдихан Дархан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1581||{{u|Абзал Алия}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1582||{{u|Абуов Алау}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1583||{{u|Адель}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1584||{{u|Адилкадыр}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1585||{{u|Азамат 92}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1586||{{u|Азан Есбол Ерғалиұлы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1587||{{u|Аида Сыздыкова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1588||{{u|Айдана Б}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1589||{{u|АЙДАР}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1590||{{u|Айкун Куспанова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1591||{{u|Айнур Кенес НИШ}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1592||{{u|Айнур Сапарбекова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1593||{{u|Айша бибі шаңырағы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1594||{{u|Акжан Шералиева}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1595||{{u|Алдияр Какимжан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1596||{{u|Алибабаев}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1597||{{u|Алия Сапарбай}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1598||{{u|Алтынай Алтынбекқызы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1599||{{u|Амангельди Асель}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1600||{{u|Амантаева Малика}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1601||{{u|Амина Успанова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1602||{{u|Арипханова Луиза}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1603||{{u|Аружан Сатыбалдиева}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1604||{{u|Асемай2001}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1605||{{u|Ашуров Альтаир}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1606||{{u|Аяжан.С.Р}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1607||{{u|Аян Қалмұрат}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1608||{{u|Байтула Ержан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1609||{{u|Батырхан Балнур}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1610||{{u|Бауыржан Момышұлы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1611||{{u|Бақтиярқызы Аяулым}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1612||{{u|Бекешов Диас}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1613||{{u|Берикбаева Аружан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1614||{{u|Берикболсын}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1615||{{u|Борамбаева Гульназ}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1616||{{u|Бұрхан Мирас 9С}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1617||{{u|Бәйдібек Ерғали}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1618||{{u|Губин Михаил}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1619||{{u|Дальми}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1620||{{u|Данияр Жак}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1621||{{u|Дарига Арапбаева}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1622||{{u|Дарина Еркенова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1623||{{u|Дидар93}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1624||{{u|Егембердиев Раймбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1625||{{u|Егемберді Назерке}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1626||{{u|Ербол Ермахан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1627||{{u|Ерболқызы Аяна}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1628||{{u|Ердимурат Анель}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1629||{{u|Ержан Байтула}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1630||{{u|Жакенов Олжасбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1631||{{u|Жанерке Жаксибекқызы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1632||{{u|Жанна Қайрлина}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1633||{{u|Жанузак Асыл}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1634||{{u|Жанұзақова Әдемі}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1635||{{u|Жаслан Нурахметов}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1636||{{u|Жасулан Амангельды}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1637||{{u|Жаңадан Б}}||2||1||0||4||1||0||0||0||0
|-
|1638||{{u|Жексенбек Нұрайым}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1639||{{u|Жигитова Сауле Маликовна}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1640||{{u|Жомарт Ж}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1641||{{u|Жұмаділдаева Самал}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1642||{{u|Жұмәділ Диана}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1643||{{u|Жәудір ағаділ}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1644||{{u|Зарина Нуртай}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1645||{{u|Зиедбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1646||{{u|Идрисова Виктория}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1647||{{u|Илья Драконов}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1648||{{u|Иманмурат Нурсая}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1649||{{u|Иса Інжу НЗМ}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1650||{{u|Кабдуалиев Алишер}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1651||{{u|Калу Аяжан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1652||{{u|Лаура Адамбекова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1653||{{u|Мадина Кульдеева}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1654||{{u|Мадина Тоқтарова}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1655||{{u|Мадина Өмірсерік}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1656||{{u|Меруерт Едигеева}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1657||{{u|Меруерт Рысқұлбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1658||{{u|Молдабекова Мадина}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1659||{{u|Назар Уахитов}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1660||{{u|Назерке Толеубековна}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1661||{{u|Назерке Қайратқызы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1662||{{u|НЗМ.Сүлеймен}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1663||{{u|Нигымадилова Перизат}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1664||{{u|Нургуль Тулепова2}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1665||{{u|Нурланова Жантолқын}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1666||{{u|Нұржанат Нұрымқызы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1667||{{u|Нұрлан Саят}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1668||{{u|Нұрхан Мұхтаров}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1669||{{u|Рахман3}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1670||{{u|Рахымжан Оразгали}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1671||{{u|Рустем Темірлан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1672||{{u|Сабыр Салтанат}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1673||{{u|Сагадат окимбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1674||{{u|Сагыныш Байтурсинов}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1675||{{u|Садықова Ақгүл}}||2||0||0||0||0||1||0||0||0
|-
|1676||{{u|Самадулла Анель}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1677||{{u|Сатым Мерей}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1678||{{u|Сейтқазиева Ақжібек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1679||{{u|Серік Мейірбеков}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1680||{{u|СКК Мұражайы}}||2||0||0||0||0||11||0||0||0
|-
|1681||{{u|Сладкая Роза}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1682||{{u|Солтангазина Айнұр}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1683||{{u|Сүгірәлиева Балнұр}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1684||{{u|Тайжанова Асия}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1685||{{u|Тамара}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1686||{{u|Тоганбаева Амина}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1687||{{u|Толенбекова Жанат}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1688||{{u|Тохтарқызы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1689||{{u|Тоқсанбай Әбілқайыр}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1690||{{u|Тулепбергенова Динара}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1691||{{u|Ужасный пират Робертс}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1692||{{u|Усенгазин Мухаммед}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1693||{{u|Хайруллина Айгерим}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1694||{{u|Ханзада Бабахан}}||2||0||0||0||0||0||1||0||0
|-
|1695||{{u|Шалбай Фариза}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1696||{{u|Шамшат Бекжан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1697||{{u|Шерзод Раманкулов}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1698||{{u|Шешен Исмаил}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1699||{{u|ШХБ Нурлан Есентаев}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1700||{{u|Шілде}}||2||13||0||5||1||9||0||0||0
|-
|1701||{{u|Шәкәрім Солтанаев}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1702||{{u|Ынтықбай Айбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1703||{{u|Юлдашев Ринат}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1704||{{u|Қамбар}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1705||{{u|Қанат Хасан}}||2||6||0||0||0||6||0||0||0
|-
|1706||{{u|Қарақат Фархатқызы}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1707||{{u|Қуанышев Асылбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1708||{{u|Қуанышқызы Назерке}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1709||{{u|Құсшы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1710||{{u|Ұлмахан Айжан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1711||{{u|Ұлмекен кайбалдиева}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1712||{{u|Ұлпатай}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1713||{{u|Әбуғали Дарын}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1714||{{u|Әбіләшімова Диана}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1715||{{u|Әлібек Зарубек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1716||{{u|Әмірәлі Нұргүл}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1717||{{u|Өтеген Қалданов}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ddf&quot;
|||{{u|AlinurBot}}||0||0||0||5||1||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ddf&quot;
|||{{u|AmanBot}}||0||0||0||1||0||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ddf&quot;
|||{{u|ArystanbekBot}}||0||1||0||280||0||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ddf&quot;
|||{{u|BekusBot}}||0||0||0||47||16||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ddf&quot;
|||{{u|DBot}}||0||2||0||0||1||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ddf&quot;
|||{{u|Flow talk page manager}}||0||0||0||8||0||0||0||0||2
|-style=&quot;background-color:#ddf&quot;
|||{{u|Kasymbot}}||0||0||0||19||0||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ddf&quot;
|||{{u|Maintenance script}}||0||0||0||0||0||0||0||6||0
|-style=&quot;background-color:#ddf&quot;
|||{{u|MediaWiki default}}||0||0||0||0||0||0||0||38||0
|-style=&quot;background-color:#ddf&quot;
|||{{u|MediaWiki message delivery}}||0||0||0||0||0||0||0||0||1
|-style=&quot;background-color:#ddf&quot;
|||{{u|QarakesekBot}}||0||0||0||0||1||0||0||0||0
|}
&lt;!-- BOT:END --&gt;


{{Wikistats}}[[Санат:Уикипедия:Қатысушылар]]</text>
      <sha1>jjhzcw041knxkzgroik0a8hltsmv0m4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қарақалпақ мемлекеттік университеті</title>
    <ns>0</ns>
    <id>687129</id>
    <revision>
      <id>3631894</id>
      <parentid>3551374</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T15:12:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3631894</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17959" sha1="lwufwrl667xj2gsacafkt7obg0dlsh2" xml:space="preserve">{{Университет
 |Аты                   = Бердақ атындағы Қарақалпақ мемлекеттік университеті
 |Қысқартылған аты      = ҚМУ
 |Эмблемасы             =  
 |Сурет                 = 
 |Шынайы аты            = {{Lang-kaa|Berdaq atındaǵı Qaraqalpaq mámleketlik universiteti}}
 |Халықаралық атауы     = Karakalpak State University
 |Бұрынғы атауы         = 
 |Ұраны                 = 
 |Құрылған жылы         = [[1976 жыл]]ы
 |Жабылған жылы         =
 |Қайта құрылған        =
 |Қайта құрылған жылы   =
 |Түрі                  = Мемлекеттік
 |Бюджет                = 
 |Басшы лауазымы     = 
 |Басшысы            = 
 |Президенті            = 
 |Ғылыми жетекшісі      = 
 |Ректоры               = Реймов Ахмет Мәмбеткәрімұлы
 |Студенттер            = 1087
 |Шетел студенттері     = 
 |Мамандар              = 
 |Бакалавриат           = 
 |Магистратура          = 
 |Аспирантура           = 
 |Докторантура          = 
 |Ғылым докторы         = 
 |Профессоры            = 
 |Оқытушылар            = 675
 |Орналасқан жері       = {{UZB}}, [[Нүкіс]]
 |Метро бекеті          = 
 |Кампус                = 
 |Мекенжайы             = Ш. Әбдіров к-сі, 1
 |Сайты                 = www.karsu.uz
 |Марапаттары           = 
 |lat_dir = N|lat_deg = 42|lat_min = 27|lat_sec = 09
 |lon_dir = E|lon_deg = 59|lon_min = 37|lon_sec = 35
 |CoordScale            = 
 |edu_region            = 
}}
'''Бердақ атындағы Қарақалпақ мемлекеттік университеті''' ({{Lang-kaa|Berdaq atındaǵı Qaraqalpaq mámleketlik universiteti}}, {{lang-uz|Berdaq nomidagi Qoraqalpoq davlat universiteti}}) — [[Өзбекстан]], [[Қарақалпақстан|Қарақалпақстан Республикасы]], [[Нүкіс]] қаласындағы жоғарғы оқу орны.

== Тарихы ==
1935 жылы қыркүйекте Қарақалпақстанда тұңғыш жоғары оқу орны – мұғалімдер институты ашылды. 1944 жылы Қарақалпақ мемлекеттік педагогикалық институты болып қайта өзгертіліп, оның базасында 1976 жылдың қыркүйек айында Нүкіс мемлекеттік университеті (қазіргі Бердақ атындағы Қарақалпақ мемлекеттік университеті) құрылды.

1976 жылы 31 тамызда Нүкіс мемлекеттiк университетiнiң салтанатты ашылуы болып, оған Өзбекстан, Қарақалпақстан басшылары, басқа республикалардан келген қонақтар қатысты.

Университетке алғашқы қабылдау 700 адам көлемінде жүргізілді, оның ішінде жаңа мамандықтар: [[Агрономия|агрономия]] – 75 адам, [[Бухгалтерлік есеп|бухгалтерлік есеп]] – 75 адам. [[Шаржау Әбдірұлы|Ш.Ә.Әбдіров]] университеттің Қарақалпақстандағы тұңғыш ректоры болды. Кейін [[Өзбекстан Ғылым академиясы|Өзбекстан Ғылым академиясының]] академигі атанған ол Өзбекстан ғылымының дамуына зор үлес қосты.

Нүкіс мемлекеттік университеті жастығына қарамастан, бірден Төменгі Әмудария аймағының халық шаруашылығына мамандар дайындайтын ірі орталыққа айналды. Оның ғылыми әлеуеті Өзбекстанның солтүстік аудандарында өндіргіш күштердің дамуын жеделдетудің маңызды факторы болып шықты. Нүкіс мемлекеттік университеті құрылған күннен бері бар-жоғы алты жылдың ішінде 19 мамандық бойынша 4 мыңға жуық маман, я болмаса сол кезде республика халық қожалығында жұмыс істеген әрбір сегізінші маманды дерлік дайындады.

Нүкіс мемлекеттiк университетi қызметкерлері ғылымның түрлі салалары бойынша ғылыми-зерттеу жұмыстарының шеңберін үзбей кеңейтті. Оның зертханаларында монокристалдардың өсуі және олардың негізінде жартылай өткізгіштер жасау, лазерлік сәулеленудің мақта мен күріш өнімділігін арттыруға әсері, шөлді игерудің биологиялық негіздері, Арал теңізінің құрғау мәселелері сияқты маңызды мәселелер қарастырылды.

Қарақалпақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесінің 1992 жыл 25 қаңтарындағы №274 қаулысына сәйкес университетке Қарақалпақ ақыны [[Бердақ|Бердақтың]] аты берілді (Бердақ атындағы Қарақалпақ мемлекеттік университеті).

Ташкент мемлекеттік аграрлық университетінің Нүкіс филиалы. Өзбекстан Республикасы Президентінің 1992 жылғы 28 ақпандағы Жарлығымен Нүкіс мемлекеттік университетінің аграрлық профилді факультеттері негізінде Ташкент мемлекеттік аграрлық университетінің Нүкіс филиалы құрылды. Өзбекстан Республикасы Министрлер Кабинетінің «2003/04-жылдар үшін Өзбекстан Республикасы жоғарғы оқу орындарына қабылдау туралы» қаулысы бойынша 2003 жылдың 14 маусымы Қарақалпақ мемлекеттік университеті аграрлық факультетінің базасында Ташкент мемлекеттік аграрлық университеті Нүкіс филиалы қайта құрылды.

== Факультеттері мен кафедралары ==
;Физика факультеті
*Физика кафедрасы
*Шалаөткізгіш физика кафедрасы
*Электірлік энергетика кафедрасы

;Матиматика факультеті
*Математикалық талдау кафедрасы
*Атқарымдық талдау, алгебра мен геометрия кафедрасы
*Тәжірибелік матиматика кафедрасы
*Дифференциалдық теңдіктер кафедрасы

;Қарақалпақ филологиясы факультеті
*Қарақалпақ әдебиеті кафедрасы
*Қарақалпақ тілтану кафедрасы
*Журналистика кафедрасы

;Өзбек филологиясы факультеті
*Өзбек тілі мен әдебиеті кафедрасы
*Өзбек тілтану кафедрасы
*Филология кафедрасы (қазақ пен түрікмен тілдері)

;Тарих факультеті
*Өзбекстан және Қарақалпақстан тарихы кафедрасы
*Археология кафедрасы
*Әлеуметтік ғылымдар кафедрасы
*Педагогика және психология кафедрасы

;Заң факультеті
*Құқықтану кафедрасы
*Ұлттық идея, руханият негіздері және құқықтық тәрбие кафедрасы

;Экономика факультеті
*Экономикалық теория кафедрасы
*Экономика кафедрасы
*Бухгалтерлік есеп және аудит кафедрасы
*Қаржы кафедрасы

;Биология факультеті
*Жалпы биология және физиология кафедрасы
*Экология және топырақтану кафедрасы
*Агроэкология және шипалы өсімдіктерды енгізу кафедрасы

;География және табиғи ресурстар факультеті
*География және гидрометеорология кафедрасы
*Геодезия, картография және табиғи ресурстар кафедрасы

;Химия-технология факультеті
*Органикалық және бейорганикалық химия кафедрасы
*Физикалық және коллоидты химия кафедрасы
*Химиялық технология кафедрасы

;Өнеркәсіптік технологиялар факультеті
*Өнеркәсіптік технологиялар кафедрасы
*Мұнай мен газ технологиясы кафедрасы

;Құрылыс факультеті
*Ғимараттар мен құрылыстарды салу кафедрасы
*Инженерлік қатынастар құрылысы кафедрасы

;Сәулет факультеті
*Сәулет кафедрасы
*Қала құрылысы кафедрасы

;Дене шынықтыру факультеті
*Дене шынықтыру теориясы мен әдістемесі кафедрасы
*Факультетаралық дене шынықтыру және спорт кафедрасы

;Шетел тілдері факультеті
*Ағылшын тілі мен әдебиеті кафедрасы
*Аударма теориясы мен тәжірибесі кафедрасы
*Неміс тілі мен әдебиеті кафедрасы
*Орыс тілі мен әдебиеті кафедрасы
*Факультетаралық шет тілдер кафедрасы

== Бакалавр бағдарлары ==
Дене шынықтыру факультеті: 
* Дене шынықтыру
Экономика факультеті:  
* Экономика (аялары мен салалары бойынша)
* Қаржы 
* Бухгалтерлік есеп пен аудит (салалары бойынша)
* Туризм
Химия-технология факультеті:
* Химия
* Химиялық технология (өндіріс түрі бойынша)
* тамақтану өнімі технологиясы (тауар түрі бойынша)
Өнеркәсіптік технологиялар факультеті:
* Жеңіл өнеркәсіп бұйымдарының құрастырылымдарының технологиясы және өндірісі
* Технологиялық машиналар мен жабдықтар (салалары бойынша)
* Мұнай және газ кен орындарын белсендіру және оларды пайдалану
* Мұнай мен газды өңдеу технологиясы
География және табиғи ресурстар факультеті:
* География
* Гидрометеорология
* Геодезия, картография және кадастр
Қарақалпақ филологиясы және журналистика факультеті
* Филология және тіл оқыту: Қарақалпақ тілі
* Журналистика (қызмет түрі бойынша)
Биология факультеті:
* Биология
* Экология және қоршаған ортаны қорғау
* Кәсіби білім: Экология және қоршаған ортаны қорғау
* Кәсіби білім: Агрохимия және топырақтану
* Шипалы өсімдіктерді өндіру және өңдеу технологиясы
* Топырақтану
Тарих факультеті:
* Тарих (елдер мен континенттер бойынша)
* Философия
Заң факультеті:
* Құқықтану (қызмет түрі бойынша)
* Ұлттық идея, руханият негіздері және құқықтық тәрбие
Құрылыс факультеті:
* Ғимараттар мен құрылыстардың құрылысы (түрлері бойынша)
* Құрылыс материалдарын, жабдықтарын және құрастырылымдарын әзірлеу
* Инженерлік коммуникацияларды салу және монтаждау (түрлері бойынша)
Сәулет факультеті:
* Сәулет (түрлері бойынша) 
* Қала құрылысы және қожалық
*Автомобил жолдар мен әуеайлақтар
Өзбек филологиясы:
* Филология және тілдерді оқыту: өзбек тілі
* Филология және тілдерді оқыту: қазақ тілі
* Филология және тілдерді оқыту: түрікмен тілі
Математика факультеті:
* Математика
* Тәжірибелік математика және информатика
* Кәсіби білім: информатика және ақпараттық технологиялар
Физика факультеті:
* Физика
* Электр энергетикасы (салалары мен бағыттары бойынша)
* Электртехника, электрмеханика және электртехнология (салалары бойынша)
* Энергетика (салалары бойынша)
* Метрология, стандарттау және өнім сапасын басқару (салалары бойынша)  
Шетел тілдері факультеті:
* Филология және тілдерді оқыту: ағылшын тілі
* Филология және тілдерді оқыту: неміс тілі
* Филология және тілдерді оқыту: орыс тілі
* Шетел тілі мен әдебиеті: ағылшын тілі
* Аударма теориясы мен тәжірибесі

== Магистратура мамандықтары ==
* Әлеуметтік-гуманитарлық пәндерді оқыту әдістемесі (руханият негіздері)
* Дене шынықтыру және спорт жаттығуларының теориясы мен әдістемесі
* Әдебиеттану:
* Қарақалпақ әдебиеті
* Өзбек әдебиеті
* Лингвистика:
* Өзбек тілі
* Қарақалпақ тілі
* Орыс тілі
* Ағылшын тілі
* Өзбекстан тарихы
* Археология
* Математика (мамандығы бойынша)
* Дифференциалдық теңдеу және физикалық математика
* Тәжірибелік математика және ақпараттық технологиялар
* Биология (бағыттары бойынша)
* Ихтиология және гидробиология
* Конденсацияланған орталар физикасы және материалтану (мамандығы бойынша)
* Химия (мамандығы бойынша)
* География (зерттеу нысанына сәйкес)
* Журналистика (бағыттары бойынша)
* Экономика (бағыттары бойынша)
* Бухгалтерлік шот (бағыты және тарауы бойынша)
* Мемлекеттік құқық және басқарма (салалары бойынша)
* Экология (салалары бойынша)
* Философия (аялары бойынша)

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

* [https://karsu.uz/kk/ Университеттің ресми сайты]
* {{кітап |авторы =Қ ҲАРФИ|бөлімі = ҚОРАҚАЛПОҚ УНИВЕРСИТЕТИ|бөлім сілтемесі = http://n.ziyouz.com/books/uzbekiston_milliy_ensiklopediyasi/O'zbekiston%20Milliy%20Ensiklopediyasi%20-%20Q%20harfi.pdf|тақырыбы = Ўзбекистон Миллий Энциклопедияси|шынайы атауы = |сілтеме = |уикитека = |жауапты = |басылым = |орны = Тошкент|баспасы = Давлат илмий нашриёти|жыл = 1973|томы = |беттері =283-284|барлық беті = |сериясы = |isbn = |тиражы = }}
* Қарақалпақ мамтелекетлик университети 40-жыл. Нүкіс : Қарақалпақстан, 2017. - 232 б
* [http://edu.uz Өзбекстан Жоғарғы және орта білім министрлігі]

[[Санат:Өзбекстан жоғарғы оқу орындары]]
[[Санат:Қарақалпақстан]]</text>
      <sha1>lwufwrl667xj2gsacafkt7obg0dlsh2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қатысушы талқылауы:Нургазы Нуралдын</title>
    <ns>3</ns>
    <id>687817</id>
    <revision>
      <id>3631872</id>
      <parentid>3510734</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T13:20:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Нұрғазы Әбдінәбиұлы Нұралдын</username>
        <id>168687</id>
      </contributor>
      <comment>Бетті &quot;==&quot; дегенмен алмастырды</comment>
      <origin>3631872</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2" sha1="capy3z6la50mbh2io2zlfquumtzxyuw" xml:space="preserve">==</text>
      <sha1>capy3z6la50mbh2io2zlfquumtzxyuw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фабьен Урега</title>
    <ns>0</ns>
    <id>707856</id>
    <revision>
      <id>3632175</id>
      <parentid>3629353</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T07:51:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Makenzis</username>
        <id>71333</id>
      </contributor>
      <origin>3632175</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2605" sha1="g0usvmbvmg8jqxu3oh5fp4nej0o2hod" xml:space="preserve">{{Футболшы
 |туған күні                  = 07.12.1992
 |туған жері                  = {{туғанжері|Париж|Парижде}}, [[Франция]]
 |азаматтығы                  = {{ту|Франция}} [[Франция]]
 |бойы                        = 178
 |позиция                     = жартылай қорғаушы
 |қазіргі клуб                = {{ту|Литва}} [[Кауно Жальгирис]]
 |клубтары                    = {{футбол карьерасы
|2011—2013|{{ту|Франция}} Дранси|41 (1)
|2013—2015|{{ту|Франция}} [[Гавр (футбол клубы)|Гавр 2]]|32 (4)
|2015—2016|{{ту|Бельгия}} Виртон|8 (0)
|2017—2018|{{ту|Франция}} Дранси|24 (5)
|2018—2019|{{ту|Франция}} [[Париж (футбол клубы)|Париж]]|27 (0)
|2019—2021|{{ту|Франция}} [[Сошо (футбол клубы)|Сошо]]|46 (3)
|2021—2022|{{ту|Франция}} [[Орлеан (футбол клубы)|Орлеан]]|10 (1)
|2022|{{ту|Литва}} [[Жальгирис (футбол клубы)|Жальгирис]]|32 (5)
|2023—2024|{{ту|Қазақстан}} [[Астана (футбол клубы)|Астана]]|30 (1)
|2025—    |{{ту|Литва}} [[Кауно Жальгирис]]|55 (13)
}}
}}
'''Фабьен Урега''' ([[Француз тілі|фр]]. ''Fabien Ourega''; 7 желтоқсан 1992,&lt;ref&gt;[https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/216533 Тransfermarkt.com]&lt;/ref&gt; [[Париж]], [[Франция]]) — франциялық футболшы,  жартылай қорғаушы.

== Жетістіктері ==

=== Командалық ===

; «Жальгирис»

* Литва чемпионы: 2022
* Литва Кубогы: 2022

'''&quot;Астана&quot;'''

* Қазақстан суперкубогы: 2023
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сілтемелер ==
* [https://toplyga.lt/zaidejas/fabien-ourega toplyga.lt (lt)]
* [https://www.soccerway.com/player/ourega-fabien/AaMShz1l/ SOCCERWAY]
* [https://globalsportsarchive.com/people/soccer/fabien-ourega/73326/ Globalsportsarchive]

{{сыртқы сілтемелер}}
[[Санат:Франция футболшылары]]
[[Санат:Франция Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]]
[[Санат:Сошо ФК ойыншылары]]
[[Санат:Жальгирис ФК ойыншылары]]
[[Санат:Астана ФК ойыншылары]]</text>
      <sha1>g0usvmbvmg8jqxu3oh5fp4nej0o2hod</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қатысушы:1nter pares/зертхана</title>
    <ns>2</ns>
    <id>725520</id>
    <revision>
      <id>3631968</id>
      <parentid>3631735</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T19:11:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тізім (кейін) */</comment>
      <origin>3631968</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5862" sha1="efrbz9ksrlaz6l5nizfw1bwjq4cdwd7" xml:space="preserve">== Тізім (кейін) ==
* [[Лаура Спелман Рокфеллер]]
* [[Оливер Три]]
* [[Джеймс Даймон]], [[American Express]], [[Стивен Сквери]], [[Төлем картасы]], [[Citigroup]], [[Wells Fargo]], [[Генри Уэллс]], [[Уильям Фарго]], [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]], [[Agricultural Bank of China]], [[China Construction Bank]], [[Bank of China]], [[BNP Paribas]]

== Жоспар ==
* Хиуа хандары:
** Өзбек-Арабшах хандары — Дайын
*** Өзбек-Қоңырат хандары — Дайын

* Бұхара хандары:
** Өзбек-Шайбани хандары — ?
*** Өзбек-Аштархан хандары — Дайын

* Қоқан хандары:
** Өзбек-Мың хандары — Дайын

== Үлгі ==
{{Мемлекеттік қайраткер
 | түс                  = 
 | Қазақша есімі        = 
 | Шынайы есімі         = 
 | Суреті               = 
 | Сурет ені            = 
 | Атауы                = 
 | Титулы               = 
 | Ту                   = 
 | Ту2                  = 
 | Басқара бастады      = 
 | Басқаруын аяқтады    = 
 | Президент            = 
 | Ізашары              = 
 | Ізбасары             = 
 | Титулы_2             = 
 | Ту_2                 = 
 | Ту2_2                = 
 | Басқара бастады_2    = 
 | Басқаруын аяқтады_2  = 
 | Ізашары_2            = 
 | Ізбасары_2           = 
 | Титулы_3             = 
 | Ту_3                 = 
 | Ту2_3                = 
 | Басқара бастады_3    = 
 | Басқаруын аяқтады_3  = 
 | Ізашары_3            = 
 | Ізбасары_3           = 
 | Титулы_4             = 
 | Ту_4                 = 
 | Ту2_4                = 
 | Басқара бастады_4    = 
 | Басқаруын аяқтады_4  = 
 | Ізашары_4            = 
 | Ізбасары_4           = 
 | Туған кездегі есімі  = 
 | Туған күні           = 
 | Туған жері           = 
 | Қайтыс болған күні   = 
 | Қайтыс болған жері   = 
 | Жерленді             = 
 | Діні                 = 
 | Әкесі                = 
 | Анасы                = 
 | Жұбайы               = 
 | Балалары             = 
 | Партиясы             = 
 | Білімі               = 
 | Мамандығы            =  
 | Қызмет еткен жылдары = 
 | Құрамында болды      = 
 | Әскер түрі           = 
 | Атағы                = 
 | Басқарды             = 
 | Шайқасы              = 
 | Қолтаңбасы           = 
 | Сайты                = 
 | Commons              = 
 | Марапаттары          = 
}}

{{Мемлекеттік қызмет
 |қызметі          = 
 |шынайы атауы     = 
 |ел               = 
 |эмблема          = 
 |эмблема ені      = 
 |эмблеманың аты   = 
 |қазіргі          = 
 |тағайындалған    = 
 |портреті         = 
 |портреттің ені   = 
 |портреттің тақырыбы  = 
 |басшылық етеді       = 
 |басқару түрі     = 
 |резиденция       = 
 |бағынады         = 
 |ұсынылады        = 
 |мүше             = 
 |тағайындалды     = 
 |өкілеттігінің мерзімі = 
 |айлығы           = 
 |орынбасары       = 
 |ізашары          = 
 |пайда болды      = 
 |таратылды        = 
 |ізбасары         = 
 |біріншісі        = 
 |соңғысы          = 
 |сайты            = 
}}

== Талқылау // Толықтыру ==
* [[Мэри Робинсон]], [[Мэри Макэлис]], [[Жарық дизайны]], [[Илияна Йотова]], [[Лаура Фернандес Дельгадо]], [[Лаура Чинчилья]].

== WG ==
* [[World of Tanks Blitz]]
* bb
* wrsh bl
* ?

== Толықтыру ==
* [[Йоханнесбургтегі G-20 саммиті (2025)]]
* [[Ауғанстандағы жер сілкінісі (2025)]]
* [[Оңтүстік Йемендегі қақтығыстар (2025–2026)]]
* [[Ирандағы наразылықтар (2025–2026)]]
* [[Қатысушы:1nter pares/Мақалалар]]

== Белсенді ==
=== Қақтығыстар ===
# [[ДР Конго мен Руанда арасындағы қақтығыс (2022–2025)]] (7 сәуір) 
# [[Израильдің Сирияға басып кіруі (2024 жылдан)]] (7 сәуір)
# [[Израильдің Батыс жағалаудағы әскери операциясы (2025)]] (7 сәуір)
# [[Сербиядағы жалпы ереуіл (2025)]]
# [[АҚШ-тың Канада және Мексикамен сауда соғысы (2025 жылдан)]] (7 сәуір)
# [[Белгород облысындағы шайқастар (2025)]] (1 мамыр)
# [[Түркиядағы жаппай наразылықтар (2025)]]

== Орыс-түрік соғыстары // Жоспар ==
# [[Орыс-түрік соғысы (1568–1570)]]
# [[Орыс-түрік соғысы (1672–1681)]]
# Орыс-түрік соғысы 3
# Орыс-түрік соғысы 4
# Орыс-түрік соғысы 5
# Орыс-түрік соғысы 6
# Орыс-түрік соғысы 7
# Орыс-түрік соғысы 8
# Орыс-түрік соғысы 9
# Орыс-түрік соғысы 10
# Орыс-түрік соғысы 11
# Орыс-түрік соғысы 12</text>
      <sha1>efrbz9ksrlaz6l5nizfw1bwjq4cdwd7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632097</id>
      <parentid>3631968</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T04:23:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тізім (кейін) */</comment>
      <origin>3632097</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5935" sha1="gi19gqcn5lrhgixn8g5roi4scj4q6oq" xml:space="preserve">== Тізім (кейін) ==
* [[Лаура Спелман Рокфеллер]]
* [[Оливер Три]]
* [[Джеймс Даймон]], [[American Express]], [[Стивен Сквери]], [[Төлем картасы]], [[Citigroup]], [[Wells Fargo]], [[Генри Уэллс]], [[Уильям Фарго]], [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]], [[Agricultural Bank of China]], [[China Construction Bank]], [[Bank of China]], [[BNP Paribas]], [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]]

== Жоспар ==
* Хиуа хандары:
** Өзбек-Арабшах хандары — Дайын
*** Өзбек-Қоңырат хандары — Дайын

* Бұхара хандары:
** Өзбек-Шайбани хандары — ?
*** Өзбек-Аштархан хандары — Дайын

* Қоқан хандары:
** Өзбек-Мың хандары — Дайын

== Үлгі ==
{{Мемлекеттік қайраткер
 | түс                  = 
 | Қазақша есімі        = 
 | Шынайы есімі         = 
 | Суреті               = 
 | Сурет ені            = 
 | Атауы                = 
 | Титулы               = 
 | Ту                   = 
 | Ту2                  = 
 | Басқара бастады      = 
 | Басқаруын аяқтады    = 
 | Президент            = 
 | Ізашары              = 
 | Ізбасары             = 
 | Титулы_2             = 
 | Ту_2                 = 
 | Ту2_2                = 
 | Басқара бастады_2    = 
 | Басқаруын аяқтады_2  = 
 | Ізашары_2            = 
 | Ізбасары_2           = 
 | Титулы_3             = 
 | Ту_3                 = 
 | Ту2_3                = 
 | Басқара бастады_3    = 
 | Басқаруын аяқтады_3  = 
 | Ізашары_3            = 
 | Ізбасары_3           = 
 | Титулы_4             = 
 | Ту_4                 = 
 | Ту2_4                = 
 | Басқара бастады_4    = 
 | Басқаруын аяқтады_4  = 
 | Ізашары_4            = 
 | Ізбасары_4           = 
 | Туған кездегі есімі  = 
 | Туған күні           = 
 | Туған жері           = 
 | Қайтыс болған күні   = 
 | Қайтыс болған жері   = 
 | Жерленді             = 
 | Діні                 = 
 | Әкесі                = 
 | Анасы                = 
 | Жұбайы               = 
 | Балалары             = 
 | Партиясы             = 
 | Білімі               = 
 | Мамандығы            =  
 | Қызмет еткен жылдары = 
 | Құрамында болды      = 
 | Әскер түрі           = 
 | Атағы                = 
 | Басқарды             = 
 | Шайқасы              = 
 | Қолтаңбасы           = 
 | Сайты                = 
 | Commons              = 
 | Марапаттары          = 
}}

{{Мемлекеттік қызмет
 |қызметі          = 
 |шынайы атауы     = 
 |ел               = 
 |эмблема          = 
 |эмблема ені      = 
 |эмблеманың аты   = 
 |қазіргі          = 
 |тағайындалған    = 
 |портреті         = 
 |портреттің ені   = 
 |портреттің тақырыбы  = 
 |басшылық етеді       = 
 |басқару түрі     = 
 |резиденция       = 
 |бағынады         = 
 |ұсынылады        = 
 |мүше             = 
 |тағайындалды     = 
 |өкілеттігінің мерзімі = 
 |айлығы           = 
 |орынбасары       = 
 |ізашары          = 
 |пайда болды      = 
 |таратылды        = 
 |ізбасары         = 
 |біріншісі        = 
 |соңғысы          = 
 |сайты            = 
}}

== Талқылау // Толықтыру ==
* [[Мэри Робинсон]], [[Мэри Макэлис]], [[Жарық дизайны]], [[Илияна Йотова]], [[Лаура Фернандес Дельгадо]], [[Лаура Чинчилья]].

== WG ==
* [[World of Tanks Blitz]]
* bb
* wrsh bl
* ?

== Толықтыру ==
* [[Йоханнесбургтегі G-20 саммиті (2025)]]
* [[Ауғанстандағы жер сілкінісі (2025)]]
* [[Оңтүстік Йемендегі қақтығыстар (2025–2026)]]
* [[Ирандағы наразылықтар (2025–2026)]]
* [[Қатысушы:1nter pares/Мақалалар]]

== Белсенді ==
=== Қақтығыстар ===
# [[ДР Конго мен Руанда арасындағы қақтығыс (2022–2025)]] (7 сәуір) 
# [[Израильдің Сирияға басып кіруі (2024 жылдан)]] (7 сәуір)
# [[Израильдің Батыс жағалаудағы әскери операциясы (2025)]] (7 сәуір)
# [[Сербиядағы жалпы ереуіл (2025)]]
# [[АҚШ-тың Канада және Мексикамен сауда соғысы (2025 жылдан)]] (7 сәуір)
# [[Белгород облысындағы шайқастар (2025)]] (1 мамыр)
# [[Түркиядағы жаппай наразылықтар (2025)]]

== Орыс-түрік соғыстары // Жоспар ==
# [[Орыс-түрік соғысы (1568–1570)]]
# [[Орыс-түрік соғысы (1672–1681)]]
# Орыс-түрік соғысы 3
# Орыс-түрік соғысы 4
# Орыс-түрік соғысы 5
# Орыс-түрік соғысы 6
# Орыс-түрік соғысы 7
# Орыс-түрік соғысы 8
# Орыс-түрік соғысы 9
# Орыс-түрік соғысы 10
# Орыс-түрік соғысы 11
# Орыс-түрік соғысы 12</text>
      <sha1>gi19gqcn5lrhgixn8g5roi4scj4q6oq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632182</id>
      <parentid>3632097</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T09:14:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тізім (кейін) */</comment>
      <origin>3632182</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5957" sha1="kuyoyv6t4ovqvtwf545ki8fnzzv47h5" xml:space="preserve">== Тізім (кейін) ==
* [[Лаура Спелман Рокфеллер]]
* [[Оливер Три]]
* [[Джеймс Даймон]], [[American Express]], [[Стивен Сквери]], [[Төлем картасы]], [[Citigroup]], [[Wells Fargo]], [[Генри Уэллс]], [[Уильям Фарго]], [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]], [[Agricultural Bank of China]], [[China Construction Bank]], [[Bank of China]], [[BNP Paribas]], [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]], [[Crédit Agricole]]

== Жоспар ==
* Хиуа хандары:
** Өзбек-Арабшах хандары — Дайын
*** Өзбек-Қоңырат хандары — Дайын

* Бұхара хандары:
** Өзбек-Шайбани хандары — ?
*** Өзбек-Аштархан хандары — Дайын

* Қоқан хандары:
** Өзбек-Мың хандары — Дайын

== Үлгі ==
{{Мемлекеттік қайраткер
 | түс                  = 
 | Қазақша есімі        = 
 | Шынайы есімі         = 
 | Суреті               = 
 | Сурет ені            = 
 | Атауы                = 
 | Титулы               = 
 | Ту                   = 
 | Ту2                  = 
 | Басқара бастады      = 
 | Басқаруын аяқтады    = 
 | Президент            = 
 | Ізашары              = 
 | Ізбасары             = 
 | Титулы_2             = 
 | Ту_2                 = 
 | Ту2_2                = 
 | Басқара бастады_2    = 
 | Басқаруын аяқтады_2  = 
 | Ізашары_2            = 
 | Ізбасары_2           = 
 | Титулы_3             = 
 | Ту_3                 = 
 | Ту2_3                = 
 | Басқара бастады_3    = 
 | Басқаруын аяқтады_3  = 
 | Ізашары_3            = 
 | Ізбасары_3           = 
 | Титулы_4             = 
 | Ту_4                 = 
 | Ту2_4                = 
 | Басқара бастады_4    = 
 | Басқаруын аяқтады_4  = 
 | Ізашары_4            = 
 | Ізбасары_4           = 
 | Туған кездегі есімі  = 
 | Туған күні           = 
 | Туған жері           = 
 | Қайтыс болған күні   = 
 | Қайтыс болған жері   = 
 | Жерленді             = 
 | Діні                 = 
 | Әкесі                = 
 | Анасы                = 
 | Жұбайы               = 
 | Балалары             = 
 | Партиясы             = 
 | Білімі               = 
 | Мамандығы            =  
 | Қызмет еткен жылдары = 
 | Құрамында болды      = 
 | Әскер түрі           = 
 | Атағы                = 
 | Басқарды             = 
 | Шайқасы              = 
 | Қолтаңбасы           = 
 | Сайты                = 
 | Commons              = 
 | Марапаттары          = 
}}

{{Мемлекеттік қызмет
 |қызметі          = 
 |шынайы атауы     = 
 |ел               = 
 |эмблема          = 
 |эмблема ені      = 
 |эмблеманың аты   = 
 |қазіргі          = 
 |тағайындалған    = 
 |портреті         = 
 |портреттің ені   = 
 |портреттің тақырыбы  = 
 |басшылық етеді       = 
 |басқару түрі     = 
 |резиденция       = 
 |бағынады         = 
 |ұсынылады        = 
 |мүше             = 
 |тағайындалды     = 
 |өкілеттігінің мерзімі = 
 |айлығы           = 
 |орынбасары       = 
 |ізашары          = 
 |пайда болды      = 
 |таратылды        = 
 |ізбасары         = 
 |біріншісі        = 
 |соңғысы          = 
 |сайты            = 
}}

== Талқылау // Толықтыру ==
* [[Мэри Робинсон]], [[Мэри Макэлис]], [[Жарық дизайны]], [[Илияна Йотова]], [[Лаура Фернандес Дельгадо]], [[Лаура Чинчилья]].

== WG ==
* [[World of Tanks Blitz]]
* bb
* wrsh bl
* ?

== Толықтыру ==
* [[Йоханнесбургтегі G-20 саммиті (2025)]]
* [[Ауғанстандағы жер сілкінісі (2025)]]
* [[Оңтүстік Йемендегі қақтығыстар (2025–2026)]]
* [[Ирандағы наразылықтар (2025–2026)]]
* [[Қатысушы:1nter pares/Мақалалар]]

== Белсенді ==
=== Қақтығыстар ===
# [[ДР Конго мен Руанда арасындағы қақтығыс (2022–2025)]] (7 сәуір) 
# [[Израильдің Сирияға басып кіруі (2024 жылдан)]] (7 сәуір)
# [[Израильдің Батыс жағалаудағы әскери операциясы (2025)]] (7 сәуір)
# [[Сербиядағы жалпы ереуіл (2025)]]
# [[АҚШ-тың Канада және Мексикамен сауда соғысы (2025 жылдан)]] (7 сәуір)
# [[Белгород облысындағы шайқастар (2025)]] (1 мамыр)
# [[Түркиядағы жаппай наразылықтар (2025)]]

== Орыс-түрік соғыстары // Жоспар ==
# [[Орыс-түрік соғысы (1568–1570)]]
# [[Орыс-түрік соғысы (1672–1681)]]
# Орыс-түрік соғысы 3
# Орыс-түрік соғысы 4
# Орыс-түрік соғысы 5
# Орыс-түрік соғысы 6
# Орыс-түрік соғысы 7
# Орыс-түрік соғысы 8
# Орыс-түрік соғысы 9
# Орыс-түрік соғысы 10
# Орыс-түрік соғысы 11
# Орыс-түрік соғысы 12</text>
      <sha1>kuyoyv6t4ovqvtwf545ki8fnzzv47h5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қазақстан аудандары әкімдерінің тізімі</title>
    <ns>0</ns>
    <id>733827</id>
    <revision>
      <id>3632025</id>
      <parentid>3631044</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T21:08:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <origin>3632025</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35504" sha1="a7v6c8x89zf6uzov5vfv0zd73j6ysja" xml:space="preserve">{{toc-right}}
Бұл мақалада қазіргі уақытта қызмет атқаратын Қазақстанның облыстық маңызы бар [[Қазақстан қалалары|қала]] және [[Қазақстан аудандары|аудан]] [[әкім]]дерінің тізімі көрсетілген.

Әкімдердің көбі (100-ге жуық әкім) қызметке 2023 жылы тағайындалған.

== Өңір әкімдері ==
# [[Атырау облысы]] әкімі — [[Болат Оралұлы Ақшолақов|Болат Ақшолақов]] (2026 жылғы 17 шілдеден). Тағайындалғанға дейін «Kazenergy» қауымдастығының төрағасы болды.
# [[Ұлытау облысы]] әкімі — [[Есет Берікұлы Байкен|Есет Байкен]] (2026 жылғы 17 шілдеден). Тағайындалғанға дейін [[Астана әкімі]]нің орынбасары болды.
# [[Қызылорда облысы]] әкімі — [[Мұрат Нәлқожаұлы Ергешбаев|Мұрат Ергешбаев]] (2026 жылғы 8 мамырдан). Тағайындалғанға дейін Мәжіліс депутаты болды.
# [[Алматы]] [[Алматы әкімі|әкімі]] — [[Дархан Амангелдіұлы Сатыбалды|Дархан Сатыбалды]] (2025 жылғы 24 мамырдан). Тағайындалғанға дейін Президент Әкімшілігі басшысының бірінші орынбасары болды.
# [[Абай облысы]] әкімі — [[Берік Уәли]] (2025 жылғы 17 ақпаннан). Тағайындалғанға дейін Президент кеңесшісі – Президенттің Баспасөз хатшысы болды.
# [[Шығыс Қазақстан облысы]] әкімі — [[Нұрымбет Аманұлы Сақтағанов|Нұрымбет Сақтағанов]] (2025 жылғы 17 ақпаннан). Тағайындалғанға дейін Шығыс Қазақстан облысы әкімінің бірінші орынбасары болды.
# [[Түркістан облысы]] әкімі — [[Нұралхан Оралбайұлы Көшеров|Нұралхан Көшеров]] (2025 жылғы 6 қаңтардан). Тағайындалғанға дейін Түркістан облысы әкімінің орынбасары болды.
# [[Маңғыстау облысы]] әкімі — [[Нұрдәулет Игілікұлы Қилыбай|Нұрдәулет Қилыбай]] (2024 жылғы 17 мамырдан). Тағайындалғанға дейін [[Өзенмұнайгаз|«ӨзенМұнайГаз»]] компаниясының бас директоры болды.
# [[Солтүстік Қазақстан облысы]] әкімі — [[Ғауез Торсанұлы Нұрмұхамбетов|Ғауез Нұрмұхамбетов]] (2023 жылғы 23 қыркүйектен). Тағайындалғанға дейін Сенат депутаты болды.
# [[Жамбыл облысы]] әкімі — [[Ербол Шырақбайұлы Қарашөкеев|Ербол Қарашөкеев]] (2023 жылғы 5 қыркүйектен). Тағайындалғанға дейін Ауыл шаруашылығы министрі болды.
# [[Ақмола облысы]] әкімі — [[Марат Мұратұлы Ахметжанов|Марат Ахметжанов]] (2023 жылғы 5 қыркүйектен). Тағайындалғанға дейін Ішкі істер министрі болды.
# [[Ақтөбе облысы]] әкімі — [[Асхат Берлешұлы Шахаров|Асхат Шахаров]] (2023 жылғы 5 қыркүйектен). Тағайындалғанға дейін Президент Әкімшілігінің мемлекеттік инспекторы болды.
# [[Шымкент]] [[Шымкент әкімі|әкімі]] — [[Ғабит Әбдімажитұлы Сыздықбеков|Ғабит Сыздықбеков]] (2023 жылғы 5 қыркүйектен). Тағайындалғанға дейін Үкімет Аппараты басшысының бірінші орынбасары болды.
# [[Астана]] [[Астана әкімі|әкімі]] — [[Жеңіс Махмұдұлы Қасымбек|Жеңіс Қасымбек]] (2022 жылғы 8 желтоқсаннан). Тағайындалғанға дейін Қарағанды облысының әкімі болды.
# [[Қарағанды облысы]] әкімі — [[Ермағанбет Қабдулаұлы Бөлекпаев|Ермағанбет Бөлекпаев]] (2022 жылғы 8 желтоқсаннан). Тағайындалғанға дейін Қарағанды қаласының әкімі болды.
# [[Павлодар облысы]] әкімі — [[Асайын Қуандықұлы Байханов|Асайын Байханов]] (2022 жылғы 7 желтоқсаннан). Тағайындалғанға дейін Павлодар қаласының әкімі болды.
# [[Батыс Қазақстан облысы]] әкімі — [[Нариман Төреғалиұлы Төреғалиев|Нариман Төреғалиев]] (2022 жылғы 2 желтоқсаннан). Тағайындалғанға дейін Сенат депутаты болды.
# [[Қостанай облысы]] әкімі — [[Құмар Іргебайұлы Ақсақалов|Құмар Ақсақалов]] (2022 жылғы 1 желтоқсаннан). Тағайындалғанға дейін Солтүстік Қазақстан облысының әкімі болды.
# [[Алматы облысы]] әкімі — [[Марат Елеусізұлы Сұлтанғазиев|Марат Сұлтанғазиев]] (2022 жылғы 11 маусымнан). Тағайындалғанға дейін бірінші Қаржы вице-министрі болды.
# [[Жетісу облысы]] әкімі — [[Бейбіт Өксікбайұлы Исабаев|Бейбіт Исабаев]] (2022 жылғы 11 маусымнан). Тағайындалғанға дейін Сенат депутаты болды.

== Астана қаласы ==
; [[Астана|Қала]] [[Астана әкімі|әкімі]] — [[Жеңіс Махмұдұлы Қасымбек]] (2022 жылғы 8 желтоқсаннан)
# [[Алматы ауданы (Астана)|Алматы ауданы]] — Рүстем Серікұлы Тәуекелов (2024–)
# [[Байқоңыр ауданы]] — Талғат Абайұлы Рахманберді (2023–)
# [[Есіл ауданы (Астана)|Есіл ауданы]] — Дәрменияр Алғатбекұлы Қыдырбек-ұлы (2024–)
# [[Нұра ауданы (Астана)|Нұра ауданы]] — Ришат Уәлиханұлы Тұрдыбеков (2024–)
# [[Сарайшық ауданы]] — Мақсат Саматұлы (2024–)
# [[Сарыарқа ауданы]] — Жанасыл Камалиұлы Шәукентаев (2025–)

== Алматы қаласы ==
; [[Алматы|Қала]] [[Алматы әкімі|әкімі]] — [[Дархан Амангелдіұлы Сатыбалды|Дархан Сатыбалды]] (2025 жылғы 24 мамырдан)
# [[Алатау ауданы]] — Данияр Батанұлы Қырықбаев (2025–)
# [[Алмалы ауданы]] — Арман Нұржанұлы Шамшин (2024–)
# [[Әуезов ауданы]] — Абзал Қуандықұлы Егембердиев (2023–)
# [[Бостандық ауданы (Алматы)|Бостандық ауданы]] — Азамат Бескемпірұлы Қалдыбеков (2025–)
# [[Жетісу ауданы]] — Ляззат Әуесханқызы Жылқыбаева (2024–)
# [[Медеу ауданы]] — Еркебұлан Нұрланұлы Оразалин (2022–)
# [[Наурызбай ауданы]] — Назира Асылбекқызы Тоғызбаева (2023–)
# [[Түрксіб ауданы]] — Дамир Нұрсұлтанұлы Әкежанов (2026–)

== Шымкент қаласы ==
; [[Шымкент|Қала]] [[Шымкент әкімі|әкімі]] — [[Ғабит Әбдімажитұлы Сыздықбеков]] (2023 жылғы 5 қыркүйектен)
# [[Абай ауданы (Шымкент)|Абай ауданы]] — Шәкір Асылханұлы Сұлтанхан (2024–)
# [[Әл-Фараби ауданы]] — Маратбек Сәменбекұлы Мықтыбеков (2025–)
# [[Еңбекші ауданы]] — Досбол Күздікбайұлы Есілбек (2021–)
# [[Қаратау ауданы]] — Алмас Емелтайұлы Абаев (2025–)
# [[Тұран ауданы]] — Біржан Қанатұлы Әзімбердиев (2026–)

== Байқоңыр қаласы ==
; [[Байқоңыр (қала)|Қала]] әкімі — [[Константин Дмитриевич Бусыгин]] (2017 жылғы 30 мамырдан)

== Абай облысы ==
; [[Абай облысы|Облыс]] әкімі — [[Берік Уәли]] (2025 жылғы 17 ақпаннан)
# [[Абай ауданы (Абай облысы)|Абай ауданы]] — Мейіржан Серікбосынұлы Смағұлов (2023–)
# [[Ақсуат ауданы]] — Ерсін Кәдірбекұлы Ескендіров (2024–)
# [[Аягөз ауданы]] — Данияр Қайырханұлы Шәкәрімов (2024–)
# [[Бесқарағай ауданы]] — Ділдар Қалиқанұлы Қалиқан (2026–)
# [[Бородулиха ауданы]] — [[Талғат Батырұлы Мұратов]] (2026–)
# [[Жаңасемей ауданы]] — Нұржан Оразбекұлы Әбдікәрімов (2025–)
# [[Жарма ауданы]] — Нұрлан Мұхаметрақымұлы Борсукбаев (2024–)
# [[Көкпекті ауданы]] — Нұрбек Тұрсынқанұлы Қошқарбаев (2025–)
# [[Мақаншы ауданы]] — Дәурен Бақытжанұлы Қойгелдин (2024–)
# [[Үржар ауданы]] — Ақылбек Жұмабекұлы Башимбаев (2024–)
# [[Курчатов]] қаласы — Болат Таңсықбайұлы Әбдіралиев (2023–)
# [[Семей]] қаласы — Әділет Нұрсағатұлы Қожанбаев (2025–)

== Ақмола облысы ==
; [[Ақмола облысы|Облыс]] әкімі — [[Марат Мұратұлы Ахметжанов]] (2023 жылғы 5 қыркүйектен)
# [[Ақкөл ауданы]] – Біржан Тасболатұлы Әбдірахманов (2023–)
# [[Аршалы ауданы]] – Достанбек Берікұлы Есжанов (2024–)
# [[Астрахан ауданы]] – Талғат Аманбайұлы Ерсейітов (2023–) 
# [[Атбасар ауданы]] – Кенеш Ғалибекұлы Әлімжанов (2024–)
# [[Бурабай ауданы]] – Арай Серікбайұлы Садықов (2023–)
# [[Бұланды ауданы]] – Ардақ Дулатұлы Смайылов (2023–)
# [[Біржан сал ауданы]] – Бауыржан Қазыбекұлы Қасенов (2024–)
# [[Егіндікөл ауданы]] – Юрий Викторович Курушин (2023–)
# [[Ерейментау ауданы]] – Нұрлан Зияйденұлы Мұқатов (2023–)
# [[Есіл ауданы (Ақмола облысы)|Есіл ауданы]] – Серік Мырзасейітұлы Балжанов (2023–)
# [[Жақсы ауданы]] – Алмагүл Аманжолқызы Қадыралина (2021–)
# [[Жарқайың ауданы]] – Ербол Кәрімұлы Жүсіпбеков (2024–)
# [[Зеренді ауданы]] – Әсет Құрманғожин (2025–)
# [[Қорғалжын ауданы]] – Алмас Аянұлы Алин (2024–)
# [[Сандықтау ауданы]] – Серік Кеңесарыұлы Құдабай (2024–)
# [[Целиноград ауданы]] – Дарын Сабырғалиұлы Сабырғали (2024–)
# [[Шортанды ауданы]] – Сағындық Серікбайұлы Шабаров (2022–)
# [[Көкшетау]] қаласы – [[Әнуар Қайыргелдіұлы Күмпекеев]] (2024–)
# [[Қосшы]] қаласы – Азамат Есімұлы Қапышев (2024–)
# [[Степногорск]] қаласы – Гайдар Қабдоллаұлы Қасенов (2024–)

== Ақтөбе облысы ==
; [[Ақтөбе облысы|Облыс]] әкімі — [[Асхат Берлешұлы Шахаров]] (2023 жылғы 5 қыркүйектен)
# [[Алға ауданы]] – Асланбек Серікұлы Шүйіншалиев (2024–)
# [[Әйтеке би ауданы]] – Дәулетияр Қанатұлы Тоғызбаев (2023–) 
# [[Байғанин ауданы]] – Айбек Мұратқалиұлы Көпенов (2023–)
# [[Қарғалы ауданы]] – Нұрлыбек Амандоллаұлы Өнербаев (2024–)
# [[Қобда ауданы]] – Ізгілік Досмұратұлы Тынымгереев (2023–)
# [[Мәртөк ауданы]] – Медет Жұмабайұлы Ысқақов (2023–)
# [[Мұғалжар ауданы]] – Дархан Жанысханұлы Ермағанбетов (2023–)
# [[Ойыл ауданы]] – Асқар Қайырғалиұлы Қазыбаев (2019–)
# [[Темір ауданы]] – Алмас Жақсылықұлы Жақсылықов (2024–)
# [[Хромтау ауданы]] – Нұрхан Жасұланұлы Тілеумұратов (2023–)
# [[Шалқар ауданы]] – Жанболат Өтеғұлұлы Жидеханов (2020–)
# [[Ырғыз ауданы]] – Нұрлан Қасымханұлы Қызбергенов (2022–)
# [[Ақтөбе]] қаласы – Азамат Бауыржанұлы Бекет (2023–)

; Ақтөбе аудандары 
# [[Алматы ауданы (Ақтөбе)|Алматы ауданы]] – Рүстем Баймырзаұлы Өтешов (2024–)
# [[Астана ауданы]] – Баянбек Талғатұлы Қырықбаев (2024–)

== Алматы облысы ==
; [[Алматы облысы|Облыс]] әкімі — [[Марат Елеусізұлы Сұлтанғазиев]] (2022 жылғы 11 маусымнан)
# [[Балқаш ауданы]] – Азат Үкітайұлы Құтпанбетов (2023–)
# [[Еңбекшіқазақ ауданы]] – Талғат Ескендірұлы Байеділов (2024–)
# [[Жамбыл ауданы (Алматы облысы)|Жамбыл ауданы]] – Нұрлан Ертасұлы Ертас (2021–)
# [[Кеген ауданы]] – [[Нұрбақыт Молдахметұлы Теңізбаев]] (2023–)
# [[Қарасай ауданы]] – Жасұлан Тоққожаұлы Естенов (2022–)
# [[Райымбек ауданы]] – Дастан Сұлтанмұратұлы Құдабаев (2025–)
# [[Талғар ауданы]] – Таңат Есенкелдіұлы Айдарбеков (2023–)
# [[Ұйғыр ауданы]] – Бота Серікқызы Елеусізова (2023–)
# [[Іле ауданы]] – Қайыржан Серікбайұлы Жақсымбетов (2024–)
# [[Алатау (қала)|Алатау]] қаласы – Әркен Хамитұлы Өтенов (2024–)
# [[Қонаев (қала)|Қонаев]] қаласы – Асхат Ермекұлы Бердіханов (2024–)

== Атырау облысы ==
; [[Атырау облысы|Облыс]] әкімі — [[Болат Оралұлы Ақшолақов]] (2026 жылғы 17 шілдеден)
# [[Жылыой ауданы]] – Жұмабек Байрақбайұлы Қаражанов (2022–)
# [[Индер ауданы]] – Серік Бағытжанұлы Нысанбаев (2024–)
# [[Исатай ауданы]] – Нұрым Бекежанұлы Мусин (2023–)
# [[Құрманғазы ауданы]] – Абат Сайфоллаұлы Жанғалиев (2023–)
# [[Қызылқоға ауданы]] – Қанат Қадыржанұлы Әзмұханов (2022–) 
# [[Мақат ауданы]] – Азамат Саматұлы Мәмбетов (2024–)
# [[Махамбет ауданы]] – Қайрат Есқабылұлы Нұрлыбаев (2022–)
# [[Атырау]] қаласы – Шәкір Кейкінұлы Кейкин (2023–)

== Батыс Қазақстан облысы ==
; [[Батыс Қазақстан облысы|Облыс]] әкімі — [[Нариман Төреғалиұлы Төреғалиев]] (2022 жылғы 2 желтоқсаннан)
# [[Ақжайық ауданы]] – Мұрат Амангелдіұлы Сердалин (2023–)
# [[Бәйтерек ауданы]] – [[Марат Лұқпанұлы Тоқжанов]] (2020–)
# [[Бөкей ордасы ауданы]] – Нұрлыбек Жасқайратұлы Даумов (2021–)
# [[Бөрлі ауданы]] – Еркебұлан Нұретдинұлы Ихсанов (2022–)
# [[Жаңақала ауданы]] – Алпамыс Жаңабайұлы Көшкінбаев (2023–)
# [[Жәнібек ауданы]] – Тимур Серікұлы Шиниязов (2023–)
# [[Казталов ауданы]] – Асланбек Ахметоллаұлы Сарқұлов (2023–)
# [[Қаратөбе ауданы]] – Қадыржан Орынбасарұлы Сүйеуғалиев (2021–)
# [[Сырым ауданы]] – Жұмагелді Жолдыбайұлы Батырниязов (2023–)
# [[Тасқала ауданы]] – Талғат Асқарұлы Шәкіров (2023–)
# [[Теректі ауданы]] – Әлия Биғазықызы Мұханбетжанова (2023–)
# [[Шыңғырлау ауданы]] – Мұрат Амангелдіұлы Өмірәлиев (2023–)
# [[Орал]] қаласы — Мұрат Болатұлы Бәйменов (2024–)

== Жамбыл облысы ==
; [[Жамбыл облысы|Облыс]] әкімі — [[Ербол Шырақбайұлы Қарашөкеев]] (2023 жылғы 5 қыркүйектен)
# [[Байзақ ауданы]] – Олжас Елебекұлы Баққараев (2024–)
# [[Жамбыл ауданы (Жамбыл облысы)|Жамбыл ауданы]] – Ерлан Қыдыралыұлы (2022–)
# [[Жуалы ауданы]] – Жалғас Әлижанұлы Мұртаза (2022–)
# [[Қордай ауданы]] – Бегзат Сейсенқұлұлы Болатбеков (2022–)
# [[Меркі ауданы]] – Ербол Жұмабекұлы Жиенқұлов (2024–)
# [[Мойынқұм ауданы]] – Ермек Амангелдіұлы Кәрентаев (2024–)
# [[Сарысу ауданы]] – Сәкен Үмбетұлы Мамытов (2023–)
# [[Талас ауданы]] – Нұрбол Әбдімәжитұлы Жүнісбеков (2022–)
# [[Тұрар Рысқұлов ауданы]] – Ернар Серікәліұлы Есіркепов (2022–)
# [[Шу ауданы]] – Бақытжан Оразалыұлы Жәнібеков (2023–)
# [[Тараз]] қаласы – Бақытжан Әмірбекұлы Орынбеков (2022–)

; Тараз аудандары
# [[Әулиеата ауданы]] - Барлық Әдепханұлы Төреханов (2025–)
# [[Жібек жолы ауданы]] - Қарлығаш Әмірқызы Аралбекова (2025–)

== Жетісу облысы ==
; [[Жетісу облысы|Облыс]] әкімі — [[Бейбіт Өксікбайұлы Исабаев]] (2022 жылғы 11 маусымнан)
# [[Ақсу ауданы]] – Берік Тынышбайұлы Тынышбаев (2023–)
# [[Алакөл ауданы]] – Алмас Сапарғалиұлы Абдинов (2021–)
# [[Ескелді ауданы]] – Елдос Тұрсынбайұлы Ахметов (2022–)
# [[Кербұлақ ауданы]] – Жанат Төлегенұлы Жүнісбеков (2026–)
# [[Көксу ауданы]] – Дәулет Кенжеханұлы Халелов (2023–)
# [[Қаратал ауданы]] – Ұлан Әлдибекұлы Досымбеков (2023–)
# [[Панфилов ауданы]] – Марат Рахымбердіұлы Сағымбек (2022–)
# [[Сарқан ауданы]] – Ғалымжан Қанатұлы Маманбаев (2022–)
# [[Талдықорған]] қаласы – Ернат Дүйсенбекұлы Бәзіл (2023–)
# [[Текелі]] қаласы – Алмас Қабдулұлы Әділ (2022–)

== Қарағанды облысы ==
; [[Қарағанды облысы|Облыс]] әкімі — [[Ермағанбет Қабдулаұлы Бөлекпаев]] (2022 жылғы 8 желтоқсаннан)
# [[Абай ауданы (Қарағанды облысы)|Абай ауданы]] – Сәбит Темешұлы Оспанов (2023–)
# [[Ақтоғай ауданы (Қарағанды облысы)|Ақтоғай ауданы]] – Руслан Айтыкенұлы Кенжебеков (2023–)
# [[Бұқар жырау ауданы]] – Ерлан Бейсембайұлы Құсайын (2024–)
# [[Қарқаралы ауданы]] – Саят Қабиденұлы Мусин (2026–)
# [[Нұра ауданы (Қарағанды облысы)|Нұра ауданы]] – Бақытжан Мылтықбайұлы Мұқанов (2022–)
# [[Осакаров ауданы]] – Руслан Есенбекұлы Нұрмұханбетов (2022–)
# [[Шет ауданы]] – Мұхит Сайлауұлы Мұхтаров (2020–)
# [[Балқаш (қала)|Балқаш]] қаласы – Сапар Қайыркенұлы Сатаев (2023–)
# [[Қарағанды]] қаласы – Мейрам Мұратұлы Қожықов (2023–)
# [[Приозёрск]] қаласы – Мансур Талғатұлы Ахметов (2023–)
# [[Саран (қала)|Саран]] қаласы – Дарын Бейбітұлы Бұлқайыр (2024–)
# [[Теміртау]] қаласы – [[Ғалым Әбіханұлы Әшімов]] (2024–)
# [[Шахтинск]] қаласы – Мұрат Есетұлы Қыдырғанбеков (2022–)

; Қарағанды аудандары 
# [[Әлихан Бөкейхан ауданы]] – Досбол Батырбекұлы Күлекеев (2023–)
# [[Қазыбек би ауданы (Қарағанды)|Қазыбек би ауданы]] – Ералы Серікұлы Оспанов (2023–)

== Қостанай облысы ==
; [[Қостанай облысы|Облыс]] әкімі — [[Құмар Іргебайұлы Ақсақалов]] (2022 жылғы 1 желтоқсаннан)
# [[Алтынсарин ауданы]] — Арнұр Маратұлы Сартов (2022–) 
# [[Амангелді ауданы]] — Қанат Уәшұлы Кеделбаев (2024–)
# [[Әулиекөл ауданы]] — Жансұлтан Қоңыртайұлы Тәукенов (2023–)
# [[Бейімбет Майлин ауданы]] — Қайсар Батырханұлы Мыржақыпов (2020–)
# [[Денисов ауданы]] — Руслан Жоламанұлы Қатпаев (2023–)
# [[Жангелді ауданы]] — Дінмұхамед Серікұлы Бидашев (2024–) 
# [[Жітіқара ауданы]] — Аслан Амантайұлы Жаныспаев (2024–)
# [[Қамысты ауданы]] — Ерлан Әлімбайұлы Жаулыбаев (2023–) 
# [[Қарабалық ауданы]] — Руслан Болатұлы Халықов (2021–)
# [[Қарасу ауданы]] — Қайрат Темірханұлы Оспанов (2024–)
# [[Қостанай ауданы]] — Олжас Жомартұлы Нұрғалиев (2024–)
# [[Меңдіқара ауданы]] — Ғабит Мәжитұлы Бекбаев (2021–)
# [[Науырзым ауданы]] — Мәди Өмірзақұлы Ихтиляпов (2023–)
# [[Сарыкөл ауданы]] — Марат Лесбекұлы Шымырбеков (2024–) 
# [[Ұзынкөл ауданы]] — Марат Кенжебекұлы Жұрқабаев (2024–)
# [[Фёдоров ауданы]] — Тәуба Қайыржанұлы Исабаев (2016–)
# [[Арқалық (қала)|Арқалық]] қаласы – Әмірхан Біркенұлы Асанов (2021–)
# [[Қостанай]] қаласы – Марат Қонысбайұлы Жүндібаев (2022–)
# [[Лисаковск]] қаласы – Абай Сәрсембайұлы Ибраев (2021–)
# [[Рудный]] қаласы – Виктор Николаевич Ионенко (2023–)

== Қызылорда облысы ==
; [[Қызылорда облысы|Облыс]] әкімі — [[Мұрат Нәлқожаұлы Ергешбаев]] (8 мамыр 2026 жылдан бастап)
# [[Арал ауданы]] – Аманжол Сақыпұлы Оңғарбаев (2024–)
# [[Жалағаш ауданы]] – Ардақ Әбдіғаппарұлы Ибраимов (2023–)
# [[Жаңақорған ауданы]] – Ғалымжан Жарқынбек (2026–)
# [[Қазалы ауданы]] – Алмасбек Әбілқасымұлы Есмаханов (2025–)
# [[Қармақшы ауданы]] – Жандос Еркінбек (2023–)
# [[Сырдария ауданы (Қызылорда облысы)|Сырдария ауданы]] – Берік Әбдіғаппарұлы Сәрменбаев (2023–)
# [[Шиелі ауданы]] – Айтбай Насриддинұлы Жандарбеков (2024–)
# [[Қызылорда]] қаласы – Нұржан Сәбитұлы Ахатов (2024–)

== Маңғыстау облысы ==
; [[Маңғыстау облысы|Облыс]] әкімі — [[Нұрдәулет Игілікұлы Қилыбай]] (2024 жылғы 17 мамырдан)
# [[Бейнеу ауданы]] — Рахымжан Ысқақұлы Шалбаев (2023–)
# [[Қарақия ауданы]] — Сымбат Қуанышұлы Төретаев (2023–)
# [[Маңғыстау ауданы]] — Ғалымжан Мұқырұлы Ниязов (2022–)
# [[Мұнайлы ауданы]] — Қанат Жаңбырұлы Құлжанов (2024–)
# [[Түпқараған ауданы]] — Ержан Көпжасарұлы Күмісқалиев (2024–)
# [[Ақтау]] қаласы — Әбілқайыр Жаңайұлы Байпақов (2024–)
# [[Жаңаөзен]] қаласы — Жансейіт Исаханұлы Қайнарбаев (2024–)

== Павлодар облысы ==
; [[Павлодар облысы|Облыс]] әкімі — [[Асайын Қуандықұлы Байханов]] (2022 жылғы 7 желтоқсаннан)
# [[Аққулы ауданы]] — Руслан Берекеленұлы Мұқанов (2023–)
# [[Ақтоғай ауданы (Павлодар облысы)|Ақтоғай ауданы]] — Қаршыға Зәлмұханұлы Арынов (2018–)
# [[Баянауыл ауданы]] — Ардақ Әнуарбекұлы Ксентаев (2023–)
# [[Ертіс ауданы]] — Нығман Мүтәләпұлы Жүсіпов (2024–)
# [[Железин ауданы]] — Айтуған Абылайұлы Шайхимов (2021–)
# [[Май ауданы]] — Ағыбай Қойшыбайұлы Әмірин (2021–)
# [[Павлодар ауданы]] — Дидар Елубекұлы Ыбыраев (2024–)
# [[Тереңкөл ауданы]] — Азамат Тоқтамысұлы Маңғұтов (2022–)
# [[Успен ауданы]] — Нұрболат Абылайханұлы Мақашев (2023–)
# [[Шарбақты ауданы]] — Сержан Ерғалымұлы Иманқұлов (2023–)
# [[Ақсу]] қаласы – Болатбек Кәрімұлы Шәріпов (2024–)
# [[Екібастұз]] қаласы – Аян Уахитұлы Бейсекин (2022–)
# [[Павлодар]] қаласы – Хасар Айтпекұлы Хабылбеков (2023–)

== Солтүстік Қазақстан облысы ==
; [[Солтүстік Қазақстан облысы|Облыс]] әкімі — [[Ғауез Торсанұлы Нұрмұхамбетов]] (2023 жылғы 23 қыркүйектен)
# [[Айыртау ауданы]] — Ерболат Мұратұлы Бекшенов (2021–)
# [[Ақжар ауданы]] — [[Рүстем Мұқашұлы Елубаев]] (2024–)
# [[Аққайың ауданы]] — Жанар Поселкеқызы Құсайын (2024–)
# [[Ғабит Мүсірепов ауданы]] — Руслан Әкімжанұлы Аңбаев (2023–)
# [[Есіл ауданы (Солтүстік Қазақстан облысы)|Есіл ауданы]] — Мереке Тілеужанұлы Мұхамедияров (2023–)
# [[Жамбыл ауданы (Солтүстік Қазақстан облысы)|Жамбыл ауданы]] — Азамат Бауыржанұлы Бектасов (2023–)
# [[Қызылжар ауданы]] — Бейбіт Қайыркешұлы Исманов (2025–)
# [[Мағжан Жұмабаев ауданы]] — Рахат Назымбекұлы Смағұлов (2024–)
# [[Мамлют ауданы]] — Елена Фёдоровна Степаненко (2023–)
# [[Тайынша ауданы]] — Берік Ақылжанұлы Әлжанов (2022–)
# [[Тимирязев ауданы]] — Ерлан Қайырұлы Жаров (2022–)
# [[Уәлиханов ауданы]] — Мұрат Тоқмағанбетұлы Абдулов (2024–)
# [[Шал ақын ауданы]] — Қайрат Қайроллаұлы Омаров (2024–)
# [[Петропавл]] қаласы — Серiк Мақсұтұлы Мұхамедиев (2023–)

== Түркістан облысы ==
; [[Түркістан облысы|Облыс]] әкімі — [[Нұралхан Оралбайұлы Көшеров]] (2025 жылғы 6 қаңтардан)
# [[Бәйдібек ауданы]] — Ерлан Зайыпұлы Нұрмаханов (2023–) 
# [[Жетісай ауданы]] — Серік Үсенұлы Мамытов (2023–)
# [[Келес ауданы]] — Жәнібек Есенұлы Ағыбаев (2022–)
# [[Қазығұрт ауданы]] — Азизхан Әзімханұлы Исмаилов (2023–)
# [[Мақтаарал ауданы]] — Бақыт Насырханұлы Асанов (2018–)
# [[Ордабасы ауданы]] — Азат Әбдіғалиұлы Оралбаев (2023–)
# [[Отырар ауданы]] — Қайрат Жолдыбайұлы Жолдыбай (2024–)
# [[Сайрам ауданы]] — Мадияр Мұхтарұлы Оразалиев (2025–)
# [[Сарыағаш ауданы]] — Арман Айдарұлы Абдуллаев (2023–)
# [[Сауран ауданы]] — Мақсат Асылбекұлы Таңғатаров (2023–)
# [[Созақ ауданы]] — Мұхит Сексенбайұлы Тұрысбеков (2022–)
# [[Төле би ауданы]] — Еркеғали Амантайұлы Әлімқұлов (2024–)
# [[Түлкібас ауданы]] — Асқар Сұлтанұлы Естібаев (2024–)
# [[Шардара ауданы]] — Арман Романұлы Қарсыбаев (2023–)
# [[Арыс]] қаласы — Қайсар Зәкірұлы Маңқараев (2024–)
# [[Кентау]] қаласы — Жандос Қалмырзаұлы Тасов (2022–)
# [[Түркістан (қала)|Түркістан]] қаласы — Әзімбек Пазылбекұлы (2024–)

== Ұлытау облысы ==
; [[Ұлытау облысы|Облыс]] әкімі — [[Есет Берікұлы Байкен]] (2026 жылғы 17 шілдеден)
# [[Жаңаарқа ауданы]] – Қанат Шубайұлы Қожықаев (2023–)
# [[Ұлытау ауданы]] – Аманжол Батырбекұлы Мырзабеков (2022–)
# [[Жезқазған]] қаласы – Қайрат Абдоллаұлы Шайжанов (2022–)
# [[Қаражал (қала)|Қаражал]] қаласы – Айқын Қылышұлы Елеусізов (2023–)
# [[Сәтбаев (қала)|Сәтбаев]] қаласы – Мұрат Ерболатұлы Бөрібаев (2024–)

== Шығыс Қазақстан облысы ==
; [[Шығыс Қазақстан облысы|Облыс]] әкімі — [[Нұрымбет Аманұлы Сақтағанов|Нұрымбет Сақтағанов]] (2025 жылғы 17 ақпаннан)
# [[Алтай ауданы]] — Ренат Тілеуханұлы Құрманбаев (2023–)
# [[Глубокое ауданы]] — Эльдар Лұқбекұлы Тумашинов (2022–)
# [[Зайсан ауданы]] — Аэлита Ахметсәлімқызы (2023–)
# [[Катонқарағай ауданы]] — Данияр Бекқазыұлы Дүйсенбаев (2024–)
# [[Күршім ауданы]] — Мейіржан Қанатбекұлы Әлбеков (2024–)
# [[Марқакөл ауданы]] — Рүстембек Набиолдаұлы Кемешев (2024–)
# [[Самар ауданы]] — Серік Жеңісұлы Жеңісов (2024–)
# [[Тарбағатай ауданы]] — Дархан Шомпайұлы Жөргекбаев (2022–)
# [[Ұлан ауданы]] — Арман Ілиясұлы Бекбосынов (2024–)
# [[Үлкен Нарын ауданы]] — Елдос Жанболатұлы Байрахметов (2024–)
# [[Шемонаиха ауданы]] — Дидар Мұхтарбекұлы Кеңесбаев (2024–)
# [[Өскемен]] қаласы – Алмат Талғатұлы Ақышев (2024–)
# [[Риддер]] қаласы – Думан Есдәулетұлы Рахметқалиев (2024–)

== Тағы қараңыз ==
* [[Қазақстан облыстары әкімдерінің тізімі]]
* [[Қазақстан ірі қалалары әкімдерінің тізімі]]

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Қазақстан бойынша тізімдер]]
[[Санат:Қазақстан аудандарының әкімдері|*]]</text>
      <sha1>a7v6c8x89zf6uzov5vfv0zd73j6ysja</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қуат Әуесбайұлы Әуесбай</title>
    <ns>0</ns>
    <id>734063</id>
    <revision>
      <id>3632247</id>
      <parentid>3631712</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T11:54:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Qanattan</username>
        <id>153055</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Еңбек жолы */</comment>
      <origin>3632247</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24721" sha1="0nrm75r1gfv5hfoduqg1twbx6hqjdbc" xml:space="preserve">
{{Тексерілмеген мақала|date=наурыз 2024}}{{Тұлға
 |Есімі                 = Қуат Әуесбай
 |Шынайы есімі          = 
 |Сурет                 = Қуат Әуесбай.jpg
 |Сурет ені             =
 |Сурет атауы           = 
 |Туған кездегі есімі = 
 |Туған күні          = 07.05.1985
 |Туған жері          = {{туғанжері|Қордай|Қордай ауданы}}, [[Жамбыл облысы]], {{KAZ}} &lt;br/&gt; (Отар ауылы, Қордай ауданы, Жамбыл облысы, [[ҚазКСР]])
 |Мансабы               = [[Журналист]], [[Медиа журналистика|медиа]][[менеджер]], [[PhD-доктор|PhD]]
 |Азаматтығы            = {{KAZ}}
 |Ұлты                  = [[қазақтар|қазақ]]
 |Әкесі                 = [[Әуесбай Бақбергенұлы]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=Әуесбайдың әдебі|url=https://aqjolgazet.kz/124759/auesbajdyn-adebi/zhanalyqtar/|publisher=aqjolgazet.kz|lang=kz|accessdate=2022-04-09|date=2021-04-23}}&lt;/ref&gt;
 |Анасы                 = Рабиға Сақыпқызы
 |Жұбайы                = Шынар Қорғасбек, журналист
 |Балалары              = Айша, Аяла, Мерей, Адия, Лашын 
 |Марапаттары           = [[Ақпарат саласының үздігі төсбелгісі|«Ақпарат саласының үздігі» төсбелгісі]], [[Ерен еңбегі үшін медалі|«Ерен еңбегі үшін» медалі]]   
 |Сайты                 =  
 |Блогы                 = 
 |Басқалары             = 
 |Commons               = 
}}
'''Қуат Әуесбайұлы Әуесбай''' ({{lang-en|Kuat Auyesbay}}, [[7 мамыр|07 мамыр]] [[1985 жыл]]ы, [[Жамбыл облысы]], [[Красногор ауданы]], [[Отар (Жамбыл облысы)|Отар ауылы]] (қазіргі [[Қордай ауданы]], [[Жамбыл облысы]]) — [[журналист]], [[Медиа журналистика|медиа]][[менеджер]], [[PhD-доктор|PhD]]. 

== Өмірбаяны ==
[[1985 жыл]]ы [[7 мамыр]]да Жамбыл облысы, [[Қордай ауданы]], [[Отар ауылдық округі|Отар ауылында]] [[ұстаз]]дар [[отбасы]]нда дүниеге келген. [[2003 жыл|2003 ж.]] [[Тараз|Тараз қ-ғы]] №12 [[Керімбай Бұралқыұлы|Керімбай]] [[Орта мектеп|орта мектебін]] бітірді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Спустя 20-лет|url=https://www.youtube.com/watch?v=JHsDiY8XRAA
|publisher=Jambyl TV|lang=ru|accessdate=2024-04-09|date=2023-06-02}}&lt;/ref&gt; Мектеп қабырғасында жүріп, мемлекет қайраткері, болыстық қызмет атқарған Керімбай Бұралқылұлы туралы қалалық газетке «Керімбай баба кім болған?» мақаласын жазып, соның нәтижесінде Керімбай бабаның еңселі ескерткішінің мектеп алдына орнатылуына себепші болады.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Керімбай бабаны тұғырына қондырған мектеп оқушысы|url=https://www.youtube.com/watch?v=B6PdMg84-O0|publisher=Jambyl TV|lang=kk|accessdate=2024-04-09|date=2023-06-02}}&lt;/ref&gt;      
Қуат Әуесбай  журналистік кәсібін ғылыми-педагогикалық қызметпен ұштастырған медиа саласы маманы.
=== Білімі ===
*2003-2007 жж. [[Қазақ ұлттық университеті|Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық университетінің]] [[журналистика]] [[Факультет|факультетінде]] оқыды; 
*2014-2016 жж. [[Еуразия ұлттық университеті|Л.Гумилев атындағы Еуразия Ұлттық университетінің]] [[журналистика]] және [[саясаттану]] [[факультет]]інің [[Магистратура|магистратурасы]], [[әлеуметтік ғылымдар]] [[Магистр|магистры]];
*2018-2021 жж. [[Еуразия ұлттық университеті|Л.Гумилев ат. ЕҰУ]] [[журналистика]] және [[саясаттану]] [[факультет]]інің [[докторантура]]сы, [[Докторантура|PhD]].&lt;ref&gt;{{cite web|title=Кафедра докторанты латын графикасындағы «Тіл-Қазына» газеті редакторы болып тағайындалды|url=https://fjp.enu.kz/post/-teleradio-zh-ne-o-ammen-bajlanys-kafedrasyny-doktoranty-uat-uesbaj-latyn-grafikasynda-y-t-ysh-basylym-til-azyna-gazetini-redaktory-bolyp-ta-ajyndaldy|publisher=fjp.enu.kz|lang=kk|accessdate=2016-04-09|date=2018-03-18}}&lt;/ref&gt;
*[[Еуразия ұлттық университеті|Л.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің]] [[журналистика]] және [[әлеуметтік ғылымдар]] [[Факультет|факультетінде]] «8D032 – [[Журналистика]] және [[Ақпарат|ақпарат»]] («6D050400 – Журналистика», «8D03204 Журналистика»)  кадрларды даярлау бағытындағы диссертациялық кеңестің мәжілісінде Қуат Ауесбай  [[PhD-доктор|PhD (философия докторы)]] ғылыми дәрежесін алу үшін  «Қазіргі мерзімді баспасөз менеджменті мен маркетингі: әлемдік тәжірибе және отандық басылымдар мәселелері»   тақырыбында диссертация қорғады, (қорғау уақыты: 06.12.2025 ж.).  Ғылыми жетекші: Л. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті журналистика және әлеуметтік ғылымдар факультетінің профессоры [[Қайрат Өмірбайұлы Сақ|Қайрат Сақ]].&lt;ref&gt;{{cite web|title=Қуат Әуесбайға философия докторы (PhD) дәрежесі берілді|url=https://с/kz/news/6215
|publisher=fjp.enu.kz|lang=kk|accessdate=2025-12-07|date=2025-12-06}}&lt;/ref&gt;

=== Еңбек жолы===
*2005-2007 жж. «Ана тілі» [[республика]]лық [[газет]]інде [[тілші]]; 
*2007-2008 жж. [[Айқын (газет)|«Айқын» республикалық газетінің]] [[Жамбыл облысы]] бойынша меншікті [[тілші]]сі; 
*2007-2008 жж. ҚР Жер ресурстарын басқару агенттігі Мемжер ғылыми өндірістік орталығы «Баспа және редакциялау» бөлімінің меңгерушісі-«Қазақстан жер ресурстары» [[журнал]]ының [[Бас редактор (редактор)|бас редакторы]];
*2008-2010 жж. [[Ақ желкен|«Ақ желкен» журналы]] [[бас редактор]]ының орынбасары;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Мерейлі жасың құтты болсын, «Ақ желкенім»!|url=https://aqzhelken.kazgazeta.kz/news/34058|publisher=aqzhelken.kazgazeta.kz|lang=kk|accessdate=2026-04-09|date=2015-05-19}}&lt;/ref&gt;  
*2010-2014 жж.«Халық сөзі» республикалық қоғамдық-саяси [[газет]]інің [[бас редактор]]ы;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Оқырманға ыңғайлы болсын деген ниетпен газетті жинақ етіп шығардық»|url=https://www.youtube.com/watch?v=QvN76olDDX0|publisher=Qazaqstan TV|lang=kk|accessdate=2014-04-09|date=2013-09-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Халық сөзі» газеті «Халық әндері» қайырымдылық концертін ұйымдастырды|url=https://www.youtube.com/watch?v=LxyeXRp9Qns|publisher=Qazaqstan TV|lang=kk|accessdate=2012-04-09|date=2011-06-22}}&lt;/ref&gt;
*[[2014 жыл|2014 ж.]] ҚР Парламенті [[Сенат]]ы төрағасының хатшылығы;
*2015-2017 жж. ҚР Ұлттық [[музей]]інің Жұртшылықпен байланыс бөлімінің меңгерушісі – «Ұлттық музей» [[газет]]інің [[бас редактор]]ы;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Қуат Әуесбай «Таңшолпан» хабарында|url=https://www.youtube.com/watch?v=CZ1qAbn0WsM&amp;t=83s|publisher=Qazaqstan TV|lang=kk|accessdate=2026-04-09|date=2015-05-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Қуат Әуесбай Ахмет Ясауи университетінде|url=https://www.youtube.com/watch?v=DGmZzLwZa1A|publisher=Eri TV|lang=kk|accessdate=2020-04-09|date=2019-06-20}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Қуат Әуесбай «Таңшолпан» хабарында|url=https://www.youtube.com/watch?v=LUTC0MH8wl8|publisher=Qazaqstan TV|lang=kk|accessdate=2020-04-09|date=2015-02-24}}&lt;/ref&gt;
*2015-2016 жж. Еуразиялық Топ ЖШС Сыртқы корпоративтік коммуникациялар бөлімінің сарапшысы;
*2015-2017 жж. «Astana News» ЖШС директоры;
*[[2017 жыл|2017 ж.]] [[Атырау-Ақпарат|«Атырау-Ақпарат»]] ЖШС директорының орынбасары;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Белгілі журналист Қуат Әуесбай жаңа қызметке тағайындалды|url=https://kaz.inform.kz/news/belgili-zhurnalist-kuat-auesbay-zhana-kyzmetke-tagayyndaldy_a3058457/|publisher=kaz.inform.kz|lang=kk|accessdate=2018-04-09|date=2017-06-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Бұл – бізге тәуелсіздік берген зор мүмкіндік»|url=https://atr.kz/qogam/b-l-bizge-t-uelsizdik-bergen-zor-m-mkindik/|publisher=atr.kz|lang=kk|accessdate=2018-04-09|date=2017-10-17}}&lt;/ref&gt;
*2017-2018 жж. [[Жамбыл облысы|Жамбыл облыстық]] «Ақ жол» [[газет]]інің [[редакция]]сы» ЖШС директор-[[Бас редактор (редактор)|бас редакторы]];&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ақ жол газетінде жаңа басшы|url=https://aqjolgazet.kz/58567/aq-zholda-zhana-basshy/aleumet/|publisher=kaz.inform.kz|lang=kk|accessdate=2018-04-09|date=2017-04-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Жамбыл облыстық «Aq Jol» газетіне жаңа басшы тағайындалды|url=https://egemen.kz/article/162312-zhambyl-oblystyq-aq-jol-gazetine-dganha-basshy-taghayyndaldy|publisher=egemen.kz|lang=kz|accessdate=2017-12-09|date=2017-12-08}}&lt;/ref&gt;
*[[2018 жыл|2018 ж.]] [[Латын әліпбиі|Латын қарпіндегі]] тұңғыш «Til-Qazyna» [[газет]]інің [[Бас редактор (редактор)|бас редакторы]];&lt;ref&gt;{{cite web|title=Латын графикасындағы тұңғыш газет таныстырылды|url=https://syrboyi.kz/zedelnews/zhaa-latyn-grafikasynday-tysh-gazet-tanystyryldy-25668/|publisher=syrboyi.kz|lang=kk|accessdate=2019-04-09|date=2018-11-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=В Астане состоялась презентация первой газеты на латинской графике|url=https://forbes.kz/news/newsid_185438|publisher=forbes.kz|lang=ru|accessdate=2019-04-09|date=2018-11-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Til – qazyna» – латын графикасында!|url=https://atr.kz/qogam/til-qazyna-latyin-grafikasyinda/|publisher=atr.kz|lang=kk|accessdate=2019-04-09|date=2018-11-06}}&lt;/ref&gt;
*[[2020 жыл|2020 ж.]] [[қыркүйек]]тен бері [[Еуразия ұлттық университеті|Л.Гумилев атындағы ЕҰУ]] журналистика және саясаттану факультетінің оқытушысы;
*2019-2022 жж. [[Түркістан газеті|«Turkistan» халықаралық газетінің]] директоры-[[Бас редактор (редактор)|бас редакторы]];&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Түркістан» газетінде жаңа бас редактор|url=https://turkystan.kz/article/74896-t-rkistan-gazetinde-zha-a-bas-redaktor/|publisher=turkystan.kz|lang=kk|accessdate=2020-04-09|date=2019-01-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Газет терең, интернет жедел ақпарат береді - Қуат Әуесбай|url=https://www.youtube.com/watch?v=RvSumEtzXB4&amp;t=202s|publisher=Қазақ радиосы|lang=kk|accessdate=2023-04-09|date=2021-06-28}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Түркістан» газетіне 27 жыл|url=https://qazradio.fm/shalqarfm/kz/news/8108/|publisher=«Шалқар» радиосы|lang=kk|accessdate=2022-04-09|date=2021-02-24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Журналистер арасында теннистен турнир өтті|url=https://astanatv.kz/kz/news/49281/|publisher=astanatv.kz|lang=kk|accessdate=2020-04-09|date=2019-06-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ректор «Túrkistan» газетінің бас редакторын қабылдады|url=https://farabi.university/news/26442|publisher=farabi.university|lang=kk|accessdate=2022-04-09|date=2021-08-24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Түркістан» газеті ұжымының тағылымдық дәрісі|url=https://farabi.university/news/18111|publisher=farabi.university|lang=kk|accessdate=2020-04-09|date=2019-11-13}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Әлем қазақтары ана тіліндегі ақпаратқа сусап отыр|url=https://jebeu.kz/e/action/ShowInfo.php?classid=5&amp;id=2554|publisher=jebeu.kz|lang=kk|accessdate=2021-04-09|date=2020-10-30}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Túrkistan газеті – Түркістан төрінде|url=https://turkystan.kz/article/149005-turkistan-gazeti-t-rkistan-t-rinde|publisher=turkystan.kz|lang=kk|accessdate=2022-04-09|date=2021-06-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Тúrkіstan» URKER-2021 Ұлттық сыйлығының «Жылдың үздік газеті» аталымы бойынша жеңімпаз|url=https://turkystan.kz/article/150045-turkistan-t-uelsizdikti-t-l-basylymy|publisher=turkystan.kz|lang=kk|accessdate=2022-03-09|date=2021-07-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Қазақ баспасөзінің тойы|url=https://www.youtube.com/watch?v=w50JoMM-N4E|publisher=turkystan tv|lang=kk|accessdate=2020-03-09|date=2019-04-12}}&lt;/ref&gt;
*2022-2024 жж. [[Егемен Қазақстан|«Egemen Qazaqstan» жалпыұлттық республикалық]]   [[газет]]і интернет-редакциясы жетекшісі,&lt;ref&gt;{{cite web|title=Будущие военные журналисты в гостях редакции газеты «Егемен Қазақстан»|url=https://militaryold.enu.kz/ru/2023/10/01/budushhie-voennye-zhurnalisty-v-gostyah-redakcziiegemen-%D2%9Baza%D2%9Bstan/|publisher=militaryold.enu.kz|lang=ru|accessdate=2024-04-09|date=2023-10-01}}&lt;/ref&gt;[[газет]] шеф-редакторы;
*2024-2026 жж. [[Егемен Қазақстан|«Egemen Qazaqstan» жалпыұлттық республикалық газетінің]] бас редакторы орынбасары;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Редакция|url=https://egemen.kz/page/redaktsiya|publisher=egemen.kz|lang=kk|accessdate=2024-07-20|date=2024-07-01}}&lt;/ref&gt;
*2026 жылдың 23-маусымынан бері [[Қазақ газеттері|«Қазақ газеттері» ЖШС]] Бас директоры орынбасары.&lt;ref&gt;{{cite web|title=«Қазақ газеттері» ЖШС Бас директорының жаңа орынбасары тағайындалды|url=https://egemen.kz/article/415555-qazaq-gazetteri-zhshs-bas-direktorynynh-dganha-orynbasary-taghayyndaldy|publisher=egemen.kz|lang=kk|accessdate=2026-06-24|date=2026-06-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Журналист Қуат Әуесбай жаңа қызметке тағайындалды|url=https://adyrna.kz/kk/post/1244799
|publisher=adyrna.kz|lang=kk|accessdate=2026-06-24|date=2026-06-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Қуат Әуесбай «Қазақ газеттері» ЖШС Бас директорының орынбасары болып тағайындалды|url=https://newsroom.kz/93260/uat-uesbay-aza-gazetteri-zhshs-bas-direktoryny-orynbasary-bolyp-ta-ayyndaldy-2
|publisher=newsroom.kz|lang=kk|accessdate=2026-06-25|date=2026-06-24}}&lt;/ref&gt;

== Қоғамдық қызметі == 
* Бас редакторлар клубы вице-президенті (2021 ж. шілде);&lt;ref&gt;{{cite web|title=Бас редакторлар клубының вице-президенті сайланды|url=https://turkystan.kz/article/151243-uat-uesbay-bas-redaktorlar-klubyny-vice-prezidenti-bolyp-saylandy|publisher=turkystan.kz|lang=kz|accessdate=2022-04-09|date=2021-07-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Бас редакторлар клубының вице-президенті Атырауда студенттермен кездесті|url=https://www.youtube.com/watch?v=yFd7THymdkg&amp;t=83s|publisher=Атырау ТВ|lang=kz|accessdate=2022-04-09|date=2021-10-27}}&lt;/ref&gt;
*[[2019 жыл]]дан ҚР Үкіметі жанындағы терминология комиссиясы мүшесі.

== Отбасы ==
*'''Әкесі''' — [[Әуесбай Бақбергенұлы]], [[Абай Құнанбайұлы|Абай]] атындағы [[Жамбыл Жабайұлы|Жамбыл]] [[колледж]]інің (бұрынғы [[Педагогика училищелері|педагогикалық училище]]) оқытушысы, [[кафедра]] меңгерушісі, [[Красногор ауданы|Красногор аудандық]] ([[Қордай ауданы|қазіргі Қордай ауд.]]) [[мәдениет]] бөлімінің бастығы, [[Луговой ауданы|Луговой аудандық]] ([[Тұрар Рысқұлов ауданы|қазіргі Т.Рысқұлов ауд.]]) мәдениет үйі директоры болды.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Жизнь как кнопочки баяна|url=https://ztgzt.kz/zhizn-kak-knopochki-bayana-kogda-rabochij-kollektiv-stanovitsya-odnoj-semej/|publisher=[[Знамя Труда|газета «Знамя труда»]]|lang=ru|accessdate=2024-04-09|date=2023-08-22}}&lt;/ref&gt; [[Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі|ҚР Білім және ғылым министрлігінің]] [[Ы. Алтынсарин төсбелгісі|«Ыбырай Алтынсарин»]], [[Қазақстан Республикасы Білім беру ісінің құрметті қызметкері|«Білім беру ісінің құрметті қызметкері»]], ҚР Мәдениет және спорт министрлігінің [[Мәдениет саласының үздігі|«Мәдениет саласының үздігі»]],&lt;ref&gt;{{cite web|title=Духовная жизнь региона|url=https://ztgzt.kz/duxovnaya-zhizn-regiona/|publisher=ztgzt.kz||lang=ru|accessdate=2019-04-09|date=2018-01-27}}&lt;/ref&gt; ҚР Білім және ғылым министрінің Құрмет грамотасымен, ҚР Оқу-ағарту министрлігінің «Еңбек ардагері» төсбелгілерімен марапатталған.&lt;ref name=&quot;auesbajdyn-adebi&quot;&gt;{{cite web|title=Әуесбайдың әдебі|url=https://aqjolgazet.kz/124759/auesbajdyn-adebi/zhanalyqtar/?ysclid=lur51ip6gr790972391|publisher=[[Ақ жол (газет)|«Aq jol» газеті]]|lang=kk|accessdate=2024-04-09|date=2021-04-23}}&lt;/ref&gt; [[Тараз қаласының құрметті азаматтары|Тараз қаласының құрметті азаматы]],&lt;ref name=&quot;qurmettyazamat&quot;&gt;{{cite web|title=[[Тараз қаласының құрметті азаматтары|«Тараз қаласының құрметті азаматы»]] атағы берілді|url=https://www.youtube.com/watch?v=MZxKoR1-gEg&amp;t=14s|publisher=[[JAMBYL (телеарна)|«Jambyl» телеарнасы]]|lang=kk|accessdate=2024-04-08|date=2023-10-26}}&lt;/ref&gt;  Қазақстан Педагогикалық Ғылымдар Академиясының мүшесі;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ұлағатты ұстазға құрмет|url=https://z-taraz.kz/la-atty-staz-a-rmet-2/|publisher=«Jambyl-Taraz» газеті|lang=kk|accessdate=2024-04-09|date=2023-11-01}}&lt;/ref&gt;   
*'''Анасы''' — Рабиға Сақыпқызы, [[мектеп]] [[мұғалім]]і, [[Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі|ҚР Білім және ғылым министрлігінің]] [[Қазақстан Республикасы Білім беру ісінің құрметті қызметкері|«Білім беру ісінің құрметті қызметкері»]], [[Ы. Алтынсарин төсбелгісі|«Ыбырай Алтынсарин»]], ҚР Оқу-ағарту министрлігінің «Еңбек ардагері» төсбелгілерімен  марапатталған,&lt;ref name=&quot;arainfo&quot;&gt;{{cite web|title=Айтар әніміз де әңгімеміз де бір|url=https://arainfo.kz/26500/aytar-nimiz-de-gimemiz-de-bir?ysclid=lvtw7kaisb739092740|publisher=Araiinfo.kz сайты|lang=kk|accessdate=2024-05-05|date=2024-04-12}}&lt;/ref&gt; Қазақстан Педагогикалық Ғылымдар Академиясы мүшесі;&lt;ref name=&quot;apnk&quot;&gt;{{cite web|title=Педагогикалық Ғылымдар Академиясы мүшелері|url=https://www.apnk.kz/chlenyi-akademii?ysclid=lvtv1lmr3v687799460|publisher=apnk.kz cайты|lang=kk|accessdate=2024-05-05|date=2020-11-01}}&lt;/ref&gt;
*'''Жұбайы''' — Шынар Қорғасбек, журналист;  
*'''Балалары''' — Айша, Аяла, Мерей, Адия, Лашын.

== Марапаты ==
*[[Ерен еңбегі үшін медалі|«Ерен еңбегі үшін» медалі]];
*[[Ақпарат саласының үздігі төсбелгісі|«Ақпарат саласының үздігі» төсбелгісі]];&lt;ref&gt;{{cite web|title=Қуат Әуесбай Ақпарат саласының үздігі|url=https://egemen.kz/article/172960-quat-auesbay-qr-aqparat-salasynynh-uzdigi?ysclid=ly151epid8818561785|publisher=«Егемен Қазақстан» газеті|lang=kk|accessdate=2019-04-09|date=2018-08-06}}&lt;/ref&gt;
*«Халық алғысы» медалі;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Túrkistan газеті қызметкерлері «Халық алғысы» медалімен марапатталды|url=https://turkystan.kz/article/121512-turkistan-yzmetkerleri-haly-al-ysy-medalimen-marapattaldy|publisher=turkystan.kz|lang=kk|accessdate=2022-02-09|date=2020-10-20}}&lt;/ref&gt;
*«Бірлік» медалі;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Túrkistan газеті қызметкерлері «Бірлік» алтын медалімен марапатталды|url=https://turkystan.kz/article/137648-turkistan-gazetini-yzmetkerleri-birlik-altyn-medalimen-marapattaldy|publisher=turkystan.kz|lang=kk|accessdate=2022-01-09|date=2021-01-27}}&lt;/ref&gt;
*ҚР Президентінің Алғыс хаты.&lt;ref&gt;{{cite web|title=TÚRKISTAN газетінің бас редакторы Президенттен алғыс хат алды|url=https://turkystan.kz/article/149639-turkistan-gazetini-bas-redaktory-prezidentten-al-ys-hat-aldy|publisher=turkystan.kz|lang=kk|accessdate=2022-04-09|date=2021-06-25}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер|2}}

[[Санат:Қазақстан бас редакторлары]]
[[Санат:Ерен еңбегі үшін медалінің (Қазақстан) иегерлері]]
[[Санат:Қазақстан журналистері]]
[[Санат:Қордай ауданында туғандар]]
[[Санат:Журналистер]]</text>
      <sha1>0nrm75r1gfv5hfoduqg1twbx6hqjdbc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Сапархан Кесікбайұлы Омаров</title>
    <ns>0</ns>
    <id>753531</id>
    <revision>
      <id>3632047</id>
      <parentid>3531012</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T02:27:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Casserium</username>
        <id>68287</id>
      </contributor>
      <origin>3632047</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14102" sha1="eci3t16o8u0a9b2bemcmpfqyteuf636" xml:space="preserve">{{Мемлекеттік қайраткер|Есімі=Сапархан Кесікбайұлы Омаров|Суреті=SaparhanOmarov01 (cropped).jpg|Титулы=[[Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі|Қазақстанның 18-Ауыл шаруашылығы министрі]]|Ту2=Flag of Kazakhstan.svg|Басқара бастады=25 ақпан 2019|Басқаруын аяқтады=10 шілде 2021|Премьер=[[Асқар Ұзақбайұлы Мамин|Асқар Мамин]]|Президент=[[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]]&lt;br&gt;[[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]]|Ізашары=[[Өмірзақ Естайұлы Шөкеев|Өмірзақ Шөкеев]]|Ізбасары=[[Ербол Шырақбайұлы Қарашөкеев|Ербол Қарашөкеев]]|Титулы_2=[[Қазақстан Парламентінің Мәжілісі|Қазақстан Парламенті Мәжілісінің]] [[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің 6-сайланым депутаттары|VI сайланым депутаты]]|Ту_2=Assembly of the Parliament of the Republic of Kazakhstan logo.svg|Ту2_2=Flag of Kazakhstan.svg|Басқара бастады_2=24 наурыз 2016|Басқаруын аяқтады_2=25 ақпан 2019|тақырыпша1_2=[[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің төрағалары|Төраға]]|мәтін1_2=[[Бақтықожа Салахатдинұлы Ізмұхамбетов|Бақтықожа Ізмұхамбетов]]&lt;br&gt; [[Нұрлан Зайроллаұлы Нығматулин|Нұрлан Нығматулин]]|Титулы_3=[[Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі|Қазақстан Ауыл шаруашылығы министрінің]] орынбасары|Ту_3=Emblem of Kazakhstan (3D).svg|Ту2_3=Flag of Kazakhstan.svg|Басқара бастады_3=сәуір 2014|Басқаруын аяқтады_3=наурыз 2016|тақырыпша1_3=[[Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі#Министрлер тізімі|Министр]]|мәтін1_3=[[Асылжан Сарыбайұлы Мамытбеков|Асылжан Мамытбеков]]&lt;br&gt;[[Асқар Исабекұлы Мырзахметов|Асқар Мырзахметов]]|Партиясы=[[Аманат (партия)|Нұр Отан]] → &lt;br&gt;[[Аманат (партия)|Аманат]]|Білімі=1. [[Г.В.Плеханов атындағы Ресей экономикалық университеті|Ресей экономикалық университеті]]&lt;br&gt;2. [[Қазақ гуманитарлық заң университеті]]|Туған жері={{туғанжері|Қызылқұм ауданы|Қызылқұм ауданында}}, [[Түркістан облысы|Шымкент облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]|Туған күні=5.5.1968|Марапаттары={{Қатар |{{Парасат ордені}} |{{Құрмет ордені}}}} {{Қатар |{{ҚР тәуелсіздігіне 10 жыл медалі}} |{{ҚР тәуелсіздігіне 20 жыл медалі}} | {{Тыңға 50 жыл медалі}}}} {{Қатар |{{ҚР тәуелсіздігіне 25 жыл медалі}} |{{Астанаға 20 жыл медалі}} | {{Астанаға 10 жыл медалі}}}}|Ту=Emblem of Kazakhstan (3D).svg}}
'''Сапархан Кесікбайұлы Омаров''' ([[5 мамыр]] [[1968 жыл|1968]], [[Түркістан облысы|Шымкент облысы]]) — [[Қазақстан|қазақстандық]] мемлекеттік қайраткер, экономист, 2019—2022 жылдар аралғында [[Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі|Ауыл шаруашылығы министрі]].

== Өмірбаяны ==
1968 жылы 5 мамырда [[Түркістан облысы|Шымкент облысы]], [[Қызылқұм ауданы]], Утробат ауылында дүниеге келді.

=== Білімі ===
1995 жылы [[Г.В.Плеханов атындағы Ресей экономикалық университеті|Ресей экономикалық университетін]] “экономист” және 2001 жылы [[Қазақ гуманитарлық заң университеті|Қазақ гуманитарлық заң университетін]] “заңгер” мамандықтары бойынша тәмамдады.

=== Мансабы ===
Еңбек жолын 1995 жылы Қазақстан Ұлттық комиссиясында маман және бөлім меңгерушісі болып бастады.

Әрі қарай еңбек жолы “Азық-түлік келісім шарт корпорациясы” акционерлік қоғамында жалғасын тапты: 1996—2001 жылдары бөлім меңгерушісі, бөлім бастығының орынбасары, бөлім бастығы болса, 2001—2006 жылдары департамент директоры және басқарушы директоры болып, 2007 жылға дейін вице-президенті болды.

Бұдан кейінгі еңбек баспалдағы [[Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі|президент]] [[Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі|Әкiмшiлiгiнде]] көтерілді, яғни 2007 жылдан 2008 жылға дейін [[Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі|Қазақстан президентi Әкiмшiлiгi]] [[Қазақстан Республикасының Парламенті|Парламентiнiң]] Үй iшiндегi басқармасы (қазіргі «Материалдық-техникалық қамтамасыз ету басқармасы» мемлекеттік мекемесі) басшысының орынбасары болса, 2008—2011 жылдары [[Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі|Қазақстан президентi Әкiмшiлiгiнің]] Мемлекеттік бақылау және аумақтық-ұйымдастыру жұмыстары бөлімінің мемлекеттік инспекторы.

2011 жылы [[Нұрсұлтан Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаевтың]] жарлығымен [[Қазақстан Республикасының Жоғары аудиторлық палатасы|Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің мүшесі]] болып тағайындалды. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://kz.kursiv.media/2011-05-18/nazarbaev-provel-naznacheniya-v-schetnom-komitete-i-ks/|title= Назарбаев провел назначения в Счетном комитете и КС |date=2011-05-18|lang=ru|work= kz.kursiv.media |accessdate=2025-02-15}}&lt;/ref&gt;

2014 жылы [[Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі|Қазақстан Ауыл шаруашылығы министрінің]] орынбасары болса, 2019 жылы он сегізінші [[Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі|Ауыл шаруашылығы министрі]] атанып, бұл қызметте 2021 жылдың жазына дейін болды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://kaz.tengrinews.kz/kazakhstan_news/auyil-sharuashyilyigyi-ministrnn-jana-oryinbasaryi-252641/|title= Ауыл шаруашылығы министрінің жаңа орынбасары тағайындалды |date=2014-04-01|lang=kk|work= kaz.tengrinews.kz|accessdate=2025-02-15}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/legal_acts/decrees/sk-omarovty-kazakstan-respublikasynyn-auyl-sharuashylygy-ministri-kyzmetine-tagaiyndau-turaly |title= С.К. Омаровты Қазақстан Республикасының Ауыл шаруашылығы министрі қызметіне тағайындау туралы |date=2019-02-25|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate= 2025-02-15}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://azattyq-ruhy.kz/news/25926-auyl-sharuashylygy-ministri-kyzmetinen-bosatyldy |title= Ауыл шаруашылығы министрі қызметінен босатылды |date=2021-07-10|lang=kz|work= azattyq-ruhy.kz |accessdate= 2025-02-15}}&lt;/ref&gt;

Бір айдан кейін бұрын 2000-жылдары өзінің еңбегі сінген «Азық-түлік келісім шарт корпорациясы» ұлттық компаниясы» акционерлік қоғамына қайта оралып, 2022 жылдың жазына дейін басқарма төрағасы болды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/pokinuvshiy-post-kritiki-tokaeva-eks-glava-msh-poluchil-444857/|title= Покинувший пост после критики Токаева экс-глава МСХ получил новую должность |date=2021-08-03|lang=ru|work=tengrinews.kz|accessdate=2025-02-15}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://world-nan.kz/news/v-prodkorporatsii-smenilos-rukovodstvo |title= В Продкорпорации сменилось руководство |date=2022-08-22|lang=ru|work= world-nan.kz|accessdate=2025-02-15}}&lt;/ref&gt; 

Омаровтың кәсіпкерлік жағынан да мансабы өсті: 2019 жылы “ҚазАгро холдингі” мен [[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президенті]] жанындағы Ұлттық инвесторлар кеңесінің мүшесі, 2020 жылы [[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президенті]] жанындағы Экономикалық өсімді қалпына келтіру  жөніндегі мемлекеттік комиссияның мүшесі болды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://mail.kz/kz/news/economic/kazagro-direktorlar-kenesinin-zhana-kuramy-bekitildi |title= ҚазАгро директорлар кеңесінің жаңа құрамы бекітілді |date=2019-04-29|lang=kz|work= mail.kz |accessdate= 2025-02-15}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://adilet.zan.kz/kaz/docs/N1900000060 |title= Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Ұлттық инвесторлар кеңесінің дербес құрамы туралы |date=2019-10-12|lang=kz|work= adilet.zan.kz |accessdate= 2025-02-15}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U2000000340/info |title= Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Экономикалық өсуді қалпына келтіру жөніндегі мемлекеттік комиссия құру туралы |date=2020-05-27|lang=kz|work= adilet.zan.kz |accessdate= 2025-02-15}}&lt;/ref&gt;

=== Жеке өмірі ===
Үйленген, жұбайы Айнұр Садыққызы Дәулетбердиева (1974 туған). 3 қызы бар — Аружан (1998 туған), Маржан (2003 туған) және Әлия (2010 туған).&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://online.zakon.kz/document/?doc_id=30991196#sub_id=0 |title= Омаров Сапархан Кесикбаевич (персональная справка)|lang=ru|work=online.zakon.kz|accessdate= 2025-02-15}}&lt;/ref&gt;

== Марапаттары мен атақтары ==
* [[Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл медалі]] (2001);
* [[Тыңға 50 жыл медалі]] (2004);
* [[Астанаға 10 жыл медалі]], [[Түркістан (қала)|Түркістан қаласының]] Құрметті азаматы (2008);
* [[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] Алғыс хаты (2010);
* [[Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 20 жыл медалі]] (2011);
* [[Құрмет ордені]] (2013);
* [[Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне 25 жыл медалі]] (2016);
* «Парламенттік ынтымақтастықты нығайтқаны үшін» медалі, «ТМД ПАА. 25 жыл» медалі (2017, [[ТМД парламентаралық ассамблеясы]]);
* [[Астанаға 20 жыл медалі]] (2018);
* [[Парасат ордені]] (2020).

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Қазақстан ауыл шаруашылығы министрлері]]
[[Санат:Қазақстан экономистері]]
[[Санат:Қазақ мемлекеттік заң университеті түлектері]]
[[Санат:Қазақстан экономистері]]
[[Санат:Қазақстан заңгерлері]]
[[Санат:Қазақстан Парламенті Мәжiлiсінің VI шақырылымының депутаттары]]</text>
      <sha1>eci3t16o8u0a9b2bemcmpfqyteuf636</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632048</id>
      <parentid>3632047</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T02:28:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Casserium</username>
        <id>68287</id>
      </contributor>
      <origin>3632048</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14126" sha1="5wh3orukiisnw6vi59ap5nijnupi1tl" xml:space="preserve">{{Мемлекеттік қайраткер|Есімі=Сапархан Кесікбайұлы Омаров|Суреті=SaparhanOmarov01 (cropped).jpg|Титулы=[[Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі|Қазақстанның 18-Ауыл шаруашылығы министрі]]|Ту2=Flag of Kazakhstan.svg|Басқара бастады=25 ақпан 2019|Басқаруын аяқтады=10 шілде 2021|Премьер=[[Асқар Ұзақбайұлы Мамин|Асқар Мамин]]|Президент=[[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]]&lt;br&gt;[[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]]|Ізашары=[[Өмірзақ Естайұлы Шөкеев|Өмірзақ Шөкеев]]|Ізбасары=[[Ербол Шырақбайұлы Қарашөкеев|Ербол Қарашөкеев]]|Титулы_2=[[Қазақстан Парламентінің Мәжілісі|Қазақстан Парламенті Мәжілісінің]] [[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің 6-сайланым депутаттары|VI сайланым депутаты]]|Ту_2=Assembly of the Parliament of the Republic of Kazakhstan logo.svg|Ту2_2=Flag of Kazakhstan.svg|Басқара бастады_2=24 наурыз 2016|Басқаруын аяқтады_2=25 ақпан 2019|тақырыпша1_2=[[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің төрағалары|Төраға]]|мәтін1_2=[[Бақтықожа Салахатдинұлы Ізмұхамбетов|Бақтықожа Ізмұхамбетов]]&lt;br&gt; [[Нұрлан Зайроллаұлы Нығматулин|Нұрлан Нығматулин]]|Титулы_3=[[Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі|Қазақстан Ауыл шаруашылығы министрінің]] орынбасары|Ту_3=Emblem of Kazakhstan (3D).svg|Ту2_3=Flag of Kazakhstan.svg|Басқара бастады_3=сәуір 2014|Басқаруын аяқтады_3=наурыз 2016|тақырыпша1_3=[[Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі#Министрлер тізімі|Министр]]|мәтін1_3=[[Асылжан Сарыбайұлы Мамытбеков|Асылжан Мамытбеков]]&lt;br&gt;[[Асқар Исабекұлы Мырзахметов|Асқар Мырзахметов]]|Партиясы=[[Аманат (партия)|Нұр Отан]] → &lt;br&gt;[[Аманат (партия)|Аманат]]|Білімі=1. [[Г.В.Плеханов атындағы Ресей экономикалық университеті|Ресей экономикалық университеті]]&lt;br&gt;2. [[Қазақ гуманитарлық заң университеті]]|Туған жері={{туғанжері|Қызылқұм ауданы|Қызылқұм ауданында}}, [[Түркістан облысы|Шымкент облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]|Туған күні=5.5.1968|Марапаттары={{Қатар |{{Парасат ордені}} |{{Құрмет ордені}}}} {{Қатар |{{ҚР тәуелсіздігіне 10 жыл медалі}} |{{ҚР тәуелсіздігіне 20 жыл медалі}} | {{Тыңға 50 жыл медалі}}}} {{Қатар |{{ҚР тәуелсіздігіне 25 жыл медалі}} |{{Астанаға 20 жыл медалі}} | {{Астанаға 10 жыл медалі}}}}|Ту=Emblem of Kazakhstan (3D).svg}}
'''Сапархан Кесікбайұлы Омаров''' ([[5 мамыр]] [[1968 жыл|1968]], [[Түркістан облысы|Шымкент облысы]]) — [[Қазақстан|қазақстандық]] мемлекеттік қайраткер, экономист, 2019—2022 жылдар аралғында [[Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі|Ауыл шаруашылығы министрі]].

== Өмірбаяны ==
1968 жылы 5 мамырда [[Түркістан облысы|Шымкент облысы]], [[Қызылқұм ауданы]], Утробат ауылында дүниеге келді.

=== Білімі ===
1995 жылы [[Г.В.Плеханов атындағы Ресей экономикалық университеті|Ресей экономикалық университетін]] “экономист” және 2001 жылы [[Қазақ гуманитарлық заң университеті|Қазақ гуманитарлық заң университетін]] “заңгер” мамандықтары бойынша тәмамдады.

=== Мансабы ===
Еңбек жолын 1995 жылы Бағалы қағаздар жөніндегі Ұлттық комиссияда маман және бөлім меңгерушісі болып бастады.

Әрі қарай еңбек жолы “Азық-түлік келісім шарт корпорациясы” акционерлік қоғамында жалғасын тапты: 1996—2001 жылдары бөлім меңгерушісі, бөлім бастығының орынбасары, бөлім бастығы болса, 2001—2006 жылдары департамент директоры және басқарушы директоры болып, 2007 жылға дейін вице-президенті болды.

Бұдан кейінгі еңбек баспалдағы [[Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі|президент]] [[Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі|Әкiмшiлiгiнде]] көтерілді, яғни 2007 жылдан 2008 жылға дейін [[Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі|Қазақстан президентi Әкiмшiлiгi]] [[Қазақстан Республикасының Парламенті|Парламентiнiң]] Үй iшiндегi басқармасы (қазіргі «Материалдық-техникалық қамтамасыз ету басқармасы» мемлекеттік мекемесі) басшысының орынбасары болса, 2008—2011 жылдары [[Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі|Қазақстан президентi Әкiмшiлiгiнің]] Мемлекеттік бақылау және аумақтық-ұйымдастыру жұмыстары бөлімінің мемлекеттік инспекторы.

2011 жылы [[Нұрсұлтан Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаевтың]] жарлығымен [[Қазақстан Республикасының Жоғары аудиторлық палатасы|Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің мүшесі]] болып тағайындалды. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://kz.kursiv.media/2011-05-18/nazarbaev-provel-naznacheniya-v-schetnom-komitete-i-ks/|title= Назарбаев провел назначения в Счетном комитете и КС |date=2011-05-18|lang=ru|work= kz.kursiv.media |accessdate=2025-02-15}}&lt;/ref&gt;

2014 жылы [[Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі|Қазақстан Ауыл шаруашылығы министрінің]] орынбасары болса, 2019 жылы он сегізінші [[Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі|Ауыл шаруашылығы министрі]] атанып, бұл қызметте 2021 жылдың жазына дейін болды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://kaz.tengrinews.kz/kazakhstan_news/auyil-sharuashyilyigyi-ministrnn-jana-oryinbasaryi-252641/|title= Ауыл шаруашылығы министрінің жаңа орынбасары тағайындалды |date=2014-04-01|lang=kk|work= kaz.tengrinews.kz|accessdate=2025-02-15}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/legal_acts/decrees/sk-omarovty-kazakstan-respublikasynyn-auyl-sharuashylygy-ministri-kyzmetine-tagaiyndau-turaly |title= С.К. Омаровты Қазақстан Республикасының Ауыл шаруашылығы министрі қызметіне тағайындау туралы |date=2019-02-25|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate= 2025-02-15}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://azattyq-ruhy.kz/news/25926-auyl-sharuashylygy-ministri-kyzmetinen-bosatyldy |title= Ауыл шаруашылығы министрі қызметінен босатылды |date=2021-07-10|lang=kz|work= azattyq-ruhy.kz |accessdate= 2025-02-15}}&lt;/ref&gt;

Бір айдан кейін бұрын 2000-жылдары өзінің еңбегі сінген «Азық-түлік келісім шарт корпорациясы» ұлттық компаниясы» акционерлік қоғамына қайта оралып, 2022 жылдың жазына дейін басқарма төрағасы болды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/pokinuvshiy-post-kritiki-tokaeva-eks-glava-msh-poluchil-444857/|title= Покинувший пост после критики Токаева экс-глава МСХ получил новую должность |date=2021-08-03|lang=ru|work=tengrinews.kz|accessdate=2025-02-15}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://world-nan.kz/news/v-prodkorporatsii-smenilos-rukovodstvo |title= В Продкорпорации сменилось руководство |date=2022-08-22|lang=ru|work= world-nan.kz|accessdate=2025-02-15}}&lt;/ref&gt; 

Омаровтың кәсіпкерлік жағынан да мансабы өсті: 2019 жылы “ҚазАгро холдингі” мен [[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президенті]] жанындағы Ұлттық инвесторлар кеңесінің мүшесі, 2020 жылы [[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президенті]] жанындағы Экономикалық өсімді қалпына келтіру  жөніндегі мемлекеттік комиссияның мүшесі болды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://mail.kz/kz/news/economic/kazagro-direktorlar-kenesinin-zhana-kuramy-bekitildi |title= ҚазАгро директорлар кеңесінің жаңа құрамы бекітілді |date=2019-04-29|lang=kz|work= mail.kz |accessdate= 2025-02-15}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://adilet.zan.kz/kaz/docs/N1900000060 |title= Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Ұлттық инвесторлар кеңесінің дербес құрамы туралы |date=2019-10-12|lang=kz|work= adilet.zan.kz |accessdate= 2025-02-15}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U2000000340/info |title= Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Экономикалық өсуді қалпына келтіру жөніндегі мемлекеттік комиссия құру туралы |date=2020-05-27|lang=kz|work= adilet.zan.kz |accessdate= 2025-02-15}}&lt;/ref&gt;

=== Жеке өмірі ===
Үйленген, жұбайы Айнұр Садыққызы Дәулетбердиева (1974 туған). 3 қызы бар — Аружан (1998 туған), Маржан (2003 туған) және Әлия (2010 туған).&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://online.zakon.kz/document/?doc_id=30991196#sub_id=0 |title= Омаров Сапархан Кесикбаевич (персональная справка)|lang=ru|work=online.zakon.kz|accessdate= 2025-02-15}}&lt;/ref&gt;

== Марапаттары мен атақтары ==
* [[Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл медалі]] (2001);
* [[Тыңға 50 жыл медалі]] (2004);
* [[Астанаға 10 жыл медалі]], [[Түркістан (қала)|Түркістан қаласының]] Құрметті азаматы (2008);
* [[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] Алғыс хаты (2010);
* [[Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 20 жыл медалі]] (2011);
* [[Құрмет ордені]] (2013);
* [[Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне 25 жыл медалі]] (2016);
* «Парламенттік ынтымақтастықты нығайтқаны үшін» медалі, «ТМД ПАА. 25 жыл» медалі (2017, [[ТМД парламентаралық ассамблеясы]]);
* [[Астанаға 20 жыл медалі]] (2018);
* [[Парасат ордені]] (2020).

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Қазақстан ауыл шаруашылығы министрлері]]
[[Санат:Қазақстан экономистері]]
[[Санат:Қазақ мемлекеттік заң университеті түлектері]]
[[Санат:Қазақстан экономистері]]
[[Санат:Қазақстан заңгерлері]]
[[Санат:Қазақстан Парламенті Мәжiлiсінің VI шақырылымының депутаттары]]</text>
      <sha1>5wh3orukiisnw6vi59ap5nijnupi1tl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632052</id>
      <parentid>3632048</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T02:34:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Casserium</username>
        <id>68287</id>
      </contributor>
      <origin>3632052</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14052" sha1="mcux1gj70nh5zdprfbgr9xxc2jpdxoj" xml:space="preserve">{{Мемлекеттік қайраткер|Есімі=Сапархан Кесікбайұлы Омаров|Суреті=SaparhanOmarov01 (cropped).jpg|Титулы=[[Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі|Қазақстанның 18-Ауыл шаруашылығы министрі]]|Ту2=Flag of Kazakhstan.svg|Басқара бастады=25 ақпан 2019|Басқаруын аяқтады=10 шілде 2021|Премьер=[[Асқар Ұзақбайұлы Мамин|Асқар Мамин]]|Президент=[[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]]&lt;br&gt;[[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]]|Ізашары=[[Өмірзақ Естайұлы Шөкеев|Өмірзақ Шөкеев]]|Ізбасары=[[Ербол Шырақбайұлы Қарашөкеев|Ербол Қарашөкеев]]|Титулы_2=[[Қазақстан Парламентінің Мәжілісі|Қазақстан Парламенті Мәжілісінің]] [[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің 6-сайланым депутаттары|VI сайланым депутаты]]|Ту_2=Assembly of the Parliament of the Republic of Kazakhstan logo.svg|Ту2_2=Flag of Kazakhstan.svg|Басқара бастады_2=24 наурыз 2016|Басқаруын аяқтады_2=25 ақпан 2019|тақырыпша1_2=[[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің төрағалары|Төраға]]|мәтін1_2=[[Бақтықожа Салахатдинұлы Ізмұхамбетов|Бақтықожа Ізмұхамбетов]]&lt;br&gt; [[Нұрлан Зайроллаұлы Нығматулин|Нұрлан Нығматулин]]|Титулы_3=[[Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі|Қазақстан Ауыл шаруашылығы министрінің]] орынбасары|Ту_3=Emblem of Kazakhstan (3D).svg|Ту2_3=Flag of Kazakhstan.svg|Басқара бастады_3=сәуір 2014|Басқаруын аяқтады_3=наурыз 2016|тақырыпша1_3=[[Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі#Министрлер тізімі|Министр]]|мәтін1_3=[[Асылжан Сарыбайұлы Мамытбеков|Асылжан Мамытбеков]]&lt;br&gt;[[Асқар Исабекұлы Мырзахметов|Асқар Мырзахметов]]|Партиясы=[[Аманат (партия)|Нұр Отан]] → &lt;br&gt;[[Аманат (партия)|Аманат]]|Білімі=1. [[Г.В.Плеханов атындағы Ресей экономикалық университеті|Ресей экономикалық университеті]]&lt;br&gt;2. [[Қазақ гуманитарлық заң университеті]]|Туған жері={{туғанжері|Қызылқұм ауданы|Қызылқұм ауданында}}, [[Түркістан облысы|Шымкент облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]|Туған күні=5.5.1968|Марапаттары={{Қатар |{{Парасат ордені}} |{{Құрмет ордені}}}} {{Қатар |{{ҚР тәуелсіздігіне 10 жыл медалі}} |{{ҚР тәуелсіздігіне 20 жыл медалі}} | {{Тыңға 50 жыл медалі}}}} {{Қатар |{{ҚР тәуелсіздігіне 25 жыл медалі}} |{{Астанаға 20 жыл медалі}} | {{Астанаға 10 жыл медалі}}}}|Ту=Emblem of Kazakhstan (3D).svg}}
'''Сапархан Кесікбайұлы Омаров''' ([[5 мамыр]] [[1968 жыл|1968]], [[Түркістан облысы|Шымкент облысы]]) — [[Қазақстан|қазақстандық]] мемлекеттік қайраткер, экономист, 2019—2022 жылдар аралғында [[Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі|Ауыл шаруашылығы министрі]].

== Өмірбаяны ==
1968 жылы 5 мамырда [[Түркістан облысы|Шымкент облысы]], [[Қызылқұм ауданы]], Утробат ауылында дүниеге келді.

=== Білімі ===
1995 жылы [[Г.В.Плеханов атындағы Ресей экономикалық университеті|Ресей экономикалық университетін]] “экономист” және 2001 жылы [[Қазақ гуманитарлық заң университеті|Қазақ гуманитарлық заң университетін]] “заңгер” мамандықтары бойынша тәмамдады.

=== Мансабы ===
Еңбек жолын 1995 жылы Бағалы қағаздар жөніндегі Ұлттық комиссияда маман және бөлім меңгерушісі болып бастады.

Әрі қарай еңбек жолы “Азық-түлік келісім шарт корпорациясы” акционерлік қоғамында жалғасын тапты: 1996—2001 жылдары бөлім меңгерушісі, бөлім бастығының орынбасары, бөлім бастығы болса, 2001—2006 жылдары департамент директоры және басқарушы директоры болып, 2007 жылға дейін вице-президенті болды.

Бұдан кейінгі еңбек баспалдағы [[Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі|президент]] [[Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі|Әкiмшiлiгiнде]] көтерілді, яғни 2007 жылдан 2008 жылға дейін [[Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі|Қазақстан президентi Әкiмшiлiгi]] [[Қазақстан Республикасының Парламенті|Парламентiнiң]] Үй iшiндегi басқармасы (қазіргі «Материалдық-техникалық қамтамасыз ету басқармасы» мемлекеттік мекемесі) басшысының орынбасары болса, 2008—2011 жылдары [[Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі|Қазақстан президентi Әкiмшiлiгiнің]] Мемлекеттік бақылау және аумақтық-ұйымдастыру жұмыстары бөлімінің мемлекеттік инспекторы.

2011 жылы [[Нұрсұлтан Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаевтың]] жарлығымен [[Қазақстан Республикасының Жоғары аудиторлық палатасы|Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің мүшесі]] болып тағайындалды. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://kz.kursiv.media/2011-05-18/nazarbaev-provel-naznacheniya-v-schetnom-komitete-i-ks/|title= Назарбаев провел назначения в Счетном комитете и КС |date=2011-05-18|lang=ru|work= kz.kursiv.media |accessdate=2025-02-15}}&lt;/ref&gt;

2014 жылы [[Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі|Қазақстан Ауыл шаруашылығы министрінің]] орынбасары болса, 2019 жылы он сегізінші [[Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі|Ауыл шаруашылығы министрі]] атанып, бұл қызметте 2021 жылдың жазына дейін болды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://kaz.tengrinews.kz/kazakhstan_news/auyil-sharuashyilyigyi-ministrnn-jana-oryinbasaryi-252641/|title= Ауыл шаруашылығы министрінің жаңа орынбасары тағайындалды |date=2014-04-01|lang=kk|work= kaz.tengrinews.kz|accessdate=2025-02-15}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/legal_acts/decrees/sk-omarovty-kazakstan-respublikasynyn-auyl-sharuashylygy-ministri-kyzmetine-tagaiyndau-turaly |title= С.К. Омаровты Қазақстан Республикасының Ауыл шаруашылығы министрі қызметіне тағайындау туралы |date=2019-02-25|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate= 2025-02-15}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://azattyq-ruhy.kz/news/25926-auyl-sharuashylygy-ministri-kyzmetinen-bosatyldy |title= Ауыл шаруашылығы министрі қызметінен босатылды |date=2021-07-10|lang=kz|work= azattyq-ruhy.kz |accessdate= 2025-02-15}}&lt;/ref&gt;

Бір айдан кейін бұрын 2000 жылдары өзінің еңбегі сіңген «Азық-түлік келісім шарт корпорациясы» ұлттық компаниясы» акционерлік қоғамына қайта оралып, 2022 жылдың жазына дейін басқарма төрағасы болды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/pokinuvshiy-post-kritiki-tokaeva-eks-glava-msh-poluchil-444857/|title= Покинувший пост после критики Токаева экс-глава МСХ получил новую должность |date=2021-08-03|lang=ru|work=tengrinews.kz|accessdate=2025-02-15}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://world-nan.kz/news/v-prodkorporatsii-smenilos-rukovodstvo |title= В Продкорпорации сменилось руководство |date=2022-08-22|lang=ru|work= world-nan.kz|accessdate=2025-02-15}}&lt;/ref&gt; 

Омаров 2019 жылы “ҚазАгро холдингі” мен [[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президенті]] жанындағы Ұлттық инвесторлар кеңесінің мүшесі, 2020 жылы [[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президенті]] жанындағы Экономикалық өсімді қалпына келтіру  жөніндегі мемлекеттік комиссияның мүшесі болды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://mail.kz/kz/news/economic/kazagro-direktorlar-kenesinin-zhana-kuramy-bekitildi |title= ҚазАгро директорлар кеңесінің жаңа құрамы бекітілді |date=2019-04-29|lang=kz|work= mail.kz |accessdate= 2025-02-15}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://adilet.zan.kz/kaz/docs/N1900000060 |title= Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Ұлттық инвесторлар кеңесінің дербес құрамы туралы |date=2019-10-12|lang=kz|work= adilet.zan.kz |accessdate= 2025-02-15}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U2000000340/info |title= Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Экономикалық өсуді қалпына келтіру жөніндегі мемлекеттік комиссия құру туралы |date=2020-05-27|lang=kz|work= adilet.zan.kz |accessdate= 2025-02-15}}&lt;/ref&gt;

=== Жеке өмірі ===
Үйленген, жұбайы Айнұр Садыққызы Дәулетбердиева (1974 туған). 3 қызы бар — Аружан (1998 туған), Маржан (2003 туған) және Әлия (2010 туған).&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://online.zakon.kz/document/?doc_id=30991196#sub_id=0 |title= Омаров Сапархан Кесикбаевич (персональная справка)|lang=ru|work=online.zakon.kz|accessdate= 2025-02-15}}&lt;/ref&gt;

== Марапаттары мен атақтары ==
* [[Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл медалі]] (2001);
* [[Тыңға 50 жыл медалі]] (2004);
* [[Астанаға 10 жыл медалі]], [[Түркістан (қала)|Түркістан қаласының]] Құрметті азаматы (2008);
* [[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] Алғыс хаты (2010);
* [[Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 20 жыл медалі]] (2011);
* [[Құрмет ордені]] (2013);
* [[Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне 25 жыл медалі]] (2016);
* «Парламенттік ынтымақтастықты нығайтқаны үшін» медалі, «ТМД ПАА. 25 жыл» медалі (2017, [[ТМД парламентаралық ассамблеясы]]);
* [[Астанаға 20 жыл медалі]] (2018);
* [[Парасат ордені]] (2020).

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Қазақстан ауыл шаруашылығы министрлері]]
[[Санат:Қазақстан экономистері]]
[[Санат:Қазақ мемлекеттік заң университеті түлектері]]
[[Санат:Қазақстан экономистері]]
[[Санат:Қазақстан заңгерлері]]
[[Санат:Қазақстан Парламенті Мәжiлiсінің VI шақырылымының депутаттары]]</text>
      <sha1>mcux1gj70nh5zdprfbgr9xxc2jpdxoj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мәлік Кеңесбайұлы Мырзалин</title>
    <ns>0</ns>
    <id>754458</id>
    <revision>
      <id>3632053</id>
      <parentid>3598167</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T02:37:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Casserium</username>
        <id>68287</id>
      </contributor>
      <origin>3632053</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13397" sha1="733qr6l4rjwr404lpmuw27pe8wie5xu" xml:space="preserve">{{Мемлекеттік қайраткер
 | түс                  = 
 | Қазақша есімі        =  Мәлік Кеңесбайұлы Мырзалин
 | Шынайы есімі         = 
 | Суреті               = Мурзалин Малик.jpg
 | Сурет ені            = 
 | Атауы                = Мырзалин, 2016 жыл

 | Титулы               = [[Қазақстан]]ның [[Грузия]]дағы [[Қазақстан елшілерінің тізімі#Посткеңестік кеңістік|елшісі]]
 | Ту                   = Flag of Kazakhstan.svg
 | Ту2                  = Flag of Georgia.svg
 | Басқара бастады      = 9 желтоқсан 2022 жылдан бастап
 | Басқаруын аяқтады    = 
 | Ізашары              = [[Бауыржан Әлімұлы Мұхаметжанов|Бауыржан Мұхаметжанов]]
 | Ізбасары             = 
 | Президент            = [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]]

 | Титулы_2               = [[Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі|Президент Әкімшілігі]] басшысының орынбасары
 | Ту_2                   = Flag of the President of Kazakhstan.svg
 | Ту2_2                  = Emblem of Kazakhstan latin.svg
 | Басқара бастады_2      = 19 наурыз 2019
 | Басқаруын аяқтады_2    = 9 желтоқсан 2022
 | Ізашары_2              = [[Оңдасын Сейілұлы Оразалин|Оңдасын Оразалин]]
 | Ізбасары_2             = [[Ернар Жеңісұлы Баспаев|Ернар Баспаев]]
 | Президент_2            = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]]&lt;br&gt;[[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]]

 | Титулы_3               = [[Ақмола облысы|Ақмола облысының]] 11-[[Қазақстан облыстары әкімдерінің тізімі|әкімі]]
 | Ту_3                   = Flag of Kazakhstan.svg
 | Ту2_3                  = Coat of Arms of Aqmola Province (new).png
 | Басқара бастады_3      = 14 наурыз 2017
 | Басқаруын аяқтады_3    = 19 наурыз 2019
 | Ізашары_3              = [[Сергей Витальевич Кулагин|Сергей Кулагин]]
 | Ізбасары_3             = [[Ермек Боранбайұлы Маржықпаев|Ермек Маржықпаев]]
 | Президент_3            = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]]

 | Туған күні           = 31.10.1971
 | Туған жері           = {{туғанжері|Ақтөбе|Ақтөбеде}}, [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]
 | Қайтыс болған күні   = 
 | Қайтыс болған жері   = 
 | Жерленді             = 
 | Діні                 = 
 | Әкесі                =
 | Анасы                =
 | Жұбайы               = 
 | Балалары             = 
 | Қызмет еткен жылдары = 
 | Құрамында болды      = 
 | Әскер түрі           = 
 | Атағы                = 
 | Басқарды             = 
 | Шайқасы              = 
 | Ғылыми аясы          = 
 | Жұмыс істеген орны   = 
 | Партиясы             = [[Аманат (партия)|Аманат]]
 | Білімі               = 1) [[Мәскеу мемлекеттік халықаралық қатынастар институты]]&lt;br&gt;2) [[Йель университеті]]
 | Ғылыми дәрежесі      = [[Ғылым кандидаты|Саясаттану ғылымдарының кандидаты]]
 | Мамандығы            = дипломат
 | Қолтаңбасы           = 
 | Сайты                = 
 | Commons              = 
 | Марапаттары          = {{Қатар |{{Парасат ордені}} |{{Құрмет ордені}} | {{Ерен еңбегі үшін медалі (Қазақстан)}}}}
}}

'''Мәлік Кеңесбайұлы Мырзалин''' ([[31 қазан]] [[1971 жыл|1971]], [[Ақтөбе]]) — қазақстандық саясаткер, дипломат, 2022 жылғы 9 желтоқсаннан бастап қызметтегі [[Грузия|Грузиядағы]] елші, одан бұрын [[Ақмола облысы|Ақмола облысының]] [[Қазақстан облыстары әкімдерінің тізімі|әкімі]] болған.

== Өмірбаяны ==
1971 жылы 31 қазанда [[Ақтөбе|Ақтөбеде]] дүниеге келді.

=== Білімі ===
1996 жылы [[Мәскеу мемлекеттік халықаралық қатынастар институты|Мәскеу мемлекеттік халықаралық қатынастар институтын]] және 2006 жылы [[Йель университеті|Йель университетінің]] [[Йель менеджмент мектебі|менеджмент мектебін]] “халықаралық қатынастар маманы” мамандығы бойынша тәмамдады. Одан бөлек 2000-жылдары [[Ресей СІМ Дипломатиялық академиясы|Ресей Сыртқы істер министрлігінің Дипломатиялық академиясында]] аға дипломаттарға арналған халықаралық курстардан өтті. 2010 жылы [[Ғылым кандидаты|саясаттану ғылымдарының кандидаты]] атанды.

=== Мансабы ===
Еңбек жолын 1996 жылы [[Қазақстанның Ресейдегі Елшілігі|Қазақстанның Ресейдегі Елшілігінде]] референт, атташе, үшінші, екінші және бірінші хатшы болып бастады.

Одан кейін [[Батыс Қазақстан облысы|Батыс Қазақстан облысында]] жалғасты: 2004—2006 жылдары әкім аппаратының басшысы, 2006—2007 жылдары әкім орынбасары болса, 2006—2007 жылдары әкімнің бірінші орынбасары болды.

Енді [[Астана|Астанаға]] көшіп ол жақта 2008—2009 жылдары [[Аманат (партия)|Нұр Отан ХДП]] Астана қаласы Орталық аппараты басшысының орынбасары, 2010 жылы 1 ай [[Қазақстан темір жолы|Қазақстан темір жолы компаниясы]] президентінің кеңесшісі болды. 2010—2011 — [[Қазақстан Республикасы Президентінің Іс Басқармасы|Қазақстан президенті Іс басқармасының]] аппарат басшысы, 2011—2013 — [[Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігі|Қазақстан Дін істері агенттігінің]] жауапты хатшысы, 2013—2017 — [[Қазақстан Республикасы Президентінің Іс Басқармасы|Қазақстан президенті Іс басқарушысының]] орынбасары.

2017 жылы қаңтарда [[Қазақстан Республикасының Президенті|президент]] өкімімен [[Қазақстан Республикасы Президентінің Іс Басқармасы|Қазақстан президенті Іс басқарушысының]] бірінші орынбасары  болып тағайындалды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/public/index.php/kz/legal_acts/bylaws/memleket-basshysynyn-okimderimen-1339067615 |title=Мемлекет басшысының Өкімдерімен: |date=2016-12-30|lang=kk|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-03-07}}&lt;/ref&gt;

2017 жылы наурызда [[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] № 445 жарлығымен [[Ақмола облысы|Ақмола облысының]] [[Қазақстан облыстары әкімдерінің тізімі|әкімі]] болып тағайындалды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/legal_acts/decrees/mk-myrzalindi-akmola-oblysynyn-akimi-kyzmetine-tagaiyndau-turaly |title= М.К. Мырзалинді Ақмола облысының әкімі қызметіне тағайындау туралы |date=2017-03-14|lang=kk|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-03-07}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://sputnik.kz/amp/20190319/aqmola-oblysy-akimi-9612629.html |title= Ақмола облысының әкімі қызметінен босатылды |date=2019-03-19|lang=kk|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-03-07}}&lt;/ref&gt;

2019 жылы [[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] № 881 жарлығымен [[Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі|Қазақстан президенті әкімшілігі]] [[Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі#Басшылары|басшысының]] орынбасары болып тағайындалды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/legal_acts/decrees/mk-myrzalindi-kazakstan-respublikasy-prezidentinin-akimshiligi-basshysynyn-orynbasary-kyzmetine-tagaiyndau-turaly |title= М.К. Мырзалинді Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі Басшысының орынбасары қызметіне тағайындау туралы |date=2019-03-19|lang=kk|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-03-07}}&lt;/ref&gt;

2022 жылы [[Қазақстан|Қазақстанның]] [[Грузия|Грузиядағы]] [[Қазақстан елшілерінің тізімі#Посткеңестік кеңістік|Төтенше және Өкілетті Елшісі]] болып тағайындалды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysynyn-zharlygymen-malik-kenesbayuly-myrzalin-kazakstan-respublikasynyn-gruziyadagy-totenshe-zhane-okiletti-elshisi-bolyp-tagayyndaldy-ol-kazakstan-respublikasy-prezidentinin-akimshiligi-basshysynyn-orynbasary-lauazymynan-bosatyldy-911036 |title= Мемлекет басшысының Жарлығымен Мәлік Кеңесбайұлы Мырзалин Қазақстан Республикасының Грузиядағы Төтенше және Өкілетті Елшісі болып тағайындалды, ол Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі Басшысының орынбасары лауазымынан босатылды |date=2022-12-09|lang=kk|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-03-07}}&lt;/ref&gt;

=== Жеке өмірі ===
Үйленген, жұбайы Жанар Жақсылыққызы Мырзалина (1974 туған). Балалары: қызы — Динара (1996 туған) және ұлдары — Нұртай (2002 туған) мен Санжар (2009 туған).

== Марапаттары мен атақтары ==

* [[Ерен еңбегі үшін медалі]] (2005);
* [[Құрмет ордені]] (2014);
* [[Парасат ордені]] (2021);
* Қазақстан Республикасының құрметті спорт қайраткері.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}


[[Санат:Қазақстанның Грузиядағы елшілері]]
[[Санат:Ақмола облысының әкімдері]]
[[Санат:Мәскеу мемлекеттік халықаралық қатынастар институты түлектері]]
[[Санат:Йель университеті түлектері]]
[[Санат:Саясаттану ғылымының кандидаттары]]
[[Санат:Қазақстан дипломаттары]]</text>
      <sha1>733qr6l4rjwr404lpmuw27pe8wie5xu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>After Hours (The Weeknd альбомы)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>755302</id>
    <revision>
      <id>3631907</id>
      <parentid>3530780</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T16:18:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ShadZ01</username>
        <id>56180</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ShadZ01 [[After Hours]] бетін [[After Hours (The Weeknd альбомы)]] бетіне жылжытты</comment>
      <origin>3530780</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26300" sha1="objw8g5r5wqrx3i499jwlvx8okhuj7m" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=наурыз 2025}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;
'''''After Hours''''' — канадалық әнші [[The Weeknd]]-тің төртінші студиялық альбомы, 2020 жылғы 20 наурызда жарық көрді. Альбом атауы 2020 жылғы 13 ақпанда жарияланды&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://pitchfork.com/news/the-weeknd-announces-new-album-after-hours/|title=The Weeknd Announces New Album After Hours|publisher=Pitchfork|lang=en|accessdate=2020-02-15|archive-date=2020-02-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20200214214907/https://pitchfork.com/news/the-weeknd-announces-new-album-after-hours/|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://uproxx.com/music/the-weeknd-new-album-title-reveal/|title=The Weeknd Reveals The Title Of His New Album With A Surreal Teaser Video|author=Aaron WilliamsTwitter|date=2020-02-13|publisher=UPROXX|lang=en|accessdate=2020-02-15|archive-date=2020-02-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20200214152307/https://uproxx.com/music/the-weeknd-new-album-title-reveal/|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;. 2019 жылдың қарашасынан 2020 жылдың тамызына дейін альбомнан төрт сингл шықты: «[[Heartless (The Weeknd әні)|Heartless]]», «[[Blinding Lights]]»&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.nme.com/reviews/track/the-weeknd-heartless-blinding-lights-2581346|title=The Weeknd sets sights on dominating 2020 with swaggering 'Heartless' and 'Blinding Lights'|date=2019-11-29|publisher=NME|lang=en|accessdate=2020-02-15|archive-date=2020-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20200311052759/https://www.nme.com/reviews/track/the-weeknd-heartless-blinding-lights-2581346|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;автоссылка1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://variety.com/2020/music/news/weeknd-album-teaser-after-hours-watch-video-1203503446/|title=The Weeknd Drops Teaser for New Album, ‘After Hours’ (Watch)|author=Jem Aswad|date=2020-02-13|publisher=Variety|lang=en|accessdate=2020-02-15|archive-date=2020-02-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20200214160842/https://variety.com/2020/music/news/weeknd-album-teaser-after-hours-watch-video-1203503446/|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;, «In Your Eyes» және «[[Save Your Tears (The Weeknd әні)|Save Your Tears]]». Бұл [[The Weeknd]]-тің 2016 жылы шыққан ''[[Starboy]]'' альбомынан кейінгі алғашқы студиялық альбомы және 2018 жылы жарық көрген мини-LP ''[[My Dear Melancholy,]]'' туындысынан кейінгі келесі жобасы&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.popsugar.com/node/46951508|title=All About The Weeknd's Appropriately Titled Fourth Album, After Hours|author=Kelsey Garcia|date=2019-11-30|publisher=POPSUGAR Entertainment|lang=en|accessdate=2020-02-15}}&lt;/ref&gt;. Альбомда шақырылған әртістер жоқ екені ерекше назар аудартады.

== Тарихы ==  
Канадалық әнші [[The Weeknd]] өзінің жаңа альбомы туралы алғаш рет 2018 жылы қарашада айтқан. Ол концерт барысында: «VI тарау — жақында» деп мәлімдеген&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.nme.com/news/music/the-weeknd-teases-chapter-vi-album-shares-new-artwork-2413493|title=The Weeknd teases 'Chapter VI' album, shares new artwork {{!}} NME|date=2018-11-27|publisher=NME|lang=en|accessdate=2020-02-15|archive-date=2019-06-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20190630060301/https://www.nme.com/news/music/the-weeknd-teases-chapter-vi-album-shares-new-artwork-2413493}}&lt;/ref&gt;. 2019 жылдың 12 қаңтарында Тесфайе альбомның бағыты туралы: «Енді күндіз тыңдайтын музыка болмайды» деп жазды&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hotnewhiphop.com/the-weekend-says-new-album-will-be-less-pop-friendly-no-more-daytime-music-news.69193.html|title=The Weeknd Says New Album Will Be Less Pop-Friendly: &quot;No More Daytime Music&quot;|publisher=HotNewHipHop|accessdate=2020-02-15|archive-date=2020-02-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215122016/https://www.hotnewhiphop.com/the-weekend-says-new-album-will-be-less-pop-friendly-no-more-daytime-music-news.69193.html}}&lt;/ref&gt;. 2019 жылдың 6 тамызында ол жаңа альбоммен жұмысын жалғастырып жатқанын хабарлады&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.nme.com/news/music/the-weekend-teases-new-album-chapter-6-2536077|title=Is The Weeknd's new album finally on its way? {{!}} NME|date=2019-08-07|publisher=NME|lang=en|accessdate=2020-02-15|archive-date=2019-12-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20191218064601/https://www.nme.com/news/music/the-weekend-teases-new-album-chapter-6-2536077}}&lt;/ref&gt;. 2019 жылдың 24 қарашасында «[[Blinding Lights]]» әні [[Mercedes-Benz]] жарнамасында пайда болды&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.rap-up.com/2019/11/24/the-weeknd-new-single-blinding-lights/|title=The Weeknd to Release New Single 'Blinding Lights' on Black Friday|publisher=Rap-Up|lang=en|accessdate=2020-02-15|archive-date=2019-11-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20191128132032/https://www.rap-up.com/2019/11/24/the-weeknd-new-single-blinding-lights/}}&lt;/ref&gt;. 2019 жылдың 27 қарашасында [[Beats 1]] радиосында «[[Heartless (ән)|Heartless]]» әнінің премьерасы өтті&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://hiphop-n-more.com/2019/11/the-weeknd-to-release-2-new-singles-blinding-lights-heartless-this-week/|title=The Weeknd To Release 2 New Singles 'Blinding Lights' &amp; 'Heartless' This Week|publisher=HipHop-N-More|date=2019-11-26|archive-date=2020-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20200322125751/https://hiphop-n-more.com/2019/11/the-weeknd-to-release-2-new-singles-blinding-lights-heartless-this-week/}}&lt;/ref&gt;. 2020 жылдың 13 ақпанында Тесфайе жаңа альбом атауын жариялады — ''After Hours''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.mtv.com/news/3156604/the-weeknd-after-hours-album-teaser/|title=The Weeknd Announces New Album After Hours With An Ominous Teaser|author=Madeline Roth|publisher=MTV News|lang=en|accessdate=2020-02-15|archive-date=2020-03-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20200315182501/http://www.mtv.com/news/3156604/the-weeknd-after-hours-album-teaser/}}&lt;/ref&gt;.  

2020 жылдың 20 наурызында ол ресми түрде ''After Hours'' альбомын шығарды. Бұл альбомға 14 ән кірді. 30 наурызда оған тағы үш трек қосылды: «Nothing Compares», «Missed You» және «Final Lullaby»&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/8545778/the-weeknd-heartless-no-1-hot-100|title=The Weeknd's 'Heartless' Hits No. 1 on Hot 100|publisher=Billboard|accessdate=2020-02-15|archive-date=2020-01-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20200116053415/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/8545778/the-weeknd-heartless-no-1-hot-100}}&lt;/ref&gt;.  

== Көркем безендірілуі ==
Альбомның шығармашылық бағытын La Mar C. Taylor басқарды&lt;ref name=&quot;MBW&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.musicbusinessworldwide.com/confirmed-the-weeknds-after-hours-surpassed-a-million-pre-adds-on-apple-music-ahead-of-release/|title=Confirmed: The Weeknd's After Hours surpassed a million pre-adds on Apple Music ahead of release|website=Music Business Worldwide|last=Ingham|first=Tim|date=2020-03-20|accessdate=2020-03-21|deadlink=no|archive-date=2020-09-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20200917040433/https://www.musicbusinessworldwide.com/confirmed-the-weeknds-after-hours-surpassed-a-million-pre-adds-on-apple-music-ahead-of-release/}}&lt;/ref&gt;.

== Шығару және ілгерілету ==  

=== Жанды орындаулар ===  
2019 жылғы 5 желтоқсанда [[The Weeknd]] «[[Heartless (The Weeknd әні)|Heartless]]» синглін алғаш рет «[[Стивен Кольбермен кеш шоуы]]» бағдарламасында орындады&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/the-weeknd-heartless-colbert-923143/|title=Watch the Weeknd Perform Recent Single 'Heartless' on 'Colbert'|author=Emily Zemler|date=2019-12-06|publisher=Rolling Stone|lang=en|accessdate=2020-02-15|archive-date=2019-12-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20191225211011/https://www.rollingstone.com/music/music-news/the-weeknd-heartless-colbert-923143/|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;. Келесі күні «[[Blinding Lights]]» әні дәл сол бағдарламада алғаш рет орындалды&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/the-weeknd-blinding-lights-new-song-919726/|title=The Weeknd Releases Full Version of New Song 'Blinding Lights'|author=Daniel Kreps|date=2019-11-29|publisher=Rolling Stone|lang=en|accessdate=2020-02-15|archive-date=2019-12-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20191221041507/https://www.rollingstone.com/music/music-news/the-weeknd-blinding-lights-new-song-919726/|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;. Екі қойылым да көрермендер мен сыншылар тарапынан жоғары бағаға ие болды және [[Майкл Джексон]] мен [[Принс]]тің алғашқы қойылымдарымен салыстырылды&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://variety.com/2019/music/news/the-weeknd-heartless-late-show-stephen-colbert-watch-video-1203427642/|title=Watch The Weeknd Perform ‘Heartless’ on ‘The Late Show With Stephen Colbert’|author=LaTesha Harris|date=2019-12-06|publisher=Variety|lang=en|accessdate=2020-02-15|archive-date=2019-12-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20191227134409/https://variety.com/2019/music/news/the-weeknd-heartless-late-show-stephen-colbert-watch-video-1203427642/|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;. 2020 жылғы 22 қаңтарда «[[Джимми Киммел тікелей эфирде]]» бағдарламасында «Blinding Lights» композициясы орындалды. [[Эйбел Тесфайе]]нің бұл қойылымы осы әнге арналған бейнебаяннан шабыт алып қойылған болатын&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.billboard.com/articles/columns/hip-hop/8548806/the-weeknd-jimmy-kimmel-blinding-lights-video|title=The Weeknd Brings the 'Blinding Lights' to 'Kimmel' For Invigorating Performance: Watch|publisher=Billboard|accessdate=2020-02-15|archive-date=2020-02-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215122646/https://www.billboard.com/articles/columns/hip-hop/8548806/the-weeknd-jimmy-kimmel-blinding-lights-video|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;.  

[[The Weeknd]] 2020 жылғы 7 наурызда ''[[Saturday Night Live]]'' бағдарламасының 45-маусымының шығарылымында музыкалық қонақ ретінде қатысып, «Scared To Live» әнін алғаш рет орындады, сондай-ақ «[[Blinding Lights]]» синглін ұсынды&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://consequenceofsound.net/2020/02/david-byrne-the-weeknd-saturday-night-live-musical-guest/|title=David Byrne and The Weeknd to perform on Saturday Night Live|date=2020-02-06|publisher=Consequence of Sound|lang=en|accessdate=2020-02-15|archive-date=2020-02-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20200207133128/https://consequenceofsound.net/2020/02/david-byrne-the-weeknd-saturday-night-live-musical-guest/|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;.  

2020 жылғы 30 тамызда [[MTV Video Music Awards|MTV VMAs 2020]] рәсімінде [[The Weeknd]] «[[Blinding Lights]]» әнін орындап, көрермендерді таңғалдырды. Ол Нью-Йорктегі [[Хадсон-Ярдс|Hudson Yards]] кешенінің 335 метрлік биіктікте орналасқан бақылау алаңында өнер көрсетті.  

2020 жылғы 25 қыркүйекте [[The Weeknd]] ''Time100'' тікелей эфирінде алғаш рет өнер көрсетіп, [[Кенни Джи]]мен бірге «In Your Eyes» әнін және «[[Blinding Lights]]» синглін орындады.  

2020 жылғы 23 қарашада [[American Music Awards|AMAs 2020]] салтанатында [[The Weeknd]] [[Кенни Джи]]мен бірге «[[Save Your Tears (The Weeknd әні)|Save Your Tears]]» және «In Your Eyes» композицияларын орындады. Бұл қойылымда ол бос жолда ән айтып, жүгіріп, билеп, айналасында отшашулар жарқырап тұрды.  

2020 жылғы 25 қарашада [[Vevo]] алаңында [[The Weeknd]] бұрын-соңды тікелей эфирде орындамаған «Faith» әнін және [[Кенни Джи]]мен бірге «In Your Eyes» композициясын ұсынды.  

2020 жылғы 10 желтоқсанда ол [[IHeartMedia|iHeartRadio Jingle Ball Live]] концертінде өнер көрсетті. Концертке [[Билли Айлиш]], [[Сэм Смит]], [[Дуа Липа]] сынды танымал әртістер де қатысты. [[The Weeknd]] бұл кеште «In Your Eyes», «[[Blinding Lights]]» және «[[Save Your Tears (The Weeknd әні)|Save Your Tears]]» композицияларын орындады.

=== Синглдер ===
2019 жылдың 27 қарашасында альбомның алғашқы синглы, «[[Heartless (The Weeknd әні)|Heartless]]», сандық платформаларда және стримингтік сервистерде жарық көрді&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hotnewhiphop.com/the-weeknds-excited-to-start-new-brain-melting-psychotic-chapter-news.96639.html|title=The Weeknd's Excited To Start &quot;New Brain Melting Psychotic Chapter&quot;|publisher=HotNewHipHop|accessdate=2020-02-15|archive-date=2020-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20200322125828/https://www.hotnewhiphop.com/the-weeknds-excited-to-start-new-brain-melting-psychotic-chapter-news.96639.html|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;.  
Әннің продюсері - американдық [[Metro Boomin]]. «Heartless» [[Billboard Hot 100]] чартында бірінші орынға көтеріліп, [[The Weeknd]] үшін осы чарттағы төртінші, ал Metro Boomin продюсерлігімен шыққан екінші сингл болды&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.udiscovermusic.com/news/the-weeknd-heartless-no-1/|title=The Weeknd’s ‘Heartless’ Hits No.1 On Billboard Hot 100|author=Laura Stavropoulos|date=2019-12-09|publisher=uDiscover Music|lang=en|accessdate=2020-02-15|archive-date=2020-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20200322125835/https://www.udiscovermusic.com/news/the-weeknd-heartless-no-1/|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;.  
Әнге түсірілген бейнебаян 2019 жылдың 2 желтоқсанында жарияланды&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://pitchfork.com/news/watch-the-weeknds-new-heartless-video/|title=Watch the Weeknd’s New “Heartless” Video|publisher=pitchfork.com|accessdate=2020-02-15|archive-date=2020-02-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20200220040318/https://pitchfork.com/news/watch-the-weeknds-new-heartless-video/amp/|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;.

=== Тизер ===  
2020 жылдың 13 ақпанында [[The Weeknd]] 48 секундтық тизер жариялап, альбомның атауын ресми түрде хабарлады. Журналистер бұл тизердің 2019 жылы жарық көрген «[[Өңделмеген асыл тастар]]» фильміндегі сандық өңдеулерге ұқсастығын атап өтті. Бұл фильмде [[Абель Тесфайе]] камео рөлінде көрінген болатын&lt;ref name=&quot;автоссылка1&quot; /&gt;.  
Тизердің визуалды эффектілері альбомның алғашқы екі синглына түсірілген музыкалық бейнеклиптердегі графикалық элементтермен үндес болды&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.popdust.com/the-weeknd-new-album-2645142098.html|title=The Weeknd Dramatically Announces His New Album|author=10207037939562084|date=2020-02-13|publisher=Popdust|lang=en|accessdate=2020-02-15|archive-date=2020-02-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215122019/https://www.popdust.com/the-weeknd-new-album-2645142098.html|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;.

== Коммерциялық табысы ==
Альбомның ресми шығуына дейін де ''After Hours'' коммерциялық жетістікке жете бастады. 2020 жылдың 27 ақпанына дейінгі чарт кезеңінде ол АҚШ-тағы ''Rolling Stone'' Top 200 хит-парадында 10-орынға көтеріліп, 36 000 [[Альбомға теңестірілген бірлік|альбомға теңестірілген бірлік]] жинады&lt;ref name=&quot;RollingStone&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.rollingstone.com/charts/albums/2020-02-27/|title=Top 200 Albums|work=Rolling Stone|accessdate=2020-03-04|archive-date=2020-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20200302104558/https://www.rollingstone.com/charts/albums/2020-02-27/|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;. 2020 жылдың 19 наурызында ''After Hours'' [[Apple Music]] тарихындағы ең көп алдын-ала тапсырыс берілген альбом атанды, 1,02 миллионнан астам қолданушы оны өздерінің музыка кітапханаларына қосқан.  

Альбом [[Billboard 200]] хит-парадында бірінші орынға ие болды, 444 000 [[Альбомға теңестірілген бірлік|альбомға теңестірілген бірлік]] жинап, оның ішінде 275 000 таза сатылымнан құралды. Бұл The Weeknd үшін төртінші чарттың шыңына шыққан альбомы болып табылады және 2020 жылы ең жоғары сатылым көрсеткен алғашқы апта болды&lt;ref name=&quot;BB200&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9345850/the-weeknd-after-hours-billboard-200-debut-2020-biggest-week|title=The Weeknd's 'After Hours' Debuts at No. 1 on Billboard 200 Chart With Biggest Week of 2020|work=Billboard|last=Caulfield|first=Keith|date=2020-03-29|accessdate=2020-03-30|archive-date=2020-03-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20200329225706/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9345850/the-weeknd-after-hours-billboard-200-debut-2020-biggest-week|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;. Сонымен қатар, альбомдағы барлық 14 ән [[Billboard Hot 100]] чартына енді, оның ішінде он ән Top-40 ішінде, ал «[[Blinding Lights]]» бірінші орынға жайғасты&lt;ref name=&quot;EverySong&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/pro/every-song-weeknd-after-hours-hot-100|title=Every Song From The Weeknd's 'After Hours' Is on the Hot 100|work=Billboard|last=Zellener|first=Xander|date=2020-03-30|accessdate=2020-03-30|archive-date=2020-04-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20200403024432/https://www.billboard.com/amp/articles/business/chart-beat/9346588/every-song-weeknd-after-hours-hot-100|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;.  

Альбом [[Ұлыбритания альбомдар чарты|Ұлыбританияның ресми альбомдар чартында]] 26 000 бірлік сатылыммен бірінші орынға ие болып, The Weeknd үшін елдегі екінші көшбасшы альбом болды&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/the-weeknd-scores-second-uk-number-1-album-with-after-hours__29226/|title=The Weeknd scores second UK Number 1 album with After Hours|website=Official Charts Company|last=Ainsley|first=Helen|date=2020-03-27|accessdate=2020-03-28|archive-date=2020-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200328005832/https://www.officialcharts.com/chart-news/the-weeknd-scores-second-uk-number-1-album-with-after-hours__29226/|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;. Канадада ''After Hours'' 54 000 альбомға теңестірілген бірлік жинап, [[Канада альбомдар чарты|Канаданың альбомдар чартында]] бірінші орын алды&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fyimusicnews.ca/articles/2020/03/29/weeknd-has-weeks-no1-album|title=The Weeknd Has This Week's No.1 Album|website=FYIMusicNews|date=2020-03-29|accessdate=2020-03-31|archive-date=2020-04-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20200411083121/https://www.fyimusicnews.ca/articles/2020/03/29/weeknd-has-weeks-no1-album|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;.  

== Әндер тізімі ==
Ақпарат [[Apple Music]]&lt;ref name=&quot;AM&quot;&gt;{{cite web|url=https://music.apple.com/us/album/after-hours/1499378108|title=After Hours by The Weeknd|website=[[Apple Music]]|accessdate=2019-02-20|archive-date=2021-01-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20210130040739/https://music.apple.com/us/album/after-hours/1499378108|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;, [[Tidal]]&lt;ref name=&quot;Tidal&quot;&gt;{{cite web|url=https://listen.tidal.com/album/134858516/credits|title=Credits – TIDAL|website=[[Tidal]]|accessdate=2020-03-20|archive-date=2020-03-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20200320132758/https://listen.tidal.com/album/134858516/credits|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Tidal1&quot;&gt;{{cite web|url=https://listen.tidal.com/album/123765089|title=Heartless / The Weeknd|website=[[Tidal]]|accessdate=2020-02-20|archive-date=2020-02-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20200220060457/https://listen.tidal.com/album/123765089|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Tidal2&quot;&gt;{{cite web|url=https://listen.tidal.com/album/123764753|title=Blinding Lights / The Weeknd|website=Tidal|accessdate=2020-02-20|archive-date=2020-02-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20200220060456/https://listen.tidal.com/album/123764753|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Tidal3&quot;&gt;{{cite web|url=https://listen.tidal.com/album/131685881|title=After Hours / The Weeknd|website=Tidal|accessdate=2020-02-20|archive-date=2021-01-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210128094350/https://listen.tidal.com/album/131685881|deadlink=no}}&lt;/ref&gt; және [[Spotify]]&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=en|url=https://open.spotify.com/album/742eAldb4AJKLoPgJhGRE7|title=After Hours (Deluxe)|author=The Weeknd|author-link=The Weeknd|website=[[Spotify]]|date=2020-03-20|publisher=XO/ Republic Records, Universal Music Publishing, Warner Chappell Music|access-date=2022-07-22|archive-date=2022-07-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20220722171416/https://open.spotify.com/album/742eAldb4AJKLoPgJhGRE7|deadlink=no}}&lt;/ref&gt; сайттарынан алынды.

{{tracklist
| extra_column    = Продюсер(лер)
| headline        = ''After Hours'' альбомының стандартты нұсқасы
| total_length    = 56:12
| title1          = Alone Again
| writer1         = {{hlist|[[The Weeknd|Абель Тесфайе]]|Джейсон Кенневилл|Карло Монтаньезе|Фрэнк Дьюкс}}
| extra1          = {{hlist|Иллейнджело|The Weeknd|Дахела|Фрэнк Дьюкс}}
| length1         = 4:10
| title2          = Too Late
| writer2         = {{hlist|Тесфайе|Кенневилл|Монтаньезе|Рики Рид}}
| extra2          = {{hlist|Иллейнджело|The Weeknd|Дахела|Рики Рид|Нейт Мерсеро}}
| length2         = 3:59
| title3          = Hardest to Love
| writer3         = {{hlist|Тесфайе|Макс Мартин|Оскар Холтер}}
| extra3          = {{hlist|Макс Мартин|Оскар Холтер|The Weeknd}}
| length3         = 3:31
| title4          = Scared to Live
| writer4         = {{hlist|Тесфайе|Ахмад Балш|Макс Мартин|Оскар Холтер|Дэниел Лопатин|Элтон Джон|Берни Топин}}
| extra4          = {{hlist|Макс Мартин|Оскар Холтер|The Weeknd}}
| length4         = 3:11
}}

{{tracklist
| extra_column    = Продюсер(лер)
| total_length    = 1:05:32
| headline        = ''After Hours'' альбомының делюкс нұсқасы (бонус тректер)
| title15         = Nothing Compares
| writer15        = The Weeknd, Ahmad Balshe, Eric Burton Frederic, DaHeala, Nate Mercereau
| extra15         = DaHeala, Nate Mercereau, Ricky Reed, The Weeknd
| length15        = 3:42
| title16         = Missed You
| writer16        = DaHeala, The Weeknd
| extra16         = DaHeala, The Weeknd
| length16        = 2:24
| title17         = Final Lullaby
| writer17        = DaHeala, The Weeknd
| extra17         = DaHeala, The Weeknd
| length17        = 3:05
}}

{{Tracklist
| headline        = ''After Hours'' альбомының делюкс нұсқасы ([[Spotify]]; бонус трек)
| total_length    = 1:08:43
| extra_column    = Продюсер(лер)
| title18         = Save Your Tears
| note18          = [[Ремикс]]; [[Ариана Гранде|Ариана Гранде]]мен дуэт
| length18        = 3:11
| writer18        = Ахмед Белуши, Джейсон Квенневиль, [[The Weeknd|Эйбел Тесфайе]], [[Ариана Гранде]], [[Макс Мартин]], Оскар Холтер
| extra18         = Макс Мартин, Оскар Холтер, The Weeknd
}}

'''Ескертулер'''
* {{sup|{{note|a|[a]}}}} қосымша продюсер
* {{sup|{{note|b|[b]}}}} қосымша өңдеу

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}</text>
      <sha1>objw8g5r5wqrx3i499jwlvx8okhuj7m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қатысушы:Нұрғазы Әбдінәбиұлы Нұралдын</title>
    <ns>2</ns>
    <id>759796</id>
    <revision>
      <id>3631871</id>
      <parentid>3510732</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T13:18:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Нұрғазы Әбдінәбиұлы Нұралдын</username>
        <id>168687</id>
      </contributor>
      <comment>Беттің барлық мағлұматын алып тастады</comment>
      <origin>3631871</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Сабира Егізбайқызы Бибатырова</title>
    <ns>0</ns>
    <id>760859</id>
    <revision>
      <id>3631949</id>
      <parentid>3485540</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T17:38:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Sagzhan [[Бибатырова Сабира Егізбайқызы]] бетін [[Сабира Егізбайқызы Бибатырова]] бетіне жылжытты</comment>
      <origin>3480680</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4084" sha1="7yy5deiew1m08tml2jlccu0b6eq785p" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=маусым 2025}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;

'''Бибатырова Сабира Егізбайқызы''' — күйші, композитор, педагог, республикалық және халықаралық байқаулардың лауреаты, «Sabira Dombyra School» мектебінің негізін қалаушы әрі жетекшісі.

== '''Өмірбаяны''' ==
Сабира Егізбайқызы  Атырау қаласы, Балықшы ауданында дүниеге келген. 1999–2003 жылдары Дина Нұрпейісова атындағы музыка колледжін, 2003–2007 жылдары Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясын бітірген. Консерваторияда атақты күйші, профессор Қаршыға Ахмедияровтың класында білім алған.

== '''Шығармашылық жолы''' ==
2007–2013 жылдары Құрманғазы атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық халық аспаптар оркестрінің әртісі болды. 2008–2009 жылдары Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясында ұстаздық қызмет атқарды.

2012–2015 жылдары Алматы қаласында «Ақ жол» неке сарайының директоры және «Alma-event» ұйымдастыру агенттігінің жетекшісі қызметін атқарды. 2015 жылы анасының рухына арналған «Сөнбейді ана шырағың» атты шығармашылық кеш өткізді. 2024 жылы 300 қоғам қайраткері кітабына кірген.

== '''Авторлық жұмыстар''' ==
Сабира Егізбайқызы бірнеше шығармашылық концерттің авторы әрі режиссері:

* «Маржан қыз» (2011),
* «Есіңе ал» (2016),
* «Әнім саған аманат» (2016),
* «Ана – көктем» (2017),
* «Наурызым мерекем» (2017),
* «Мәңгілік ел» (2018, 2019),
* «Қобыз сыры» (2019)

== '''Педагогикалық қызметі''' ==
2019 жылы «Toremurat» бағдарламасы бойынша «Әр бала – дара бала» домбыра мектебін ашып, дарынды балалармен жұмыс жүргізе бастады. 2021 жылдан бастап бұл мектеп '''«Sabira Dombyra School»''' атауымен жұмысын жалғастыруда. Қазіргі таңда Алматы және Атырау қалаларында филиалдары бар, 500-ден астам шәкірт тәрбиеленуде. 2024 жылы желтоқсан айында &quot;Алатау&quot; дәстүрлі театрында «Sabira Dombyra School» 5 жылдық кеші өтті.

== '''Марапаттары''' ==

* 2009 жылы ҚР Мәдениет министрлігінің Құрмет грамотасы
* 2021 жылы «100 ұлт жанашыры» кітабына енді, «Батыр шапағаты», «Намыс» медальдары
* 2022 жылы «Алтын адам»

* 2023 жылы «Алтын жүрек» номинациясы
* 2025 жылы екінші рет &quot;Алтын адам&quot; номинациясы 

== '''Жетістіктері''' ==

* «Айналайын» (1996) — 1-орын
* «Шабыт» (2000) — 2-орын
* Дина Нұрпейісова атындағы байқау (2001) — Бас жүлде
* Қали Жантілеуов атындағы байқау (2002) — Бас жүлде
* Махамбет атындағы байқау (2003) — Бас жүлде

* «Алтын домбыра» (2009) — 1-орын</text>
      <sha1>7yy5deiew1m08tml2jlccu0b6eq785p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631961</id>
      <parentid>3631949</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T18:36:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3631961</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4042" sha1="9nkbx92upocg0rqs2veom72vakuu34h" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=маусым 2025}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;
'''Бибатырова Сабира Егізбайқызы''' — күйші, композитор, педагог, республикалық және халықаралық байқаулардың лауреаты, «Sabira Dombyra School» мектебінің негізін қалаушы әрі жетекшісі.

== Өмірбаяны ==
Сабира Егізбайқызы  Атырау қаласы, Балықшы ауданында дүниеге келген. 1999–2003 жылдары Дина Нұрпейісова атындағы музыка колледжін, 2003–2007 жылдары Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясын бітірген. Консерваторияда атақты күйші, профессор Қаршыға Ахмедияровтың класында білім алған.

== Шығармашылық жолы ==
2007–2013 жылдары Құрманғазы атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық халық аспаптар оркестрінің әртісі болды. 2008–2009 жылдары Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясында ұстаздық қызмет атқарды.

2012–2015 жылдары Алматы қаласында «Ақ жол» неке сарайының директоры және «Alma-event» ұйымдастыру агенттігінің жетекшісі қызметін атқарды. 2015 жылы анасының рухына арналған «Сөнбейді ана шырағың» атты шығармашылық кеш өткізді. 2024 жылы 300 қоғам қайраткері кітабына кірген.

== Авторлық жұмыстар ==
Сабира Егізбайқызы бірнеше шығармашылық концерттің авторы әрі режиссері:
* «Маржан қыз» (2011),
* «Есіңе ал» (2016),
* «Әнім саған аманат» (2016),
* «Ана – көктем» (2017),
* «Наурызым мерекем» (2017),
* «Мәңгілік ел» (2018, 2019),
* «Қобыз сыры» (2019)

== Педагогикалық қызметі ==
2019 жылы «Toremurat» бағдарламасы бойынша «Әр бала – дара бала» домбыра мектебін ашып, дарынды балалармен жұмыс жүргізе бастады. 2021 жылдан бастап бұл мектеп '''«Sabira Dombyra School»''' атауымен жұмысын жалғастыруда. Қазіргі таңда Алматы және Атырау қалаларында филиалдары бар, 500-ден астам шәкірт тәрбиеленуде. 2024 жылы желтоқсан айында &quot;Алатау&quot; дәстүрлі театрында «Sabira Dombyra School» 5 жылдық кеші өтті.

== Марапаттары ==
* 2009 жылы ҚР Мәдениет министрлігінің Құрмет грамотасы
* 2021 жылы «100 ұлт жанашыры» кітабына енді, «Батыр шапағаты», «Намыс» медальдары
* 2022 жылы «Алтын адам»
* 2023 жылы «Алтын жүрек» номинациясы
* 2025 жылы екінші рет &quot;Алтын адам&quot; номинациясы 

== Жетістіктері ==
* «Айналайын» (1996) — 1-орын
* «Шабыт» (2000) — 2-орын
* Дина Нұрпейісова атындағы байқау (2001) — Бас жүлде
* Қали Жантілеуов атындағы байқау (2002) — Бас жүлде
* Махамбет атындағы байқау (2003) — Бас жүлде
* «Алтын домбыра» (2009) — 1-орын</text>
      <sha1>9nkbx92upocg0rqs2veom72vakuu34h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ержан Нұрланұлы Жиенбаев</title>
    <ns>0</ns>
    <id>761511</id>
    <revision>
      <id>3631952</id>
      <parentid>3613566</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T17:41:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Casserium</username>
        <id>68287</id>
      </contributor>
      <origin>3631952</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8912" sha1="hk6r3o90za6wjxjwr4w5wzu512x1mce" xml:space="preserve">{{Мемлекеттік қайраткер
 | түс                  = 
 | Қазақша есімі        = Ержан Нұрланұлы Жиенбаев
 | Шынайы есімі         = 
 | Суреті               = Yerzhan Zhienbayev (cropped).jpg
 | Сурет ені            = 
 | Атауы                = Жиенбаев, 2019 жыл

 | Титулы               = [[Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі|Президент Әкімшілігі]] басшысының орынбасары
 | Ту                   = Flag of the President of Kazakhstan.svg
 | Ту2                  = Emblem of Kazakhstan latin.svg
 | Басқара бастады      = 3 маусым 2026 жылдан бастап
 | Басқаруын аяқтады    = 
 | Президент            = [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]]
 | Ізашары              = ''Президент көмекшісі ретінде өзі''
 | Ізбасары             = 

 | Басқара бастады_2      = 23 қазан 2019
 | Басқаруын аяқтады_2    = 1 қыркүйек 2023
 | Президент_2            = [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]]
 | Ізашары_2              = [[Әлия Ғалымжанқызы Рақышева|Әлия Рақышева]]
 | Ізбасары_2             = ''лауазым жойылды''

 | Титулы_3               = [[Қазақстан Республикасының Президенті|Президенттің]] құқықтық мәселелер жөніндегі көмекшісі
 | Ту_3                   = Flag of the President of Kazakhstan.svg
 | Ту2_3                  = Emblem of Kazakhstan latin.svg
 | Басқара бастады_3      = 1 қыркүйек 2023 
 | Басқаруын аяқтады_3    = 3 маусым 2026
 | Президент_3            = [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]]
 | Ізашары_3              = ''лауазым енгізілді''
 | Ізбасары_3             = ''лауазым жойылды''

 | Туған күні           = 20.12.1981
 | Туған жері           = {{туғанжері|Алматы|Алматыда}}, [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]
 | Қайтыс болған күні   = 
 | Қайтыс болған жері   = 
 | Жерленді             = 
 | Діні                 = 
 | Әкесі                =
 | Анасы                =
 | Жұбайы               = 
 | Балалары             = 
 | Қызмет еткен жылдары = 
 | Құрамында болды      = 
 | Әскер түрі           = 
 | Атағы                = 
 | Басқарды             = 
 | Шайқасы              = 
 | Ғылыми аясы          = 
 | Жұмыс істеген орны   = 
 | Партиясы             = 
 | Білімі               = [[Тұран (университет)|Тұран университеті]]
 | Ғылыми дәрежесі      = 
 | Мамандығы            = заңгер
 | Қолтаңбасы           = 
 | Сайты                = 
 | Commons              = 
 | Марапаттары          = {{Құрмет ордені}} {{Парасат ордені}} {{Барыс ордені}}
}}
'''Ержан Нұрланұлы Жиенбаев''' ([[20 желтоқсан]] [[1981 жыл|1981]], [[Алматы]]) — қазақстандық саясаткер және заңгер, 2019–2023 жылдары және 2026 жылдан бастап [[Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі|Президент Әкімшілігі]] басшысының орынбасары, 2023–2026 жылдары [[Қазақстан Республикасының Президенті|Президенттің]] құқықтық мәселелер жөніндегі көмекшісі.

== Өмірбаяны ==
Ержан Жиенбаев 1981 жылы [[Алматы]] қаласында дүниеге келген.

2002 жылы заң мамандығы бойынша [[Тұран (университет)|«Тұран» Университетін]], 2018 жылы Ресей халық шаруашылығы және мемлекеттік басқару академиясын «Executive MBA» бағдарламасы бойынша оқу бітірген.

2002–2005 жылдары [[Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі|Қаржы министрлігінің]] жүйесінде еңбек еткен.

2005–2019 жылдары [[Қазақстан Республикасы Үкіметінің Аппараты|Премьер-Министр Кеңсесінің]] құрылымында жұмыс істеді: 2012 жылға дейін Заң бөлімінің аға сарапшысы, бас сарапшысы, бас кеңесшісі, сектор меңгерушісі, бөлім меңгерушінің орынбасары, 2012—2013 жылдары Заңнама, қорғаныс және құқықтық тәртіп бөлімі меңгерушісінің орынбасары, 2013—2019 жылдары Заң бөлімінің меңгерушісі, 2019 жылғы шілде – қазан аралығында Премьер-Министр Кеңсесі басшысының орынбасары болып қызмет атқарды.

2019–2023 жылдары [[Қазақстан Президенті Әкімшілігі басшысының орынбасары|Президент Әкімшілігі Басшысының орынбасары]], 2023–2026 жылдары Президенттің құқықтық мәселелер жөніндегі көмекшісі болып жұмыс істеді.&lt;ref&gt;[https://www.akorda.kz/kz/executive_office/executive_office_stucture/kazakstan-respublikasy-prezidenti-akimshiligi-basshysynyn-orynbasary-zhienbaev-erzhan-nurlanuly Қазақстан Республикасы Президентінің құқықтық мәселелер жөніндегі көмекшісі Жиенбаев Ержан Нұрланұлы]&lt;/ref&gt; 2022 жылы Конституцияға өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы ұсыныстарды тұжырымдау жөніндегі жұмыс тобына жетекшілік етті.&lt;ref&gt;[https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-respublikasynyn-konstituciyasyna-ozgerister-men-tolyktyrular-engizu-turaly-usynystardy-tuzhyrymdau-zhonindegi-zhumys-toby-turaly-292216 Қазақстан Республикасының Конституциясына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы ұсыныстарды тұжырымдау жөніндегі жұмыс тобы туралы]&lt;/ref&gt; 2025—2026 жылдары Парламенттік реформа жөніндегі жұмыс тобы жетекшісінің орынбасары болды.&lt;ref&gt;[https://kaz.nur.kz/politics/kazakhstan/2294997-parlamenttik-reforma-zhonindegi-zhumys-toby-quryldy-onyng-quramyna-kim-kirdi/ Парламенттік реформа жөніндегі жұмыс тобы құрылды: оның құрамына кім кірді]&lt;/ref&gt; 2026 жылы Конституциялық реформа жөніндегі комиссияның мүшесі болды.&lt;ref&gt;[https://www.akorda.kz/kz/konstituciyalyk-reforma-zhonindegi-komissiyany-konstituciyalyk-komissiya-kuru-turaly-2103544 Конституциялық реформа жөніндегі комиссияны (Конституциялық комиссия) құру туралы]&lt;/ref&gt;

2026 жылғы 3 маусымда Президент Әкімшілігі Басшысының орынбасары болып тағайындалды.&lt;ref&gt;[https://www.akorda.kz/kz/en-zhienbaev-turaly-352540 Е.Н. Жиенбаев туралы]&lt;/ref&gt;

== Марапаттары ==
«Құрмет» (2016), «Парасат» (2021), «Барыс» (2025)  ордендерімен, ҚР Президентінің Алғысымен (2020), ҚР Президентінің Құрмет грамотасымен (2021), 7 мерейтойлық медальмен марапатталған.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Тұран университеті түлектері]]
[[Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері]]</text>
      <sha1>hk6r3o90za6wjxjwr4w5wzu512x1mce</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Үлгі:Қазақша Уикипедия статистикасы/Кеше.json</title>
    <ns>10</ns>
    <id>764845</id>
    <revision>
      <id>3631965</id>
      <parentid>3631633</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T19:01:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ArystanbekBot</username>
        <id>33174</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Кешегі деректерді жаңарту</comment>
      <origin>3631965</origin>
      <model>json</model>
      <format>application/json</format>
      <text bytes="130" sha1="4ws390fn9net20m4vsdjga0dkj8rbal" xml:space="preserve">{
	&quot;articles&quot;: 244324,
	&quot;pages&quot;: 668735,
	&quot;edits&quot;: 3628248,
	&quot;users&quot;: 179886,
	&quot;activeusers&quot;: 321,
	&quot;admins&quot;: 15,
	&quot;files&quot;: 8763
}</text>
      <sha1>4ws390fn9net20m4vsdjga0dkj8rbal</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі (финал)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>772856</id>
    <revision>
      <id>3632031</id>
      <parentid>3541438</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T23:45:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ShadZ01</username>
        <id>56180</id>
      </contributor>
      <origin>3632031</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5403" sha1="khi7b3emi40nevg8b1s4h6sk3nv2e8t" xml:space="preserve">{{футбол матчы
|атауы=Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі (финал)
|логотип =
|ені = 
|турнир = [[Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі]]
|алдыңғы = [[Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі (финал)|2022]]
|команда1 = 
|команда2 = 
|команда1ел = 
|команда2ел = 
|команда1есеп =
|команда2есеп =  
|детальдар =
|стадион = Метлайф-стэдиум
|қала = [[Нью-Джерси]]
|дата = 19 шілде 2026
|келесі = ''[[Футболдан 2030 жылғы әлем біріншілігі (финал)|2030]]''
}}
'''2026 жылғы футболдан әлем чемпионатының финалы''' ({{Lang-en|2026 FIFA World Cup Final}}) — 2026 жылғы футболдан әлем чемпионатының заключительный матчы. Матч 2026 жылдың 19 шілдесінде [[Нью-Йорк]]&lt;nowiki/&gt;тің пригороды [[Ист-Ратерфорд]]&lt;nowiki/&gt;та ([[Нью-Джерси]] штаты) «[[Метлайф-стэдиум|Метлайф]]&lt;nowiki/&gt;» стадионында өтті.&lt;ref&gt;[https://www.usatoday.com/story/sports/soccer/2024/09/28/fifa-club-world-cup-2025-game-sites/75434506007/ FIFA Club World Cup 2025: Game sites in United States revealed]&lt;/ref&gt;

Матчта [[Испания Ұлттық футбол құрамасы|Испания]] мен [[Аргентина Ұлттық футбол құрамасы|Аргентина]] құрамалары ойнады — алғаш рет әлем чемпионатының финалында действующий [[Футболдан 2024 жылғы Еуропа біріншілігі|Еуропа чемпионы]] мен [[Футболдан Америка кубогы 2024|Оңтүстік Америка чемпионы]] кездесті.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/spain-v-argentina-live-stream-team-news-tickets-and-more|title=Spain v Argentina|website=fifa.com|date=2026-07-16|lang=en}}&lt;/ref&gt; Әлем чемпионатының жеңімпазы өз тарихында екінші рет Испания құрамасы болды.

== Тарихы ==
Бұған дейін Аргентина әлем чемпионатын үш рет жеңіп алған — [[Футболдан 1978 жылғы әлем біріншілігі|1978]], [[Футболдан 1986 жылғы әлем біріншілігі|1986]] және [[Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі|2022]] жылдары, сондай-ақ финалда үш рет жеңілген — [[Футболдан 1930 жылғы әлем біріншілігі|1930]], [[Футболдан 1990 жылғы әлем біріншілігі|1990]] және [[Футболдан 2014 жылғы әлем біріншілігі|2014]] жылдары.

Испания осы чемпионатқа дейін [[Футболдан 2010 жылғы әлем біріншілігі|2010 жылғы]] әлем чемпионы болған.

Бұл чемпионаттың финалы — [[Уругвай Ұлттық футбол құрамасы|Уругвай]] мен Аргентина құрамалары кездескен 1930 жылғы чемпионаттан кейін екі [[Испан тілі|испан тілді ел]]&lt;nowiki/&gt;дің құрамалары финалда кездесетін әлем чемпионаттарының екінші финалдық матчы.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Rey|first=Débora|date=July 17, 2026|title=Argentines and Spaniards face divided loyalties ahead of Spain-Argentina World Cup final|url=https://www.orlandosentinel.com/2026/07/17/argentina-spain-brotherhood/|work=[[Orlando Sentinel]]|agency=Associated Press|accessdate=July 17, 2026}}&lt;/ref&gt;

[[Футболдан әлем чемпионаты|Әлем чемпионат]]&lt;nowiki/&gt;тары аясында бұл командалар тек бір рет кездескен: 1966 жылы 13 шілдеде [[Англия Ұлттық футбол құрамасы|Англияда өткен әлем чемпионаты]]&lt;nowiki/&gt;ның топтық кезеңінде, онда Аргентина 2:1 есебімен [[Футболдан әлем чемпионаты 1966. 2 топ|жеңіске жеткен]].&lt;ref&gt;{{cite web|title=Copa Mundial de la FIFA Inglaterra 1966|url=https://www.fifa.com/es/match-centre/match/17/26/238/1578?date=1966-07-13|work=FIFA|accessdate=2026-07-16|lang=es}}&lt;/ref&gt;

== Матч ==
=== Детальдар ===
{{матч туралы есептеме
|мерзімі=19 шілде 2026
|команда1=
|есеп=
|команда2=
|голдар1=
|голдар2=
|стадион=MetLife Stadium, [[Нью-Джерси]]
|көрермендер=
|referee=
}}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сілтемелер ==
* [https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026 FIFA World Cup 2026™]
{{Футболдан әлем чемпионаттары}}
[[Санат:Футболдан әлем біріншілігінің финалдары]]
[[Санат:2026 жылғы футбол]]</text>
      <sha1>khi7b3emi40nevg8b1s4h6sk3nv2e8t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632032</id>
      <parentid>3632031</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T23:51:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ShadZ01</username>
        <id>56180</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тарихы */</comment>
      <origin>3632032</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10184" sha1="j41ij6lajlsp1wxauktdb3qi3m3bq45" xml:space="preserve">{{футбол матчы
|атауы=Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі (финал)
|логотип =
|ені = 
|турнир = [[Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі]]
|алдыңғы = [[Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі (финал)|2022]]
|команда1 = 
|команда2 = 
|команда1ел = 
|команда2ел = 
|команда1есеп =
|команда2есеп =  
|детальдар =
|стадион = Метлайф-стэдиум
|қала = [[Нью-Джерси]]
|дата = 19 шілде 2026
|келесі = ''[[Футболдан 2030 жылғы әлем біріншілігі (финал)|2030]]''
}}
'''2026 жылғы футболдан әлем чемпионатының финалы''' ({{Lang-en|2026 FIFA World Cup Final}}) — 2026 жылғы футболдан әлем чемпионатының заключительный матчы. Матч 2026 жылдың 19 шілдесінде [[Нью-Йорк]]&lt;nowiki/&gt;тің пригороды [[Ист-Ратерфорд]]&lt;nowiki/&gt;та ([[Нью-Джерси]] штаты) «[[Метлайф-стэдиум|Метлайф]]&lt;nowiki/&gt;» стадионында өтті.&lt;ref&gt;[https://www.usatoday.com/story/sports/soccer/2024/09/28/fifa-club-world-cup-2025-game-sites/75434506007/ FIFA Club World Cup 2025: Game sites in United States revealed]&lt;/ref&gt;

Матчта [[Испания Ұлттық футбол құрамасы|Испания]] мен [[Аргентина Ұлттық футбол құрамасы|Аргентина]] құрамалары ойнады — алғаш рет әлем чемпионатының финалында действующий [[Футболдан 2024 жылғы Еуропа біріншілігі|Еуропа чемпионы]] мен [[Футболдан Америка кубогы 2024|Оңтүстік Америка чемпионы]] кездесті.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/spain-v-argentina-live-stream-team-news-tickets-and-more|title=Spain v Argentina|website=fifa.com|date=2026-07-16|lang=en}}&lt;/ref&gt; Әлем чемпионатының жеңімпазы өз тарихында екінші рет Испания құрамасы болды.

== Тарихы ==
Бұған дейін Аргентина әлем чемпионатын үш рет жеңіп алған — [[Футболдан 1978 жылғы әлем біріншілігі|1978]], [[Футболдан 1986 жылғы әлем біріншілігі|1986]] және [[Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі|2022]] жылдары, сондай-ақ финалда үш рет жеңілген — [[Футболдан 1930 жылғы әлем біріншілігі|1930]], [[Футболдан 1990 жылғы әлем біріншілігі|1990]] және [[Футболдан 2014 жылғы әлем біріншілігі|2014]] жылдары.

Испания осы чемпионатқа дейін [[Футболдан 2010 жылғы әлем біріншілігі|2010 жылғы]] әлем чемпионы болған.

Бұл чемпионаттың финалы — [[Уругвай Ұлттық футбол құрамасы|Уругвай]] мен Аргентина құрамалары кездескен 1930 жылғы чемпионаттан кейін екі [[Испан тілі|испан тілді ел]]&lt;nowiki/&gt;дің құрамалары финалда кездесетін әлем чемпионаттарының екінші финалдық матчы.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Rey|first=Débora|date=July 17, 2026|title=Argentines and Spaniards face divided loyalties ahead of Spain-Argentina World Cup final|url=https://www.orlandosentinel.com/2026/07/17/argentina-spain-brotherhood/|work=[[Orlando Sentinel]]|agency=Associated Press|accessdate=July 17, 2026}}&lt;/ref&gt;

[[Футболдан әлем чемпионаты|Әлем чемпионат]]&lt;nowiki/&gt;тары аясында бұл командалар тек бір рет кездескен: 1966 жылы 13 шілдеде [[Англия Ұлттық футбол құрамасы|Англияда өткен әлем чемпионаты]]&lt;nowiki/&gt;ның топтық кезеңінде, онда Аргентина 2:1 есебімен [[Футболдан әлем чемпионаты 1966. 2 топ|жеңіске жеткен]].&lt;ref&gt;{{cite web|title=Copa Mundial de la FIFA Inglaterra 1966|url=https://www.fifa.com/es/match-centre/match/17/26/238/1578?date=1966-07-13|work=FIFA|accessdate=2026-07-16|lang=es}}&lt;/ref&gt;

== Матчтың күні мен өтетін орнын таңдауы ==
2023 жылдың наурызында [[ФИФА]] финал күнін жариялады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fifa.com/fifaplus/en/articles/date-set-for-2026-world-cup-final-canada-mexico-usa|title=Date set for FIFA World Cup 26 final|website=fifa.com|publisher=[[ФИФА]]|date=2023-03-16|lang=en|archive-date=2023-11-16|access-date=2026-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20231116030400/https://www.fifa.com/fifaplus/en/articles/date-set-for-2026-world-cup-final-canada-mexico-usa|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Финалдың өтетін орны 2024 жылдың ақпанында жарияланды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nytimes.com/athletic/live-blogs/world-cup-2026-schedule-announcement-live-updates-final/r7oDr4oG9qK4/|title=World Cup 2026 schedule announcement live updates: Latest as FIFA selects host city for final|website=nytimes.com|publisher=[[The Athletic]]|date=2024-02-04|lang=en|archive-date=2024-02-06|access-date=2026-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20240206103527/https://theathletic.com/live-blogs/world-cup-2026-schedule-announcement-live-updates-final/r7oDr4oG9qK4/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Стадионы ==
Финал [[Нью-Йорк]]&lt;nowiki/&gt;тен батысқа қарай 16 шақырым жердегі [[Ист-Ратерфорд]]&lt;nowiki/&gt;тағы «[[Метлайф-стэдиум|Метлайф]]&lt;nowiki/&gt;» стадионында өтті. Турнир барысында стадион «Нью-Йорк Нью-Джерси» ({{lang-en|New York New Jersey Stadium}}) деп аталады, бұл ФИФА-ның демеушілік атауларға қатысты саясатына байланысты.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.npr.org/2024/02/04/1229073496/2026-world-cup-final-nyc-nj-metlife-stadium|title=The 2026 World Cup final will take place at New Jersey's MetLife Stadium|website=npr.org|publisher=[[NPR]]|date=2024-02-04|lang=en}}&lt;/ref&gt; «Метлайф» [[Ұлттық футбол лигасы]] (НФЛ) клубтары «[[Нью-Йорк Джайентс]]&lt;nowiki/&gt;» пен «[[Нью-Йорк Джетс]]&lt;nowiki/&gt;» командаларының үй стадионы болып табылады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.washingtonpost.com/sports/soccer/2024/02/04/2026-world-cup-schedule/1c65f7a0-c3a0-11ee-bbc9-9b5ca9b20779_story.html|title=2026 World Cup final will be played at MetLife Stadium in New Jersey|website=washingtonpost.com|publisher=[[The Washington Post]]|date=2024-02-04|lang=en}}&lt;/ref&gt; Ол 82,5 мың көрермен сыйдырады. 2014 жылдың ақпанында стадионда [[Супербоул XLVIII]],&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2024/02/09/nyregion/new-york-new-jersey-world-cup-final.html|title='New York New Jersey' Got the World Cup Final. Now Comes the Hard Part|website=nytimes.com|publisher=The New York Times|date=2024-02-09|lang=en|archive-date=2025-03-25|access-date=2026-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20250325232935/https://www.nytimes.com/2024/02/09/nyregion/new-york-new-jersey-world-cup-final.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2016 жылдың маусымында — [[футболдан Америка кубогының финалы]],&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nytimes.com/athletic/5241468/2024/02/04/world-cup-final-2026-new-jersey/|title=New Jersey's MetLife Stadium wins the 2026 World Cup final|website=nytimes.com|publisher=[[The Athletic]]|date=2024-02-04|lang=en|archive-date=2025-10-29|access-date=2026-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20251029154017/https://www.nytimes.com/athletic/5241468/2024/02/04/world-cup-final-2026-new-jersey/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2025 жылдың шілдесінде — [[ФИФА Клубтық әлем чемпионатының финалы]] өтті.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.usatoday.com/story/sports/soccer/2024/09/28/fifa-club-world-cup-2025-game-sites/75434506007/|title=2025 FIFA Club World Cup final set: Where games will be played in U.S.|website=usatoday.com|publisher=USA Today|date=2024-09-28|lang=en}}&lt;/ref&gt;

Финалдың өзінен бөлек, стадион 2026 жылғы әлем чемпионатының тағы жеті матчын қабылдады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://abc7ny.com/post/2026-world-cup-schedule-metlife-stadium/18259275/|title=2026 FIFA World Cup schedule at MetLife Stadium for New York-New Jersey matches|website=abc7ny.com|date=2025-12-08|lang=en|archive-date=2026-04-23|access-date=2026-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20260423021206/https://abc7ny.com/post/2026-world-cup-schedule-metlife-stadium/18259275/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Матчы ==

=== Детальдар ===
{{матч туралы есептеме
|мерзімі=19 шілде 2026
|команда1=
|есеп=
|команда2=
|голдар1=
|голдар2=
|стадион=MetLife Stadium, [[Нью-Джерси]]
|көрермендер=
|referee=
}}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сілтемелер ==
* [https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026 FIFA World Cup 2026™]
{{Футболдан әлем чемпионаттары}}
[[Санат:Футболдан әлем біріншілігінің финалдары]]
[[Санат:2026 жылғы футбол]]</text>
      <sha1>j41ij6lajlsp1wxauktdb3qi3m3bq45</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632033</id>
      <parentid>3632032</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T23:52:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ShadZ01</username>
        <id>56180</id>
      </contributor>
      <origin>3632033</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10120" sha1="709iokjr0k2n3l9ac0guuyhjb1pb9fw" xml:space="preserve">{{футбол матчы
|атауы=Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі (финал)
|логотип =
|ені = 
|турнир = [[Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі]]
|алдыңғы = [[Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі (финал)|2022]]
|команда1 = 
|команда2 = 
|команда1ел = 
|команда2ел = 
|команда1есеп =
|команда2есеп =  
|детальдар =
|стадион = Метлайф-стэдиум
|қала = [[Нью-Джерси]]
|дата = 19 шілде 2026
|келесі = ''[[Футболдан 2030 жылғы әлем біріншілігі (финал)|2030]]''
}}
'''2026 жылғы футболдан әлем чемпионатының финалы''' ({{Lang-en|2026 FIFA World Cup Final}}) — 2026 жылғы футболдан әлем чемпионатының заключительный матчы. Матч 2026 жылдың 19 шілдесінде [[Нью-Йорк]]тің пригороды [[Ист-Ратерфорд]]та ([[Нью-Джерси]] штаты) «[[Метлайф-стэдиум|Метлайф]]&lt;nowiki/&gt;» стадионында өтті.&lt;ref&gt;[https://www.usatoday.com/story/sports/soccer/2024/09/28/fifa-club-world-cup-2025-game-sites/75434506007/ FIFA Club World Cup 2025: Game sites in United States revealed]&lt;/ref&gt;

Матчта [[Испания Ұлттық футбол құрамасы|Испания]] мен [[Аргентина Ұлттық футбол құрамасы|Аргентина]] құрамалары ойнады — алғаш рет әлем чемпионатының финалында действующий [[Футболдан 2024 жылғы Еуропа біріншілігі|Еуропа чемпионы]] мен [[Футболдан Америка кубогы 2024|Оңтүстік Америка чемпионы]] кездесті.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/spain-v-argentina-live-stream-team-news-tickets-and-more|title=Spain v Argentina|website=fifa.com|date=2026-07-16|lang=en}}&lt;/ref&gt; Әлем чемпионатының жеңімпазы өз тарихында екінші рет Испания құрамасы болды.

== Тарихы ==
Бұған дейін Аргентина әлем чемпионатын үш рет жеңіп алған — [[Футболдан 1978 жылғы әлем біріншілігі|1978]], [[Футболдан 1986 жылғы әлем біріншілігі|1986]] және [[Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі|2022]] жылдары, сондай-ақ финалда үш рет жеңілген — [[Футболдан 1930 жылғы әлем біріншілігі|1930]], [[Футболдан 1990 жылғы әлем біріншілігі|1990]] және [[Футболдан 2014 жылғы әлем біріншілігі|2014]] жылдары.

Испания осы чемпионатқа дейін [[Футболдан 2010 жылғы әлем біріншілігі|2010 жылғы]] әлем чемпионы болған.

Бұл чемпионаттың финалы — [[Уругвай Ұлттық футбол құрамасы|Уругвай]] мен Аргентина құрамалары кездескен 1930 жылғы чемпионаттан кейін екі [[Испан тілі|испан тілді ел]]дің құрамалары финалда кездесетін әлем чемпионаттарының екінші финалдық матчы.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Rey|first=Débora|date=July 17, 2026|title=Argentines and Spaniards face divided loyalties ahead of Spain-Argentina World Cup final|url=https://www.orlandosentinel.com/2026/07/17/argentina-spain-brotherhood/|work=[[Orlando Sentinel]]|agency=Associated Press|accessdate=July 17, 2026}}&lt;/ref&gt;

[[Футболдан әлем чемпионаты|Әлем чемпионат]]тары аясында бұл командалар тек бір рет кездескен: 1966 жылы 13 шілдеде [[Англия Ұлттық футбол құрамасы|Англияда өткен әлем чемпионаты]]ның топтық кезеңінде, онда Аргентина 2:1 есебімен [[Футболдан әлем чемпионаты 1966. 2 топ|жеңіске жеткен]].&lt;ref&gt;{{cite web|title=Copa Mundial de la FIFA Inglaterra 1966|url=https://www.fifa.com/es/match-centre/match/17/26/238/1578?date=1966-07-13|work=FIFA|accessdate=2026-07-16|lang=es}}&lt;/ref&gt;

== Матчтың күні мен өтетін орнын таңдауы ==
2023 жылдың наурызында [[ФИФА]] финал күнін жариялады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fifa.com/fifaplus/en/articles/date-set-for-2026-world-cup-final-canada-mexico-usa|title=Date set for FIFA World Cup 26 final|website=fifa.com|publisher=[[ФИФА]]|date=2023-03-16|lang=en|archive-date=2023-11-16|access-date=2026-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20231116030400/https://www.fifa.com/fifaplus/en/articles/date-set-for-2026-world-cup-final-canada-mexico-usa|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Финалдың өтетін орны 2024 жылдың ақпанында жарияланды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nytimes.com/athletic/live-blogs/world-cup-2026-schedule-announcement-live-updates-final/r7oDr4oG9qK4/|title=World Cup 2026 schedule announcement live updates: Latest as FIFA selects host city for final|website=nytimes.com|publisher=[[The Athletic]]|date=2024-02-04|lang=en|archive-date=2024-02-06|access-date=2026-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20240206103527/https://theathletic.com/live-blogs/world-cup-2026-schedule-announcement-live-updates-final/r7oDr4oG9qK4/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Стадионы ==
Финал [[Нью-Йорк]]тен батысқа қарай 16 шақырым жердегі [[Ист-Ратерфорд]]тағы «[[Метлайф-стэдиум|Метлайф]]&lt;nowiki/&gt;» стадионында өтті. Турнир барысында стадион «Нью-Йорк Нью-Джерси» ({{lang-en|New York New Jersey Stadium}}) деп аталады, бұл ФИФА-ның демеушілік атауларға қатысты саясатына байланысты.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.npr.org/2024/02/04/1229073496/2026-world-cup-final-nyc-nj-metlife-stadium|title=The 2026 World Cup final will take place at New Jersey's MetLife Stadium|website=npr.org|publisher=[[NPR]]|date=2024-02-04|lang=en}}&lt;/ref&gt; «Метлайф» [[Ұлттық футбол лигасы]] (НФЛ) клубтары «[[Нью-Йорк Джайентс]]&lt;nowiki/&gt;» пен «[[Нью-Йорк Джетс]]&lt;nowiki/&gt;» командаларының үй стадионы болып табылады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.washingtonpost.com/sports/soccer/2024/02/04/2026-world-cup-schedule/1c65f7a0-c3a0-11ee-bbc9-9b5ca9b20779_story.html|title=2026 World Cup final will be played at MetLife Stadium in New Jersey|website=washingtonpost.com|publisher=[[The Washington Post]]|date=2024-02-04|lang=en}}&lt;/ref&gt; Ол 82,5 мың көрермен сыйдырады. 2014 жылдың ақпанында стадионда [[Супербоул XLVIII]],&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2024/02/09/nyregion/new-york-new-jersey-world-cup-final.html|title='New York New Jersey' Got the World Cup Final. Now Comes the Hard Part|website=nytimes.com|publisher=The New York Times|date=2024-02-09|lang=en|archive-date=2025-03-25|access-date=2026-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20250325232935/https://www.nytimes.com/2024/02/09/nyregion/new-york-new-jersey-world-cup-final.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2016 жылдың маусымында — [[футболдан Америка кубогының финалы]],&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nytimes.com/athletic/5241468/2024/02/04/world-cup-final-2026-new-jersey/|title=New Jersey's MetLife Stadium wins the 2026 World Cup final|website=nytimes.com|publisher=[[The Athletic]]|date=2024-02-04|lang=en|archive-date=2025-10-29|access-date=2026-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20251029154017/https://www.nytimes.com/athletic/5241468/2024/02/04/world-cup-final-2026-new-jersey/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2025 жылдың шілдесінде — [[ФИФА Клубтық әлем чемпионатының финалы]] өтті.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.usatoday.com/story/sports/soccer/2024/09/28/fifa-club-world-cup-2025-game-sites/75434506007/|title=2025 FIFA Club World Cup final set: Where games will be played in U.S.|website=usatoday.com|publisher=USA Today|date=2024-09-28|lang=en}}&lt;/ref&gt;

Финалдың өзінен бөлек, стадион 2026 жылғы әлем чемпионатының тағы жеті матчын қабылдады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://abc7ny.com/post/2026-world-cup-schedule-metlife-stadium/18259275/|title=2026 FIFA World Cup schedule at MetLife Stadium for New York-New Jersey matches|website=abc7ny.com|date=2025-12-08|lang=en|archive-date=2026-04-23|access-date=2026-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20260423021206/https://abc7ny.com/post/2026-world-cup-schedule-metlife-stadium/18259275/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Матчы ==
=== Детальдар ===
{{матч туралы есептеме
|мерзімі=19 шілде 2026
|команда1=
|есеп=
|команда2=
|голдар1=
|голдар2=
|стадион=MetLife Stadium, [[Нью-Джерси]]
|көрермендер=
|referee=
}}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сілтемелер ==
* [https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026 FIFA World Cup 2026™]
{{Футболдан әлем чемпионаттары}}
[[Санат:Футболдан әлем біріншілігінің финалдары]]
[[Санат:2026 жылғы футбол]]</text>
      <sha1>709iokjr0k2n3l9ac0guuyhjb1pb9fw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632034</id>
      <parentid>3632033</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T23:52:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ShadZ01</username>
        <id>56180</id>
      </contributor>
      <origin>3632034</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10196" sha1="eusm4ikowy4eg0kv5b9bx746ibmy4t1" xml:space="preserve">{{футбол матчы
|атауы=Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі (финал)
|логотип = MetLife Stadium Exterior, 2026 FIFA World Cup (June 20, 2026) (cropped).jpg
|ені = 
|турнир = [[Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі]]
|алдыңғы = [[Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі (финал)|2022]]
|команда1 = 
|команда2 = 
|команда1ел = 
|команда2ел = 
|команда1есеп =
|команда2есеп =  
|детальдар =
|стадион = Метлайф-стэдиум
|қала = [[Нью-Джерси]]
|дата = 19 шілде 2026
|келесі = ''[[Футболдан 2030 жылғы әлем біріншілігі (финал)|2030]]''
}}
'''2026 жылғы футболдан әлем чемпионатының финалы''' ({{Lang-en|2026 FIFA World Cup Final}}) — 2026 жылғы футболдан әлем чемпионатының заключительный матчы. Матч 2026 жылдың 19 шілдесінде [[Нью-Йорк]]тің пригороды [[Ист-Ратерфорд]]та ([[Нью-Джерси]] штаты) «[[Метлайф-стэдиум|Метлайф]]&lt;nowiki/&gt;» стадионында өтті.&lt;ref&gt;[https://www.usatoday.com/story/sports/soccer/2024/09/28/fifa-club-world-cup-2025-game-sites/75434506007/ FIFA Club World Cup 2025: Game sites in United States revealed]&lt;/ref&gt;

Матчта [[Испания Ұлттық футбол құрамасы|Испания]] мен [[Аргентина Ұлттық футбол құрамасы|Аргентина]] құрамалары ойнады — алғаш рет әлем чемпионатының финалында действующий [[Футболдан 2024 жылғы Еуропа біріншілігі|Еуропа чемпионы]] мен [[Футболдан Америка кубогы 2024|Оңтүстік Америка чемпионы]] кездесті.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/spain-v-argentina-live-stream-team-news-tickets-and-more|title=Spain v Argentina|website=fifa.com|date=2026-07-16|lang=en}}&lt;/ref&gt; Әлем чемпионатының жеңімпазы өз тарихында екінші рет Испания құрамасы болды.

== Тарихы ==
Бұған дейін Аргентина әлем чемпионатын үш рет жеңіп алған — [[Футболдан 1978 жылғы әлем біріншілігі|1978]], [[Футболдан 1986 жылғы әлем біріншілігі|1986]] және [[Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі|2022]] жылдары, сондай-ақ финалда үш рет жеңілген — [[Футболдан 1930 жылғы әлем біріншілігі|1930]], [[Футболдан 1990 жылғы әлем біріншілігі|1990]] және [[Футболдан 2014 жылғы әлем біріншілігі|2014]] жылдары.

Испания осы чемпионатқа дейін [[Футболдан 2010 жылғы әлем біріншілігі|2010 жылғы]] әлем чемпионы болған.

Бұл чемпионаттың финалы — [[Уругвай Ұлттық футбол құрамасы|Уругвай]] мен Аргентина құрамалары кездескен 1930 жылғы чемпионаттан кейін екі [[Испан тілі|испан тілді ел]]дің құрамалары финалда кездесетін әлем чемпионаттарының екінші финалдық матчы.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Rey|first=Débora|date=July 17, 2026|title=Argentines and Spaniards face divided loyalties ahead of Spain-Argentina World Cup final|url=https://www.orlandosentinel.com/2026/07/17/argentina-spain-brotherhood/|work=[[Orlando Sentinel]]|agency=Associated Press|accessdate=July 17, 2026}}&lt;/ref&gt;

[[Футболдан әлем чемпионаты|Әлем чемпионат]]тары аясында бұл командалар тек бір рет кездескен: 1966 жылы 13 шілдеде [[Англия Ұлттық футбол құрамасы|Англияда өткен әлем чемпионаты]]ның топтық кезеңінде, онда Аргентина 2:1 есебімен [[Футболдан әлем чемпионаты 1966. 2 топ|жеңіске жеткен]].&lt;ref&gt;{{cite web|title=Copa Mundial de la FIFA Inglaterra 1966|url=https://www.fifa.com/es/match-centre/match/17/26/238/1578?date=1966-07-13|work=FIFA|accessdate=2026-07-16|lang=es}}&lt;/ref&gt;

== Матчтың күні мен өтетін орнын таңдауы ==
2023 жылдың наурызында [[ФИФА]] финал күнін жариялады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fifa.com/fifaplus/en/articles/date-set-for-2026-world-cup-final-canada-mexico-usa|title=Date set for FIFA World Cup 26 final|website=fifa.com|publisher=[[ФИФА]]|date=2023-03-16|lang=en|archive-date=2023-11-16|access-date=2026-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20231116030400/https://www.fifa.com/fifaplus/en/articles/date-set-for-2026-world-cup-final-canada-mexico-usa|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Финалдың өтетін орны 2024 жылдың ақпанында жарияланды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nytimes.com/athletic/live-blogs/world-cup-2026-schedule-announcement-live-updates-final/r7oDr4oG9qK4/|title=World Cup 2026 schedule announcement live updates: Latest as FIFA selects host city for final|website=nytimes.com|publisher=[[The Athletic]]|date=2024-02-04|lang=en|archive-date=2024-02-06|access-date=2026-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20240206103527/https://theathletic.com/live-blogs/world-cup-2026-schedule-announcement-live-updates-final/r7oDr4oG9qK4/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Стадионы ==
Финал [[Нью-Йорк]]тен батысқа қарай 16 шақырым жердегі [[Ист-Ратерфорд]]тағы «[[Метлайф-стэдиум|Метлайф]]&lt;nowiki/&gt;» стадионында өтті. Турнир барысында стадион «Нью-Йорк Нью-Джерси» ({{lang-en|New York New Jersey Stadium}}) деп аталады, бұл ФИФА-ның демеушілік атауларға қатысты саясатына байланысты.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.npr.org/2024/02/04/1229073496/2026-world-cup-final-nyc-nj-metlife-stadium|title=The 2026 World Cup final will take place at New Jersey's MetLife Stadium|website=npr.org|publisher=[[NPR]]|date=2024-02-04|lang=en}}&lt;/ref&gt; «Метлайф» [[Ұлттық футбол лигасы]] (НФЛ) клубтары «[[Нью-Йорк Джайентс]]&lt;nowiki/&gt;» пен «[[Нью-Йорк Джетс]]&lt;nowiki/&gt;» командаларының үй стадионы болып табылады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.washingtonpost.com/sports/soccer/2024/02/04/2026-world-cup-schedule/1c65f7a0-c3a0-11ee-bbc9-9b5ca9b20779_story.html|title=2026 World Cup final will be played at MetLife Stadium in New Jersey|website=washingtonpost.com|publisher=[[The Washington Post]]|date=2024-02-04|lang=en}}&lt;/ref&gt; Ол 82,5 мың көрермен сыйдырады. 2014 жылдың ақпанында стадионда [[Супербоул XLVIII]],&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2024/02/09/nyregion/new-york-new-jersey-world-cup-final.html|title='New York New Jersey' Got the World Cup Final. Now Comes the Hard Part|website=nytimes.com|publisher=The New York Times|date=2024-02-09|lang=en|archive-date=2025-03-25|access-date=2026-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20250325232935/https://www.nytimes.com/2024/02/09/nyregion/new-york-new-jersey-world-cup-final.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2016 жылдың маусымында — [[футболдан Америка кубогының финалы]],&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nytimes.com/athletic/5241468/2024/02/04/world-cup-final-2026-new-jersey/|title=New Jersey's MetLife Stadium wins the 2026 World Cup final|website=nytimes.com|publisher=[[The Athletic]]|date=2024-02-04|lang=en|archive-date=2025-10-29|access-date=2026-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20251029154017/https://www.nytimes.com/athletic/5241468/2024/02/04/world-cup-final-2026-new-jersey/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2025 жылдың шілдесінде — [[ФИФА Клубтық әлем чемпионатының финалы]] өтті.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.usatoday.com/story/sports/soccer/2024/09/28/fifa-club-world-cup-2025-game-sites/75434506007/|title=2025 FIFA Club World Cup final set: Where games will be played in U.S.|website=usatoday.com|publisher=USA Today|date=2024-09-28|lang=en}}&lt;/ref&gt;

Финалдың өзінен бөлек, стадион 2026 жылғы әлем чемпионатының тағы жеті матчын қабылдады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://abc7ny.com/post/2026-world-cup-schedule-metlife-stadium/18259275/|title=2026 FIFA World Cup schedule at MetLife Stadium for New York-New Jersey matches|website=abc7ny.com|date=2025-12-08|lang=en|archive-date=2026-04-23|access-date=2026-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20260423021206/https://abc7ny.com/post/2026-world-cup-schedule-metlife-stadium/18259275/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Матчы ==
=== Детальдар ===
{{матч туралы есептеме
|мерзімі=19 шілде 2026
|команда1=
|есеп=
|команда2=
|голдар1=
|голдар2=
|стадион=MetLife Stadium, [[Нью-Джерси]]
|көрермендер=
|referee=
}}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сілтемелер ==
* [https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026 FIFA World Cup 2026™]
{{Футболдан әлем чемпионаттары}}
[[Санат:Футболдан әлем біріншілігінің финалдары]]
[[Санат:2026 жылғы футбол]]</text>
      <sha1>eusm4ikowy4eg0kv5b9bx746ibmy4t1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632035</id>
      <parentid>3632034</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T23:53:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ShadZ01</username>
        <id>56180</id>
      </contributor>
      <origin>3632035</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10201" sha1="de5vfgfo4eils67v9xk76d153j5s4bh" xml:space="preserve">{{футбол матчы
|атауы=Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі (финал)
|логотип = MetLife Stadium Exterior, 2026 FIFA World Cup (June 20, 2026) (cropped).jpg
|ені = 250px
|турнир = [[Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі]]
|алдыңғы = [[Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі (финал)|2022]]
|команда1 = 
|команда2 = 
|команда1ел = 
|команда2ел = 
|команда1есеп =
|команда2есеп =  
|детальдар =
|стадион = Метлайф-стэдиум
|қала = [[Нью-Джерси]]
|дата = 19 шілде 2026
|келесі = ''[[Футболдан 2030 жылғы әлем біріншілігі (финал)|2030]]''
}}
'''2026 жылғы футболдан әлем чемпионатының финалы''' ({{Lang-en|2026 FIFA World Cup Final}}) — 2026 жылғы футболдан әлем чемпионатының заключительный матчы. Матч 2026 жылдың 19 шілдесінде [[Нью-Йорк]]тің пригороды [[Ист-Ратерфорд]]та ([[Нью-Джерси]] штаты) «[[Метлайф-стэдиум|Метлайф]]&lt;nowiki/&gt;» стадионында өтті.&lt;ref&gt;[https://www.usatoday.com/story/sports/soccer/2024/09/28/fifa-club-world-cup-2025-game-sites/75434506007/ FIFA Club World Cup 2025: Game sites in United States revealed]&lt;/ref&gt;

Матчта [[Испания Ұлттық футбол құрамасы|Испания]] мен [[Аргентина Ұлттық футбол құрамасы|Аргентина]] құрамалары ойнады — алғаш рет әлем чемпионатының финалында действующий [[Футболдан 2024 жылғы Еуропа біріншілігі|Еуропа чемпионы]] мен [[Футболдан Америка кубогы 2024|Оңтүстік Америка чемпионы]] кездесті.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/spain-v-argentina-live-stream-team-news-tickets-and-more|title=Spain v Argentina|website=fifa.com|date=2026-07-16|lang=en}}&lt;/ref&gt; Әлем чемпионатының жеңімпазы өз тарихында екінші рет Испания құрамасы болды.

== Тарихы ==
Бұған дейін Аргентина әлем чемпионатын үш рет жеңіп алған — [[Футболдан 1978 жылғы әлем біріншілігі|1978]], [[Футболдан 1986 жылғы әлем біріншілігі|1986]] және [[Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі|2022]] жылдары, сондай-ақ финалда үш рет жеңілген — [[Футболдан 1930 жылғы әлем біріншілігі|1930]], [[Футболдан 1990 жылғы әлем біріншілігі|1990]] және [[Футболдан 2014 жылғы әлем біріншілігі|2014]] жылдары.

Испания осы чемпионатқа дейін [[Футболдан 2010 жылғы әлем біріншілігі|2010 жылғы]] әлем чемпионы болған.

Бұл чемпионаттың финалы — [[Уругвай Ұлттық футбол құрамасы|Уругвай]] мен Аргентина құрамалары кездескен 1930 жылғы чемпионаттан кейін екі [[Испан тілі|испан тілді ел]]дің құрамалары финалда кездесетін әлем чемпионаттарының екінші финалдық матчы.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Rey|first=Débora|date=July 17, 2026|title=Argentines and Spaniards face divided loyalties ahead of Spain-Argentina World Cup final|url=https://www.orlandosentinel.com/2026/07/17/argentina-spain-brotherhood/|work=[[Orlando Sentinel]]|agency=Associated Press|accessdate=July 17, 2026}}&lt;/ref&gt;

[[Футболдан әлем чемпионаты|Әлем чемпионат]]тары аясында бұл командалар тек бір рет кездескен: 1966 жылы 13 шілдеде [[Англия Ұлттық футбол құрамасы|Англияда өткен әлем чемпионаты]]ның топтық кезеңінде, онда Аргентина 2:1 есебімен [[Футболдан әлем чемпионаты 1966. 2 топ|жеңіске жеткен]].&lt;ref&gt;{{cite web|title=Copa Mundial de la FIFA Inglaterra 1966|url=https://www.fifa.com/es/match-centre/match/17/26/238/1578?date=1966-07-13|work=FIFA|accessdate=2026-07-16|lang=es}}&lt;/ref&gt;

== Матчтың күні мен өтетін орнын таңдауы ==
2023 жылдың наурызында [[ФИФА]] финал күнін жариялады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fifa.com/fifaplus/en/articles/date-set-for-2026-world-cup-final-canada-mexico-usa|title=Date set for FIFA World Cup 26 final|website=fifa.com|publisher=[[ФИФА]]|date=2023-03-16|lang=en|archive-date=2023-11-16|access-date=2026-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20231116030400/https://www.fifa.com/fifaplus/en/articles/date-set-for-2026-world-cup-final-canada-mexico-usa|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Финалдың өтетін орны 2024 жылдың ақпанында жарияланды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nytimes.com/athletic/live-blogs/world-cup-2026-schedule-announcement-live-updates-final/r7oDr4oG9qK4/|title=World Cup 2026 schedule announcement live updates: Latest as FIFA selects host city for final|website=nytimes.com|publisher=[[The Athletic]]|date=2024-02-04|lang=en|archive-date=2024-02-06|access-date=2026-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20240206103527/https://theathletic.com/live-blogs/world-cup-2026-schedule-announcement-live-updates-final/r7oDr4oG9qK4/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Стадионы ==
Финал [[Нью-Йорк]]тен батысқа қарай 16 шақырым жердегі [[Ист-Ратерфорд]]тағы «[[Метлайф-стэдиум|Метлайф]]&lt;nowiki/&gt;» стадионында өтті. Турнир барысында стадион «Нью-Йорк Нью-Джерси» ({{lang-en|New York New Jersey Stadium}}) деп аталады, бұл ФИФА-ның демеушілік атауларға қатысты саясатына байланысты.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.npr.org/2024/02/04/1229073496/2026-world-cup-final-nyc-nj-metlife-stadium|title=The 2026 World Cup final will take place at New Jersey's MetLife Stadium|website=npr.org|publisher=[[NPR]]|date=2024-02-04|lang=en}}&lt;/ref&gt; «Метлайф» [[Ұлттық футбол лигасы]] (НФЛ) клубтары «[[Нью-Йорк Джайентс]]&lt;nowiki/&gt;» пен «[[Нью-Йорк Джетс]]&lt;nowiki/&gt;» командаларының үй стадионы болып табылады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.washingtonpost.com/sports/soccer/2024/02/04/2026-world-cup-schedule/1c65f7a0-c3a0-11ee-bbc9-9b5ca9b20779_story.html|title=2026 World Cup final will be played at MetLife Stadium in New Jersey|website=washingtonpost.com|publisher=[[The Washington Post]]|date=2024-02-04|lang=en}}&lt;/ref&gt; Ол 82,5 мың көрермен сыйдырады. 2014 жылдың ақпанында стадионда [[Супербоул XLVIII]],&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2024/02/09/nyregion/new-york-new-jersey-world-cup-final.html|title='New York New Jersey' Got the World Cup Final. Now Comes the Hard Part|website=nytimes.com|publisher=The New York Times|date=2024-02-09|lang=en|archive-date=2025-03-25|access-date=2026-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20250325232935/https://www.nytimes.com/2024/02/09/nyregion/new-york-new-jersey-world-cup-final.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2016 жылдың маусымында — [[футболдан Америка кубогының финалы]],&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nytimes.com/athletic/5241468/2024/02/04/world-cup-final-2026-new-jersey/|title=New Jersey's MetLife Stadium wins the 2026 World Cup final|website=nytimes.com|publisher=[[The Athletic]]|date=2024-02-04|lang=en|archive-date=2025-10-29|access-date=2026-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20251029154017/https://www.nytimes.com/athletic/5241468/2024/02/04/world-cup-final-2026-new-jersey/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2025 жылдың шілдесінде — [[ФИФА Клубтық әлем чемпионатының финалы]] өтті.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.usatoday.com/story/sports/soccer/2024/09/28/fifa-club-world-cup-2025-game-sites/75434506007/|title=2025 FIFA Club World Cup final set: Where games will be played in U.S.|website=usatoday.com|publisher=USA Today|date=2024-09-28|lang=en}}&lt;/ref&gt;

Финалдың өзінен бөлек, стадион 2026 жылғы әлем чемпионатының тағы жеті матчын қабылдады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://abc7ny.com/post/2026-world-cup-schedule-metlife-stadium/18259275/|title=2026 FIFA World Cup schedule at MetLife Stadium for New York-New Jersey matches|website=abc7ny.com|date=2025-12-08|lang=en|archive-date=2026-04-23|access-date=2026-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20260423021206/https://abc7ny.com/post/2026-world-cup-schedule-metlife-stadium/18259275/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Матчы ==
=== Детальдар ===
{{матч туралы есептеме
|мерзімі=19 шілде 2026
|команда1=
|есеп=
|команда2=
|голдар1=
|голдар2=
|стадион=MetLife Stadium, [[Нью-Джерси]]
|көрермендер=
|referee=
}}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сілтемелер ==
* [https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026 FIFA World Cup 2026™]
{{Футболдан әлем чемпионаттары}}
[[Санат:Футболдан әлем біріншілігінің финалдары]]
[[Санат:2026 жылғы футбол]]</text>
      <sha1>de5vfgfo4eils67v9xk76d153j5s4bh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632036</id>
      <parentid>3632035</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T23:55:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ShadZ01</username>
        <id>56180</id>
      </contributor>
      <origin>3632036</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10412" sha1="tk88jfbm2qzuz1g9vj16ovpyof3nl7z" xml:space="preserve">{{футбол матчы
|атауы=Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі (финал)
|логотип = MetLife Stadium Exterior, 2026 FIFA World Cup (June 20, 2026) (cropped).jpg
|ені = 250px
|турнир = [[Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі]]
|алдыңғы = [[Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі (финал)|2022]]
|команда1 = [[Испания Ұлттық футбол құрамасы|Испания]]
|команда2 = [[Аргентина Ұлттық футбол құрамасы|Аргентина]]
|команда1ел = {{ту|Испания}}
|команда2ел = {{ту|Аргентина}}
|команда1есеп =0
|команда2есеп =1 
|детальдар =
|стадион = Метлайф-стэдиум
|қала = [[Нью-Джерси]]
|дата = 19 шілде 2026
|келесі = ''[[Футболдан 2030 жылғы әлем біріншілігі (финал)|2030]]''
}}
'''2026 жылғы футболдан әлем чемпионатының финалы''' ({{Lang-en|2026 FIFA World Cup Final}}) — 2026 жылғы футболдан әлем чемпионатының заключительный матчы. Матч 2026 жылдың 19 шілдесінде [[Нью-Йорк]]тің пригороды [[Ист-Ратерфорд]]та ([[Нью-Джерси]] штаты) «[[Метлайф-стэдиум|Метлайф]]&lt;nowiki/&gt;» стадионында өтті.&lt;ref&gt;[https://www.usatoday.com/story/sports/soccer/2024/09/28/fifa-club-world-cup-2025-game-sites/75434506007/ FIFA Club World Cup 2025: Game sites in United States revealed]&lt;/ref&gt;

Матчта [[Испания Ұлттық футбол құрамасы|Испания]] мен [[Аргентина Ұлттық футбол құрамасы|Аргентина]] құрамалары ойнады — алғаш рет әлем чемпионатының финалында действующий [[Футболдан 2024 жылғы Еуропа біріншілігі|Еуропа чемпионы]] мен [[Футболдан Америка кубогы 2024|Оңтүстік Америка чемпионы]] кездесті.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/spain-v-argentina-live-stream-team-news-tickets-and-more|title=Spain v Argentina|website=fifa.com|date=2026-07-16|lang=en}}&lt;/ref&gt; Әлем чемпионатының жеңімпазы өз тарихында екінші рет Испания құрамасы болды.

== Тарихы ==
Бұған дейін Аргентина әлем чемпионатын үш рет жеңіп алған — [[Футболдан 1978 жылғы әлем біріншілігі|1978]], [[Футболдан 1986 жылғы әлем біріншілігі|1986]] және [[Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі|2022]] жылдары, сондай-ақ финалда үш рет жеңілген — [[Футболдан 1930 жылғы әлем біріншілігі|1930]], [[Футболдан 1990 жылғы әлем біріншілігі|1990]] және [[Футболдан 2014 жылғы әлем біріншілігі|2014]] жылдары.

Испания осы чемпионатқа дейін [[Футболдан 2010 жылғы әлем біріншілігі|2010 жылғы]] әлем чемпионы болған.

Бұл чемпионаттың финалы — [[Уругвай Ұлттық футбол құрамасы|Уругвай]] мен Аргентина құрамалары кездескен 1930 жылғы чемпионаттан кейін екі [[Испан тілі|испан тілді ел]]дің құрамалары финалда кездесетін әлем чемпионаттарының екінші финалдық матчы.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Rey|first=Débora|date=July 17, 2026|title=Argentines and Spaniards face divided loyalties ahead of Spain-Argentina World Cup final|url=https://www.orlandosentinel.com/2026/07/17/argentina-spain-brotherhood/|work=[[Orlando Sentinel]]|agency=Associated Press|accessdate=July 17, 2026}}&lt;/ref&gt;

[[Футболдан әлем чемпионаты|Әлем чемпионат]]тары аясында бұл командалар тек бір рет кездескен: 1966 жылы 13 шілдеде [[Англия Ұлттық футбол құрамасы|Англияда өткен әлем чемпионаты]]ның топтық кезеңінде, онда Аргентина 2:1 есебімен [[Футболдан әлем чемпионаты 1966. 2 топ|жеңіске жеткен]].&lt;ref&gt;{{cite web|title=Copa Mundial de la FIFA Inglaterra 1966|url=https://www.fifa.com/es/match-centre/match/17/26/238/1578?date=1966-07-13|work=FIFA|accessdate=2026-07-16|lang=es}}&lt;/ref&gt;

== Матчтың күні мен өтетін орнын таңдауы ==
2023 жылдың наурызында [[ФИФА]] финал күнін жариялады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fifa.com/fifaplus/en/articles/date-set-for-2026-world-cup-final-canada-mexico-usa|title=Date set for FIFA World Cup 26 final|website=fifa.com|publisher=[[ФИФА]]|date=2023-03-16|lang=en|archive-date=2023-11-16|access-date=2026-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20231116030400/https://www.fifa.com/fifaplus/en/articles/date-set-for-2026-world-cup-final-canada-mexico-usa|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Финалдың өтетін орны 2024 жылдың ақпанында жарияланды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nytimes.com/athletic/live-blogs/world-cup-2026-schedule-announcement-live-updates-final/r7oDr4oG9qK4/|title=World Cup 2026 schedule announcement live updates: Latest as FIFA selects host city for final|website=nytimes.com|publisher=[[The Athletic]]|date=2024-02-04|lang=en|archive-date=2024-02-06|access-date=2026-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20240206103527/https://theathletic.com/live-blogs/world-cup-2026-schedule-announcement-live-updates-final/r7oDr4oG9qK4/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Стадионы ==
Финал [[Нью-Йорк]]тен батысқа қарай 16 шақырым жердегі [[Ист-Ратерфорд]]тағы «[[Метлайф-стэдиум|Метлайф]]&lt;nowiki/&gt;» стадионында өтті. Турнир барысында стадион «Нью-Йорк Нью-Джерси» ({{lang-en|New York New Jersey Stadium}}) деп аталады, бұл ФИФА-ның демеушілік атауларға қатысты саясатына байланысты.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.npr.org/2024/02/04/1229073496/2026-world-cup-final-nyc-nj-metlife-stadium|title=The 2026 World Cup final will take place at New Jersey's MetLife Stadium|website=npr.org|publisher=[[NPR]]|date=2024-02-04|lang=en}}&lt;/ref&gt; «Метлайф» [[Ұлттық футбол лигасы]] (НФЛ) клубтары «[[Нью-Йорк Джайентс]]&lt;nowiki/&gt;» пен «[[Нью-Йорк Джетс]]&lt;nowiki/&gt;» командаларының үй стадионы болып табылады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.washingtonpost.com/sports/soccer/2024/02/04/2026-world-cup-schedule/1c65f7a0-c3a0-11ee-bbc9-9b5ca9b20779_story.html|title=2026 World Cup final will be played at MetLife Stadium in New Jersey|website=washingtonpost.com|publisher=[[The Washington Post]]|date=2024-02-04|lang=en}}&lt;/ref&gt; Ол 82,5 мың көрермен сыйдырады. 2014 жылдың ақпанында стадионда [[Супербоул XLVIII]],&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2024/02/09/nyregion/new-york-new-jersey-world-cup-final.html|title='New York New Jersey' Got the World Cup Final. Now Comes the Hard Part|website=nytimes.com|publisher=The New York Times|date=2024-02-09|lang=en|archive-date=2025-03-25|access-date=2026-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20250325232935/https://www.nytimes.com/2024/02/09/nyregion/new-york-new-jersey-world-cup-final.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2016 жылдың маусымында — [[футболдан Америка кубогының финалы]],&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nytimes.com/athletic/5241468/2024/02/04/world-cup-final-2026-new-jersey/|title=New Jersey's MetLife Stadium wins the 2026 World Cup final|website=nytimes.com|publisher=[[The Athletic]]|date=2024-02-04|lang=en|archive-date=2025-10-29|access-date=2026-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20251029154017/https://www.nytimes.com/athletic/5241468/2024/02/04/world-cup-final-2026-new-jersey/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2025 жылдың шілдесінде — [[ФИФА Клубтық әлем чемпионатының финалы]] өтті.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.usatoday.com/story/sports/soccer/2024/09/28/fifa-club-world-cup-2025-game-sites/75434506007/|title=2025 FIFA Club World Cup final set: Where games will be played in U.S.|website=usatoday.com|publisher=USA Today|date=2024-09-28|lang=en}}&lt;/ref&gt;

Финалдың өзінен бөлек, стадион 2026 жылғы әлем чемпионатының тағы жеті матчын қабылдады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://abc7ny.com/post/2026-world-cup-schedule-metlife-stadium/18259275/|title=2026 FIFA World Cup schedule at MetLife Stadium for New York-New Jersey matches|website=abc7ny.com|date=2025-12-08|lang=en|archive-date=2026-04-23|access-date=2026-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20260423021206/https://abc7ny.com/post/2026-world-cup-schedule-metlife-stadium/18259275/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Матчы ==
=== Детальдар ===
{{матч туралы есептеме
|мерзімі=19 шілде 2026
|команда1=
|есеп=
|команда2=
|голдар1=
|голдар2=
|стадион=MetLife Stadium, [[Нью-Джерси]]
|көрермендер=
|referee=
}}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сілтемелер ==
* [https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026 FIFA World Cup 2026™]
{{Футболдан әлем чемпионаттары}}
[[Санат:Футболдан әлем біріншілігінің финалдары]]
[[Санат:2026 жылғы футбол]]</text>
      <sha1>tk88jfbm2qzuz1g9vj16ovpyof3nl7z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632037</id>
      <parentid>3632036</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T23:58:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ShadZ01</username>
        <id>56180</id>
      </contributor>
      <origin>3632037</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10522" sha1="bnl4g8rdi95p1kcuaclcx0z22o489lr" xml:space="preserve">{{футбол матчы
|атауы=Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі (финал)
|логотип = MetLife Stadium Exterior, 2026 FIFA World Cup (June 20, 2026) (cropped).jpg
|ені = 250px
|турнир = [[Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі]]
|алдыңғы = [[Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі (финал)|2022]]
|команда1 = [[Испания Ұлттық футбол құрамасы|Испания]]
|команда2 = [[Аргентина Ұлттық футбол құрамасы|Аргентина]]
|команда1ел = {{ту|Испания}}
|команда2ел = {{ту|Аргентина}}
|команда1есеп =0
|команда2есеп =1 
|детальдар =
|стадион = Метлайф-стэдиум
|қала = [[Нью-Джерси]]
|дата = 19 шілде 2026
|арбитр = [[Славко Винчич]] ([[Словения футбол одағы|Словения]])
|келесі = ''[[Футболдан 2030 жылғы әлем біріншілігі (финал)|2030]]''
}}
'''2026 жылғы футболдан әлем чемпионатының финалы''' ({{Lang-en|2026 FIFA World Cup Final}}) — 2026 жылғы футболдан әлем чемпионатының заключительный матчы. Матч 2026 жылдың 19 шілдесінде [[Нью-Йорк]]тің пригороды [[Ист-Ратерфорд]]та ([[Нью-Джерси]] штаты) «[[Метлайф-стэдиум|Метлайф]]&lt;nowiki/&gt;» стадионында өтті.&lt;ref&gt;[https://www.usatoday.com/story/sports/soccer/2024/09/28/fifa-club-world-cup-2025-game-sites/75434506007/ FIFA Club World Cup 2025: Game sites in United States revealed]&lt;/ref&gt;

Матчта [[Испания Ұлттық футбол құрамасы|Испания]] мен [[Аргентина Ұлттық футбол құрамасы|Аргентина]] құрамалары ойнады — алғаш рет әлем чемпионатының финалында действующий [[Футболдан 2024 жылғы Еуропа біріншілігі|Еуропа чемпионы]] мен [[Футболдан Америка кубогы 2024|Оңтүстік Америка чемпионы]] кездесті.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/spain-v-argentina-live-stream-team-news-tickets-and-more|title=Spain v Argentina|website=fifa.com|date=2026-07-16|lang=en}}&lt;/ref&gt; Әлем чемпионатының жеңімпазы өз тарихында екінші рет Испания құрамасы болды.

== Тарихы ==
Бұған дейін Аргентина әлем чемпионатын үш рет жеңіп алған — [[Футболдан 1978 жылғы әлем біріншілігі|1978]], [[Футболдан 1986 жылғы әлем біріншілігі|1986]] және [[Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі|2022]] жылдары, сондай-ақ финалда үш рет жеңілген — [[Футболдан 1930 жылғы әлем біріншілігі|1930]], [[Футболдан 1990 жылғы әлем біріншілігі|1990]] және [[Футболдан 2014 жылғы әлем біріншілігі|2014]] жылдары.

Испания осы чемпионатқа дейін [[Футболдан 2010 жылғы әлем біріншілігі|2010 жылғы]] әлем чемпионы болған.

Бұл чемпионаттың финалы — [[Уругвай Ұлттық футбол құрамасы|Уругвай]] мен Аргентина құрамалары кездескен 1930 жылғы чемпионаттан кейін екі [[Испан тілі|испан тілді ел]]дің құрамалары финалда кездесетін әлем чемпионаттарының екінші финалдық матчы.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Rey|first=Débora|date=July 17, 2026|title=Argentines and Spaniards face divided loyalties ahead of Spain-Argentina World Cup final|url=https://www.orlandosentinel.com/2026/07/17/argentina-spain-brotherhood/|work=[[Orlando Sentinel]]|agency=Associated Press|accessdate=July 17, 2026}}&lt;/ref&gt;

[[Футболдан әлем чемпионаты|Әлем чемпионат]]тары аясында бұл командалар тек бір рет кездескен: 1966 жылы 13 шілдеде [[Англия Ұлттық футбол құрамасы|Англияда өткен әлем чемпионаты]]ның топтық кезеңінде, онда Аргентина 2:1 есебімен [[Футболдан әлем чемпионаты 1966. 2 топ|жеңіске жеткен]].&lt;ref&gt;{{cite web|title=Copa Mundial de la FIFA Inglaterra 1966|url=https://www.fifa.com/es/match-centre/match/17/26/238/1578?date=1966-07-13|work=FIFA|accessdate=2026-07-16|lang=es}}&lt;/ref&gt;

== Матчтың күні мен өтетін орнын таңдауы ==
2023 жылдың наурызында [[ФИФА]] финал күнін жариялады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fifa.com/fifaplus/en/articles/date-set-for-2026-world-cup-final-canada-mexico-usa|title=Date set for FIFA World Cup 26 final|website=fifa.com|publisher=[[ФИФА]]|date=2023-03-16|lang=en|archive-date=2023-11-16|access-date=2026-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20231116030400/https://www.fifa.com/fifaplus/en/articles/date-set-for-2026-world-cup-final-canada-mexico-usa|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Финалдың өтетін орны 2024 жылдың ақпанында жарияланды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nytimes.com/athletic/live-blogs/world-cup-2026-schedule-announcement-live-updates-final/r7oDr4oG9qK4/|title=World Cup 2026 schedule announcement live updates: Latest as FIFA selects host city for final|website=nytimes.com|publisher=[[The Athletic]]|date=2024-02-04|lang=en|archive-date=2024-02-06|access-date=2026-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20240206103527/https://theathletic.com/live-blogs/world-cup-2026-schedule-announcement-live-updates-final/r7oDr4oG9qK4/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Стадионы ==
Финал [[Нью-Йорк]]тен батысқа қарай 16 шақырым жердегі [[Ист-Ратерфорд]]тағы «[[Метлайф-стэдиум|Метлайф]]&lt;nowiki/&gt;» стадионында өтті. Турнир барысында стадион «Нью-Йорк Нью-Джерси» ({{lang-en|New York New Jersey Stadium}}) деп аталады, бұл ФИФА-ның демеушілік атауларға қатысты саясатына байланысты.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.npr.org/2024/02/04/1229073496/2026-world-cup-final-nyc-nj-metlife-stadium|title=The 2026 World Cup final will take place at New Jersey's MetLife Stadium|website=npr.org|publisher=[[NPR]]|date=2024-02-04|lang=en}}&lt;/ref&gt; «Метлайф» [[Ұлттық футбол лигасы]] (НФЛ) клубтары «[[Нью-Йорк Джайентс]]&lt;nowiki/&gt;» пен «[[Нью-Йорк Джетс]]&lt;nowiki/&gt;» командаларының үй стадионы болып табылады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.washingtonpost.com/sports/soccer/2024/02/04/2026-world-cup-schedule/1c65f7a0-c3a0-11ee-bbc9-9b5ca9b20779_story.html|title=2026 World Cup final will be played at MetLife Stadium in New Jersey|website=washingtonpost.com|publisher=[[The Washington Post]]|date=2024-02-04|lang=en}}&lt;/ref&gt; Ол 82,5 мың көрермен сыйдырады. 2014 жылдың ақпанында стадионда [[Супербоул XLVIII]],&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2024/02/09/nyregion/new-york-new-jersey-world-cup-final.html|title='New York New Jersey' Got the World Cup Final. Now Comes the Hard Part|website=nytimes.com|publisher=The New York Times|date=2024-02-09|lang=en|archive-date=2025-03-25|access-date=2026-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20250325232935/https://www.nytimes.com/2024/02/09/nyregion/new-york-new-jersey-world-cup-final.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2016 жылдың маусымында — [[футболдан Америка кубогының финалы]],&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nytimes.com/athletic/5241468/2024/02/04/world-cup-final-2026-new-jersey/|title=New Jersey's MetLife Stadium wins the 2026 World Cup final|website=nytimes.com|publisher=[[The Athletic]]|date=2024-02-04|lang=en|archive-date=2025-10-29|access-date=2026-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20251029154017/https://www.nytimes.com/athletic/5241468/2024/02/04/world-cup-final-2026-new-jersey/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2025 жылдың шілдесінде — [[ФИФА Клубтық әлем чемпионатының финалы]] өтті.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.usatoday.com/story/sports/soccer/2024/09/28/fifa-club-world-cup-2025-game-sites/75434506007/|title=2025 FIFA Club World Cup final set: Where games will be played in U.S.|website=usatoday.com|publisher=USA Today|date=2024-09-28|lang=en}}&lt;/ref&gt;

Финалдың өзінен бөлек, стадион 2026 жылғы әлем чемпионатының тағы жеті матчын қабылдады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://abc7ny.com/post/2026-world-cup-schedule-metlife-stadium/18259275/|title=2026 FIFA World Cup schedule at MetLife Stadium for New York-New Jersey matches|website=abc7ny.com|date=2025-12-08|lang=en|archive-date=2026-04-23|access-date=2026-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20260423021206/https://abc7ny.com/post/2026-world-cup-schedule-metlife-stadium/18259275/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Матчы ==
=== Детальдар ===
{{матч туралы есептеме
|мерзімі=19 шілде 2026
|команда1=
|есеп=
|команда2=
|голдар1=
|голдар2=
|стадион=MetLife Stadium, [[Нью-Джерси]]
|көрермендер=
|referee=
}}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сілтемелер ==
* [https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026 FIFA World Cup 2026™]
{{Футболдан әлем чемпионаттары}}
[[Санат:Футболдан әлем біріншілігінің финалдары]]
[[Санат:2026 жылғы футбол]]</text>
      <sha1>bnl4g8rdi95p1kcuaclcx0z22o489lr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632038</id>
      <parentid>3632037</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T00:00:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ShadZ01</username>
        <id>56180</id>
      </contributor>
      <origin>3632038</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10729" sha1="efuftqbv2sd77d68kwl9pa1npnftte6" xml:space="preserve">{{футбол матчы
|атауы=Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі (финал)
|логотип = MetLife Stadium Exterior, 2026 FIFA World Cup (June 20, 2026) (cropped).jpg
|ені = 250px
|турнир = [[Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі]]
|алдыңғы = [[Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі (финал)|2022]]
|команда1 = [[Испания Ұлттық футбол құрамасы|Испания]]
|команда2 = [[Аргентина Ұлттық футбол құрамасы|Аргентина]]
|команда1ел = {{ту|Испания}}
|команда2ел = {{ту|Аргентина}}
|команда1есеп =0
|команда2есеп =1 
|детальдар =
|стадион = [[Метлайф-стэдиум]]
|қала = [[Ист-Ратерфорд]], [[Нью-Джерси]], [[Берген (округ, Нью-Джерси)|Берген]] округі, [[Нью-Джерси]] штаты ([[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]])
|дата = 19 шілде 2026
|арбитр = [[Славко Винчич]] ([[Словения футбол одағы|Словения]])
|келесі = ''[[Футболдан 2030 жылғы әлем біріншілігі (финал)|2030]]''
}}
'''2026 жылғы футболдан әлем чемпионатының финалы''' ({{Lang-en|2026 FIFA World Cup Final}}) — 2026 жылғы футболдан әлем чемпионатының заключительный матчы. Матч 2026 жылдың 19 шілдесінде [[Нью-Йорк]]тің пригороды [[Ист-Ратерфорд]]та ([[Нью-Джерси]] штаты) «[[Метлайф-стэдиум|Метлайф]]&lt;nowiki/&gt;» стадионында өтті.&lt;ref&gt;[https://www.usatoday.com/story/sports/soccer/2024/09/28/fifa-club-world-cup-2025-game-sites/75434506007/ FIFA Club World Cup 2025: Game sites in United States revealed]&lt;/ref&gt;

Матчта [[Испания Ұлттық футбол құрамасы|Испания]] мен [[Аргентина Ұлттық футбол құрамасы|Аргентина]] құрамалары ойнады — алғаш рет әлем чемпионатының финалында действующий [[Футболдан 2024 жылғы Еуропа біріншілігі|Еуропа чемпионы]] мен [[Футболдан Америка кубогы 2024|Оңтүстік Америка чемпионы]] кездесті.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/spain-v-argentina-live-stream-team-news-tickets-and-more|title=Spain v Argentina|website=fifa.com|date=2026-07-16|lang=en}}&lt;/ref&gt; Әлем чемпионатының жеңімпазы өз тарихында екінші рет Испания құрамасы болды.

== Тарихы ==
Бұған дейін Аргентина әлем чемпионатын үш рет жеңіп алған — [[Футболдан 1978 жылғы әлем біріншілігі|1978]], [[Футболдан 1986 жылғы әлем біріншілігі|1986]] және [[Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі|2022]] жылдары, сондай-ақ финалда үш рет жеңілген — [[Футболдан 1930 жылғы әлем біріншілігі|1930]], [[Футболдан 1990 жылғы әлем біріншілігі|1990]] және [[Футболдан 2014 жылғы әлем біріншілігі|2014]] жылдары.

Испания осы чемпионатқа дейін [[Футболдан 2010 жылғы әлем біріншілігі|2010 жылғы]] әлем чемпионы болған.

Бұл чемпионаттың финалы — [[Уругвай Ұлттық футбол құрамасы|Уругвай]] мен Аргентина құрамалары кездескен 1930 жылғы чемпионаттан кейін екі [[Испан тілі|испан тілді ел]]дің құрамалары финалда кездесетін әлем чемпионаттарының екінші финалдық матчы.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Rey|first=Débora|date=July 17, 2026|title=Argentines and Spaniards face divided loyalties ahead of Spain-Argentina World Cup final|url=https://www.orlandosentinel.com/2026/07/17/argentina-spain-brotherhood/|work=[[Orlando Sentinel]]|agency=Associated Press|accessdate=July 17, 2026}}&lt;/ref&gt;

[[Футболдан әлем чемпионаты|Әлем чемпионат]]тары аясында бұл командалар тек бір рет кездескен: 1966 жылы 13 шілдеде [[Англия Ұлттық футбол құрамасы|Англияда өткен әлем чемпионаты]]ның топтық кезеңінде, онда Аргентина 2:1 есебімен [[Футболдан әлем чемпионаты 1966. 2 топ|жеңіске жеткен]].&lt;ref&gt;{{cite web|title=Copa Mundial de la FIFA Inglaterra 1966|url=https://www.fifa.com/es/match-centre/match/17/26/238/1578?date=1966-07-13|work=FIFA|accessdate=2026-07-16|lang=es}}&lt;/ref&gt;

== Матчтың күні мен өтетін орнын таңдауы ==
2023 жылдың наурызында [[ФИФА]] финал күнін жариялады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fifa.com/fifaplus/en/articles/date-set-for-2026-world-cup-final-canada-mexico-usa|title=Date set for FIFA World Cup 26 final|website=fifa.com|publisher=[[ФИФА]]|date=2023-03-16|lang=en|archive-date=2023-11-16|access-date=2026-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20231116030400/https://www.fifa.com/fifaplus/en/articles/date-set-for-2026-world-cup-final-canada-mexico-usa|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Финалдың өтетін орны 2024 жылдың ақпанында жарияланды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nytimes.com/athletic/live-blogs/world-cup-2026-schedule-announcement-live-updates-final/r7oDr4oG9qK4/|title=World Cup 2026 schedule announcement live updates: Latest as FIFA selects host city for final|website=nytimes.com|publisher=[[The Athletic]]|date=2024-02-04|lang=en|archive-date=2024-02-06|access-date=2026-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20240206103527/https://theathletic.com/live-blogs/world-cup-2026-schedule-announcement-live-updates-final/r7oDr4oG9qK4/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Стадионы ==
Финал [[Нью-Йорк]]тен батысқа қарай 16 шақырым жердегі [[Ист-Ратерфорд]]тағы «[[Метлайф-стэдиум|Метлайф]]&lt;nowiki/&gt;» стадионында өтті. Турнир барысында стадион «Нью-Йорк Нью-Джерси» ({{lang-en|New York New Jersey Stadium}}) деп аталады, бұл ФИФА-ның демеушілік атауларға қатысты саясатына байланысты.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.npr.org/2024/02/04/1229073496/2026-world-cup-final-nyc-nj-metlife-stadium|title=The 2026 World Cup final will take place at New Jersey's MetLife Stadium|website=npr.org|publisher=[[NPR]]|date=2024-02-04|lang=en}}&lt;/ref&gt; «Метлайф» [[Ұлттық футбол лигасы]] (НФЛ) клубтары «[[Нью-Йорк Джайентс]]&lt;nowiki/&gt;» пен «[[Нью-Йорк Джетс]]&lt;nowiki/&gt;» командаларының үй стадионы болып табылады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.washingtonpost.com/sports/soccer/2024/02/04/2026-world-cup-schedule/1c65f7a0-c3a0-11ee-bbc9-9b5ca9b20779_story.html|title=2026 World Cup final will be played at MetLife Stadium in New Jersey|website=washingtonpost.com|publisher=[[The Washington Post]]|date=2024-02-04|lang=en}}&lt;/ref&gt; Ол 82,5 мың көрермен сыйдырады. 2014 жылдың ақпанында стадионда [[Супербоул XLVIII]],&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2024/02/09/nyregion/new-york-new-jersey-world-cup-final.html|title='New York New Jersey' Got the World Cup Final. Now Comes the Hard Part|website=nytimes.com|publisher=The New York Times|date=2024-02-09|lang=en|archive-date=2025-03-25|access-date=2026-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20250325232935/https://www.nytimes.com/2024/02/09/nyregion/new-york-new-jersey-world-cup-final.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2016 жылдың маусымында — [[футболдан Америка кубогының финалы]],&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nytimes.com/athletic/5241468/2024/02/04/world-cup-final-2026-new-jersey/|title=New Jersey's MetLife Stadium wins the 2026 World Cup final|website=nytimes.com|publisher=[[The Athletic]]|date=2024-02-04|lang=en|archive-date=2025-10-29|access-date=2026-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20251029154017/https://www.nytimes.com/athletic/5241468/2024/02/04/world-cup-final-2026-new-jersey/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2025 жылдың шілдесінде — [[ФИФА Клубтық әлем чемпионатының финалы]] өтті.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.usatoday.com/story/sports/soccer/2024/09/28/fifa-club-world-cup-2025-game-sites/75434506007/|title=2025 FIFA Club World Cup final set: Where games will be played in U.S.|website=usatoday.com|publisher=USA Today|date=2024-09-28|lang=en}}&lt;/ref&gt;

Финалдың өзінен бөлек, стадион 2026 жылғы әлем чемпионатының тағы жеті матчын қабылдады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://abc7ny.com/post/2026-world-cup-schedule-metlife-stadium/18259275/|title=2026 FIFA World Cup schedule at MetLife Stadium for New York-New Jersey matches|website=abc7ny.com|date=2025-12-08|lang=en|archive-date=2026-04-23|access-date=2026-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20260423021206/https://abc7ny.com/post/2026-world-cup-schedule-metlife-stadium/18259275/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Матчы ==
=== Детальдар ===
{{матч туралы есептеме
|мерзімі=19 шілде 2026
|команда1=
|есеп=
|команда2=
|голдар1=
|голдар2=
|стадион=MetLife Stadium, [[Нью-Джерси]]
|көрермендер=
|referee=
}}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сілтемелер ==
* [https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026 FIFA World Cup 2026™]
{{Футболдан әлем чемпионаттары}}
[[Санат:Футболдан әлем біріншілігінің финалдары]]
[[Санат:2026 жылғы футбол]]</text>
      <sha1>efuftqbv2sd77d68kwl9pa1npnftte6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632039</id>
      <parentid>3632038</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T00:03:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ShadZ01</username>
        <id>56180</id>
      </contributor>
      <origin>3632039</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10741" sha1="49ghglf8alrz86c5q0vp11wkxyex7c7" xml:space="preserve">{{футбол матчы
|атауы=Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі (финал)
|логотип = MetLife Stadium Exterior, 2026 FIFA World Cup (June 20, 2026) (cropped).jpg
|ені = 250px
|турнир = [[Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі]]
|алдыңғы = [[Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі (финал)|2022]]
|команда1 = [[Испания Ұлттық футбол құрамасы|Испания]]
|команда2 = [[Аргентина Ұлттық футбол құрамасы|Аргентина]]
|команда1ел = {{ту|Испания||30px}}
|команда2ел = {{ту|Аргентина||30px}}
|команда1есеп =0
|команда2есеп =1 
|детальдар =
|стадион = [[Метлайф-стэдиум]]
|қала = [[Ист-Ратерфорд]], [[Нью-Джерси]], [[Берген (округ, Нью-Джерси)|Берген]] округі, [[Нью-Джерси]] штаты ([[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]])
|дата = 19 шілде 2026
|арбитр = [[Славко Винчич]] ([[Словения футбол одағы|Словения]])
|келесі = ''[[Футболдан 2030 жылғы әлем біріншілігі (финал)|2030]]''
}}
'''2026 жылғы футболдан әлем чемпионатының финалы''' ({{Lang-en|2026 FIFA World Cup Final}}) — 2026 жылғы футболдан әлем чемпионатының заключительный матчы. Матч 2026 жылдың 19 шілдесінде [[Нью-Йорк]]тің пригороды [[Ист-Ратерфорд]]та ([[Нью-Джерси]] штаты) «[[Метлайф-стэдиум|Метлайф]]&lt;nowiki/&gt;» стадионында өтті.&lt;ref&gt;[https://www.usatoday.com/story/sports/soccer/2024/09/28/fifa-club-world-cup-2025-game-sites/75434506007/ FIFA Club World Cup 2025: Game sites in United States revealed]&lt;/ref&gt;

Матчта [[Испания Ұлттық футбол құрамасы|Испания]] мен [[Аргентина Ұлттық футбол құрамасы|Аргентина]] құрамалары ойнады — алғаш рет әлем чемпионатының финалында действующий [[Футболдан 2024 жылғы Еуропа біріншілігі|Еуропа чемпионы]] мен [[Футболдан Америка кубогы 2024|Оңтүстік Америка чемпионы]] кездесті.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/spain-v-argentina-live-stream-team-news-tickets-and-more|title=Spain v Argentina|website=fifa.com|date=2026-07-16|lang=en}}&lt;/ref&gt; Әлем чемпионатының жеңімпазы өз тарихында екінші рет Испания құрамасы болды.

== Тарихы ==
Бұған дейін Аргентина әлем чемпионатын үш рет жеңіп алған — [[Футболдан 1978 жылғы әлем біріншілігі|1978]], [[Футболдан 1986 жылғы әлем біріншілігі|1986]] және [[Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі|2022]] жылдары, сондай-ақ финалда үш рет жеңілген — [[Футболдан 1930 жылғы әлем біріншілігі|1930]], [[Футболдан 1990 жылғы әлем біріншілігі|1990]] және [[Футболдан 2014 жылғы әлем біріншілігі|2014]] жылдары.

Испания осы чемпионатқа дейін [[Футболдан 2010 жылғы әлем біріншілігі|2010 жылғы]] әлем чемпионы болған.

Бұл чемпионаттың финалы — [[Уругвай Ұлттық футбол құрамасы|Уругвай]] мен Аргентина құрамалары кездескен 1930 жылғы чемпионаттан кейін екі [[Испан тілі|испан тілді ел]]дің құрамалары финалда кездесетін әлем чемпионаттарының екінші финалдық матчы.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Rey|first=Débora|date=July 17, 2026|title=Argentines and Spaniards face divided loyalties ahead of Spain-Argentina World Cup final|url=https://www.orlandosentinel.com/2026/07/17/argentina-spain-brotherhood/|work=[[Orlando Sentinel]]|agency=Associated Press|accessdate=July 17, 2026}}&lt;/ref&gt;

[[Футболдан әлем чемпионаты|Әлем чемпионат]]тары аясында бұл командалар тек бір рет кездескен: 1966 жылы 13 шілдеде [[Англия Ұлттық футбол құрамасы|Англияда өткен әлем чемпионаты]]ның топтық кезеңінде, онда Аргентина 2:1 есебімен [[Футболдан әлем чемпионаты 1966. 2 топ|жеңіске жеткен]].&lt;ref&gt;{{cite web|title=Copa Mundial de la FIFA Inglaterra 1966|url=https://www.fifa.com/es/match-centre/match/17/26/238/1578?date=1966-07-13|work=FIFA|accessdate=2026-07-16|lang=es}}&lt;/ref&gt;

== Матчтың күні мен өтетін орнын таңдауы ==
2023 жылдың наурызында [[ФИФА]] финал күнін жариялады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fifa.com/fifaplus/en/articles/date-set-for-2026-world-cup-final-canada-mexico-usa|title=Date set for FIFA World Cup 26 final|website=fifa.com|publisher=[[ФИФА]]|date=2023-03-16|lang=en|archive-date=2023-11-16|access-date=2026-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20231116030400/https://www.fifa.com/fifaplus/en/articles/date-set-for-2026-world-cup-final-canada-mexico-usa|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Финалдың өтетін орны 2024 жылдың ақпанында жарияланды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nytimes.com/athletic/live-blogs/world-cup-2026-schedule-announcement-live-updates-final/r7oDr4oG9qK4/|title=World Cup 2026 schedule announcement live updates: Latest as FIFA selects host city for final|website=nytimes.com|publisher=[[The Athletic]]|date=2024-02-04|lang=en|archive-date=2024-02-06|access-date=2026-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20240206103527/https://theathletic.com/live-blogs/world-cup-2026-schedule-announcement-live-updates-final/r7oDr4oG9qK4/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Стадионы ==
Финал [[Нью-Йорк]]тен батысқа қарай 16 шақырым жердегі [[Ист-Ратерфорд]]тағы «[[Метлайф-стэдиум|Метлайф]]&lt;nowiki/&gt;» стадионында өтті. Турнир барысында стадион «Нью-Йорк Нью-Джерси» ({{lang-en|New York New Jersey Stadium}}) деп аталады, бұл ФИФА-ның демеушілік атауларға қатысты саясатына байланысты.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.npr.org/2024/02/04/1229073496/2026-world-cup-final-nyc-nj-metlife-stadium|title=The 2026 World Cup final will take place at New Jersey's MetLife Stadium|website=npr.org|publisher=[[NPR]]|date=2024-02-04|lang=en}}&lt;/ref&gt; «Метлайф» [[Ұлттық футбол лигасы]] (НФЛ) клубтары «[[Нью-Йорк Джайентс]]&lt;nowiki/&gt;» пен «[[Нью-Йорк Джетс]]&lt;nowiki/&gt;» командаларының үй стадионы болып табылады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.washingtonpost.com/sports/soccer/2024/02/04/2026-world-cup-schedule/1c65f7a0-c3a0-11ee-bbc9-9b5ca9b20779_story.html|title=2026 World Cup final will be played at MetLife Stadium in New Jersey|website=washingtonpost.com|publisher=[[The Washington Post]]|date=2024-02-04|lang=en}}&lt;/ref&gt; Ол 82,5 мың көрермен сыйдырады. 2014 жылдың ақпанында стадионда [[Супербоул XLVIII]],&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2024/02/09/nyregion/new-york-new-jersey-world-cup-final.html|title='New York New Jersey' Got the World Cup Final. Now Comes the Hard Part|website=nytimes.com|publisher=The New York Times|date=2024-02-09|lang=en|archive-date=2025-03-25|access-date=2026-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20250325232935/https://www.nytimes.com/2024/02/09/nyregion/new-york-new-jersey-world-cup-final.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2016 жылдың маусымында — [[футболдан Америка кубогының финалы]],&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nytimes.com/athletic/5241468/2024/02/04/world-cup-final-2026-new-jersey/|title=New Jersey's MetLife Stadium wins the 2026 World Cup final|website=nytimes.com|publisher=[[The Athletic]]|date=2024-02-04|lang=en|archive-date=2025-10-29|access-date=2026-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20251029154017/https://www.nytimes.com/athletic/5241468/2024/02/04/world-cup-final-2026-new-jersey/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2025 жылдың шілдесінде — [[ФИФА Клубтық әлем чемпионатының финалы]] өтті.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.usatoday.com/story/sports/soccer/2024/09/28/fifa-club-world-cup-2025-game-sites/75434506007/|title=2025 FIFA Club World Cup final set: Where games will be played in U.S.|website=usatoday.com|publisher=USA Today|date=2024-09-28|lang=en}}&lt;/ref&gt;

Финалдың өзінен бөлек, стадион 2026 жылғы әлем чемпионатының тағы жеті матчын қабылдады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://abc7ny.com/post/2026-world-cup-schedule-metlife-stadium/18259275/|title=2026 FIFA World Cup schedule at MetLife Stadium for New York-New Jersey matches|website=abc7ny.com|date=2025-12-08|lang=en|archive-date=2026-04-23|access-date=2026-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20260423021206/https://abc7ny.com/post/2026-world-cup-schedule-metlife-stadium/18259275/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Матчы ==
=== Детальдар ===
{{матч туралы есептеме
|мерзімі=19 шілде 2026
|команда1=
|есеп=
|команда2=
|голдар1=
|голдар2=
|стадион=MetLife Stadium, [[Нью-Джерси]]
|көрермендер=
|referee=
}}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сілтемелер ==
* [https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026 FIFA World Cup 2026™]
{{Футболдан әлем чемпионаттары}}
[[Санат:Футболдан әлем біріншілігінің финалдары]]
[[Санат:2026 жылғы футбол]]</text>
      <sha1>49ghglf8alrz86c5q0vp11wkxyex7c7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632040</id>
      <parentid>3632039</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T00:03:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ShadZ01</username>
        <id>56180</id>
      </contributor>
      <origin>3632040</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10740" sha1="donnysubxpkqas59o3uuuwdpzstmzz9" xml:space="preserve">{{футбол матчы
|атауы=Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі (финал)
|логотип = MetLife Stadium Exterior, 2026 FIFA World Cup (June 20, 2026) (cropped).jpg
|ені = 250px
|турнир = [[Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі]]
|алдыңғы = [[Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі (финал)|2022]]
|команда1 = [[Испания Ұлттық футбол құрамасы|Испания]]
|команда2 = [[Аргентина Ұлттық футбол құрамасы|Аргентина]]
|команда1ел = {{ту|Испания||30px}}
|команда2ел = {{ту|Аргентина||30px}}
|команда1есеп =1
|команда2есеп =0
|детальдар =
|стадион = [[Метлайф-стэдиум]]
|қала = [[Ист-Ратерфорд]], [[Нью-Джерси]], [[Берген (округ, Нью-Джерси)|Берген]] округі, [[Нью-Джерси]] штаты ([[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]])
|дата = 19 шілде 2026
|арбитр = [[Славко Винчич]] ([[Словения футбол одағы|Словения]])
|келесі = ''[[Футболдан 2030 жылғы әлем біріншілігі (финал)|2030]]''
}}
'''2026 жылғы футболдан әлем чемпионатының финалы''' ({{Lang-en|2026 FIFA World Cup Final}}) — 2026 жылғы футболдан әлем чемпионатының заключительный матчы. Матч 2026 жылдың 19 шілдесінде [[Нью-Йорк]]тің пригороды [[Ист-Ратерфорд]]та ([[Нью-Джерси]] штаты) «[[Метлайф-стэдиум|Метлайф]]&lt;nowiki/&gt;» стадионында өтті.&lt;ref&gt;[https://www.usatoday.com/story/sports/soccer/2024/09/28/fifa-club-world-cup-2025-game-sites/75434506007/ FIFA Club World Cup 2025: Game sites in United States revealed]&lt;/ref&gt;

Матчта [[Испания Ұлттық футбол құрамасы|Испания]] мен [[Аргентина Ұлттық футбол құрамасы|Аргентина]] құрамалары ойнады — алғаш рет әлем чемпионатының финалында действующий [[Футболдан 2024 жылғы Еуропа біріншілігі|Еуропа чемпионы]] мен [[Футболдан Америка кубогы 2024|Оңтүстік Америка чемпионы]] кездесті.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/spain-v-argentina-live-stream-team-news-tickets-and-more|title=Spain v Argentina|website=fifa.com|date=2026-07-16|lang=en}}&lt;/ref&gt; Әлем чемпионатының жеңімпазы өз тарихында екінші рет Испания құрамасы болды.

== Тарихы ==
Бұған дейін Аргентина әлем чемпионатын үш рет жеңіп алған — [[Футболдан 1978 жылғы әлем біріншілігі|1978]], [[Футболдан 1986 жылғы әлем біріншілігі|1986]] және [[Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі|2022]] жылдары, сондай-ақ финалда үш рет жеңілген — [[Футболдан 1930 жылғы әлем біріншілігі|1930]], [[Футболдан 1990 жылғы әлем біріншілігі|1990]] және [[Футболдан 2014 жылғы әлем біріншілігі|2014]] жылдары.

Испания осы чемпионатқа дейін [[Футболдан 2010 жылғы әлем біріншілігі|2010 жылғы]] әлем чемпионы болған.

Бұл чемпионаттың финалы — [[Уругвай Ұлттық футбол құрамасы|Уругвай]] мен Аргентина құрамалары кездескен 1930 жылғы чемпионаттан кейін екі [[Испан тілі|испан тілді ел]]дің құрамалары финалда кездесетін әлем чемпионаттарының екінші финалдық матчы.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Rey|first=Débora|date=July 17, 2026|title=Argentines and Spaniards face divided loyalties ahead of Spain-Argentina World Cup final|url=https://www.orlandosentinel.com/2026/07/17/argentina-spain-brotherhood/|work=[[Orlando Sentinel]]|agency=Associated Press|accessdate=July 17, 2026}}&lt;/ref&gt;

[[Футболдан әлем чемпионаты|Әлем чемпионат]]тары аясында бұл командалар тек бір рет кездескен: 1966 жылы 13 шілдеде [[Англия Ұлттық футбол құрамасы|Англияда өткен әлем чемпионаты]]ның топтық кезеңінде, онда Аргентина 2:1 есебімен [[Футболдан әлем чемпионаты 1966. 2 топ|жеңіске жеткен]].&lt;ref&gt;{{cite web|title=Copa Mundial de la FIFA Inglaterra 1966|url=https://www.fifa.com/es/match-centre/match/17/26/238/1578?date=1966-07-13|work=FIFA|accessdate=2026-07-16|lang=es}}&lt;/ref&gt;

== Матчтың күні мен өтетін орнын таңдауы ==
2023 жылдың наурызында [[ФИФА]] финал күнін жариялады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fifa.com/fifaplus/en/articles/date-set-for-2026-world-cup-final-canada-mexico-usa|title=Date set for FIFA World Cup 26 final|website=fifa.com|publisher=[[ФИФА]]|date=2023-03-16|lang=en|archive-date=2023-11-16|access-date=2026-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20231116030400/https://www.fifa.com/fifaplus/en/articles/date-set-for-2026-world-cup-final-canada-mexico-usa|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Финалдың өтетін орны 2024 жылдың ақпанында жарияланды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nytimes.com/athletic/live-blogs/world-cup-2026-schedule-announcement-live-updates-final/r7oDr4oG9qK4/|title=World Cup 2026 schedule announcement live updates: Latest as FIFA selects host city for final|website=nytimes.com|publisher=[[The Athletic]]|date=2024-02-04|lang=en|archive-date=2024-02-06|access-date=2026-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20240206103527/https://theathletic.com/live-blogs/world-cup-2026-schedule-announcement-live-updates-final/r7oDr4oG9qK4/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Стадионы ==
Финал [[Нью-Йорк]]тен батысқа қарай 16 шақырым жердегі [[Ист-Ратерфорд]]тағы «[[Метлайф-стэдиум|Метлайф]]&lt;nowiki/&gt;» стадионында өтті. Турнир барысында стадион «Нью-Йорк Нью-Джерси» ({{lang-en|New York New Jersey Stadium}}) деп аталады, бұл ФИФА-ның демеушілік атауларға қатысты саясатына байланысты.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.npr.org/2024/02/04/1229073496/2026-world-cup-final-nyc-nj-metlife-stadium|title=The 2026 World Cup final will take place at New Jersey's MetLife Stadium|website=npr.org|publisher=[[NPR]]|date=2024-02-04|lang=en}}&lt;/ref&gt; «Метлайф» [[Ұлттық футбол лигасы]] (НФЛ) клубтары «[[Нью-Йорк Джайентс]]&lt;nowiki/&gt;» пен «[[Нью-Йорк Джетс]]&lt;nowiki/&gt;» командаларының үй стадионы болып табылады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.washingtonpost.com/sports/soccer/2024/02/04/2026-world-cup-schedule/1c65f7a0-c3a0-11ee-bbc9-9b5ca9b20779_story.html|title=2026 World Cup final will be played at MetLife Stadium in New Jersey|website=washingtonpost.com|publisher=[[The Washington Post]]|date=2024-02-04|lang=en}}&lt;/ref&gt; Ол 82,5 мың көрермен сыйдырады. 2014 жылдың ақпанында стадионда [[Супербоул XLVIII]],&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2024/02/09/nyregion/new-york-new-jersey-world-cup-final.html|title='New York New Jersey' Got the World Cup Final. Now Comes the Hard Part|website=nytimes.com|publisher=The New York Times|date=2024-02-09|lang=en|archive-date=2025-03-25|access-date=2026-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20250325232935/https://www.nytimes.com/2024/02/09/nyregion/new-york-new-jersey-world-cup-final.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2016 жылдың маусымында — [[футболдан Америка кубогының финалы]],&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nytimes.com/athletic/5241468/2024/02/04/world-cup-final-2026-new-jersey/|title=New Jersey's MetLife Stadium wins the 2026 World Cup final|website=nytimes.com|publisher=[[The Athletic]]|date=2024-02-04|lang=en|archive-date=2025-10-29|access-date=2026-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20251029154017/https://www.nytimes.com/athletic/5241468/2024/02/04/world-cup-final-2026-new-jersey/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2025 жылдың шілдесінде — [[ФИФА Клубтық әлем чемпионатының финалы]] өтті.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.usatoday.com/story/sports/soccer/2024/09/28/fifa-club-world-cup-2025-game-sites/75434506007/|title=2025 FIFA Club World Cup final set: Where games will be played in U.S.|website=usatoday.com|publisher=USA Today|date=2024-09-28|lang=en}}&lt;/ref&gt;

Финалдың өзінен бөлек, стадион 2026 жылғы әлем чемпионатының тағы жеті матчын қабылдады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://abc7ny.com/post/2026-world-cup-schedule-metlife-stadium/18259275/|title=2026 FIFA World Cup schedule at MetLife Stadium for New York-New Jersey matches|website=abc7ny.com|date=2025-12-08|lang=en|archive-date=2026-04-23|access-date=2026-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20260423021206/https://abc7ny.com/post/2026-world-cup-schedule-metlife-stadium/18259275/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Матчы ==
=== Детальдар ===
{{матч туралы есептеме
|мерзімі=19 шілде 2026
|команда1=
|есеп=
|команда2=
|голдар1=
|голдар2=
|стадион=MetLife Stadium, [[Нью-Джерси]]
|көрермендер=
|referee=
}}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сілтемелер ==
* [https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026 FIFA World Cup 2026™]
{{Футболдан әлем чемпионаттары}}
[[Санат:Футболдан әлем біріншілігінің финалдары]]
[[Санат:2026 жылғы футбол]]</text>
      <sha1>donnysubxpkqas59o3uuuwdpzstmzz9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Уикипедия:Ең көп қаралған 1000 бет</title>
    <ns>4</ns>
    <id>775564</id>
    <revision>
      <id>3632079</id>
      <parentid>3631680</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T03:06:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ArystanbekBot</username>
        <id>33174</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Деректерді жаңарту.</comment>
      <origin>3632079</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="732475" sha1="bnt1pvjnb5t7s00nny4vk39naxb2dby" xml:space="preserve">{{StatInfo}}


&lt;!-- BOT:START --&gt;
{|class=&quot;standard sortable ts-stickytableheader&quot;
!N
!Бет
!Қаралу саны (соңғы 30 күнде)
!Қаралу саны (соңғы 90 күнде)
!Қаралу саны (бір жылда)
|-
|1
|[[Арнайы:Іздеу]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%86%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%83 49747]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%86%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%83 151826]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%86%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%83 282799]
|-
|2
|[[Басты бет]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D1%82 35017]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D1%82 112615]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D1%82 389058]
|-
|3
|[[Арнайы:Жуықтағы өзгерістер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%96%D1%83%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%A9%D0%B7%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 10896]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%96%D1%83%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%A9%D0%B7%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 35935]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%96%D1%83%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%A9%D0%B7%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 92980]
|-
|4
|[[Орталық Азия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 4738]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 5778]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 18572]
|-
|5
|[[Абай Құнанбайұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 3633]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 23568]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 267027]
|-
|6
|[[Әділет (партия)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 3475]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 7411]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 7411]
|-
|7
|[[КешYOU]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%88YOU 2136]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%88YOU 14682]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%88YOU 21798]
|-
|8
|[[Қазақ хандығы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 4254]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 14026]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 83778]
|-
|9
|[[Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 3018]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 6756]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 9805]
|-
|10
|[[Қазақстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 3140]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 12944]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 84134]
|-
|11
|[[Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A3%D3%99%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1426]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A3%D3%99%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 19543]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A3%D3%99%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 127289]
|-
|12
|[[Бұзаубас]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D1%81 2375]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D1%81 4713]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D1%81 7667]
|-
|13
|[[Ыбырай Алтынсарин]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 1214]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 12972]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 110369]
|-
|14
|[[Уикипедия:Уикипедия туралы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 2225]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 7431]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 22188]
|-
|15
|[[Қазақстан Республикасы мемлекеттік рәміздерінің күні]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%80%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 176]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%80%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 2608]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%80%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 5167]
|-
|16
|[[Уикипедия:Форум]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC 2106]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC 7387]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC 23800]
|-
|17
|[[Сақтар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 1658]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 6469]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 63060]
|-
|18
|[[Алматы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B 2236]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B 5597]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B 28947]
|-
|19
|[[Колледж]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B6 2102]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B6 2202]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B6 3122]
|-
|20
|[[Қазақша жыл санау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%83 1922]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%83 6855]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%83 77609]
|-
|21
|[[Қазақстан мемлекеттік рәміздері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%80%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 521]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%80%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 3929]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%80%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 23529]
|-
|22
|[[Айбек Арқабайұлы Дәдебай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%94%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9 1477]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%94%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9 4611]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%94%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9 6349]
|-
|23
|[[Мемлекет астаналары тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1420]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 9458]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 59247]
|-
|24
|[[Қазақстан қазақтарының ер есімдерінің тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5320]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 10035]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 31239]
|-
|25
|[[Дінмұхамед Ахметұлы Қонаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1306]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B5%D0%B2 6238]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B5%D0%B2 45728]
|-
|26
|[[Шәмші Қалдаяқов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D3%99%D0%BC%D1%88%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D0%BE%D0%B2 1539]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D3%99%D0%BC%D1%88%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D0%BE%D0%B2 6127]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D3%99%D0%BC%D1%88%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D0%BE%D0%B2 28378]
|-
|27
|[[Ахмет Байтұрсынұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%82%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1415]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%82%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 7882]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%82%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 121369]
|-
|28
|[[Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Әнұраны]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D3%98%D0%BD%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%8B 956]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D3%98%D0%BD%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%8B 4128]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D3%98%D0%BD%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%8B 37032]
|-
|29
|[[Күнделік.кз]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA.%D0%BA%D0%B7 547]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA.%D0%BA%D0%B7 9623]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA.%D0%BA%D0%B7 106732]
|-
|30
|[[Қазақстан қазақтарының әйел есімдерінің тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 3897]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 7688]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 31005]
|-
|31
|[[Бауыржан Момышұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BC%D1%8B%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1755]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BC%D1%8B%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B 13094]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BC%D1%8B%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B 116395]
|-
|32
|[[Қазақстан Республикасының Конституциясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 2093]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 6586]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 49623]
|-
|33
|[[Алтын Орда]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 1517]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 4561]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 35823]
|-
|34
|[[Әлихан Нұрмұхамедұлы Бөкейханов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 796]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 6388]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 58911]
|-
|35
|[[Қазақ хандары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1120]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 5223]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 39224]
|-
|36
|[[Шыңғыс хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1402]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 5644]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 63852]
|-
|37
|[[Жоба:Уики-көктем 2026]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D0%B1%D0%B0%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8-%D0%BA%D3%A9%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BC_2026 49]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D0%B1%D0%B0%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8-%D0%BA%D3%A9%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BC_2026 10780]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D0%B1%D0%B0%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8-%D0%BA%D3%A9%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BC_2026 13679]
|-
|38
|[[Қазақ рулары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2253]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 6200]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 36652]
|-
|39
|[[Үйсін мемлекеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%AE%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 878]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 3795]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%AE%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 32069]
|-
|40
|[[Уикипедия:Жауапкершіліктен бас тарту]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83 1488]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83 4244]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83 10676]
|-
|41
|[[Әл-Фатиха сүресі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%85%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1427]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%85%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 4614]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%85%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 24191]
|-
|42
|[[Табын]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD 1479]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD 3432]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD 13279]
|-
|43
|[[Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D1%88%D2%BB%D2%AF%D1%80_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1026]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D1%88%D2%BB%D2%AF%D1%80_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 5208]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D1%88%D2%BB%D2%AF%D1%80_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 27698]
|-
|44
|[[Ұлы Жібек жолы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 688]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 5242]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 43023]
|-
|45
|[[Ақыр заман]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%8B%D1%80_%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD 1609]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%8B%D1%80_%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD 1727]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%8B%D1%80_%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD 2944]
|-
|46
|[[Мұхтар Омарханұлы Әуезов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B2 992]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B2 7528]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B2 65820]
|-
|47
|[[Қазақ тіліндегі жыл айларының атауларының мағынасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 1339]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 4378]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 23103]
|-
|48
|[[Рафаил Иосифович Розенсон]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D1%84%D0%B0%D0%B8%D0%BB_%D0%98%D0%BE%D1%81%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A0%D0%BE%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%BE%D0%BD 140]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D1%84%D0%B0%D0%B8%D0%BB_%D0%98%D0%BE%D1%81%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A0%D0%BE%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%BE%D0%BD 1516]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D1%84%D0%B0%D0%B8%D0%BB_%D0%98%D0%BE%D1%81%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A0%D0%BE%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%BE%D0%BD 1631]
|-
|49
|[[Мұхаммед]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4 1588]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4 4576]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4 29501]
|-
|50
|[[Абай жолы (роман)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 1044]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 6442]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 38155]
|-
|51
|[[Қазақстан Құрылтайы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9%D1%8B 2604]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9%D1%8B 4776]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9%D1%8B 5263]
|-
|52
|[[Желтоқсан көтерілісі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 638]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 4571]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 58538]
|-
|53
|[[Қоңырат]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82 1592]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82 4873]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82 23449]
|-
|54
|[[Наймандар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 1872]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 4566]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 26578]
|-
|55
|[[Махаббат, қызық мол жылдар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B1%D0%B0%D1%82%2C_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%BE%D0%BB_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80 1096]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B1%D0%B0%D1%82%2C_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%BE%D0%BB_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80 4219]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B1%D0%B0%D1%82%2C_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%BE%D0%BB_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80 23719]
|-
|56
|[[Баланы қырқынан шығару]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83 1341]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83 4360]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83 29514]
|-
|57
|[[Жылқы еті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%B5%D1%82%D1%96 1363]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%B5%D1%82%D1%96 1448]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%B5%D1%82%D1%96 1753]
|-
|58
|[[Алланың есімдері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 1561]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 3561]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 20278]
|-
|59
|[[Қаныш Имантайұлы Сәтбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 972]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 7512]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 99839]
|-
|60
|[[Мүшел жас]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB_%D0%B6%D0%B0%D1%81 2022]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB_%D0%B6%D0%B0%D1%81 4851]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB_%D0%B6%D0%B0%D1%81 21213]
|-
|61
|[[Қарақұрт]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%82 1542]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%82 2463]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%82 5204]
|-
|62
|[[Жылқы малының атаулары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1366]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 4484]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 35877]
|-
|63
|[[Қасым хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1044]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 4972]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 35192]
|-
|64
|[[Міржақып Дулатұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1027]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 6206]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 84561]
|-
|65
|[[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1400]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5321]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2 26196]
|-
|66
|[[:Сурет:Caspar David Friedrich - Wanderer above the sea of fog.jpg]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3ACaspar_David_Friedrich_-_Wanderer_above_the_sea_of_fog.jpg 2]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3ACaspar_David_Friedrich_-_Wanderer_above_the_sea_of_fog.jpg 1256]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3ACaspar_David_Friedrich_-_Wanderer_above_the_sea_of_fog.jpg 1276]
|-
|67
|[[Қазақ әліпбиі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B8%D1%96 1742]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B8%D1%96 5234]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B8%D1%96 28280]
|-
|68
|[[Арғын]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD 1395]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD 4972]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD 23641]
|-
|69
|[[Тұрсынғали Тұрымұлы Алагөзов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2 1079]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2 5360]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2 9528]
|-
|70
|[[Қазақстан тарихы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 1152]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 4573]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 31185]
|-
|71
|[[Мұқағали Сүлейменұлы Мақатаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1009]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 6122]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 77170]
|-
|72
|[[Әлемнің жеті кереметі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 1039]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 6401]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 64172]
|-
|73
|[[Футболдан 2026 жылғы әлем чемпионаты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%87%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 9]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%87%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 1181]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%87%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 1181]
|-
|74
|[[АҚШ штаттарының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1182]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 3820]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 17857]
|-
|75
|[[Аманат (партия)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 1062]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 2523]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 7466]
|-
|76
|[[Жер аумағы бойынша мемлекеттер және тәуелді аймақтар тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D1%83%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1028]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D1%83%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 4621]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D1%83%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 34716]
|-
|77
|[[Қазақ ұлттық университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1528]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 3913]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 15724]
|-
|78
|[[Кенесары хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1887]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 4844]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 34800]
|-
|79
|[[Мөлдір Әуелбекова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D1%96%D1%80_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 313]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D1%96%D1%80_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 4986]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D1%96%D1%80_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 8088]
|-
|80
|[[Түрік қағанаты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 688]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 3974]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 54940]
|-
|81
|[[Абылай хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1856]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 5732]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 59022]
|-
|82
|[[Шәкәрім Құдайбердіұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D3%99%D0%BA%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1013]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D3%99%D0%BA%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 6732]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D3%99%D0%BA%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 50373]
|-
|83
|[[Күл ауруы уыты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BB_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D1%8B_%D1%83%D1%8B%D1%82%D1%8B 1130]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BB_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D1%8B_%D1%83%D1%8B%D1%82%D1%8B 1139]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BB_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D1%8B_%D1%83%D1%8B%D1%82%D1%8B 1323]
|-
|84
|[[Қожа Ахмет Ясауи кесенесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 932]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 8577]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 50308]
|-
|85
|[[Туыстық атаулары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1298]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 3982]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 27498]
|-
|86
|[[Мейрамбек Әбіләшімұлы Бесбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D3%99%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 722]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D3%99%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 3290]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D3%99%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 13475]
|-
|87
|[[Футболдан әлем чемпионаты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%87%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 1745]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%87%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 2768]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%87%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 5247]
|-
|88
|[[Түркілер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 1120]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 1893]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 11813]
|-
|89
|[[Өзбекәлі Жәнібеков]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 890]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 7287]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 33468]
|-
|90
|[[Сұңғыла]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D0%BB%D0%B0 1023]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D0%BB%D0%B0 3952]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D0%BB%D0%B0 8616]
|-
|91
|[[1916 жылғы Қазақстандағы ұлт-азаттық көтеріліс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=1916_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81 644]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=1916_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81 3544]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=1916_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81 31902]
|-
|92
|[[Қазақстан қазақтарының аттас-тектестер тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%81-%D1%82%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 366]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%81-%D1%82%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 3935]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%81-%D1%82%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 11945]
|-
|93
|[[Астана]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0 1121]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0 5443]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0 36082]
|-
|94
|[[Санжар Керімбай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9 686]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9 3087]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9 13041]
|-
|95
|[[Мұхтар Шаханов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 828]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 41955]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 72069]
|-
|96
|[[Жанар Асылбекқызы Дұғалова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%90%D1%81%D1%8B%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D2%B1%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 436]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%90%D1%81%D1%8B%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D2%B1%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 2100]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%90%D1%81%D1%8B%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D2%B1%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 3690]
|-
|97
|[[Әмір Темір]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80 802]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80 4746]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80 30078]
|-
|98
|[[Қазақстан аудандары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 930]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 3295]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 29314]
|-
|99
|[[Қажымұқан Мұңайтпасұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D2%A3%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%BF%D0%B0%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 831]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D2%A3%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%BF%D0%B0%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 5046]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D2%A3%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%BF%D0%B0%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 40149]
|-
|100
|[[Қазақстан қалалары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1040]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 3547]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 23652]
|-
|101
|[[Әлкей Хақанұлы Марғұлан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD 719]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD 3887]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD 21160]
|-
|102
|[[Қожа Ахмет Ясауи]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8 1210]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8 4576]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8 46402]
|-
|103
|[[Ермұхамед Мәулен]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%9C%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D0%BD 1659]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%9C%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D0%BD 2172]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%9C%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D0%BD 3504]
|-
|104
|[[Қола дәуірі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 555]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 2793]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 29416]
|-
|105
|[[Құран]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD 1220]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD 2361]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD 10997]
|-
|106
|[[Әпике Кәріпқызы Әбенова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BF%D0%B8%D0%BA%D0%B5_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%98%D0%B1%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 953]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BF%D0%B8%D0%BA%D0%B5_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%98%D0%B1%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 967]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BF%D0%B8%D0%BA%D0%B5_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%98%D0%B1%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 967]
|-
|107
|[[Екінші дүниежүзілік соғыс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 790]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 3975]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 23477]
|-
|108
|[[Махамбет Өтемісұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 684]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 4124]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 54648]
|-
|109
|[[Алаш партиясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 529]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 3712]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 38963]
|-
|110
|[[Қадыр Мырза Әлі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D3%98%D0%BB%D1%96 497]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D3%98%D0%BB%D1%96 4234]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D3%98%D0%BB%D1%96 24837]
|-
|111
|[[Қ]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A 997]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A 2775]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A 8647]
|-
|112
|[[Алматы облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 900]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2752]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 17147]
|-
|113
|[[Жеті жарғы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B 800]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B 7320]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B 29624]
|-
|114
|[[Жасуша]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%88%D0%B0 867]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%88%D0%B0 1960]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%88%D0%B0 29850]
|-
|115
|[[Талқылау:Әйел дирижёрлер (тізім)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%3A%D3%98%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B4%D0%B8%D1%80%D0%B8%D0%B6%D1%91%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 904]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%3A%D3%98%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B4%D0%B8%D1%80%D0%B8%D0%B6%D1%91%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 905]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%3A%D3%98%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B4%D0%B8%D1%80%D0%B8%D0%B6%D1%91%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 905]
|-
|116
|[[:Санат:Қазақстан әншілері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1357]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 2802]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 12488]
|-
|117
|[[Төрехан Айдарханұлы Сабырхан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD 848]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD 2246]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD 24671]
|-
|118
|[[Әлімұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B 936]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2921]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B 15097]
|-
|119
|[[Уикипедия:Видео сабақтар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%92%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BE_%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 601]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%92%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BE_%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 2841]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%92%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BE_%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 6009]
|-
|120
|[[Салауат]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82 1008]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82 3423]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82 21754]
|-
|121
|[[Жыныстық қатынас]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 903]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 2749]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 8665]
|-
|122
|[[Ғабит Әбдімажитұлы Сыздықбеков]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BC%D0%B0%D0%B6%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 1233]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BC%D0%B0%D0%B6%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 2385]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BC%D0%B0%D0%B6%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 8927]
|-
|123
|[[Ғұндар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 425]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 4050]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 39097]
|-
|124
|[[Қаракесек (Арғын)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD%29 1215]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD%29 2865]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD%29 12749]
|-
|125
|[[Ақ Орда (мемлекет)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9B_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%29 680]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%29 2929]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9B_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%29 32099]
|-
|126
|[[Ұлы Отан соғысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 438]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 6580]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 23494]
|-
|127
|[[Уикипедия:Telegram]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3ATelegram 578]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3ATelegram 2852]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3ATelegram 5747]
|-
|128
|[[Қазақ батырлар тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1284]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 4281]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 29763]
|-
|129
|[[Құмырсқалар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BC%D1%8B%D1%80%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 863]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BC%D1%8B%D1%80%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 1364]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BC%D1%8B%D1%80%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 9076]
|-
|130
|[[Уикипедия:Қауым порталы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BC_%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B 687]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BC_%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B 3142]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BC_%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B 8531]
|-
|131
|[[Адай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9 1015]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9 2924]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9 15992]
|-
|132
|[[Қазақ хандығының құрылуы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 1476]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 4008]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 25052]
|-
|133
|[[Түркістан облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 862]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 3005]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 19025]
|-
|134
|[[Елім-ай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D0%BB%D1%96%D0%BC-%D0%B0%D0%B9 878]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D0%BB%D1%96%D0%BC-%D0%B0%D0%B9 2217]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D0%BB%D1%96%D0%BC-%D0%B0%D0%B9 5642]
|-
|135
|[[Қазақ шежірелерінің тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 940]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 3284]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 16403]
|-
|136
|[[Тас дәуірі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 490]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 2687]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 31983]
|-
|137
|[[Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 904]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 2591]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 7473]
|-
|138
|[[Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Шекара қызметі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%A8%D0%B5%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 823]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%A8%D0%B5%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 1857]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%A8%D0%B5%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 3732]
|-
|139
|[[Уикипедия:Форум/Басқалар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%91%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 725]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%91%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 2459]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%91%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 5502]
|-
|140
|[[Шығыс Қазақстан облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 657]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2619]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 19054]
|-
|141
|[[Қазақ тілі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 1005]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 3094]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 15582]
|-
|142
|[[Мағжан Бекенұлы Жұмабаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1071]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 4605]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 54017]
|-
|143
|[[Дәрілік өсімдіктер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 952]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 1676]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 8562]
|-
|144
|[[Ысты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B 801]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B 2609]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B 11341]
|-
|145
|[[Уикипедия:Анықтама]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%BD%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 737]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%BD%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 3470]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%BD%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 9273]
|-
|146
|[[Сәкен Сейфуллин]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%84%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD 558]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%84%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD 3792]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%84%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD 35404]
|-
|147
|[[Ғабит Махмұтұлы Мүсірепов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D0%B2 1314]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D0%B2 5386]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D0%B2 23349]
|-
|148
|[[Қазақстан туы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D1%83%D1%8B 434]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D1%83%D1%8B 2193]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D1%83%D1%8B 18679]
|-
|149
|[[Албан руы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%80%D1%83%D1%8B 934]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%80%D1%83%D1%8B 2784]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%80%D1%83%D1%8B 14120]
|-
|150
|[[Ботай мәдениеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 1074]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 3060]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 27588]
|-
|151
|[[Қазақтың боғауыз сөздері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 1107]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 3143]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 12794]
|-
|152
|[[Жеті қазына]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BD%D0%B0 1012]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BD%D0%B0 2937]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BD%D0%B0 21247]
|-
|153
|[[Вегетативтік көбею]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%92%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%B2%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D3%A9%D0%B1%D0%B5%D1%8E 826]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%92%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%B2%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D3%A9%D0%B1%D0%B5%D1%8E 3233]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%92%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%B2%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D3%A9%D0%B1%D0%B5%D1%8E 4068]
|-
|154
|[[Әбіш Кекілбайұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88_%D0%9A%D0%B5%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 633]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88_%D0%9A%D0%B5%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2998]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88_%D0%9A%D0%B5%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 26442]
|-
|155
|[[Жамбыл Жабайұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 630]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 3003]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 47589]
|-
|156
|[[Қаңлылар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 904]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 3587]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 30187]
|-
|157
|[[Құйынды мекен (телехикая)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 434]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 1453]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 4141]
|-
|158
|[[Қазақстан мерекелері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 666]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 2597]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 6004]
|-
|159
|[[Уикипедия:Форум/Қателер туралы хабарлау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D2%9A%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%83 656]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D2%9A%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%83 3089]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D2%9A%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%83 7312]
|-
|160
|[[Қазақстанның автомобиль нөмірлері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%BD%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1151]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%BD%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 2698]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%BD%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 11878]
|-
|161
|[[Жаныс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81 874]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81 2613]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81 11680]
|-
|162
|[[Берел қорымы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BB_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BC%D1%8B 388]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BB_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BC%D1%8B 1577]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BB_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BC%D1%8B 15861]
|-
|163
|[[Ілияс Жансүгіров]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%81%D2%AF%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 615]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%81%D2%AF%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 4519]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%81%D2%AF%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 43428]
|-
|164
|[[Қазақстан жол белгілері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1478]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 3791]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 17796]
|-
|165
|[[Кәмшат Жолдыбаева]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D3%99%D0%BC%D1%88%D0%B0%D1%82_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 298]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%99%D0%BC%D1%88%D0%B0%D1%82_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 2473]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D3%99%D0%BC%D1%88%D0%B0%D1%82_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 4914]
|-
|166
|[[Қабанбай батыр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 804]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 3031]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 22994]
|-
|167
|[[Дулат]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82 884]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82 2730]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82 16398]
|-
|168
|[[Кемпірқосақ (сөз)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D1%96%D1%80%D2%9B%D0%BE%D1%81%D0%B0%D2%9B_%28%D1%81%D3%A9%D0%B7%29 990]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D1%96%D1%80%D2%9B%D0%BE%D1%81%D0%B0%D2%9B_%28%D1%81%D3%A9%D0%B7%29 1145]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D1%96%D1%80%D2%9B%D0%BE%D1%81%D0%B0%D2%9B_%28%D1%81%D3%A9%D0%B7%29 2063]
|-
|169
|[[Ұлытау облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 892]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2543]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 12068]
|-
|170
|[[Хақназар хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 732]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 2600]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 20372]
|-
|171
|[[Ақтабан шұбырынды]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D2%B1%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B 394]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D2%B1%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B 2095]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D2%B1%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B 17262]
|-
|172
|[[Қазақстан жоғарғы оқу орындарының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D1%83_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1502]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D1%83_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2957]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D1%83_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 10530]
|-
|173
|[[Қазақша Уикипедия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 748]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 2519]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 8423]
|-
|174
|[[Біріккен Ұлттар Ұйымы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 522]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 3424]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 24139]
|-
|175
|[[Қазақстан әкімшілік бірліктері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 790]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 2906]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 23329]
|-
|176
|[[Мұстафа Шоқай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B9 567]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B9 3124]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B9 26657]
|-
|177
|[[Қыпшақтар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 828]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 2793]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 26260]
|-
|178
|[[Семей полигоны]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9_%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D0%BD%D1%8B 505]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9_%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D0%BD%D1%8B 4822]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9_%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D0%BD%D1%8B 28230]
|-
|179
|[[Көшпенділер (трилогия)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80_%28%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%29 642]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80_%28%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%29 2214]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80_%28%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%29 14282]
|-
|180
|[[Ғабиден Мұстафин]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B8%D0%BD 533]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B8%D0%BD 2270]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B8%D0%BD 9967]
|-
|181
|[[Алаш партиясы программасының жобасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D0%BE%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 714]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D0%BE%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 814]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D0%BE%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 1746]
|-
|182
|[[Төле би]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 666]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 2698]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 28344]
|-
|183
|[[Әбу Насыр Әл-Фараби]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D1%83_%D0%9D%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80_%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8 560]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D1%83_%D0%9D%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80_%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8 3561]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D1%83_%D0%9D%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80_%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8 65408]
|-
|184
|[[Қоңыр әулие үңгірі (Павлодар облысы)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96_%28%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 908]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96_%28%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 2093]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96_%28%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 4798]
|-
|185
|[[:Санат:Африка елдері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 680]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 2088]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 9395]
|-
|186
|[[Криштиану Роналду]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D1%80%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D1%83_%D0%A0%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%83 1232]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D1%80%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D1%83_%D0%A0%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%83 2472]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D1%80%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D1%83_%D0%A0%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%83 9074]
|-
|187
|[[Ресей]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9 843]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9 2784]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9 17497]
|-
|188
|[[Әбілқайыр хан (Кіші жүз)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%28%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%29 656]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%28%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%29 2503]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%28%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%29 28445]
|-
|189
|[[Қазақ әдебиеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 809]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 1857]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 8124]
|-
|190
|[[Америка Құрама Штаттары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D0%A8%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 686]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D0%A8%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 2735]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D0%A8%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 19445]
|-
|191
|[[Тың игеру]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D1%8B%D2%A3_%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%83 262]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D1%8B%D2%A3_%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%83 1690]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D1%8B%D2%A3_%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%83 12084]
|-
|192
|[[Қытай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9 1727]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9 3973]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9 22717]
|-
|193
|[[Рауан Кенжеханұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BD_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 552]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BD_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 998]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BD_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1421]
|-
|194
|[[Домбыра]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0 1071]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0 3956]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0 21729]
|-
|195
|[[Ұлпан (роман)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 552]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 2757]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 40642]
|-
|196
|[[Қарағанды облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 609]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2102]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 13586]
|-
|197
|[[Арыстанбаб]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B1 617]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B1 3311]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B1 13160]
|-
|198
|[[Сіргелі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%96 821]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%96 2652]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%96 12468]
|-
|199
|[[Жасанды интеллект]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82 675]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82 3704]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82 33076]
|-
|200
|[[Ақан сері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96 523]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96 2287]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96 16657]
|-
|201
|[[Қыша]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D1%88%D0%B0 861]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D1%88%D0%B0 932]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D1%88%D0%B0 1294]
|-
|202
|[[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 899]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 4093]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 27589]
|-
|203
|[[Қазақтар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 1855]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 3647]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 17387]
|-
|204
|[[Жанар Мерғалиқызы Айжанова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D0%B5%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1110]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D0%B5%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 2179]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D0%B5%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 8333]
|-
|205
|[[Конго-Қырым геморрагиялық қызбасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B3%D0%BE-%D2%9A%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%B3%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D1%80%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 627]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B3%D0%BE-%D2%9A%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%B3%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D1%80%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 1522]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B3%D0%BE-%D2%9A%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%B3%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D1%80%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 3839]
|-
|206
|[[Бесін намазы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 853]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 2168]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 19030]
|-
|207
|[[Ежелгі дәуірдегі Қазақстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 466]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1745]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 17357]
|-
|208
|[[Шежіре]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5 480]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5 2102]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5 14560]
|-
|209
|[[Шөмекей]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D3%A9%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9 776]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D3%A9%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9 2164]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D3%A9%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9 9789]
|-
|210
|[[Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1170]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 4696]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 16198]
|-
|211
|[[Орбұлақ шайқасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B1%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 593]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B1%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 2804]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B1%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 15969]
|-
|212
|[[Үлгі:ПозКарта Қазақстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9F%D0%BE%D0%B7%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 697]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9F%D0%BE%D0%B7%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 2103]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9F%D0%BE%D0%B7%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 12098]
|-
|213
|[[Ақтөбе]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5 1056]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5 2438]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5 12267]
|-
|214
|[[Қасым ханның қасқа жолы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 510]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 1504]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 12087]
|-
|215
|[[Кіші жүз]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 855]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 2577]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 16050]
|-
|216
|[[Күй]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%B9 673]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%B9 1102]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%B9 5564]
|-
|217
|[[Беғазы-Дәндібай мәдениеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B-%D0%94%D3%99%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 494]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B-%D0%94%D3%99%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 1675]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B-%D0%94%D3%99%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 15645]
|-
|218
|[[Аңырақай шайқасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 755]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 2495]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 19163]
|-
|219
|[[Қайрат Нұртас]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81 960]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81 2598]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81 12171]
|-
|220
|[[Қазақтың салт-дәстүрлері (тізім)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 561]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 3817]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 57044]
|-
|221
|[[Мұхтар Мұқанұлы Мағауин]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%83%D0%B8%D0%BD 836]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%83%D0%B8%D0%BD 4582]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%83%D0%B8%D0%BD 24702]
|-
|222
|[[Бесеудің хаты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%83%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D1%85%D0%B0%D1%82%D1%8B 927]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%83%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D1%85%D0%B0%D1%82%D1%8B 6518]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%83%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D1%85%D0%B0%D1%82%D1%8B 28097]
|-
|223
|[[Дина Кенжеқызы Нұрпейісова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 658]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1773]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 10959]
|-
|224
|[[Келінжан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D0%BD 591]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D0%BD 1616]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D0%BD 11764]
|-
|225
|[[Батыр ауылдық округі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%BA%D1%80%D1%83%D0%B3%D1%96 640]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%BA%D1%80%D1%83%D0%B3%D1%96 667]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%BA%D1%80%D1%83%D0%B3%D1%96 814]
|-
|226
|[[Жүсіпбек Аймауытов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%82%D0%BE%D0%B2 371]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%82%D0%BE%D0%B2 2748]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%82%D0%BE%D0%B2 29964]
|-
|227
|[[Kaspi Bank]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=Kaspi_Bank 716]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=Kaspi_Bank 1046]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=Kaspi_Bank 4152]
|-
|228
|[[Қожа]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0 623]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0 2543]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0 13984]
|-
|229
|[[Нұрлыбек Машбекұлы Нәлібаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D0%B0%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 564]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D0%B0%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 3746]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D0%B0%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 6772]
|-
|230
|[[Қарахан мемлекеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 464]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 4077]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 32930]
|-
|231
|[[Жошы хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 463]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 2050]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 15619]
|-
|232
|[[Ел тізімі (жалпы қабылданған атаулар)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D0%BB_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%28%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%29 804]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D0%BB_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%28%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%29 2040]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D0%BB_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%28%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%29 10664]
|-
|233
|[[Уикипедия:Уикипедияға қош келдіңіз!]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D0%BE%D1%88_%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%A3%D1%96%D0%B7%21 652]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D0%BE%D1%88_%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%A3%D1%96%D0%B7%21 1665]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D0%BE%D1%88_%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%A3%D1%96%D0%B7%21 3765]
|-
|234
|[[Асқазан аурулары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 663]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2259]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 20182]
|-
|235
|[[Қазақстандағы ұжымдастыру]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 180]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 1478]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 11458]
|-
|236
|[[Өзбекстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 584]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 2204]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 14436]
|-
|237
|[[Ұлы жүз]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 725]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 2181]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 15588]
|-
|238
|[[Олжас Омарұлы Сүлейменов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D1%81_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 352]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D1%81_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 3706]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D1%81_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 16541]
|-
|239
|[[Халық саны бойынша мемлекеттер және тәуелді аймақтар тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 770]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2638]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 29286]
|-
|240
|[[Орта жүз]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 645]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 1891]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 13111]
|-
|241
|[[Ұрыс хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%B0%D1%80%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 588]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D1%80%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1333]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%B0%D1%80%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 7632]
|-
|242
|[[Жеті ата]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B0%D1%82%D0%B0 608]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B0%D1%82%D0%B0 2090]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B0%D1%82%D0%B0 15174]
|-
|243
|[[Исламдағы жыныстық өмір әдебі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D1%96 876]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D1%96 2355]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D1%96 15021]
|-
|244
|[[Уикипедия:Талқылау легі/Flow]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83_%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D1%96%2FFlow 416]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83_%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D1%96%2FFlow 2470]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83_%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D1%96%2FFlow 5409]
|-
|245
|[[Ерлан Тынымбайұлы Қарин]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 1144]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 1779]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 5788]
|-
|246
|[[Гүлнұр Манатқызы Оразымбетова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BD%D2%B1%D1%80_%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 254]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BD%D2%B1%D1%80_%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 4199]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BD%D2%B1%D1%80_%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 7592]
|-
|247
|[[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B 410]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B 2723]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B 22972]
|-
|248
|[[ALEM (Ninety One)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=ALEM_%28Ninety_One%29 848]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=ALEM_%28Ninety_One%29 2178]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=ALEM_%28Ninety_One%29 14721]
|-
|249
|[[Айқын Төлепберген]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%BD_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD 447]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%BD_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD 1893]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%BD_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD 6195]
|-
|250
|[[Шығанақ Берсиев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D2%9B_%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D0%B5%D0%B2 541]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D2%9B_%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D0%B5%D0%B2 1192]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D2%9B_%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D0%B5%D0%B2 4097]
|-
|251
|[[Оливер Три]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80_%D0%A2%D1%80%D0%B8 783]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80_%D0%A2%D1%80%D0%B8 994]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80_%D0%A2%D1%80%D0%B8 994]
|-
|252
|[[Қабдеш Жұмаділов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D0%B5%D1%88_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2 369]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D0%B5%D1%88_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2 2876]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D0%B5%D1%88_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2 16515]
|-
|253
|[[Абсорбция]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D1%81%D0%BE%D1%80%D0%B1%D1%86%D0%B8%D1%8F 611]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D1%81%D0%BE%D1%80%D0%B1%D1%86%D0%B8%D1%8F 635]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D1%81%D0%BE%D1%80%D0%B1%D1%86%D0%B8%D1%8F 1297]
|-
|254
|[[Руслан Тай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A0%D1%83%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D0%B9 828]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D1%83%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D0%B9 1967]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A0%D1%83%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D0%B9 3849]
|-
|255
|[[Қазақстан Республикасының Тәуелсіздік күні]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 653]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 4308]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 60367]
|-
|256
|[[Төлеңгіттер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80 646]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80 1346]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80 6335]
|-
|257
|[[Жұмабек Ахметұлы Тәшенов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D3%99%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 578]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D3%99%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2483]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D3%99%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 15829]
|-
|258
|[[Прожектор]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9F%D1%80%D0%BE%D0%B6%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80 600]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D1%80%D0%BE%D0%B6%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80 615]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9F%D1%80%D0%BE%D0%B6%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80 665]
|-
|259
|[[1930—1933 жылдардағы Қазақстандағы ашаршылық]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=1930%E2%80%941933_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 477]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=1930%E2%80%941933_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 2694]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=1930%E2%80%941933_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 16679]
|-
|260
|[[Бэкрумс (фильм)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D1%8D%D0%BA%D1%80%D1%83%D0%BC%D1%81_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 163]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D1%8D%D0%BA%D1%80%D1%83%D0%BC%D1%81_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 651]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D1%8D%D0%BA%D1%80%D1%83%D0%BC%D1%81_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 651]
|-
|261
|[[Еуропа]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0 494]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0 2882]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0 24973]
|-
|262
|[[Баян Мақсатқызы Алагөзова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D1%81%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2%D0%B0 285]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D1%81%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2%D0%B0 4012]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D1%81%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2%D0%B0 9274]
|-
|263
|[[Байбақты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 693]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 1846]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 8250]
|-
|264
|[[Халықаралық балаларды қорғау күні]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 14]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 1010]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 1283]
|-
|265
|[[Етеккір]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%BA%D1%96%D1%80 588]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%BA%D1%96%D1%80 1838]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%BA%D1%96%D1%80 14940]
|-
|266
|[[Академик Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BA_%D0%95.%D0%90._%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 588]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BA_%D0%95.%D0%90._%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 2231]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BA_%D0%95.%D0%90._%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 9331]
|-
|267
|[[Ұстаз (цифрлық платформа)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B7_%28%D1%86%D0%B8%D1%84%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%29 437]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B7_%28%D1%86%D0%B8%D1%84%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%29 1615]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B7_%28%D1%86%D0%B8%D1%84%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%29 2803]
|-
|268
|[[:Санат:Қазақ батырлары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 578]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1551]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 7517]
|-
|269
|[[Жетісу облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 637]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1920]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 10564]
|-
|270
|[[Бауыржан Сабзалұлы Ибрагимов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B7%D0%B0%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2 596]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B7%D0%B0%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2 1296]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B7%D0%B0%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2 4190]
|-
|271
|[[Нарықтық экономика қатынастары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 582]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 3217]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 3483]
|-
|272
|[[Керей хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 499]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1922]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 19555]
|-
|273
|[[Асанәлі Әшімұлы Әшімов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD%D3%99%D0%BB%D1%96_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%BE%D0%B2 561]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD%D3%99%D0%BB%D1%96_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%BE%D0%B2 2275]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD%D3%99%D0%BB%D1%96_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%BE%D0%B2 31510]
|-
|274
|[[Ақмола облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 471]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1666]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 10485]
|-
|275
|[[Шерхан Мұртазаұлы Мұртаза]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0 500]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0 5109]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0 29535]
|-
|276
|[[Зар Заман ақындары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%97%D0%B0%D1%80_%D0%97%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 386]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%97%D0%B0%D1%80_%D0%97%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 2373]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%97%D0%B0%D1%80_%D0%97%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 16492]
|-
|277
|[[Софы Қалыбекұлы Сматаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D1%84%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 513]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D1%84%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 882]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D1%84%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1771]
|-
|278
|[[Қазақстан Республикасының Ұлттық ұланы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B 1634]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B 2948]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B 8322]
|-
|279
|[[Табылды Досымов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BC%D0%BE%D0%B2 589]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BC%D0%BE%D0%B2 1842]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BC%D0%BE%D0%B2 11293]
|-
|280
|[[Қазақстан елтаңбасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 259]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 1384]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 11426]
|-
|281
|[[Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%86%D1%88%D0%BA%D1%96_%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 532]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%86%D1%88%D0%BA%D1%96_%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 1460]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%86%D1%88%D0%BA%D1%96_%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 7470]
|-
|282
|[[Маңғыстау облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 451]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2329]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 13575]
|-
|283
|[[Қырғызстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 654]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 2106]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 11420]
|-
|284
|[[Қазақ ұлттық педагогикалық университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 970]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 2542]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 13127]
|-
|285
|[[Есет Көтібарұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D1%82_%D0%9A%D3%A9%D1%82%D1%96%D0%B1%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1576]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D1%82_%D0%9A%D3%A9%D1%82%D1%96%D0%B1%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B 3110]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D1%82_%D0%9A%D3%A9%D1%82%D1%96%D0%B1%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B 14285]
|-
|286
|[[Қазақстандағы саяси партиялар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80 777]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80 1767]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80 9760]
|-
|287
|[[Ермұхан Бекмаханұлы Бекмаханов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 232]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2957]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 20863]
|-
|288
|[[Алакөл (көл)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%28%D0%BA%D3%A9%D0%BB%29 1012]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%28%D0%BA%D3%A9%D0%BB%29 3222]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%28%D0%BA%D3%A9%D0%BB%29 12670]
|-
|289
|[[Қазақстан қорықтарының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 428]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 4651]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 39555]
|-
|290
|[[Ясин сүресі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%AF%D1%81%D0%B8%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 519]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AF%D1%81%D0%B8%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1950]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%AF%D1%81%D0%B8%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 8878]
|-
|291
|[[Өзін-өзі өлтіру]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%A8%D0%B7%D1%96%D0%BD-%D3%A9%D0%B7%D1%96_%D3%A9%D0%BB%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 538]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D0%B7%D1%96%D0%BD-%D3%A9%D0%B7%D1%96_%D3%A9%D0%BB%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 1713]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%A8%D0%B7%D1%96%D0%BD-%D3%A9%D0%B7%D1%96_%D3%A9%D0%BB%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 8358]
|-
|292
|[[Әл-Ихлас сүресі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%98%D1%85%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 616]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%98%D1%85%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1213]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%98%D1%85%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 5713]
|-
|293
|[[Жәнібек хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%85%D0%B0%D0%BD 421]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%85%D0%B0%D0%BD 2187]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%85%D0%B0%D0%BD 17110]
|-
|294
|[[Сұлтан Бейбарыс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81 617]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81 1834]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81 11786]
|-
|295
|[[Тұрар Рысқұлов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%80_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 576]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%80_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 2699]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%80_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 18263]
|-
|296
|[[Шымкент]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82 495]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82 2145]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82 14710]
|-
|297
|[[Қарақалпақстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 617]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1322]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 6230]
|-
|298
|[[Батыс Қазақстан облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 490]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 4619]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 15208]
|-
|299
|[[Sadraddin]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=Sadraddin 1273]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=Sadraddin 2208]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=Sadraddin 6438]
|-
|300
|[[Суан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D0%B0%D0%BD 591]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D0%B0%D0%BD 1769]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D0%B0%D0%BD 8621]
|-
|301
|[[Дінмұхаммед Қанатұлы Құдайбергенов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 528]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 3255]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 16174]
|-
|302
|[[Тоғыз-құмалақ]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D2%93%D1%8B%D0%B7-%D2%9B%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B 564]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D2%93%D1%8B%D0%B7-%D2%9B%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B 1855]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D2%93%D1%8B%D0%B7-%D2%9B%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B 17441]
|-
|303
|[[Дулат Тұрсынұлы Тастекей]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9 355]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9 813]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9 2131]
|-
|304
|[[Алаш партиясының бағдарламасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 250]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 1921]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 15678]
|-
|305
|[[Құрманғазы Сағырбайұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 511]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2463]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 32037]
|-
|306
|[[Сырым Датұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%94%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 363]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%94%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 5095]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%94%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 27094]
|-
|307
|[[Атырау облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 558]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1489]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 8996]
|-
|308
|[[Есім хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 435]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 2886]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 19567]
|-
|309
|[[Ақтөбе облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 512]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1964]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 12073]
|-
|310
|[[Тәуекел хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D1%85%D0%B0%D0%BD 547]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D1%85%D0%B0%D0%BD 3535]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D1%85%D0%B0%D0%BD 15815]
|-
|311
|[[Өт айдайтын дәрілер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%A8%D1%82_%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 529]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D1%82_%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 1849]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%A8%D1%82_%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 9069]
|-
|312
|[[Шанышқылы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 646]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 1721]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 8242]
|-
|313
|[[Абай облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 535]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1765]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 10649]
|-
|314
|[[Ахмет Қуанұлы Жұбанов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 365]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 4408]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 15921]
|-
|315
|[[Қазақстан Республикасының заңдары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B7%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 706]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B7%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1689]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B7%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 9826]
|-
|316
|[[Ұшқан ұя]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%B0%D1%88%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D1%8F 350]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D1%88%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D1%8F 2252]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%B0%D1%88%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D1%8F 28374]
|-
|317
|[[Алтын Орда дәуіріндегі Қазақстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 526]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 578]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1123]
|-
|318
|[[Химиялық элементтер тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 551]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1891]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 14771]
|-
|319
|[[Төре]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5 827]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5 1746]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5 7639]
|-
|320
|[[Менопауза]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D1%83%D0%B7%D0%B0 555]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D1%83%D0%B7%D0%B0 760]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D1%83%D0%B7%D0%B0 2525]
|-
|321
|[[Керей (тайпа)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 492]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 1786]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 10062]
|-
|322
|[[Заттыбек Көпбосынұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%97%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B1%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 567]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%97%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B1%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1378]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%97%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B1%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 5543]
|-
|323
|[[Биология]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B8%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 443]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B8%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 1260]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B8%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 9377]
|-
|324
|[[Жамбыл облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 608]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2016]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 12849]
|-
|325
|[[Бірінші дүниежүзілік соғыс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 361]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 2077]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 23763]
|-
|326
|[[Сөз тіркесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D1%96%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%96 588]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D1%96%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%96 1895]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D1%96%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%96 16975]
|-
|327
|[[Сәттіғұл Жанғабылұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D1%82%D1%82%D1%96%D2%93%D2%B1%D0%BB_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 101]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D1%82%D1%82%D1%96%D2%93%D2%B1%D0%BB_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 984]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D1%82%D1%82%D1%96%D2%93%D2%B1%D0%BB_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 4232]
|-
|328
|[[Еуразия ұлттық университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D1%8F_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 969]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D1%8F_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1807]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D1%8F_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 5911]
|-
|329
|[[Тоқтар Оңғарбайұлы Әубәкіров]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B1%D3%99%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 1154]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B1%D3%99%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 10913]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B1%D3%99%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 41286]
|-
|330
|[[Әсел Маратқызы Сәдуақасова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D1%81%D0%B5%D0%BB_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D0%B4%D1%83%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 525]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D1%81%D0%B5%D0%BB_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D0%B4%D1%83%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 586]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D1%81%D0%B5%D0%BB_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D0%B4%D1%83%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 829]
|-
|331
|[[Халықаралық қазақ-түрік университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 935]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1878]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 7687]
|-
|332
|[[Қой малының атаулары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B9_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 609]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B9_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2585]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B9_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 9505]
|-
|333
|[[Шашыратқы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D1%88%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B 1138]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D1%88%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B 1506]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D1%88%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B 2374]
|-
|334
|[[Жұмыс уақыты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D1%83%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%8B 934]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D1%83%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%8B 1247]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D1%83%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%8B 3350]
|-
|335
|[[Осман империясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 472]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1730]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 13067]
|-
|336
|[[Қуық түбі безінің қабынуы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D1%83%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D2%AF%D0%B1%D1%96_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D1%83%D1%8B 592]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%83%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D2%AF%D0%B1%D1%96_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D1%83%D1%8B 1803]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D1%83%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D2%AF%D0%B1%D1%96_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D1%83%D1%8B 13627]
|-
|337
|[[Аборт]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82 453]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82 1545]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82 9332]
|-
|338
|[[Мақал-мәтелдер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB-%D0%BC%D3%99%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80 1129]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB-%D0%BC%D3%99%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80 1901]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB-%D0%BC%D3%99%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80 10098]
|-
|339
|[[Сұлтанмахмұт Торайғыров]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2 597]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2 3075]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2 26847]
|-
|340
|[[Қарағанды]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B 589]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B 1608]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B 8848]
|-
|341
|[[Әкелер күні]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 370]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 650]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 873]
|-
|342
|[[Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D3%98%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 511]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D3%98%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 1488]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D3%98%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 6145]
|-
|343
|[[Ерболат Беделхан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%91%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD 410]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%91%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD 1113]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%91%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD 2749]
|-
|344
|[[Шымыр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D1%80 415]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D1%80 1515]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D1%80 6792]
|-
|345
|[[Әл-Бақара сүресі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%91%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 476]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%91%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1025]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%91%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 4753]
|-
|346
|[[Түркістан (қала)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 503]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 2261]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 18276]
|-
|347
|[[Қарқаралы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 273]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 1013]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 4640]
|-
|348
|[[Жетісу]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83 426]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83 2744]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83 10124]
|-
|349
|[[Ақтау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 806]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 1813]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 9317]
|-
|350
|[[Қан мен тер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D1%80 518]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D1%80 1898]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D1%80 12518]
|-
|351
|[[Диуани лұғат ат-түрк]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D0%B8%D1%83%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D0%BB%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%82_%D0%B0%D1%82-%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BA 452]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B8%D1%83%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D0%BB%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%82_%D0%B0%D1%82-%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BA 896]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D0%B8%D1%83%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D0%BB%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%82_%D0%B0%D1%82-%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BA 4891]
|-
|352
|[[Андроново мәдениеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BE_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 451]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BE_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 2338]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BE_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 19881]
|-
|353
|[[Менің атым Қожа (хикаят)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%28%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%D1%82%29 546]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%28%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%D1%82%29 2078]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%28%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%D1%82%29 20467]
|-
|354
|[[Әлия Нұрмұхамедқызы Молдағұлова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 324]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 5654]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 23006]
|-
|355
|[[Ақбілек (роман)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BA_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 388]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BA_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 2055]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BA_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 27009]
|-
|356
|[[Киіз үй]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D2%AF%D0%B9 626]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D2%AF%D0%B9 2220]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D2%AF%D0%B9 24029]
|-
|357
|[[Қазақстан халық кеңесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%96 670]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%96 1307]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%96 1699]
|-
|358
|[[Уикипедия:Таныстыру]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 426]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 1621]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 4078]
|-
|359
|[[Қарғын (роман)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 553]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 2108]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 11088]
|-
|360
|[[Кесірткелер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%81%D1%96%D1%80%D1%82%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 446]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%81%D1%96%D1%80%D1%82%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 1091]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%81%D1%96%D1%80%D1%82%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 4769]
|-
|361
|[[Франция қалаларының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 500]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1628]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 7872]
|-
|362
|[[Жезқазған мыс кен орны]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D0%B7%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D0%BD%D1%8B 499]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D0%B7%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D0%BD%D1%8B 575]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D0%B7%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D0%BD%D1%8B 1812]
|-
|363
|[[Зат есім]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%97%D0%B0%D1%82_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 368]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%97%D0%B0%D1%82_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 3736]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%97%D0%B0%D1%82_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 26570]
|-
|364
|[[Елтаңба]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D0%BB%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0 128]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D0%BB%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0 1247]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D0%BB%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0 11589]
|-
|365
|[[Сәбит Мұқанұлы Мұқанов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 477]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2243]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 12984]
|-
|366
|[[Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 308]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 2199]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 9645]
|-
|367
|[[Таз руы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 712]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 1776]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 7311]
|-
|368
|[[Әлем елдерінің тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 529]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1892]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 12486]
|-
|369
|[[Баланы ұшықтау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%B1%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 439]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%B1%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 1336]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%B1%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 7770]
|-
|370
|[[Жапония]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F 554]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F 2293]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F 16481]
|-
|371
|[[Алаш қозғалысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 360]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1259]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 8759]
|-
|372
|[[Балқаш]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%88 872]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%88 2715]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%88 17699]
|-
|373
|[[Жаппас]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BF%D0%B0%D1%81 447]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BF%D0%B0%D1%81 1560]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BF%D0%B0%D1%81 6868]
|-
|374
|[[Қоғам]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%BC 448]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%BC 1018]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%BC 6029]
|-
|375
|[[Қызылорда облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 433]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1836]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 11448]
|-
|376
|[[Махамбет ауданы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 473]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 712]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 1770]
|-
|377
|[[Қорқыт ата]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D1%8B%D1%82_%D0%B0%D1%82%D0%B0 489]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D1%8B%D1%82_%D0%B0%D1%82%D0%B0 2071]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D1%8B%D1%82_%D0%B0%D1%82%D0%B0 37853]
|-
|378
|[[Каспий теңізі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B8%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 596]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B8%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 3273]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B8%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 20983]
|-
|379
|[[Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 622]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 2827]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 13536]
|-
|380
|[[Төрегелді Шарманұлы Шарманов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%A8%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A8%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 295]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%A8%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A8%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 670]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%A8%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A8%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1976]
|-
|381
|[[Қыз Жібек]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA 401]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA 3393]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA 30260]
|-
|382
|[[Түйе малының атаулары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 454]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1945]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 12407]
|-
|383
|[[Астана қаласының бас мешіті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82%D1%96 467]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82%D1%96 1404]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82%D1%96 6046]
|-
|384
|[[Исатай Тайманұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 417]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1573]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 15293]
|-
|385
|[[Оралхан Бөкей]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9 798]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9 3760]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9 25727]
|-
|386
|[[Жанқожа Нұрмұхамедұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B 312]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1771]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B 13520]
|-
|387
|[[Темірбек Қараұлы Жүргенов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 776]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2012]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 7562]
|-
|388
|[[Мемлекет]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82 392]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82 1028]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82 9137]
|-
|389
|[[Мата атаулары мен түрлері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 522]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1837]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 8946]
|-
|390
|[[Тәуке хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5_%D1%85%D0%B0%D0%BD 362]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5_%D1%85%D0%B0%D0%BD 4777]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5_%D1%85%D0%B0%D0%BD 23005]
|-
|391
|[[Шарын шатқалы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B 405]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B 1749]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B 10949]
|-
|392
|[[Шие]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D0%B8%D0%B5 439]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B8%D0%B5 1368]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D0%B8%D0%B5 2417]
|-
|393
|[[Еркектің жыныстық мүшесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D1%81%D1%96 391]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D1%81%D1%96 1190]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D1%81%D1%96 5847]
|-
|394
|[[Сәкен Қордабайұлы Майғазиев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B5%D0%B2 338]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B5%D0%B2 919]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B5%D0%B2 3457]
|-
|395
|[[Жұлдыз]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7 520]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7 1380]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7 8127]
|-
|396
|[[Төлеген Айбергенұлы Айбергенов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 394]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2364]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 12034]
|-
|397
|[[Уикипедия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 502]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 1519]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 4401]
|-
|398
|[[Тігін машинасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D1%96%D0%B3%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D1%88%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 545]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D1%96%D0%B3%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D1%88%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 661]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D1%96%D0%B3%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D1%88%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 1847]
|-
|399
|[[Әлмерек абыз]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%B7 525]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%B7 1004]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%B7 2902]
|-
|400
|[[Сиқым]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%BC 605]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%BC 1716]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%BC 8199]
|-
|401
|[[Көңіл шай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D0%B9 507]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D0%B9 1688]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D0%B9 11164]
|-
|402
|[[Қазыбек би]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B8 588]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B8 2535]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B8 23399]
|-
|403
|[[Теміреткі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96 406]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96 1563]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96 12650]
|-
|404
|[[Қазақстан экономикасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 695]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 3140]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 9330]
|-
|405
|[[Ислам күнтізбесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D1%81%D1%96 419]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D1%81%D1%96 1294]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D1%81%D1%96 7946]
|-
|406
|[[Ұлықпан Мырзабайұлы Жолдасов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2 413]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2 1752]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2 8516]
|-
|407
|[[Қазақстан Республикасының Қарулы Күштеріндегі әскери атақтар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 399]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 1785]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 7179]
|-
|408
|[[Беріш]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%88 619]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%88 1773]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%88 8439]
|-
|409
|[[Шеркеш]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%88 1284]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%88 2502]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%88 10315]
|-
|410
|[[Атығай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%B9 565]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%B9 1287]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%B9 4221]
|-
|411
|[[Бәйдібек Қарашаұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B 643]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1875]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B 8381]
|-
|412
|[[Жалайыр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80 585]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80 1531]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80 11627]
|-
|413
|[[Дархан Амангелдіұлы Сатыбалды]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B 674]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B 2178]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B 8486]
|-
|414
|[[Сүндеттеу]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83 434]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83 976]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83 4575]
|-
|415
|[[Көңіл айту]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%83 834]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%83 1910]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%83 10585]
|-
|416
|[[1868—1870 жылдардағы қазақтардың отаршылдыққа қарсы күресі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=1868%E2%80%941870_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BE%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D2%9B%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D0%BA%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 421]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=1868%E2%80%941870_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BE%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D2%9B%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D0%BA%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1295]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=1868%E2%80%941870_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BE%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D2%9B%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D0%BA%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 5736]
|-
|417
|[[Түркия қалаларының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 375]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1261]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5638]
|-
|418
|[[Бұқар жырау Қалқаманұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 275]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2018]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 19185]
|-
|419
|[[Асу Алмабаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%83_%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 506]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%83_%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 698]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%83_%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2801]
|-
|420
|[[Күн жүйесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 387]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 1300]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 9073]
|-
|421
|[[Шыңғыс Төреқұлұлы Айтматов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%82%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 326]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%82%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 2998]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%82%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 18706]
|-
|422
|[[Халықаралық балалар күні]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 28]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 1307]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 1719]
|-
|423
|[[Ұлт-азаттық көтерілістер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 251]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 1209]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 7029]
|-
|424
|[[Сона]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BD%D0%B0 469]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BD%D0%B0 909]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BD%D0%B0 1804]
|-
|425
|[[Мәдени мұра (мемлекеттік бағдарлама)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%29 204]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%29 1541]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%29 1541]
|-
|426
|[[Қазақ агротехникалық зерттеу университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 917]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1585]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 4965]
|-
|427
|[[Қазақстан 2030]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_2030 216]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_2030 2319]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_2030 12131]
|-
|428
|[[Жусан иісі (повесть)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D1%83%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D1%96%D1%81%D1%96_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 487]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D1%83%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D1%96%D1%81%D1%96_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 1856]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D1%83%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D1%96%D1%81%D1%96_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 18838]
|-
|429
|[[Бердібек Ыдырысұлы Соқпақбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%AB%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 492]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%AB%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2302]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%AB%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 21337]
|-
|430
|[[Алаш Орда]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 295]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 1514]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 15397]
|-
|431
|[[:Санат:Алфавит бойынша өзендер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D0%BB%D1%84%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%82_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80 478]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D0%BB%D1%84%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%82_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80 1355]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D0%BB%D1%84%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%82_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80 9359]
|-
|432
|[[Әскери қызмет]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82 597]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82 1284]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82 3632]
|-
|433
|[[Қазақтың балаға ат қою рәсімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D0%BE%D1%8E_%D1%80%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BC%D1%96 393]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D0%BE%D1%8E_%D1%80%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BC%D1%96 1148]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D0%BE%D1%8E_%D1%80%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BC%D1%96 7647]
|-
|434
|[[Алаш автономиясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 227]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1379]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 12224]
|-
|435
|[[Батыс Түрік қағанаты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 299]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 2021]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 30260]
|-
|436
|[[Қазақ жүздері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 541]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 1383]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 11646]
|-
|437
|[[Қазақстан Республикасының Президенті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96 462]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96 1490]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96 9917]
|-
|438
|[[Білге қаған]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D1%96%D0%BB%D0%B3%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD 477]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D1%96%D0%BB%D0%B3%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD 723]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D1%96%D0%BB%D0%B3%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD 5986]
|-
|439
|[[Ақмешіт әулие үңгірі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96 449]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96 1750]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96 5710]
|-
|440
|[[Лионель Месси]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9B%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D0%9C%D0%B5%D1%81%D1%81%D0%B8 781]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9B%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D0%9C%D0%B5%D1%81%D1%81%D0%B8 1358]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9B%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D0%9C%D0%B5%D1%81%D1%81%D0%B8 4060]
|-
|441
|[[Матай (ру бірлестігі)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%28%D1%80%D1%83_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%B3%D1%96%29 932]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%28%D1%80%D1%83_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%B3%D1%96%29 1942]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%28%D1%80%D1%83_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%B3%D1%96%29 7816]
|-
|442
|[[Мұстафа Өзтүрiк]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D3%A8%D0%B7%D1%82%D2%AF%D1%80i%D0%BA 581]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D3%A8%D0%B7%D1%82%D2%AF%D1%80i%D0%BA 1314]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D3%A8%D0%B7%D1%82%D2%AF%D1%80i%D0%BA 14000]
|-
|443
|[[Бесікке салу]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 608]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 1888]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 22528]
|-
|444
|[[Мәулен Сағатханұлы Әшімбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 413]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1155]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5786]
|-
|445
|[[Тұрсын Құдакелдіұлы Жұртбай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9 385]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9 983]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9 3401]
|-
|446
|[[Есік Алтын адамы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D1%8B 295]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D1%8B 3561]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D1%8B 40519]
|-
|447
|[[Уикипедия:Жүктеу]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D2%AF%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83 362]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D2%AF%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83 1379]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D2%AF%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83 4119]
|-
|448
|[[Құрмет ордені]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 372]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 1378]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 5713]
|-
|449
|[[Қызылорда]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0 522]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0 1973]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0 11910]
|-
|450
|[[Қазақстан бокс федерациясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%BE%D0%BA%D1%81_%D1%84%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 579]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%BE%D0%BA%D1%81_%D1%84%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 682]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%BE%D0%BA%D1%81_%D1%84%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1078]
|-
|451
|[[Арыстан баб кесенесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%B1_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 467]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%B1_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 3474]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%B1_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 13378]
|-
|452
|[[Үстеу]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%AE%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%83 285]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%83 3404]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%AE%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%83 20231]
|-
|453
|[[Омар Жәлелұлы Темірбеков]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80_%D0%96%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 361]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80_%D0%96%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 983]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80_%D0%96%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 5712]
|-
|454
|[[Әт-Тәкуир сүресі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D1%82-%D0%A2%D3%99%D0%BA%D1%83%D0%B8%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 422]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D1%82-%D0%A2%D3%99%D0%BA%D1%83%D0%B8%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 3208]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D1%82-%D0%A2%D3%99%D0%BA%D1%83%D0%B8%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 8601]
|-
|455
|[[Ботбай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9 571]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9 1630]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9 7969]
|-
|456
|[[Мұхаметжан Тынышбайұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 313]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1579]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 12197]
|-
|457
|[[Футбол]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB 1243]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB 2710]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB 12659]
|-
|458
|[[:Сурет:Young stalin screenshot.jpg]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AYoung_stalin_screenshot.jpg 156]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AYoung_stalin_screenshot.jpg 1429]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AYoung_stalin_screenshot.jpg 1456]
|-
|459
|[[Күлтегін ескерткіші]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%96 423]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%96 1245]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%96 12686]
|-
|460
|[[Аниме]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BD%D0%B8%D0%BC%D0%B5 419]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BD%D0%B8%D0%BC%D0%B5 505]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BD%D0%B8%D0%BC%D0%B5 1002]
|-
|461
|[[Психологияның зерттеу әдістері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9F%D1%81%D0%B8%D1%85%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D3%99%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 556]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D1%81%D0%B8%D1%85%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D3%99%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 947]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9F%D1%81%D0%B8%D1%85%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D3%99%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 4517]
|-
|462
|[[Алма]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0 428]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0 709]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0 4029]
|-
|463
|[[Сәукеле]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5 376]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5 2349]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5 4670]
|-
|464
|[[Зейнеп Ахметова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%97%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5%D0%BF_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 202]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%97%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5%D0%BF_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1283]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%97%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5%D0%BF_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 5698]
|-
|465
|[[Өмірзая (роман)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%A8%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B7%D0%B0%D1%8F_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 159]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B7%D0%B0%D1%8F_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 1728]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%A8%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B7%D0%B0%D1%8F_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 32438]
|-
|466
|[[Ислам]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC 567]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC 2043]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC 14442]
|-
|467
|[[Ұйықтатын дәрілер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 452]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 1278]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 6297]
|-
|468
|[[Талас шайқасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 295]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 1198]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 14109]
|-
|469
|[[Әл-Кәһф сүресі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D2%BB%D1%84_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 679]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D2%BB%D1%84_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1542]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D2%BB%D1%84_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 4929]
|-
|470
|[[Майкл Джексон]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%BB_%D0%94%D0%B6%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%BE%D0%BD 361]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%BB_%D0%94%D0%B6%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%BE%D0%BD 1448]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%BB_%D0%94%D0%B6%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%BE%D0%BD 4215]
|-
|471
|[[Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі (іріктеу турнирі)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96_%28%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%BD%D0%B8%D1%80%D1%96%29 404]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96_%28%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%BD%D0%B8%D1%80%D1%96%29 581]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96_%28%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%BD%D0%B8%D1%80%D1%96%29 1615]
|-
|472
|[[Бірінші Мемлекеттік Дума]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 293]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 2012]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 12966]
|-
|473
|[[Бақытсыз Жамал]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BB 355]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BB 1981]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BB 25160]
|-
|474
|[[Сүре]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D2%AF%D1%80%D0%B5 467]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D2%AF%D1%80%D0%B5 1301]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D2%AF%D1%80%D0%B5 7142]
|-
|475
|[[Өскемен]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD 448]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD 1545]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD 9238]
|-
|476
|[[:Сурет:Mari holiday Peledysh Payrem 2024 in the Leningrad region 01.jpg]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AMari_holiday_Peledysh_Payrem_2024_in_the_Leningrad_region_01.jpg 414]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AMari_holiday_Peledysh_Payrem_2024_in_the_Leningrad_region_01.jpg 414]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AMari_holiday_Peledysh_Payrem_2024_in_the_Leningrad_region_01.jpg 417]
|-
|477
|[[Көксерек (әңгіме)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 435]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 1927]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 24903]
|-
|478
|[[Қазақстан темір жолы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 320]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 1675]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 8796]
|-
|479
|[[Түркия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F 426]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F 1848]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F 11234]
|-
|480
|[[Қырғыз руы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 676]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 1593]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 6830]
|-
|481
|[[Қаңлы (тайпа)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 555]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 1752]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 8222]
|-
|482
|[[Бұрындық хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 264]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1249]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 10781]
|-
|483
|[[Салқам Жәңгір хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC_%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 255]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC_%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 3158]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC_%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 15383]
|-
|484
|[[Уикипедия:Мақала шеберханасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D1%88%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 424]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D1%88%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 1267]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D1%88%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 4230]
|-
|485
|[[Қазақтың ұлттық ою-өрнегі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D1%8E-%D3%A9%D1%80%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96 366]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D1%8E-%D3%A9%D1%80%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96 1627]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D1%8E-%D3%A9%D1%80%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96 17307]
|-
|486
|[[Жұмабай Шаяхметұлы Шаяхметов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%A8%D0%B0%D1%8F%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A8%D0%B0%D1%8F%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 392]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%A8%D0%B0%D1%8F%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A8%D0%B0%D1%8F%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 1054]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%A8%D0%B0%D1%8F%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A8%D0%B0%D1%8F%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 1211]
|-
|487
|[[Нұрғали Нүсіпжанұлы Нүсіпжанов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%9D%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 329]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%9D%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1048]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%9D%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 7361]
|-
|488
|[[Зу-Зу Күлпаш]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%97%D1%83-%D0%97%D1%83_%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D1%88 685]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%97%D1%83-%D0%97%D1%83_%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D1%88 1483]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%97%D1%83-%D0%97%D1%83_%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D1%88 5300]
|-
|489
|[[Темір баба]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B1%D0%B0%D0%B1%D0%B0 401]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B1%D0%B0%D0%B1%D0%B0 440]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B1%D0%B0%D0%B1%D0%B0 610]
|-
|490
|[[Сергей Викторович Лохвицкий]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B9_%D0%92%D0%B8%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9B%D0%BE%D1%85%D0%B2%D0%B8%D1%86%D0%BA%D0%B8%D0%B9 26]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B9_%D0%92%D0%B8%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9B%D0%BE%D1%85%D0%B2%D0%B8%D1%86%D0%BA%D0%B8%D0%B9 437]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B9_%D0%92%D0%B8%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9B%D0%BE%D1%85%D0%B2%D0%B8%D1%86%D0%BA%D0%B8%D0%B9 568]
|-
|491
|[[Қорқай дұғасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D0%B4%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B 401]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D0%B4%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B 1186]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D0%B4%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B 4727]
|-
|492
|[[Жұмаділдаев Асқар Серқұлұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 407]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 408]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 414]
|-
|493
|[[Қазақ Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 216]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 1866]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 15062]
|-
|494
|[[АҚШ президенттерінің тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 328]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2801]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 10035]
|-
|495
|[[Саясат Нұрбек]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA 547]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA 1022]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA 3401]
|-
|496
|[[Найман]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD 375]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD 607]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD 2567]
|-
|497
|[[:Санат:Уикипедия:Тексерілмеген мақалалар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 393]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 1920]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 3803]
|-
|498
|[[Нұрғиса Атабайұлы Тілендиев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B8%D1%81%D0%B0_%D0%90%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B5%D0%B2 371]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B8%D1%81%D0%B0_%D0%90%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B5%D0%B2 1695]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B8%D1%81%D0%B0_%D0%90%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B5%D0%B2 12082]
|-
|499
|[[Шапырашты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%88%D1%82%D1%8B 472]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%88%D1%82%D1%8B 1420]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%88%D1%82%D1%8B 8968]
|-
|500
|[[Құрлық әскерлерінің әскери институты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D0%B8%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%82%D1%8B 420]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D0%B8%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%82%D1%8B 709]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D0%B8%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%82%D1%8B 1804]
|-
|501
|[[Есік жазба ескерткіші]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%96 402]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%96 733]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%96 1084]
|-
|502
|[[Қазақ газеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 290]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 1924]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 15342]
|-
|503
|[[Батыс Қазақстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 431]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 2094]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 14365]
|-
|504
|[[Макаров тапаншасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2_%D1%82%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B0%D1%81%D1%8B 324]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2_%D1%82%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B0%D1%81%D1%8B 1246]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2_%D1%82%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B0%D1%81%D1%8B 6087]
|-
|505
|[[Қорықтар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 376]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 3717]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 32287]
|-
|506
|[[Алшын]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD 454]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD 1523]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD 7120]
|-
|507
|[[Ерен еңбегі үшін медалі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%B5%D0%BD_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%AF%D1%88%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%96 355]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%B5%D0%BD_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%AF%D1%88%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%96 828]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%B5%D0%BD_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%AF%D1%88%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%96 3705]
|-
|508
|[[Ақжол Нұсқабекұлы Мейірбеков]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%D0%9D%D2%B1%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 156]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%D0%9D%D2%B1%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 1179]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%D0%9D%D2%B1%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 3866]
|-
|509
|[[Жер сілкіну]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D1%81%D1%96%D0%BB%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%83 239]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D1%81%D1%96%D0%BB%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%83 717]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D1%81%D1%96%D0%BB%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%83 7401]
|-
|510
|[[Корея Республикасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B5%D1%8F_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 351]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B5%D1%8F_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 1462]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B5%D1%8F_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 8777]
|-
|511
|[[Әйтеке би]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%B9%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 676]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%B9%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 2314]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%B9%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 19606]
|-
|512
|[[Әдет-ғұрыптар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%B4%D0%B5%D1%82-%D2%93%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80 392]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%B4%D0%B5%D1%82-%D2%93%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80 957]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%B4%D0%B5%D1%82-%D2%93%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80 2595]
|-
|513
|[[YouTube]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=YouTube 468]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=YouTube 1007]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=YouTube 3924]
|-
|514
|[[Оңтүстік Қазақстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 447]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1495]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 11551]
|-
|515
|[[Айша бибі кесенесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D1%88%D0%B0_%D0%B1%D0%B8%D0%B1%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 440]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D1%88%D0%B0_%D0%B1%D0%B8%D0%B1%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 2602]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D1%88%D0%B0_%D0%B1%D0%B8%D0%B1%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 16742]
|-
|516
|[[Мемлекеттік ту]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%82%D1%83 112]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%82%D1%83 886]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%82%D1%83 8680]
|-
|517
|[[Раушан Жаңабергенқызы Қажыбаева]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D1%83%D1%88%D0%B0%D0%BD_%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 230]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D1%83%D1%88%D0%B0%D0%BD_%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 696]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D1%83%D1%88%D0%B0%D0%BD_%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 1550]
|-
|518
|[[Кенесары Қасымұлы бастаған ұлт-азаттық қозғалыс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81 335]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81 1746]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81 22448]
|-
|519
|[[Мастопатия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%8F 401]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%8F 1308]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%8F 10312]
|-
|520
|[[Моғолстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%BE%D2%93%D0%BE%D0%BB%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 317]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%BE%D2%93%D0%BE%D0%BB%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1806]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%BE%D2%93%D0%BE%D0%BB%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 19705]
|-
|521
|[[Жайдарман]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD 703]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD 1576]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD 6977]
|-
|522
|[[Есекжем]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B6%D0%B5%D0%BC 313]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B6%D0%B5%D0%BC 1122]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B6%D0%B5%D0%BC 5398]
|-
|523
|[[Сайын Мұратбеков]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 306]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 2839]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 12389]
|-
|524
|[[Мастурбация]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B1%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F 372]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B1%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F 936]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B1%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F 4531]
|-
|525
|[[Жақайым]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC 451]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC 1440]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC 5957]
|-
|526
|[[Орал]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB 334]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB 1400]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB 9340]
|-
|527
|[[Қобыланды Тоқтарбайұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 458]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1927]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 15931]
|-
|528
|[[Алаша (ру)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0_%28%D1%80%D1%83%29 494]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0_%28%D1%80%D1%83%29 1239]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0_%28%D1%80%D1%83%29 5104]
|-
|529
|[[Қарауыл руы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%80%D1%83%D1%8B 362]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%80%D1%83%D1%8B 1509]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%80%D1%83%D1%8B 6176]
|-
|530
|[[Ұлыбритания]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 374]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 1364]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 9401]
|-
|531
|[[Африка мемлекеттері және тәуелді аймақтарының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 391]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1534]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 8321]
|-
|532
|[[Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 845]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1414]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 4393]
|-
|533
|[[Ақсу-Жабағылы қорығы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%81%D1%83-%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 301]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%81%D1%83-%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 4339]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%81%D1%83-%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 24650]
|-
|534
|[[Құтадғу білік]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%82%D0%B0%D0%B4%D2%93%D1%83_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA 257]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%82%D0%B0%D0%B4%D2%93%D1%83_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA 1001]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%82%D0%B0%D0%B4%D2%93%D1%83_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA 12981]
|-
|535
|[[Тараз]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7 394]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7 1720]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7 10674]
|-
|536
|[[Есімдік]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA 279]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA 1636]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA 18181]
|-
|537
|[[Қазақстан теңгесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D0%B5%D1%81%D1%96 339]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D0%B5%D1%81%D1%96 1351]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D0%B5%D1%81%D1%96 20968]
|-
|538
|[[Тұрсынбек Аманғалиұлы Қабатов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 556]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 1467]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 17533]
|-
|539
|[[Үш Жүз партиясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%AE%D1%88_%D0%96%D2%AF%D0%B7_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 373]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D1%88_%D0%96%D2%AF%D0%B7_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 2460]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%AE%D1%88_%D0%96%D2%AF%D0%B7_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 9886]
|-
|540
|[[Қазақстан Халық банкі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D1%96 422]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D1%96 774]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D1%96 3383]
|-
|541
|[[Болашақ (стипендия)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%9B_%28%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%8F%29 1025]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%9B_%28%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%8F%29 3193]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%9B_%28%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%8F%29 5674]
|-
|542
|[[Бүйі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D2%AF%D0%B9%D1%96 424]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D2%AF%D0%B9%D1%96 842]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D2%AF%D0%B9%D1%96 2459]
|-
|543
|[[Отырар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%80 337]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%80 1744]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%80 16905]
|-
|544
|[[Қапшағай су қоймасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D1%83_%D2%9B%D0%BE%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 515]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D1%83_%D2%9B%D0%BE%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 876]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D1%83_%D2%9B%D0%BE%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 2702]
|-
|545
|[[Қазақ газеттері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 383]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 1640]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 2286]
|-
|546
|[[Тұсаукесер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%80 386]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%80 1397]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%80 17635]
|-
|547
|[[Жай сөйлем және оның түрлері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 323]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 2254]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 10647]
|-
|548
|[[Арқалық (қала)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 395]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 820]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 3584]
|-
|549
|[[:Санат:Қазақтың ұлттық ойындары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 265]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1628]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 23827]
|-
|550
|[[Кете (ру)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%82%D0%B5_%28%D1%80%D1%83%29 367]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%82%D0%B5_%28%D1%80%D1%83%29 1112]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%82%D0%B5_%28%D1%80%D1%83%29 4414]
|-
|551
|[[Көне түркі жазбалары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 219]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2530]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 36295]
|-
|552
|[[Қаракерей]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9 694]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9 1755]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9 7626]
|-
|553
|[[Қазақ есімдері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 2009]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 2966]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 8095]
|-
|554
|[[Португалия Ұлттық футбол құрамасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D1%83%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 551]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D1%83%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 764]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D1%83%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 1039]
|-
|555
|[[Моңғол империясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 247]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 4173]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 20809]
|-
|556
|[[Екінші Мемлекеттік Дума]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 268]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 1576]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 10396]
|-
|557
|[[Қан топтары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%BE%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 434]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%BE%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 1467]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%BE%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 12560]
|-
|558
|[[Қазақ халықаралық қатынастар және әлем тілдері университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 450]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1235]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 5666]
|-
|559
|[[Конъюнктивит]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%8A%D1%8E%D0%BD%D0%BA%D1%82%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D1%82 370]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%8A%D1%8E%D0%BD%D0%BA%D1%82%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D1%82 899]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%8A%D1%8E%D0%BD%D0%BA%D1%82%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D1%82 6324]
|-
|560
|[[Өкпе]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%A8%D0%BA%D0%BF%D0%B5 362]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D0%BA%D0%BF%D0%B5 969]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%A8%D0%BA%D0%BF%D0%B5 7760]
|-
|561
|[[Балағат сөз]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82_%D1%81%D3%A9%D0%B7 872]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82_%D1%81%D3%A9%D0%B7 1528]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82_%D1%81%D3%A9%D0%B7 4425]
|-
|562
|[[Жұмбақтас]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81 852]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81 2045]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81 10479]
|-
|563
|[[Адай көтерілісі (1870)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96_%281870%29 310]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96_%281870%29 736]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96_%281870%29 4253]
|-
|564
|[[Ерлан Рысқалиұлы Рысқали]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B8 369]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B8 498]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B8 1176]
|-
|565
|[[Зарина Кармен]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%97%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BD 420]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%97%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BD 1252]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%97%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BD 5545]
|-
|566
|[[Білім инновациялық лицейлері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B8%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 378]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B8%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1286]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B8%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 3671]
|-
|567
|[[Дулат Исабеков]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%98%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 520]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%98%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 1935]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%98%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 17158]
|-
|568
|[[Тодо бичиг]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D0%B4%D0%BE_%D0%B1%D0%B8%D1%87%D0%B8%D0%B3 376]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D0%B4%D0%BE_%D0%B1%D0%B8%D1%87%D0%B8%D0%B3 405]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D0%B4%D0%BE_%D0%B1%D0%B8%D1%87%D0%B8%D0%B3 487]
|-
|569
|[[Септік жалғау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BF%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 467]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BF%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 2007]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BF%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 16944]
|-
|570
|[[Қазақ асханасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D1%81%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 631]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D1%81%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 882]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D1%81%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 1056]
|-
|571
|[[Байұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 465]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1432]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 7748]
|-
|572
|[[Фариза Оңғарсынова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%B0_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 454]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%B0_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 2678]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%B0_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 20020]
|-
|573
|[[Жошы хан кесенесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 282]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 1254]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 4889]
|-
|574
|[[Айыртау ауданы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D1%8B%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 286]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D1%8B%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 605]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D1%8B%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 1722]
|-
|575
|[[Қазақ тіліндегі өсімдік атауларының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 337]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1409]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 16450]
|-
|576
|[[Франция]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F 427]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F 1370]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F 10197]
|-
|577
|[[Алпамыс батыр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 363]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 1150]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 10447]
|-
|578
|[[Бозжыра шатқалы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D0%B7%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0_%D1%88%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B 281]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D0%B7%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0_%D1%88%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B 1087]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D0%B7%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0_%D1%88%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B 6270]
|-
|579
|[[Соқырішек]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%96%D1%88%D0%B5%D0%BA 556]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%96%D1%88%D0%B5%D0%BA 1569]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%96%D1%88%D0%B5%D0%BA 11925]
|-
|580
|[[Германия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 495]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 1621]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 10611]
|-
|581
|[[Сөйлем мүшелері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 226]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 2412]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 22042]
|-
|582
|[[Ауа]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%83%D0%B0 368]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%83%D0%B0 575]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%83%D0%B0 5996]
|-
|583
|[[Қарақытай мемлекеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 350]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 1138]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 12500]
|-
|584
|[[Дат тілі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%82_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 363]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%82_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 408]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%82_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 607]
|-
|585
|[[Аналды секс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81 379]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81 1141]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81 5193]
|-
|586
|[[Әлам ад-Дин Әл-Жауһари]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%B0%D0%B4-%D0%94%D0%B8%D0%BD_%D3%98%D0%BB-%D0%96%D0%B0%D1%83%D2%BB%D0%B0%D1%80%D0%B8 400]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%B0%D0%B4-%D0%94%D0%B8%D0%BD_%D3%98%D0%BB-%D0%96%D0%B0%D1%83%D2%BB%D0%B0%D1%80%D0%B8 408]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%B0%D0%B4-%D0%94%D0%B8%D0%BD_%D3%98%D0%BB-%D0%96%D0%B0%D1%83%D2%BB%D0%B0%D1%80%D0%B8 470]
|-
|587
|[[Грамматика]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%93%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0 297]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%93%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0 788]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%93%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0 4902]
|-
|588
|[[Жалаңтөс Баһадүр Сейітқұлұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%A3%D1%82%D3%A9%D1%81_%D0%91%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D0%B4%D2%AF%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 353]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%A3%D1%82%D3%A9%D1%81_%D0%91%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D0%B4%D2%AF%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1394]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%A3%D1%82%D3%A9%D1%81_%D0%91%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D0%B4%D2%AF%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 8615]
|-
|589
|[[Оңтүстік Қазақстан педагогикалық университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 515]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1150]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 4988]
|-
|590
|[[Өзбекстан қалаларының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 333]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1052]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 4754]
|-
|591
|[[Солтүстік Қазақстан облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 385]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1388]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 9142]
|-
|592
|[[Әл-Кәусәр сүресі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D1%83%D1%81%D3%99%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 537]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D1%83%D1%81%D3%99%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1201]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D1%83%D1%81%D3%99%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 6689]
|-
|593
|[[Шиқан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D0%B8%D2%9B%D0%B0%D0%BD 626]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B8%D2%9B%D0%B0%D0%BD 1228]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D0%B8%D2%9B%D0%B0%D0%BD 4776]
|-
|594
|[[Солтүстік Қазақстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 439]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1372]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 10503]
|-
|595
|[[I Сүлеймен]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=I_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD 438]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=I_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD 1049]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=I_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD 4034]
|-
|596
|[[Қазақстан Республикасының Үкіметі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%AE%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 278]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%AE%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 1104]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%AE%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 6478]
|-
|597
|[[Бөкей Ордасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 427]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 1593]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 10516]
|-
|598
|[[Қазақстан қазақтарының фамилиялары тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%84%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 567]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%84%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1372]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%84%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5446]
|-
|599
|[[Қайтадан (фильм, 2025)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2025%29 363]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2025%29 1131]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2025%29 8599]
|-
|600
|[[Тәңіршілдік]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D2%A3%D1%96%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA 326]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D2%A3%D1%96%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA 1026]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D2%A3%D1%96%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA 5672]
|-
|601
|[[Жануарлар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%83%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 294]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%83%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 1360]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%83%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 12926]
|-
|602
|[[Бөкей ордасы ауданы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 347]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 647]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 2632]
|-
|603
|[[Кабо-Верде]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%B0%D0%B1%D0%BE-%D0%92%D0%B5%D1%80%D0%B4%D0%B5 375]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B0%D0%B1%D0%BE-%D0%92%D0%B5%D1%80%D0%B4%D0%B5 658]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%B0%D0%B1%D0%BE-%D0%92%D0%B5%D1%80%D0%B4%D0%B5 1025]
|-
|604
|[[Қауын]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BD 752]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BD 1001]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BD 2371]
|-
|605
|[[Жаңа экономикалық саясат]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82 141]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82 2749]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82 12189]
|-
|606
|[[Қазақ ұлттық киімдері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 835]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 2120]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 20881]
|-
|607
|[[Бәйтерек (монумент)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%29 827]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%29 3682]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%29 27313]
|-
|608
|[[Жоңғар шапқыншылығы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%88%D0%B0%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 262]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%88%D0%B0%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 1326]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%88%D0%B0%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 16152]
|-
|609
|[[Қасым Аманжолов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2 229]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2 1683]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2 12890]
|-
|610
|[[Технологиялық процесс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D1%86%D0%B5%D1%81%D1%81 353]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D1%86%D0%B5%D1%81%D1%81 401]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D1%86%D0%B5%D1%81%D1%81 818]
|-
|611
|[[Қызға қырық үйден тыйым]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B%D2%9B_%D2%AF%D0%B9%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D1%8B%D0%B9%D1%8B%D0%BC 305]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B%D2%9B_%D2%AF%D0%B9%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D1%8B%D0%B9%D1%8B%D0%BC 891]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B%D2%9B_%D2%AF%D0%B9%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D1%8B%D0%B9%D1%8B%D0%BC 6005]
|-
|612
|[[Ми]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B8 287]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B8 997]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B8 11769]
|-
|613
|[[Мулао]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%BE 365]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%BE 374]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%BE 441]
|-
|614
|[[Бейімбет Жармағамбетұлы Майлин]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%96%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B8%D0%BD 210]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%96%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B8%D0%BD 1869]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%96%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B8%D0%BD 20412]
|-
|615
|[[Естай - Қорлан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B9_-_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD 401]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B9_-_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD 1883]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B9_-_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD 11010]
|-
|616
|[[Қалың мал]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B0%D0%BB 336]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B0%D0%BB 752]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B0%D0%BB 3863]
|-
|617
|[[Әміре Қашаубаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5_%D2%9A%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 217]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5_%D2%9A%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 3018]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5_%D2%9A%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 15245]
|-
|618
|[[Етістік]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 258]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 1816]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 16234]
|-
|619
|[[Гүлмира Тынышбекқызы Дайрабаева]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%B0_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 310]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%B0_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 1940]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%B0_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 5679]
|-
|620
|[[Араб тілі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 337]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 739]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 3329]
|-
|621
|[[Қорғансыздың күні (әңгіме)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 151]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 1351]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 14269]
|-
|622
|[[Сағадат Қожахметұлы Нұрмағамбетов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 295]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 3193]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 8107]
|-
|623
|[[Педагогика]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9F%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0 263]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0 1265]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9F%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0 7695]
|-
|624
|[[Бидай (астық)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B8%D0%B4%D0%B0%D0%B9_%28%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B%29 319]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B8%D0%B4%D0%B0%D0%B9_%28%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B%29 778]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B8%D0%B4%D0%B0%D0%B9_%28%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B%29 4778]
|-
|625
|[[Қайрат (футбол клубы)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%28%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D0%BA%D0%BB%D1%83%D0%B1%D1%8B%29 469]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%28%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D0%BA%D0%BB%D1%83%D0%B1%D1%8B%29 1238]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%28%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D0%BA%D0%BB%D1%83%D0%B1%D1%8B%29 13908]
|-
|626
|[[Көңіл толқыны (күй)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%82%D0%BE%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B_%28%D0%BA%D2%AF%D0%B9%29 424]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%82%D0%BE%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B_%28%D0%BA%D2%AF%D0%B9%29 1292]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%82%D0%BE%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B_%28%D0%BA%D2%AF%D0%B9%29 6929]
|-
|627
|[[Домалақ ана]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B0 950]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B0 1993]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B0 8607]
|-
|628
|[[Тәуекел Мүслім]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D0%BB%D1%96%D0%BC 267]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D0%BB%D1%96%D0%BC 1521]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D0%BB%D1%96%D0%BC 4213]
|-
|629
|[[Ұ]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%B0 370]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0 872]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%B0 3047]
|-
|630
|[[Қазақ ұлттық медицина университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 956]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1398]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 5146]
|-
|631
|[[Дәулеткерей Шығайұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D0%A8%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 309]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D0%A8%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1134]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D0%A8%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 6800]
|-
|632
|[[Халықаралық әйелдер күні]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 340]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 618]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 6023]
|-
|633
|[[Гайморит]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%93%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%82 345]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%93%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%82 640]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%93%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%82 3522]
|-
|634
|[[Көкшетау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%88%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%83 312]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%88%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%83 1259]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%88%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%83 6612]
|-
|635
|[[Бердібек Мәшбекұлы Сапарбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D3%99%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 339]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D3%99%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1278]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D3%99%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 3872]
|-
|636
|[[Халел Досмұхамедов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BB_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%B2 313]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BB_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%B2 1173]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BB_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%B2 7698]
|-
|637
|[[Қозы Көрпеш – Баян Сұлу]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B7%D1%8B_%D0%9A%D3%A9%D1%80%D0%BF%D0%B5%D1%88_%E2%80%93_%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%83 306]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B7%D1%8B_%D0%9A%D3%A9%D1%80%D0%BF%D0%B5%D1%88_%E2%80%93_%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%83 2345]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B7%D1%8B_%D0%9A%D3%A9%D1%80%D0%BF%D0%B5%D1%88_%E2%80%93_%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%83 17978]
|-
|638
|[[Асау жүрек]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%BA 103]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%BA 485]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%BA 1888]
|-
|639
|[[Шылау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83 316]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83 2903]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83 17457]
|-
|640
|[[Отқа май құю]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D1%82%D2%9B%D0%B0_%D0%BC%D0%B0%D0%B9_%D2%9B%D2%B1%D1%8E 356]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%82%D2%9B%D0%B0_%D0%BC%D0%B0%D0%B9_%D2%9B%D2%B1%D1%8E 762]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D1%82%D2%9B%D0%B0_%D0%BC%D0%B0%D0%B9_%D2%9B%D2%B1%D1%8E 3320]
|-
|641
|[[Қазақстан премьер-министрі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%BC%D1%8C%D0%B5%D1%80-%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D1%96 348]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%BC%D1%8C%D0%B5%D1%80-%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D1%96 880]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%BC%D1%8C%D0%B5%D1%80-%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D1%96 3979]
|-
|642
|[[Қазақ билері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 277]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1360]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 12097]
|-
|643
|[[Тобыш]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D1%88 354]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D1%88 679]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D1%88 2677]
|-
|644
|[[Балқадиша әні]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%88%D0%B0_%D3%99%D0%BD%D1%96 594]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%88%D0%B0_%D3%99%D0%BD%D1%96 1161]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%88%D0%B0_%D3%99%D0%BD%D1%96 5701]
|-
|645
|[[Серке газеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 260]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 1131]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 3716]
|-
|646
|[[Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%81%D1%96%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%96 315]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%81%D1%96%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%96 1405]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%81%D1%96%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%96 6545]
|-
|647
|[[Қарақалпақ рулары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 472]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1395]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 6851]
|-
|648
|[[Ерлан Жақанұлы Қошанов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D1%88%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 322]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D1%88%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 919]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D1%88%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 4120]
|-
|649
|[[ALT Университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=ALT_%D0%A3%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 749]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=ALT_%D0%A3%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1265]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=ALT_%D0%A3%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 3815]
|-
|650
|[[Оғыз мемлекеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 220]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 1537]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 23684]
|-
|651
|[[Қазақ халқының өлім-жітім жөнелту салты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BC-%D0%B6%D1%96%D1%82%D1%96%D0%BC_%D0%B6%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D1%82%D1%83_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%8B 832]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BC-%D0%B6%D1%96%D1%82%D1%96%D0%BC_%D0%B6%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D1%82%D1%83_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%8B 1682]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BC-%D0%B6%D1%96%D1%82%D1%96%D0%BC_%D0%B6%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D1%82%D1%83_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%8B 14211]
|-
|652
|[[Алатау (қала)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 952]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 1548]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 4059]
|-
|653
|[[Сарыүйсін]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%AF%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD 411]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%AF%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD 1057]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%AF%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD 4901]
|-
|654
|[[Әлемнің жаңа жеті кереметі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 344]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 1136]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 15133]
|-
|655
|[[Жанабіл Сымағұлұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B1%D1%96%D0%BB_%D0%A1%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 43]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B1%D1%96%D0%BB_%D0%A1%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 505]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B1%D1%96%D0%BB_%D0%A1%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1290]
|-
|656
|[[Тарақты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 347]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 1222]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 5800]
|-
|657
|[[Азия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 321]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 1859]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 17553]
|-
|658
|[[Үтір намазы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%AE%D1%82%D1%96%D1%80_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 394]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D1%82%D1%96%D1%80_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 1034]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%AE%D1%82%D1%96%D1%80_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 4601]
|-
|659
|[[Имантай Сәтбайұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 346]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 413]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1048]
|-
|660
|[[2026 жыл]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB 370]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB 1061]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB 4168]
|-
|661
|[[Ауғанстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%83%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 334]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%83%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 992]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%83%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 5273]
|-
|662
|[[Байлар-Жандар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80-%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 431]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80-%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 1225]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80-%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 5830]
|-
|663
|[[Мажарстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 191]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1141]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 4653]
|-
|664
|[[Күн (жұлдыз)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD_%28%D0%B6%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7%29 331]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD_%28%D0%B6%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7%29 1013]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD_%28%D0%B6%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7%29 6166]
|-
|665
|[[Портал:Абай Құнанбайұлы/Қыс өлеңі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B%2F%D2%9A%D1%8B%D1%81_%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%D1%96 321]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B%2F%D2%9A%D1%8B%D1%81_%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%D1%96 2807]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B%2F%D2%9A%D1%8B%D1%81_%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%D1%96 62425]
|-
|666
|[[Жәнібек Әлімханұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1157]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1478]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 4826]
|-
|667
|[[Алтай таулары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 387]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 844]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 10037]
|-
|668
|[[Нағашы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%88%D1%8B 556]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%88%D1%8B 1053]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%88%D1%8B 6376]
|-
|669
|[[Қазақ ұлт зиялыларының қалыптасуы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82_%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%8B 281]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82_%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%8B 772]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82_%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%8B 8022]
|-
|670
|[[Абайдың қара сөздері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 856]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 1998]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 15722]
|-
|671
|[[Сырға салу]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B0_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 467]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B0_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 1056]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B0_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 4817]
|-
|672
|[[ИС-1]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%98%D0%A1-1 341]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D0%A1-1 352]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%98%D0%A1-1 385]
|-
|673
|[[Қоңыр әулие үңгірі (Абай облысы)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96_%28%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 504]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96_%28%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 1092]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96_%28%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 2924]
|-
|674
|[[Сөз таптары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 225]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 3465]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 15280]
|-
|675
|[[Төртқара]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D1%82%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0 551]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D1%82%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0 1364]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D1%82%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0 6619]
|-
|676
|[[Халықаралық ұйымдар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80 271]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80 2795]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80 8157]
|-
|677
|[[Райымбек батыр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 351]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 3317]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 12077]
|-
|678
|[[Сәкен Кәрімұлы Тұрысбеков]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 518]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 1389]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 5153]
|-
|679
|[[Еңлік-Кебек]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D2%A3%D0%BB%D1%96%D0%BA-%D0%9A%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%BA 464]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D2%A3%D0%BB%D1%96%D0%BA-%D0%9A%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%BA 1636]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D2%A3%D0%BB%D1%96%D0%BA-%D0%9A%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%BA 15939]
|-
|680
|[[Алматы заң колледжі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%B7%D0%B0%D2%A3_%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B6%D1%96 366]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%B7%D0%B0%D2%A3_%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B6%D1%96 444]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%B7%D0%B0%D2%A3_%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B6%D1%96 681]
|-
|681
|[[Ұлттық бірыңғай тестілеу]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%8B%D2%A3%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83 381]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%8B%D2%A3%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83 1480]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%8B%D2%A3%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83 9035]
|-
|682
|[[Көзімнің қарасы...]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%B7%D1%96%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B... 413]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%B7%D1%96%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B... 1883]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%B7%D1%96%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B... 19143]
|-
|683
|[[Ләйлә Сұлтанқызы Сеңгірбекова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9B%D3%99%D0%B9%D0%BB%D3%99_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 257]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9B%D3%99%D0%B9%D0%BB%D3%99_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1013]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9B%D3%99%D0%B9%D0%BB%D3%99_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 3089]
|-
|684
|[[BALA (Ninety One)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=BALA_%28Ninety_One%29 408]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=BALA_%28Ninety_One%29 1012]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=BALA_%28Ninety_One%29 4973]
|-
|685
|[[Григориополь]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%93%D1%80%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D1%8C 328]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%93%D1%80%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D1%8C 347]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%93%D1%80%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D1%8C 399]
|-
|686
|[[Шығыс Қазақстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 288]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1021]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 8269]
|-
|687
|[[Шал мен теңіз]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BB_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7 53]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BB_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7 1825]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BB_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7 3574]
|-
|688
|[[Африка]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 237]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 1399]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 15733]
|-
|689
|[[Мақпал Мұхамедиярқызы Жүнісова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BB_%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 297]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BB_%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1326]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BB_%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 6570]
|-
|690
|[[Келтеминар мәдениеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 336]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 367]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 782]
|-
|691
|[[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 214]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 1629]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 11076]
|-
|692
|[[Ұйқы безі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96 249]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96 1145]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96 8346]
|-
|693
|[[Алтыналмас]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%81 336]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%81 360]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%81 427]
|-
|694
|[[Қаракесек (Әлімұлы)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B%29 400]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B%29 1252]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B%29 5561]
|-
|695
|[[Шахмұрат Мүтәліп]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9C%D2%AF%D1%82%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF 1000]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9C%D2%AF%D1%82%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF 2089]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9C%D2%AF%D1%82%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF 3958]
|-
|696
|[[Ойыншықтар хикаясы 5]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%D1%81%D1%8B_5 543]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%D1%81%D1%8B_5 543]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%D1%81%D1%8B_5 543]
|-
|697
|[[Клавдия Николаевна Чернышева]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D0%A7%D0%B5%D1%80%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B5%D0%B2%D0%B0 330]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D0%A7%D0%B5%D1%80%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B5%D0%B2%D0%B0 343]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D0%A7%D0%B5%D1%80%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B5%D0%B2%D0%B0 387]
|-
|698
|[[Қалқанша без]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%B7 323]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%B7 1107]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%B7 7617]
|-
|699
|[[Арал теңізі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 216]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 2502]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 22596]
|-
|700
|[[Қаһар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80 160]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80 1190]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80 13985]
|-
|701
|[[Жыныс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81 334]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81 599]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81 2495]
|-
|702
|[[Ағылшын тілі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 303]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 1248]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 6634]
|-
|703
|[[IC 544]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=IC_544 334]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=IC_544 871]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=IC_544 2867]
|-
|704
|[[Ағаш]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%93%D0%B0%D1%88 2121]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%93%D0%B0%D1%88 2554]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%93%D0%B0%D1%88 7558]
|-
|705
|[[Тана]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D0%B0 349]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D0%B0 875]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D0%B0 3166]
|-
|706
|[[Бағаналы (ру)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D1%83%29 287]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D1%83%29 755]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D1%83%29 3167]
|-
|707
|[[Дархан Еркінұлы Қызайбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%95%D1%80%D0%BA%D1%96%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 262]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%95%D1%80%D0%BA%D1%96%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1574]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%95%D1%80%D0%BA%D1%96%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2164]
|-
|708
|[[Қыз ұзату]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%83 518]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%83 883]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%83 4399]
|-
|709
|[[Жақсылық Әмірәліұлы Үшкемпіров]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%AE%D1%88%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 332]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%AE%D1%88%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 1577]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%AE%D1%88%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 8895]
|-
|710
|[[Талқылау:Ғарифолла Есім]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%3A%D2%92%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B0_%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC 329]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%3A%D2%92%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B0_%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC 329]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%3A%D2%92%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B0_%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC 332]
|-
|711
|[[Әбдіжәміл Кәрімұлы Нұрпейісов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%B6%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%BB_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2 188]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%B6%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%BB_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2 1777]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%B6%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%BB_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2 10230]
|-
|712
|[[Жетіқарақшы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%88%D1%8B 381]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%88%D1%8B 1479]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%88%D1%8B 15839]
|-
|713
|[[Жай зат]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D0%B7%D0%B0%D1%82 322]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D0%B7%D0%B0%D1%82 355]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D0%B7%D0%B0%D1%82 1756]
|-
|714
|[[Тәуіп Хо Жун (телехикая)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D1%96%D0%BF_%D0%A5%D0%BE_%D0%96%D1%83%D0%BD_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 280]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D1%96%D0%BF_%D0%A5%D0%BE_%D0%96%D1%83%D0%BD_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 744]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D1%96%D0%BF_%D0%A5%D0%BE_%D0%96%D1%83%D0%BD_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 1989]
|-
|715
|[[Жүсіп Ақшораев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%90%D2%9B%D1%88%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B5%D0%B2 267]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%90%D2%9B%D1%88%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1333]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%90%D2%9B%D1%88%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5659]
|-
|716
|[[Аманкелді Үдербайұлы Иманов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D2%AE%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 260]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D2%AE%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1324]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D2%AE%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 9238]
|-
|717
|[[Шығыс Түрік қағанаты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 387]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 1123]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 19188]
|-
|718
|[[Виттельсбахтар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%92%D0%B8%D1%82%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D0%B1%D0%B0%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80 318]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%92%D0%B8%D1%82%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D0%B1%D0%B0%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80 334]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%92%D0%B8%D1%82%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D0%B1%D0%B0%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80 393]
|-
|719
|[[Жол белгілері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 496]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1250]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 11588]
|-
|720
|[[Үндістан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 398]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1786]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 15651]
|-
|721
|[[Жауапкершілігі шектеулі серіктестік]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96_%D1%88%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83%D0%BB%D1%96_%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 250]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96_%D1%88%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83%D0%BB%D1%96_%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 593]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96_%D1%88%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83%D0%BB%D1%96_%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 3534]
|-
|722
|[[Санжар Сейітжафарұлы Асфендиаров]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%B6%D0%B0%D1%84%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D1%81%D1%84%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2 183]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%B6%D0%B0%D1%84%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D1%81%D1%84%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2 1470]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%B6%D0%B0%D1%84%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D1%81%D1%84%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2 7885]
|-
|723
|[[Марқакөл қорығы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 307]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 1006]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 11822]
|-
|724
|[[Қазақстанның мемлекеттік наградалары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 268]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1454]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 5761]
|-
|725
|[[Меруерт Қаратайқызы Өтекешeва]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D1%80%D1%83%D0%B5%D1%80%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%88e%D0%B2%D0%B0 439]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D1%80%D1%83%D0%B5%D1%80%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%88e%D0%B2%D0%B0 3724]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D1%80%D1%83%D0%B5%D1%80%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%88e%D0%B2%D0%B0 7854]
|-
|726
|[[Ноғай ордасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9D%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 94]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 1177]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9D%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 13592]
|-
|727
|[[Ақтамберді Сарыұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8B 605]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1863]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8B 18028]
|-
|728
|[[Телефон коды бойынша елдер тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%84%D0%BE%D0%BD_%D0%BA%D0%BE%D0%B4%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 782]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%84%D0%BE%D0%BD_%D0%BA%D0%BE%D0%B4%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1086]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%84%D0%BE%D0%BD_%D0%BA%D0%BE%D0%B4%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 3538]
|-
|729
|[[Ғұндар мемлекеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 157]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 2111]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 16878]
|-
|730
|[[Үлгі:Ресейдің ірі қалалары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D1%96%D1%80%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 313]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D1%96%D1%80%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1109]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D1%96%D1%80%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 5620]
|-
|731
|[[Сүлеймен Бақырғани]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B8 314]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B8 487]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B8 2497]
|-
|732
|[[Жұлдыз Досбергенқызы Сүлейменова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 577]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1430]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 18387]
|-
|733
|[[Эйнштейн постулаттары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%AD%D0%B9%D0%BD%D1%88%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%BD_%D0%BF%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 304]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AD%D0%B9%D0%BD%D1%88%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%BD_%D0%BF%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 448]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%AD%D0%B9%D0%BD%D1%88%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%BD_%D0%BF%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 1121]
|-
|734
|[[Сыбайлас жемқорлық]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D0%B6%D0%B5%D0%BC%D2%9B%D0%BE%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B 237]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D0%B6%D0%B5%D0%BC%D2%9B%D0%BE%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B 1103]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D0%B6%D0%B5%D0%BC%D2%9B%D0%BE%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B 8529]
|-
|735
|[[Жыныс қатынасынан жұғатын аурулар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80 304]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80 886]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80 6768]
|-
|736
|[[Әлеуметтік салық]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D1%83%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B 306]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D1%83%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B 354]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D1%83%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B 740]
|-
|737
|[[Араб жазуы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D1%83%D1%8B 285]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D1%83%D1%8B 584]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D1%83%D1%8B 3355]
|-
|738
|[[Ядролық қару]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%AF%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%83 306]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AF%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%83 540]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%AF%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%83 4263]
|-
|739
|[[Асхат Қанатұлы Аймағамбетов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%85%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 273]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%85%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 1096]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%85%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 4582]
|-
|740
|[[Ән-Нас сүресі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BD-%D0%9D%D0%B0%D1%81_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 444]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BD-%D0%9D%D0%B0%D1%81_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1119]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BD-%D0%9D%D0%B0%D1%81_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 7284]
|-
|741
|[[Қандала]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0 321]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0 765]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0 3825]
|-
|742
|[[Уикипедия:Санаттар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80 246]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80 1047]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80 3712]
|-
|743
|[[Жетіру]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 290]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 1083]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 5403]
|-
|744
|[[Жапония қалаларының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 337]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 997]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5471]
|-
|745
|[[Георгий Михайлович Вицин]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%93%D0%B5%D0%BE%D1%80%D0%B3%D0%B8%D0%B9_%D0%9C%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%92%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BD 318]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%93%D0%B5%D0%BE%D1%80%D0%B3%D0%B8%D0%B9_%D0%9C%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%92%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BD 338]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%93%D0%B5%D0%BE%D1%80%D0%B3%D0%B8%D0%B9_%D0%9C%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%92%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BD 390]
|-
|746
|[[Жатыр мойны эрозиясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D1%8B_%D1%8D%D1%80%D0%BE%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 333]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D1%8B_%D1%8D%D1%80%D0%BE%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1079]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D1%8B_%D1%8D%D1%80%D0%BE%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 5600]
|-
|747
|[[Қарлұқ қағанаты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%BB%D2%B1%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 398]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%BB%D2%B1%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 1402]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%BB%D2%B1%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 22445]
|-
|748
|[[Ақтөбе гуманитарлық колледжі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D0%B3%D1%83%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B6%D1%96 304]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D0%B3%D1%83%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B6%D1%96 368]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D0%B3%D1%83%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B6%D1%96 644]
|-
|749
|[[Тасаттық]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B 174]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B 555]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B 1539]
|-
|750
|[[Қызыл тамыр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D1%82%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%80 353]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D1%82%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%80 574]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D1%82%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%80 867]
|-
|751
|[[Жезқазған]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D0%B7%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BD 291]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D0%B7%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BD 1162]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D0%B7%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BD 6521]
|-
|752
|[[Уикипедия:Мақалаға бастама]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 265]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 993]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 4081]
|-
|753
|[[Уикипедия:Мақаланы қалай өңдеу керек]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D3%A9%D2%A3%D0%B4%D0%B5%D1%83_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA 302]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D3%A9%D2%A3%D0%B4%D0%B5%D1%83_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA 940]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D3%A9%D2%A3%D0%B4%D0%B5%D1%83_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA 2356]
|-
|754
|[[Ғазиза Ахметқызы Жұбанова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B7%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 136]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B7%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 711]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B7%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 2442]
|-
|755
|[[Тоқтамыс хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 324]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1051]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 7040]
|-
|756
|[[Әпке (драма)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BF%D0%BA%D0%B5_%28%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%29 202]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BF%D0%BA%D0%B5_%28%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%29 1356]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BF%D0%BA%D0%B5_%28%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%29 19152]
|-
|757
|[[Шиелі ауданы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D0%B8%D0%B5%D0%BB%D1%96_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 243]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B8%D0%B5%D0%BB%D1%96_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 794]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D0%B8%D0%B5%D0%BB%D1%96_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 3862]
|-
|758
|[[Химиялық элементтердің периодтық жүйесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%B4%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 292]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%B4%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 1103]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%B4%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 14339]
|-
|759
|[[Тәнеке Нұралы Дөсетұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D0%BD%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%94%D3%A9%D1%81%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 262]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D0%BD%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%94%D3%A9%D1%81%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 544]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D0%BD%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%94%D3%A9%D1%81%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1483]
|-
|760
|[[Жәңгір-Керей хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80-%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 409]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80-%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1555]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80-%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 7199]
|-
|761
|[[Қасым Қайсенов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 175]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 4609]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 16792]
|-
|762
|[[Қазақстандағы сауда және жәрмеңкелер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%B6%D3%99%D1%80%D0%BC%D0%B5%D2%A3%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 262]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%B6%D3%99%D1%80%D0%BC%D0%B5%D2%A3%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 640]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%B6%D3%99%D1%80%D0%BC%D0%B5%D2%A3%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 6589]
|-
|763
|[[Палеолит]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9F%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%82 66]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%82 682]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9F%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%82 9436]
|-
|764
|[[Біржан Қожағұлұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 217]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1606]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 11510]
|-
|765
|[[Бибісара Ерханқызы Асаубаева]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B8%D0%B1%D1%96%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%95%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 103]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B8%D0%B1%D1%96%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%95%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 509]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B8%D0%B1%D1%96%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%95%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 1238]
|-
|766
|[[:Санат:Үлгісін дәлдеу қажет аяқталмаған мақалалар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%83_%D2%9B%D0%B0%D0%B6%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 318]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%83_%D2%9B%D0%B0%D0%B6%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 936]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%83_%D2%9B%D0%B0%D0%B6%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 2336]
|-
|767
|[[Ескендір Зұлқарнайын]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%80_%D0%97%D2%B1%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD 266]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%80_%D0%97%D2%B1%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD 1508]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%80_%D0%97%D2%B1%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD 10496]
|-
|768
|[[Эрлинг Холанд]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%AD%D1%80%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B3_%D0%A5%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4 541]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AD%D1%80%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B3_%D0%A5%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4 686]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%AD%D1%80%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B3_%D0%A5%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4 1106]
|-
|769
|[[Қатысушы талқылауы:Renamed user ahgdhwgb 142631njhght173nj61]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B%3ARenamed_user_ahgdhwgb_142631njhght173nj61 161]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B%3ARenamed_user_ahgdhwgb_142631njhght173nj61 678]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B%3ARenamed_user_ahgdhwgb_142631njhght173nj61 689]
|-
|770
|[[Қимақ қағанаты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 179]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 1228]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 24498]
|-
|771
|[[Бұрыш (геометрия)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%88_%28%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%8F%29 301]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%88_%28%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%8F%29 632]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%88_%28%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%8F%29 3757]
|-
|772
|[[Кельтеминар мәдениеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 308]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 330]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 559]
|-
|773
|[[Қазақтың ұлттық ойындарының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 657]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1325]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 11503]
|-
|774
|[[Сан есім]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 246]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 1644]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 15673]
|-
|775
|[[Ұшықтау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%B0%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 307]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 670]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%B0%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 2697]
|-
|776
|[[Барақ хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 491]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1088]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 5921]
|-
|777
|[[Портал:Ағымдағы оқиғалар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 224]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 1266]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 3734]
|-
|778
|[[Төреғали Төреəліұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%C9%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 316]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%C9%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1053]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%C9%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 5267]
|-
|779
|[[Қазақстан танымал тұлғаларының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D2%B1%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 485]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D2%B1%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1700]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D2%B1%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 9590]
|-
|780
|[[Ғани Мұратбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 245]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1194]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 4635]
|-
|781
|[[Атырау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 346]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 1352]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 7328]
|-
|782
|[[Бекіре]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%B5 344]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%B5 599]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%B5 2635]
|-
|783
|[[Ермек Бекмұхамедұлы Серкебаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 471]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 761]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2791]
|-
|784
|[[Өлім]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%A8%D0%BB%D1%96%D0%BC 302]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D0%BB%D1%96%D0%BC 436]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%A8%D0%BB%D1%96%D0%BC 1435]
|-
|785
|[[Тама]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BC%D0%B0 354]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BC%D0%B0 1075]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BC%D0%B0 5679]
|-
|786
|[[Әскери шен]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D1%88%D0%B5%D0%BD 326]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D1%88%D0%B5%D0%BD 1018]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D1%88%D0%B5%D0%BD 5525]
|-
|787
|[[Шекті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96 395]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96 1079]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96 5223]
|-
|788
|[[II Екатерина]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=II_%D0%95%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B0 503]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=II_%D0%95%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B0 702]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=II_%D0%95%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B0 1686]
|-
|789
|[[Ас беру]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%81_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83 398]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%81_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83 998]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%81_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83 6067]
|-
|790
|[[Өтте тас байлану]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%A8%D1%82%D1%82%D0%B5_%D1%82%D0%B0%D1%81_%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%83 338]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D1%82%D1%82%D0%B5_%D1%82%D0%B0%D1%81_%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%83 765]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%A8%D1%82%D1%82%D0%B5_%D1%82%D0%B0%D1%81_%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%83 4227]
|-
|791
|[[Қазақстан газеттері тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 401]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1169]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5776]
|-
|792
|[[Назарбаев Университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%A3%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 428]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%A3%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1388]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%A3%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 2981]
|-
|793
|[[М.Х. Дулати атындағы Тараз университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C.%D0%A5._%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 381]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C.%D0%A5._%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 811]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C.%D0%A5._%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1990]
|-
|794
|[[Әл-Кәфирун сүресі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D1%84%D0%B8%D1%80%D1%83%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 251]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D1%84%D0%B8%D1%80%D1%83%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 881]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D1%84%D0%B8%D1%80%D1%83%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 7246]
|-
|795
|[[Созақ ауданы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 355]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 930]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 3714]
|-
|796
|[[Қазақ ұлттық өнер университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 296]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 692]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 2746]
|-
|797
|[[Үйлену тойы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%AE%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D1%83_%D1%82%D0%BE%D0%B9%D1%8B 548]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D1%83_%D1%82%D0%BE%D0%B9%D1%8B 761]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%AE%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D1%83_%D1%82%D0%BE%D0%B9%D1%8B 2651]
|-
|798
|[[Қазақ шежіресі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 408]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1270]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 6557]
|-
|799
|[[Мысыр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D1%8B%D1%81%D1%8B%D1%80 441]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D1%8B%D1%81%D1%8B%D1%80 1092]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D1%8B%D1%81%D1%8B%D1%80 6405]
|-
|800
|[[Түргеш қағанаты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 214]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 1265]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 24221]
|-
|801
|[[Бату хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%83_%D1%85%D0%B0%D0%BD 242]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%83_%D1%85%D0%B0%D0%BD 802]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%83_%D1%85%D0%B0%D0%BD 6489]
|-
|802
|[[Жыл күндерінің тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 606]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1369]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 6961]
|-
|803
|[[Астана LRT]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_LRT 207]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_LRT 686]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_LRT 686]
|-
|804
|[[Қазақстан ғалымдары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 296]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1657]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 5006]
|-
|805
|[[Қазақстан географиясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 274]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 4246]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 16719]
|-
|806
|[[Алтын Орда хандарының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 976]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1757]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 8960]
|-
|807
|[[Қыпшақ хандығы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 177]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 1626]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 17663]
|-
|808
|[[Қазақстанның ерте орта ғасырлардағы мемлекеттері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%B5_%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 206]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%B5_%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 767]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%B5_%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 11528]
|-
|809
|[[Көлсай көлдері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BB%D1%81%D0%B0%D0%B9_%D0%BA%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 310]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BB%D1%81%D0%B0%D0%B9_%D0%BA%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 1078]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BB%D1%81%D0%B0%D0%B9_%D0%BA%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 4417]
|-
|810
|[[Тортай мінер ақ боз ат (әңгіме)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D1%96%D0%BD%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%BE%D0%B7_%D0%B0%D1%82_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 308]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D1%96%D0%BD%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%BE%D0%B7_%D0%B0%D1%82_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 785]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D1%96%D0%BD%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%BE%D0%B7_%D0%B0%D1%82_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 8769]
|-
|811
|[[Ғарифолла Есім]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B0_%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC 296]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B0_%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC 414]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B0_%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC 1201]
|-
|812
|[[Орман қорғау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83 297]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83 325]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83 842]
|-
|813
|[[:Санат:Ресей өзендері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 313]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 933]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 6166]
|-
|814
|[[Ортаққор]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D2%9B%D2%9B%D0%BE%D1%80 307]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D2%9B%D2%9B%D0%BE%D1%80 943]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D2%9B%D2%9B%D0%BE%D1%80 3940]
|-
|815
|[[Мәңгілік бала бейне]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5 211]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5 7020]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5 16785]
|-
|816
|[[Еуропа өзендері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 377]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 1176]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 6621]
|-
|817
|[[Павлодар облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 329]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1225]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 8236]
|-
|818
|[[Петр Моисеевич Поспелов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80_%D0%9C%D0%BE%D0%B8%D1%81%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9F%D0%BE%D1%81%D0%BF%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%B2 180]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80_%D0%9C%D0%BE%D0%B8%D1%81%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9F%D0%BE%D1%81%D0%BF%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%B2 321]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80_%D0%9C%D0%BE%D0%B8%D1%81%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9F%D0%BE%D1%81%D0%BF%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%B2 379]
|-
|819
|[[Тұманбай Молдағалиев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2 129]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2 1389]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2 7992]
|-
|820
|[[Күн күнтізбесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D1%81%D1%96 404]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D1%81%D1%96 702]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D1%81%D1%96 4985]
|-
|821
|[[Лэндон Донован]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9B%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BD_%D0%94%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%BD 298]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9B%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BD_%D0%94%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%BD 309]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9B%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BD_%D0%94%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%BD 362]
|-
|822
|[[Азан шақырып ат қою]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BF_%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D0%BE%D1%8E 334]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BF_%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D0%BE%D1%8E 970]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BF_%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D0%BE%D1%8E 6313]
|-
|823
|[[Шыңғыс хан әулеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%96 288]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%96 802]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%96 12256]
|-
|824
|[[Уикипедия:Форум/Жаңалықтар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 517]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 1247]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 2142]
|-
|825
|[[Қазақстан индустрияландыру кезеңінде]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D1%83%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%83_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5 88]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D1%83%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%83_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5 953]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D1%83%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%83_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5 11241]
|-
|826
|[[Ресейдің Украинаға басып кіруі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%A3%D0%BA%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BF_%D0%BA%D1%96%D1%80%D1%83%D1%96 311]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%A3%D0%BA%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BF_%D0%BA%D1%96%D1%80%D1%83%D1%96 1037]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%A3%D0%BA%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BF_%D0%BA%D1%96%D1%80%D1%83%D1%96 4079]
|-
|827
|[[Ақпараттық қауіпсіздік]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA 211]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA 1494]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA 10411]
|-
|828
|[[Қазақ-жоңғар соғыстары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D0%B6%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 386]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D0%B6%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 1368]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D0%B6%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 10793]
|-
|829
|[[Қазақстан өзендері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 286]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 1710]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 21890]
|-
|830
|[[Мұрат Нәлқожаұлы Ергешбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 251]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5626]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5945]
|-
|831
|[[Жаңа Зеландия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D0%97%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%8F 247]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D0%97%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%8F 684]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D0%97%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%8F 2909]
|-
|832
|[[Соғыстан кейінгі жылдардағы Қазақстанның ауыл шаруашылығы (1946-1960)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BD%D0%B3%D1%96_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%B0%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B_%281946-1960%29 225]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BD%D0%B3%D1%96_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%B0%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B_%281946-1960%29 651]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BD%D0%B3%D1%96_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%B0%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B_%281946-1960%29 5683]
|-
|833
|[[Құнанбай Өскенбайұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 540]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1704]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 11707]
|-
|834
|[[Тырнақша]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D1%8B%D1%80%D0%BD%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0 208]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D1%8B%D1%80%D0%BD%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0 1601]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D1%8B%D1%80%D0%BD%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0 6365]
|-
|835
|[[:Санат:Қазақстан мұнайгаз компаниялары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D0%B3%D0%B0%D0%B7_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 330]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D0%B3%D0%B0%D0%B7_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 342]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D0%B3%D0%B0%D0%B7_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 495]
|-
|836
|[[Құрылтай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9 440]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9 775]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9 3917]
|-
|837
|[[Тоқтар Серіков]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BE%D0%B2 361]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BE%D0%B2 1230]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BE%D0%B2 9428]
|-
|838
|[[Дания]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 299]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 605]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 2454]
|-
|839
|[[Ханзада Жумонг (телехикая)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BD%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B0_%D0%96%D1%83%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B3_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 219]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BD%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B0_%D0%96%D1%83%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B3_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 1213]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BD%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B0_%D0%96%D1%83%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B3_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 7841]
|-
|840
|[[Асхат Сергеевич Ниязов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%85%D0%B0%D1%82_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9D%D0%B8%D1%8F%D0%B7%D0%BE%D0%B2 483]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%85%D0%B0%D1%82_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9D%D0%B8%D1%8F%D0%B7%D0%BE%D0%B2 882]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%85%D0%B0%D1%82_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9D%D0%B8%D1%8F%D0%B7%D0%BE%D0%B2 4634]
|-
|841
|[[Тұңғышбай Қадырұлы Жаманқұлов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 218]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 1047]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 5805]
|-
|842
|[[Қазақстан Республикасы әуе қорғаныс күштері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D3%99%D1%83%D0%B5_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%BA%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 402]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D3%99%D1%83%D0%B5_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%BA%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 759]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D3%99%D1%83%D0%B5_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%BA%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 2814]
|-
|843
|[[Игельстром реформасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%98%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BC_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 261]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BC_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 2649]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%98%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BC_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 4663]
|-
|844
|[[Диуани хикмет]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D0%B8%D1%83%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%BC%D0%B5%D1%82 215]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B8%D1%83%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%BC%D0%B5%D1%82 908]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D0%B8%D1%83%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%BC%D0%B5%D1%82 10238]
|-
|845
|[[Жаңабай (Дулат)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%29 343]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%29 1159]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%29 4337]
|-
|846
|[[Мөңке би Тілеуұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D3%A9%D2%A3%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B8_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B 304]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D3%A9%D2%A3%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B8_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B 844]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D3%A9%D2%A3%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B8_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B 9216]
|-
|847
|[[Компьютер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D1%8C%D1%8E%D1%82%D0%B5%D1%80 249]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D1%8C%D1%8E%D1%82%D0%B5%D1%80 4937]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D1%8C%D1%8E%D1%82%D0%B5%D1%80 22966]
|-
|848
|[[Сабина Абайқызы Алтынбекова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 282]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 448]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1961]
|-
|849
|[[Қыдырәлі Нұртайұлы Болманов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B4%D1%8B%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 320]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B4%D1%8B%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1619]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B4%D1%8B%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 8478]
|-
|850
|[[Шкала]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0 282]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0 452]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0 606]
|-
|851
|[[Дастан Талғатұлы Сәтбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 442]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 889]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5137]
|-
|852
|[[Жылқы аурулары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 286]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 696]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 3335]
|-
|853
|[[Грузия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%93%D1%80%D1%83%D0%B7%D0%B8%D1%8F 284]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%93%D1%80%D1%83%D0%B7%D0%B8%D1%8F 1028]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%93%D1%80%D1%83%D0%B7%D0%B8%D1%8F 3973]
|-
|854
|[[Қазақстан халқы ассамблеясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%B0%D1%81%D1%81%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D1%8F%D1%81%D1%8B 176]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%B0%D1%81%D1%81%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D1%8F%D1%81%D1%8B 1913]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%B0%D1%81%D1%81%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D1%8F%D1%81%D1%8B 12364]
|-
|855
|[[Дыбыс қысымы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81_%D2%9B%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BC%D1%8B 292]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81_%D2%9B%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BC%D1%8B 295]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81_%D2%9B%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BC%D1%8B 329]
|-
|856
|[[Қостанай облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 428]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1231]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 8361]
|-
|857
|[[Qazaqstan (телеарна)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=Qazaqstan_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%29 271]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=Qazaqstan_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%29 864]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=Qazaqstan_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%29 7784]
|-
|858
|[[Сарайшық]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B9%D1%88%D1%8B%D2%9B 245]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B9%D1%88%D1%8B%D2%9B 1049]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B9%D1%88%D1%8B%D2%9B 6478]
|-
|859
|[[Тайқазан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD 241]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD 1636]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD 9733]
|-
|860
|[[Дулат Бабатайұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 134]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1231]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 19570]
|-
|861
|[[Темірқазық]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D2%9B 372]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D2%9B 898]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D2%9B 5019]
|-
|862
|[[Өт]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%A8%D1%82 295]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D1%82 640]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%A8%D1%82 4873]
|-
|863
|[[BINOM School]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=BINOM_School 370]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=BINOM_School 533]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=BINOM_School 1057]
|-
|864
|[[Еуропа мемлекеттерінің және тәуелді аймақтарының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 306]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1348]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 12205]
|-
|865
|[[Қазақстан демографиясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1512]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 3398]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 16786]
|-
|866
|[[Лексика]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9B%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%BA%D0%B0 212]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9B%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%BA%D0%B0 736]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9B%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%BA%D0%B0 6189]
|-
|867
|[[ДНҚ]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D0%9D%D2%9A 255]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%9D%D2%9A 1213]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D0%9D%D2%9A 14111]
|-
|868
|[[Махамбет Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 537]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1297]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 4623]
|-
|869
|[[Жәннәтпен сүйіншіленген он сахаба]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D0%BD%D3%99%D1%82%D0%BF%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0 352]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D0%BD%D3%99%D1%82%D0%BF%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0 655]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D0%BD%D3%99%D1%82%D0%BF%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0 3584]
|-
|870
|[[Бекет Мырзағұлұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 306]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1094]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 4768]
|-
|871
|[[Кетбұға]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%82%D0%B1%D2%B1%D2%93%D0%B0 263]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%82%D0%B1%D2%B1%D2%93%D0%B0 632]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%82%D0%B1%D2%B1%D2%93%D0%B0 3303]
|-
|872
|[[Қазақстан ұлттық футбол құрамасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 413]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 815]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 1001]
|-
|873
|[[Отырар апаты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%80_%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%82%D1%8B 331]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%80_%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%82%D1%8B 1055]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%80_%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%82%D1%8B 9093]
|-
|874
|[[Ыстықкөл]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B%D0%BA%D3%A9%D0%BB 496]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B%D0%BA%D3%A9%D0%BB 871]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B%D0%BA%D3%A9%D0%BB 3507]
|-
|875
|[[Дүниежүзі қазақтарының қауымдастығы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%93%D1%8B 354]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%93%D1%8B 572]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%93%D1%8B 1663]
|-
|876
|[[Бақ өсіру]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B_%D3%A9%D1%81%D1%96%D1%80%D1%83 284]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B_%D3%A9%D1%81%D1%96%D1%80%D1%83 316]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B_%D3%A9%D1%81%D1%96%D1%80%D1%83 456]
|-
|877
|[[Жиде]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B8%D0%B4%D0%B5 224]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B8%D0%B4%D0%B5 777]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B8%D0%B4%D0%B5 2792]
|-
|878
|[[Төтенше жағдай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%82%D0%B5%D0%BD%D1%88%D0%B5_%D0%B6%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D0%B9 273]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%82%D0%B5%D0%BD%D1%88%D0%B5_%D0%B6%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D0%B9 512]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%82%D0%B5%D0%BD%D1%88%D0%B5_%D0%B6%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D0%B9 2782]
|-
|879
|[[Құдалық]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B 306]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B 719]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B 3875]
|-
|880
|[[Ілияс Есенберлин]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B8%D0%BD 152]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B8%D0%BD 1437]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B8%D0%BD 12273]
|-
|881
|[[Баян-Өлгей аймағы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD-%D3%A8%D0%BB%D0%B3%D0%B5%D0%B9_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B 263]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD-%D3%A8%D0%BB%D0%B3%D0%B5%D0%B9_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B 644]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD-%D3%A8%D0%BB%D0%B3%D0%B5%D0%B9_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B 2656]
|-
|882
|[[Дауыссыз дыбыстар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 165]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 1110]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 15237]
|-
|883
|[[Оргазм]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%BC 366]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%BC 572]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%BC 1764]
|-
|884
|[[Сөзжасам]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7%D0%B6%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BC 246]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7%D0%B6%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BC 2009]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7%D0%B6%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BC 8261]
|-
|885
|[[Абақ Керей]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9 564]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9 1123]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9 3567]
|-
|886
|[[Қазақ тілінің батыс диалектісі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D1%81%D1%96 283]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D1%81%D1%96 833]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D1%81%D1%96 4696]
|-
|887
|[[Жігіттер тобы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D0%BE%D0%B1%D1%8B 327]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D0%BE%D0%B1%D1%8B 1336]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D0%BE%D0%B1%D1%8B 6388]
|-
|888
|[[Мойын]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD 300]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD 376]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD 1086]
|-
|889
|[[Қымыз]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D0%B7 392]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D0%B7 1076]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D0%B7 6021]
|-
|890
|[[Бекболат Әшекеев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D3%98%D1%88%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B5%D0%B2 301]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D3%98%D1%88%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B5%D0%B2 497]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D3%98%D1%88%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B5%D0%B2 3018]
|-
|891
|[[Моңғолия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%8F 300]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%8F 1129]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%8F 7925]
|-
|892
|[[Асан қайғы Сәбитұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 231]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2364]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 20121]
|-
|893
|[[Байжігіт Тоқтарқожаұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B6%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B 641]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B6%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1202]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B6%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B 4273]
|-
|894
|[[Жұбаныш Жексенұлы Тоқсанбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%96%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 389]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%96%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1808]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%96%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 8015]
|-
|895
|[[Вагиналды секс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%92%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81 292]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%92%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81 926]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%92%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81 3752]
|-
|896
|[[Аустралия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%83%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%8F 204]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%83%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%8F 1186]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%83%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%8F 9736]
|-
|897
|[[Сырдария]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F 381]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F 1360]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F 14109]
|-
|898
|[[Сиыр малының атаулары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B8%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 362]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B8%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1260]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B8%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 9469]
|-
|899
|[[Философия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A4%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D1%81%D0%BE%D1%84%D0%B8%D1%8F 256]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D1%81%D0%BE%D1%84%D0%B8%D1%8F 992]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A4%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D1%81%D0%BE%D1%84%D0%B8%D1%8F 11232]
|-
|900
|[[Қазақстандағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%AE%D0%9D%D0%95%D0%A1%D0%9A%D0%9E_%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%D0%BD%D1%8B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 243]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%AE%D0%9D%D0%95%D0%A1%D0%9A%D0%9E_%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%D0%BD%D1%8B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1604]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%AE%D0%9D%D0%95%D0%A1%D0%9A%D0%9E_%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%D0%BD%D1%8B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 17220]
|-
|901
|[[Қамар сұлу]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80_%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%83 125]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80_%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%83 1054]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80_%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%83 6299]
|-
|902
|[[Көнерген сөздер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80 228]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80 710]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80 9603]
|-
|903
|[[Қазақ халқының ұлттық тағам түрлері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 422]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1903]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 15611]
|-
|904
|[[Қазақстан қазақтарының әйел есімдерінің тізімі (5001-10000)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%285001-10000%29 304]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%285001-10000%29 787]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%285001-10000%29 823]
|-
|905
|[[Семей]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9 425]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9 1356]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9 8229]
|-
|906
|[[Самарқан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BD 265]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BD 508]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BD 2249]
|-
|907
|[[Өсімдіктер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%A8%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 215]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 1148]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%A8%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 12486]
|-
|908
|[[Түркістан автономиясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 119]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 2266]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 13240]
|-
|909
|[[Жәпек бытыр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D3%99%D0%BF%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D1%8B%D1%82%D1%8B%D1%80 282]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D3%99%D0%BF%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D1%8B%D1%82%D1%8B%D1%80 304]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D3%99%D0%BF%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D1%8B%D1%82%D1%8B%D1%80 537]
|-
|910
|[[Мұстафа Кемал Ататүрік]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D0%90%D1%82%D0%B0%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA 166]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D0%90%D1%82%D0%B0%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA 1315]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D0%90%D1%82%D0%B0%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA 8720]
|-
|911
|[[Сүйінші]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96 408]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96 760]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96 3760]
|-
|912
|[[Наурыз мейрамы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D1%8B 204]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D1%8B 2471]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D1%8B 29556]
|-
|913
|[[Штифенхофен]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D1%82%D0%B8%D1%84%D0%B5%D0%BD%D1%85%D0%BE%D1%84%D0%B5%D0%BD 279]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D1%82%D0%B8%D1%84%D0%B5%D0%BD%D1%85%D0%BE%D1%84%D0%B5%D0%BD 284]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D1%82%D0%B8%D1%84%D0%B5%D0%BD%D1%85%D0%BE%D1%84%D0%B5%D0%BD 307]
|-
|914
|[[Мұса пайғамбар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80 275]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80 752]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80 4730]
|-
|915
|[[Орда (музыкалық топ)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%28%D0%BC%D1%83%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%BE%D0%BF%29 336]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%28%D0%BC%D1%83%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%BE%D0%BF%29 973]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%28%D0%BC%D1%83%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%BE%D0%BF%29 3782]
|-
|916
|[[Жәндіктер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 181]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 831]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 5720]
|-
|917
|[[Никотин қышқылы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%B8%D0%BD_%D2%9B%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 280]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%B8%D0%BD_%D2%9B%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 319]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%B8%D0%BD_%D2%9B%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 569]
|-
|918
|[[Темекі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%96 257]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%96 711]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%96 4321]
|-
|919
|[[Әсия Әйіпқызы Беркенова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D1%81%D0%B8%D1%8F_%D3%98%D0%B9%D1%96%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 286]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D1%81%D0%B8%D1%8F_%D3%98%D0%B9%D1%96%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 398]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D1%81%D0%B8%D1%8F_%D3%98%D0%B9%D1%96%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1010]
|-
|920
|[[Сиыр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B8%D1%8B%D1%80 301]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B8%D1%8B%D1%80 775]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B8%D1%8B%D1%80 7223]
|-
|921
|[[Исатай-Махамбет көтерілісі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9-%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 131]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9-%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 1416]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9-%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 18868]
|-
|922
|[[Мұхаммед Хайдар Дулати атындағы Тараз өңірлік университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%A5%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7_%D3%A9%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 263]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%A5%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7_%D3%A9%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 295]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%A5%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7_%D3%A9%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 395]
|-
|923
|[[Ер Қосай Құдайкеұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%80_%D2%9A%D0%BE%D1%81%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%B5%D2%B1%D0%BB%D1%8B 389]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%80_%D2%9A%D0%BE%D1%81%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%B5%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1066]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%80_%D2%9A%D0%BE%D1%81%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%B5%D2%B1%D0%BB%D1%8B 5717]
|-
|924
|[[Сын есім]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 167]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 2632]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 19682]
|-
|925
|[[Адам анатомиясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 254]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 626]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 4779]
|-
|926
|[[Тұрымтай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BC%D1%82%D0%B0%D0%B9 255]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BC%D1%82%D0%B0%D0%B9 324]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BC%D1%82%D0%B0%D0%B9 565]
|-
|927
|[[Сабақтас құрмалас сөйлем]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 94]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 1513]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 11883]
|-
|928
|[[Тобықты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B 318]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B 1016]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B 5163]
|-
|929
|[[Әлімхан Әбеуұлы Ермеков]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 176]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 1474]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 9919]
|-
|930
|[[Zheka Fatbelly]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=Zheka_Fatbelly 204]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=Zheka_Fatbelly 906]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=Zheka_Fatbelly 5563]
|-
|931
|[[Желтоқсан көтерілісіне қатысқандар тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BD%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 75]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BD%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 900]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BD%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 18216]
|-
|932
|[[Аркадий Кемерханұлы Топаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B9_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D0%B5%D0%B2 285]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B9_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D0%B5%D0%B2 424]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B9_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2027]
|-
|933
|[[Уикипедия:Уикидің негізгі синтаксисі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%B3%D1%96_%D1%81%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%96 298]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%B3%D1%96_%D1%81%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%96 767]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%B3%D1%96_%D1%81%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%96 2517]
|-
|934
|[[Бала]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0 309]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0 493]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0 1564]
|-
|935
|[[Рақымжан Қошқарбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 272]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 3562]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 10141]
|-
|936
|[[Қарақат Тұяқбайқызы Әбілдина]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82_%D0%A2%D2%B1%D1%8F%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0 233]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82_%D0%A2%D2%B1%D1%8F%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0 1315]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82_%D0%A2%D2%B1%D1%8F%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0 6013]
|-
|937
|[[Жер тарихы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 251]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 395]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 3237]
|-
|938
|[[Канада]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B4%D0%B0 177]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B4%D0%B0 787]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B4%D0%B0 5743]
|-
|939
|[[Ерке сылқым (күй)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BC_%28%D0%BA%D2%AF%D0%B9%29 384]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BC_%28%D0%BA%D2%AF%D0%B9%29 1132]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BC_%28%D0%BA%D2%AF%D0%B9%29 6867]
|-
|940
|[[Жүрсін Молдашұлы Ерманов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D2%AF%D1%80%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 328]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%AF%D1%80%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1188]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D2%AF%D1%80%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 7063]
|-
|941
|[[Қазақстандағы дін]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B4%D1%96%D0%BD 393]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B4%D1%96%D0%BD 629]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B4%D1%96%D0%BD 2973]
|-
|942
|[[SCAT]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=SCAT 235]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=SCAT 621]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=SCAT 3143]
|-
|943
|[[Шақ (етістік)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D2%9B_%28%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA%29 244]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D2%9B_%28%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA%29 1357]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D2%9B_%28%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA%29 9205]
|-
|944
|[[Қазақстанның ең дәулетті адамдарының тізімі (2024)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D2%A3_%D0%B4%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%282024%29 180]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D2%A3_%D0%B4%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%282024%29 957]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D2%A3_%D0%B4%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%282024%29 4304]
|-
|945
|[[Садыр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80 259]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80 740]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80 2728]
|-
|946
|[[Уикипедия:Авторлық құқықтар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 312]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 695]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 1612]
|-
|947
|[[Минет]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D0%B5%D1%82 316]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D0%B5%D1%82 836]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D0%B5%D1%82 3950]
|-
|948
|[[Үлгі:Мемлекет туы/Тізім]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D1%82%D1%83%D1%8B%2F%D0%A2%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC 271]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D1%82%D1%83%D1%8B%2F%D0%A2%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC 1296]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D1%82%D1%83%D1%8B%2F%D0%A2%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC 7075]
|-
|949
|[[Мәшһүр Жүсіп кесенесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D1%88%D2%BB%D2%AF%D1%80_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 421]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D1%88%D2%BB%D2%AF%D1%80_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 953]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D1%88%D2%BB%D2%AF%D1%80_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 3244]
|-
|950
|[[Қақбас]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D1%81 415]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D1%81 469]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D1%81 1160]
|-
|951
|[[Ошақты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 300]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 914]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 5382]
|-
|952
|[[Саяси партия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F 259]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F 616]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F 3836]
|-
|953
|[[АИВ/ЖИТС]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%98%D0%92%2F%D0%96%D0%98%D0%A2%D0%A1 207]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%98%D0%92%2F%D0%96%D0%98%D0%A2%D0%A1 944]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%98%D0%92%2F%D0%96%D0%98%D0%A2%D0%A1 9779]
|-
|954
|[[Ақбөкен]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%BD 228]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%BD 5807]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%BD 39308]
|-
|955
|[[Сара Тастанбекқызы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%A2%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B 268]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%A2%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B 596]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%A2%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B 4066]
|-
|956
|[[Әліби Тоқжанұлы Жангелдин]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B8_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD 215]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B8_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD 1791]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B8_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD 7361]
|-
|957
|[[Сауд Арабиясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%83%D0%B4_%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 252]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%83%D0%B4_%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 784]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%83%D0%B4_%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 5544]
|-
|958
|[[Адам ата]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D0%B0%D1%82%D0%B0 227]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D0%B0%D1%82%D0%B0 851]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D0%B0%D1%82%D0%B0 6975]
|-
|959
|[[Эссе]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%AD%D1%81%D1%81%D0%B5 266]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AD%D1%81%D1%81%D0%B5 1433]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%AD%D1%81%D1%81%D0%B5 7441]
|-
|960
|[[Қазақстан астанасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 428]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 1616]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 7695]
|-
|961
|[[Сейіт Асқарұлы Қасқабасов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82_%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2 256]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82_%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2 402]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82_%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2 1325]
|-
|962
|[[Қазақстан банктерінің тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 237]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 979]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5211]
|-
|963
|[[Ботай (қоныс)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%B9_%28%D2%9B%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D1%81%29 236]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%B9_%28%D2%9B%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D1%81%29 416]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%B9_%28%D2%9B%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D1%81%29 1696]
|-
|964
|[[Мекке]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BA%D0%BA%D0%B5 250]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BA%D0%BA%D0%B5 512]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BA%D0%BA%D0%B5 3001]
|-
|965
|[[Жайық]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B 215]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B 1014]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B 10145]
|-
|966
|[[Ағатай батыр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%93%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 255]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%93%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 378]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%93%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 1175]
|-
|967
|[[Отан сатқындары әйелдерінің Ақмола лагері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%96 212]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%96 886]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%96 5033]
|-
|968
|[[АҚШ тәуелсіздік декларациясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B4%D0%B5%D0%BA%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 255]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B4%D0%B5%D0%BA%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 345]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B4%D0%B5%D0%BA%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 991]
|-
|969
|[[Кюрасао]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D1%8E%D1%80%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BE 65]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D1%8E%D1%80%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BE 311]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D1%8E%D1%80%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BE 489]
|-
|970
|[[Қанжығалы руы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%80%D1%83%D1%8B 403]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%80%D1%83%D1%8B 947]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%80%D1%83%D1%8B 4211]
|-
|971
|[[Айнымалы ток]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%82%D0%BE%D0%BA 235]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%82%D0%BE%D0%BA 409]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%82%D0%BE%D0%BA 2750]
|-
|972
|[[Айқап]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%BF 114]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%BF 1059]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%BF 7321]
|-
|973
|[[Үлкен көз кесіртке]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%AE%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D0%B7_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%96%D1%80%D1%82%D0%BA%D0%B5 259]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D0%B7_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%96%D1%80%D1%82%D0%BA%D0%B5 286]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%AE%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D0%B7_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%96%D1%80%D1%82%D0%BA%D0%B5 447]
|-
|974
|[[Үндістандағы халқы миллионнан асатын қалалар тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 268]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 788]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 3451]
|-
|975
|[[Маколей Калкин]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%B9_%D0%9A%D0%B0%D0%BB%D0%BA%D0%B8%D0%BD 270]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%B9_%D0%9A%D0%B0%D0%BB%D0%BA%D0%B8%D0%BD 293]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%B9_%D0%9A%D0%B0%D0%BB%D0%BA%D0%B8%D0%BD 541]
|-
|976
|[[Қазақстан Республикасы ІІМ Қарағанды академиясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%86%D0%86%D0%9C_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 406]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%86%D0%86%D0%9C_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 647]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%86%D0%86%D0%9C_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1734]
|-
|977
|[[Мақала]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0 171]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0 1401]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0 8522]
|-
|978
|[[Аят әл-Курси]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%8F%D1%82_%D3%99%D0%BB-%D0%9A%D1%83%D1%80%D1%81%D0%B8 261]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%8F%D1%82_%D3%99%D0%BB-%D0%9A%D1%83%D1%80%D1%81%D0%B8 810]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%8F%D1%82_%D3%99%D0%BB-%D0%9A%D1%83%D1%80%D1%81%D0%B8 3529]
|-
|979
|[[Бейсен Абайұлы Құранбек]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA 365]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA 893]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA 4755]
|-
|980
|[[Жазира Сайлауқызы Байырбекова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D1%80%D0%B0_%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%83%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 147]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D1%80%D0%B0_%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%83%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 625]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D1%80%D0%B0_%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%83%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 6870]
|-
|981
|[[Гарвард университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%93%D0%B0%D1%80%D0%B2%D0%B0%D1%80%D0%B4_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 260]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%93%D0%B0%D1%80%D0%B2%D0%B0%D1%80%D0%B4_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 443]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%93%D0%B0%D1%80%D0%B2%D0%B0%D1%80%D0%B4_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1743]
|-
|982
|[[Максимович рауғашы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D1%80%D0%B0%D1%83%D2%93%D0%B0%D1%88%D1%8B 260]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D1%80%D0%B0%D1%83%D2%93%D0%B0%D1%88%D1%8B 279]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D1%80%D0%B0%D1%83%D2%93%D0%B0%D1%88%D1%8B 317]
|-
|983
|[[Қыз ұзату салттары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%83_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 320]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%83_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 973]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%83_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 5769]
|-
|984
|[[Оянған өлке (роман)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D1%8F%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%BB%D0%BA%D0%B5_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 41]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%8F%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%BB%D0%BA%D0%B5_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 1138]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D1%8F%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%BB%D0%BA%D0%B5_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 2710]
|-
|985
|[[Қасым-Жомарт Тоқаев отбасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 1135]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 2179]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 6935]
|-
|986
|[[Уақ]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B0%D2%9B 366]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B0%D2%9B 1037]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B0%D2%9B 5764]
|-
|987
|[[Сәулет]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82 216]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82 1980]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82 5264]
|-
|988
|[[Карта ойыны]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%8B 324]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%8B 671]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%8B 3486]
|-
|989
|[[Сөз табы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B 176]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B 1580]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B 14581]
|-
|990
|[[Ұлы Жібек Жолы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D1%8B 258]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D1%8B 304]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D1%8B 415]
|-
|991
|[[Ән-Ниса сүресі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BD-%D0%9D%D0%B8%D1%81%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 223]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BD-%D0%9D%D0%B8%D1%81%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 848]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BD-%D0%9D%D0%B8%D1%81%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 3079]
|-
|992
|[[Адамаралық қарым-қатынас]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BC-%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 236]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BC-%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 837]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BC-%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 3849]
|}
&lt;!-- BOT:END --&gt;


{{Wikistats}}</text>
      <sha1>bnt1pvjnb5t7s00nny4vk39naxb2dby</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Үлгі:Басты бет/Жаңалықтар/2026</title>
    <ns>10</ns>
    <id>775723</id>
    <revision>
      <id>3632027</id>
      <parentid>3630731</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T22:05:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <origin>3632027</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5287" sha1="i10l9uer52lyokw5oy4bhxdoxvctwag" xml:space="preserve">* [[31 мамыр]] — [[Будапешт]]тің [[Ференц Пушкаш (стадион, 2019)|Пушкаш стадионы]]нда франциялық [[Пари Сен-Жермен]] футбол клубы '''[[УЕФА Чемпиондар лигасы 2025/26|2026 жылғы УЕФА Чемпиондар Лигасы]]ның''' чемпионы атанды.
* [[29 мамыр]] — [[ресей]]лік дрон [[НАТО]] мен [[Еуропа одағы]] мүше-мемлекетінің әуе шекарасын бұзып өтіп, [[Румыния]] аумағындағы көпқабатты үйге құлады.
* [[23 мамыр]] — [[Канн кинофестивалі 2026|Канн кинофестивалі]]нің '''«[[Алтын пальма бұтағы]]н»''' режиссер [[Кристиан Мунджиу]]дың «[[Фьорд (фильм)|Фьорд]]» фильмі иеленді, ал [[Гран-при (Канн кинофестивалі)|Гран-при]] жүлдесі [[Андрей Петрович Звягинцев|Андрей Звягинцев]]тің «[[Минотавр (фильм, 2026)|Минотавр]]» туындысына бұйырды.
* [[16 мамыр]] — [[Болгария]]лық әнші [[Дара (әнші)|Дара]] '''[[Eurovision ән байқауы 2026|Eurovision 2026 ән байқауында]]''' «[[Bangaranga]]» әнімен жеңіске жетті.
* [[10 мамыр]] — Аустрияның [[Вена]] қаласында [[Eurovision ән байқауы]]ның '''[[Eurovision ән байқауы 2026|70-мерейтойлық шығарылымы]]''' басталды.
* [[20 сәуір]] — 83 жасында қазақ ақыны, драматургі мен саяси қайраткері '''[[Мұхтар Шаханов]]''' қайтыс болды.
* [[12 сәуір]] — [[Мажарстан]]дағы '''[[Мажарстандағы парламент сайлауы (2026)|парламент сайлауы нәтижесінде]]''' [[Петер Мадияр]]дың партиясы жеңіп, 16 жыл бойы билік құрған [[Виктор Орбан]] премьер-министрліктен кетпек.
* [[1 сәуір]] — '''«[[Артемида II]]»''' миссиясының аясында [[НАСА|NASA]] төрт ғарышкері бар басқарылатын ғарыш кемесін [[Ай (серік)|Айды]] айналып өтуге ұшырды.
* [[20 наурыз]] — америкалық [[актёр]] '''[[Чак Норрис]]''' 86 жасында қайтыс болды.
* [[15 наурыз]] — «[[Оскар сыйлығы|Оскар]]» сыйлығының '''[[Оскар (2026)|98-марапаттау рәсімінде]]''' «[[Шайқас артынан шайқас]]» фильмі 6 мәрте сыйлық иегері атанды.
* [[15 наурыз]] — Қазақстанда '''[[Қазақстандағы референдум (2026)|референдум]]''' нәтижесінде [[Қазақстан Республикасының Конституциясы|жаңа Конституция]] қабылданды.
* [[8 наурыз]] — үшінші [[Иран жоғарғы көсемі]] болып [[Әли Хаменеи]]дің ұлы '''[[Моджтаба Хаменеи]]''' сайланды.
* [[28 ақпан]] — [[Ирандағы соғыс (2026)|АҚШ пен Израильдің әскери операциясы]] нәтижесінде билікте 1989 жылдан бері болған [[Иран жоғарғы көсемі]] '''[[Әли Хаменеи]]''' қайтыс болды.
* [[14 ақпан]] — [[2026 Қысқы Олимпиада ойындары]]нда қазақстандық '''[[Михаил Станиславович Шайдоров|Михаил Шайдоров]]''' алтын жүлдегері және осылайша мәнерлеп сырғанаудан Олимпиада чемпионы атанды.
* [[14 қаңтар]] — [[Тайланд]]тың Сихио ауданында '''[[Сикхиодағы пойыз апаты (2026)|жолаушылар пойызына кран құлап]]''', отыз екі адам қаза тапты.
* [[3 қаңтар]] — [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]] [[Венесуэла]]ға бірқатар '''[[Венесуэладағы АҚШ әскери операциясы|әуе шабуылдарын жасап]]''', президент [[Николас Мадуро]]ны тұтқындады.
* [[1 қаңтар]] — [[Болгария]] валютасы ретінде [[еуро]]ны қабылдап, '''[[еуроаймақ]]тың''' 21-мүшесі болды.
* [[1 қаңтар]] — [[Швейцария]]дағы [[Кран-Монтана]] қонақ үйіндегі өрттен кемінде 40 адам көз жұмды.
* [[1 қаңтар]] — '''[[Зохран Мамдани]]''' [[Нью-Йорк]]тің тұңғыш мұсылман және тұңғыш азиялық [[Нью-Йорк мэрі|мэрі]] атанды.

&lt;noinclude&gt;[[Санат:Уикипедия:Жаңалықтар]]&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>i10l9uer52lyokw5oy4bhxdoxvctwag</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қазақстан халық кеңесі</title>
    <ns>0</ns>
    <id>775779</id>
    <revision>
      <id>3632041</id>
      <parentid>3627585</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T00:59:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Casserium</username>
        <id>68287</id>
      </contributor>
      <comment>/* Құру тәртібі */</comment>
      <origin>3632041</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10306" sha1="klg8muz4n90l3dfcqifnbqwbq3iwmsh" xml:space="preserve">{{Мемлекеттік орган
 |атауы                 = Қазақстан халық кеңесі
 |қысқартылған атауы    = 
 |шынайы атауы   = 
 |шынайы атауы1  = 
 |шынайы атауы2  = 
 |мемлекет = {{KAZ}}
 |құзыреті       = 
 |құзерет_тақырып_мәтіні = 
 |эмблема                = Emblem of Kazakhstan latin.svg
 |эмблеманың ені         = 120px
 |эмблеманың тақырыбы    = [[Қазақстан елтаңбасы]]
 |мөрі              = 
 |мөрдің ені        = 
 |мөрдің тақырыбы   = 
 |сурет             = 
 |сурет ені         = 
 |сурет тақырыбы    = 
 |құрылған жылы     = [[2026 жыл]] 
 |ізашары1          = [[Қазақстан халқы ассамблеясы]] &lt;small&gt;(1995–2026)&lt;/small&gt;
 |ізашары2          = [[Ұлттық құрылтай]] &lt;small&gt;(2022–2026)&lt;/small&gt;
 |таратылған жылы   = 
 |ізбасары          = 
 |бағынады          = 
 |штаб-пәтері       = [[Астана]], Мәңгілік ел даңғылы, 4-үй
 |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = 
  |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = 
  |region_code      = 
 |қызметкерлер      = 
 |бюджет            = 
 |министрдің есімі1     = 
 |министрдің міндеті1   = 
 |министрдің есімі2     = 
 |министрдің міндеті2   = 
 |басшылықтың есімі1    = ''лауазым бос''
 |басшылықтың лауазымы1 = Төрағасы 
 |басшылықтың есімі2    = 126 
 |басшылықтың лауазымы2 = Мүшелер саны
 |жоғарыда тұрған мекеме      = 
 |бір мекемеге қарасты орган1 = 
 |бір мекемеге қарасты орган2 = 
 |құжат1           = 
 |сайты            = 
 |түсініктемелер   = 
 |карта            = 
 |карта ені        = 
 |картаның тақырыбы   = 
}}

'''Қазақстан халық кеңесі''' — Қазақстан халқының мүддесін білдіретін Қазақстанның жоғары консультативтік органы.

2026 жылы президент [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаевтың]] бастамасымен құрылды. 126 адамнан тұратын консультативтік орган [[Қазақстан халқы ассамблеясы]] мен [[Ұлттық құрылтай]]дың орнына келді.

== Тарихы ==
2026 жылғы 20 қаңтар күні Президент [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] Ұлттық құрылтайдың V отырысында Қазақстанға қоғамның дамуына қатысты барлық мәселелер бойынша жалпыхалықтық диалог өткізу үшін жаңа ауқымды платформа қажет екенін айтты. [[Қазақстан халқы ассамблеясы]] мен [[Ұлттық құрылтай]]ды өзінің тарихи миссиясын сәтті орындады деп бағалап, жаңа институт ретінде Қазақстан халық кеңесін құруды ұсынды.&lt;ref name=&quot;nurkz&quot;&gt;[https://kaz.nur.kz/politics/kazakhstan/2333526-qazaqstannyng-halyq-kengesi-qurylyp-ulttyq-quryltai-men-qazaqstan-halqy-assambleiasy-taratylady/ Қазақстанның Халық кеңесі құрылып, Ұлттық құрылтай мен Қазақстан халқы ассамблеясы таратылады]&lt;/ref&gt; 

Қазақстан халық кеңесіне 2026 жылы қабылданған жаңа конституцияда VI бөлім және арнайы конституциялық заң арналған.&lt;ref&gt;[https://24.kz/kz/zha-aly-tar/kogam/756665-zana-konstitucia-zobasy-kogamdyk-bakylau Жаңа Конституция жобасы: қоғамдық бақылау]&lt;/ref&gt;

== Құру тәртібі ==
Қазақстан халық кеңесі құрамына 126 адам кіреді: оның 42-сі этномәдени бірлестіктерден, 42-сі қоғамдық бірлестіктер мен коммерциялық емес ұйымдардан және 42-сі аймақтық мәслихаттар мен қоғамдық кеңестерден болады.&lt;ref name=&quot;joba&quot;&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/Z2600000298 Қазақстан Халық Кеңесі туралы]&lt;/ref&gt;

Қазақстан халық кеңесінің барлық мүшесін [[Қазақстан Республикасының Президенті|Президент]] тағайындайды, олардың өкілеттік мерзімі 4 жылды құрайды. Халық кеңесінің құрамы туралы ұсыныстарды Кеңес Хатшылығы қалыптастырып, Кеңес құрамын бекіту үшін Президентке жібереді.&lt;ref name=&quot;nurkz&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;joba&quot; /&gt;

== Атқаратын қызметі ==
Қазақстан халық кеңесі:
* мемлекеттің ішкі саясатының негізгі бағыттары, қоғамдық келісімді, жалпыұлттық бірлік пен ынтымақты нығайту, Қазақстан Республикасы қызметінің негіз құраушы қағидаттарын және жалпыұлттық құндылықтарды ілгерілету жөнінде ұсыныстар мен ұсынымдар әзірлейді;
* [[Қазақстан Құрылтайы|Құрылтайға]] заң жобаларын енгізеді;
* жалпыхалықтық [[референдум]] тағайындау туралы бастама көтереді;&lt;ref name=&quot;konstsot&quot;&gt;[https://www.gov.kz/memleket/entities/ksrk/press/news/details/1159830?lang=kk Жаңа Конституцияның жобасы республикалық референдумға шығарылды]&lt;/ref&gt;
* әлемдік және дәстүрлі діндер лидерлерінің съездерін, басқа да маңызды гуманитарлық форумдарды ұйымдастыруды және өткізуді қамтамасыз етеді;
* Қазақстан Халық Кеңесінің функцияларын іске асыру үшін мемлекеттік органдармен, ұйымдармен, азаматтық қоғам институттарымен және халықаралық ұйымдармен өзара іс-қимыл жасайды;
* мемлекеттік органдар, ұйымдар және азаматтық қоғам институттары арасындағы жалпыұлттық диалогты қамтамасыз ету үшін әртүрлі іс-шараларды ұйымдастырады.&lt;ref name=&quot;joba&quot; /&gt;

== Құрылымы ==
Қазақстан халық кеңесінің
жоғары басшылық органы — Сессия, сессиялар аралығындағы кезеңде Халық кеңесіне басшылықты Төралқа жасайды. Сессия кемінде жылына бір рет, Төралқа отырысы кемінде жарты жылда бір рет шақырылады.

Халық кеңесінің төрағасын кеңес мүшелері 4 жылға сайлайды, кандидатурасын Президент немесе кеңес мүшелерінің үштен бірі ұсынады. Халық кеңесі төрағасының ротациялық негізде төрағаның өзі 2 жылға тағайындайтын екі орынбасары болады. Бір адам екі реттен артық Кеңес төрағасы бола алмайды, сол сияқты бір адам бір реттен артық төрағаның орынбасары бола алмайды.

Халық кеңесі тұрақты және уақытша комитеттер, салалық комиссиялар, жұмыс топтарын, өзге де консультативтік-кеңесші органдар құруға құқылы.

== Хатшылығы ==
Халық кеңесінің қызметін оның Хатшылығы қамтамасыз етеді, оны бір мезгілде кеңес төрағасының орынбасары болатын Хатшылықтың басшысы басқарады. Басшыны кеңес мүшесі емес адамдар арасынан Президент 4 жылға тағайындайды.&lt;ref name=&quot;joba&quot; /&gt; Кеңес Хатшылығы 2026 жылғы 2 шілдеде Президент жарлығымен құрылып, 8 шілдеде оның басшысы болып [[Қанатбек Бақытұлы Жайсаңбаев|Қанатбек Жайсаңбаев]] тағайындалды.&lt;ref name=&quot;adilet&quot;&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U2600001343 Қазақстан Халық Кеңесінің кейбір мәселелері туралы]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.akorda.kz/kz/kb-zhaysanbaev-turaly-865331 Қ.Б. Жайсанбаев туралы]&lt;/ref&gt;

; Хатшылық құрылымы (2026 ж.)
* Басшылық
* Этномәдени бірлестіктермен өзара іс-қимыл бөлімі
* Қоғамдық бірлестіктермен өзара іс-қимыл бөлімі
* Мәслихаттармен және қоғамдық кеңестермен өзара іс-қимыл бөлімі
* Ақпараттық-талдау бөлімі
* Әкімшілік бөлім&lt;ref name=&quot;adilet&quot; /&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{Қазақстан тақырыптарда}}

[[Санат:Қазақстан мемлекеттік құрылымдары]]</text>
      <sha1>klg8muz4n90l3dfcqifnbqwbq3iwmsh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632043</id>
      <parentid>3632041</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T01:16:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Casserium</username>
        <id>68287</id>
      </contributor>
      <origin>3632043</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10912" sha1="bpj67j5l8eahmvcgxr0njjyo1zhsjny" xml:space="preserve">{{Мемлекеттік орган
 |атауы                 = Қазақстан халық кеңесі
 |қысқартылған атауы    = 
 |шынайы атауы   = 
 |шынайы атауы1  = 
 |шынайы атауы2  = 
 |мемлекет = {{KAZ}}
 |құзыреті       = 
 |құзерет_тақырып_мәтіні = 
 |эмблема                = Emblem of Kazakhstan latin.svg
 |эмблеманың ені         = 120px
 |эмблеманың тақырыбы    = [[Қазақстан елтаңбасы]]
 |мөрі              = 
 |мөрдің ені        = 
 |мөрдің тақырыбы   = 
 |сурет             = 
 |сурет ені         = 
 |сурет тақырыбы    = 
 |құрылған жылы     = [[2026 жыл]] 
 |ізашары1          = [[Қазақстан халқы ассамблеясы]] &lt;small&gt;(1995–2026)&lt;/small&gt;
 |ізашары2          = [[Ұлттық құрылтай]] &lt;small&gt;(2022–2026)&lt;/small&gt;
 |таратылған жылы   = 
 |ізбасары          = 
 |бағынады          = 
 |штаб-пәтері       = [[Астана]], Мәңгілік ел даңғылы, 4-үй
 |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = 
  |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = 
  |region_code      = 
 |қызметкерлер      = 
 |бюджет            = 
 |министрдің есімі1     = 
 |министрдің міндеті1   = 
 |министрдің есімі2     = 
 |министрдің міндеті2   = 
 |басшылықтың есімі1    = ''лауазым бос''
 |басшылықтың лауазымы1 = Төрағасы 
 |басшылықтың есімі2    = 126 
 |басшылықтың лауазымы2 = Мүшелер саны
 |жоғарыда тұрған мекеме      = 
 |бір мекемеге қарасты орган1 = 
 |бір мекемеге қарасты орган2 = 
 |құжат1           = 
 |сайты            = 
 |түсініктемелер   = 
 |карта            = 
 |карта ені        = 
 |картаның тақырыбы   = 
}}

'''Қазақстан халық кеңесі''' — Қазақстан халқының мүддесін білдіретін Қазақстанның жоғары консультативтік органы.

2026 жылы президент [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаевтың]] бастамасымен құрылды. 126 адамнан тұратын консультативтік орган [[Қазақстан халқы ассамблеясы]] мен [[Ұлттық құрылтай]]дың орнына келді.

Қазақстан халық кеңесіне 2026 жылы қабылданған жаңа конституцияда VI бөлім және арнайы конституциялық заң арналған.&lt;ref&gt;[https://24.kz/kz/zha-aly-tar/kogam/756665-zana-konstitucia-zobasy-kogamdyk-bakylau Жаңа Конституция жобасы: қоғамдық бақылау]&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
2026 жылғы 20 қаңтар күні Президент [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] Ұлттық құрылтайдың V отырысында Қазақстанға қоғамның дамуына қатысты барлық мәселелер бойынша жалпыхалықтық диалог өткізу үшін жаңа ауқымды платформа қажет екенін айтты. [[Қазақстан халқы ассамблеясы]] мен [[Ұлттық құрылтай]]ды өзінің тарихи миссиясын сәтті орындады деп бағалап, жаңа институт ретінде Қазақстан халық кеңесін құруды ұсынды.&lt;ref name=&quot;nurkz&quot;&gt;[https://kaz.nur.kz/politics/kazakhstan/2333526-qazaqstannyng-halyq-kengesi-qurylyp-ulttyq-quryltai-men-qazaqstan-halqy-assambleiasy-taratylady/ Қазақстанның Халық кеңесі құрылып, Ұлттық құрылтай мен Қазақстан халқы ассамблеясы таратылады]&lt;/ref&gt; Реформаны [[Қазақстандағы референдум (2026)|2026 жылғы конституциялық референдум]]да халық қолдап, 1 шілдеде жаңа конституция күшіне енді. 2026 жылғы 2 шілдеде Халық кеңесінің хатшылығы құрылып, 8 шілдеде оның басшысы болып [[Қанатбек Бақытұлы Жайсаңбаев|Қанатбек Жайсаңбаев]] тағайындалды.&lt;ref name=&quot;adilet&quot;&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U2600001343 Қазақстан Халық Кеңесінің кейбір мәселелері туралы]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Жайсанбаев&quot;&gt;[https://www.akorda.kz/kz/kb-zhaysanbaev-turaly-865331 Қ.Б. Жайсанбаев туралы]&lt;/ref&gt;

== Құру тәртібі ==
Қазақстан халық кеңесі құрамына 126 адам кіреді: оның 42-сі этномәдени бірлестіктерден, 42-сі қоғамдық бірлестіктер мен коммерциялық емес ұйымдардан және 42-сі аймақтық мәслихаттар мен қоғамдық кеңестерден болады.&lt;ref name=&quot;joba&quot;&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/Z2600000298 Қазақстан Халық Кеңесі туралы]&lt;/ref&gt;

Қазақстан халық кеңесінің барлық мүшесін [[Қазақстан Республикасының Президенті|Президент]] тағайындайды, олардың өкілеттік мерзімі 4 жылды құрайды. Халық кеңесінің құрамы туралы ұсыныстарды Кеңес Хатшылығы қалыптастырып, Кеңес құрамын бекіту үшін Президентке жібереді.&lt;ref name=&quot;nurkz&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;joba&quot; /&gt;

== Атқаратын қызметі ==
Қазақстан халық кеңесі:
* мемлекеттің ішкі саясатының негізгі бағыттары, қоғамдық келісімді, жалпыұлттық бірлік пен ынтымақты нығайту, Қазақстан Республикасы қызметінің негіз құраушы қағидаттарын және жалпыұлттық құндылықтарды ілгерілету жөнінде ұсыныстар мен ұсынымдар әзірлейді;
* [[Қазақстан Құрылтайы|Құрылтайға]] заң жобаларын енгізеді;
* жалпыхалықтық [[референдум]] тағайындау туралы бастама көтереді;&lt;ref name=&quot;konstsot&quot;&gt;[https://www.gov.kz/memleket/entities/ksrk/press/news/details/1159830?lang=kk Жаңа Конституцияның жобасы республикалық референдумға шығарылды]&lt;/ref&gt;
* әлемдік және дәстүрлі діндер лидерлерінің съездерін, басқа да маңызды гуманитарлық форумдарды ұйымдастыруды және өткізуді қамтамасыз етеді;
* Қазақстан Халық Кеңесінің функцияларын іске асыру үшін мемлекеттік органдармен, ұйымдармен, азаматтық қоғам институттарымен және халықаралық ұйымдармен өзара іс-қимыл жасайды;
* мемлекеттік органдар, ұйымдар және азаматтық қоғам институттары арасындағы жалпыұлттық диалогты қамтамасыз ету үшін әртүрлі іс-шараларды ұйымдастырады.&lt;ref name=&quot;joba&quot; /&gt;

== Құрылымы ==
Қазақстан халық кеңесінің
жоғары басшылық органы — Сессия, сессиялар аралығындағы кезеңде Халық кеңесіне басшылықты Төралқа жасайды. Сессия кемінде жылына бір рет, Төралқа отырысы кемінде жарты жылда бір рет шақырылады.

Халық кеңесінің төрағасын кеңес мүшелері 4 жылға сайлайды, кандидатурасын Президент немесе кеңес мүшелерінің үштен бірі ұсынады. Халық кеңесі төрағасының ротациялық негізде төрағаның өзі 2 жылға тағайындайтын екі орынбасары болады. Бір адам екі реттен артық Кеңес төрағасы бола алмайды, сол сияқты бір адам бір реттен артық төрағаның орынбасары бола алмайды.

Халық кеңесі тұрақты және уақытша комитеттер, салалық комиссиялар, жұмыс топтарын, өзге де консультативтік-кеңесші органдар құруға құқылы.

== Хатшылығы ==
Халық кеңесінің қызметін оның Хатшылығы қамтамасыз етеді, оны бір мезгілде кеңес төрағасының орынбасары болатын Хатшылықтың басшысы басқарады. Басшыны кеңес мүшесі емес адамдар арасынан Президент 4 жылға тағайындайды.&lt;ref name=&quot;joba&quot; /&gt; 

2026 жылғы 2 шілдеде Президент жарлығымен Кеңес Хатшылығы құрылды.&lt;ref name=&quot;adilet&quot; /&gt; Хатшылыққа 2026 жылдан бастап [[Қанатбек Бақытұлы Жайсаңбаев|Қанатбек Жайсаңбаев]] басшылық етеді.&lt;ref name=&quot;Жайсанбаев&quot; /&gt;

; Хатшылық құрылымы (2026 ж.)
* Басшылық
* Этномәдени бірлестіктермен өзара іс-қимыл бөлімі
* Қоғамдық бірлестіктермен өзара іс-қимыл бөлімі
* Мәслихаттармен және қоғамдық кеңестермен өзара іс-қимыл бөлімі
* Ақпараттық-талдау бөлімі
* Әкімшілік бөлім&lt;ref name=&quot;adilet&quot; /&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{Қазақстан тақырыптарда}}

[[Санат:Қазақстан мемлекеттік құрылымдары]]</text>
      <sha1>bpj67j5l8eahmvcgxr0njjyo1zhsjny</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632044</id>
      <parentid>3632043</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T01:17:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Casserium</username>
        <id>68287</id>
      </contributor>
      <comment>/* Хатшылығы */</comment>
      <origin>3632044</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10900" sha1="p62iyvgzmgisr3p4qtyb6thknf87nnn" xml:space="preserve">{{Мемлекеттік орган
 |атауы                 = Қазақстан халық кеңесі
 |қысқартылған атауы    = 
 |шынайы атауы   = 
 |шынайы атауы1  = 
 |шынайы атауы2  = 
 |мемлекет = {{KAZ}}
 |құзыреті       = 
 |құзерет_тақырып_мәтіні = 
 |эмблема                = Emblem of Kazakhstan latin.svg
 |эмблеманың ені         = 120px
 |эмблеманың тақырыбы    = [[Қазақстан елтаңбасы]]
 |мөрі              = 
 |мөрдің ені        = 
 |мөрдің тақырыбы   = 
 |сурет             = 
 |сурет ені         = 
 |сурет тақырыбы    = 
 |құрылған жылы     = [[2026 жыл]] 
 |ізашары1          = [[Қазақстан халқы ассамблеясы]] &lt;small&gt;(1995–2026)&lt;/small&gt;
 |ізашары2          = [[Ұлттық құрылтай]] &lt;small&gt;(2022–2026)&lt;/small&gt;
 |таратылған жылы   = 
 |ізбасары          = 
 |бағынады          = 
 |штаб-пәтері       = [[Астана]], Мәңгілік ел даңғылы, 4-үй
 |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = 
  |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = 
  |region_code      = 
 |қызметкерлер      = 
 |бюджет            = 
 |министрдің есімі1     = 
 |министрдің міндеті1   = 
 |министрдің есімі2     = 
 |министрдің міндеті2   = 
 |басшылықтың есімі1    = ''лауазым бос''
 |басшылықтың лауазымы1 = Төрағасы 
 |басшылықтың есімі2    = 126 
 |басшылықтың лауазымы2 = Мүшелер саны
 |жоғарыда тұрған мекеме      = 
 |бір мекемеге қарасты орган1 = 
 |бір мекемеге қарасты орган2 = 
 |құжат1           = 
 |сайты            = 
 |түсініктемелер   = 
 |карта            = 
 |карта ені        = 
 |картаның тақырыбы   = 
}}

'''Қазақстан халық кеңесі''' — Қазақстан халқының мүддесін білдіретін Қазақстанның жоғары консультативтік органы.

2026 жылы президент [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаевтың]] бастамасымен құрылды. 126 адамнан тұратын консультативтік орган [[Қазақстан халқы ассамблеясы]] мен [[Ұлттық құрылтай]]дың орнына келді.

Қазақстан халық кеңесіне 2026 жылы қабылданған жаңа конституцияда VI бөлім және арнайы конституциялық заң арналған.&lt;ref&gt;[https://24.kz/kz/zha-aly-tar/kogam/756665-zana-konstitucia-zobasy-kogamdyk-bakylau Жаңа Конституция жобасы: қоғамдық бақылау]&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
2026 жылғы 20 қаңтар күні Президент [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] Ұлттық құрылтайдың V отырысында Қазақстанға қоғамның дамуына қатысты барлық мәселелер бойынша жалпыхалықтық диалог өткізу үшін жаңа ауқымды платформа қажет екенін айтты. [[Қазақстан халқы ассамблеясы]] мен [[Ұлттық құрылтай]]ды өзінің тарихи миссиясын сәтті орындады деп бағалап, жаңа институт ретінде Қазақстан халық кеңесін құруды ұсынды.&lt;ref name=&quot;nurkz&quot;&gt;[https://kaz.nur.kz/politics/kazakhstan/2333526-qazaqstannyng-halyq-kengesi-qurylyp-ulttyq-quryltai-men-qazaqstan-halqy-assambleiasy-taratylady/ Қазақстанның Халық кеңесі құрылып, Ұлттық құрылтай мен Қазақстан халқы ассамблеясы таратылады]&lt;/ref&gt; Реформаны [[Қазақстандағы референдум (2026)|2026 жылғы конституциялық референдум]]да халық қолдап, 1 шілдеде жаңа конституция күшіне енді. 2026 жылғы 2 шілдеде Халық кеңесінің хатшылығы құрылып, 8 шілдеде оның басшысы болып [[Қанатбек Бақытұлы Жайсаңбаев|Қанатбек Жайсаңбаев]] тағайындалды.&lt;ref name=&quot;adilet&quot;&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U2600001343 Қазақстан Халық Кеңесінің кейбір мәселелері туралы]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Жайсанбаев&quot;&gt;[https://www.akorda.kz/kz/kb-zhaysanbaev-turaly-865331 Қ.Б. Жайсанбаев туралы]&lt;/ref&gt;

== Құру тәртібі ==
Қазақстан халық кеңесі құрамына 126 адам кіреді: оның 42-сі этномәдени бірлестіктерден, 42-сі қоғамдық бірлестіктер мен коммерциялық емес ұйымдардан және 42-сі аймақтық мәслихаттар мен қоғамдық кеңестерден болады.&lt;ref name=&quot;joba&quot;&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/Z2600000298 Қазақстан Халық Кеңесі туралы]&lt;/ref&gt;

Қазақстан халық кеңесінің барлық мүшесін [[Қазақстан Республикасының Президенті|Президент]] тағайындайды, олардың өкілеттік мерзімі 4 жылды құрайды. Халық кеңесінің құрамы туралы ұсыныстарды Кеңес Хатшылығы қалыптастырып, Кеңес құрамын бекіту үшін Президентке жібереді.&lt;ref name=&quot;nurkz&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;joba&quot; /&gt;

== Атқаратын қызметі ==
Қазақстан халық кеңесі:
* мемлекеттің ішкі саясатының негізгі бағыттары, қоғамдық келісімді, жалпыұлттық бірлік пен ынтымақты нығайту, Қазақстан Республикасы қызметінің негіз құраушы қағидаттарын және жалпыұлттық құндылықтарды ілгерілету жөнінде ұсыныстар мен ұсынымдар әзірлейді;
* [[Қазақстан Құрылтайы|Құрылтайға]] заң жобаларын енгізеді;
* жалпыхалықтық [[референдум]] тағайындау туралы бастама көтереді;&lt;ref name=&quot;konstsot&quot;&gt;[https://www.gov.kz/memleket/entities/ksrk/press/news/details/1159830?lang=kk Жаңа Конституцияның жобасы республикалық референдумға шығарылды]&lt;/ref&gt;
* әлемдік және дәстүрлі діндер лидерлерінің съездерін, басқа да маңызды гуманитарлық форумдарды ұйымдастыруды және өткізуді қамтамасыз етеді;
* Қазақстан Халық Кеңесінің функцияларын іске асыру үшін мемлекеттік органдармен, ұйымдармен, азаматтық қоғам институттарымен және халықаралық ұйымдармен өзара іс-қимыл жасайды;
* мемлекеттік органдар, ұйымдар және азаматтық қоғам институттары арасындағы жалпыұлттық диалогты қамтамасыз ету үшін әртүрлі іс-шараларды ұйымдастырады.&lt;ref name=&quot;joba&quot; /&gt;

== Құрылымы ==
Қазақстан халық кеңесінің
жоғары басшылық органы — Сессия, сессиялар аралығындағы кезеңде Халық кеңесіне басшылықты Төралқа жасайды. Сессия кемінде жылына бір рет, Төралқа отырысы кемінде жарты жылда бір рет шақырылады.

Халық кеңесінің төрағасын кеңес мүшелері 4 жылға сайлайды, кандидатурасын Президент немесе кеңес мүшелерінің үштен бірі ұсынады. Халық кеңесі төрағасының ротациялық негізде төрағаның өзі 2 жылға тағайындайтын екі орынбасары болады. Бір адам екі реттен артық Кеңес төрағасы бола алмайды, сол сияқты бір адам бір реттен артық төрағаның орынбасары бола алмайды.

Халық кеңесі тұрақты және уақытша комитеттер, салалық комиссиялар, жұмыс топтарын, өзге де консультативтік-кеңесші органдар құруға құқылы.

== Хатшылығы ==
Халық кеңесінің қызметін оның Хатшылығы қамтамасыз етеді, оны бір мезгілде кеңес төрағасының орынбасары болатын Хатшылықтың басшысы басқарады. Басшыны кеңес мүшесі емес адамдар арасынан Президент 4 жылға тағайындайды.&lt;ref name=&quot;joba&quot; /&gt; 

Кеңес Хатшылығы 2026 жылғы 2 шілдеде Президент жарлығымен құрылды.&lt;ref name=&quot;adilet&quot; /&gt; Оған 2026 жылдан бастап [[Қанатбек Бақытұлы Жайсаңбаев|Қанатбек Жайсаңбаев]] басшылық етеді.&lt;ref name=&quot;Жайсанбаев&quot; /&gt;

; Хатшылық құрылымы (2026 ж.)
* Басшылық
* Этномәдени бірлестіктермен өзара іс-қимыл бөлімі
* Қоғамдық бірлестіктермен өзара іс-қимыл бөлімі
* Мәслихаттармен және қоғамдық кеңестермен өзара іс-қимыл бөлімі
* Ақпараттық-талдау бөлімі
* Әкімшілік бөлім&lt;ref name=&quot;adilet&quot; /&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{Қазақстан тақырыптарда}}

[[Санат:Қазақстан мемлекеттік құрылымдары]]</text>
      <sha1>p62iyvgzmgisr3p4qtyb6thknf87nnn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қатысушы талқылауы:Акмарал Абдрашидовна</title>
    <ns>3</ns>
    <id>777430</id>
    <revision>
      <id>3632226</id>
      <parentid>3571329</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T11:20:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Акмарал Абдрашидовна</username>
        <id>179025</id>
      </contributor>
      <comment>/* Байбол Әнапияұлы Утепбаев */ жаңа бөлім</comment>
      <origin>3632226</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1163" sha1="9ra74k8f1y9ua90z3y1ppz2agp23hj1" xml:space="preserve">{{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Акмарал Абдрашидовна}}

-- [[Қатысушы:Kaiyr|Kaiyr]] ([[Қатысушы талқылауы:Kaiyr|талқылауы]] 14:59, 2026 ж. наурыздың 27 (+05)

== Байбол Әнапияұлы Утепбаев ==

'''Байбол Әнапияұлы Утепбаев''' (1957–2011) – қазақстандық тау-кен инженері, ғалым (техника ғылымдарының докторы) және мемлекет қайраткері. Ол тау-кен өнеркәсібін дамытуға елеулі үлес қосқан, сондай-ақ Парламент депутаты болған. [[https://nomad.su/?a=3-200410010115 1], [https://wiguru.org/info/%D0%A3%D1%82%D0%B5%D0%BF%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D0%90%D0%BD%D0%B0%D0%BF%D0%B8%D1%8F%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87 2]] [[Қатысушы:Акмарал Абдрашидовна|Акмарал Абдрашидовна]] ([[Қатысушы талқылауы:Акмарал Абдрашидовна|талқылау]]) 16:20, 2026 ж. шілденің 20 (+05)</text>
      <sha1>9ra74k8f1y9ua90z3y1ppz2agp23hj1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Уикипедия:Кешегі ең көп қаралған 1000 мақала</title>
    <ns>4</ns>
    <id>780876</id>
    <revision>
      <id>3631892</id>
      <parentid>3631555</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T15:00:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ArystanbekBot</username>
        <id>33174</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Деректерді жаңарту</comment>
      <origin>3631892</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="298466" sha1="1fjer8k9lns2qnb4eeyzfxlbu2xunnp" xml:space="preserve">{{StatInfo}}


&lt;!-- BOT:START --&gt;
Бұл тізім Wikimedia Statistics деректері негізінде жаңартылады. Дерек күні: '''2026-07-18'''.

{| class=&quot;standard sortable ts-stickytableheader&quot;
! N
! Бет
! Қаралу саны
|-
| data-sort-value=&quot;1&quot; | 1
| [[Басты бет]]
| data-sort-value=&quot;1051&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D1%82 1 051]
|-
| data-sort-value=&quot;2&quot; | 2
| [[Тораңғы]]
| data-sort-value=&quot;427&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B 427]
|-
| data-sort-value=&quot;3&quot; | 3
| [[Арнайы:Жуықтағы өзгерістер]]
| data-sort-value=&quot;407&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%96%D1%83%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%A9%D0%B7%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 407]
|-
| data-sort-value=&quot;4&quot; | 4
| [[Арнайы:Іздеу]]
| data-sort-value=&quot;329&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%86%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%83 329]
|-
| data-sort-value=&quot;5&quot; | 5
| [[Қарақалпақ мемлекеттік университеті]]
| data-sort-value=&quot;272&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 272]
|-
| data-sort-value=&quot;6&quot; | 6
| [[:Санат:Чадтағы футбол|Санат:Чадтағы футбол]]
| data-sort-value=&quot;259&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A7%D0%B0%D0%B4%D1%82%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB 259]
|-
| data-sort-value=&quot;7&quot; | 7
| [[Қытай]]
| data-sort-value=&quot;256&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9 256]
|-
| data-sort-value=&quot;8&quot; | 8
| [[Зират]]
| data-sort-value=&quot;254&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%97%D0%B8%D1%80%D0%B0%D1%82 254]
|-
| data-sort-value=&quot;9&quot; | 9
| [[Абайдың Жидебайдағы мұражай-үйі]]
| data-sort-value=&quot;251&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%96%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D0%B9-%D2%AF%D0%B9%D1%96 251]
|-
| data-sort-value=&quot;10&quot; | 10
| [[Sәlem Entertainment]]
| data-sort-value=&quot;251&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=S%D3%99lem_Entertainment 251]
|-
| data-sort-value=&quot;11&quot; | 11
| [[Құран ғылымдары]]
| data-sort-value=&quot;250&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD_%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 250]
|-
| data-sort-value=&quot;12&quot; | 12
| [[Шахмұрат Мүтәліп]]
| data-sort-value=&quot;244&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9C%D2%AF%D1%82%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF 244]
|-
| data-sort-value=&quot;13&quot; | 13
| [[:Сурет:Oxford City FC crest.svg|Сурет:Oxford City FC crest.svg]]
| data-sort-value=&quot;242&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AOxford_City_FC_crest.svg 242]
|-
| data-sort-value=&quot;14&quot; | 14
| [[Ибн әл-Қаийм әл-Джәузия]]
| data-sort-value=&quot;241&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D0%B1%D0%BD_%D3%99%D0%BB-%D2%9A%D0%B0%D0%B8%D0%B9%D0%BC_%D3%99%D0%BB-%D0%94%D0%B6%D3%99%D1%83%D0%B7%D0%B8%D1%8F 241]
|-
| data-sort-value=&quot;15&quot; | 15
| [[Араб мемлекеттері Лигасы]]
| data-sort-value=&quot;241&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%9B%D0%B8%D0%B3%D0%B0%D1%81%D1%8B 241]
|-
| data-sort-value=&quot;16&quot; | 16
| [[Кропивницкий]]
| data-sort-value=&quot;237&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B8%D0%B2%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%BA%D0%B8%D0%B9 237]
|-
| data-sort-value=&quot;17&quot; | 17
| [[Ребус]]
| data-sort-value=&quot;237&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D0%B5%D0%B1%D1%83%D1%81 237]
|-
| data-sort-value=&quot;18&quot; | 18
| [[Бүйрек тастары]]
| data-sort-value=&quot;236&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D2%AF%D0%B9%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 236]
|-
| data-sort-value=&quot;19&quot; | 19
| [[Виктория (Британдық Колумбия)]]
| data-sort-value=&quot;236&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%92%D0%B8%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F_%28%D0%91%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D1%83%D0%BC%D0%B1%D0%B8%D1%8F%29 236]
|-
| data-sort-value=&quot;20&quot; | 20
| [[Ракапоши]]
| data-sort-value=&quot;236&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D1%88%D0%B8 236]
|-
| data-sort-value=&quot;21&quot; | 21
| [[Тәубә сүресі]]
| data-sort-value=&quot;236&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B1%D3%99_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 236]
|-
| data-sort-value=&quot;22&quot; | 22
| [[Дәуіт ұста]]
| data-sort-value=&quot;234&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D3%99%D1%83%D1%96%D1%82_%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0 234]
|-
| data-sort-value=&quot;23&quot; | 23
| [[Пазырық мәдениеті]]
| data-sort-value=&quot;233&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D1%80%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 233]
|-
| data-sort-value=&quot;24&quot; | 24
| [[Ажырасу]]
| data-sort-value=&quot;233&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%83 233]
|-
| data-sort-value=&quot;25&quot; | 25
| [[Сайфуддин Азизи]]
| data-sort-value=&quot;232&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D1%84%D1%83%D0%B4%D0%B4%D0%B8%D0%BD_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D0%B7%D0%B8 232]
|-
| data-sort-value=&quot;26&quot; | 26
| [[Қасым-Жомарт Тоқаев отбасы]]
| data-sort-value=&quot;231&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 231]
|-
| data-sort-value=&quot;27&quot; | 27
| [[Қарадың]]
| data-sort-value=&quot;230&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D2%A3 230]
|-
| data-sort-value=&quot;28&quot; | 28
| [[Коростышев]]
| data-sort-value=&quot;230&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%88%D0%B5%D0%B2 230]
|-
| data-sort-value=&quot;29&quot; | 29
| [[Супер келіншек]]
| data-sort-value=&quot;229&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D0%BF%D0%B5%D1%80_%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%88%D0%B5%D0%BA 229]
|-
| data-sort-value=&quot;30&quot; | 30
| [[ЖІӨ (номинал) бойынша елдер тізімі]]
| data-sort-value=&quot;229&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%86%D3%A8_%28%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D0%BB%29_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 229]
|-
| data-sort-value=&quot;31&quot; | 31
| [[Қатысушы:Tvoilubimyibakhthar]]
| data-sort-value=&quot;228&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%3ATvoilubimyibakhthar 228]
|-
| data-sort-value=&quot;32&quot; | 32
| [[Рүстем Оразбайұлы Есдәулетов]]
| data-sort-value=&quot;228&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D2%AF%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BC_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%81%D0%B4%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 228]
|-
| data-sort-value=&quot;33&quot; | 33
| [[Ыбырай Алтынсарин атындағы Ұлттық білім академиясы]]
| data-sort-value=&quot;227&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 227]
|-
| data-sort-value=&quot;34&quot; | 34
| [[Құс өсіру]]
| data-sort-value=&quot;226&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%81_%D3%A9%D1%81%D1%96%D1%80%D1%83 226]
|-
| data-sort-value=&quot;35&quot; | 35
| [[Кенесары хан]]
| data-sort-value=&quot;226&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 226]
|-
| data-sort-value=&quot;36&quot; | 36
| [[Захабийа]]
| data-sort-value=&quot;226&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%97%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D0%B9%D0%B0 226]
|-
| data-sort-value=&quot;37&quot; | 37
| [[Канибадам]]
| data-sort-value=&quot;225&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B1%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC 225]
|-
| data-sort-value=&quot;38&quot; | 38
| [[Футбол]]
| data-sort-value=&quot;224&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB 224]
|-
| data-sort-value=&quot;39&quot; | 39
| [[Комако Кимура]]
| data-sort-value=&quot;224&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BA%D0%BE_%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D1%83%D1%80%D0%B0 224]
|-
| data-sort-value=&quot;40&quot; | 40
| [[Ай (қазақ дәстүрінде)]]
| data-sort-value=&quot;224&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B9_%28%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%29 224]
|-
| data-sort-value=&quot;41&quot; | 41
| [[Арсланбек Сұлтанбеков]]
| data-sort-value=&quot;223&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 223]
|-
| data-sort-value=&quot;42&quot; | 42
| [[Наманған облысы]]
| data-sort-value=&quot;223&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 223]
|-
| data-sort-value=&quot;43&quot; | 43
| [[Бақыт]]
| data-sort-value=&quot;221&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82 221]
|-
| data-sort-value=&quot;44&quot; | 44
| [[Айша]]
| data-sort-value=&quot;220&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D1%88%D0%B0 220]
|-
| data-sort-value=&quot;45&quot; | 45
| [[Әйнек]]
| data-sort-value=&quot;219&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%B9%D0%BD%D0%B5%D0%BA 219]
|-
| data-sort-value=&quot;46&quot; | 46
| [[Филипп Исаевич Голощёкин]]
| data-sort-value=&quot;218&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%BF%D0%BF_%D0%98%D1%81%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%93%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D1%89%D1%91%D0%BA%D0%B8%D0%BD 218]
|-
| data-sort-value=&quot;47&quot; | 47
| [[Әзімхан Ахметұлы Кенесарин]]
| data-sort-value=&quot;217&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 217]
|-
| data-sort-value=&quot;48&quot; | 48
| [[Көкбас (балық)]]
| data-sort-value=&quot;217&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D1%81_%28%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%29 217]
|-
| data-sort-value=&quot;49&quot; | 49
| [[Әділ Өтеғұлұлы]]
| data-sort-value=&quot;216&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%B4%D1%96%D0%BB_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 216]
|-
| data-sort-value=&quot;50&quot; | 50
| [[Құшайри]]
| data-sort-value=&quot;215&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%88%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B8 215]
|-
| data-sort-value=&quot;51&quot; | 51
| [[Қазақтар]]
| data-sort-value=&quot;215&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 215]
|-
| data-sort-value=&quot;52&quot; | 52
| [[Аустрия жолы]]
| data-sort-value=&quot;214&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%83%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%8F_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 214]
|-
| data-sort-value=&quot;53&quot; | 53
| [[Кванхе гун ван]]
| data-sort-value=&quot;213&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D1%85%D0%B5_%D0%B3%D1%83%D0%BD_%D0%B2%D0%B0%D0%BD 213]
|-
| data-sort-value=&quot;54&quot; | 54
| [[Қазақ хандарының шежіресі]]
| data-sort-value=&quot;213&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 213]
|-
| data-sort-value=&quot;55&quot; | 55
| [[Ислам негіздері]]
| data-sort-value=&quot;212&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 212]
|-
| data-sort-value=&quot;56&quot; | 56
| [[Ұжымдық қауіпсіздік туралы шарт ұйымы]]
| data-sort-value=&quot;211&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%82_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 211]
|-
| data-sort-value=&quot;57&quot; | 57
| [[Қазақстан Республикасының Ұлттық ұланы]]
| data-sort-value=&quot;211&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B 211]
|-
| data-sort-value=&quot;58&quot; | 58
| [[Кеңірдек]]
| data-sort-value=&quot;210&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BA 210]
|-
| data-sort-value=&quot;59&quot; | 59
| [[Абайдың этнографиялық лексикасы]]
| data-sort-value=&quot;210&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%8D%D1%82%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 210]
|-
| data-sort-value=&quot;60&quot; | 60
| [[Ұйғырлар мен дүнгендердің Қытайдан Жетісуға қоныс аударуы]]
| data-sort-value=&quot;209&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D2%9A%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%8B 209]
|-
| data-sort-value=&quot;61&quot; | 61
| [[Түркістан легионы]]
| data-sort-value=&quot;209&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D1%8B 209]
|-
| data-sort-value=&quot;62&quot; | 62
| [[Әлжаппар Мұсаев]]
| data-sort-value=&quot;209&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D0%BF%D0%BF%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0%D0%B5%D0%B2 209]
|-
| data-sort-value=&quot;63&quot; | 63
| [[Көлемі бойынша ең ірі көлдер тізімі]]
| data-sort-value=&quot;209&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D1%96_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B5%D2%A3_%D1%96%D1%80%D1%96_%D0%BA%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 209]
|-
| data-sort-value=&quot;64&quot; | 64
| [[Бірлік (Мойынқұм ауданы)]]
| data-sort-value=&quot;208&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%28%D0%9C%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D2%9B%D2%B1%D0%BC_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B%29 208]
|-
| data-sort-value=&quot;65&quot; | 65
| [[Жанна Исақызы Керімтаева-Сатыбалдиева]]
| data-sort-value=&quot;207&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D0%B0_%D0%98%D1%81%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BC%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0-%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%B5%D0%B2%D0%B0 207]
|-
| data-sort-value=&quot;66&quot; | 66
| [[Капонир]]
| data-sort-value=&quot;207&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%80 207]
|-
| data-sort-value=&quot;67&quot; | 67
| [[Дирлеванг]]
| data-sort-value=&quot;206&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B8%D1%80%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B3 206]
|-
| data-sort-value=&quot;68&quot; | 68
| [[Ұлы тоқырау]]
| data-sort-value=&quot;206&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%82%D0%BE%D2%9B%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 206]
|-
| data-sort-value=&quot;69&quot; | 69
| [[Тарық ибн Зияд]]
| data-sort-value=&quot;204&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%9B_%D0%B8%D0%B1%D0%BD_%D0%97%D0%B8%D1%8F%D0%B4 204]
|-
| data-sort-value=&quot;70&quot; | 70
| [[Ламин Ямаль]]
| data-sort-value=&quot;203&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D0%BD_%D0%AF%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8C 203]
|-
| data-sort-value=&quot;71&quot; | 71
| [[Пиноккио]]
| data-sort-value=&quot;202&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%BA%D0%BA%D0%B8%D0%BE 202]
|-
| data-sort-value=&quot;72&quot; | 72
| [[Шешендік сөз]]
| data-sort-value=&quot;201&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B5%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D1%81%D3%A9%D0%B7 201]
|-
| data-sort-value=&quot;73&quot; | 73
| [[Шұғыла (журнал)]]
| data-sort-value=&quot;201&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D2%B1%D2%93%D1%8B%D0%BB%D0%B0_%28%D0%B6%D1%83%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%BB%29 201]
|-
| data-sort-value=&quot;74&quot; | 74
| [[Пісте]]
| data-sort-value=&quot;201&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5 201]
|-
| data-sort-value=&quot;75&quot; | 75
| [[Адуын]]
| data-sort-value=&quot;200&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B4%D1%83%D1%8B%D0%BD 200]
|-
| data-sort-value=&quot;76&quot; | 76
| [[Қазақша тәулік мезгілдерінің атаулары]]
| data-sort-value=&quot;200&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%BC%D0%B5%D0%B7%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 200]
|-
| data-sort-value=&quot;77&quot; | 77
| [[Дүйсен Шопанұлы]]
| data-sort-value=&quot;200&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D2%AF%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD_%D0%A8%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 200]
|-
| data-sort-value=&quot;78&quot; | 78
| [[Күрен]]
| data-sort-value=&quot;199&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%BD 199]
|-
| data-sort-value=&quot;79&quot; | 79
| [[Ванесса Кирби]]
| data-sort-value=&quot;199&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%92%D0%B0%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%81%D0%B0_%D0%9A%D0%B8%D1%80%D0%B1%D0%B8 199]
|-
| data-sort-value=&quot;80&quot; | 80
| [[Терек шайқасы]]
| data-sort-value=&quot;198&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 198]
|-
| data-sort-value=&quot;81&quot; | 81
| [[Sadraddin]]
| data-sort-value=&quot;198&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=Sadraddin 198]
|-
| data-sort-value=&quot;82&quot; | 82
| [[Икер Касильяс]]
| data-sort-value=&quot;198&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D0%BA%D0%B5%D1%80_%D0%9A%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D1%8F%D1%81 198]
|-
| data-sort-value=&quot;83&quot; | 83
| [[Райнгау-Таунус (аудан)]]
| data-sort-value=&quot;198&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D0%B9%D0%BD%D0%B3%D0%B0%D1%83-%D0%A2%D0%B0%D1%83%D0%BD%D1%83%D1%81_%28%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%29 198]
|-
| data-sort-value=&quot;84&quot; | 84
| [[Қазақтың дәстүрлі үй кәсіпшілігі мен қолөнері]]
| data-sort-value=&quot;198&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D1%96_%D2%AF%D0%B9_%D0%BA%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BF%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D0%BB%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80%D1%96 198]
|-
| data-sort-value=&quot;85&quot; | 85
| [[Жын]]
| data-sort-value=&quot;198&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD 198]
|-
| data-sort-value=&quot;86&quot; | 86
| [[Хулиан Альварес]]
| data-sort-value=&quot;197&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BB%D1%8C%D0%B2%D0%B0%D1%80%D0%B5%D1%81 197]
|-
| data-sort-value=&quot;87&quot; | 87
| [[Мәскеу мемлекеттік университеті]]
| data-sort-value=&quot;197&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%83_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 197]
|-
| data-sort-value=&quot;88&quot; | 88
| [[Ботай мәдениеті]]
| data-sort-value=&quot;196&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 196]
|-
| data-sort-value=&quot;89&quot; | 89
| [[Берік Мәжитұлы Имашев]]
| data-sort-value=&quot;195&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA_%D0%9C%D3%99%D0%B6%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D1%88%D0%B5%D0%B2 195]
|-
| data-sort-value=&quot;90&quot; | 90
| [[Волчанск (Украина)]]
| data-sort-value=&quot;194&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%92%D0%BE%D0%BB%D1%87%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA_%28%D0%A3%D0%BA%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BD%D0%B0%29 194]
|-
| data-sort-value=&quot;91&quot; | 91
| [[Дина Төлепберген]]
| data-sort-value=&quot;194&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD 194]
|-
| data-sort-value=&quot;92&quot; | 92
| [[Заһар]]
| data-sort-value=&quot;193&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%97%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80 193]
|-
| data-sort-value=&quot;93&quot; | 93
| [[Қазақ-ноғай қатынастары]]
| data-sort-value=&quot;193&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D0%BD%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 193]
|-
| data-sort-value=&quot;94&quot; | 94
| [[BTS]]
| data-sort-value=&quot;193&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=BTS 193]
|-
| data-sort-value=&quot;95&quot; | 95
| [[Давид Мамиевич Дегтярев]]
| data-sort-value=&quot;191&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D0%B4_%D0%9C%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%94%D0%B5%D0%B3%D1%82%D1%8F%D1%80%D0%B5%D0%B2 191]
|-
| data-sort-value=&quot;96&quot; | 96
| [[Саида Шавкатқызы Мирзиёева]]
| data-sort-value=&quot;189&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B8%D0%B4%D0%B0_%D0%A8%D0%B0%D0%B2%D0%BA%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D0%B8%D1%80%D0%B7%D0%B8%D1%91%D0%B5%D0%B2%D0%B0 189]
|-
| data-sort-value=&quot;97&quot; | 97
| [[Халифа]]
| data-sort-value=&quot;189&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%84%D0%B0 189]
|-
| data-sort-value=&quot;98&quot; | 98
| [[Жақ (анатомия)]]
| data-sort-value=&quot;188&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B_%28%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%29 188]
|-
| data-sort-value=&quot;99&quot; | 99
| [[Алтын Орда хандарының тізімі]]
| data-sort-value=&quot;188&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 188]
|-
| data-sort-value=&quot;100&quot; | 100
| [[Үйде жалғыз қалғанда]]
| data-sort-value=&quot;188&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D0%B9%D0%B4%D0%B5_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0 188]
|-
| data-sort-value=&quot;101&quot; | 101
| [[Даниал Кенжетайұлы Ахметов]]
| data-sort-value=&quot;187&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B0%D0%BB_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 187]
|-
| data-sort-value=&quot;102&quot; | 102
| [[Ақ бата, тілек]]
| data-sort-value=&quot;186&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%B0%2C_%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BA 186]
|-
| data-sort-value=&quot;103&quot; | 103
| [[Ноғай Ордасы]]
| data-sort-value=&quot;186&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 186]
|-
| data-sort-value=&quot;104&quot; | 104
| [[Дезире Дуэ]]
| data-sort-value=&quot;184&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D1%80%D0%B5_%D0%94%D1%83%D1%8D 184]
|-
| data-sort-value=&quot;105&quot; | 105
| [[Үндістер]]
| data-sort-value=&quot;183&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 183]
|-
| data-sort-value=&quot;106&quot; | 106
| [[Есінеу]]
| data-sort-value=&quot;182&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BD%D0%B5%D1%83 182]
|-
| data-sort-value=&quot;107&quot; | 107
| [[Бала ауруы]]
| data-sort-value=&quot;182&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D1%8B 182]
|-
| data-sort-value=&quot;108&quot; | 108
| [[Турбина]]
| data-sort-value=&quot;181&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D1%83%D1%80%D0%B1%D0%B8%D0%BD%D0%B0 181]
|-
| data-sort-value=&quot;109&quot; | 109
| [[Қ]]
| data-sort-value=&quot;181&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A 181]
|-
| data-sort-value=&quot;110&quot; | 110
| [[Ағайын-туыс]]
| data-sort-value=&quot;180&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%93%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD-%D1%82%D1%83%D1%8B%D1%81 180]
|-
| data-sort-value=&quot;111&quot; | 111
| [[Түзуші ұлпа]]
| data-sort-value=&quot;180&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B7%D1%83%D1%88%D1%96_%D2%B1%D0%BB%D0%BF%D0%B0 180]
|-
| data-sort-value=&quot;112&quot; | 112
| [[Шорья]]
| data-sort-value=&quot;179&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%BE%D1%80%D1%8C%D1%8F 179]
|-
| data-sort-value=&quot;113&quot; | 113
| [[Нақыл сөздер]]
| data-sort-value=&quot;179&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BB_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80 179]
|-
| data-sort-value=&quot;114&quot; | 114
| [[Уоррен Гардинг]]
| data-sort-value=&quot;178&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%BE%D1%80%D1%80%D0%B5%D0%BD_%D0%93%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B3 178]
|-
| data-sort-value=&quot;115&quot; | 115
| [[Үлкен Арлан]]
| data-sort-value=&quot;178&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD 178]
|-
| data-sort-value=&quot;116&quot; | 116
| [[Иммунды жүйе]]
| data-sort-value=&quot;178&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D0%BC%D0%BC%D1%83%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5 178]
|-
| data-sort-value=&quot;117&quot; | 117
| [[Ағаш]]
| data-sort-value=&quot;177&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%93%D0%B0%D1%88 177]
|-
| data-sort-value=&quot;118&quot; | 118
| [[Болат Оралұлы Ақшолақов]]
| data-sort-value=&quot;172&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D2%9B%D1%88%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D2%9B%D0%BE%D0%B2 172]
|-
| data-sort-value=&quot;119&quot; | 119
| [[Неолит]]
| data-sort-value=&quot;172&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%B5%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%82 172]
|-
| data-sort-value=&quot;120&quot; | 120
| [[Қайран]]
| data-sort-value=&quot;171&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BD 171]
|-
| data-sort-value=&quot;121&quot; | 121
| [[Есет Көтібарұлы]]
| data-sort-value=&quot;170&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D1%82_%D0%9A%D3%A9%D1%82%D1%96%D0%B1%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B 170]
|-
| data-sort-value=&quot;122&quot; | 122
| [[Қатысушы талқылауы:Kasthack]]
| data-sort-value=&quot;170&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B%3AKasthack 170]
|-
| data-sort-value=&quot;123&quot; | 123
| [[:Санат:Алматы облысында туғандар|Санат:Алматы облысында туғандар]]
| data-sort-value=&quot;169&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0_%D1%82%D1%83%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 169]
|-
| data-sort-value=&quot;124&quot; | 124
| [[Михаил Станиславович Шайдоров]]
| data-sort-value=&quot;169&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%B8%D0%BB_%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A8%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2 169]
|-
| data-sort-value=&quot;125&quot; | 125
| [[Галлон]]
| data-sort-value=&quot;167&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%BB%D0%BE%D0%BD 167]
|-
| data-sort-value=&quot;126&quot; | 126
| [[Профессор Мориарти]]
| data-sort-value=&quot;166&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D1%80%D0%BE%D1%84%D0%B5%D1%81%D1%81%D0%BE%D1%80_%D0%9C%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8 166]
|-
| data-sort-value=&quot;127&quot; | 127
| [[Асқар Сүлейменов]]
| data-sort-value=&quot;165&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 165]
|-
| data-sort-value=&quot;128&quot; | 128
| [[Әлем халықтарының ертегілері]]
| data-sort-value=&quot;162&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 162]
|-
| data-sort-value=&quot;129&quot; | 129
| [[Мұхаммед Мохбер]]
| data-sort-value=&quot;162&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%9C%D0%BE%D1%85%D0%B1%D0%B5%D1%80 162]
|-
| data-sort-value=&quot;130&quot; | 130
| [[:Санат:Жылқы тұқымдары|Санат:Жылқы тұқымдары]]
| data-sort-value=&quot;160&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D1%82%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 160]
|-
| data-sort-value=&quot;131&quot; | 131
| [[Маржан Тасова]]
| data-sort-value=&quot;160&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 160]
|-
| data-sort-value=&quot;132&quot; | 132
| [[МузАРТ]]
| data-sort-value=&quot;158&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D1%83%D0%B7%D0%90%D0%A0%D0%A2 158]
|-
| data-sort-value=&quot;133&quot; | 133
| [[Тив (халық)]]
| data-sort-value=&quot;158&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B8%D0%B2_%28%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%29 158]
|-
| data-sort-value=&quot;134&quot; | 134
| [[Староконстантинов]]
| data-sort-value=&quot;158&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2 158]
|-
| data-sort-value=&quot;135&quot; | 135
| [[Dream League Soccer 2021]]
| data-sort-value=&quot;157&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=Dream_League_Soccer_2021 157]
|-
| data-sort-value=&quot;136&quot; | 136
| [[Сауран ауданы]]
| data-sort-value=&quot;155&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 155]
|-
| data-sort-value=&quot;137&quot; | 137
| [[Хакан Чалханоглу]]
| data-sort-value=&quot;153&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%BD_%D0%A7%D0%B0%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D0%BB%D1%83 153]
|-
| data-sort-value=&quot;138&quot; | 138
| [[Желдірме (ән жанры)]]
| data-sort-value=&quot;150&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D1%80%D0%BC%D0%B5_%28%D3%99%D0%BD_%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%80%D1%8B%29 150]
|-
| data-sort-value=&quot;139&quot; | 139
| [[Қазақстан демографиясы]]
| data-sort-value=&quot;149&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 149]
|-
| data-sort-value=&quot;140&quot; | 140
| [[Марат Елеусізұлы Сұлтанғазиев]]
| data-sort-value=&quot;149&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%95%D0%BB%D0%B5%D1%83%D1%81%D1%96%D0%B7%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B5%D0%B2 149]
|-
| data-sort-value=&quot;141&quot; | 141
| [[Қазақстан кенттері]]
| data-sort-value=&quot;149&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 149]
|-
| data-sort-value=&quot;142&quot; | 142
| [[Қытай халықтары]]
| data-sort-value=&quot;149&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 149]
|-
| data-sort-value=&quot;143&quot; | 143
| [[Түрік әліпбиі]]
| data-sort-value=&quot;147&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B8%D1%96 147]
|-
| data-sort-value=&quot;144&quot; | 144
| [[Атырау облысы мектептерінің тізімі]]
| data-sort-value=&quot;147&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 147]
|-
| data-sort-value=&quot;145&quot; | 145
| [[Нан]]
| data-sort-value=&quot;147&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D0%BD 147]
|-
| data-sort-value=&quot;146&quot; | 146
| [[Гүлназ Жоланова]]
| data-sort-value=&quot;145&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BD%D0%B0%D0%B7_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 145]
|-
| data-sort-value=&quot;147&quot; | 147
| [[Джон Фицджеральд Кеннеди]]
| data-sort-value=&quot;145&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B6%D0%BE%D0%BD_%D0%A4%D0%B8%D1%86%D0%B4%D0%B6%D0%B5%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%B4_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B5%D0%B4%D0%B8 145]
|-
| data-sort-value=&quot;148&quot; | 148
| [[Элен Каррер д’Анкосс]]
| data-sort-value=&quot;142&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AD%D0%BB%D0%B5%D0%BD_%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%80%D0%B5%D1%80_%D0%B4%E2%80%99%D0%90%D0%BD%D0%BA%D0%BE%D1%81%D1%81 142]
|-
| data-sort-value=&quot;149&quot; | 149
| [[Азаматтық тәрбие]]
| data-sort-value=&quot;142&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D3%99%D1%80%D0%B1%D0%B8%D0%B5 142]
|-
| data-sort-value=&quot;150&quot; | 150
| [[Ұйғырлардың Жетісуға қоныс аударуы]]
| data-sort-value=&quot;141&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%8B 141]
|-
| data-sort-value=&quot;151&quot; | 151
| [[Мырза Ғұләм Ахмед]]
| data-sort-value=&quot;141&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D2%92%D2%B1%D0%BB%D3%99%D0%BC_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D0%B4 141]
|-
| data-sort-value=&quot;152&quot; | 152
| [[Халықаралық Алматы әуежайы]]
| data-sort-value=&quot;139&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%B6%D0%B0%D0%B9%D1%8B 139]
|-
| data-sort-value=&quot;153&quot; | 153
| [[Нұрсұлтан (ханбике)]]
| data-sort-value=&quot;139&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B8%D0%BA%D0%B5%29 139]
|-
| data-sort-value=&quot;154&quot; | 154
| [[Эмо (субмәдениет)]]
| data-sort-value=&quot;137&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AD%D0%BC%D0%BE_%28%D1%81%D1%83%D0%B1%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%29 137]
|-
| data-sort-value=&quot;155&quot; | 155
| [[Жіктік жалғау]]
| data-sort-value=&quot;134&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D1%96%D0%BA%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 134]
|-
| data-sort-value=&quot;156&quot; | 156
| [[Энтеровирусты инфекция]]
| data-sort-value=&quot;133&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AD%D0%BD%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%80%D1%83%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B8%D0%BD%D1%84%D0%B5%D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%8F 133]
|-
| data-sort-value=&quot;157&quot; | 157
| [[Мүшел жас]]
| data-sort-value=&quot;131&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB_%D0%B6%D0%B0%D1%81 131]
|-
| data-sort-value=&quot;158&quot; | 158
| [[Қазақ хандығының құрылуы]]
| data-sort-value=&quot;131&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 131]
|-
| data-sort-value=&quot;159&quot; | 159
| [[:Сурет:Maradona 1986 Arg-Eng.jpg|Сурет:Maradona 1986 Arg-Eng.jpg]]
| data-sort-value=&quot;131&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AMaradona_1986_Arg-Eng.jpg 131]
|-
| data-sort-value=&quot;160&quot; | 160
| [[Қазақстан олимпиадалық бассейндері]]
| data-sort-value=&quot;130&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B8%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 130]
|-
| data-sort-value=&quot;161&quot; | 161
| [[Ортохантавирус]]
| data-sort-value=&quot;130&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%BE%D1%85%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%80%D1%83%D1%81 130]
|-
| data-sort-value=&quot;162&quot; | 162
| [[Қазақ әліпбиі]]
| data-sort-value=&quot;128&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B8%D1%96 128]
|-
| data-sort-value=&quot;163&quot; | 163
| [[Елена Александровна Пак]]
| data-sort-value=&quot;126&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B0_%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D0%9F%D0%B0%D0%BA 126]
|-
| data-sort-value=&quot;164&quot; | 164
| [[Бөгенбай батыр]]
| data-sort-value=&quot;124&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D3%A9%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 124]
|-
| data-sort-value=&quot;165&quot; | 165
| [[Ху Цзиньтао]]
| data-sort-value=&quot;122&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D1%83_%D0%A6%D0%B7%D0%B8%D0%BD%D1%8C%D1%82%D0%B0%D0%BE 122]
|-
| data-sort-value=&quot;166&quot; | 166
| [[Тұрсын Құдакелдіұлы Жұртбай]]
| data-sort-value=&quot;119&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9 119]
|-
| data-sort-value=&quot;167&quot; | 167
| [[Ресей]]
| data-sort-value=&quot;118&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9 118]
|-
| data-sort-value=&quot;168&quot; | 168
| [[Греховка]]
| data-sort-value=&quot;117&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%93%D1%80%D0%B5%D1%85%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B0 117]
|-
| data-sort-value=&quot;169&quot; | 169
| [[Ғабит Махмұтұлы Мүсірепов]]
| data-sort-value=&quot;116&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D0%B2 116]
|-
| data-sort-value=&quot;170&quot; | 170
| [[Қазақтың ұлттық ойындарының тізімі]]
| data-sort-value=&quot;116&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 116]
|-
| data-sort-value=&quot;171&quot; | 171
| [[Қызықты биология. Жануарлар әлемі]]
| data-sort-value=&quot;115&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B_%D0%B1%D0%B8%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F._%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%83%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D1%96 115]
|-
| data-sort-value=&quot;172&quot; | 172
| [[Доганово (София облысы)]]
| data-sort-value=&quot;114&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%BE%D0%B3%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BE_%28%D0%A1%D0%BE%D1%84%D0%B8%D1%8F_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 114]
|-
| data-sort-value=&quot;173&quot; | 173
| [[Қазақстан]]
| data-sort-value=&quot;113&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 113]
|-
| data-sort-value=&quot;174&quot; | 174
| [[Қабір]]
| data-sort-value=&quot;112&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D1%96%D1%80 112]
|-
| data-sort-value=&quot;175&quot; | 175
| [[Лана Паррия]]
| data-sort-value=&quot;111&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9B%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D0%9F%D0%B0%D1%80%D1%80%D0%B8%D1%8F 111]
|-
| data-sort-value=&quot;176&quot; | 176
| [[Ер Төстік және Айдаһар]]
| data-sort-value=&quot;111&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%80_%D0%A2%D3%A9%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80 111]
|-
| data-sort-value=&quot;177&quot; | 177
| [[Жалғас Жұмағұлов]]
| data-sort-value=&quot;111&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%81_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 111]
|-
| data-sort-value=&quot;178&quot; | 178
| [[Гемоцитобласт]]
| data-sort-value=&quot;110&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%93%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D1%86%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82 110]
|-
| data-sort-value=&quot;179&quot; | 179
| [[Жаңасемей ауданы]]
| data-sort-value=&quot;108&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 108]
|-
| data-sort-value=&quot;180&quot; | 180
| [[Қазақтың антропологиялық типі]]
| data-sort-value=&quot;108&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B8%D0%BF%D1%96 108]
|-
| data-sort-value=&quot;181&quot; | 181
| [[Әзімхан Тішәнұлы]]
| data-sort-value=&quot;107&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%96%D1%88%D3%99%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 107]
|-
| data-sort-value=&quot;182&quot; | 182
| [[Мақал-мәтелдер]]
| data-sort-value=&quot;107&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB-%D0%BC%D3%99%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80 107]
|-
| data-sort-value=&quot;183&quot; | 183
| [[Химия оқу пәні және ғылыми сала]]
| data-sort-value=&quot;106&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F_%D0%BE%D2%9B%D1%83_%D0%BF%D3%99%D0%BD%D1%96_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D0%B8_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D0%B0 106]
|-
| data-sort-value=&quot;184&quot; | 184
| [[Қазақстан Президентінің Резиденциясы (Алматы)]]
| data-sort-value=&quot;106&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%A0%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B_%28%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B%29 106]
|-
| data-sort-value=&quot;185&quot; | 185
| [[Қазақ есімдері]]
| data-sort-value=&quot;105&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 105]
|-
| data-sort-value=&quot;186&quot; | 186
| [[Тасбақалар]]
| data-sort-value=&quot;104&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 104]
|-
| data-sort-value=&quot;187&quot; | 187
| [[Қыз ұзату кәделері]]
| data-sort-value=&quot;103&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%83_%D0%BA%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 103]
|-
| data-sort-value=&quot;188&quot; | 188
| [[Алматы энергетика және байланыс университеті]]
| data-sort-value=&quot;103&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%8D%D0%BD%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 103]
|-
| data-sort-value=&quot;189&quot; | 189
| [[Құқық]]
| data-sort-value=&quot;101&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B 101]
|-
| data-sort-value=&quot;190&quot; | 190
| [[Арал ауданы]]
| data-sort-value=&quot;101&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%BB_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 101]
|-
| data-sort-value=&quot;191&quot; | 191
| [[1860 жылдарындағы әкімшілік реформалар]]
| data-sort-value=&quot;100&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=1860_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 100]
|-
| data-sort-value=&quot;192&quot; | 192
| [[Бершадь]]
| data-sort-value=&quot;99&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%88%D0%B0%D0%B4%D1%8C 99]
|-
| data-sort-value=&quot;193&quot; | 193
| [[Накхер]]
| data-sort-value=&quot;99&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D0%BA%D1%85%D0%B5%D1%80 99]
|-
| data-sort-value=&quot;194&quot; | 194
| [[Алатау (қала)]]
| data-sort-value=&quot;99&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 99]
|-
| data-sort-value=&quot;195&quot; | 195
| [[КАФ Чемпиондар Лигасы 1998]]
| data-sort-value=&quot;97&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%90%D0%A4_%D0%A7%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%9B%D0%B8%D0%B3%D0%B0%D1%81%D1%8B_1998 97]
|-
| data-sort-value=&quot;196&quot; | 196
| [[Лиам Макдональд]]
| data-sort-value=&quot;97&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9B%D0%B8%D0%B0%D0%BC_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%B4 97]
|-
| data-sort-value=&quot;197&quot; | 197
| [[Тоқтар Серіков]]
| data-sort-value=&quot;94&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BE%D0%B2 94]
|-
| data-sort-value=&quot;198&quot; | 198
| [[Төлепберген Тұрсынұлы Байсақалов]]
| data-sort-value=&quot;94&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B2 94]
|-
| data-sort-value=&quot;199&quot; | 199
| [[Цирк]]
| data-sort-value=&quot;94&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A6%D0%B8%D1%80%D0%BA 94]
|-
| data-sort-value=&quot;200&quot; | 200
| [[Стоматит]]
| data-sort-value=&quot;93&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%82 93]
|-
| data-sort-value=&quot;201&quot; | 201
| [[Ақ болып кетті]]
| data-sort-value=&quot;93&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B_%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D0%BF_%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96 93]
|-
| data-sort-value=&quot;202&quot; | 202
| [[Мыс]]
| data-sort-value=&quot;93&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D1%8B%D1%81 93]
|-
| data-sort-value=&quot;203&quot; | 203
| [[Темір алмасуы]]
| data-sort-value=&quot;92&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%8B 92]
|-
| data-sort-value=&quot;204&quot; | 204
| [[Жігіттің сөзі. Қанды жол]]
| data-sort-value=&quot;91&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82%D1%82%D1%96%D2%A3_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D1%96._%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B6%D0%BE%D0%BB 91]
|-
| data-sort-value=&quot;205&quot; | 205
| [[Маймыл шешек]]
| data-sort-value=&quot;91&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D1%8B%D0%BB_%D1%88%D0%B5%D1%88%D0%B5%D0%BA 91]
|-
| data-sort-value=&quot;206&quot; | 206
| [[Нұх пайғамбар]]
| data-sort-value=&quot;90&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%85_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80 90]
|-
| data-sort-value=&quot;207&quot; | 207
| [[Айлант]]
| data-sort-value=&quot;89&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%82 89]
|-
| data-sort-value=&quot;208&quot; | 208
| [[Чарли Кирк]]
| data-sort-value=&quot;86&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A7%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B8_%D0%9A%D0%B8%D1%80%D0%BA 86]
|-
| data-sort-value=&quot;209&quot; | 209
| [[Қазақ батырлар тізімі]]
| data-sort-value=&quot;86&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 86]
|-
| data-sort-value=&quot;210&quot; | 210
| [[Виктор Орбан]]
| data-sort-value=&quot;85&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%92%D0%B8%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80_%D0%9E%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%BD 85]
|-
| data-sort-value=&quot;211&quot; | 211
| [[Бас сүйек]]
| data-sort-value=&quot;85&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%81_%D1%81%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D0%BA 85]
|-
| data-sort-value=&quot;212&quot; | 212
| [[Ирина Ерофеева]]
| data-sort-value=&quot;84&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%95%D1%80%D0%BE%D1%84%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B0 84]
|-
| data-sort-value=&quot;213&quot; | 213
| [[Кристалдық тор]]
| data-sort-value=&quot;84&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%BE%D1%80 84]
|-
| data-sort-value=&quot;214&quot; | 214
| [[Шәмші Қалдаяқов]]
| data-sort-value=&quot;83&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D3%99%D0%BC%D1%88%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D0%BE%D0%B2 83]
|-
| data-sort-value=&quot;215&quot; | 215
| [[Қазақстан Республикасы Туризм және спорт министрлігі]]
| data-sort-value=&quot;83&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%A2%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%BC_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%81%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82_%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 83]
|-
| data-sort-value=&quot;216&quot; | 216
| [[Абай Құнанбайұлы]]
| data-sort-value=&quot;82&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 82]
|-
| data-sort-value=&quot;217&quot; | 217
| [[Мизан]]
| data-sort-value=&quot;81&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B8%D0%B7%D0%B0%D0%BD 81]
|-
| data-sort-value=&quot;218&quot; | 218
| [[Талқылау:NGC 2541]]
| data-sort-value=&quot;81&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%3ANGC_2541 81]
|-
| data-sort-value=&quot;219&quot; | 219
| [[Қазақстанның автомобиль нөмірлері]]
| data-sort-value=&quot;81&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%BD%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 81]
|-
| data-sort-value=&quot;220&quot; | 220
| [[Голямо-Асеново (Хасково облысы)]]
| data-sort-value=&quot;80&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%93%D0%BE%D0%BB%D1%8F%D0%BC%D0%BE-%D0%90%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BE_%28%D0%A5%D0%B0%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%BE_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 80]
|-
| data-sort-value=&quot;221&quot; | 221
| [[BALA (Ninety One)]]
| data-sort-value=&quot;80&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=BALA_%28Ninety_One%29 80]
|-
| data-sort-value=&quot;222&quot; | 222
| [[Оралхан Бөкей]]
| data-sort-value=&quot;79&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9 79]
|-
| data-sort-value=&quot;223&quot; | 223
| [[Катар әмірі]]
| data-sort-value=&quot;78&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80_%D3%99%D0%BC%D1%96%D1%80%D1%96 78]
|-
| data-sort-value=&quot;224&quot; | 224
| [[Бейбіт Сейдуалиева]]
| data-sort-value=&quot;78&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%B1%D1%96%D1%82_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D1%83%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2%D0%B0 78]
|-
| data-sort-value=&quot;225&quot; | 225
| [[Аляска штатының қалалары]]
| data-sort-value=&quot;76&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%8F%D1%81%D0%BA%D0%B0_%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 76]
|-
| data-sort-value=&quot;226&quot; | 226
| [[Ғабит Әбдімажитұлы Сыздықбеков]]
| data-sort-value=&quot;75&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BC%D0%B0%D0%B6%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 75]
|-
| data-sort-value=&quot;227&quot; | 227
| [[Уикипедия:Уикипедия туралы]]
| data-sort-value=&quot;74&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 74]
|-
| data-sort-value=&quot;228&quot; | 228
| [[Қаламқас қорғаныс дамбасы]]
| data-sort-value=&quot;74&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D2%9B%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 74]
|-
| data-sort-value=&quot;229&quot; | 229
| [[Бронх демікпесі]]
| data-sort-value=&quot;73&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D1%80%D0%BE%D0%BD%D1%85_%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D1%96%D0%BA%D0%BF%D0%B5%D1%81%D1%96 73]
|-
| data-sort-value=&quot;230&quot; | 230
| [[Жәнібек Әлімханұлы]]
| data-sort-value=&quot;72&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 72]
|-
| data-sort-value=&quot;231&quot; | 231
| [[Меруерт Қаратайқызы Өтекешeва]]
| data-sort-value=&quot;70&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D1%80%D1%83%D0%B5%D1%80%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%88e%D0%B2%D0%B0 70]
|-
| data-sort-value=&quot;232&quot; | 232
| [[Еділ қаған]]
| data-sort-value=&quot;70&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D0%B4%D1%96%D0%BB_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD 70]
|-
| data-sort-value=&quot;233&quot; | 233
| [[Йошинори Осуми]]
| data-sort-value=&quot;69&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%99%D0%BE%D1%88%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D1%80%D0%B8_%D0%9E%D1%81%D1%83%D0%BC%D0%B8 69]
|-
| data-sort-value=&quot;234&quot; | 234
| [[Сырдария облысы]]
| data-sort-value=&quot;68&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 68]
|-
| data-sort-value=&quot;235&quot; | 235
| [[Шашыратқы]]
| data-sort-value=&quot;68&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D1%88%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B 68]
|-
| data-sort-value=&quot;236&quot; | 236
| [[Шұрат]]
| data-sort-value=&quot;66&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82 66]
|-
| data-sort-value=&quot;237&quot; | 237
| [[Mellstroy]]
| data-sort-value=&quot;66&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=Mellstroy 66]
|-
| data-sort-value=&quot;238&quot; | 238
| [[Қазақ хандығы]]
| data-sort-value=&quot;64&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 64]
|-
| data-sort-value=&quot;239&quot; | 239
| [[Қайрат Нұртас]]
| data-sort-value=&quot;62&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81 62]
|-
| data-sort-value=&quot;240&quot; | 240
| [[Есет Берікұлы Байкен]]
| data-sort-value=&quot;61&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D1%82_%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%B5%D0%BD 61]
|-
| data-sort-value=&quot;241&quot; | 241
| [[Кәсіпкерлік]]
| data-sort-value=&quot;61&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA 61]
|-
| data-sort-value=&quot;242&quot; | 242
| [[Бұзаубас]]
| data-sort-value=&quot;60&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D1%81 60]
|-
| data-sort-value=&quot;243&quot; | 243
| [[ALEM (Ninety One)]]
| data-sort-value=&quot;59&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=ALEM_%28Ninety_One%29 59]
|-
| data-sort-value=&quot;244&quot; | 244
| [[Қырғыз руы]]
| data-sort-value=&quot;59&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 59]
|-
| data-sort-value=&quot;245&quot; | 245
| [[Орал Ақшолақұлы Ақшолақов]]
| data-sort-value=&quot;58&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB_%D0%90%D2%9B%D1%88%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D2%9B%D1%88%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D2%9B%D0%BE%D0%B2 58]
|-
| data-sort-value=&quot;246&quot; | 246
| [[Қазақстан жол белгілері]]
| data-sort-value=&quot;57&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 57]
|-
| data-sort-value=&quot;247&quot; | 247
| [[Алакөл (көл)]]
| data-sort-value=&quot;57&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%28%D0%BA%D3%A9%D0%BB%29 57]
|-
| data-sort-value=&quot;248&quot; | 248
| [[Қазақша жыл санау]]
| data-sort-value=&quot;56&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%83 56]
|-
| data-sort-value=&quot;249&quot; | 249
| [[Темірбек Қараұлы Жүргенов]]
| data-sort-value=&quot;56&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 56]
|-
| data-sort-value=&quot;250&quot; | 250
| [[Айналма]]
| data-sort-value=&quot;56&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0 56]
|-
| data-sort-value=&quot;251&quot; | 251
| [[Футболдан әлем чемпионаты]]
| data-sort-value=&quot;52&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%87%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 52]
|-
| data-sort-value=&quot;252&quot; | 252
| [[Қоңырат]]
| data-sort-value=&quot;51&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82 51]
|-
| data-sort-value=&quot;253&quot; | 253
| [[Марат Бақытжанұлы Бекетаев]]
| data-sort-value=&quot;49&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 49]
|-
| data-sort-value=&quot;254&quot; | 254
| [[Дидактика]]
| data-sort-value=&quot;49&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B8%D0%B4%D0%B0%D0%BA%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0 49]
|-
| data-sort-value=&quot;255&quot; | 255
| [[Уикипедия:Форум/Басқалар]]
| data-sort-value=&quot;49&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%91%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 49]
|-
| data-sort-value=&quot;256&quot; | 256
| [[Алтын Орда]]
| data-sort-value=&quot;48&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 48]
|-
| data-sort-value=&quot;257&quot; | 257
| [[Қазақстан Құрылтайы]]
| data-sort-value=&quot;48&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9%D1%8B 48]
|-
| data-sort-value=&quot;258&quot; | 258
| [[:Сурет:ADP Astana.jpg|Сурет:ADP Astana.jpg]]
| data-sort-value=&quot;47&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AADP_Astana.jpg 47]
|-
| data-sort-value=&quot;259&quot; | 259
| [[Қазақстан Республикасы Сауда және интеграция министрлігінің Техникалық реттеу және метрология комитеті]]
| data-sort-value=&quot;46&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%A2%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%80%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 46]
|-
| data-sort-value=&quot;260&quot; | 260
| [[Асанәлі Әшімұлы Әшімов]]
| data-sort-value=&quot;46&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD%D3%99%D0%BB%D1%96_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%BE%D0%B2 46]
|-
| data-sort-value=&quot;261&quot; | 261
| [[КешYOU]]
| data-sort-value=&quot;46&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%88YOU 46]
|-
| data-sort-value=&quot;262&quot; | 262
| [[Тоқтар Оңғарбайұлы Әубәкіров]]
| data-sort-value=&quot;46&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B1%D3%99%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 46]
|-
| data-sort-value=&quot;263&quot; | 263
| [[Ұлытау облысы]]
| data-sort-value=&quot;46&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 46]
|-
| data-sort-value=&quot;264&quot; | 264
| [[Қазақстан қазақтарының ер есімдерінің тізімі]]
| data-sort-value=&quot;46&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 46]
|-
| data-sort-value=&quot;265&quot; | 265
| [[Көрімдік]]
| data-sort-value=&quot;44&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D1%80%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA 44]
|-
| data-sort-value=&quot;266&quot; | 266
| [[Абылай хан]]
| data-sort-value=&quot;44&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 44]
|-
| data-sort-value=&quot;267&quot; | 267
| [[Борис Владимирович Анненков]]
| data-sort-value=&quot;44&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%81_%D0%92%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%90%D0%BD%D0%BD%D0%B5%D0%BD%D0%BA%D0%BE%D0%B2 44]
|-
| data-sort-value=&quot;268&quot; | 268
| [[Мемлекет астаналары тізімі]]
| data-sort-value=&quot;44&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 44]
|-
| data-sort-value=&quot;269&quot; | 269
| [[Айбек Арқабайұлы Дәдебай]]
| data-sort-value=&quot;44&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%94%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9 44]
|-
| data-sort-value=&quot;270&quot; | 270
| [[Бесікке салу]]
| data-sort-value=&quot;43&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 43]
|-
| data-sort-value=&quot;271&quot; | 271
| [[Кухня (телехикая)]]
| data-sort-value=&quot;43&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D1%83%D1%85%D0%BD%D1%8F_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 43]
|-
| data-sort-value=&quot;272&quot; | 272
| [[Уикипедия:Жауапкершіліктен бас тарту]]
| data-sort-value=&quot;43&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83 43]
|-
| data-sort-value=&quot;273&quot; | 273
| [[Түстер психологиясы]]
| data-sort-value=&quot;42&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%BF%D1%81%D0%B8%D1%85%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 42]
|-
| data-sort-value=&quot;274&quot; | 274
| [[Сабын]]
| data-sort-value=&quot;42&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD 42]
|-
| data-sort-value=&quot;275&quot; | 275
| [[Әділет (партия)]]
| data-sort-value=&quot;41&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 41]
|-
| data-sort-value=&quot;276&quot; | 276
| [[Уикипедия:Форум]]
| data-sort-value=&quot;41&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC 41]
|-
| data-sort-value=&quot;277&quot; | 277
| [[Ат қою рәсімдері]]
| data-sort-value=&quot;40&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%82_%D2%9B%D0%BE%D1%8E_%D1%80%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 40]
|-
| data-sort-value=&quot;278&quot; | 278
| [[Ларри Финк]]
| data-sort-value=&quot;40&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9B%D0%B0%D1%80%D1%80%D0%B8_%D0%A4%D0%B8%D0%BD%D0%BA 40]
|-
| data-sort-value=&quot;279&quot; | 279
| [[Қазақ рулары]]
| data-sort-value=&quot;40&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 40]
|-
| data-sort-value=&quot;280&quot; | 280
| [[Қазақстан әкімшілік бірліктері]]
| data-sort-value=&quot;40&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 40]
|-
| data-sort-value=&quot;281&quot; | 281
| [[Шыңғыс хан]]
| data-sort-value=&quot;39&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 39]
|-
| data-sort-value=&quot;282&quot; | 282
| [[Қазақстан қалалары]]
| data-sort-value=&quot;39&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 39]
|-
| data-sort-value=&quot;283&quot; | 283
| [[Әуе компаниялары кодтары-T]]
| data-sort-value=&quot;39&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D1%83%D0%B5_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BA%D0%BE%D0%B4%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B-T 39]
|-
| data-sort-value=&quot;284&quot; | 284
| [[Қазақстан қазақтарының әйел есімдерінің тізімі]]
| data-sort-value=&quot;39&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 39]
|-
| data-sort-value=&quot;285&quot; | 285
| [[Құнанбай Өскенбайұлы]]
| data-sort-value=&quot;38&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 38]
|-
| data-sort-value=&quot;286&quot; | 286
| [[Әл-Уақиға сүресі]]
| data-sort-value=&quot;38&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A3%D0%B0%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 38]
|-
| data-sort-value=&quot;287&quot; | 287
| [[Пахтабат]]
| data-sort-value=&quot;38&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D0%B0%D1%85%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82 38]
|-
| data-sort-value=&quot;288&quot; | 288
| [[Бейметалдар атомы]]
| data-sort-value=&quot;38&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%BC%D1%8B 38]
|-
| data-sort-value=&quot;289&quot; | 289
| [[Абай облысындағы өрт]]
| data-sort-value=&quot;38&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%A9%D1%80%D1%82 38]
|-
| data-sort-value=&quot;290&quot; | 290
| [[Балви]]
| data-sort-value=&quot;38&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B2%D0%B8 38]
|-
| data-sort-value=&quot;291&quot; | 291
| [[Қырғызстан президенті]]
| data-sort-value=&quot;37&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96 37]
|-
| data-sort-value=&quot;292&quot; | 292
| [[Дархан Амангелдіұлы Сатыбалды]]
| data-sort-value=&quot;37&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B 37]
|-
| data-sort-value=&quot;293&quot; | 293
| [[Дінмұхамед Ахметұлы Қонаев]]
| data-sort-value=&quot;37&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B5%D0%B2 37]
|-
| data-sort-value=&quot;294&quot; | 294
| [[Серік Жамбылұлы Шәпкенов]]
| data-sort-value=&quot;37&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A8%D3%99%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 37]
|-
| data-sort-value=&quot;295&quot; | 295
| [[Ою-өрнек]]
| data-sort-value=&quot;37&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%8E-%D3%A9%D1%80%D0%BD%D0%B5%D0%BA 37]
|-
| data-sort-value=&quot;296&quot; | 296
| [[Түркістан облысы]]
| data-sort-value=&quot;37&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 37]
|-
| data-sort-value=&quot;297&quot; | 297
| [[Әмір Темір]]
| data-sort-value=&quot;36&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80 36]
|-
| data-sort-value=&quot;298&quot; | 298
| [[Қаныш Имантайұлы Сәтбаев]]
| data-sort-value=&quot;36&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 36]
|-
| data-sort-value=&quot;299&quot; | 299
| [[Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті]]
| data-sort-value=&quot;36&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 36]
|-
| data-sort-value=&quot;300&quot; | 300
| [[Елім-ай]]
| data-sort-value=&quot;36&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D0%BB%D1%96%D0%BC-%D0%B0%D0%B9 36]
|-
| data-sort-value=&quot;301&quot; | 301
| [[Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі]]
| data-sort-value=&quot;35&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 35]
|-
| data-sort-value=&quot;302&quot; | 302
| [[Мұхаммед]]
| data-sort-value=&quot;35&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4 35]
|-
| data-sort-value=&quot;303&quot; | 303
| [[Фармакология]]
| data-sort-value=&quot;35&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 35]
|-
| data-sort-value=&quot;304&quot; | 304
| [[Зу-Зу Күлпаш]]
| data-sort-value=&quot;35&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%97%D1%83-%D0%97%D1%83_%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D1%88 35]
|-
| data-sort-value=&quot;305&quot; | 305
| [[Жеті ата]]
| data-sort-value=&quot;35&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B0%D1%82%D0%B0 35]
|-
| data-sort-value=&quot;306&quot; | 306
| [[Жер аумағы бойынша мемлекеттер және тәуелді аймақтар тізімі]]
| data-sort-value=&quot;34&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D1%83%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 34]
|-
| data-sort-value=&quot;307&quot; | 307
| [[Алланың есімдері]]
| data-sort-value=&quot;34&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 34]
|-
| data-sort-value=&quot;308&quot; | 308
| [[М. Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан зерттеу университеті]]
| data-sort-value=&quot;33&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C._%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 33]
|-
| data-sort-value=&quot;309&quot; | 309
| [[Қазақ хандары]]
| data-sort-value=&quot;33&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 33]
|-
| data-sort-value=&quot;310&quot; | 310
| [[Қазақстан тарихы]]
| data-sort-value=&quot;33&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 33]
|-
| data-sort-value=&quot;311&quot; | 311
| [[Қазақ тіліндегі жыл айларының атауларының мағынасы]]
| data-sort-value=&quot;33&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 33]
|-
| data-sort-value=&quot;312&quot; | 312
| [[Kaspi.kz]]
| data-sort-value=&quot;33&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=Kaspi.kz 33]
|-
| data-sort-value=&quot;313&quot; | 313
| [[Баланы қырқынан шығару]]
| data-sort-value=&quot;32&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83 32]
|-
| data-sort-value=&quot;314&quot; | 314
| [[Туыстық атаулары]]
| data-sort-value=&quot;32&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 32]
|-
| data-sort-value=&quot;315&quot; | 315
| [[Шаһрихан]]
| data-sort-value=&quot;32&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D2%BB%D1%80%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD 32]
|-
| data-sort-value=&quot;316&quot; | 316
| [[Шығыс Қазақстан облысы]]
| data-sort-value=&quot;32&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 32]
|-
| data-sort-value=&quot;317&quot; | 317
| [[Дархан Еркінұлы Қызайбаев]]
| data-sort-value=&quot;32&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%95%D1%80%D0%BA%D1%96%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 32]
|-
| data-sort-value=&quot;318&quot; | 318
| [[Сүмбіле]]
| data-sort-value=&quot;32&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D2%AF%D0%BC%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B5 32]
|-
| data-sort-value=&quot;319&quot; | 319
| [[Ақтабан шұбырынды жырлары]]
| data-sort-value=&quot;32&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D2%B1%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 32]
|-
| data-sort-value=&quot;320&quot; | 320
| [[Астана]]
| data-sort-value=&quot;31&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0 31]
|-
| data-sort-value=&quot;321&quot; | 321
| [[Нағашы]]
| data-sort-value=&quot;31&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%88%D1%8B 31]
|-
| data-sort-value=&quot;322&quot; | 322
| [[АҚШ штаттарының тізімі]]
| data-sort-value=&quot;31&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 31]
|-
| data-sort-value=&quot;323&quot; | 323
| [[Мұқағали Сүлейменұлы Мақатаев]]
| data-sort-value=&quot;31&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 31]
|-
| data-sort-value=&quot;324&quot; | 324
| [[Табын]]
| data-sort-value=&quot;30&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD 30]
|-
| data-sort-value=&quot;325&quot; | 325
| [[Адай]]
| data-sort-value=&quot;30&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9 30]
|-
| data-sort-value=&quot;326&quot; | 326
| [[Тагар мәдениеті]]
| data-sort-value=&quot;30&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B3%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 30]
|-
| data-sort-value=&quot;327&quot; | 327
| [[Сәтті Жұлдыз]]
| data-sort-value=&quot;30&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D1%82%D1%82%D1%96_%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7 30]
|-
| data-sort-value=&quot;328&quot; | 328
| [[Градсковски-Колиби (Видин облысы)]]
| data-sort-value=&quot;30&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%93%D1%80%D0%B0%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B8-%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D0%B1%D0%B8_%28%D0%92%D0%B8%D0%B4%D0%B8%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 30]
|-
| data-sort-value=&quot;329&quot; | 329
| [[Бауыржан Момышұлы]]
| data-sort-value=&quot;30&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BC%D1%8B%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B 30]
|-
| data-sort-value=&quot;330&quot; | 330
| [[Нарынбай Жанжігітұлы]]
| data-sort-value=&quot;30&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 30]
|-
| data-sort-value=&quot;331&quot; | 331
| [[Қазақ шежірелерінің тізімі]]
| data-sort-value=&quot;30&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 30]
|-
| data-sort-value=&quot;332&quot; | 332
| [[Тұрсынғали Тұрымұлы Алагөзов]]
| data-sort-value=&quot;30&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2 30]
|-
| data-sort-value=&quot;333&quot; | 333
| [[Сақтар]]
| data-sort-value=&quot;30&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 30]
|-
| data-sort-value=&quot;334&quot; | 334
| [[Дарбазақұм]]
| data-sort-value=&quot;30&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D2%B1%D0%BC 30]
|-
| data-sort-value=&quot;335&quot; | 335
| [[China Construction Bank]]
| data-sort-value=&quot;30&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=China_Construction_Bank 30]
|-
| data-sort-value=&quot;336&quot; | 336
| [[Бохтар]]
| data-sort-value=&quot;30&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80 30]
|-
| data-sort-value=&quot;337&quot; | 337
| [[Наймандар]]
| data-sort-value=&quot;29&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 29]
|-
| data-sort-value=&quot;338&quot; | 338
| [[Уикипедия:Форум/Қателер туралы хабарлау]]
| data-sort-value=&quot;29&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D2%9A%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%83 29]
|-
| data-sort-value=&quot;339&quot; | 339
| [[Қарақұрт]]
| data-sort-value=&quot;29&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%82 29]
|-
| data-sort-value=&quot;340&quot; | 340
| [[Әлихан Нұрмұхамедұлы Бөкейханов]]
| data-sort-value=&quot;29&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 29]
|-
| data-sort-value=&quot;341&quot; | 341
| [[NGC 3823-2]]
| data-sort-value=&quot;29&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=NGC_3823-2 29]
|-
| data-sort-value=&quot;342&quot; | 342
| [[Қоңыр әулие үңгірі (Павлодар облысы)]]
| data-sort-value=&quot;29&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96_%28%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 29]
|-
| data-sort-value=&quot;343&quot; | 343
| [[Әділхан Құрманғалиұлы Макин]]
| data-sort-value=&quot;28&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%B4%D1%96%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B8%D0%BD 28]
|-
| data-sort-value=&quot;344&quot; | 344
| [[Аргентина]]
| data-sort-value=&quot;28&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%B0 28]
|-
| data-sort-value=&quot;345&quot; | 345
| [[Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов]]
| data-sort-value=&quot;28&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A3%D3%99%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 28]
|-
| data-sort-value=&quot;346&quot; | 346
| [[Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы]]
| data-sort-value=&quot;28&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D1%88%D2%BB%D2%AF%D1%80_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 28]
|-
| data-sort-value=&quot;347&quot; | 347
| [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев]]
| data-sort-value=&quot;28&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2 28]
|-
| data-sort-value=&quot;348&quot; | 348
| [[Атырау облысы]]
| data-sort-value=&quot;28&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 28]
|-
| data-sort-value=&quot;349&quot; | 349
| [[Сағи Асанәліұлы Әшімов]]
| data-sort-value=&quot;28&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B8_%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD%D3%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%BE%D0%B2 28]
|-
| data-sort-value=&quot;350&quot; | 350
| [[Шөмекей]]
| data-sort-value=&quot;28&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D3%A9%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9 28]
|-
| data-sort-value=&quot;351&quot; | 351
| [[Абай жолы (роман)]]
| data-sort-value=&quot;27&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 27]
|-
| data-sort-value=&quot;352&quot; | 352
| [[Бесін намазы]]
| data-sort-value=&quot;27&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 27]
|-
| data-sort-value=&quot;353&quot; | 353
| [[Қазақстан Республикасының Конституциясы]]
| data-sort-value=&quot;27&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 27]
|-
| data-sort-value=&quot;354&quot; | 354
| [[Жансейіт Қансейітұлы Түймебаев]]
| data-sort-value=&quot;27&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 27]
|-
| data-sort-value=&quot;355&quot; | 355
| [[Дана Өмірбайқызы Нұржігітова]]
| data-sort-value=&quot;27&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D3%A8%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B6%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 27]
|-
| data-sort-value=&quot;356&quot; | 356
| [[Маралжан Мырзақұлова]]
| data-sort-value=&quot;27&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 27]
|-
| data-sort-value=&quot;357&quot; | 357
| [[Ысты]]
| data-sort-value=&quot;27&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B 27]
|-
| data-sort-value=&quot;358&quot; | 358
| [[Үйші (Өзбекстан)]]
| data-sort-value=&quot;27&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D0%B9%D1%88%D1%96_%28%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%29 27]
|-
| data-sort-value=&quot;359&quot; | 359
| [[Көкжалдар мекені: Ирак]]
| data-sort-value=&quot;26&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%96%3A_%D0%98%D1%80%D0%B0%D0%BA 26]
|-
| data-sort-value=&quot;360&quot; | 360
| [[Шеркеш]]
| data-sort-value=&quot;26&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%88 26]
|-
| data-sort-value=&quot;361&quot; | 361
| [[Арыс қалалық әкімдігі]]
| data-sort-value=&quot;26&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%B3%D1%96 26]
|-
| data-sort-value=&quot;362&quot; | 362
| [[Ұстаз (цифрлық платформа)]]
| data-sort-value=&quot;26&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B7_%28%D1%86%D0%B8%D1%84%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%29 26]
|-
| data-sort-value=&quot;363&quot; | 363
| [[Бесағаш (Жамбыл облысы)]]
| data-sort-value=&quot;26&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%88_%28%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 26]
|-
| data-sort-value=&quot;364&quot; | 364
| [[Намаз уақыты]]
| data-sort-value=&quot;26&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7_%D1%83%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%8B 26]
|-
| data-sort-value=&quot;365&quot; | 365
| [[Арғын]]
| data-sort-value=&quot;26&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD 26]
|-
| data-sort-value=&quot;366&quot; | 366
| [[Халық саны бойынша мемлекеттер және тәуелді аймақтар тізімі]]
| data-sort-value=&quot;26&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 26]
|-
| data-sort-value=&quot;367&quot; | 367
| [[Ауғанстан]]
| data-sort-value=&quot;26&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%83%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 26]
|-
| data-sort-value=&quot;368&quot; | 368
| [[Ебей]]
| data-sort-value=&quot;26&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D0%B1%D0%B5%D0%B9 26]
|-
| data-sort-value=&quot;369&quot; | 369
| [[Agricultural Bank of China]]
| data-sort-value=&quot;26&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=Agricultural_Bank_of_China 26]
|-
| data-sort-value=&quot;370&quot; | 370
| [[Қазақстандағы референдум (2026)]]
| data-sort-value=&quot;26&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%83%D0%BC_%282026%29 26]
|-
| data-sort-value=&quot;371&quot; | 371
| [[Үлгі:ПозКарта Қазақстан]]
| data-sort-value=&quot;25&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9F%D0%BE%D0%B7%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 25]
|-
| data-sort-value=&quot;372&quot; | 372
| [[Байбақты]]
| data-sort-value=&quot;25&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 25]
|-
| data-sort-value=&quot;373&quot; | 373
| [[Әлем елдерінің тізімі]]
| data-sort-value=&quot;25&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 25]
|-
| data-sort-value=&quot;374&quot; | 374
| [[Қабанбай батыр]]
| data-sort-value=&quot;25&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 25]
|-
| data-sort-value=&quot;375&quot; | 375
| [[Жайдарман]]
| data-sort-value=&quot;25&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD 25]
|-
| data-sort-value=&quot;376&quot; | 376
| [[Албан руы]]
| data-sort-value=&quot;25&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%80%D1%83%D1%8B 25]
|-
| data-sort-value=&quot;377&quot; | 377
| [[Балқаш]]
| data-sort-value=&quot;25&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%88 25]
|-
| data-sort-value=&quot;378&quot; | 378
| [[Ыбырай Алтынсарин]]
| data-sort-value=&quot;25&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 25]
|-
| data-sort-value=&quot;379&quot; | 379
| [[Махамбет Өтемісұлы]]
| data-sort-value=&quot;25&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 25]
|-
| data-sort-value=&quot;380&quot; | 380
| [[Қазақтың боғауыз сөздері]]
| data-sort-value=&quot;25&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 25]
|-
| data-sort-value=&quot;381&quot; | 381
| [[1916 жылғы Қазақстандағы ұлт-азаттық көтеріліс]]
| data-sort-value=&quot;25&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=1916_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81 25]
|-
| data-sort-value=&quot;382&quot; | 382
| [[Өскемен]]
| data-sort-value=&quot;25&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD 25]
|-
| data-sort-value=&quot;383&quot; | 383
| [[Жетісу облысы]]
| data-sort-value=&quot;25&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 25]
|-
| data-sort-value=&quot;384&quot; | 384
| [[Иманғали Нұрғалиұлы Тасмағамбетов]]
| data-sort-value=&quot;25&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%81%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 25]
|-
| data-sort-value=&quot;385&quot; | 385
| [[Шанышқылы]]
| data-sort-value=&quot;25&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 25]
|-
| data-sort-value=&quot;386&quot; | 386
| [[Күн өту және ыстық өту]]
| data-sort-value=&quot;24&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD_%D3%A9%D1%82%D1%83_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D1%82%D1%83 24]
|-
| data-sort-value=&quot;387&quot; | 387
| [[Қажымұқан Мұңайтпасұлы]]
| data-sort-value=&quot;24&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D2%A3%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%BF%D0%B0%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 24]
|-
| data-sort-value=&quot;388&quot; | 388
| [[Ясин сүресі]]
| data-sort-value=&quot;24&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AF%D1%81%D0%B8%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 24]
|-
| data-sort-value=&quot;389&quot; | 389
| [[Ел тізімі (жалпы қабылданған атаулар)]]
| data-sort-value=&quot;24&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D0%BB_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%28%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%29 24]
|-
| data-sort-value=&quot;390&quot; | 390
| [[Суан]]
| data-sort-value=&quot;24&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D0%B0%D0%BD 24]
|-
| data-sort-value=&quot;391&quot; | 391
| [[Ахмет Байтұрсынұлы]]
| data-sort-value=&quot;24&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%82%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 24]
|-
| data-sort-value=&quot;392&quot; | 392
| [[Лионель Месси]]
| data-sort-value=&quot;24&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9B%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D0%9C%D0%B5%D1%81%D1%81%D0%B8 24]
|-
| data-sort-value=&quot;393&quot; | 393
| [[Әуе компаниялары кодтары-S]]
| data-sort-value=&quot;24&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D1%83%D0%B5_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BA%D0%BE%D0%B4%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B-S 24]
|-
| data-sort-value=&quot;394&quot; | 394
| [[Әлімұлы]]
| data-sort-value=&quot;23&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B 23]
|-
| data-sort-value=&quot;395&quot; | 395
| [[Қожа]]
| data-sort-value=&quot;23&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0 23]
|-
| data-sort-value=&quot;396&quot; | 396
| [[Дастан Талғатұлы Сәтбаев]]
| data-sort-value=&quot;23&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 23]
|-
| data-sort-value=&quot;397&quot; | 397
| [[:Сурет:Merope.jpg|Сурет:Merope.jpg]]
| data-sort-value=&quot;23&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AMerope.jpg 23]
|-
| data-sort-value=&quot;398&quot; | 398
| [[Әл-Фатиха сүресі]]
| data-sort-value=&quot;23&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%85%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 23]
|-
| data-sort-value=&quot;399&quot; | 399
| [[Міржақып. Оян, Қазақ (фильм, 2023)]]
| data-sort-value=&quot;23&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF._%D0%9E%D1%8F%D0%BD%2C_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2023%29 23]
|-
| data-sort-value=&quot;400&quot; | 400
| [[Қазақстан облыстары әкімдерінің тізімі]]
| data-sort-value=&quot;23&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 23]
|-
| data-sort-value=&quot;401&quot; | 401
| [[Кіші жүз]]
| data-sort-value=&quot;23&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 23]
|-
| data-sort-value=&quot;402&quot; | 402
| [[Итатуба]]
| data-sort-value=&quot;23&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%83%D0%B1%D0%B0 23]
|-
| data-sort-value=&quot;403&quot; | 403
| [[Дональд Трамп]]
| data-sort-value=&quot;23&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%B4_%D0%A2%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%BF 23]
|-
| data-sort-value=&quot;404&quot; | 404
| [[Түйе малының атаулары]]
| data-sort-value=&quot;23&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 23]
|-
| data-sort-value=&quot;405&quot; | 405
| [[Жыныстық қатынас]]
| data-sort-value=&quot;23&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 23]
|-
| data-sort-value=&quot;406&quot; | 406
| [[Түркістан (қала)]]
| data-sort-value=&quot;23&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 23]
|-
| data-sort-value=&quot;407&quot; | 407
| [[Мұхтар Шаханов]]
| data-sort-value=&quot;23&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 23]
|-
| data-sort-value=&quot;408&quot; | 408
| [[Өт айдайтын дәрілер]]
| data-sort-value=&quot;23&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D1%82_%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 23]
|-
| data-sort-value=&quot;409&quot; | 409
| [[Ақмешіт әулие үңгірі]]
| data-sort-value=&quot;23&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96 23]
|-
| data-sort-value=&quot;410&quot; | 410
| [[Өзбекстан]]
| data-sort-value=&quot;23&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 23]
|-
| data-sort-value=&quot;411&quot; | 411
| [[Сүре]]
| data-sort-value=&quot;23&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D2%AF%D1%80%D0%B5 23]
|-
| data-sort-value=&quot;412&quot; | 412
| [[Үлгі:Сингл]]
| data-sort-value=&quot;23&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%A1%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D0%BB 23]
|-
| data-sort-value=&quot;413&quot; | 413
| [[Баян Мақсатқызы Алагөзова]]
| data-sort-value=&quot;23&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D1%81%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2%D0%B0 23]
|-
| data-sort-value=&quot;414&quot; | 414
| [[Түсті металлургия өнеркәсібі]]
| data-sort-value=&quot;22&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96_%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%BB%D1%83%D1%80%D0%B3%D0%B8%D1%8F_%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80%D0%BA%D3%99%D1%81%D1%96%D0%B1%D1%96 22]
|-
| data-sort-value=&quot;415&quot; | 415
| [[Жаныс]]
| data-sort-value=&quot;22&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81 22]
|-
| data-sort-value=&quot;416&quot; | 416
| [[Қазақстан қазақтарының туған жылдар бойынша есімдер тізімі]]
| data-sort-value=&quot;22&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%83%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 22]
|-
| data-sort-value=&quot;417&quot; | 417
| [[Ер Қосай Құдайкеұлы]]
| data-sort-value=&quot;22&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%80_%D2%9A%D0%BE%D1%81%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%B5%D2%B1%D0%BB%D1%8B 22]
|-
| data-sort-value=&quot;418&quot; | 418
| [[Құман Нұрмағанұлы Тастанбеков]]
| data-sort-value=&quot;22&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 22]
|-
| data-sort-value=&quot;419&quot; | 419
| [[Нұртас Исабаев]]
| data-sort-value=&quot;22&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81_%D0%98%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 22]
|-
| data-sort-value=&quot;420&quot; | 420
| [[Қайтадан (фильм, 2025)]]
| data-sort-value=&quot;22&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2025%29 22]
|-
| data-sort-value=&quot;421&quot; | 421
| [[Сиқым]]
| data-sort-value=&quot;22&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%BC 22]
|-
| data-sort-value=&quot;422&quot; | 422
| [[Қаракесек (Арғын)]]
| data-sort-value=&quot;21&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD%29 21]
|-
| data-sort-value=&quot;423&quot; | 423
| [[Вагиналды секс]]
| data-sort-value=&quot;21&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%92%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81 21]
|-
| data-sort-value=&quot;424&quot; | 424
| [[Ақтамберді Сарыұлы]]
| data-sort-value=&quot;21&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8B 21]
|-
| data-sort-value=&quot;425&quot; | 425
| [[Сұңғыла]]
| data-sort-value=&quot;21&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D0%BB%D0%B0 21]
|-
| data-sort-value=&quot;426&quot; | 426
| [[Жамбыл облысы]]
| data-sort-value=&quot;21&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 21]
|-
| data-sort-value=&quot;427&quot; | 427
| [[Қайыңды (көл)]]
| data-sort-value=&quot;21&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%A3%D0%B4%D1%8B_%28%D0%BA%D3%A9%D0%BB%29 21]
|-
| data-sort-value=&quot;428&quot; | 428
| [[Уикипедия]]
| data-sort-value=&quot;21&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 21]
|-
| data-sort-value=&quot;429&quot; | 429
| [[Ыстықкөл]]
| data-sort-value=&quot;21&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B%D0%BA%D3%A9%D0%BB 21]
|-
| data-sort-value=&quot;430&quot; | 430
| [[Махаббат, қызық мол жылдар]]
| data-sort-value=&quot;21&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B1%D0%B0%D1%82%2C_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%BE%D0%BB_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80 21]
|-
| data-sort-value=&quot;431&quot; | 431
| [[Домалақ ана]]
| data-sort-value=&quot;21&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B0 21]
|-
| data-sort-value=&quot;432&quot; | 432
| [[Қызылорда облысы]]
| data-sort-value=&quot;21&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 21]
|-
| data-sort-value=&quot;433&quot; | 433
| [[Қазақ ұлттық университеті]]
| data-sort-value=&quot;21&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 21]
|-
| data-sort-value=&quot;434&quot; | 434
| [[Саумал]]
| data-sort-value=&quot;21&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%83%D0%BC%D0%B0%D0%BB 21]
|-
| data-sort-value=&quot;435&quot; | 435
| [[Асхат Сергеевич Ниязов]]
| data-sort-value=&quot;21&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%85%D0%B0%D1%82_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9D%D0%B8%D1%8F%D0%B7%D0%BE%D0%B2 21]
|-
| data-sort-value=&quot;436&quot; | 436
| [[Уикипедия:Қауым порталы]]
| data-sort-value=&quot;21&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BC_%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B 21]
|-
| data-sort-value=&quot;437&quot; | 437
| [[Ақтөбе]]
| data-sort-value=&quot;21&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5 21]
|-
| data-sort-value=&quot;438&quot; | 438
| [[Мейрамбек Әбіләшімұлы Бесбаев]]
| data-sort-value=&quot;21&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D3%99%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 21]
|-
| data-sort-value=&quot;439&quot; | 439
| [[Дулат]]
| data-sort-value=&quot;21&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82 21]
|-
| data-sort-value=&quot;440&quot; | 440
| [[Құйрық-бауыр (салт)]]
| data-sort-value=&quot;20&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B9%D1%80%D1%8B%D2%9B-%D0%B1%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80_%28%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%29 20]
|-
| data-sort-value=&quot;441&quot; | 441
| [[Обинг]]
| data-sort-value=&quot;20&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D0%B1%D0%B8%D0%BD%D0%B3 20]
|-
| data-sort-value=&quot;442&quot; | 442
| [[Өзін-өзі өлтіру]]
| data-sort-value=&quot;20&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D0%B7%D1%96%D0%BD-%D3%A9%D0%B7%D1%96_%D3%A9%D0%BB%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 20]
|-
| data-sort-value=&quot;443&quot; | 443
| [[IC 544]]
| data-sort-value=&quot;20&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=IC_544 20]
|-
| data-sort-value=&quot;444&quot; | 444
| [[Германия]]
| data-sort-value=&quot;20&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 20]
|-
| data-sort-value=&quot;445&quot; | 445
| [[Маңғыстау облысы]]
| data-sort-value=&quot;20&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 20]
|-
| data-sort-value=&quot;446&quot; | 446
| [[Әлемнің жеті кереметі]]
| data-sort-value=&quot;20&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 20]
|-
| data-sort-value=&quot;447&quot; | 447
| [[Шымыр батыр]]
| data-sort-value=&quot;20&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D1%80_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 20]
|-
| data-sort-value=&quot;448&quot; | 448
| [[Азия]]
| data-sort-value=&quot;20&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 20]
|-
| data-sort-value=&quot;449&quot; | 449
| [[Уикипедия:Анықтама]]
| data-sort-value=&quot;20&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%BD%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 20]
|-
| data-sort-value=&quot;450&quot; | 450
| [[Хақназар хан]]
| data-sort-value=&quot;20&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 20]
|-
| data-sort-value=&quot;451&quot; | 451
| [[Алматы облысы]]
| data-sort-value=&quot;20&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 20]
|-
| data-sort-value=&quot;452&quot; | 452
| [[Кеген (ауыл)]]
| data-sort-value=&quot;20&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%28%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB%29 20]
|-
| data-sort-value=&quot;453&quot; | 453
| [[Ұлы жүз]]
| data-sort-value=&quot;20&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 20]
|-
| data-sort-value=&quot;454&quot; | 454
| [[Беріш]]
| data-sort-value=&quot;20&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%88 20]
|-
| data-sort-value=&quot;455&quot; | 455
| [[Жұлдыз]]
| data-sort-value=&quot;20&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7 20]
|-
| data-sort-value=&quot;456&quot; | 456
| [[Әбілқайыр хан (Кіші жүз)]]
| data-sort-value=&quot;20&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%28%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%29 20]
|-
| data-sort-value=&quot;457&quot; | 457
| [[Жалайыр]]
| data-sort-value=&quot;19&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80 19]
|-
| data-sort-value=&quot;458&quot; | 458
| [[Нұрсұлтан мешіті]]
| data-sort-value=&quot;19&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82%D1%96 19]
|-
| data-sort-value=&quot;459&quot; | 459
| [[Қазақ тілі]]
| data-sort-value=&quot;19&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 19]
|-
| data-sort-value=&quot;460&quot; | 460
| [[Қоңыр әулие үңгірі (Абай облысы)]]
| data-sort-value=&quot;19&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96_%28%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 19]
|-
| data-sort-value=&quot;461&quot; | 461
| [[Қарғын (роман)]]
| data-sort-value=&quot;19&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 19]
|-
| data-sort-value=&quot;462&quot; | 462
| [[Қуық түбі безінің қабынуы]]
| data-sort-value=&quot;19&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%83%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D2%AF%D0%B1%D1%96_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D1%83%D1%8B 19]
|-
| data-sort-value=&quot;463&quot; | 463
| [[Алтай таулары]]
| data-sort-value=&quot;19&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 19]
|-
| data-sort-value=&quot;464&quot; | 464
| [[Америка Құрама Штаттары]]
| data-sort-value=&quot;19&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D0%A8%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 19]
|-
| data-sort-value=&quot;465&quot; | 465
| [[Қожа Ахмет Ясауи кесенесі]]
| data-sort-value=&quot;19&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 19]
|-
| data-sort-value=&quot;466&quot; | 466
| [[Матай (ру бірлестігі)]]
| data-sort-value=&quot;19&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%28%D1%80%D1%83_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%B3%D1%96%29 19]
|-
| data-sort-value=&quot;467&quot; | 467
| [[Бәйдібек Қарашаұлы]]
| data-sort-value=&quot;19&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B 19]
|-
| data-sort-value=&quot;468&quot; | 468
| [[Қыпшақтар]]
| data-sort-value=&quot;19&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 19]
|-
| data-sort-value=&quot;469&quot; | 469
| [[Табылды Досымов]]
| data-sort-value=&quot;19&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BC%D0%BE%D0%B2 19]
|-
| data-sort-value=&quot;470&quot; | 470
| [[Жанар Мерғалиқызы Айжанова]]
| data-sort-value=&quot;19&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D0%B5%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 19]
|-
| data-sort-value=&quot;471&quot; | 471
| [[Өзбекәлі Жәнібеков]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 18]
|-
| data-sort-value=&quot;472&quot; | 472
| [[Қараш-қараш оқиғасы (повесть)]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88-%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88_%D0%BE%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 18]
|-
| data-sort-value=&quot;473&quot; | 473
| [[Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитеті]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 18]
|-
| data-sort-value=&quot;474&quot; | 474
| [[Ботбай]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9 18]
|-
| data-sort-value=&quot;475&quot; | 475
| [[Айсұлтан Арсенұлы Сейітов]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D1%80%D1%81%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%BE%D0%B2 18]
|-
| data-sort-value=&quot;476&quot; | 476
| [[Әл-Ихлас сүресі]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%98%D1%85%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 18]
|-
| data-sort-value=&quot;477&quot; | 477
| [[Қазақстан аудандары]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 18]
|-
| data-sort-value=&quot;478&quot; | 478
| [[Уикипедия:Уикипедияға қош келдіңіз!]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D0%BE%D1%88_%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%A3%D1%96%D0%B7%21 18]
|-
| data-sort-value=&quot;479&quot; | 479
| [[Нұрдәулет Игілікұлы Қилыбай]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B4%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82_%D0%98%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B8%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B9 18]
|-
| data-sort-value=&quot;480&quot; | 480
| [[Жеті қазына]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BD%D0%B0 18]
|-
| data-sort-value=&quot;481&quot; | 481
| [[Шәкәрім Құдайбердіұлы]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D3%99%D0%BA%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 18]
|-
| data-sort-value=&quot;482&quot; | 482
| [[Отқа май құю]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%82%D2%9B%D0%B0_%D0%BC%D0%B0%D0%B9_%D2%9B%D2%B1%D1%8E 18]
|-
| data-sort-value=&quot;483&quot; | 483
| [[Have You Ever Seen the Rain?]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=Have_You_Ever_Seen_the_Rain%3F 18]
|-
| data-sort-value=&quot;484&quot; | 484
| [[Шапырашты]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%88%D1%82%D1%8B 18]
|-
| data-sort-value=&quot;485&quot; | 485
| [[Әбу Насыр Әл-Фараби]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D1%83_%D0%9D%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80_%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8 18]
|-
| data-sort-value=&quot;486&quot; | 486
| [[Криштиану Роналду]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D1%80%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D1%83_%D0%A0%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%83 18]
|-
| data-sort-value=&quot;487&quot; | 487
| [[Көшпенділер (трилогия)]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80_%28%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%29 18]
|-
| data-sort-value=&quot;488&quot; | 488
| [[Асқазан аурулары]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 18]
|-
| data-sort-value=&quot;489&quot; | 489
| [[Сергей Фёдорович Корецкий]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B9_%D0%A4%D1%91%D0%B4%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B5%D1%86%D0%BA%D0%B8%D0%B9 17]
|-
| data-sort-value=&quot;490&quot; | 490
| [[Сұлтанмахмұт Торайғыров]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2 17]
|-
| data-sort-value=&quot;491&quot; | 491
| [[Шерхан Елдарұлы Қалмырза]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%95%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0 17]
|-
| data-sort-value=&quot;492&quot; | 492
| [[Алматы]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B 17]
|-
| data-sort-value=&quot;493&quot; | 493
| [[Уикипедия:Telegram]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3ATelegram 17]
|-
| data-sort-value=&quot;494&quot; | 494
| [[Дінмұхаммед Қанатұлы Құдайбергенов]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 17]
|-
| data-sort-value=&quot;495&quot; | 495
| [[Салауат]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82 17]
|-
| data-sort-value=&quot;496&quot; | 496
| [[Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D3%98%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 17]
|-
| data-sort-value=&quot;497&quot; | 497
| [[VII Клеопатра]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=VII_%D0%9A%D0%BB%D0%B5%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D1%82%D1%80%D0%B0 17]
|-
| data-sort-value=&quot;498&quot; | 498
| [[Қазақстан жоғарғы оқу орындарының тарихы]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D1%83_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 17]
|-
| data-sort-value=&quot;499&quot; | 499
| [[Абай облысы]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 17]
|-
| data-sort-value=&quot;500&quot; | 500
| [[Жаппас]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BF%D0%B0%D1%81 17]
|-
| data-sort-value=&quot;501&quot; | 501
| [[Сіргелі]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%96 17]
|-
| data-sort-value=&quot;502&quot; | 502
| [[Байтақ (партия)]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%B0%D2%9B_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 17]
|-
| data-sort-value=&quot;503&quot; | 503
| [[Багдати]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%B3%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%B8 17]
|-
| data-sort-value=&quot;504&quot; | 504
| [[Талқылау:Кенемолдин Мұратбек]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%3A%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B5%D0%BA 17]
|-
| data-sort-value=&quot;505&quot; | 505
| [[Қасым хан]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 17]
|-
| data-sort-value=&quot;506&quot; | 506
| [[URL]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=URL 17]
|-
| data-sort-value=&quot;507&quot; | 507
| [[Батыс Қазақстан облысы]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 17]
|-
| data-sort-value=&quot;508&quot; | 508
| [[Қаракерей]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9 17]
|-
| data-sort-value=&quot;509&quot; | 509
| [[Мағжан Бекенұлы Жұмабаев]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 17]
|-
| data-sort-value=&quot;510&quot; | 510
| [[Жігіттер тобы]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D0%BE%D0%B1%D1%8B 17]
|-
| data-sort-value=&quot;511&quot; | 511
| [[Байұлы]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 17]
|-
| data-sort-value=&quot;512&quot; | 512
| [[Құндыз Жәмиқызы Аганина]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D3%99%D0%BC%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%B3%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%BD%D0%B0 17]
|-
| data-sort-value=&quot;513&quot; | 513
| [[Ұйықтатын дәрілер]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 16]
|-
| data-sort-value=&quot;514&quot; | 514
| [[Ұлықпан Мырзабайұлы Жолдасов]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2 16]
|-
| data-sort-value=&quot;515&quot; | 515
| [[Мұхтар Омарханұлы Әуезов]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B2 16]
|-
| data-sort-value=&quot;516&quot; | 516
| [[Арыстанбаб]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B1 16]
|-
| data-sort-value=&quot;517&quot; | 517
| [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B 16]
|-
| data-sort-value=&quot;518&quot; | 518
| [[I Сүлеймен]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=I_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD 16]
|-
| data-sort-value=&quot;519&quot; | 519
| [[Жамбыл Жабайұлы]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 16]
|-
| data-sort-value=&quot;520&quot; | 520
| [[:Санат:Қазақстан суретшілері|Санат:Қазақстан суретшілері]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 16]
|-
| data-sort-value=&quot;521&quot; | 521
| [[Жылқы малының атаулары]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 16]
|-
| data-sort-value=&quot;522&quot; | 522
| [[:Санат:Қазақтың ұлттық ойындары|Санат:Қазақтың ұлттық ойындары]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 16]
|-
| data-sort-value=&quot;523&quot; | 523
| [[Тана]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D0%B0 16]
|-
| data-sort-value=&quot;524&quot; | 524
| [[Түркия]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F 16]
|-
| data-sort-value=&quot;525&quot; | 525
| [[Исламдағы жыныстық өмір әдебі]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D1%96 16]
|-
| data-sort-value=&quot;526&quot; | 526
| [[Зарина Кармен]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%97%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BD 16]
|-
| data-sort-value=&quot;527&quot; | 527
| [[Берел қорымы]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BB_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BC%D1%8B 16]
|-
| data-sort-value=&quot;528&quot; | 528
| [[Қазақстанның еуропалық бөлігі]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 16]
|-
| data-sort-value=&quot;529&quot; | 529
| [[Баланы ұшықтау]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%B1%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 16]
|-
| data-sort-value=&quot;530&quot; | 530
| [[Мұхтар Мұқанұлы Мағауин]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%83%D0%B8%D0%BD 16]
|-
| data-sort-value=&quot;531&quot; | 531
| [[Міржақып Дулатұлы]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 16]
|-
| data-sort-value=&quot;532&quot; | 532
| [[Таз руы]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 16]
|-
| data-sort-value=&quot;533&quot; | 533
| [[Қазақстан Республикасының заңдары]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B7%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 16]
|-
| data-sort-value=&quot;534&quot; | 534
| [[Қарғалы (Алматы облысы)]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%28%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 16]
|-
| data-sort-value=&quot;535&quot; | 535
| [[Жапония]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F 16]
|-
| data-sort-value=&quot;536&quot; | 536
| [[Алшын]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD 16]
|-
| data-sort-value=&quot;537&quot; | 537
| [[Үлгі:Байрақ/Германия]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D2%9B%2F%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 16]
|-
| data-sort-value=&quot;538&quot; | 538
| [[Масқар]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80 16]
|-
| data-sort-value=&quot;539&quot; | 539
| [[Уикипедия:Мақаланы қалай өңдеу керек]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D3%A9%D2%A3%D0%B4%D0%B5%D1%83_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA 16]
|-
| data-sort-value=&quot;540&quot; | 540
| [[Дәуіт]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D3%99%D1%83%D1%96%D1%82 16]
|-
| data-sort-value=&quot;541&quot; | 541
| [[Қарағанды облысы]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 16]
|-
| data-sort-value=&quot;542&quot; | 542
| [[Темірқазық]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D2%9B 16]
|-
| data-sort-value=&quot;543&quot; | 543
| [[Борат (фильм)]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D1%80%D0%B0%D1%82_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 15]
|-
| data-sort-value=&quot;544&quot; | 544
| [[Рахман қайнары (шипажай)]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%8B_%28%D1%88%D0%B8%D0%BF%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D0%B9%29 15]
|-
| data-sort-value=&quot;545&quot; | 545
| [[Аналды секс]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81 15]
|-
| data-sort-value=&quot;546&quot; | 546
| [[Қызылорда]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0 15]
|-
| data-sort-value=&quot;547&quot; | 547
| [[Петропавл]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D0%B2%D0%BB 15]
|-
| data-sort-value=&quot;548&quot; | 548
| [[Уикипедия:Мақала шеберханасы]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D1%88%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 15]
|-
| data-sort-value=&quot;549&quot; | 549
| [[Көңіл толқыны (күй)]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%82%D0%BE%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B_%28%D0%BA%D2%AF%D0%B9%29 15]
|-
| data-sort-value=&quot;550&quot; | 550
| [[Айбек Сейітов]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%BE%D0%B2 15]
|-
| data-sort-value=&quot;551&quot; | 551
| [[:Санат:Үлгісін дәлдеу қажет аяқталмаған мақалалар|Санат:Үлгісін дәлдеу қажет аяқталмаған мақалалар]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%83_%D2%9B%D0%B0%D0%B6%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 15]
|-
| data-sort-value=&quot;552&quot; | 552
| [[Уақ]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B0%D2%9B 15]
|-
| data-sort-value=&quot;553&quot; | 553
| [[Құран]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD 15]
|-
| data-sort-value=&quot;554&quot; | 554
| [[Джеки Чан]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B6%D0%B5%D0%BA%D0%B8_%D0%A7%D0%B0%D0%BD 15]
|-
| data-sort-value=&quot;555&quot; | 555
| [[Осман империясы]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 15]
|-
| data-sort-value=&quot;556&quot; | 556
| [[Жұмабек Ахметұлы Тәшенов]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D3%99%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 15]
|-
| data-sort-value=&quot;557&quot; | 557
| [[Бөкей Ордасы]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 15]
|-
| data-sort-value=&quot;558&quot; | 558
| [[Абылай хан алаңы (Бурабай)]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%A3%D1%8B_%28%D0%91%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%29 15]
|-
| data-sort-value=&quot;559&quot; | 559
| [[Қожа Ахмет Ясауи]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8 15]
|-
| data-sort-value=&quot;560&quot; | 560
| [[Ақбілек (роман)]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BA_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 15]
|-
| data-sort-value=&quot;561&quot; | 561
| [[Евгений Леонидович Хмара]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D0%B2%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B9_%D0%9B%D0%B5%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A5%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B0 15]
|-
| data-sort-value=&quot;562&quot; | 562
| [[Химиялық элементтер тізімі]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 15]
|-
| data-sort-value=&quot;563&quot; | 563
| [[Құрманғазы Сағырбайұлы]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 15]
|-
| data-sort-value=&quot;564&quot; | 564
| [[Ермұхамед Мәулен]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%9C%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D0%BD 15]
|-
| data-sort-value=&quot;565&quot; | 565
| [[Түркия қалаларының тізімі]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 15]
|-
| data-sort-value=&quot;566&quot; | 566
| [[Каспий теңізі]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B8%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 15]
|-
| data-sort-value=&quot;567&quot; | 567
| [[Уикипедия:Таныстыру]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 15]
|-
| data-sort-value=&quot;568&quot; | 568
| [[Шегіргүл]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B5%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%B3%D2%AF%D0%BB 15]
|-
| data-sort-value=&quot;569&quot; | 569
| [[Теміреткі]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96 14]
|-
| data-sort-value=&quot;570&quot; | 570
| [[Google]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=Google 14]
|-
| data-sort-value=&quot;571&quot; | 571
| [[Шымкент]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82 14]
|-
| data-sort-value=&quot;572&quot; | 572
| [[Ортаққор]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D2%9B%D2%9B%D0%BE%D1%80 14]
|-
| data-sort-value=&quot;573&quot; | 573
| [[Алаш партиясы]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 14]
|-
| data-sort-value=&quot;574&quot; | 574
| [[Ninety One]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=Ninety_One 14]
|-
| data-sort-value=&quot;575&quot; | 575
| [[Үндістан]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 14]
|-
| data-sort-value=&quot;576&quot; | 576
| [[Қазақ халқының өлім-жітім жөнелту салты]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BC-%D0%B6%D1%96%D1%82%D1%96%D0%BC_%D0%B6%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D1%82%D1%83_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%8B 14]
|-
| data-sort-value=&quot;577&quot; | 577
| [[Үйлену тойы]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D1%83_%D1%82%D0%BE%D0%B9%D1%8B 14]
|-
| data-sort-value=&quot;578&quot; | 578
| [[YouTube]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=YouTube 14]
|-
| data-sort-value=&quot;579&quot; | 579
| [[:Санат:Алфавит бойынша футболшылар|Санат:Алфавит бойынша футболшылар]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D0%BB%D1%84%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%82_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 14]
|-
| data-sort-value=&quot;580&quot; | 580
| [[Қаңлы (тайпа)]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 14]
|-
| data-sort-value=&quot;581&quot; | 581
| [[Қарағанды]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B 14]
|-
| data-sort-value=&quot;582&quot; | 582
| [[Жақсылық Әмірәліұлы Үшкемпіров]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%AE%D1%88%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 14]
|-
| data-sort-value=&quot;583&quot; | 583
| [[Тама]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BC%D0%B0 14]
|-
| data-sort-value=&quot;584&quot; | 584
| [[:Санат:Қазақстан әншілері|Санат:Қазақстан әншілері]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 14]
|-
| data-sort-value=&quot;585&quot; | 585
| [[Қазақстандағы парламент сайлауы (2026)]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82_%D1%81%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B_%282026%29 14]
|-
| data-sort-value=&quot;586&quot; | 586
| [[Төрехан Айдарханұлы Сабырхан]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD 14]
|-
| data-sort-value=&quot;587&quot; | 587
| [[Солтүстік Қазақстан облысы]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 14]
|-
| data-sort-value=&quot;588&quot; | 588
| [[Уикипедия:Жүктеу]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D2%AF%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83 14]
|-
| data-sort-value=&quot;589&quot; | 589
| [[Қой малының атаулары]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B9_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 14]
|-
| data-sort-value=&quot;590&quot; | 590
| [[Нұралхан Оралбайұлы Көшеров]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%B5%D1%80%D0%BE%D0%B2 14]
|-
| data-sort-value=&quot;591&quot; | 591
| [[Ерлан Тынымбайұлы Қарин]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 14]
|-
| data-sort-value=&quot;592&quot; | 592
| [[Тортай мінер ақ боз ат (әңгіме)]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D1%96%D0%BD%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%BE%D0%B7_%D0%B0%D1%82_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 14]
|-
| data-sort-value=&quot;593&quot; | 593
| [[Сиыр]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B8%D1%8B%D1%80 14]
|-
| data-sort-value=&quot;594&quot; | 594
| [[Автомобиль нөмірлері]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%BD%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 14]
|-
| data-sort-value=&quot;595&quot; | 595
| [[Еділ Терекбайұлы Жаңбыршин]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D0%B4%D1%96%D0%BB_%D0%A2%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%88%D0%B8%D0%BD 14]
|-
| data-sort-value=&quot;596&quot; | 596
| [[Көңіл шай]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D0%B9 14]
|-
| data-sort-value=&quot;597&quot; | 597
| [[Шерхан Мұртазаұлы Мұртаза]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0 14]
|-
| data-sort-value=&quot;598&quot; | 598
| [[Уикипедия:Видео сабақтар]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%92%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BE_%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 14]
|-
| data-sort-value=&quot;599&quot; | 599
| [[Қазақ ұлттық педагогикалық университеті]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 14]
|-
| data-sort-value=&quot;600&quot; | 600
| [[Қарабура]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B1%D1%83%D1%80%D0%B0 14]
|-
| data-sort-value=&quot;601&quot; | 601
| [[Кердері]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 14]
|-
| data-sort-value=&quot;602&quot; | 602
| [[Роза Тәжібайқызы Бағланова]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D0%BE%D0%B7%D0%B0_%D0%A2%D3%99%D0%B6%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D2%93%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 14]
|-
| data-sort-value=&quot;603&quot; | 603
| [[Шакира]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%B0 14]
|-
| data-sort-value=&quot;604&quot; | 604
| [[Жұмбақтас]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81 14]
|-
| data-sort-value=&quot;605&quot; | 605
| [[Ән-Нас сүресі]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BD-%D0%9D%D0%B0%D1%81_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 14]
|-
| data-sort-value=&quot;606&quot; | 606
| [[Сона]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BD%D0%B0 14]
|-
| data-sort-value=&quot;607&quot; | 607
| [[Ислам күнтізбесі]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D1%81%D1%96 13]
|-
| data-sort-value=&quot;608&quot; | 608
| [[Франция қалаларының тізімі]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 13]
|-
| data-sort-value=&quot;609&quot; | 609
| [[Семей]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9 13]
|-
| data-sort-value=&quot;610&quot; | 610
| [[Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 13]
|-
| data-sort-value=&quot;611&quot; | 611
| [[Қазақ тіліндегі өсімдік атауларының тізімі]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 13]
|-
| data-sort-value=&quot;612&quot; | 612
| [[ZaQ (Ninety One)]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=ZaQ_%28Ninety_One%29 13]
|-
| data-sort-value=&quot;613&quot; | 613
| [[Макаров тапаншасы]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2_%D1%82%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B0%D1%81%D1%8B 13]
|-
| data-sort-value=&quot;614&quot; | 614
| [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 13]
|-
| data-sort-value=&quot;615&quot; | 615
| [[Ертіс]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%80%D1%82%D1%96%D1%81 13]
|-
| data-sort-value=&quot;616&quot; | 616
| [[Жетіқарақшы]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%88%D1%8B 13]
|-
| data-sort-value=&quot;617&quot; | 617
| [[Естай - Қорлан]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B9_-_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD 13]
|-
| data-sort-value=&quot;618&quot; | 618
| [[Уикипедия:Администраторларды сайлау]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%83 13]
|-
| data-sort-value=&quot;619&quot; | 619
| [[Гүлнұр Манатқызы Оразымбетова]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BD%D2%B1%D1%80_%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 13]
|-
| data-sort-value=&quot;620&quot; | 620
| [[:Санат:Қазақ батырлары|Санат:Қазақ батырлары]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 13]
|-
| data-sort-value=&quot;621&quot; | 621
| [[Иран]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D1%80%D0%B0%D0%BD 13]
|-
| data-sort-value=&quot;622&quot; | 622
| [[Канье Уэст]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D1%8C%D0%B5_%D0%A3%D1%8D%D1%81%D1%82 13]
|-
| data-sort-value=&quot;623&quot; | 623
| [[Калифорния университеті, Ирвайн]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BD%D0%B8%D1%8F_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96%2C_%D0%98%D1%80%D0%B2%D0%B0%D0%B9%D0%BD 13]
|-
| data-sort-value=&quot;624&quot; | 624
| [[Көкнәр]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D0%BD%D3%99%D1%80 13]
|-
| data-sort-value=&quot;625&quot; | 625
| [[Көкшетау]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%88%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%83 13]
|-
| data-sort-value=&quot;626&quot; | 626
| [[Жұлдыз Досбергенқызы Сүлейменова]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 13]
|-
| data-sort-value=&quot;627&quot; | 627
| [[Фолкленд аралдары]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D0%BE%D0%BB%D0%BA%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B4_%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 13]
|-
| data-sort-value=&quot;628&quot; | 628
| [[Тас дәуірі]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 13]
|-
| data-sort-value=&quot;629&quot; | 629
| [[Шотан батыр Назарұлы]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B 13]
|-
| data-sort-value=&quot;630&quot; | 630
| [[Il’han Ihsan]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=Il%E2%80%99han_Ihsan 13]
|-
| data-sort-value=&quot;631&quot; | 631
| [[Жасанды интеллект]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82 13]
|-
| data-sort-value=&quot;632&quot; | 632
| [[Биология]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B8%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 13]
|-
| data-sort-value=&quot;633&quot; | 633
| [[Айсұлтан Рахатұлы Назарбаев]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B0%D1%85%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 13]
|-
| data-sort-value=&quot;634&quot; | 634
| [[Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%86%D1%88%D0%BA%D1%96_%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 13]
|-
| data-sort-value=&quot;635&quot; | 635
| [[Болашақ (стипендия)]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%9B_%28%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%8F%29 13]
|-
| data-sort-value=&quot;636&quot; | 636
| [[Хасен Қожахметов]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 13]
|-
| data-sort-value=&quot;637&quot; | 637
| [[Майқы би]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B_%D0%B1%D0%B8 13]
|-
| data-sort-value=&quot;638&quot; | 638
| [[Керей (тайпа)]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 13]
|-
| data-sort-value=&quot;639&quot; | 639
| [[Үйсін мемлекеті]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 13]
|-
| data-sort-value=&quot;640&quot; | 640
| [[Омар Жәлелұлы Темірбеков]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80_%D0%96%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 13]
|-
| data-sort-value=&quot;641&quot; | 641
| [[Ойыншықтар хикаясы 5]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%D1%81%D1%8B_5 13]
|-
| data-sort-value=&quot;642&quot; | 642
| [[Қазақстан астанасы]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 13]
|-
| data-sort-value=&quot;643&quot; | 643
| [[Қабдеш Жұмаділов]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D0%B5%D1%88_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2 12]
|-
| data-sort-value=&quot;644&quot; | 644
| [[Уикипедия:Таңдаулы мақалалар]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 12]
|-
| data-sort-value=&quot;645&quot; | 645
| [[Зат алмасу]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%97%D0%B0%D1%82_%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%83 12]
|-
| data-sort-value=&quot;646&quot; | 646
| [[Роман Василенко]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BA%D0%BE 12]
|-
| data-sort-value=&quot;647&quot; | 647
| [[Жұтқыншақ]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0%D2%9B 12]
|-
| data-sort-value=&quot;648&quot; | 648
| [[Руслан Тай]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D1%83%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D0%B9 12]
|-
| data-sort-value=&quot;649&quot; | 649
| [[Түрік қағанаты]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 12]
|-
| data-sort-value=&quot;650&quot; | 650
| [[Фариза Оңғарсынова]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%B0_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 12]
|-
| data-sort-value=&quot;651&quot; | 651
| [[Нұрлан Әлтайұлы Өнербаев]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%A8%D0%BD%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 12]
|-
| data-sort-value=&quot;652&quot; | 652
| [[Қазақша Уикипедия]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 12]
|-
| data-sort-value=&quot;653&quot; | 653
| [[Қырғызстан]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 12]
|-
| data-sort-value=&quot;654&quot; | 654
| [[Есекжем]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B6%D0%B5%D0%BC 12]
|-
| data-sort-value=&quot;655&quot; | 655
| [[Дәрігер]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D3%99%D1%80%D1%96%D0%B3%D0%B5%D1%80 12]
|-
| data-sort-value=&quot;656&quot; | 656
| [[Қарауыл руы]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%80%D1%83%D1%8B 12]
|-
| data-sort-value=&quot;657&quot; | 657
| [[Ілияс Есенберлин]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B8%D0%BD 12]
|-
| data-sort-value=&quot;658&quot; | 658
| [[Қазақстан жоғарғы оқу орындарының тізімі]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D1%83_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 12]
|-
| data-sort-value=&quot;659&quot; | 659
| [[Төле би]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 12]
|-
| data-sort-value=&quot;660&quot; | 660
| [[Шарын шатқалы]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B 12]
|-
| data-sort-value=&quot;661&quot; | 661
| [[Талдықорған]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD 12]
|-
| data-sort-value=&quot;662&quot; | 662
| [[Үлгі:Апта күндері]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%90%D0%BF%D1%82%D0%B0_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 12]
|-
| data-sort-value=&quot;663&quot; | 663
| [[КТК (телеарна)]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%A2%D0%9A_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%29 12]
|-
| data-sort-value=&quot;664&quot; | 664
| [[Франция]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F 12]
|-
| data-sort-value=&quot;665&quot; | 665
| [[Исатай Тайманұлы]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 12]
|-
| data-sort-value=&quot;666&quot; | 666
| [[Аңырақай шайқасы]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 12]
|-
| data-sort-value=&quot;667&quot; | 667
| [[АҚШ президенттерінің тізімі]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 12]
|-
| data-sort-value=&quot;668&quot; | 668
| [[Қазақ ұлттық киімдері]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 12]
|-
| data-sort-value=&quot;669&quot; | 669
| [[Батыс Қазақстан]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 12]
|-
| data-sort-value=&quot;670&quot; | 670
| [[Қазақстан қорықтарының тізімі]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 12]
|-
| data-sort-value=&quot;671&quot; | 671
| [[Ғұндар]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 12]
|-
| data-sort-value=&quot;672&quot; | 672
| [[Қостанай облысы]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 12]
|-
| data-sort-value=&quot;673&quot; | 673
| [[Қарақат Тұяқбайқызы Әбілдина]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82_%D0%A2%D2%B1%D1%8F%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0 12]
|-
| data-sort-value=&quot;674&quot; | 674
| [[Түрікменстан]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 12]
|-
| data-sort-value=&quot;675&quot; | 675
| [[Біріккен Ұлттар Ұйымы]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 12]
|-
| data-sort-value=&quot;676&quot; | 676
| [[Уикипедия:Авторлық құқықтар]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 12]
|-
| data-sort-value=&quot;677&quot; | 677
| [[Мастопатия]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%8F 12]
|-
| data-sort-value=&quot;678&quot; | 678
| [[Әзербайжан]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD 12]
|-
| data-sort-value=&quot;679&quot; | 679
| [[Жол белгілері]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 12]
|-
| data-sort-value=&quot;680&quot; | 680
| [[Қоңырқожа Қожықов]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D1%8B%D2%9B%D0%BE%D0%B2 12]
|-
| data-sort-value=&quot;681&quot; | 681
| [[Әйтеке би]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%B9%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 12]
|-
| data-sort-value=&quot;682&quot; | 682
| [[Шымыр]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D1%80 12]
|-
| data-sort-value=&quot;683&quot; | 683
| [[Солтүстік Қазақстан]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 12]
|-
| data-sort-value=&quot;684&quot; | 684
| [[Қапшағай су қоймасы]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D1%83_%D2%9B%D0%BE%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 12]
|-
| data-sort-value=&quot;685&quot; | 685
| [[Тәжікстан қалаларының тізімі]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D0%B6%D1%96%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 12]
|-
| data-sort-value=&quot;686&quot; | 686
| [[Қозы Көрпеш – Баян Сұлу]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B7%D1%8B_%D0%9A%D3%A9%D1%80%D0%BF%D0%B5%D1%88_%E2%80%93_%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%83 12]
|-
| data-sort-value=&quot;687&quot; | 687
| [[Тұрар Рысқұлов]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%80_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 12]
|-
| data-sort-value=&quot;688&quot; | 688
| [[Ұ]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0 12]
|-
| data-sort-value=&quot;689&quot; | 689
| [[Қыз Жібек]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA 12]
|-
| data-sort-value=&quot;690&quot; | 690
| [[ALT Университеті]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=ALT_%D0%A3%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 12]
|-
| data-sort-value=&quot;691&quot; | 691
| [[:Санат:Алфавит бойынша мемлекеттер|Санат:Алфавит бойынша мемлекеттер]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D0%BB%D1%84%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%82_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80 12]
|-
| data-sort-value=&quot;692&quot; | 692
| [[Әкім (фильм)]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BA%D1%96%D0%BC_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 12]
|-
| data-sort-value=&quot;693&quot; | 693
| [[Қарасай батыр]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 12]
|-
| data-sort-value=&quot;694&quot; | 694
| [[Қазақстандағы саяси партиялар]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80 11]
|-
| data-sort-value=&quot;695&quot; | 695
| [[Жәндіктер]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 11]
|-
| data-sort-value=&quot;696&quot; | 696
| [[Ошақты]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 11]
|-
| data-sort-value=&quot;697&quot; | 697
| [[Жошы хан]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 11]
|-
| data-sort-value=&quot;698&quot; | 698
| [[Өзбекстан қалаларының тізімі]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 11]
|-
| data-sort-value=&quot;699&quot; | 699
| [[Ұзынағаш (Алматы облысы)]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%88_%28%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 11]
|-
| data-sort-value=&quot;700&quot; | 700
| [[Қояншық]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%8F%D0%BD%D1%88%D1%8B%D2%9B 11]
|-
| data-sort-value=&quot;701&quot; | 701
| [[Саша Барон Коен]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%88%D0%B0_%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD_%D0%9A%D0%BE%D0%B5%D0%BD 11]
|-
| data-sort-value=&quot;702&quot; | 702
| [[Мөңке би Тілеуұлы]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D3%A9%D2%A3%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B8_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B 11]
|-
| data-sort-value=&quot;703&quot; | 703
| [[Шежіре]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5 11]
|-
| data-sort-value=&quot;704&quot; | 704
| [[Шыңғыс Төреқұлұлы Айтматов]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%82%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 11]
|-
| data-sort-value=&quot;705&quot; | 705
| [[Мысыр]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D1%8B%D1%81%D1%8B%D1%80 11]
|-
| data-sort-value=&quot;706&quot; | 706
| [[Бәйтерек (монумент)]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%29 11]
|-
| data-sort-value=&quot;707&quot; | 707
| [[Жағалбайлы (ру)]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D1%83%29 11]
|-
| data-sort-value=&quot;708&quot; | 708
| [[Мажарстан]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 11]
|-
| data-sort-value=&quot;709&quot; | 709
| [[Қазақ шежіресі]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 11]
|-
| data-sort-value=&quot;710&quot; | 710
| [[Оңтүстік Қазақстан]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 11]
|-
| data-sort-value=&quot;711&quot; | 711
| [[Жаужүрек мың бала]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D0%BC%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0 11]
|-
| data-sort-value=&quot;712&quot; | 712
| [[Алаша (ру)]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0_%28%D1%80%D1%83%29 11]
|-
| data-sort-value=&quot;713&quot; | 713
| [[Уикипедия:Уикидің негізгі синтаксисі]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%B3%D1%96_%D1%81%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%96 11]
|-
| data-sort-value=&quot;714&quot; | 714
| [[Танымал қазақтардың тізімі]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 11]
|-
| data-sort-value=&quot;715&quot; | 715
| [[Қазақтың салт-дәстүрлері (тізім)]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 11]
|-
| data-sort-value=&quot;716&quot; | 716
| [[Ақмола облысы]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 11]
|-
| data-sort-value=&quot;717&quot; | 717
| [[Саясат Нұрбек]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA 11]
|-
| data-sort-value=&quot;718&quot; | 718
| [[Рахманқұл Бердібайұлы Бердібаев]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D2%B1%D0%BB_%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 11]
|-
| data-sort-value=&quot;719&quot; | 719
| [[Жүсіп Ақшораев]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%90%D2%9B%D1%88%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B5%D0%B2 11]
|-
| data-sort-value=&quot;720&quot; | 720
| [[Бердібек Ыдырысұлы Соқпақбаев]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%AB%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 11]
|-
| data-sort-value=&quot;721&quot; | 721
| [[Zheka Fatbelly]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=Zheka_Fatbelly 11]
|-
| data-sort-value=&quot;722&quot; | 722
| [[Қалқаман (метро бекеті)]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%28%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BE_%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96%29 11]
|-
| data-sort-value=&quot;723&quot; | 723
| [[Тұрсынбек Аманғалиұлы Қабатов]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 11]
|-
| data-sort-value=&quot;724&quot; | 724
| [[Тұсаукесер]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%80 11]
|-
| data-sort-value=&quot;725&quot; | 725
| [[Баскетбол]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB 11]
|-
| data-sort-value=&quot;726&quot; | 726
| [[Қазақтың сленг сөздері]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B3_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 11]
|-
| data-sort-value=&quot;727&quot; | 727
| [[Жатыр мойны эрозиясы]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D1%8B_%D1%8D%D1%80%D0%BE%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 11]
|-
| data-sort-value=&quot;728&quot; | 728
| [[Келінжан]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D0%BD 11]
|-
| data-sort-value=&quot;729&quot; | 729
| [[Үкаша ата мазары]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D0%BA%D0%B0%D1%88%D0%B0_%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D1%8B 11]
|-
| data-sort-value=&quot;730&quot; | 730
| [[Жұбаныш Жексенұлы Тоқсанбаев]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%96%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 11]
|-
| data-sort-value=&quot;731&quot; | 731
| [[Олжас Омарұлы Сүлейменов]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D1%81_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 11]
|-
| data-sort-value=&quot;732&quot; | 732
| [[Әмірбеков Құрманбек Әмірбекұлы]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B 11]
|-
| data-sort-value=&quot;733&quot; | 733
| [[Құрылтай сайлауы (2026)]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B_%282026%29 11]
|-
| data-sort-value=&quot;734&quot; | 734
| [[Қымыз]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D0%B7 11]
|-
| data-sort-value=&quot;735&quot; | 735
| [[Халықаралық ақпараттық технологиялар университеті]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 11]
|-
| data-sort-value=&quot;736&quot; | 736
| [[Минет]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D0%B5%D1%82 11]
|-
| data-sort-value=&quot;737&quot; | 737
| [[Вьетнам]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%92%D1%8C%D0%B5%D1%82%D0%BD%D0%B0%D0%BC 11]
|-
| data-sort-value=&quot;738&quot; | 738
| [[Александр Станиславович Сырский]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80_%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9 11]
|-
| data-sort-value=&quot;739&quot; | 739
| [[Оралды секс]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81 11]
|-
| data-sort-value=&quot;740&quot; | 740
| [[Килиан Мбаппе]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%B1%D0%B0%D0%BF%D0%BF%D0%B5 11]
|-
| data-sort-value=&quot;741&quot; | 741
| [[Қырық Қыз]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D1%8B%D2%9B_%D2%9A%D1%8B%D0%B7 11]
|-
| data-sort-value=&quot;742&quot; | 742
| [[Ақтабан шұбырынды]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D2%B1%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B 11]
|-
| data-sort-value=&quot;743&quot; | 743
| [[Тәуке хан]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5_%D1%85%D0%B0%D0%BD 11]
|-
| data-sort-value=&quot;744&quot; | 744
| [[Жануарлар]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%83%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 11]
|-
| data-sort-value=&quot;745&quot; | 745
| [[Рахат Мұхтарұлы Әлиев]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D1%85%D0%B0%D1%82_%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2 11]
|-
| data-sort-value=&quot;746&quot; | 746
| [[Бозжыра шатқалы]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D0%B7%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0_%D1%88%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B 11]
|-
| data-sort-value=&quot;747&quot; | 747
| [[Ислам]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC 10]
|-
| data-sort-value=&quot;748&quot; | 748
| [[Ахмет Қуанұлы Жұбанов]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 10]
|-
| data-sort-value=&quot;749&quot; | 749
| [[Салқам Жәңгір хан]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC_%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 10]
|-
| data-sort-value=&quot;750&quot; | 750
| [[Қосай]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%81%D0%B0%D0%B9 10]
|-
| data-sort-value=&quot;751&quot; | 751
| [[Қыдырәлі Нұртайұлы Болманов]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B4%D1%8B%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 10]
|-
| data-sort-value=&quot;752&quot; | 752
| [[1936 жыл]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=1936_%D0%B6%D1%8B%D0%BB 10]
|-
| data-sort-value=&quot;753&quot; | 753
| [[Қорқыт ата]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D1%8B%D1%82_%D0%B0%D1%82%D0%B0 10]
|-
| data-sort-value=&quot;754&quot; | 754
| [[Назгүл Әдиетқызы Қарабалина]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B3%D2%AF%D0%BB_%D3%98%D0%B4%D0%B8%D0%B5%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B0 10]
|-
| data-sort-value=&quot;755&quot; | 755
| [[Уикипедия:Талқылау легі/Flow]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83_%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D1%96%2FFlow 10]
|-
| data-sort-value=&quot;756&quot; | 756
| [[Іле Қазақ автономиялық облысы]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%86%D0%BB%D0%B5_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value=&quot;757&quot; | 757
| [[Адай күйі]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9_%D0%BA%D2%AF%D0%B9%D1%96 10]
|-
| data-sort-value=&quot;758&quot; | 758
| [[Мырзағали Құланұлы Айтжанов]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D2%9A%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 10]
|-
| data-sort-value=&quot;759&quot; | 759
| [[Ақтөбе облысы]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value=&quot;760&quot; | 760
| [[Қаламқас Қожахметқызы Орашева]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D2%9B%D0%B0%D1%81_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D1%88%D0%B5%D0%B2%D0%B0 10]
|-
| data-sort-value=&quot;761&quot; | 761
| [[Сарыағаш ауданы]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%88_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value=&quot;762&quot; | 762
| [[Айқын Төлепберген]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%BD_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD 10]
|-
| data-sort-value=&quot;763&quot; | 763
| [[Еңлікгүл]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D2%A3%D0%BB%D1%96%D0%BA%D0%B3%D2%AF%D0%BB 10]
|-
| data-sort-value=&quot;764&quot; | 764
| [[:Санат:Қазақ ақындары|Санат:Қазақ ақындары]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value=&quot;765&quot; | 765
| [[Тарақты]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value=&quot;766&quot; | 766
| [[Шилі (Жангелді ауданы)]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B8%D0%BB%D1%96_%28%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B%29 10]
|-
| data-sort-value=&quot;767&quot; | 767
| [[Жәнібек хан]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%85%D0%B0%D0%BD 10]
|-
| data-sort-value=&quot;768&quot; | 768
| [[Орталық Азия]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 10]
|-
| data-sort-value=&quot;769&quot; | 769
| [[Александра Даддарио]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%B0_%D0%94%D0%B0%D0%B4%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BE 10]
|-
| data-sort-value=&quot;770&quot; | 770
| [[Әл-Мулк сүресі]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9C%D1%83%D0%BB%D0%BA_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 10]
|-
| data-sort-value=&quot;771&quot; | 771
| [[Еуропа мемлекеттерінің және тәуелді аймақтарының тізімі]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 10]
|-
| data-sort-value=&quot;772&quot; | 772
| [[Моңғолия]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%8F 10]
|-
| data-sort-value=&quot;773&quot; | 773
| [[2022 жылғы Қазақстандағы наразылық шаралары]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=2022_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%88%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value=&quot;774&quot; | 774
| [[Орал]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB 10]
|-
| data-sort-value=&quot;775&quot; | 775
| [[ACE (Ninety One)]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=ACE_%28Ninety_One%29 10]
|-
| data-sort-value=&quot;776&quot; | 776
| [[Медеу Сәрсеке]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D1%83_%D0%A1%D3%99%D1%80%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B5 10]
|-
| data-sort-value=&quot;777&quot; | 777
| [[Ерке сылқым (күй)]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BC_%28%D0%BA%D2%AF%D0%B9%29 10]
|-
| data-sort-value=&quot;778&quot; | 778
| [[Сиыр малының атаулары]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B8%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value=&quot;779&quot; | 779
| [[Қазақ ұлттық медицина университеті]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 10]
|-
| data-sort-value=&quot;780&quot; | 780
| [[Педагогика]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0 10]
|-
| data-sort-value=&quot;781&quot; | 781
| [[Ежелгі дәуірдегі Қазақстан]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 10]
|-
| data-sort-value=&quot;782&quot; | 782
| [[Қазақстан Республикасының Вице-президенті]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%92%D0%B8%D1%86%D0%B5-%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96 10]
|-
| data-sort-value=&quot;783&quot; | 783
| [[Байжігіт (Сіргелі)]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B6%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82_%28%D0%A1%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%96%29 10]
|-
| data-sort-value=&quot;784&quot; | 784
| [[Лессе (Манш)]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9B%D0%B5%D1%81%D1%81%D0%B5_%28%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D1%88%29 10]
|-
| data-sort-value=&quot;785&quot; | 785
| [[Айдар (шаш)]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80_%28%D1%88%D0%B0%D1%88%29 10]
|-
| data-sort-value=&quot;786&quot; | 786
| [[Талқылау:Қалиақпаров Шаймардан Ахмарұлы]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%3A%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2_%D0%A8%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value=&quot;787&quot; | 787
| [[Екінші дүниежүзілік соғыс]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 10]
|-
| data-sort-value=&quot;788&quot; | 788
| [[Еуразия ұлттық университеті]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D1%8F_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 10]
|-
| data-sort-value=&quot;789&quot; | 789
| [[Жау тылындағы бала]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%83_%D1%82%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0 10]
|-
| data-sort-value=&quot;790&quot; | 790
| [[Қаңлылар]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 10]
|-
| data-sort-value=&quot;791&quot; | 791
| [[18 шілде]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=18_%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B5 10]
|-
| data-sort-value=&quot;792&quot; | 792
| [[Нұрлан Зайроллаұлы Нығматулин]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%97%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D1%8B%D2%93%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%BD 10]
|-
| data-sort-value=&quot;793&quot; | 793
| [[Әл-Аләқ сүресі]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%90%D0%BB%D3%99%D2%9B_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 10]
|-
| data-sort-value=&quot;794&quot; | 794
| [[Үлгі:Алматыдағы университеттер]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80 10]
|-
| data-sort-value=&quot;795&quot; | 795
| [[Сырдария]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F 10]
|-
| data-sort-value=&quot;796&quot; | 796
| [[Іш өту]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%86%D1%88_%D3%A9%D1%82%D1%83 10]
|-
| data-sort-value=&quot;797&quot; | 797
| [[A.Z. (Ninety One)]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=A.Z._%28Ninety_One%29 10]
|-
| data-sort-value=&quot;798&quot; | 798
| [[Әліби Тоқжанұлы Жангелдин]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B8_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD 10]
|-
| data-sort-value=&quot;799&quot; | 799
| [[Киіз үй]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D2%AF%D0%B9 10]
|-
| data-sort-value=&quot;800&quot; | 800
| [[Сая Оразғалиева]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%8F_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2%D0%B0 10]
|-
| data-sort-value=&quot;801&quot; | 801
| [[Неғұрлым аз дамыған елдер]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%B5%D2%93%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B%D0%BC_%D0%B0%D0%B7_%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80 10]
|-
| data-sort-value=&quot;802&quot; | 802
| [[Қазыбек би]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B8 10]
|-
| data-sort-value=&quot;803&quot; | 803
| [[Болат Мәзімбайұлы Әбділманов]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%9C%D3%99%D0%B7%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 10]
|-
| data-sort-value=&quot;804&quot; | 804
| [[Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Әнұраны]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D3%98%D0%BD%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value=&quot;805&quot; | 805
| [[Құран шығару]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83 10]
|-
| data-sort-value=&quot;806&quot; | 806
| [[Көңіл айту]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%83 10]
|-
| data-sort-value=&quot;807&quot; | 807
| [[Арыстан баб кесенесі]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%B1_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 10]
|-
| data-sort-value=&quot;808&quot; | 808
| [[Қыз ұзату]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%83 10]
|-
| data-sort-value=&quot;809&quot; | 809
| [[Төреғали Төреəліұлы]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%C9%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value=&quot;810&quot; | 810
| [[Құртқамамай]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B9 10]
|-
| data-sort-value=&quot;811&quot; | 811
| [[Ноғайлар]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80 10]
|-
| data-sort-value=&quot;812&quot; | 812
| [[Тропиктік циклон]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B8%D0%BA%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BD 10]
|-
| data-sort-value=&quot;813&quot; | 813
| [[Төлен Әбдік]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BA 10]
|-
| data-sort-value=&quot;814&quot; | 814
| [[Мекемтас Мырзахметұлы]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D1%82%D0%B0%D1%81_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value=&quot;815&quot; | 815
| [[:Сурет:Sura67.pdf|Сурет:Sura67.pdf]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3ASura67.pdf 10]
|-
| data-sort-value=&quot;816&quot; | 816
| [[Күнделік.кз]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA.%D0%BA%D0%B7 10]
|-
| data-sort-value=&quot;817&quot; | 817
| [[Отырар ауданы]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%80_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value=&quot;818&quot; | 818
| [[Еуропа өзендері]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 10]
|-
| data-sort-value=&quot;819&quot; | 819
| [[Есім хан]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 10]
|-
| data-sort-value=&quot;820&quot; | 820
| [[Қасым ханның қасқа жолы]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value=&quot;821&quot; | 821
| [[Құрманжан Датқа]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%94%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0 10]
|-
| data-sort-value=&quot;822&quot; | 822
| [[Қазақ билері]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 10]
|-
| data-sort-value=&quot;823&quot; | 823
| [[Шамалған (ауыл)]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BD_%28%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB%29 10]
|-
| data-sort-value=&quot;824&quot; | 824
| [[Османлы сұлтандарының тізімі]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BB%D1%8B_%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 10]
|-
| data-sort-value=&quot;825&quot; | 825
| [[Кете (ру)]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%82%D0%B5_%28%D1%80%D1%83%29 10]
|-
| data-sort-value=&quot;826&quot; | 826
| [[Жарқанаттар]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80 10]
|-
| data-sort-value=&quot;827&quot; | 827
| [[Көсем сұлтан]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D1%81%D0%B5%D0%BC_%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD 10]
|-
| data-sort-value=&quot;828&quot; | 828
| [[Жүсіпбек Аймауытов]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%82%D0%BE%D0%B2 10]
|-
| data-sort-value=&quot;829&quot; | 829
| [[Қарақұйрық]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D2%B1%D0%B9%D1%80%D1%8B%D2%9B 9]
|-
| data-sort-value=&quot;830&quot; | 830
| [[Есен Елеукен]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BD_%D0%95%D0%BB%D0%B5%D1%83%D0%BA%D0%B5%D0%BD 9]
|-
| data-sort-value=&quot;831&quot; | 831
| [[Жасуша]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%88%D0%B0 9]
|-
| data-sort-value=&quot;832&quot; | 832
| [[Автомобиль түрлері]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 9]
|-
| data-sort-value=&quot;833&quot; | 833
| [[:Санат:Африка елдері|Санат:Африка елдері]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 9]
|-
| data-sort-value=&quot;834&quot; | 834
| [[Жасыбай (көл)]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%BA%D3%A9%D0%BB%29 9]
|-
| data-sort-value=&quot;835&quot; | 835
| [[Жамбыл ауданы (Алматы облысы)]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%28%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 9]
|-
| data-sort-value=&quot;836&quot; | 836
| [[Саржомарт]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B6%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82 9]
|-
| data-sort-value=&quot;837&quot; | 837
| [[Қазақтың ұлттық ою-өрнегі]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D1%8E-%D3%A9%D1%80%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96 9]
|-
| data-sort-value=&quot;838&quot; | 838
| [[Жетісу]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83 9]
|-
| data-sort-value=&quot;839&quot; | 839
| [[Әкімшілік қадағалау]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83 9]
|-
| data-sort-value=&quot;840&quot; | 840
| [[Павлодар]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80 9]
|-
| data-sort-value=&quot;841&quot; | 841
| [[Келес ауданы]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%81_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 9]
|-
| data-sort-value=&quot;842&quot; | 842
| [[Жүрсін Молдашұлы Ерманов]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%AF%D1%80%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 9]
|-
| data-sort-value=&quot;843&quot; | 843
| [[Ысық]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AB%D1%81%D1%8B%D2%9B 9]
|-
| data-sort-value=&quot;844&quot; | 844
| [[Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%81%D1%96%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%96 9]
|-
| data-sort-value=&quot;845&quot; | 845
| [[Мұрат Әбуғалиұлы Нұртілеу]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D3%98%D0%B1%D1%83%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83 9]
|-
| data-sort-value=&quot;846&quot; | 846
| [[Қызылқұрт]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%82 9]
|-
| data-sort-value=&quot;847&quot; | 847
| [[Қазақ халқының ұлттық тағам түрлері]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 9]
|-
| data-sort-value=&quot;848&quot; | 848
| [[Қостанай]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9 9]
|-
| data-sort-value=&quot;849&quot; | 849
| [[Орта жүз]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 9]
|-
| data-sort-value=&quot;850&quot; | 850
| [[Уикипедия:Жиі қойылатын сұрақтар]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D0%B8%D1%96_%D2%9B%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D1%81%D2%B1%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 9]
|-
| data-sort-value=&quot;851&quot; | 851
| [[Нұрлыбек Машбекұлы Нәлібаев]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D0%B0%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 9]
|-
| data-sort-value=&quot;852&quot; | 852
| [[Мақсат Мәлікұлы Толықбаев]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D1%81%D0%B0%D1%82_%D0%9C%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 9]
|-
| data-sort-value=&quot;853&quot; | 853
| [[Қорқай дұғасы]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D0%B4%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B 9]
|-
| data-sort-value=&quot;854&quot; | 854
| [[:Санат:Уикипедия:Анықтама|Санат:Уикипедия:Анықтама]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%BD%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 9]
|-
| data-sort-value=&quot;855&quot; | 855
| [[Сәбит Мұқанұлы Мұқанов]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 9]
|-
| data-sort-value=&quot;856&quot; | 856
| [[III Мұрат]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=III_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82 9]
|-
| data-sort-value=&quot;857&quot; | 857
| [[Қан топтары]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%BE%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 9]
|-
| data-sort-value=&quot;858&quot; | 858
| [[Жапырақ]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%80%D0%B0%D2%9B 9]
|-
| data-sort-value=&quot;859&quot; | 859
| [[Бірінші дүниежүзілік соғыс]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 9]
|-
| data-sort-value=&quot;860&quot; | 860
| [[:Санат:Үлгі шақыруында көшірме аргумент қолданатын беттер|Санат:Үлгі шақыруында көшірме аргумент қолданатын беттер]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%83%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0_%D0%BA%D3%A9%D1%88%D1%96%D1%80%D0%BC%D0%B5_%D0%B0%D1%80%D0%B3%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82_%D2%9B%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B1%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80 9]
|-
| data-sort-value=&quot;861&quot; | 861
| [[Етеккір]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%BA%D1%96%D1%80 9]
|-
| data-sort-value=&quot;862&quot; | 862
| [[Көлсай көлдері ұлттық паркі]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BB%D1%81%D0%B0%D0%B9_%D0%BA%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%BA%D1%96 9]
|-
| data-sort-value=&quot;863&quot; | 863
| [[Қазақстан құстары тізімі]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 9]
|-
| data-sort-value=&quot;864&quot; | 864
| [[IP мекенжайы]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=IP_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D0%B9%D1%8B 9]
|-
| data-sort-value=&quot;865&quot; | 865
| [[Қоғам]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%BC 9]
|-
| data-sort-value=&quot;866&quot; | 866
| [[Аят әл-Курси]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%8F%D1%82_%D3%99%D0%BB-%D0%9A%D1%83%D1%80%D1%81%D0%B8 9]
|-
| data-sort-value=&quot;867&quot; | 867
| [[Корея Республикасының білім беру жүйесі]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B5%D1%8F_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 9]
|-
| data-sort-value=&quot;868&quot; | 868
| [[Жаңабай (Дулат)]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%29 9]
|-
| data-sort-value=&quot;869&quot; | 869
| [[Словакия Ұлттық футбол құрамасы]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%BA%D0%B8%D1%8F_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 9]
|-
| data-sort-value=&quot;870&quot; | 870
| [[Әл-Кәфирун сүресі]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D1%84%D0%B8%D1%80%D1%83%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 9]
|-
| data-sort-value=&quot;871&quot; | 871
| [[Шілде]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B5 9]
|-
| data-sort-value=&quot;872&quot; | 872
| [[Тәжікстан]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D0%B6%D1%96%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 9]
|-
| data-sort-value=&quot;873&quot; | 873
| [[Сұлтан Бейбарыс]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81 9]
|-
| data-sort-value=&quot;874&quot; | 874
| [[Сүйінбай Аронұлы]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D1%80%D0%BE%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 9]
|-
| data-sort-value=&quot;875&quot; | 875
| [[Ырғызбай ата кесенесі]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AB%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 9]
|-
| data-sort-value=&quot;876&quot; | 876
| [[Дәмеш Әмірханқызы Ермекова-Жүргенова]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D3%99%D0%BC%D0%B5%D1%88_%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0-%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 9]
|-
| data-sort-value=&quot;877&quot; | 877
| [[Бата оқыр]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%BE%D2%9B%D1%8B%D1%80 9]
|-
| data-sort-value=&quot;878&quot; | 878
| [[Дастан Адайұлы Рыспеков]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D0%BF%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 9]
|-
| data-sort-value=&quot;879&quot; | 879
| [[Сүндеттеу]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83 9]
|-
| data-sort-value=&quot;880&quot; | 880
| [[Қарахан мемлекеті]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 9]
|-
| data-sort-value=&quot;881&quot; | 881
| [[Әдебиет]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82 9]
|-
| data-sort-value=&quot;882&quot; | 882
| [[:Санат:Ұлы Отан соғысының қатысушылары|Санат:Ұлы Отан соғысының қатысушылары]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 9]
|-
| data-sort-value=&quot;883&quot; | 883
| [[Тұрсын хан]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BD 9]
|-
| data-sort-value=&quot;884&quot; | 884
| [[Дания]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 9]
|-
| data-sort-value=&quot;885&quot; | 885
| [[Сырға салу]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B0_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 9]
|-
| data-sort-value=&quot;886&quot; | 886
| [[Сүйел]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D0%BB 9]
|-
| data-sort-value=&quot;887&quot; | 887
| [[Семей полигоны]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9_%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D0%BD%D1%8B 9]
|-
| data-sort-value=&quot;888&quot; | 888
| [[Жетімдер руы]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D1%80%D1%83%D1%8B 9]
|-
| data-sort-value=&quot;889&quot; | 889
| [[Алпамыс батыр]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 9]
|-
| data-sort-value=&quot;890&quot; | 890
| [[Меңкесер (көл)]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D2%A3%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%80_%28%D0%BA%D3%A9%D0%BB%29 9]
|-
| data-sort-value=&quot;891&quot; | 891
| [[Еуропа]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0 9]
|-
| data-sort-value=&quot;892&quot; | 892
| [[Еріншектер Елі]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%95%D0%BB%D1%96 9]
|-
| data-sort-value=&quot;893&quot; | 893
| [[Талас шайқасы]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 9]
|-
| data-sort-value=&quot;894&quot; | 894
| [[Құрлық әскерлерінің әскери институты]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D0%B8%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%82%D1%8B 9]
|-
| data-sort-value=&quot;895&quot; | 895
| [[Өзбек хан]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%85%D0%B0%D0%BD 9]
|-
| data-sort-value=&quot;896&quot; | 896
| [[Облыс орталығы]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81_%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 9]
|-
| data-sort-value=&quot;897&quot; | 897
| [[Жанар Қожақанқызы Байсемізова]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%BE%D0%B2%D0%B0 9]
|-
| data-sort-value=&quot;898&quot; | 898
| [[Дүниежүзілік көрме (2017)]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D3%A9%D1%80%D0%BC%D0%B5_%282017%29 9]
|-
| data-sort-value=&quot;899&quot; | 899
| [[Теміртау]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%83 9]
|-
| data-sort-value=&quot;900&quot; | 900
| [[Жаңбыр]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D1%8B%D1%80 9]
|-
| data-sort-value=&quot;901&quot; | 901
| [[Еділ]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D0%B4%D1%96%D0%BB 9]
|-
| data-sort-value=&quot;902&quot; | 902
| [[Берік Әбдіғалиұлы]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B 9]
|-
| data-sort-value=&quot;903&quot; | 903
| [[Жыныс қатынасынан жұғатын аурулар]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80 9]
|-
| data-sort-value=&quot;904&quot; | 904
| [[Үлгі:Еуропа елдері]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 9]
|-
| data-sort-value=&quot;905&quot; | 905
| [[Ұрыс сипаты]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D1%80%D1%8B%D1%81_%D1%81%D0%B8%D0%BF%D0%B0%D1%82%D1%8B 9]
|-
| data-sort-value=&quot;906&quot; | 906
| [[Қола дәуірі]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 9]
|-
| data-sort-value=&quot;907&quot; | 907
| [[:Санат:Құрмет орденінің (Қазақстан) иегерлері|Санат:Құрмет орденінің (Қазақстан) иегерлері]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%28%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%29_%D0%B8%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 9]
|-
| data-sort-value=&quot;908&quot; | 908
| [[Керей хан]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 9]
|-
| data-sort-value=&quot;909&quot; | 909
| [[Сүндет той]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%82_%D1%82%D0%BE%D0%B9 9]
|-
| data-sort-value=&quot;910&quot; | 910
| [[Төре]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5 9]
|-
| data-sort-value=&quot;911&quot; | 911
| [[Аманат (партия)]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 9]
|-
| data-sort-value=&quot;912&quot; | 912
| [[Керейіт]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82 9]
|-
| data-sort-value=&quot;913&quot; | 913
| [[Ілияс Жансүгіров]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%81%D2%AF%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 9]
|-
| data-sort-value=&quot;914&quot; | 914
| [[Сарайшық]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B9%D1%88%D1%8B%D2%9B 9]
|-
| data-sort-value=&quot;915&quot; | 915
| [[Отырар]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%80 9]
|-
| data-sort-value=&quot;916&quot; | 916
| [[Сын есім]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 9]
|-
| data-sort-value=&quot;917&quot; | 917
| [[Моғолстан]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%BE%D2%93%D0%BE%D0%BB%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 9]
|-
| data-sort-value=&quot;918&quot; | 918
| [[Аборт]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82 9]
|-
| data-sort-value=&quot;919&quot; | 919
| [[Қазақстан Республикасының Тәуелсіздік күні]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 9]
|-
| data-sort-value=&quot;920&quot; | 920
| [[Испания]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 9]
|-
| data-sort-value=&quot;921&quot; | 921
| [[Мата атаулары мен түрлері]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 9]
|-
| data-sort-value=&quot;922&quot; | 922
| [[Ауа райы]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%83%D0%B0_%D1%80%D0%B0%D0%B9%D1%8B 9]
|-
| data-sort-value=&quot;923&quot; | 923
| [[Алматы әкімі]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%96 9]
|-
| data-sort-value=&quot;924&quot; | 924
| [[Қарақат]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82 9]
|-
| data-sort-value=&quot;925&quot; | 925
| [[Мұстафа Өзтүрiк]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D3%A8%D0%B7%D1%82%D2%AF%D1%80i%D0%BA 9]
|-
| data-sort-value=&quot;926&quot; | 926
| [[Бақытсыз Жамал]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BB 9]
|-
| data-sort-value=&quot;927&quot; | 927
| [[Санжар Керімбай]]
| data-sort-value=&quot;9&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9 9]
|}
&lt;!-- BOT:END --&gt;


{{Wikistats}}</text>
      <sha1>1fjer8k9lns2qnb4eeyzfxlbu2xunnp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Үлгі:Латвия қалалары</title>
    <ns>10</ns>
    <id>783355</id>
    <revision>
      <id>3631851</id>
      <parentid>3631399</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T12:03:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>үлгі</comment>
      <origin>3631851</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="749" sha1="g0hhp0xisq0whzsrnqs8yvy79koa5k7" xml:space="preserve">{{Навигациялық жол
 |state      = &lt;includeonly&gt;{{{state|collapsed}}}&lt;/includeonly&gt;
 |аты        = Латвия қалалары
 |тақырыбы   = Латвия қалалары
 |сурет2     = [[Сурет:Coat of Arms of Latvia (2).svg|70px]] 
 |мазмұны    = [[Адажи]]{{•}} [[Айзкраукле]]{{•}} [[Айзпуте]]{{•}} [[Айнажи]]{{•}} [[Акнисте]]{{•}} [[Алоя]]{{•}} [[Алуксне]]{{•}} [[Апе]]{{•}} [[Ауце]]{{•}} [[Балви]]{{•}} [[Балдоне]]{{•}} 
[[Рига]]
 |асты       = 
 |асты_стиль = 
}}&lt;noinclude&gt;
[[Санат:Навигациялық үлгілер:Латвия елді мекендері|{{PAGENAME}}]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>g0hhp0xisq0whzsrnqs8yvy79koa5k7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631934</id>
      <parentid>3631851</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T17:13:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>үлгі</comment>
      <origin>3631934</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="773" sha1="6coddqzhlcua77pba106d4teytq3nip" xml:space="preserve">{{Навигациялық жол
 |state      = &lt;includeonly&gt;{{{state|collapsed}}}&lt;/includeonly&gt;
 |аты        = Латвия қалалары
 |тақырыбы   = Латвия қалалары
 |сурет2     = [[Сурет:Coat of Arms of Latvia (2).svg|70px]] 
 |мазмұны    = [[Адажи]]{{•}} [[Айзкраукле]]{{•}} [[Айзпуте]]{{•}} [[Айнажи]]{{•}} [[Акнисте]]{{•}} [[Алоя]]{{•}} [[Алуксне]]{{•}} [[Апе]]{{•}} [[Ауце]]{{•}} [[Балви]]{{•}} [[Балдоне]]{{•}} [[Баложи]]{{•}} 
[[Рига]]
 |асты       = 
 |асты_стиль = 
}}&lt;noinclude&gt;
[[Санат:Навигациялық үлгілер:Латвия елді мекендері|{{PAGENAME}}]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6coddqzhlcua77pba106d4teytq3nip</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632244</id>
      <parentid>3631934</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T11:50:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>үлгі</comment>
      <origin>3632244</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="796" sha1="ftv3xdcqwphlxs1d72hg7sgs90iz6sb" xml:space="preserve">{{Навигациялық жол
 |state      = &lt;includeonly&gt;{{{state|collapsed}}}&lt;/includeonly&gt;
 |аты        = Латвия қалалары
 |тақырыбы   = Латвия қалалары
 |сурет2     = [[Сурет:Coat of Arms of Latvia (2).svg|70px]] 
 |мазмұны    = [[Адажи]]{{•}} [[Айзкраукле]]{{•}} [[Айзпуте]]{{•}} [[Айнажи]]{{•}} [[Акнисте]]{{•}} [[Алоя]]{{•}} [[Алуксне]]{{•}} [[Апе]]{{•}} [[Ауце]]{{•}} [[Балви]]{{•}} [[Балдоне]]{{•}} [[Баложи]]{{•}} [[Бауска]]{{•}}
[[Рига]]
 |асты       = 
 |асты_стиль = 
}}&lt;noinclude&gt;
[[Санат:Навигациялық үлгілер:Латвия елді мекендері|{{PAGENAME}}]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ftv3xdcqwphlxs1d72hg7sgs90iz6sb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Есет Берікұлы Байкен</title>
    <ns>0</ns>
    <id>783585</id>
    <revision>
      <id>3632046</id>
      <parentid>3631820</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T02:01:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Casserium</username>
        <id>68287</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3632046</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7290" sha1="4pjlblmqk9ys2uhkour6lzt0jxeq5q3" xml:space="preserve">{{Мемлекеттік қайраткер
| Қазақша есімі        = Есет Берікұлы Байкен
| Суреті               = Eset Bayken (cropped).jpg
| Атауы                = Байкен, 2026 жыл

| Титулы               = [[Ұлытау облысы]]ның 3-[[Қазақстан облыстары әкімдерінің тізімі#Ұлытау облысы|әкімі]]
| Ту                   = Flag of Kazakhstan.svg 
| Ту2                  = Coat of arms of Ulytau Region.svg
| Басқара бастады      = 17 шілде 2026 жылдан бастап
| Басқаруын аяқтады    = 
| Президент            = [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]]
| Ізашары              = [[Дастан Адайұлы Рыспеков|Дастан Рыспеков]]
| Ізбасары             = 

| Титулы_2             = [[Астана]] қаласы әкімінің орынбасары 
| Ту_2                 = Flag of Kazakhstan.svg 
| Ту2_2                = Emblem of Astana (latin).svg
| Басқара бастады_2    = ақпан 2022
| Басқаруын аяқтады_2  = шілде 2026
| Президент_2          = [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]]
| тақырыпша1_2         = Әкімі
| мәтін1_2             = [[Алтай Сейдірұлы Көлгінов|Алтай Көлгінов]]&lt;br&gt;[[Жеңіс Махмұдұлы Қасымбек|Жеңіс Қасымбек]]

| Туған күні         = 23.10.1986
| Туған жері         = [[Баршын (ауыл)|Баршын]], {{туғанжері|Нұра ауданы (Қарағанды облысы){{!}}Нұра ауданы|Нұра ауданында}}, [[Қарағанды облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]
| Қайтыс болған күні   = 
| Қайтыс болған жері   = 
| Жерленді             = 
| Діні                 = 
| Анасы                =
| Жұбайы               = 
| Балалары             = 3&lt;ref name=&quot;prg.kz&quot; /&gt;
| Партиясы             = 
| Білімі               = [[Қазақ гуманитарлық заң университеті]] (2008)&lt;br /&gt; [[Академик Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды университеті|Е.А.Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университеті]] (2010)
| Мамандығы            = заңгер, экономист
| Қолтаңбасы           = 
| Сайты                = 
| Commons              = 
| Марапаттары          = 
}}
'''Есет Берікұлы Байкен''' ([[23 қазан]] [[1986 жыл]], [[Баршын (ауыл)|Баршын]], [[Нұра ауданы (Қарағанды облысы)|Нұра ауданы]], [[Қарағанды облысы]]) — қазақстандық саясаткер, заңгер және экономист, 2026 жылдан бастап [[Ұлытау облысы]]ның әкімі.

== Өмірбаяны ==
Есет Байкен 1986 жылы [[Қарағанды облысы]]ның [[Нұра ауданы (Қарағанды облысы)|Нұра ауданында]] дүниеге келген.

2005 жылы [[Қазақ гуманитарлық заң университеті|ҚазГЗУ]] Гуманитарлық заң колледжін, 2008 жылы [[Қазақ гуманитарлық заң университеті]]н, 2010 жылы [[Академик Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды университеті|Е.А.Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университетін]] бітірген. Мамандығы бойынша — заңгер және экономист.&lt;ref name=&quot;prg.kz&quot;&gt;[https://prg.kz/document/?doc_id=32990876 Байкен Есет Берикулы (персональная справка)]&lt;/ref&gt;

Еңбек жолын 2008 жылы [[Астана]] қаласының Экономика және бюджеттік жоспарлау басқармасының инвестициялық саясат және жоспарлау бөлімінің жетекші маманы бастаған. 2009–2010 жылдары аталған басқарманың инвестициялық саясат және жоспарлау бөлімінің бас маманы, құқықтық қамтамасыз ету және сатып алу бөлімінің бас маманы болған.

2010–2016 жылдары Астана қаласы әкімінің аппаратында жұмысын жалғастырып, әлеуметтік-мәдени сала бөлімінің бас маманы, әкімнің бас инспекторы, әкім аппаратының ұйымдастыру-инспекторлық бөлімінің басшысы болып жұмыс істеген.

2016–2019 жылдары [[Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі|Президент Әкімшілігі]] басшысы хатшылығының сарапшысы, Президент Әкімшілігінің Мемлекеттік бақылау және аумақтық-ұйымдастыру жұмысы бөлімінің мемлекеттік инспекторы болған.

2019 жылы [[Қарағанды облысы]]ның [[Нұра ауданы (Қарағанды облысы)|Нұра ауданын]] басқарды.

2019–2020 жылдары Нұр-Сұлтан қаласы әкімі аппараты басшысының орынбасары, әкім аппаратының басшысы, 2020–2022 жылдары Нұр-Сұлтан қаласы [[Сарыарқа ауданы]]ның әкімі, 2022–2026 жылдары Нұр-Сұлтан (кейін Астана) қаласы әкімінің орынбасары болып қызмет атқарды.&lt;ref&gt;[https://baq.kz/persons_directory/bayken-eset-berik-ly-/ Анықтама. Байкен Есет Берікұлы]&lt;/ref&gt;

2026 жылғы 17 шілдеден бастап ол — [[Ұлытау облысы]]ның әкімі.&lt;ref&gt;[https://www.akorda.kz/kz/eb-baykendi-tagayyndau-turaly-1765450 Е.Б. Байкенді тағайындау туралы]&lt;/ref&gt;

== Отбасылық жағдайы ==
Байкен үйленген, үш баласы бар.&lt;ref name=&quot;prg.kz&quot; /&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Қазақстан облыс әкімдері}}

{{DEFAULTSORT:Байкен, Есет Берікұлы}}
[[Санат:Қазақ гуманитарлық заң университеті түлектері]]
[[Санат:Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университеті түлектері]]
[[Санат:Ұлытау облысының әкімдері]]</text>
      <sha1>4pjlblmqk9ys2uhkour6lzt0jxeq5q3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Blinding Lights</title>
    <ns>0</ns>
    <id>783696</id>
    <revision>
      <id>3631905</id>
      <parentid>3631672</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T16:13:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ShadZ01</username>
        <id>56180</id>
      </contributor>
      <origin>3631905</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="90510" sha1="t5hxd4xq5zyvjwg27q4vv2jdq2xwrdl" xml:space="preserve">{{Сингл
| Атауы                 = Blinding Lights
| Тыс                   = Blinding Lights.jpg
| Орындаушы             = [[The Weeknd]]
| Альбом                = [[After Hours (The Weeknd альбомы)|After Hours]]
| Шығарылған            = 29 қараша 2019
| Формат                = [[Компакт-диск|CD]], [[Компакт-кассета|компакт-кассета]], [[7&quot; сингл]], [[12&quot; сингл]], [[Музыканы цифрлық жүктеу|цифрлық жүктеу]] және [[Ағынды мультимедиа|музыкалық стриминг]]
| Б жағы                = 
| Жазылған              = 2019&lt;br /&gt;[[Wolf Cousins|MXM]], [[Лос-Анджелес]], [[Калифорния]]; Jungle City, [[Нью-Йорк]], [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]]
| Жанр                  = [[синти-поп]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://udiscovermusic.com|title=The Weeknd Reveals Title Of His Upcoming Album, After Hours|first=Tim|last=Peacock|date=2020-02-15|publisher=uDiscover Music|access-date=2022-11-06|archive-date=2020-02-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215212944/https://udiscovermusic.com|url-status=live}}&lt;/ref&gt;, [[электропоп]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://nme.com|title=The Weeknd sets sights on dominating 2020 with swaggering 'Heartless' and 'Blinding Lights'|date=2019-11-29|website=NME Music News, Reviews, Videos, Galleries, Tickets and Blogs {{!}} NME.COM|accessdate=2019-12-09|archive-date=2020-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20200311052759/https://nme.com|url-status=live}}&lt;/ref&gt;, [[Новая волна (музыка)|жаңа толқын]]&lt;ref name=&quot;RS&quot;/&gt;, [[синтвейв]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://uproxx.com|title=The Weeknd Goes Full Synthwave On The Yearning New Single 'Blinding Lights'|last=Rossignol|first=Derrick|website=[[Uproxx]]|date=2019-11-29|accessdate=2019-12-01|archive-date=2019-12-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20191203061034/https://uproxx.com|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| Тілі                  = [[Ағылшын тілі|ағылшын]]
| Композиторы           = 
| Өлең авторы           = [[The Weeknd|Эйбел Тесфайе]], Ахмад Бальше, Джейсон Куинвилль, [[Макс Мартин]], Оскар Холтер
| Ұзақтығы              = 3:22
| Лейблі                = [[XO (лейбл)|XO]], [[Republic Records]]
| Продюсері             = [[Макс Мартин]], Оскар Холтер, [[The Weeknd]]
| Чарттар               = 
| Шолулар               = 
| Алдыңғы               = [[Heartless (The Weeknd)|Heartless]]
| Алд_жыл               = 2019
| Жыл                   = 2019
| Келесі                = [[In Your Eyes (The Weeknd әні)|In Your Eyes]]
| Кел_жыл               = 2020
| Басқа                 = {{External music video|{{YouTube|4NRXx6U8ABQ|logo=1|«Blinding Lights»}}}}
}}
'''«Blinding Lights»''' ({{Tr-en|Көзді қарықтыратын шамдар}}) — канадалық әнші [[The Weeknd]]-тің өзінің төртінші ''[[After Hours]]'' студиялық альбомы үшін жазған әні.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/columns/hip-hop/8544830/the-weeknd-new-music-mercedes-benz-commercial|title=Hear New Music From The Weeknd in Mercedes-Benz Commercial: Watch|last=Saponara|first=Michael|website=[[Billboard]]|date=2019-11-26|accessdate=2019-11-26|archive-date=2019-11-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20191128014414/https://www.billboard.com/articles/columns/hip-hop/8544830/the-weeknd-new-music-mercedes-benz-commercial|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ол «[[Heartless (The Weeknd әні)|Heartless]]&lt;nowiki/&gt;» басты синглі шыққаннан кейін екі күннен соң, 2019 жылдың 29 қарашасында альбомның екінші синглі ретінде жарық көрді.&lt;ref name=&quot;rap-up&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.rap-up.com/2019/11/24/the-weeknd-new-single-blinding-lights/|title=The Weeknd to Release New Single &quot;Blinding Lights&quot; on Black Friday|website=[[Rap-Up]]|date=2019-11-26|accessdate=2019-11-26|archive-date=2019-11-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20191128132032/https://www.rap-up.com/2019/11/24/the-weeknd-new-single-blinding-lights/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Әнді The Weeknd Макс Мартин және Оскар Холтермен бірлесіп жазып, продюсерлік еткен, сонымен қатар рэпер {{Iw|Belly (рэпер)|Belly|en|Belly (rapper)}} мен {{Iw|Джейсон Куинвилл||en|DaHeala}} әннің тең авторлары болып табылады.&lt;ref name=&quot;Website&quot;&gt;{{cite web|url=https://shop.theweeknd.com/collections/all|title=ALL {{!}} T H E W E E K N D S H O P|website=The Weeknd Shop|accessdate=2019-12-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191203033816/https://shop.theweeknd.com/collections/all/products/collectors-7-vinyl-001-digital-single|archivedate=2019-12-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Tidal&quot;&gt;{{cite web|url=https://listen.tidal.com/album/123764753/track/123764754|title=Blinding Lights / The Weeknd – Tidal|website=[[Tidal (сервис)|Tidal]]|accessdate=2019-11-29|archive-date=2019-12-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20191217201707/https://listen.tidal.com/album/123764753/track/123764754|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

«Blinding Lights» АҚШ пен Канаданы қоса алғанда, әлемнің отыздан астам елінің чарттарында бірінші орынға жетті, бұл елдерде ол [[Billboard Hot 100|''Billboard'' Hot 100]] және [[Canadian Hot 100]] чарттарында тиісінше төрт және жеті апта бойы көш бастап, әншінің бесінші чарттоппері атанды. Ол сонымен қатар әншінің Германия хит-парадының шыңына шыққан алғашқы синглі болып, онда 10 апта, Ұлыбританияда сегіз апта, ал Аустралияда он бір апта бойы бірінші орында тұрды. Бұл — орындаушының бүгінгі күнге дейінгі әлемдегі ең сәтті синглі.&lt;ref name=&quot;автоссылка1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9366635/the-weeknd-blinding-lights-number-one-fourth-week-hot-100|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Leads Hot 100 for 4th Week, DaBaby &amp; Roddy Ricch's 'Rockstar' Launches in Top 10|work=[[Billboard]]|last=Trust|first=Gary|date=2020-04-27|accessdate=2020-04-27|archive-date=2020-04-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200428055259/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9366635/the-weeknd-blinding-lights-number-one-fourth-week-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ariacharts.com.au/news/2020/the-weeknd-returns-to-1-with-blinding-lights|title=The Weeknd Returns To #1 with Blinding Lights|publisher=ARIA Charts|date=2020-04-18|access-date=2020-08-12|archive-date=2020-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20200517144723/https://www.ariacharts.com.au/news/2020/the-weeknd-returns-to-1-with-blinding-lights|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/the-weeknds-blinding-lights-scores-eighth-week-at-number-1-on-the-official-singles-chart__29484|title=The Weekend's Blinding Lights Scores Eighth Week At Number 1 On The Official Singles Chart|publisher=Official Charts|date=2020-04-17|accessdate=2020-04-19|first=Rob|last=Copsey|archive-date=2020-04-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200428015211/https://www.officialcharts.com/chart-news/the-weeknds-blinding-lights-scores-eighth-week-at-number-1-on-the-official-singles-chart__29484/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Осы әннің арқасында The Weeknd 30 наурыздағы шығарылымда бір уақытта ''Billboard''-тың бес негізгі чартында көш бастаған тарихтағы алғашқы музыкант атанды, ол кезде әнші Hot 100, Billboard 200, Artist 100, Hot 100 Songwriters және Hot 100 Producers чарттарында бірінші орында тұрған еді.

АҚШ-та бұл ән [[АҚШ 2020 жылғы қорытынды әндер тізімі (Billboard)|2020 жылдың қорытындысы бойынша ең үздік]] атанды.&lt;ref name=&quot;BBNo1OfYear&quot;&gt;{{Cite magazine|title=The Year in Charts 2020: The Weeknd's 'Blinding Lights' Is the No. 1 Hot 100 Song of the Year|first=Gary|last=Trust|date=2020-12-03|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9493054/the-weeknd-blinding-lights-hot-100-song-2020-year-in-charts/|access-date=2020-12-04|magazine=[[Billboard]]|archive-date=2020-12-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20201205033302/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9493054/the-weeknd-blinding-lights-hot-100-song-2020-year-in-charts/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Сингл Hot 100 чартының үздік ондығында рекордтық 90 апта бойы тұрды.&lt;ref name=&quot;cbc082021&quot;&gt;{{cite news|title=The Weeknd's Blinding Lights becomes longest charting Billboard Hot 100 song|url=https://www.cbc.ca/news/entertainment/the-weeknd-billboard-record-1.6143490|agency=The Canadian Press|publisher=CBC News|date=2021-08-17|archivedate=2022-11-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221106132228/https://www.cbc.ca/news/entertainment/the-weeknd-billboard-record-1.6143490|access-date=2022-11-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;weeks&quot;&gt;{{cite magazine|url=http://www.billboard.com/articles/news/9615371/the-weeknd-blinding-lights-hot-100-record-88-weeks|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Spends Record-Breaking 88th Week on Billboard Hot 100|date=2021-08-16|accessdate=2021-08-16|last=Trust|first=Gary|magazine=[[Billboard]]|archive-date=2021-10-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20211029034121/https://www.billboard.com/articles/news/9615371/the-weeknd-blinding-lights-hot-100-record-88-weeks/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2021 жылдың 23 қарашасында сингл ''Billboard'' журналының барлық уақыттағы ең үздік хиттерінің ''Greatest Hot 100 Hit of All Time'' тізімін бастады.&lt;ref name=&quot;BBNo1AllTime&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/music/features/the-weeknd-blinding-lights-billboard-cover-story-2021-interview-1235001282/|title=The Greatest Hit: The New No. 1 Song of All Time|last=Mamo|first=Heran|magazine=[[Billboard]]|date=2021-11-23|access-date=2021-11-26|archive-date=2021-12-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20211202115058/https://www.billboard.com/music/features/the-weeknd-blinding-lights-billboard-cover-story-2021-interview-1235001282/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
Әлеуметтік желілерде бес ай бойы болмағаннан кейін, әнші 2019 жылдың 20 қарашасында [[Instagram]]-ға оралып, алты күннен соң, 2019 жылдың 26 қарашасында жазба жариялады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.hotnewhiphop.com/the-weeknd-returns-to-instagram-and-fans-are-convinced-chapter-vi-is-coming-news.96171.html|title=The Weeknd Returns To Instagram &amp; Fans Are Convinced &quot;Chapter VI&quot; Is Coming|website=HotNewHipHop|last=A.|first=Aron|date=2019-11-20|accessdate=2019-11-26|archive-date=2020-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20200322125741/https://www.hotnewhiphop.com/the-weeknd-returns-to-instagram-and-fans-are-convinced-chapter-vi-is-coming-news.96171.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.eonline.com/news/1095452/the-weeknd-returns-to-instagram-with-a-loading-message|title=The Weeknd Returns to Instagram With a &quot;Loading&quot; Message|website=[[E!#E! Online|E! Online]]|last=Schnurr|first=Samantha|date=2019-11-20|accessdate=2019-11-26|archive-date=2019-11-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20191122014115/https://www.eonline.com/news/1095452/the-weeknd-returns-to-instagram-with-a-loading-message|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ол 2019 жылдың маусым айында-ақ ''Chapter VI'' деп аталатын жоба туралы хабарлаған болатын.&lt;ref name=&quot;nme&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.nme.com/news/music/the-weekend-teases-new-album-chapter-6-2536077|title=Is The Weeknd's new album finally on its way?|website=[[NME]]|last=Skinner|first=Tom|date=2019-08-07|accessdate=2019-11-26|archive-date=2019-12-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20191218064601/https://www.nme.com/news/music/the-weekend-teases-new-album-chapter-6-2536077|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2019 жылдың 24 қарашасында неміс теледидарында алғаш рет «Blinding Lights» клипі пайдаланылған [[Mercedes-Benz]] жарнамалық ролигі көрсетілді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.stereogum.com/2066221/the-weeknd-previews-new-song-blinding-lights-in-mercedes-benz-commercial/video/|title=The Weeknd Previews New Song &quot;Blinding Lights&quot; In Mercedes-Benz Commercial|website=[[Stereogum]]|last=Breihan|first=Tom|date=2019-11-26|accessdate=2019-11-26|archive-date=2020-03-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20200319141924/https://www.stereogum.com/2066221/the-weeknd-previews-new-song-blinding-lights-in-mercedes-benz-commercial/video/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Онда The Weeknd-тің Mercedes-AMG GT C Roadster спорткарын басқарып отырып, аудиожүйеден өзінің жаңа әнін қосуды сұрағаны көрсетілген.&lt;ref name=&quot;rap-up2&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.rap-up.com/2019/11/24/the-weeknd-new-single-blinding-lights/|title=The Weeknd to Release New Single &quot;Blinding Lights&quot; on Black Friday|website=[[Rap-Up]]|date=2019-11-26|accessdate=2019-11-26|archive-date=2019-11-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20191128132032/https://www.rap-up.com/2019/11/24/the-weeknd-new-single-blinding-lights/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Толық метражды жарнамалық роликтің премьерасы 29 қарашада синглмен бірге өтт.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://pitchfork.com/news/the-weeknd-previews-new-song-blinding-lights-in-mercedes-benz-ad-watch/|title=The Weeknd Previews New Song &quot;Blinding Lights&quot; in Mercedes-Benz Ad: Watch|last=Strauss|first=Matthew|website=[[Pitchfork]]|date=2019-11-26|accessdate=2019-11-26|archive-date=2020-01-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20200119141744/https://pitchfork.com/news/the-weeknd-previews-new-song-blinding-lights-in-mercedes-benz-ad-watch/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Келесі күндері ол әлеуметтік желілерде музыкаға қайта оралғанын хабарлап, «бастау ертең кешке болады» және «Бүгін кешке біз миды балқытатын жаңа „психотикалық тарауды“ бастаймыз! Кеттік!» деген жазбалар қалдырды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://hiphop-n-more.com/2019/11/the-weeknd-to-release-2-new-singles-blinding-lights-heartless-this-week/|title=The Weeknd to Release 2 New Singles &quot;Blinding Lights&quot; &amp; &quot;Heartless&quot; This Week|author=Akaash|website=HipHop-n-More|date=2019-11-26|accessdate=2019-11-26|archive-date=2020-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20200322125751/https://hiphop-n-more.com/2019/11/the-weeknd-to-release-2-new-singles-blinding-lights-heartless-this-week/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Ресми [[лирик-бейне]] 6 желтоқсанда жарық көрді.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://umusic.digital/hdpoxg/|title=The Weeknd - Listening Experience|website=Universal Digital|accessdate=2019-12-05|archive-date=2019-12-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20191206042021/https://umusic.digital/hdpoxg/|url-status=unfit}}&lt;/ref&gt; Ресми музыкалық бейне клип [[Лас-Вегас]]тағы [[Фримонт-стрит]]те түсірілген.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.tmz.com/2019/11/25/the-weeknd-shooting-new-music-video-las-vegas/|title=The Weeknd Shooting New Music Video in Las Vegas|website=TMZ|accessdate=2019-11-25|archive-date=2020-02-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20200224232402/https://www.tmz.com/2019/11/25/the-weeknd-shooting-new-music-video-las-vegas/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2019 жылдың 6 желтоқсанында әнші бұл әнді алғаш рет «[[Стивен Кольбермен бірге кешкі шоу]]&lt;nowiki/&gt;» бағдарламасында жанды дауыста орындады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://variety.com/2019/music/news/the-weeknd-another-new-song-blinding-lights-colbert-next-week-1203419644/|title=The Weeknd Drops Another New Song, ‘Blinding Lights,’ Appears on Colbert Next Week|website=Variety|accessdate=2019-12-01|archive-date=2019-12-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20191224060556/https://variety.com/2019/music/news/the-weeknd-another-new-song-blinding-lights-colbert-next-week-1203419644/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2020 жылдың сәуірінде «Blinding Lights» Ұлыбритания чартының шыңында тұрған кезде, [[The Weeknd]] Twitter арқылы британдықтарды өзінің бәсекелесі — 99 жастағы ардагер [[Том Мур]]дың «[[You’ll Never Walk Alone]]&lt;nowiki/&gt;» қайырымдылық синглін қолдауға және 30 сәуірдегі оның 100 жасқа толған туған күніне орай «оны бірінші орынға шығаруға» шақырды,&lt;ref name=&quot;Jones&quot;&gt;{{cite news|last1=Jones|first1=Damian|title=The Weeknd wants Captain Moore to knock him off the Number One spot|url=https://www.nme.com/news/music/the-weeknd-urges-fans-to-knock-blinding-lights-off-number-one-in-favour-of-captain-moores-youll-never-walk-alone-2652651|accessdate=2020-04-26|work=[[NME]]|date=2020-04-23|archivedate=2020-04-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200427211447/https://www.nme.com/news/music/the-weeknd-urges-fans-to-knock-blinding-lights-off-number-one-in-favour-of-captain-moores-youll-never-walk-alone-2652651}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite tweet|user=theweeknd|number=1253361060393836544|date=2020-04-23|title=everyone in the UK please support @captaintommoore / @mrmichaelball single so this incredible 99 yr old war veteran, walking for the British National Health Service @NHSuk &amp; now raised $35 Million can have a No 1 for his 100th birthday in the UK! We’re routing for you. XO!}}&lt;/ref&gt; нәтижесінде солай болды да.&lt;ref name=&quot;OC1&quot;&gt;{{cite web|title=Captain Tom Moore claims victory on the Official Chart with You'll Never Walk Alone, becomes the oldest artist to reach Number 1|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/captain-tom-moore-claims-victory-on-the-official-chart-with-youll-never-walk-alone-becomes-the-oldest-artist-to-reach-number-1__29563/|publisher=[[Official Charts Company]]|accessdate=2020-04-24|archive-date=2020-04-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20200425002258/https://www.officialcharts.com/chart-news/captain-tom-moore-claims-victory-on-the-official-chart-with-youll-never-walk-alone-becomes-the-oldest-artist-to-reach-number-1__29563/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Пікірлері ==
«Blinding Lights» оң пікірлерге ие болып, сыншылардың жаппай мойындауына ие болды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://wordpress.com/log-in?redirect_to=https%3A%2F%2Fsoundigestdotcom.wordpress.com%2Fwp-admin%2F/|title=The Weeknd Takes Us Back to the '80s With &quot;Blinding Lights&quot;|website=Sound Digest|access-date=2020-05-10|archive-date=2021-07-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210724205403/https://soundigest.com/2019/12/04/the-weeknd-blinding-lights-review/amp/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;guardian&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/music/2020/nov/30/the-20-best-songs-of-2020|title=The 20 Best Songs of 2020|first=Ben|last=Beaumont-Thomas|date=2020-11-30|website=The Guardian|access-date=2020-12-01|archive-date=2020-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20201130060503/https://www.theguardian.com/music/2020/nov/30/the-20-best-songs-of-2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;nytimes&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.nytimes.com/2020/04/01/arts/music/the-weeknd-after-hours-review.html|title=The Weeknd's Gleamy, Seamy Pop Returns|first=Jon|last=Caramanica|date=2020-04-01|website=The New York Times|access-date=2020-04-23|archive-date=2020-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20200401194004/https://www.nytimes.com/2020/04/01/arts/music/the-weeknd-after-hours-review.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;billboard&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/columns/pop/9338020/the-weeknd-after-hours-career-analysis|title=Don't Forget How Unlikely The Weeknd Once Seemed as a Reliable Pop Superstar|first=Andrew|last=Unterberger|date=2020-03-03|website=Billboard|access-date=2020-05-02|archive-date=2021-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20210304115227/https://www.billboard.com/articles/columns/pop/9338020/the-weeknd-after-hours-career-analysis|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ''[[Billboard]]'' журналы оны 2020 жылдың ең үздік әндерінің бірі деп атаса, ''[[Consequence of Sound]]'' 2020 жылдың ең үздік әні деп таныды; біріншісі оның ностальгиялық тартымдылығын атап өтсе,&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/media/lists/best-songs-2020-top-100-9494940|title=The 100 Best Songs of 2020: Staff List|first=Josh|last=Glicksman|date=2020-12-08|access-date=2020-12-09|archive-date=2020-12-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20201208222908/https://www.billboard.com/amp/articles/news/list/9494940/best-songs-2020-top-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; екіншісі «блокбастер [[Рифф (музыка)|рифф]]інің үстіне құрылған әуезді романтиканы» жоғары бағалады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://consequenceofsound.net/2020/12/top-50-songs-of-2020/6/|title=Top 50 Songs of 2020|first=Michael|last=Roffman|website=Consequence of Sound|date=2020-12-03|access-date=2021-06-17|archive-date=2021-02-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210228234359/https://consequenceofsound.net/2020/12/top-50-songs-of-2020/6/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ''[[Variety]]'' журналы «Blinding Lights» туындысын жылдың ең үздік жазбасы деп атап: «Бұл — сөзсіз 2020 жылдың айтулы әндерінің бірі. Шығармада тура 1985 жылдан келгендей тап-таза синтезаторлық [[Хук (музыка)|хук]] бар. Бұл жазба күш-қуат пен қиындықтарды жеңудің символына айналды», — деп сипаттады.&lt;ref name=&quot;variety&quot;&gt;{{cite web|url=https://variety.com/2020/music/news/weeknd-blinding-lights-hitmakers-record-of-the-year-1234846143/|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Is Variety's Hitmakers Record of the Year|first=Jem|last=Aswad|website=Variety|date=2020-12-03|access-date=2020-12-04|archive-date=2021-01-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20210122234657/https://variety.com/2020/music/news/weeknd-blinding-lights-hitmakers-record-of-the-year-1234846143/amp/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; «Blinding Lights» ''[[Stereogum]]'' басылымы тарапынан 2019 жылдың ең үздік әндерінің бірі болып аталды, ал редактор Крис ДеВиль 80-жылдардың эстетикасы мен атмосферасын мақтап: «80-жылдар ешқашан өлмейді — немесе, ең құрығанда, біздің ұжымдық қиялымыздағы 80-жылдардың гламурлы неоны ешқашан сөнбейді», — деп атап өтті.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.stereogum.com/2067368/best-pop-songs-2019/franchises/2019-in-review/|title=The Best Pop Songs of 2019|website=Stereogum|access-date=2020-01-22|archive-date=2021-07-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210724205405/https://www.stereogum.com/2067368/the-top-40-pop-songs-of-2019/columns/the-week-in-pop/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== Қорытынды тізімдер ===
Ескерту: * — тізімге орны көрсетілмей енгізілгенін білдіреді
{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot;
|+
!Басылым
!Тізім
!Ранг
!Сілтеме
|-
| scope=&quot;row&quot;|[[Amazon Music]]
|Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|3
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://music.amazon.co.uk/playlists/B08C1LN518|title=Best Songs of 2020|publisher=Amazon|accessdate=2020-12-21|archive-date=2021-04-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20210426084018/https://music.amazon.co.uk/playlists/B08C1LN518|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|[[Apple Music]]
|The 100 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;| *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://music.apple.com/us/playlist/the-100-best-songs-of-2020/pl.078970e433ee4c19a03b67a1106b9526|title=The 100 Best Songs of 2020|work=Apple Music|accessdate=2020-12-21|archive-date=2020-12-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20201211071605/https://music.apple.com/us/playlist/the-100-best-songs-of-2020/pl.078970e433ee4c19a03b67a1106b9526|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''{{iw|Atwood Magazine|Atwood|en|Atwood Magazine}}'' 
|Anthony Kozlowski’s Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|8
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://atwoodmagazine.com/bs2020-the-best-songs-of-2020-according-to-anthony/|title=The Best Songs of 2020 (According to Anthony)|first=Anthony|last=Kozlowski|website=Atwood|date=2020-12-31|accessdate=2021-05-02|archive-date=2021-01-04|archive-url=https://archivetoday.com/20210104215144/https://atwoodmagazine.com/bs2020-the-best-songs-of-2020-according-to-anthony/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[BBC News]]''
| The 7 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/culture/article/20201119-the-best-albums-and-songs-of-2020|title=The Best Songs of 2020|website=BBC|date=2020-11-19|accessdate=2020-12-22|archive-date=2020-11-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20201120000740/https://www.bbc.com/culture/article/20201119-the-best-albums-and-songs-of-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot; rowspan=&quot;2&quot;|''[[Billboard]]''
|The 100 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|2
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/news/list/9494940/best-songs-2020-top-100|title=The 100 Best Songs of 2020: Staff List|first=Josh|last=Glicksman|work=Billboard|date=2020-12-08|accessdate=2020-12-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20201211173512/https://www.billboard.com/articles/news/list/9494940/best-songs-2020-top-100|archive-date=2020-12-11|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|The 30 Best Pop Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/news/list/9497730/best-pop-songs-2020/|title=The 30 Best Pop Songs of 2020: Staff List|first=Andrew|last=Unterberger|work=Billboard|date=2020-12-11|accessdate=2020-12-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20201211173043/https://www.billboard.com/articles/news/list/9497730/best-pop-songs-2020/|archive-date=2020-12-11|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[BuzzFeed]]''
|The Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.buzzfeed.com/natashajokic1/best-songs-2020|title=Here Are the Best Songs of 2020|first=Natasha|last=Jokic|work=BuzzFeed|date=2020-12-13|accessdate=2020-12-21|archive-date=2021-02-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20210227230853/https://www.buzzfeed.com/natashajokic1/best-songs-2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''{{iw|The Citizen (South African newspaper)|The Citizen|en|The Citizen (South African newspaper)}}'' 
|The Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://citizen.co.za/lifestyle/your-life-entertainment-your-life/entertainment-music/2407360/are-these-the-best-songs-of-2020/|title=Are these the best songs of 2020?|first=Gilda|last=Narsimdas|work=The Citizen|date=2020-12-15|accessdate=2020-12-21|archive-date=2021-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302200921/https://citizen.co.za/lifestyle/your-life-entertainment-your-life/entertainment-music/2407360/are-these-the-best-songs-of-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Consequence of Sound]]''
|The Top 50 Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|1
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://consequenceofsound.net/2020/12/top-50-songs-of-2020/|title=Top 50 Songs of 2020|first=Michael|last=Roffman|work=Consequence of Sound|date=2020-12-03|accessdate=2020-12-21|archive-date=2021-01-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20210123081858/https://consequenceofsound.net/2020/12/top-50-songs-of-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[The Diamondback]]''
|20 Favorite Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|5
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://dbknews.com/2020/12/14/the-diamondback-top-songs-2020-wap-watermelon-sugar-blinding-lights/|title=The Diamondback's 20 Favorite Songs of 2020|work=The Diamondback|date=2020-12-14|access-date=2021-01-22|archive-date=2021-01-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20210110093030/https://dbknews.com/2020/12/14/the-diamondback-top-songs-2020-wap-watermelon-sugar-blinding-lights/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Entertainment.ie]]''
|The 10 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|7
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://entertainment.ie/music/the-10-best-songs-of-2020-470039/|title=The Ten Best Songs of 2020|first=Lauren|last=Murphy|work=Entertainment.ie|access-date=2021-01-15|archive-date=2021-05-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20210503091218/https://entertainment.ie/music/the-10-best-songs-of-2020-470039/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[The Fader]]''
|The 100 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|26
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.thefader.com/2020/12/17/100-best-songs-2020-list-haim-bad-bunny-bladee-rank|title=The 100 best songs of 2020|first=Salvatore|last=Maicki|work=The Fader|date=2020-12-17|accessdate=2020-12-21|archive-date=2020-12-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20201220082330/https://www.thefader.com/2020/12/17/100-best-songs-2020-list-haim-bad-bunny-bladee-rank|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''Flood''
|The Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|1
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://floodmagazine.com/83334/the-best-songs-of-2020/|title=The Best Songs of 2020|first=Scott|last=Sterling|work=Flood Magazine|date=2020-12-09|access-date=2021-01-14|archive-date=2021-01-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20210127212206/https://floodmagazine.com/83334/the-best-songs-of-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''The Forty-Five''
|The 45 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|6
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://thefortyfive.com/opinion/best-songs-of-2020/|title=The 45 Best Songs of 2020|first=Emma|last=Holbrook|work=The Forty-Five|date=2020-12-10|access-date=2021-01-14|archive-date=2020-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20201130161121/https://thefortyfive.com/opinion/best-songs-of-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''{{iw|Gaffa (magazine)|Gaffa|en|Gaffa (magazine)}}''
| The 20 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|1
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://gaffa.dk/artikel/146694/redaktionen-her-er-arets-bedste-udenlandske-sange/|title=The 20 Best Songs of 2020|first=Simone|last=Nowack|work=Gaffa|date=2020-12-12|access-date=2021-01-19|archive-date=2020-12-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20201213113610/https://gaffa.dk/artikel/146694/redaktionen-her-er-arets-bedste-udenlandske-sange/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Glamour]]''
| The 63 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.glamour.com/story/best-songs-of-2020|title=The 63 Best Songs of 2020 That Made Our Lives a Little Easier|first=Christopher|last=Rosa|work=[[Glamour]]|date=2020-12-17|access-date=2021-06-17|archive-date=2020-12-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20201218023526/https://www.glamour.com/story/best-songs-of-2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[The Guardian]]''
|The 20 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|6
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.theguardian.com/music/2020/nov/30/the-20-best-songs-of-2020|title=The 20 best sogns of 2020|first=Ben|last=Beaumont-Thomas|work=The Guardian|date=2020-11-30|accessdate=2020-12-21|archive-date=2021-06-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20210618115129/https://www.theguardian.com/music/2020/nov/30/the-20-best-songs-of-2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[The Houston Press]]''
| The Top 20 Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|3
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.houstonpress.com/music/20-most-2020-songs-of-2020-11522888|title=Top 20 &quot;Most 2020&quot; Songs of 2020|first=Jesse|last=Sendejas Jr.|website=Houston Press|date=2020-12-31|access-date=2021-06-17|archive-date=2021-02-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20210215081604/https://www.houstonpress.com/music/20-most-2020-songs-of-2020-11522888|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[IZM]]''
|The 10 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.izm.co.kr/contentRead.asp?idx=30428&amp;bigcateidx=19&amp;subcateidx=20&amp;view_tp=1&amp;view_sort=1|title=Best Songs of 2020|first=Lee|last=Honghyun|website=IZM|access-date=2021-01-14|archive-date=2020-12-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20201210083209/http://www.izm.co.kr/contentRead.asp?idx=30428&amp;bigcateidx=19&amp;subcateidx=20&amp;view_tp=1&amp;view_sort=1|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Los Angeles Times]]''
|The 50 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2020-12-09|title=The 50 best songs of 2020|url=https://www.latimes.com/entertainment-arts/music/story/2020-12-09/the-50-best-songs-of-2020|access-date=2020-12-21|website=Los Angeles Times|language=en-us|archive-date=2020-12-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20201209220036/https://www.latimes.com/entertainment-arts/music/story/2020-12-09/the-50-best-songs-of-2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[New Straits Times]]''
| The 4 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nst.com.my/news/nation/2020/12/653353/2020s-most-memorable-folks|title=2020's Most Memorable Folks|first=Ahmad|last=Othman|website=New Straits Times|date=2020-12-31|access-date=2021-01-15|archive-date=2021-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210501232902/https://www.nst.com.my/news/nation/2020/12/653353/2020s-most-memorable-folks|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[The New York Times]]''
| Lindsay Zoladz’s Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|7
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2020/12/07/arts/music/best-songs.html|title=Best Songs of 2020|website=[[The New York Times]]|last1=Pareles|first1=Jon|last2=Caramanica|first2=Jon|last3=Zoladz|first3=Lindsay|date=2020-12-07|access-date=2020-12-21|archive-date=2021-03-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20210319164356/https://www.nytimes.com/2020/12/07/arts/music/best-songs.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Our Culture Mag]]''
|The 25 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|3
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://ourculturemag.com/2021/01/02/the-25-best-songs-of-2020/|title=The 25 Best Songs of 2020|first=Konstantinos|last=Pappis|access-date=2021-01-02|archive-date=2021-01-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20210102235003/https://ourculturemag.com/2021/01/02/the-25-best-songs-of-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Pinkvilla]]''
|The 10 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/hollywood/bye-bye-2020-10-songs-taylor-swift-justin-bieber-harry-styles-more-saved-year-586889?amp|title=Bye Bye 2020: 10 songs from Taylor Swift, Justin Bieber, Harry Styles &amp; more that saved the year|first=Pinkvilla|last=Desk|website=Pinkvilla|date=2020-12-29|access-date=2021-01-15|archive-date=2021-01-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20210122093829/https://www.pinkvilla.com/entertainment/hollywood/bye-bye-2020-10-songs-taylor-swift-justin-bieber-harry-styles-more-saved-year-586889?amp|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Pitchfork]]''
|The 100 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|23
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Pitchfork|title=The 100 Best Songs of 2020|url=https://pitchfork.com/features/lists-and-guides/best-songs-2020/|access-date=2020-12-23|website=Pitchfork|language=en-us|archive-date=2021-02-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20210210145510/https://pitchfork.com/features/lists-and-guides/best-songs-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Refinery29]]''
|The 29 Best Songs of the Year
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.refinery29.com/en-us/2020/12/10216132/best-songs-artists-2020-taylor-swift-chloe-halle-twice|title=The 29 Best Songs of The Year|first=Natalie|last=Morin|date=2020-12-21|access-date=2020-12-22|archive-date=2021-07-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20210702125409/https://www.refinery29.com/amp/en-us/2020/12/10216132/best-songs-artists-2020-taylor-swift-chloe-halle-twice|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Rolling Stone]]''
|The 50 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|4
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;RS&quot;&gt;{{Cite web|last=Blake, Jonathan Bernstein,Jon Blistein,Jon Dolan,Brenna Ehrlich,Jon Freeman,Kory Grow,Christian Hoard,Elias Leight,Angie Martoccio,Claire Shaffer,Rob Sheffield,Emily; Bernstein, Jonathan; Blistein, Jon; Dolan, Jon; Ehrlich, Brenna; Freeman, Jon; Grow, Kory; Hoard, Christian; Leight, Elias.|date=2020-12-07|title=Year in Review: The 50 Best Songs of 2020|url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-songs-2020-1097442/|access-date=2020-12-21|website=Rolling Stone|language=en-us|archive-date=2021-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20210322094511/https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-songs-2020-1097442/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Slate]]''
|Chris Molanphy’s Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|6
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Molanphy|first=Chris|date=2020-12-19|title=America Spent 2020 Retreating Into the Sounds of the Past|url=https://slate.com/culture/2020/12/best-songs-2020-weeknd-disco-nostalgia-billboard-charts.html|access-date=2020-12-21|website=Slate Magazine|language=en|archive-date=2020-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20201219130227/https://slate.com/culture/2020/12/best-songs-2020-weeknd-disco-nostalgia-billboard-charts.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Spin (журнал)|Spin]]''
| The 30 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|6
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.spin.com/featured/30-best-songs-2020/|title=The 30 Best Songs of 2020|website=Spin|access-date=2020-12-22|archive-date=2020-12-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20201217174210/https://www.spin.com/featured/30-best-songs-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|[[Spotify]]
|The Best Pop Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|1
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Today's Top Hits Presents... Best Pop Songs of 2020, a playlist by Spotify|url=https://open.spotify.com/playlist/37i9dQZF1DX5QPo288x03n|access-date=2020-12-21|website=Spotify|language=en|archive-date=2020-12-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20201212125220/https://open.spotify.com/playlist/37i9dQZF1DX5QPo288x03n|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Stereogum]]''
| The Top 40 Pop Songs of 2019
| style=&quot;text-align:center;&quot;|32
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.stereogum.com/2067368/the-top-40-pop-songs-of-2019/columns/the-week-in-pop/|title=The Top 40 Pop Songs of 2019|first=Chris|last=DeVille|work=Stereogum|date=2019-12-12|accessdate=2021-05-02|archive-date=2021-07-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210724205405/https://www.stereogum.com/2067368/the-top-40-pop-songs-of-2019/columns/the-week-in-pop/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot; rowspan=&quot;2&quot;|''[[Uproxx]]''
|The 50 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|37
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2020-12-02|title=The 50 Best Songs Of 2020|url=https://uproxx.com/music/best-songs-2020-list/|access-date=2020-12-21|website=UPROXX|archive-date=2020-12-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20201207161831/https://uproxx.com/music/best-songs-2020-list/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|Music Critics Poll: The Best Songs of The Year
| style=&quot;text-align:center;&quot;|3
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://uproxx.com/music/uproxx-music-critics-poll-best-songs-2020/|title=The 2020 Uproxx Music Critics Poll: The Best Songs Of The Year|work=Uproxx|date=2020-12-15|accessdate=2020-12-21|archive-date=2021-07-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210724205404/https://uproxx.com/music/uproxx-music-critics-poll-best-songs-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[USA Today]]''
|The 10 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|5
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.usatoday.com/story/entertainment/music/2020/12/16/best-songs-2020-billie-eilish-bob-dylan-cardi-b-megan-thee-stallion-the-weeknd-taylor-swift-dua-lipa/3875986001/|title=The 10 Best Songs of 2020|website=USA Today|date=2020-12-16|access-date=2020-12-22|archive-date=2021-04-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20210429175053/https://www.usatoday.com/story/entertainment/music/2020/12/16/best-songs-2020-billie-eilish-bob-dylan-cardi-b-megan-thee-stallion-the-weeknd-taylor-swift-dua-lipa/3875986001/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot; rowspan=&quot;2&quot;|[[Tidal (сервис)|Tidal]]
|Songs of the Year 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|6
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|title=Songs of the Year 2020|url=https://tidal.com/browse/playlist/65e2481b-f921-4c35-aa8c-c07077d40260|access-date=2020-12-21|website=Tidal|archive-date=2020-12-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20201211130658/https://tidal.com/browse/playlist/65e2481b-f921-4c35-aa8c-c07077d40260|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|Best Pop Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|2
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|title=Best of Pop 2020|url=https://tidal.com/browse/playlist/0d68e058-fe9c-444d-adf7-76d6e2138885|access-date=2020-12-21|website=Tidal|archive-date=2020-12-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20201211131203/https://tidal.com/browse/playlist/0d68e058-fe9c-444d-adf7-76d6e2138885|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[WatchMojo]]''
| The Top 10 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|1
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://watchmojo.com/video/id/35982|title=Top 10 Best Songs of 2020|website=WatchMojo|access-date=2020-12-22|archive-date=2020-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20201216203823/https://watchmojo.com/video/id/35982|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

== Марапаттар мен номинациялар ==
2020 жылы «Blinding Lights» хиті мен оның негізгі альбомының орасан зор жетістігіне қарамастан, Weeknd 2020 жылдың 24 қарашасында өткен [[Грэмми (2020)|63-ші жыл сайынғы Грэмми сыйлығы]]нда нөл номинацияға ие болды. Бұл қимыл көптеген қайшылықтар тудырды және сыншылар мен жанкүйерлерді, сондай-ақ Тесфаенің өзін таң қалдырды. Ол әлеуметтік желілер арқылы жауап беріп, Грэммиді «жемқор» деп атады.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Aniftos|first=Rania|url=https://www.billboard.com/articles/news/awards/9489770/the-weeknd-lashes-out-recording-academy|title=The Weeknd Calls Out Recording Academy After Nominations Snub: 'The Grammys Remain Corrupt'|work=[[Billboard]]|date=2020-11-24|archivedate=2021-01-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210108022707/https://www.billboard.com/articles/news/awards/9489770/the-weeknd-lashes-out-recording-academy|access-date=2021-06-17}}&lt;/ref&gt; Оның 2021 жылдың 7 ақпанында [[Супербоул|Ұлттық футбол лигасының Суперкубогы]]нда өнер көрсететіні туралы хабарландыру, сондай-ақ оны поп немесе R&amp;B ретінде ұсыну керек пе деген шатасулар ол ұсынылған барлық санаттардағы немқұрайлылыққа ықпал етті деген болжамдар болды.&lt;ref&gt;{{cite web|title=The Weeknd Received Zero Grammy Nominations, Responds on Twitter|url=https://www.vulture.com/2020/11/the-weeknd-snub-2021-grammy-nominations.html|access-date=2020-11-25|archive-date=2021-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20210107223940/https://www.vulture.com/2020/11/the-weeknd-snub-2021-grammy-nominations.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; [[Харви Мейсон (кіші)|Харви Мейсон]], [[Дыбыс жазу өнері мен ғылымдарының ұлттық академиясы]]ның уақытша президенті, реакцияға жауап берді:
&lt;blockquote&gt;Біз The Weeknd-тің номинацияға ие болмағанына көңілі қалғанын түсінеміз. Мен таңғалдым және оның сезіміне ортақтаса аламын. Оның биылғы музыкасы керемет болды, ал оның музыкалық қауымдастық пен жалпы әлемге қосқан үлесі жалпының таңданысына лайық. Біз оның алдағы Суперкубокта өнер көрсететінін білгенде қатты толқыдық, сондай-ақ оның алдыңғы демалыс күндері «Грэмми» сахнасында да өнер көрсеткенін қалар едік. Өкінішке орай, жыл сайын номинациялар саны лайықты әртістердің санынан аз болып жатады. Бірақ әріптестер дауыс беретін жалғыз музыкалық марапат ретінде біз жаһандық қауымдастығымызды құрайтын көптеген тамаша әртістерге жарық түсіре отырып, музыкадағы үздіктікті мойындауды және атап өтуді жалғастырамыз. Нақты айта кететін жайт, барлық санаттар бойынша дауыс беру The Weeknd-тің Суперкубоктағы өнер көрсетуі жарияланғанға дейін баяғыда-ақ аяқталған болатын, сондықтан бұл жағдай номинация процесіне ешқандай әсер ете алмас еді. Барлық «Грэмми» номинанттары дауыс берушілермен өздерінің көрнекті жетістіктері үшін танылды және біз олардың барлығын құттықтаймыз.&lt;ref&gt;{{cite web|title=The Weeknd Lashes Out at Recording Academy: &quot;The Grammys Remain Corrupt&quot;|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/the-weeknd-lashes-out-at-recording-academy-the-grammys-remain-corrupt|access-date=2020-11-25|archive-date=2021-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20210107223936/https://www.hollywoodreporter.com/news/the-weeknd-lashes-out-at-recording-academy-the-grammys-remain-corrupt|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;

Кейінірек Weeknd 2021 жылдың қаңтарындағы немқұрайлылыққа қатысты мәлімдеме жасап, онда ол бұл «шабуыл» сияқты болғанын айтты: «Тыңдаңызшы, маған жеке өзіме бәрібір. Менде қазір мен үшін ештеңе білдірмейтін үш ГРЭММИ бар, әлбетте… Бұл «О, мен ГРЭММИДІ қалаймын!» деген сияқты емес. Қалай болғанда да, мен сөз сөйлей алмаймын. Марапаттар туралы ұмытыңыз».&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.etonline.com/the-weeknd-says-his-3-grammy-wins-mean-nothing-to-him-now-159715|title=The Weeknd Says His 3 GRAMMY Wins Mean Nothing to Him Now|work=[[Entertainment Tonight]]|last=Gawley|first=Paige|date=2021-01-28|access-date=2021-02-07|archive-date=2021-02-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20210208215148/https://www.etonline.com/the-weeknd-says-his-3-grammy-wins-mean-nothing-to-him-now-159715|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! Жылы
! Марапаты
! Санаты
! Натижесі
! Сілтемесі
|-
!scope=&quot;row&quot; rowspan=&quot;27&quot;| 2020
| rowspan=&quot;2&quot; | {{iw|American Music Awards||en|American Music Awards of 2020}}
| {{iw|American Music Award for Video of the Year|Favorite Music Video|en|American Music Award for Video of the Year}}
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;2&quot;|&lt;ref&gt;{{cite journal|url=https://www.billboard.com/articles/news/awards/9472722/2020-amas-nominations|title=The Weeknd, Roddy Ricch Top 2020 AMAs Nominations|journal=Billboard|last=Warner|first=Denise|date=2020-10-26|access-date=2020-10-26|archive-date=2020-10-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20201026141334/https://www.billboard.com/articles/news/awards/9472722/2020-amas-nominations|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|- 
| {{iw|American Music Award for Favorite Pop/Rock Song|Favorite Song — Pop/Rock|en|American Music Award for Favorite Pop/Rock Song}}
| {{Nom}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[Camerimage|Camerimage International Film Festival]]
| Best Music Video
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;2&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://camerimage.pl/en/laureaci-energacamerimage-2020/|title=EnergaCamerimage 2020 Winners!|publisher=Camerimage International Film Festival|date=2020-11-21|access-date=2020-11-21|archive-date=2020-11-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121210359/https://camerimage.pl/en/laureaci-energacamerimage-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| Best Cinematography in Music Video
| {{nom}}
|-
| [[Danish Music Awards]]
| International Hit of the Year
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|language=da|url=http://gaffa.dk/nyhed/146492/danish-music-awards-og-vinderne-er|title=Danish Music Awards: Og vinderne er...|work=Gaffa|date=2020-11-29|accessdate=2021-05-28|archive-date=2021-06-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210628121633/https://gaffa.dk/nyhed/146492/danish-music-awards-og-vinderne-er|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| 
| {{iw|Premios 40 Principales for Best International Song|Best International Song|en|Best International Song}}
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;2&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|language=es|url=https://www.explica.co/complete-list-of-2020-los40-music-awards-winners/|title=Complete list of 2020 LOS40 Music Awards winners|website=Explica|date=2020-12-06|access-date=2020-12-06|archive-date=2021-01-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20210119173634/https://www.explica.co/complete-list-of-2020-los40-music-awards-winners/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|- 
| {{iw|Los Premios 40 Principales for Best International Video|Best International Video|en|Los Premios 40 Principales for Best International Video}}
| {{won}}
|- 
|rowspan=&quot;2&quot;| {{iw|2020 MTV Europe Music Awards|MTV Europe Music Awards|en|2020 MTV Europe Music Awards}}
| [[MTV Europe Music Award for Best Song|Best Song]]
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;2&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Heller|first=Corinne|date=2020-11-08|title=BTS Wins Big at 2020 MTV EMA: See the Full List of Winners|url=https://www.eonline.com/news/1206318/bts-wins-big-at-2020-mtv-ema-see-the-full-list-of-winners|access-date=2020-11-09|website=E-Online|archive-date=2020-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20201130063312/https://www.eonline.com/ap/amp/news/1206349/bts-wins-big-at-2020-mtv-ema-see-the-full-list-of-winners|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[MTV Europe Music Award for Best Video|Best Video]]
| {{nom}}
|- 
| {{iw|2020 MTV Millennial Awards Brazil|MTV Millennial Awards Brasil|en|2020 MTV Millennial Awards Brazil}}
| Global Hit
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.uol.com.br/splash/noticias/2020/09/24/mtv-miaw-2020-vencedores.htm|title=MTV Miaw 2020: Confira os vencedores da premiação|author=Splash|work=[[Universo Online]]|date=2020-09-24|access-date=2021-02-12|language=pt|archive-date=2020-09-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200928034313/https://www.uol.com.br/splash/noticias/2020/09/24/mtv-miaw-2020-vencedores.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;6&quot;| [[MTV Video Music Awards салтанаты 2020|MTV Video Music Awards]]
| [[Жылдың үздік бейнесі үшін MTV Video Music Award|Video of the Year]]
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;6&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://variety.com/2020/music/news/2020-mtv-vma-winners-list-1234750218/|title=MTV Video Music Awards: The Complete Winners List|publisher=[[Variety]]|access-date=2020-09-30|archive-date=2021-02-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210224213427/https://variety.com/2020/music/news/2020-mtv-vma-winners-list-1234750218/amp/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{iw|MTV Video Music Award for Best Cinematography|Best Cinematography|en|MTV Video Music Award for Best Cinematography}}
| {{nom}} 
|- 
| {{iw|MTV Video Music Award for Best Direction|Best Direction|en|MTV Video Music Award for Best Direction}}
| {{nom}}
|- 
| {{iw|MTV Video Music Award for Best Editing|Best Editing|en|MTV Video Music Award for Best Editing}}
| {{nom}}
|- 
| {{iw|MTV Video Music Award for Best R&amp;B Video|Best R&amp;B|en|MTV Video Music Award for Best R&amp;B Video}}
| {{won}}
|-
| Song of Summer
| {{nom}}
|-
| [[MTV Video Music Awards Japan]]
| Best Male Video — International
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|language=ja|url=http://www2.mtvjapan.com/vmaj/2020/winners.html|title=VMAJ 2020 Winners|publisher=MTV|access-date=2020-11-08|archive-date=2020-10-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20201030031026/http://www2.mtvjapan.com/vmaj/2020/winners.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Nickelodeon Mexico Kids' Choice Awards]]
| Global Hit
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.trendybynick.com/kca/los-kids-choice-awards-mexico-2020-ya-tienen-ganadores/|title=¡Los Kids´ Choice Awards México 2020 ya tienen ganadores!|publisher=Nickelodeon|date=2020-11-04|access-date=2020-11-06|archive-date=2021-05-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20210512155202/https://www.trendybynick.com/kca/los-kids-choice-awards-mexico-2020-ya-tienen-ganadores/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[NRJ Music Award]]
| International Song of the Year
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;2&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|title=NRJ Music Awards 2020 : le tapis rouge et les lauréats|work=[[Paris Match]]|url=https://www.parismatch.com/People/NRJ-Music-Awards-2020-toutes-les-photos-du-tapis-rouge-1715273|language=fr|date=2020-12-05|access-date=2020-12-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20201206010313/https://www.parismatch.com/People/NRJ-Music-Awards-2020-toutes-les-photos-du-tapis-rouge-1715273|archive-date=2020-12-06}}&lt;/ref&gt;
|-
| Video of the Year
| {{nom}}
|- 
| {{iw|46th People's Choice Awards|E! People’s Choice Awards|en|46th People's Choice Awards}}
| Music Video of the Year
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://pca.eonline.com/music/the-music-video-of-2020|title=The Music Video 2020|publisher=E|date=2020-10-01|access-date=2021-06-17|archive-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624195615/https://pca.eonline.com/music/the-music-video-of-2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Rockbjörnen]]
| International Song of the Year
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|language=sv|url=http://aftonbladet.se/nojesbladet/musik/rockbjornen/a/op4awm/rockbjornen-2020--allt-du-behover-veta|title=Rockbjörnen 2020 – allt du behöver veta|work=[[Aftonbladet]]|date=2020-07-06|accessdate=2021-05-28|archive-date=2021-06-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210628011623/https://www.aftonbladet.se/nojesbladet/musik/rockbjornen/a/op4awm/rockbjornen-2020--allt-du-behover-veta|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|- 
|rowspan=&quot;4&quot;| {{iw|2020 UK Music Video Awards|UK Music Video Awards|en|2020 UK Music Video Awards}}{{efn|Режиссер [[Anton Tammi]] және Somesuch продюсерлік компаниясы да ''After Hours'' видеосы бойынша атқарған жұмыстары үшін тиісінше Best Director және Best Production Company номинацияларында марапаттарға ие болды.&lt;ref name=&quot;OfficialVideo&quot;/&gt;}}
| Best Pop Video — International
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;4&quot;|&lt;ref name=&quot;OfficialVideo&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.musicweek.com/talent/read/uk-music-video-awards-2020-winners-revealed/081818|title=UK Music Video Awards 2020 winners revealed|last=Paine|first=Andre|website=[[Music Week]]|date=2020-11-06|access-date=2020-11-06|archive-date=2020-11-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20201106122305/https://www.musicweek.com/talent/read/uk-music-video-awards-2020-winners-revealed/081818|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| Best Cinematography in a Video
| {{nom}}
|-
| Best Colour Grading in a Video
| {{nom}}
|-
| Best Live Video
| {{nom}}
|-
| [[Variety]]'s Hitmakers
| Record of the Year
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://variety.com/2020/music/news/weeknd-blinding-lights-hitmakers-record-of-the-year-1234846143/|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Is Variety's Hitmakers Record of the Year|first=Jem|last=Aswad|website=Variety|date=2020-12-03|access-date=2020-12-06|archive-date=2021-01-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20210122234657/https://variety.com/2020/music/news/weeknd-blinding-lights-hitmakers-record-of-the-year-1234846143/amp/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; rowspan=&quot;21&quot;| 2021
| [[Композиторлар, авторлар және баспагерлердің америкалық қоғамы|ASCAP Pop Music Awards]]
| Award Winning Songs
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ascap.com/popawards21|title=Winning Songwriters &amp; Publishers|work=ASCAP|access-date=2021-04-18|archive-date=2021-04-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20210416213629/https://www.ascap.com/popawards21|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|- 
| rowspan=&quot;5&quot; |{{iw|2021 Billboard Music Awards|''Billboard'' Music Awards|en|2021 Billboard Music Awards}}
| {{iw|Billboard Music Award for Top Hot 100 Song|Top Hot 100 Song|en|Billboard Music Award for Top Hot 100 Song}}
| {{won}}
| rowspan=&quot;5&quot;  style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/music/awards/billboard-music-awards-2021-finalists-full-list-9565011|title=The Weeknd Leads All Finalists for the 2021 Billboard Music Awards: See the Full List|first=Denise|last=Warner|website=Billboard|date=2021-04-29|accessdate=2021-05-01|archive-date=2021-05-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20210525010559/https://www.billboard.com/amp/articles/news/awards/9565011/billboard-music-awards-2021-finalists-full-list|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|- 
| {{iw|Billboard Music Award for Top Radio Song|Top Radio Song|en|Billboard Music Award for Top Radio Song}}
| {{won}}
|- 
| {{iw|Billboard Music Award for Top R&amp;B Song|Top R&amp;B Song|en|Billboard Music Award for Top R&amp;B Song}}
| {{won}}
|-
| {{iw|Billboard Music Award for Top Selling Song|Top Selling Song|en|Billboard Music Award for Top Selling Song}}
| {{nom}}
|-
| [[Billboard Music Award for Top Streaming Song (Audio)|Top Streaming Song]]
| {{nom}}
|- 
| {{iw|Gaffa (magazine)|''GAFFA'' Awards (Denmark)|en|Gaffa (magazine)}}
| International Hit of the Year
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|language=da|url=http://gaffa.dk/nyhed/147632/gaffa-prisen-2021-og-de-nominerede-er/|title=GAFFA-PRISEN 2021: Og de nominerede er...|work=Gaffa|date=2021-02-15|accessdate=2021-05-28|archive-date=2021-06-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210628032731/https://gaffa.dk/nyhed/147632/gaffa-prisen-2021-og-de-nominerede-er/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|- 
| {{iw|Gaffa (magazine)|''GAFFA'' Awards Sweden)|en|Gaffa (magazine)}}
| International Song of the Year
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|language=sv|url=http://gaffa.se/nyhet/148857/gaffa-priset-2021-och-vinnarna-aer|title=GAFFA-Priset 2021 – och vinnarna är ...|work=Gaffa|date=2021-04-26|accessdate=2021-05-28|archive-date=2021-06-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210605153106/https://gaffa.se/nyhet/148857/gaffa-priset-2021-och-vinnarna-aer/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|- 
| rowspan=&quot;5&quot; |{{iw|2021 iHeartRadio Music Awards|iHeartRadio Music Awards|en|2021 iHeartRadio Music Awards}}
| Song of the Year
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;5&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iheart.com/content/2021-04-07-2021-iheartradio-music-awards-see-the-full-list-of-nominees/|title=2021 iHeartRadio Music Awards: See The Full List of Nominees|first=Taylor|last=Fields|website=IHeart|date=2021-04-07|access-date=2021-06-17|archive-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624201053/https://www.iheart.com/alternate/amp/2021-04-07-2021-iheartradio-music-awards-see-the-full-list-of-nominees/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| Titanium Song of the Year
| {{won}}
|- 
| {{iw|IHeartRadio Music Award for Best Music Video|Best Music Video|en|IHeartRadio Music Award for Best Music Video}}
| {{nom}}
|-
| Best Lyrics
| {{nom}}
|-
| TikTok Bop of the Year
| {{won}}
|- 
| {{iw|Juno Awards of 2021|Juno Awards|en|Juno Awards of 2021}}
| [[Жылдың синглы үшін Джуно сыйлығы|Single of the Year]]
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.cbc.ca/news/entertainment/junos-2021-opening-night-1.6054470|title=Juno Awards 2021: The Weeknd wins three awards at virtual opening night|publisher=Juno Awards|accessdate=2021-06-06|archive-date=2021-06-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20210614112514/https://www.cbc.ca/amp/1.6054470|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|- 
| {{iw|2021 Kids' Choice Awards|Kids' Choice Awards|en|2021 Kids' Choice Awards}}
| Best Song
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Grein|first1=Paul|url=https://www.billboard.com/articles/news/awards/9519632/2021-kids-choice-awards-nominations-music/|title=Justin Bieber Is Top Music Nominee at 2021 Nickelodeon Kids' Choice Awards|work=Billboard|access-date=2021-02-02|date=2021-02-02|archive-date=2021-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210205014131/https://www.billboard.com/articles/news/awards/9519632/2021-kids-choice-awards-nominations-music/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| [[Канада композиторлар, авторлар және музыкалық баспагерлер қоғамы|SOCAN Awards]]
| Pop Music Award
| {{won}}
| rowspan=&quot;2&quot;  style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.socanmagazine.ca/news/the-weeknd-keeps-winning-hitting-a-record-in-our-2021-socan-awards/|title=The Weeknd Keeps Winning, Hitting a Record in our 2021 SOCAN Awards|website=SOCAN|date=2021-05-27|access-date=2021-06-17|archive-date=2021-05-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20210527154751/https://www.socanmagazine.ca/news/the-weeknd-keeps-winning-hitting-a-record-in-our-2021-socan-awards/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| International Song Award
| {{won}}
|-
| [[Swiss Music Awards]]
| Best International Hit
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://swissmusicawards.ch/voting|title=Swiss Music Awards Nominees|publisher=Swiss Music Awards|access-date=2021-03-03|archive-date=2021-06-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210628065459/https://swissmusicawards.ch/voting/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[TEC Awards]]
| Outstanding Creative Achievement — Record Production/Single or Track
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.tecawards.org/winners-2021|title=Winners TEC Awards|publisher=[[TEC Awards]]|access-date=2020-01-26|archive-date=2021-01-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20210123143535/https://www.tecawards.org/winners-2021|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

== Коммерциялық жетістік ==
«Blinding Lights» 2019 жылдың 14 желтоқсанындағы шығарылымда [[Billboard Hot 100|''Billboard'' Hot 100]] чартында 11-орында дебют жасады, бірақ екінші аптасында-ақ 41 сатыға төмендеп, 52-орынға түсті.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.billboard.com/charts/hot-100|title=Top 100 Songs {{!}} Billboard Hot 100 Chart|website=Billboard|access-date=2019-12-16|archive-date=2020-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20200321134655/https://www.billboard.com/charts/hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Шығарылымның 12-аптасында бұл ән әншінің алғаш рет үздік ондыққа енген топ-10-дағы оныншы хиті болды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/charts/hot-100/2020-02-29|title=The Hot 100|date=2020-02-29|work=[[Billboard]]|accessdate=2020-03-24|archive-date=2020-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20200322124550/https://www.billboard.com/charts/hot-100/2020-02-29|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2020 жылдың 28 наурызында ән чартта екінші орынға көтерілді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9340653/roddy-ricch-the-box-harry-styles-adore-you-hot-100|title=Roddy Ricch's 'The Box' Leads Hot 100 for 11th Week, Harry Styles' 'Adore You' Hits Top 10|last=Trust|first=Gary|date=2020-03-23|work=[[Billboard]]|accessdate=2020-03-23|archive-date=2020-03-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20200323194713/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9340653/roddy-ricch-the-box-harry-styles-adore-you-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ол сондай-ақ 2020 жылдың 7 наурызында [[R&amp;B Songs]] чартында бірінші орынға жетті, бұл әншінің осы чарттағы жетінші чарттоппері болып рекорд орнатты, сонымен қатар онда рекордтық 21 апта бойы бірінші орында тұрды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/charts/r-and-b-songs/2020-03-14|title=Hot R&amp;B Songs Chart (August 10, 2020)|accessdate=2020-08-10|archive-date=2020-03-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20200320213545/https://www.billboard.com/charts/r-and-b-songs/2020-03-14|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last=Anderson|first=Trevor|url=https://www.billboard.com/articles/columns/hip-hop/9431949/weeknd-blinding-lights-breaks-rb-songs-chart-record|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Breaks No. 1 Record on Hot R&amp;B Songs Chart|work=Billboard|date=2020-08-10|accessdate=2020-08-10|archive-date=2020-09-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20200902114214/https://www.billboard.com/articles/columns/hip-hop/9431949/weeknd-blinding-lights-breaks-rb-songs-chart-record|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2020 жылдың 30 наурызында ән 2020 жылдың 4 сәуіріндегі шығарылымда рэпер [[Родди Рич]]тің «[[The Box]]&lt;nowiki/&gt;» синглін шыңнан ысырып, негізгі америкалық ''Billboard'' Hot 100 хит-парадында бірінші орынға көтерілді.&lt;ref name=&quot;BH100 Peak&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9346375/weeknd-blinding-lights-number-one-hot-100|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Hits No. 1 on Billboard Hot 100, Doja Cat's 'Say So' Enters Top 10|last=Trust|first=Gary|date=2020-03-30|work=Billboard|access-date=2020-03-31|archive-date=2020-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20200331195920/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9346375/weeknd-blinding-lights-number-one-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Сингл келесі аптада да бірінші позицияны сақтап қалды және «[[The Hills (ән)|The Hills]]&lt;nowiki/&gt;» әнінен кейін Weeknd үшін чартта бірнеше апта бойы көш бастаған үшінші туындысы болды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9352114/the-weeknd-blinding-lights-number-one-second-week-hot-100|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Shines at No. 1 on Billboard Hot 100 For Second Week|publisher=Billboard|date=2020-04-06|accessdate=2020-04-12|first=Gary|last=Trust|archive-date=2020-04-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20200406171845/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9352114/the-weeknd-blinding-lights-number-one-second-week-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; «Blinding Lights» Hot 100 чартының шыңында төрт апта бойы тұрды&lt;ref name=&quot;автоссылка12&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9366635/the-weeknd-blinding-lights-number-one-fourth-week-hot-100|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Leads Hot 100 for 4th Week, DaBaby &amp; Roddy Ricch's 'Rockstar' Launches in Top 10|work=[[Billboard]]|last=Trust|first=Gary|date=2020-04-27|accessdate=2020-04-27|archive-date=2020-04-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200428055259/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9366635/the-weeknd-blinding-lights-number-one-fourth-week-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; және жыл қорытындысы бойынша [[АҚШ 2020 жылғы қорытынды әндер тізімі (Billboard)|АҚШ 2020 жылғы ең үздік әндері тізімі]]нде бірінші орынды иеленді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/pro/the-weeknd-blinding-lights-hot-100-song-2020-year-in-charts|title=The Year in Charts 2020: The Weeknd's 'Blinding Lights' Is the No. 1 Hot 100 Song of the Year|website=Billboard|access-date=2020-12-03|archive-date=2021-04-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20210423103843/https://www.billboard.com/amp/articles/business/chart-beat/9493054/the-weeknd-blinding-lights-hot-100-song-2020-year-in-charts|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

«Blinding Lights» ''Billboard'' Hot 100 чартының үздік ондығында 57 апта және үздік бестігінде 43 апта өткізіп, осы негізгі америкалық хит-парадтың 62 жылдық тарихында абсолютті рекордтар орнатты.&lt;ref name=&quot;billboard21&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/news/9536569/olivia-rodrigo-drivers-license-number-one-eighth-week-hot-100|title=Olivia Rodrigo's 'Drivers License' Leads Hot 100 for 8th Week, The Weeknd's 'Blinding Lights' Marks a Year in Top 10|first=Gary|last=Trust|website=Billboard|access-date=2021-03-08|archive-date=2021-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20210311034032/https://www.billboard.com/articles/news/9536569/olivia-rodrigo-drivers-license-number-one-eighth-week-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ол сондай-ақ 2021 жылдың бірінші жартысында, 24 маусымға қарай топ-20 және топ-40 тізімдерінде болу апталарының саны бойынша жаңа рекордтар (тиісінше 71 және 76)&lt;!--және топ-100 тізімінде 80--&gt; орнатты.&lt;ref name=&quot;Weeknd80&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9591799/olivia-rodrigo-bts-history-made-on-billboard-charts-2021-first-half/|title=Here's the History Made on Billboard's Charts in the First Half of 2021: Olivia Rodrigo, BTS &amp; More|work=Billboard|last=Xander Zellner.|date=2021-06-24|access-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624170729/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9591799/olivia-rodrigo-bts-history-made-on-billboard-charts-2021-first-half/|archive-date=2021-06-24}}&lt;/ref&gt; Сонымен қатар, «Blinding Lights» үздік үштік Топ-3 тізімінде 21 апта бойы тұрып, апта саны бойынша рекордты қайталады, бұл «[[Closer (The Chainsmokers әні)|Closer]]&lt;nowiki/&gt;» ([[The Chainsmokers|Chainsmokers]]) және «[[Uptown Funk!]]&lt;nowiki/&gt;» ([[Марк Уотсон|Марк Ронсон]]) синглдерінің көрсеткіштерімен тең.&lt;ref name=&quot;billboard21&quot; /&gt; «Blinding Lights» чарттың 2021 жылғы 17 шілдедегі шығарылымы сәтінде чартта жалпы саны 83 апта бойы тұрып, ұзақтығы бойынша екінші ән болып табылады (рекорд [[Imagine Dragons]] тобының «[[Radioactive (Imagine Dragons әні)|Radioactive]]&lt;nowiki/&gt;» әніне тиесілі, 87 апта, 2012—14). Ән сонымен қатар Billboard тарихындағы барлық Hot 100 [[чарттоппер]]лерінің арасында чартта ең ұзақ тұру көрсеткішіне қол жеткізіп, «[[Party Rock Anthem]]&lt;nowiki/&gt;» ([[LMFAO]], 2011—12) әнінің 68 апталық нәтижесінен асып түсті.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/pro/lil-nas-x-montero-number-one-hot-100|title=Lil Nas X's 'Montero (Call Me by Your Name)' Debuts at No. 1 on Billboard Hot 100|first=Gary|last=Trust|website=Billboard|date=2021-04-05|accessdate=2021-04-06|archive-date=2021-07-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20210710205836/https://www.billboard.com/amp/articles/columns/hip-hop/9551483/lil-nas-x-montero-number-one-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2021 жылдың тамызында трек Billboard Hot 100 чартында ұзақ уақыт бойы тұру рекордын жаңартып, оны 88 аптаға жеткізді және Imagine Dragons тобының «Radioactive» әнінен асып түсті.&lt;ref name=&quot;soyuz90&quot;&gt;[https://www.soyuz.ru/news/18814 Хит The Weeknd «Blinding Lights» побил рекорд «Radioactive» Imagine Dragons в Billboard Hot 100] {{Wayback|url=https://www.soyuz.ru/news/18814|date=20211113224930}}. soyuz.ru 17.08.2021&lt;/ref&gt; Қыркүйек айында бұл рекорд 90 аптаға дейін жеткізілді.&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=en-us|url=https://www.billboard.com/charts/hot-100/2021-09-04/|title=The Hot 100|website=Billboard|date=2021-09-04|access-date=2022-02-04|archive-date=2022-02-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20220204184403/https://www.billboard.com/charts/hot-100/2021-09-04/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Сандық чарт [[Digital Song Sales]]-те ән 2020 жылдың 23 наурызында бірінші орынға шықты және Weeknd үшін оның бесінші чарттоппері болды. Сондай-ақ 30 наурызда бұл сингл бес жыл бұрын жарық көрген «The Hills» хитінен кейін алғаш рет ағындық чарт [[Streaming Songs]]-та көш бастады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9347609/the-weeknd-streaming-songs-number-one-blinding-lights|title=The Weeknd Scores First Streaming Songs No. 1 in 5 Years With 'Blinding Lights'|publisher=Billboard|date=2020-03-31|accessdate=2020-04-12|first=Gary|last=Trust|archive-date=2020-08-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20200819112220/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9347609/the-weeknd-streaming-songs-number-one-blinding-lights|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 13 сәуірде ән [[Pop Songs]] чартында бірінші орынға шығып, онда қатарынан емес алты апта бойы бірінші орында тұрды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9357012/drake-toosie-slide-number-one-hot-100-debut|title=Drake Makes Historic Debut at No. 1 on Billboard Hot 100 With 'Toosie Slide'|work=Billboard|last=Trust|first=Gary|date=2020-04-13|accessdate=2020-04-13|archive-date=2020-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20200413213538/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9357012/drake-toosie-slide-number-one-hot-100-debut|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ол сонымен қатар [[Goo Goo Dolls]] тобының «[[Iris (ән)|Iris]]&lt;nowiki/&gt;» синглімен рекордты бөлісіп, [[Radio Songs]] чартында қатарынан 18 апта бойы бірінші орында тұрды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9431815/harry-styles-watermelon-sugar-hot-100|title=Harry Styles' 'Watermelon Sugar' Surges to Top of Billboard Hot 100, Becoming His First No. 1|first=Gary|last=Trust|website=Billboard|date=2020-08-10|access-date=2020-08-12|archive-date=2020-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20200815155715/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9431815/harry-styles-watermelon-sugar-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9411108/dababy-rockstar-number-one-hot-100-third-week|title=DaBaby &amp; Roddy Ricch's 'Rockstar' Returns to No. 1 on Hot 100, Jack Harlow &amp; Lil Mosey Earn Their First Top 10s|website=Billboard|date=2020-06-29|access-date=2020-08-12|archive-date=2020-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200704053829/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9411108/dababy-rockstar-number-one-hot-100-third-week|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Кейінірек ол келесі екі апта бойы тағы да бірінші орынға оралды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9361802/weeknd-blinding-lights-three-weeks-number-one-hot-100|title=The Weeknd Returns to No. 1 on Billboard Hot 100, Doja Cat Hits Top 5, Post Malone Ties Top 10 Record|last=Trust|first=Gary|work=Billboard|date=2020-04-20|accessdate=2020-04-20|archive-date=2020-04-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20200422162358/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9361802/weeknd-blinding-lights-three-weeks-number-one-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9366635/the-weeknd-blinding-lights-number-one-fourth-week-hot-100|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Leads Hot 100 for 4th Week, DaBaby &amp; Roddy Ricch's 'Rockstar' Launches in Top 10|last=Trust|first=Gary|work=Billboard|date=2020-04-27|accessdate=2020-04-27|archive-date=2020-04-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200428055259/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9366635/the-weeknd-blinding-lights-number-one-fourth-week-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9402603/dababy-rockstar-number-one-second-week-hot-100|title=DaBaby &amp; Roddy Ricch's 'Rockstar' Rules Hot 100 for 2nd Week, Justin Bieber &amp; Quavo's 'Intentions' Hits Top 5|first=Gary|last=Trust|website=Billboard|date=2020-06-15|access-date=2020-08-12|archive-date=2021-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20210114060200/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9402603/dababy-rockstar-number-one-second-week-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 18 мамырда бұл ән оның [[Adult Pop Songs]] чартындағы алғашқы бірінші нөмірлі туындысы болып, оны қатарынан 12 апта бойы басқарды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://headlineplanet.com/home/2020/08/02/the-weeknds-blinding-lights-spends-12th-week-at-1-on-hot-adult-contemporary-radio-chart/|title=The Weeknd’s “Blinding Lights” Spends 12th Week At #1 On Hot Adult Contemporary Radio Chart|publisher=Headline Planet|date=2020-08-02|accessdate=2020-08-02|first=Brian|last=Cantor|archive-date=2020-08-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20200817074505/https://headlineplanet.com/home/2020/08/02/the-weeknds-blinding-lights-spends-12th-week-at-1-on-hot-adult-contemporary-radio-chart/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; «Blinding Lights» сонымен қатар [[Adult Contemporary (чарт)|Adult Contemporary]] чартында жетінші орынға жетті.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/music/The-Weeknd/chart-history/ASI|title=The Weeknd Adult Contemporary History|website=Billboard.com|date=2020-08-09|access-date=2020-08-12|archive-date=2020-10-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20201019185415/https://www.billboard.com/music/the-weeknd/chart-history/ASI|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2021 жылдың наурыз айында «Blinding Lights» әні соул чартының рекордын жаңартты (Hot R&amp;B Songs чартында 48 апта бойы № 1; [[Hot R&amp;B/Hip-Hop Songs]] чартында 11 апта бойы № 1).&lt;ref name=&quot;Olivia8&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.billboard.com/articles/news/9536569/olivia-rodrigo-drivers-license-number-one-eighth-week-hot-100/|title=Olivia Rodrigo's 'Drivers License' Leads Hot 100 for 8th Week, The Weeknd's 'Blinding Lights' Marks a Year in Top 10|work=Billboard|last=Trust|first=Gary|date=2021-03-08|access-date=2021-03-09|archive-date=2021-03-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308210836/https://www.billboard.com/articles/news/9536569/olivia-rodrigo-drivers-license-number-one-eighth-week-hot-100/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/charts/hot-100/2021-03-13|work=Billboard Hot 100|title=March 13, 2021|access-date=2021-07-05|archive-date=2021-03-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210309183302/https://www.billboard.com/charts/hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2020 жылдың қарашасында ән сонымен қатар үздік ондық Top-10 Hot 100 тізімінде болу апталарының саны (40 апта) бойынша рекорд орнатты (бұрынғы көшбасшы [[Post Malone]]-ның «[[Circles (Post Malone әні)|Circles]]&lt;nowiki/&gt;» әнінде 39 апта болған, 2019-20) және Radio Songs радио чартының рекордын (№ 1 орында 25 апта) жасады.&lt;ref name=&quot;Mood5&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9488596/billie-eilish-therefore-i-am-hot-100-number-two|title=24kGoldn &amp; Iann Dior's 'Mood' Tops Hot 100 for Fifth Week, Billie Eilish's 'Therefore I Am' No. 2|work=Billboard|last=Trust|first=Gary|date=2020-11-23|accessdate=2020-11-24|archive-date=2020-12-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20201210023351/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9488596/billie-eilish-therefore-i-am-hot-100-number-two|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

«Blinding Lights» сонымен қатар автор ретінде [[Пол Маккартни]] (32) мен [[Джон Леннон]]нан (26) кейін үшінші орында, ал продюсер ретінде [[Джордж Мартин]]нен (23) кейін екінші орында тұрған продюсер [[Макс Мартин]] үшін Hot 100 чартында автор ретінде 23-ші, ал продюсер ретінде 21-ші бірінші нөмірлі синглі болды және оның екі санатта да «[[Can’t Stop the Feeling!]]&lt;nowiki/&gt;» ([[Джастин Тимберлейк]], 2016) әнінен кейінгі алғашқы табысы атанды.&lt;ref name=&quot;BH100 Peak&quot; /&gt; The Weeknd тарихта  ''Billboard'' журналының бес негізгі чартында бір уақытта көш бастаған алғашқы музыкант болды. 2020 жылғы 30 наурыздағы шығарылымда ол Hot 100, Billboard 200, Artist 100, Hot 100 Songwriters және Hot 100 Producers чарттарында бірінші орында тұрды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9347538/the-weeknd-rules-3-charts-simultaneously|title=The Weeknd Rules Artist 100, Hot 100 &amp; Billboard 200 Charts Simultaneously|work=Billboard|date=2020-03-31|accessdate=2020-04-12|first=Xander|last=Zellner|archive-date=2020-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20200616160203/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9347538/the-weeknd-rules-3-charts-simultaneously|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9348979/the-weeknd-interview-historic-chart-domination-exclusive|title=The Weeknd on Being the First Artist to Top These 5 Charts At Once: 'It Feels Like a Huge Blessing' (Exclusive)|work=Billboard|date=2020-04-01|accessdate=2020-04-12|first=Gary|last=Trust|archive-date=2021-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20210107223939/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9348979/the-weeknd-interview-historic-chart-domination-exclusive|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Келесі аптада ол олардың үшеуін (Hot 100, Billboard 200, Artist 100) бір уақытта басқарды, бұл оның мансабында төртінші рет болды (алғашқы екі рет бұл жағдай 2015 жылы орын алған). 2014 жылы іске қосылған Artist 100 чарты мен тағы екі негізгі чартта (альбомдық және синглдік) бір уақытта тек жеті басқа музыкант қана көш бастай алды. [[Drake|Дрейк]] мұны рекордтық 14 рет жасады (соңғы рет бұл көрсеткіш 2018 жылдың 11 тамызында «In My Feelings» әнімен тіркелді), [[Тейлор Свифт]] (жеті рет), [[Адель]] (алты рет), [[Ариана Гранде]] және [[Эд Ширан]] (әрқайсысы екі реттен), [[Камила Кабельо]] және [[Кендрик Ламар]] (бір-бір реттен). The Weeknd чарт көшбасшылары: Тейлор Свифт (37 апта&lt;!--2020 жылдың тамызында 39 +2--&gt;) және Дрейктен (31 апта) кейін Billboard Artist 100 чартының шыңында тұру апталарының саны бойынша үшінші орынға шықты (№ 1 орында 17 апта).&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9353292/the-weeknd-atop-billboard-200-hot-100-artist-100-charts|title=The Weeknd Repeats Reign Atop Billboard 200, Hot 100 &amp; Artist 100 Charts|work=Billboard|date=2020-04-07|accessdate=2020-04-12|first=Xander|last=Zellner|archive-date=2020-06-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20200612152702/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9353292/the-weeknd-atop-billboard-200-hot-100-artist-100-charts|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Түсініктемелер == 
{{Notelist}}

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

== Сыртқы сілтемелер ==
* {{YouTube|fHI8X4OXluQ|logo=1|The Weeknd — Blinding Lights (Audio)}}
* {{YouTube|o6ytLPKscrU|logo=1|The Weeknd — Blinding Lights (Official Lyric Video)}}
* {{YouTube|sveiX_mA9A4|logo=1|The Weeknd: «Blinding Lights» (Live at The Late Show with Stephen Colbert)}}
* {{YouTube|FRDIZgPajdQ|logo=1|Enjoy electric. With the all-new EQC x The Weeknd «Blinding Lights»}}

{{Сыртқы сілтемелер|Сингл}}

[[Санат:2019 жылғы әндер]]
[[Санат:The Weeknd әндері]]
[[Санат:Макс Мартин продюсерлік еткен әндер]]
[[Санат:Макс Мартин жазған әндер]]
[[Санат:Billboard Hot 100 чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:Billboard Canadian Hot 100 чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:Норвегия чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:UK Singles Chart-та көш бастаған әндер]]
[[Санат:Republic Records синглдері]]
[[Санат:The Weeknd продюсерлік еткен әндер]]
[[Санат:The Weeknd жазған әндер]]
[[Санат:Латвия чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:Португалия чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:Аустралия чартында көш бастаған әндер]]</text>
      <sha1>t5hxd4xq5zyvjwg27q4vv2jdq2xwrdl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631909</id>
      <parentid>3631905</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T16:18:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ShadZ01</username>
        <id>56180</id>
      </contributor>
      <origin>3631909</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="90550" sha1="gxtg3uaenb9le56uib83aqrbwrj5bzp" xml:space="preserve">{{Сингл
| Атауы                 = Blinding Lights
| Тыс                   = Blinding Lights.jpg
| Орындаушы             = [[The Weeknd]]
| Альбом                = [[After Hours (The Weeknd альбомы)|After Hours]]
| Шығарылған            = 29 қараша 2019
| Формат                = [[Компакт-диск|CD]], [[Компакт-кассета|компакт-кассета]], [[7&quot; сингл]], [[12&quot; сингл]], [[Музыканы цифрлық жүктеу|цифрлық жүктеу]] және [[Ағынды мультимедиа|музыкалық стриминг]]
| Б жағы                = 
| Жазылған              = 2019&lt;br /&gt;[[Wolf Cousins|MXM]], [[Лос-Анджелес]], [[Калифорния]]; Jungle City, [[Нью-Йорк]], [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]]
| Жанр                  = [[синти-поп]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://udiscovermusic.com|title=The Weeknd Reveals Title Of His Upcoming Album, After Hours|first=Tim|last=Peacock|date=2020-02-15|publisher=uDiscover Music|access-date=2022-11-06|archive-date=2020-02-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215212944/https://udiscovermusic.com|url-status=live}}&lt;/ref&gt;, [[электропоп]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://nme.com|title=The Weeknd sets sights on dominating 2020 with swaggering 'Heartless' and 'Blinding Lights'|date=2019-11-29|website=NME Music News, Reviews, Videos, Galleries, Tickets and Blogs {{!}} NME.COM|accessdate=2019-12-09|archive-date=2020-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20200311052759/https://nme.com|url-status=live}}&lt;/ref&gt;, [[Новая волна (музыка)|жаңа толқын]]&lt;ref name=&quot;RS&quot;/&gt;, [[синтвейв]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://uproxx.com|title=The Weeknd Goes Full Synthwave On The Yearning New Single 'Blinding Lights'|last=Rossignol|first=Derrick|website=[[Uproxx]]|date=2019-11-29|accessdate=2019-12-01|archive-date=2019-12-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20191203061034/https://uproxx.com|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| Тілі                  = [[Ағылшын тілі|ағылшын]]
| Композиторы           = 
| Өлең авторы           = [[The Weeknd|Эйбел Тесфайе]], Ахмад Бальше, Джейсон Куинвилль, [[Макс Мартин]], Оскар Холтер
| Ұзақтығы              = 3:22
| Лейблі                = [[XO (лейбл)|XO]], [[Republic Records]]
| Продюсері             = [[Макс Мартин]], Оскар Холтер, [[The Weeknd]]
| Чарттар               = 
| Шолулар               = 
| Алдыңғы               = [[Heartless (The Weeknd)|Heartless]]
| Алд_жыл               = 2019
| Жыл                   = 2019
| Келесі                = [[In Your Eyes (The Weeknd әні)|In Your Eyes]]
| Кел_жыл               = 2020
| Басқа                 = {{External music video|{{YouTube|4NRXx6U8ABQ|logo=1|«Blinding Lights»}}}}
}}
'''«Blinding Lights»''' ({{Tr-en|Көзді қарықтыратын шамдар}}) — канадалық әнші [[The Weeknd]]-тің өзінің төртінші ''[[After Hours (The Weeknd альбомы)|After Hours]]'' студиялық альбомы үшін жазған әні.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/columns/hip-hop/8544830/the-weeknd-new-music-mercedes-benz-commercial|title=Hear New Music From The Weeknd in Mercedes-Benz Commercial: Watch|last=Saponara|first=Michael|website=[[Billboard]]|date=2019-11-26|accessdate=2019-11-26|archive-date=2019-11-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20191128014414/https://www.billboard.com/articles/columns/hip-hop/8544830/the-weeknd-new-music-mercedes-benz-commercial|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ол «[[Heartless (The Weeknd әні)|Heartless]]&lt;nowiki/&gt;» басты синглі шыққаннан кейін екі күннен соң, 2019 жылдың 29 қарашасында альбомның екінші синглі ретінде жарық көрді.&lt;ref name=&quot;rap-up&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.rap-up.com/2019/11/24/the-weeknd-new-single-blinding-lights/|title=The Weeknd to Release New Single &quot;Blinding Lights&quot; on Black Friday|website=[[Rap-Up]]|date=2019-11-26|accessdate=2019-11-26|archive-date=2019-11-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20191128132032/https://www.rap-up.com/2019/11/24/the-weeknd-new-single-blinding-lights/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Әнді The Weeknd Макс Мартин және Оскар Холтермен бірлесіп жазып, продюсерлік еткен, сонымен қатар рэпер {{Iw|Belly (рэпер)|Belly|en|Belly (rapper)}} мен {{Iw|Джейсон Куинвилл||en|DaHeala}} әннің тең авторлары болып табылады.&lt;ref name=&quot;Website&quot;&gt;{{cite web|url=https://shop.theweeknd.com/collections/all|title=ALL {{!}} T H E W E E K N D S H O P|website=The Weeknd Shop|accessdate=2019-12-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191203033816/https://shop.theweeknd.com/collections/all/products/collectors-7-vinyl-001-digital-single|archivedate=2019-12-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Tidal&quot;&gt;{{cite web|url=https://listen.tidal.com/album/123764753/track/123764754|title=Blinding Lights / The Weeknd – Tidal|website=[[Tidal (сервис)|Tidal]]|accessdate=2019-11-29|archive-date=2019-12-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20191217201707/https://listen.tidal.com/album/123764753/track/123764754|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

«Blinding Lights» АҚШ пен Канаданы қоса алғанда, әлемнің отыздан астам елінің чарттарында бірінші орынға жетті, бұл елдерде ол [[Billboard Hot 100|''Billboard'' Hot 100]] және [[Canadian Hot 100]] чарттарында тиісінше төрт және жеті апта бойы көш бастап, әншінің бесінші чарттоппері атанды. Ол сонымен қатар әншінің Германия хит-парадының шыңына шыққан алғашқы синглі болып, онда 10 апта, Ұлыбританияда сегіз апта, ал Аустралияда он бір апта бойы бірінші орында тұрды. Бұл — орындаушының бүгінгі күнге дейінгі әлемдегі ең сәтті синглі.&lt;ref name=&quot;автоссылка1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9366635/the-weeknd-blinding-lights-number-one-fourth-week-hot-100|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Leads Hot 100 for 4th Week, DaBaby &amp; Roddy Ricch's 'Rockstar' Launches in Top 10|work=[[Billboard]]|last=Trust|first=Gary|date=2020-04-27|accessdate=2020-04-27|archive-date=2020-04-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200428055259/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9366635/the-weeknd-blinding-lights-number-one-fourth-week-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ariacharts.com.au/news/2020/the-weeknd-returns-to-1-with-blinding-lights|title=The Weeknd Returns To #1 with Blinding Lights|publisher=ARIA Charts|date=2020-04-18|access-date=2020-08-12|archive-date=2020-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20200517144723/https://www.ariacharts.com.au/news/2020/the-weeknd-returns-to-1-with-blinding-lights|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/the-weeknds-blinding-lights-scores-eighth-week-at-number-1-on-the-official-singles-chart__29484|title=The Weekend's Blinding Lights Scores Eighth Week At Number 1 On The Official Singles Chart|publisher=Official Charts|date=2020-04-17|accessdate=2020-04-19|first=Rob|last=Copsey|archive-date=2020-04-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200428015211/https://www.officialcharts.com/chart-news/the-weeknds-blinding-lights-scores-eighth-week-at-number-1-on-the-official-singles-chart__29484/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Осы әннің арқасында The Weeknd 30 наурыздағы шығарылымда бір уақытта ''Billboard''-тың бес негізгі чартында көш бастаған тарихтағы алғашқы музыкант атанды, ол кезде әнші Hot 100, Billboard 200, Artist 100, Hot 100 Songwriters және Hot 100 Producers чарттарында бірінші орында тұрған еді.

АҚШ-та бұл ән [[АҚШ 2020 жылғы қорытынды әндер тізімі (Billboard)|2020 жылдың қорытындысы бойынша ең үздік]] атанды.&lt;ref name=&quot;BBNo1OfYear&quot;&gt;{{Cite magazine|title=The Year in Charts 2020: The Weeknd's 'Blinding Lights' Is the No. 1 Hot 100 Song of the Year|first=Gary|last=Trust|date=2020-12-03|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9493054/the-weeknd-blinding-lights-hot-100-song-2020-year-in-charts/|access-date=2020-12-04|magazine=[[Billboard]]|archive-date=2020-12-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20201205033302/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9493054/the-weeknd-blinding-lights-hot-100-song-2020-year-in-charts/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Сингл Hot 100 чартының үздік ондығында рекордтық 90 апта бойы тұрды.&lt;ref name=&quot;cbc082021&quot;&gt;{{cite news|title=The Weeknd's Blinding Lights becomes longest charting Billboard Hot 100 song|url=https://www.cbc.ca/news/entertainment/the-weeknd-billboard-record-1.6143490|agency=The Canadian Press|publisher=CBC News|date=2021-08-17|archivedate=2022-11-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221106132228/https://www.cbc.ca/news/entertainment/the-weeknd-billboard-record-1.6143490|access-date=2022-11-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;weeks&quot;&gt;{{cite magazine|url=http://www.billboard.com/articles/news/9615371/the-weeknd-blinding-lights-hot-100-record-88-weeks|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Spends Record-Breaking 88th Week on Billboard Hot 100|date=2021-08-16|accessdate=2021-08-16|last=Trust|first=Gary|magazine=[[Billboard]]|archive-date=2021-10-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20211029034121/https://www.billboard.com/articles/news/9615371/the-weeknd-blinding-lights-hot-100-record-88-weeks/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2021 жылдың 23 қарашасында сингл ''Billboard'' журналының барлық уақыттағы ең үздік хиттерінің ''Greatest Hot 100 Hit of All Time'' тізімін бастады.&lt;ref name=&quot;BBNo1AllTime&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/music/features/the-weeknd-blinding-lights-billboard-cover-story-2021-interview-1235001282/|title=The Greatest Hit: The New No. 1 Song of All Time|last=Mamo|first=Heran|magazine=[[Billboard]]|date=2021-11-23|access-date=2021-11-26|archive-date=2021-12-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20211202115058/https://www.billboard.com/music/features/the-weeknd-blinding-lights-billboard-cover-story-2021-interview-1235001282/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
Әлеуметтік желілерде бес ай бойы болмағаннан кейін, әнші 2019 жылдың 20 қарашасында [[Instagram]]-ға оралып, алты күннен соң, 2019 жылдың 26 қарашасында жазба жариялады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.hotnewhiphop.com/the-weeknd-returns-to-instagram-and-fans-are-convinced-chapter-vi-is-coming-news.96171.html|title=The Weeknd Returns To Instagram &amp; Fans Are Convinced &quot;Chapter VI&quot; Is Coming|website=HotNewHipHop|last=A.|first=Aron|date=2019-11-20|accessdate=2019-11-26|archive-date=2020-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20200322125741/https://www.hotnewhiphop.com/the-weeknd-returns-to-instagram-and-fans-are-convinced-chapter-vi-is-coming-news.96171.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.eonline.com/news/1095452/the-weeknd-returns-to-instagram-with-a-loading-message|title=The Weeknd Returns to Instagram With a &quot;Loading&quot; Message|website=[[E!#E! Online|E! Online]]|last=Schnurr|first=Samantha|date=2019-11-20|accessdate=2019-11-26|archive-date=2019-11-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20191122014115/https://www.eonline.com/news/1095452/the-weeknd-returns-to-instagram-with-a-loading-message|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ол 2019 жылдың маусым айында-ақ ''Chapter VI'' деп аталатын жоба туралы хабарлаған болатын.&lt;ref name=&quot;nme&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.nme.com/news/music/the-weekend-teases-new-album-chapter-6-2536077|title=Is The Weeknd's new album finally on its way?|website=[[NME]]|last=Skinner|first=Tom|date=2019-08-07|accessdate=2019-11-26|archive-date=2019-12-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20191218064601/https://www.nme.com/news/music/the-weekend-teases-new-album-chapter-6-2536077|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2019 жылдың 24 қарашасында неміс теледидарында алғаш рет «Blinding Lights» клипі пайдаланылған [[Mercedes-Benz]] жарнамалық ролигі көрсетілді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.stereogum.com/2066221/the-weeknd-previews-new-song-blinding-lights-in-mercedes-benz-commercial/video/|title=The Weeknd Previews New Song &quot;Blinding Lights&quot; In Mercedes-Benz Commercial|website=[[Stereogum]]|last=Breihan|first=Tom|date=2019-11-26|accessdate=2019-11-26|archive-date=2020-03-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20200319141924/https://www.stereogum.com/2066221/the-weeknd-previews-new-song-blinding-lights-in-mercedes-benz-commercial/video/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Онда The Weeknd-тің Mercedes-AMG GT C Roadster спорткарын басқарып отырып, аудиожүйеден өзінің жаңа әнін қосуды сұрағаны көрсетілген.&lt;ref name=&quot;rap-up2&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.rap-up.com/2019/11/24/the-weeknd-new-single-blinding-lights/|title=The Weeknd to Release New Single &quot;Blinding Lights&quot; on Black Friday|website=[[Rap-Up]]|date=2019-11-26|accessdate=2019-11-26|archive-date=2019-11-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20191128132032/https://www.rap-up.com/2019/11/24/the-weeknd-new-single-blinding-lights/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Толық метражды жарнамалық роликтің премьерасы 29 қарашада синглмен бірге өтт.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://pitchfork.com/news/the-weeknd-previews-new-song-blinding-lights-in-mercedes-benz-ad-watch/|title=The Weeknd Previews New Song &quot;Blinding Lights&quot; in Mercedes-Benz Ad: Watch|last=Strauss|first=Matthew|website=[[Pitchfork]]|date=2019-11-26|accessdate=2019-11-26|archive-date=2020-01-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20200119141744/https://pitchfork.com/news/the-weeknd-previews-new-song-blinding-lights-in-mercedes-benz-ad-watch/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Келесі күндері ол әлеуметтік желілерде музыкаға қайта оралғанын хабарлап, «бастау ертең кешке болады» және «Бүгін кешке біз миды балқытатын жаңа „психотикалық тарауды“ бастаймыз! Кеттік!» деген жазбалар қалдырды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://hiphop-n-more.com/2019/11/the-weeknd-to-release-2-new-singles-blinding-lights-heartless-this-week/|title=The Weeknd to Release 2 New Singles &quot;Blinding Lights&quot; &amp; &quot;Heartless&quot; This Week|author=Akaash|website=HipHop-n-More|date=2019-11-26|accessdate=2019-11-26|archive-date=2020-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20200322125751/https://hiphop-n-more.com/2019/11/the-weeknd-to-release-2-new-singles-blinding-lights-heartless-this-week/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Ресми [[лирик-бейне]] 6 желтоқсанда жарық көрді.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://umusic.digital/hdpoxg/|title=The Weeknd - Listening Experience|website=Universal Digital|accessdate=2019-12-05|archive-date=2019-12-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20191206042021/https://umusic.digital/hdpoxg/|url-status=unfit}}&lt;/ref&gt; Ресми музыкалық бейне клип [[Лас-Вегас]]тағы [[Фримонт-стрит]]те түсірілген.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.tmz.com/2019/11/25/the-weeknd-shooting-new-music-video-las-vegas/|title=The Weeknd Shooting New Music Video in Las Vegas|website=TMZ|accessdate=2019-11-25|archive-date=2020-02-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20200224232402/https://www.tmz.com/2019/11/25/the-weeknd-shooting-new-music-video-las-vegas/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2019 жылдың 6 желтоқсанында әнші бұл әнді алғаш рет «[[Стивен Кольбермен бірге кешкі шоу]]&lt;nowiki/&gt;» бағдарламасында жанды дауыста орындады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://variety.com/2019/music/news/the-weeknd-another-new-song-blinding-lights-colbert-next-week-1203419644/|title=The Weeknd Drops Another New Song, ‘Blinding Lights,’ Appears on Colbert Next Week|website=Variety|accessdate=2019-12-01|archive-date=2019-12-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20191224060556/https://variety.com/2019/music/news/the-weeknd-another-new-song-blinding-lights-colbert-next-week-1203419644/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2020 жылдың сәуірінде «Blinding Lights» Ұлыбритания чартының шыңында тұрған кезде, [[The Weeknd]] Twitter арқылы британдықтарды өзінің бәсекелесі — 99 жастағы ардагер [[Том Мур]]дың «[[You’ll Never Walk Alone]]&lt;nowiki/&gt;» қайырымдылық синглін қолдауға және 30 сәуірдегі оның 100 жасқа толған туған күніне орай «оны бірінші орынға шығаруға» шақырды,&lt;ref name=&quot;Jones&quot;&gt;{{cite news|last1=Jones|first1=Damian|title=The Weeknd wants Captain Moore to knock him off the Number One spot|url=https://www.nme.com/news/music/the-weeknd-urges-fans-to-knock-blinding-lights-off-number-one-in-favour-of-captain-moores-youll-never-walk-alone-2652651|accessdate=2020-04-26|work=[[NME]]|date=2020-04-23|archivedate=2020-04-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200427211447/https://www.nme.com/news/music/the-weeknd-urges-fans-to-knock-blinding-lights-off-number-one-in-favour-of-captain-moores-youll-never-walk-alone-2652651}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite tweet|user=theweeknd|number=1253361060393836544|date=2020-04-23|title=everyone in the UK please support @captaintommoore / @mrmichaelball single so this incredible 99 yr old war veteran, walking for the British National Health Service @NHSuk &amp; now raised $35 Million can have a No 1 for his 100th birthday in the UK! We’re routing for you. XO!}}&lt;/ref&gt; нәтижесінде солай болды да.&lt;ref name=&quot;OC1&quot;&gt;{{cite web|title=Captain Tom Moore claims victory on the Official Chart with You'll Never Walk Alone, becomes the oldest artist to reach Number 1|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/captain-tom-moore-claims-victory-on-the-official-chart-with-youll-never-walk-alone-becomes-the-oldest-artist-to-reach-number-1__29563/|publisher=[[Official Charts Company]]|accessdate=2020-04-24|archive-date=2020-04-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20200425002258/https://www.officialcharts.com/chart-news/captain-tom-moore-claims-victory-on-the-official-chart-with-youll-never-walk-alone-becomes-the-oldest-artist-to-reach-number-1__29563/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Пікірлері ==
«Blinding Lights» оң пікірлерге ие болып, сыншылардың жаппай мойындауына ие болды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://wordpress.com/log-in?redirect_to=https%3A%2F%2Fsoundigestdotcom.wordpress.com%2Fwp-admin%2F/|title=The Weeknd Takes Us Back to the '80s With &quot;Blinding Lights&quot;|website=Sound Digest|access-date=2020-05-10|archive-date=2021-07-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210724205403/https://soundigest.com/2019/12/04/the-weeknd-blinding-lights-review/amp/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;guardian&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/music/2020/nov/30/the-20-best-songs-of-2020|title=The 20 Best Songs of 2020|first=Ben|last=Beaumont-Thomas|date=2020-11-30|website=The Guardian|access-date=2020-12-01|archive-date=2020-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20201130060503/https://www.theguardian.com/music/2020/nov/30/the-20-best-songs-of-2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;nytimes&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.nytimes.com/2020/04/01/arts/music/the-weeknd-after-hours-review.html|title=The Weeknd's Gleamy, Seamy Pop Returns|first=Jon|last=Caramanica|date=2020-04-01|website=The New York Times|access-date=2020-04-23|archive-date=2020-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20200401194004/https://www.nytimes.com/2020/04/01/arts/music/the-weeknd-after-hours-review.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;billboard&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/columns/pop/9338020/the-weeknd-after-hours-career-analysis|title=Don't Forget How Unlikely The Weeknd Once Seemed as a Reliable Pop Superstar|first=Andrew|last=Unterberger|date=2020-03-03|website=Billboard|access-date=2020-05-02|archive-date=2021-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20210304115227/https://www.billboard.com/articles/columns/pop/9338020/the-weeknd-after-hours-career-analysis|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ''[[Billboard]]'' журналы оны 2020 жылдың ең үздік әндерінің бірі деп атаса, ''[[Consequence of Sound]]'' 2020 жылдың ең үздік әні деп таныды; біріншісі оның ностальгиялық тартымдылығын атап өтсе,&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/media/lists/best-songs-2020-top-100-9494940|title=The 100 Best Songs of 2020: Staff List|first=Josh|last=Glicksman|date=2020-12-08|access-date=2020-12-09|archive-date=2020-12-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20201208222908/https://www.billboard.com/amp/articles/news/list/9494940/best-songs-2020-top-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; екіншісі «блокбастер [[Рифф (музыка)|рифф]]інің үстіне құрылған әуезді романтиканы» жоғары бағалады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://consequenceofsound.net/2020/12/top-50-songs-of-2020/6/|title=Top 50 Songs of 2020|first=Michael|last=Roffman|website=Consequence of Sound|date=2020-12-03|access-date=2021-06-17|archive-date=2021-02-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210228234359/https://consequenceofsound.net/2020/12/top-50-songs-of-2020/6/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ''[[Variety]]'' журналы «Blinding Lights» туындысын жылдың ең үздік жазбасы деп атап: «Бұл — сөзсіз 2020 жылдың айтулы әндерінің бірі. Шығармада тура 1985 жылдан келгендей тап-таза синтезаторлық [[Хук (музыка)|хук]] бар. Бұл жазба күш-қуат пен қиындықтарды жеңудің символына айналды», — деп сипаттады.&lt;ref name=&quot;variety&quot;&gt;{{cite web|url=https://variety.com/2020/music/news/weeknd-blinding-lights-hitmakers-record-of-the-year-1234846143/|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Is Variety's Hitmakers Record of the Year|first=Jem|last=Aswad|website=Variety|date=2020-12-03|access-date=2020-12-04|archive-date=2021-01-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20210122234657/https://variety.com/2020/music/news/weeknd-blinding-lights-hitmakers-record-of-the-year-1234846143/amp/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; «Blinding Lights» ''[[Stereogum]]'' басылымы тарапынан 2019 жылдың ең үздік әндерінің бірі болып аталды, ал редактор Крис ДеВиль 80-жылдардың эстетикасы мен атмосферасын мақтап: «80-жылдар ешқашан өлмейді — немесе, ең құрығанда, біздің ұжымдық қиялымыздағы 80-жылдардың гламурлы неоны ешқашан сөнбейді», — деп атап өтті.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.stereogum.com/2067368/best-pop-songs-2019/franchises/2019-in-review/|title=The Best Pop Songs of 2019|website=Stereogum|access-date=2020-01-22|archive-date=2021-07-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210724205405/https://www.stereogum.com/2067368/the-top-40-pop-songs-of-2019/columns/the-week-in-pop/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== Қорытынды тізімдер ===
Ескерту: * — тізімге орны көрсетілмей енгізілгенін білдіреді
{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot;
|+
!Басылым
!Тізім
!Ранг
!Сілтеме
|-
| scope=&quot;row&quot;|[[Amazon Music]]
|Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|3
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://music.amazon.co.uk/playlists/B08C1LN518|title=Best Songs of 2020|publisher=Amazon|accessdate=2020-12-21|archive-date=2021-04-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20210426084018/https://music.amazon.co.uk/playlists/B08C1LN518|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|[[Apple Music]]
|The 100 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;| *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://music.apple.com/us/playlist/the-100-best-songs-of-2020/pl.078970e433ee4c19a03b67a1106b9526|title=The 100 Best Songs of 2020|work=Apple Music|accessdate=2020-12-21|archive-date=2020-12-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20201211071605/https://music.apple.com/us/playlist/the-100-best-songs-of-2020/pl.078970e433ee4c19a03b67a1106b9526|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''{{iw|Atwood Magazine|Atwood|en|Atwood Magazine}}'' 
|Anthony Kozlowski’s Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|8
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://atwoodmagazine.com/bs2020-the-best-songs-of-2020-according-to-anthony/|title=The Best Songs of 2020 (According to Anthony)|first=Anthony|last=Kozlowski|website=Atwood|date=2020-12-31|accessdate=2021-05-02|archive-date=2021-01-04|archive-url=https://archivetoday.com/20210104215144/https://atwoodmagazine.com/bs2020-the-best-songs-of-2020-according-to-anthony/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[BBC News]]''
| The 7 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/culture/article/20201119-the-best-albums-and-songs-of-2020|title=The Best Songs of 2020|website=BBC|date=2020-11-19|accessdate=2020-12-22|archive-date=2020-11-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20201120000740/https://www.bbc.com/culture/article/20201119-the-best-albums-and-songs-of-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot; rowspan=&quot;2&quot;|''[[Billboard]]''
|The 100 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|2
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/news/list/9494940/best-songs-2020-top-100|title=The 100 Best Songs of 2020: Staff List|first=Josh|last=Glicksman|work=Billboard|date=2020-12-08|accessdate=2020-12-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20201211173512/https://www.billboard.com/articles/news/list/9494940/best-songs-2020-top-100|archive-date=2020-12-11|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|The 30 Best Pop Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/news/list/9497730/best-pop-songs-2020/|title=The 30 Best Pop Songs of 2020: Staff List|first=Andrew|last=Unterberger|work=Billboard|date=2020-12-11|accessdate=2020-12-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20201211173043/https://www.billboard.com/articles/news/list/9497730/best-pop-songs-2020/|archive-date=2020-12-11|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[BuzzFeed]]''
|The Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.buzzfeed.com/natashajokic1/best-songs-2020|title=Here Are the Best Songs of 2020|first=Natasha|last=Jokic|work=BuzzFeed|date=2020-12-13|accessdate=2020-12-21|archive-date=2021-02-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20210227230853/https://www.buzzfeed.com/natashajokic1/best-songs-2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''{{iw|The Citizen (South African newspaper)|The Citizen|en|The Citizen (South African newspaper)}}'' 
|The Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://citizen.co.za/lifestyle/your-life-entertainment-your-life/entertainment-music/2407360/are-these-the-best-songs-of-2020/|title=Are these the best songs of 2020?|first=Gilda|last=Narsimdas|work=The Citizen|date=2020-12-15|accessdate=2020-12-21|archive-date=2021-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302200921/https://citizen.co.za/lifestyle/your-life-entertainment-your-life/entertainment-music/2407360/are-these-the-best-songs-of-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Consequence of Sound]]''
|The Top 50 Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|1
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://consequenceofsound.net/2020/12/top-50-songs-of-2020/|title=Top 50 Songs of 2020|first=Michael|last=Roffman|work=Consequence of Sound|date=2020-12-03|accessdate=2020-12-21|archive-date=2021-01-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20210123081858/https://consequenceofsound.net/2020/12/top-50-songs-of-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[The Diamondback]]''
|20 Favorite Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|5
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://dbknews.com/2020/12/14/the-diamondback-top-songs-2020-wap-watermelon-sugar-blinding-lights/|title=The Diamondback's 20 Favorite Songs of 2020|work=The Diamondback|date=2020-12-14|access-date=2021-01-22|archive-date=2021-01-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20210110093030/https://dbknews.com/2020/12/14/the-diamondback-top-songs-2020-wap-watermelon-sugar-blinding-lights/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Entertainment.ie]]''
|The 10 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|7
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://entertainment.ie/music/the-10-best-songs-of-2020-470039/|title=The Ten Best Songs of 2020|first=Lauren|last=Murphy|work=Entertainment.ie|access-date=2021-01-15|archive-date=2021-05-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20210503091218/https://entertainment.ie/music/the-10-best-songs-of-2020-470039/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[The Fader]]''
|The 100 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|26
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.thefader.com/2020/12/17/100-best-songs-2020-list-haim-bad-bunny-bladee-rank|title=The 100 best songs of 2020|first=Salvatore|last=Maicki|work=The Fader|date=2020-12-17|accessdate=2020-12-21|archive-date=2020-12-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20201220082330/https://www.thefader.com/2020/12/17/100-best-songs-2020-list-haim-bad-bunny-bladee-rank|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''Flood''
|The Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|1
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://floodmagazine.com/83334/the-best-songs-of-2020/|title=The Best Songs of 2020|first=Scott|last=Sterling|work=Flood Magazine|date=2020-12-09|access-date=2021-01-14|archive-date=2021-01-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20210127212206/https://floodmagazine.com/83334/the-best-songs-of-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''The Forty-Five''
|The 45 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|6
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://thefortyfive.com/opinion/best-songs-of-2020/|title=The 45 Best Songs of 2020|first=Emma|last=Holbrook|work=The Forty-Five|date=2020-12-10|access-date=2021-01-14|archive-date=2020-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20201130161121/https://thefortyfive.com/opinion/best-songs-of-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''{{iw|Gaffa (magazine)|Gaffa|en|Gaffa (magazine)}}''
| The 20 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|1
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://gaffa.dk/artikel/146694/redaktionen-her-er-arets-bedste-udenlandske-sange/|title=The 20 Best Songs of 2020|first=Simone|last=Nowack|work=Gaffa|date=2020-12-12|access-date=2021-01-19|archive-date=2020-12-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20201213113610/https://gaffa.dk/artikel/146694/redaktionen-her-er-arets-bedste-udenlandske-sange/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Glamour]]''
| The 63 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.glamour.com/story/best-songs-of-2020|title=The 63 Best Songs of 2020 That Made Our Lives a Little Easier|first=Christopher|last=Rosa|work=[[Glamour]]|date=2020-12-17|access-date=2021-06-17|archive-date=2020-12-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20201218023526/https://www.glamour.com/story/best-songs-of-2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[The Guardian]]''
|The 20 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|6
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.theguardian.com/music/2020/nov/30/the-20-best-songs-of-2020|title=The 20 best sogns of 2020|first=Ben|last=Beaumont-Thomas|work=The Guardian|date=2020-11-30|accessdate=2020-12-21|archive-date=2021-06-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20210618115129/https://www.theguardian.com/music/2020/nov/30/the-20-best-songs-of-2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[The Houston Press]]''
| The Top 20 Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|3
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.houstonpress.com/music/20-most-2020-songs-of-2020-11522888|title=Top 20 &quot;Most 2020&quot; Songs of 2020|first=Jesse|last=Sendejas Jr.|website=Houston Press|date=2020-12-31|access-date=2021-06-17|archive-date=2021-02-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20210215081604/https://www.houstonpress.com/music/20-most-2020-songs-of-2020-11522888|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[IZM]]''
|The 10 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.izm.co.kr/contentRead.asp?idx=30428&amp;bigcateidx=19&amp;subcateidx=20&amp;view_tp=1&amp;view_sort=1|title=Best Songs of 2020|first=Lee|last=Honghyun|website=IZM|access-date=2021-01-14|archive-date=2020-12-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20201210083209/http://www.izm.co.kr/contentRead.asp?idx=30428&amp;bigcateidx=19&amp;subcateidx=20&amp;view_tp=1&amp;view_sort=1|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Los Angeles Times]]''
|The 50 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2020-12-09|title=The 50 best songs of 2020|url=https://www.latimes.com/entertainment-arts/music/story/2020-12-09/the-50-best-songs-of-2020|access-date=2020-12-21|website=Los Angeles Times|language=en-us|archive-date=2020-12-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20201209220036/https://www.latimes.com/entertainment-arts/music/story/2020-12-09/the-50-best-songs-of-2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[New Straits Times]]''
| The 4 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nst.com.my/news/nation/2020/12/653353/2020s-most-memorable-folks|title=2020's Most Memorable Folks|first=Ahmad|last=Othman|website=New Straits Times|date=2020-12-31|access-date=2021-01-15|archive-date=2021-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210501232902/https://www.nst.com.my/news/nation/2020/12/653353/2020s-most-memorable-folks|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[The New York Times]]''
| Lindsay Zoladz’s Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|7
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2020/12/07/arts/music/best-songs.html|title=Best Songs of 2020|website=[[The New York Times]]|last1=Pareles|first1=Jon|last2=Caramanica|first2=Jon|last3=Zoladz|first3=Lindsay|date=2020-12-07|access-date=2020-12-21|archive-date=2021-03-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20210319164356/https://www.nytimes.com/2020/12/07/arts/music/best-songs.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Our Culture Mag]]''
|The 25 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|3
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://ourculturemag.com/2021/01/02/the-25-best-songs-of-2020/|title=The 25 Best Songs of 2020|first=Konstantinos|last=Pappis|access-date=2021-01-02|archive-date=2021-01-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20210102235003/https://ourculturemag.com/2021/01/02/the-25-best-songs-of-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Pinkvilla]]''
|The 10 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/hollywood/bye-bye-2020-10-songs-taylor-swift-justin-bieber-harry-styles-more-saved-year-586889?amp|title=Bye Bye 2020: 10 songs from Taylor Swift, Justin Bieber, Harry Styles &amp; more that saved the year|first=Pinkvilla|last=Desk|website=Pinkvilla|date=2020-12-29|access-date=2021-01-15|archive-date=2021-01-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20210122093829/https://www.pinkvilla.com/entertainment/hollywood/bye-bye-2020-10-songs-taylor-swift-justin-bieber-harry-styles-more-saved-year-586889?amp|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Pitchfork]]''
|The 100 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|23
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Pitchfork|title=The 100 Best Songs of 2020|url=https://pitchfork.com/features/lists-and-guides/best-songs-2020/|access-date=2020-12-23|website=Pitchfork|language=en-us|archive-date=2021-02-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20210210145510/https://pitchfork.com/features/lists-and-guides/best-songs-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Refinery29]]''
|The 29 Best Songs of the Year
| style=&quot;text-align:center;&quot; | *
| style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.refinery29.com/en-us/2020/12/10216132/best-songs-artists-2020-taylor-swift-chloe-halle-twice|title=The 29 Best Songs of The Year|first=Natalie|last=Morin|date=2020-12-21|access-date=2020-12-22|archive-date=2021-07-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20210702125409/https://www.refinery29.com/amp/en-us/2020/12/10216132/best-songs-artists-2020-taylor-swift-chloe-halle-twice|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Rolling Stone]]''
|The 50 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|4
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;RS&quot;&gt;{{Cite web|last=Blake, Jonathan Bernstein,Jon Blistein,Jon Dolan,Brenna Ehrlich,Jon Freeman,Kory Grow,Christian Hoard,Elias Leight,Angie Martoccio,Claire Shaffer,Rob Sheffield,Emily; Bernstein, Jonathan; Blistein, Jon; Dolan, Jon; Ehrlich, Brenna; Freeman, Jon; Grow, Kory; Hoard, Christian; Leight, Elias.|date=2020-12-07|title=Year in Review: The 50 Best Songs of 2020|url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-songs-2020-1097442/|access-date=2020-12-21|website=Rolling Stone|language=en-us|archive-date=2021-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20210322094511/https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-songs-2020-1097442/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Slate]]''
|Chris Molanphy’s Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|6
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Molanphy|first=Chris|date=2020-12-19|title=America Spent 2020 Retreating Into the Sounds of the Past|url=https://slate.com/culture/2020/12/best-songs-2020-weeknd-disco-nostalgia-billboard-charts.html|access-date=2020-12-21|website=Slate Magazine|language=en|archive-date=2020-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20201219130227/https://slate.com/culture/2020/12/best-songs-2020-weeknd-disco-nostalgia-billboard-charts.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Spin (журнал)|Spin]]''
| The 30 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|6
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.spin.com/featured/30-best-songs-2020/|title=The 30 Best Songs of 2020|website=Spin|access-date=2020-12-22|archive-date=2020-12-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20201217174210/https://www.spin.com/featured/30-best-songs-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|[[Spotify]]
|The Best Pop Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|1
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Today's Top Hits Presents... Best Pop Songs of 2020, a playlist by Spotify|url=https://open.spotify.com/playlist/37i9dQZF1DX5QPo288x03n|access-date=2020-12-21|website=Spotify|language=en|archive-date=2020-12-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20201212125220/https://open.spotify.com/playlist/37i9dQZF1DX5QPo288x03n|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[Stereogum]]''
| The Top 40 Pop Songs of 2019
| style=&quot;text-align:center;&quot;|32
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.stereogum.com/2067368/the-top-40-pop-songs-of-2019/columns/the-week-in-pop/|title=The Top 40 Pop Songs of 2019|first=Chris|last=DeVille|work=Stereogum|date=2019-12-12|accessdate=2021-05-02|archive-date=2021-07-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210724205405/https://www.stereogum.com/2067368/the-top-40-pop-songs-of-2019/columns/the-week-in-pop/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot; rowspan=&quot;2&quot;|''[[Uproxx]]''
|The 50 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|37
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2020-12-02|title=The 50 Best Songs Of 2020|url=https://uproxx.com/music/best-songs-2020-list/|access-date=2020-12-21|website=UPROXX|archive-date=2020-12-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20201207161831/https://uproxx.com/music/best-songs-2020-list/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|Music Critics Poll: The Best Songs of The Year
| style=&quot;text-align:center;&quot;|3
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://uproxx.com/music/uproxx-music-critics-poll-best-songs-2020/|title=The 2020 Uproxx Music Critics Poll: The Best Songs Of The Year|work=Uproxx|date=2020-12-15|accessdate=2020-12-21|archive-date=2021-07-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210724205404/https://uproxx.com/music/uproxx-music-critics-poll-best-songs-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[USA Today]]''
|The 10 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|5
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.usatoday.com/story/entertainment/music/2020/12/16/best-songs-2020-billie-eilish-bob-dylan-cardi-b-megan-thee-stallion-the-weeknd-taylor-swift-dua-lipa/3875986001/|title=The 10 Best Songs of 2020|website=USA Today|date=2020-12-16|access-date=2020-12-22|archive-date=2021-04-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20210429175053/https://www.usatoday.com/story/entertainment/music/2020/12/16/best-songs-2020-billie-eilish-bob-dylan-cardi-b-megan-thee-stallion-the-weeknd-taylor-swift-dua-lipa/3875986001/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot; rowspan=&quot;2&quot;|[[Tidal (сервис)|Tidal]]
|Songs of the Year 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|6
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|title=Songs of the Year 2020|url=https://tidal.com/browse/playlist/65e2481b-f921-4c35-aa8c-c07077d40260|access-date=2020-12-21|website=Tidal|archive-date=2020-12-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20201211130658/https://tidal.com/browse/playlist/65e2481b-f921-4c35-aa8c-c07077d40260|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|Best Pop Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|2
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|title=Best of Pop 2020|url=https://tidal.com/browse/playlist/0d68e058-fe9c-444d-adf7-76d6e2138885|access-date=2020-12-21|website=Tidal|archive-date=2020-12-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20201211131203/https://tidal.com/browse/playlist/0d68e058-fe9c-444d-adf7-76d6e2138885|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;|''[[WatchMojo]]''
| The Top 10 Best Songs of 2020
| style=&quot;text-align:center;&quot;|1
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://watchmojo.com/video/id/35982|title=Top 10 Best Songs of 2020|website=WatchMojo|access-date=2020-12-22|archive-date=2020-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20201216203823/https://watchmojo.com/video/id/35982|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

== Марапаттар мен номинациялар ==
2020 жылы «Blinding Lights» хиті мен оның негізгі альбомының орасан зор жетістігіне қарамастан, Weeknd 2020 жылдың 24 қарашасында өткен [[Грэмми (2020)|63-ші жыл сайынғы Грэмми сыйлығы]]нда нөл номинацияға ие болды. Бұл қимыл көптеген қайшылықтар тудырды және сыншылар мен жанкүйерлерді, сондай-ақ Тесфаенің өзін таң қалдырды. Ол әлеуметтік желілер арқылы жауап беріп, Грэммиді «жемқор» деп атады.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Aniftos|first=Rania|url=https://www.billboard.com/articles/news/awards/9489770/the-weeknd-lashes-out-recording-academy|title=The Weeknd Calls Out Recording Academy After Nominations Snub: 'The Grammys Remain Corrupt'|work=[[Billboard]]|date=2020-11-24|archivedate=2021-01-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210108022707/https://www.billboard.com/articles/news/awards/9489770/the-weeknd-lashes-out-recording-academy|access-date=2021-06-17}}&lt;/ref&gt; Оның 2021 жылдың 7 ақпанында [[Супербоул|Ұлттық футбол лигасының Суперкубогы]]нда өнер көрсететіні туралы хабарландыру, сондай-ақ оны поп немесе R&amp;B ретінде ұсыну керек пе деген шатасулар ол ұсынылған барлық санаттардағы немқұрайлылыққа ықпал етті деген болжамдар болды.&lt;ref&gt;{{cite web|title=The Weeknd Received Zero Grammy Nominations, Responds on Twitter|url=https://www.vulture.com/2020/11/the-weeknd-snub-2021-grammy-nominations.html|access-date=2020-11-25|archive-date=2021-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20210107223940/https://www.vulture.com/2020/11/the-weeknd-snub-2021-grammy-nominations.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; [[Харви Мейсон (кіші)|Харви Мейсон]], [[Дыбыс жазу өнері мен ғылымдарының ұлттық академиясы]]ның уақытша президенті, реакцияға жауап берді:
&lt;blockquote&gt;Біз The Weeknd-тің номинацияға ие болмағанына көңілі қалғанын түсінеміз. Мен таңғалдым және оның сезіміне ортақтаса аламын. Оның биылғы музыкасы керемет болды, ал оның музыкалық қауымдастық пен жалпы әлемге қосқан үлесі жалпының таңданысына лайық. Біз оның алдағы Суперкубокта өнер көрсететінін білгенде қатты толқыдық, сондай-ақ оның алдыңғы демалыс күндері «Грэмми» сахнасында да өнер көрсеткенін қалар едік. Өкінішке орай, жыл сайын номинациялар саны лайықты әртістердің санынан аз болып жатады. Бірақ әріптестер дауыс беретін жалғыз музыкалық марапат ретінде біз жаһандық қауымдастығымызды құрайтын көптеген тамаша әртістерге жарық түсіре отырып, музыкадағы үздіктікті мойындауды және атап өтуді жалғастырамыз. Нақты айта кететін жайт, барлық санаттар бойынша дауыс беру The Weeknd-тің Суперкубоктағы өнер көрсетуі жарияланғанға дейін баяғыда-ақ аяқталған болатын, сондықтан бұл жағдай номинация процесіне ешқандай әсер ете алмас еді. Барлық «Грэмми» номинанттары дауыс берушілермен өздерінің көрнекті жетістіктері үшін танылды және біз олардың барлығын құттықтаймыз.&lt;ref&gt;{{cite web|title=The Weeknd Lashes Out at Recording Academy: &quot;The Grammys Remain Corrupt&quot;|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/the-weeknd-lashes-out-at-recording-academy-the-grammys-remain-corrupt|access-date=2020-11-25|archive-date=2021-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20210107223936/https://www.hollywoodreporter.com/news/the-weeknd-lashes-out-at-recording-academy-the-grammys-remain-corrupt|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;

Кейінірек Weeknd 2021 жылдың қаңтарындағы немқұрайлылыққа қатысты мәлімдеме жасап, онда ол бұл «шабуыл» сияқты болғанын айтты: «Тыңдаңызшы, маған жеке өзіме бәрібір. Менде қазір мен үшін ештеңе білдірмейтін үш ГРЭММИ бар, әлбетте… Бұл «О, мен ГРЭММИДІ қалаймын!» деген сияқты емес. Қалай болғанда да, мен сөз сөйлей алмаймын. Марапаттар туралы ұмытыңыз».&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.etonline.com/the-weeknd-says-his-3-grammy-wins-mean-nothing-to-him-now-159715|title=The Weeknd Says His 3 GRAMMY Wins Mean Nothing to Him Now|work=[[Entertainment Tonight]]|last=Gawley|first=Paige|date=2021-01-28|access-date=2021-02-07|archive-date=2021-02-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20210208215148/https://www.etonline.com/the-weeknd-says-his-3-grammy-wins-mean-nothing-to-him-now-159715|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! Жылы
! Марапаты
! Санаты
! Натижесі
! Сілтемесі
|-
!scope=&quot;row&quot; rowspan=&quot;27&quot;| 2020
| rowspan=&quot;2&quot; | {{iw|American Music Awards||en|American Music Awards of 2020}}
| {{iw|American Music Award for Video of the Year|Favorite Music Video|en|American Music Award for Video of the Year}}
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;2&quot;|&lt;ref&gt;{{cite journal|url=https://www.billboard.com/articles/news/awards/9472722/2020-amas-nominations|title=The Weeknd, Roddy Ricch Top 2020 AMAs Nominations|journal=Billboard|last=Warner|first=Denise|date=2020-10-26|access-date=2020-10-26|archive-date=2020-10-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20201026141334/https://www.billboard.com/articles/news/awards/9472722/2020-amas-nominations|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|- 
| {{iw|American Music Award for Favorite Pop/Rock Song|Favorite Song — Pop/Rock|en|American Music Award for Favorite Pop/Rock Song}}
| {{Nom}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[Camerimage|Camerimage International Film Festival]]
| Best Music Video
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;2&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://camerimage.pl/en/laureaci-energacamerimage-2020/|title=EnergaCamerimage 2020 Winners!|publisher=Camerimage International Film Festival|date=2020-11-21|access-date=2020-11-21|archive-date=2020-11-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121210359/https://camerimage.pl/en/laureaci-energacamerimage-2020/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| Best Cinematography in Music Video
| {{nom}}
|-
| [[Danish Music Awards]]
| International Hit of the Year
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|language=da|url=http://gaffa.dk/nyhed/146492/danish-music-awards-og-vinderne-er|title=Danish Music Awards: Og vinderne er...|work=Gaffa|date=2020-11-29|accessdate=2021-05-28|archive-date=2021-06-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210628121633/https://gaffa.dk/nyhed/146492/danish-music-awards-og-vinderne-er|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| 
| {{iw|Premios 40 Principales for Best International Song|Best International Song|en|Best International Song}}
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;2&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|language=es|url=https://www.explica.co/complete-list-of-2020-los40-music-awards-winners/|title=Complete list of 2020 LOS40 Music Awards winners|website=Explica|date=2020-12-06|access-date=2020-12-06|archive-date=2021-01-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20210119173634/https://www.explica.co/complete-list-of-2020-los40-music-awards-winners/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|- 
| {{iw|Los Premios 40 Principales for Best International Video|Best International Video|en|Los Premios 40 Principales for Best International Video}}
| {{won}}
|- 
|rowspan=&quot;2&quot;| {{iw|2020 MTV Europe Music Awards|MTV Europe Music Awards|en|2020 MTV Europe Music Awards}}
| [[MTV Europe Music Award for Best Song|Best Song]]
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;2&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Heller|first=Corinne|date=2020-11-08|title=BTS Wins Big at 2020 MTV EMA: See the Full List of Winners|url=https://www.eonline.com/news/1206318/bts-wins-big-at-2020-mtv-ema-see-the-full-list-of-winners|access-date=2020-11-09|website=E-Online|archive-date=2020-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20201130063312/https://www.eonline.com/ap/amp/news/1206349/bts-wins-big-at-2020-mtv-ema-see-the-full-list-of-winners|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[MTV Europe Music Award for Best Video|Best Video]]
| {{nom}}
|- 
| {{iw|2020 MTV Millennial Awards Brazil|MTV Millennial Awards Brasil|en|2020 MTV Millennial Awards Brazil}}
| Global Hit
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.uol.com.br/splash/noticias/2020/09/24/mtv-miaw-2020-vencedores.htm|title=MTV Miaw 2020: Confira os vencedores da premiação|author=Splash|work=[[Universo Online]]|date=2020-09-24|access-date=2021-02-12|language=pt|archive-date=2020-09-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200928034313/https://www.uol.com.br/splash/noticias/2020/09/24/mtv-miaw-2020-vencedores.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;6&quot;| [[MTV Video Music Awards салтанаты 2020|MTV Video Music Awards]]
| [[Жылдың үздік бейнесі үшін MTV Video Music Award|Video of the Year]]
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;6&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://variety.com/2020/music/news/2020-mtv-vma-winners-list-1234750218/|title=MTV Video Music Awards: The Complete Winners List|publisher=[[Variety]]|access-date=2020-09-30|archive-date=2021-02-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210224213427/https://variety.com/2020/music/news/2020-mtv-vma-winners-list-1234750218/amp/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{iw|MTV Video Music Award for Best Cinematography|Best Cinematography|en|MTV Video Music Award for Best Cinematography}}
| {{nom}} 
|- 
| {{iw|MTV Video Music Award for Best Direction|Best Direction|en|MTV Video Music Award for Best Direction}}
| {{nom}}
|- 
| {{iw|MTV Video Music Award for Best Editing|Best Editing|en|MTV Video Music Award for Best Editing}}
| {{nom}}
|- 
| {{iw|MTV Video Music Award for Best R&amp;B Video|Best R&amp;B|en|MTV Video Music Award for Best R&amp;B Video}}
| {{won}}
|-
| Song of Summer
| {{nom}}
|-
| [[MTV Video Music Awards Japan]]
| Best Male Video — International
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|language=ja|url=http://www2.mtvjapan.com/vmaj/2020/winners.html|title=VMAJ 2020 Winners|publisher=MTV|access-date=2020-11-08|archive-date=2020-10-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20201030031026/http://www2.mtvjapan.com/vmaj/2020/winners.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Nickelodeon Mexico Kids' Choice Awards]]
| Global Hit
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.trendybynick.com/kca/los-kids-choice-awards-mexico-2020-ya-tienen-ganadores/|title=¡Los Kids´ Choice Awards México 2020 ya tienen ganadores!|publisher=Nickelodeon|date=2020-11-04|access-date=2020-11-06|archive-date=2021-05-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20210512155202/https://www.trendybynick.com/kca/los-kids-choice-awards-mexico-2020-ya-tienen-ganadores/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[NRJ Music Award]]
| International Song of the Year
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;2&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|title=NRJ Music Awards 2020 : le tapis rouge et les lauréats|work=[[Paris Match]]|url=https://www.parismatch.com/People/NRJ-Music-Awards-2020-toutes-les-photos-du-tapis-rouge-1715273|language=fr|date=2020-12-05|access-date=2020-12-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20201206010313/https://www.parismatch.com/People/NRJ-Music-Awards-2020-toutes-les-photos-du-tapis-rouge-1715273|archive-date=2020-12-06}}&lt;/ref&gt;
|-
| Video of the Year
| {{nom}}
|- 
| {{iw|46th People's Choice Awards|E! People’s Choice Awards|en|46th People's Choice Awards}}
| Music Video of the Year
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://pca.eonline.com/music/the-music-video-of-2020|title=The Music Video 2020|publisher=E|date=2020-10-01|access-date=2021-06-17|archive-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624195615/https://pca.eonline.com/music/the-music-video-of-2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Rockbjörnen]]
| International Song of the Year
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|language=sv|url=http://aftonbladet.se/nojesbladet/musik/rockbjornen/a/op4awm/rockbjornen-2020--allt-du-behover-veta|title=Rockbjörnen 2020 – allt du behöver veta|work=[[Aftonbladet]]|date=2020-07-06|accessdate=2021-05-28|archive-date=2021-06-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210628011623/https://www.aftonbladet.se/nojesbladet/musik/rockbjornen/a/op4awm/rockbjornen-2020--allt-du-behover-veta|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|- 
|rowspan=&quot;4&quot;| {{iw|2020 UK Music Video Awards|UK Music Video Awards|en|2020 UK Music Video Awards}}{{efn|Режиссер [[Anton Tammi]] және Somesuch продюсерлік компаниясы да ''After Hours'' видеосы бойынша атқарған жұмыстары үшін тиісінше Best Director және Best Production Company номинацияларында марапаттарға ие болды.&lt;ref name=&quot;OfficialVideo&quot;/&gt;}}
| Best Pop Video — International
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;4&quot;|&lt;ref name=&quot;OfficialVideo&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.musicweek.com/talent/read/uk-music-video-awards-2020-winners-revealed/081818|title=UK Music Video Awards 2020 winners revealed|last=Paine|first=Andre|website=[[Music Week]]|date=2020-11-06|access-date=2020-11-06|archive-date=2020-11-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20201106122305/https://www.musicweek.com/talent/read/uk-music-video-awards-2020-winners-revealed/081818|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| Best Cinematography in a Video
| {{nom}}
|-
| Best Colour Grading in a Video
| {{nom}}
|-
| Best Live Video
| {{nom}}
|-
| [[Variety]]'s Hitmakers
| Record of the Year
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://variety.com/2020/music/news/weeknd-blinding-lights-hitmakers-record-of-the-year-1234846143/|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Is Variety's Hitmakers Record of the Year|first=Jem|last=Aswad|website=Variety|date=2020-12-03|access-date=2020-12-06|archive-date=2021-01-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20210122234657/https://variety.com/2020/music/news/weeknd-blinding-lights-hitmakers-record-of-the-year-1234846143/amp/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; rowspan=&quot;21&quot;| 2021
| [[Композиторлар, авторлар және баспагерлердің америкалық қоғамы|ASCAP Pop Music Awards]]
| Award Winning Songs
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ascap.com/popawards21|title=Winning Songwriters &amp; Publishers|work=ASCAP|access-date=2021-04-18|archive-date=2021-04-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20210416213629/https://www.ascap.com/popawards21|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|- 
| rowspan=&quot;5&quot; |{{iw|2021 Billboard Music Awards|''Billboard'' Music Awards|en|2021 Billboard Music Awards}}
| {{iw|Billboard Music Award for Top Hot 100 Song|Top Hot 100 Song|en|Billboard Music Award for Top Hot 100 Song}}
| {{won}}
| rowspan=&quot;5&quot;  style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/music/awards/billboard-music-awards-2021-finalists-full-list-9565011|title=The Weeknd Leads All Finalists for the 2021 Billboard Music Awards: See the Full List|first=Denise|last=Warner|website=Billboard|date=2021-04-29|accessdate=2021-05-01|archive-date=2021-05-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20210525010559/https://www.billboard.com/amp/articles/news/awards/9565011/billboard-music-awards-2021-finalists-full-list|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|- 
| {{iw|Billboard Music Award for Top Radio Song|Top Radio Song|en|Billboard Music Award for Top Radio Song}}
| {{won}}
|- 
| {{iw|Billboard Music Award for Top R&amp;B Song|Top R&amp;B Song|en|Billboard Music Award for Top R&amp;B Song}}
| {{won}}
|-
| {{iw|Billboard Music Award for Top Selling Song|Top Selling Song|en|Billboard Music Award for Top Selling Song}}
| {{nom}}
|-
| [[Billboard Music Award for Top Streaming Song (Audio)|Top Streaming Song]]
| {{nom}}
|- 
| {{iw|Gaffa (magazine)|''GAFFA'' Awards (Denmark)|en|Gaffa (magazine)}}
| International Hit of the Year
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|language=da|url=http://gaffa.dk/nyhed/147632/gaffa-prisen-2021-og-de-nominerede-er/|title=GAFFA-PRISEN 2021: Og de nominerede er...|work=Gaffa|date=2021-02-15|accessdate=2021-05-28|archive-date=2021-06-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210628032731/https://gaffa.dk/nyhed/147632/gaffa-prisen-2021-og-de-nominerede-er/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|- 
| {{iw|Gaffa (magazine)|''GAFFA'' Awards Sweden)|en|Gaffa (magazine)}}
| International Song of the Year
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|language=sv|url=http://gaffa.se/nyhet/148857/gaffa-priset-2021-och-vinnarna-aer|title=GAFFA-Priset 2021 – och vinnarna är ...|work=Gaffa|date=2021-04-26|accessdate=2021-05-28|archive-date=2021-06-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210605153106/https://gaffa.se/nyhet/148857/gaffa-priset-2021-och-vinnarna-aer/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|- 
| rowspan=&quot;5&quot; |{{iw|2021 iHeartRadio Music Awards|iHeartRadio Music Awards|en|2021 iHeartRadio Music Awards}}
| Song of the Year
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;5&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iheart.com/content/2021-04-07-2021-iheartradio-music-awards-see-the-full-list-of-nominees/|title=2021 iHeartRadio Music Awards: See The Full List of Nominees|first=Taylor|last=Fields|website=IHeart|date=2021-04-07|access-date=2021-06-17|archive-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624201053/https://www.iheart.com/alternate/amp/2021-04-07-2021-iheartradio-music-awards-see-the-full-list-of-nominees/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| Titanium Song of the Year
| {{won}}
|- 
| {{iw|IHeartRadio Music Award for Best Music Video|Best Music Video|en|IHeartRadio Music Award for Best Music Video}}
| {{nom}}
|-
| Best Lyrics
| {{nom}}
|-
| TikTok Bop of the Year
| {{won}}
|- 
| {{iw|Juno Awards of 2021|Juno Awards|en|Juno Awards of 2021}}
| [[Жылдың синглы үшін Джуно сыйлығы|Single of the Year]]
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.cbc.ca/news/entertainment/junos-2021-opening-night-1.6054470|title=Juno Awards 2021: The Weeknd wins three awards at virtual opening night|publisher=Juno Awards|accessdate=2021-06-06|archive-date=2021-06-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20210614112514/https://www.cbc.ca/amp/1.6054470|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|- 
| {{iw|2021 Kids' Choice Awards|Kids' Choice Awards|en|2021 Kids' Choice Awards}}
| Best Song
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Grein|first1=Paul|url=https://www.billboard.com/articles/news/awards/9519632/2021-kids-choice-awards-nominations-music/|title=Justin Bieber Is Top Music Nominee at 2021 Nickelodeon Kids' Choice Awards|work=Billboard|access-date=2021-02-02|date=2021-02-02|archive-date=2021-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210205014131/https://www.billboard.com/articles/news/awards/9519632/2021-kids-choice-awards-nominations-music/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| [[Канада композиторлар, авторлар және музыкалық баспагерлер қоғамы|SOCAN Awards]]
| Pop Music Award
| {{won}}
| rowspan=&quot;2&quot;  style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.socanmagazine.ca/news/the-weeknd-keeps-winning-hitting-a-record-in-our-2021-socan-awards/|title=The Weeknd Keeps Winning, Hitting a Record in our 2021 SOCAN Awards|website=SOCAN|date=2021-05-27|access-date=2021-06-17|archive-date=2021-05-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20210527154751/https://www.socanmagazine.ca/news/the-weeknd-keeps-winning-hitting-a-record-in-our-2021-socan-awards/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| International Song Award
| {{won}}
|-
| [[Swiss Music Awards]]
| Best International Hit
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://swissmusicawards.ch/voting|title=Swiss Music Awards Nominees|publisher=Swiss Music Awards|access-date=2021-03-03|archive-date=2021-06-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210628065459/https://swissmusicawards.ch/voting/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[TEC Awards]]
| Outstanding Creative Achievement — Record Production/Single or Track
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.tecawards.org/winners-2021|title=Winners TEC Awards|publisher=[[TEC Awards]]|access-date=2020-01-26|archive-date=2021-01-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20210123143535/https://www.tecawards.org/winners-2021|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

== Коммерциялық жетістік ==
«Blinding Lights» 2019 жылдың 14 желтоқсанындағы шығарылымда [[Billboard Hot 100|''Billboard'' Hot 100]] чартында 11-орында дебют жасады, бірақ екінші аптасында-ақ 41 сатыға төмендеп, 52-орынға түсті.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.billboard.com/charts/hot-100|title=Top 100 Songs {{!}} Billboard Hot 100 Chart|website=Billboard|access-date=2019-12-16|archive-date=2020-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20200321134655/https://www.billboard.com/charts/hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Шығарылымның 12-аптасында бұл ән әншінің алғаш рет үздік ондыққа енген топ-10-дағы оныншы хиті болды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/charts/hot-100/2020-02-29|title=The Hot 100|date=2020-02-29|work=[[Billboard]]|accessdate=2020-03-24|archive-date=2020-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20200322124550/https://www.billboard.com/charts/hot-100/2020-02-29|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2020 жылдың 28 наурызында ән чартта екінші орынға көтерілді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9340653/roddy-ricch-the-box-harry-styles-adore-you-hot-100|title=Roddy Ricch's 'The Box' Leads Hot 100 for 11th Week, Harry Styles' 'Adore You' Hits Top 10|last=Trust|first=Gary|date=2020-03-23|work=[[Billboard]]|accessdate=2020-03-23|archive-date=2020-03-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20200323194713/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9340653/roddy-ricch-the-box-harry-styles-adore-you-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ол сондай-ақ 2020 жылдың 7 наурызында [[R&amp;B Songs]] чартында бірінші орынға жетті, бұл әншінің осы чарттағы жетінші чарттоппері болып рекорд орнатты, сонымен қатар онда рекордтық 21 апта бойы бірінші орында тұрды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/charts/r-and-b-songs/2020-03-14|title=Hot R&amp;B Songs Chart (August 10, 2020)|accessdate=2020-08-10|archive-date=2020-03-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20200320213545/https://www.billboard.com/charts/r-and-b-songs/2020-03-14|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last=Anderson|first=Trevor|url=https://www.billboard.com/articles/columns/hip-hop/9431949/weeknd-blinding-lights-breaks-rb-songs-chart-record|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Breaks No. 1 Record on Hot R&amp;B Songs Chart|work=Billboard|date=2020-08-10|accessdate=2020-08-10|archive-date=2020-09-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20200902114214/https://www.billboard.com/articles/columns/hip-hop/9431949/weeknd-blinding-lights-breaks-rb-songs-chart-record|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2020 жылдың 30 наурызында ән 2020 жылдың 4 сәуіріндегі шығарылымда рэпер [[Родди Рич]]тің «[[The Box]]&lt;nowiki/&gt;» синглін шыңнан ысырып, негізгі америкалық ''Billboard'' Hot 100 хит-парадында бірінші орынға көтерілді.&lt;ref name=&quot;BH100 Peak&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9346375/weeknd-blinding-lights-number-one-hot-100|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Hits No. 1 on Billboard Hot 100, Doja Cat's 'Say So' Enters Top 10|last=Trust|first=Gary|date=2020-03-30|work=Billboard|access-date=2020-03-31|archive-date=2020-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20200331195920/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9346375/weeknd-blinding-lights-number-one-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Сингл келесі аптада да бірінші позицияны сақтап қалды және «[[The Hills (ән)|The Hills]]&lt;nowiki/&gt;» әнінен кейін Weeknd үшін чартта бірнеше апта бойы көш бастаған үшінші туындысы болды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9352114/the-weeknd-blinding-lights-number-one-second-week-hot-100|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Shines at No. 1 on Billboard Hot 100 For Second Week|publisher=Billboard|date=2020-04-06|accessdate=2020-04-12|first=Gary|last=Trust|archive-date=2020-04-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20200406171845/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9352114/the-weeknd-blinding-lights-number-one-second-week-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; «Blinding Lights» Hot 100 чартының шыңында төрт апта бойы тұрды&lt;ref name=&quot;автоссылка12&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9366635/the-weeknd-blinding-lights-number-one-fourth-week-hot-100|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Leads Hot 100 for 4th Week, DaBaby &amp; Roddy Ricch's 'Rockstar' Launches in Top 10|work=[[Billboard]]|last=Trust|first=Gary|date=2020-04-27|accessdate=2020-04-27|archive-date=2020-04-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200428055259/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9366635/the-weeknd-blinding-lights-number-one-fourth-week-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; және жыл қорытындысы бойынша [[АҚШ 2020 жылғы қорытынды әндер тізімі (Billboard)|АҚШ 2020 жылғы ең үздік әндері тізімі]]нде бірінші орынды иеленді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/pro/the-weeknd-blinding-lights-hot-100-song-2020-year-in-charts|title=The Year in Charts 2020: The Weeknd's 'Blinding Lights' Is the No. 1 Hot 100 Song of the Year|website=Billboard|access-date=2020-12-03|archive-date=2021-04-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20210423103843/https://www.billboard.com/amp/articles/business/chart-beat/9493054/the-weeknd-blinding-lights-hot-100-song-2020-year-in-charts|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

«Blinding Lights» ''Billboard'' Hot 100 чартының үздік ондығында 57 апта және үздік бестігінде 43 апта өткізіп, осы негізгі америкалық хит-парадтың 62 жылдық тарихында абсолютті рекордтар орнатты.&lt;ref name=&quot;billboard21&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/news/9536569/olivia-rodrigo-drivers-license-number-one-eighth-week-hot-100|title=Olivia Rodrigo's 'Drivers License' Leads Hot 100 for 8th Week, The Weeknd's 'Blinding Lights' Marks a Year in Top 10|first=Gary|last=Trust|website=Billboard|access-date=2021-03-08|archive-date=2021-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20210311034032/https://www.billboard.com/articles/news/9536569/olivia-rodrigo-drivers-license-number-one-eighth-week-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ол сондай-ақ 2021 жылдың бірінші жартысында, 24 маусымға қарай топ-20 және топ-40 тізімдерінде болу апталарының саны бойынша жаңа рекордтар (тиісінше 71 және 76)&lt;!--және топ-100 тізімінде 80--&gt; орнатты.&lt;ref name=&quot;Weeknd80&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9591799/olivia-rodrigo-bts-history-made-on-billboard-charts-2021-first-half/|title=Here's the History Made on Billboard's Charts in the First Half of 2021: Olivia Rodrigo, BTS &amp; More|work=Billboard|last=Xander Zellner.|date=2021-06-24|access-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624170729/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9591799/olivia-rodrigo-bts-history-made-on-billboard-charts-2021-first-half/|archive-date=2021-06-24}}&lt;/ref&gt; Сонымен қатар, «Blinding Lights» үздік үштік Топ-3 тізімінде 21 апта бойы тұрып, апта саны бойынша рекордты қайталады, бұл «[[Closer (The Chainsmokers әні)|Closer]]&lt;nowiki/&gt;» ([[The Chainsmokers|Chainsmokers]]) және «[[Uptown Funk!]]&lt;nowiki/&gt;» ([[Марк Уотсон|Марк Ронсон]]) синглдерінің көрсеткіштерімен тең.&lt;ref name=&quot;billboard21&quot; /&gt; «Blinding Lights» чарттың 2021 жылғы 17 шілдедегі шығарылымы сәтінде чартта жалпы саны 83 апта бойы тұрып, ұзақтығы бойынша екінші ән болып табылады (рекорд [[Imagine Dragons]] тобының «[[Radioactive (Imagine Dragons әні)|Radioactive]]&lt;nowiki/&gt;» әніне тиесілі, 87 апта, 2012—14). Ән сонымен қатар Billboard тарихындағы барлық Hot 100 [[чарттоппер]]лерінің арасында чартта ең ұзақ тұру көрсеткішіне қол жеткізіп, «[[Party Rock Anthem]]&lt;nowiki/&gt;» ([[LMFAO]], 2011—12) әнінің 68 апталық нәтижесінен асып түсті.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/pro/lil-nas-x-montero-number-one-hot-100|title=Lil Nas X's 'Montero (Call Me by Your Name)' Debuts at No. 1 on Billboard Hot 100|first=Gary|last=Trust|website=Billboard|date=2021-04-05|accessdate=2021-04-06|archive-date=2021-07-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20210710205836/https://www.billboard.com/amp/articles/columns/hip-hop/9551483/lil-nas-x-montero-number-one-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2021 жылдың тамызында трек Billboard Hot 100 чартында ұзақ уақыт бойы тұру рекордын жаңартып, оны 88 аптаға жеткізді және Imagine Dragons тобының «Radioactive» әнінен асып түсті.&lt;ref name=&quot;soyuz90&quot;&gt;[https://www.soyuz.ru/news/18814 Хит The Weeknd «Blinding Lights» побил рекорд «Radioactive» Imagine Dragons в Billboard Hot 100] {{Wayback|url=https://www.soyuz.ru/news/18814|date=20211113224930}}. soyuz.ru 17.08.2021&lt;/ref&gt; Қыркүйек айында бұл рекорд 90 аптаға дейін жеткізілді.&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=en-us|url=https://www.billboard.com/charts/hot-100/2021-09-04/|title=The Hot 100|website=Billboard|date=2021-09-04|access-date=2022-02-04|archive-date=2022-02-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20220204184403/https://www.billboard.com/charts/hot-100/2021-09-04/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Сандық чарт [[Digital Song Sales]]-те ән 2020 жылдың 23 наурызында бірінші орынға шықты және Weeknd үшін оның бесінші чарттоппері болды. Сондай-ақ 30 наурызда бұл сингл бес жыл бұрын жарық көрген «The Hills» хитінен кейін алғаш рет ағындық чарт [[Streaming Songs]]-та көш бастады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9347609/the-weeknd-streaming-songs-number-one-blinding-lights|title=The Weeknd Scores First Streaming Songs No. 1 in 5 Years With 'Blinding Lights'|publisher=Billboard|date=2020-03-31|accessdate=2020-04-12|first=Gary|last=Trust|archive-date=2020-08-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20200819112220/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9347609/the-weeknd-streaming-songs-number-one-blinding-lights|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 13 сәуірде ән [[Pop Songs]] чартында бірінші орынға шығып, онда қатарынан емес алты апта бойы бірінші орында тұрды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9357012/drake-toosie-slide-number-one-hot-100-debut|title=Drake Makes Historic Debut at No. 1 on Billboard Hot 100 With 'Toosie Slide'|work=Billboard|last=Trust|first=Gary|date=2020-04-13|accessdate=2020-04-13|archive-date=2020-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20200413213538/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9357012/drake-toosie-slide-number-one-hot-100-debut|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ол сонымен қатар [[Goo Goo Dolls]] тобының «[[Iris (ән)|Iris]]&lt;nowiki/&gt;» синглімен рекордты бөлісіп, [[Radio Songs]] чартында қатарынан 18 апта бойы бірінші орында тұрды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9431815/harry-styles-watermelon-sugar-hot-100|title=Harry Styles' 'Watermelon Sugar' Surges to Top of Billboard Hot 100, Becoming His First No. 1|first=Gary|last=Trust|website=Billboard|date=2020-08-10|access-date=2020-08-12|archive-date=2020-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20200815155715/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9431815/harry-styles-watermelon-sugar-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9411108/dababy-rockstar-number-one-hot-100-third-week|title=DaBaby &amp; Roddy Ricch's 'Rockstar' Returns to No. 1 on Hot 100, Jack Harlow &amp; Lil Mosey Earn Their First Top 10s|website=Billboard|date=2020-06-29|access-date=2020-08-12|archive-date=2020-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200704053829/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9411108/dababy-rockstar-number-one-hot-100-third-week|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Кейінірек ол келесі екі апта бойы тағы да бірінші орынға оралды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9361802/weeknd-blinding-lights-three-weeks-number-one-hot-100|title=The Weeknd Returns to No. 1 on Billboard Hot 100, Doja Cat Hits Top 5, Post Malone Ties Top 10 Record|last=Trust|first=Gary|work=Billboard|date=2020-04-20|accessdate=2020-04-20|archive-date=2020-04-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20200422162358/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9361802/weeknd-blinding-lights-three-weeks-number-one-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9366635/the-weeknd-blinding-lights-number-one-fourth-week-hot-100|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Leads Hot 100 for 4th Week, DaBaby &amp; Roddy Ricch's 'Rockstar' Launches in Top 10|last=Trust|first=Gary|work=Billboard|date=2020-04-27|accessdate=2020-04-27|archive-date=2020-04-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200428055259/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9366635/the-weeknd-blinding-lights-number-one-fourth-week-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9402603/dababy-rockstar-number-one-second-week-hot-100|title=DaBaby &amp; Roddy Ricch's 'Rockstar' Rules Hot 100 for 2nd Week, Justin Bieber &amp; Quavo's 'Intentions' Hits Top 5|first=Gary|last=Trust|website=Billboard|date=2020-06-15|access-date=2020-08-12|archive-date=2021-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20210114060200/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9402603/dababy-rockstar-number-one-second-week-hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 18 мамырда бұл ән оның [[Adult Pop Songs]] чартындағы алғашқы бірінші нөмірлі туындысы болып, оны қатарынан 12 апта бойы басқарды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://headlineplanet.com/home/2020/08/02/the-weeknds-blinding-lights-spends-12th-week-at-1-on-hot-adult-contemporary-radio-chart/|title=The Weeknd’s “Blinding Lights” Spends 12th Week At #1 On Hot Adult Contemporary Radio Chart|publisher=Headline Planet|date=2020-08-02|accessdate=2020-08-02|first=Brian|last=Cantor|archive-date=2020-08-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20200817074505/https://headlineplanet.com/home/2020/08/02/the-weeknds-blinding-lights-spends-12th-week-at-1-on-hot-adult-contemporary-radio-chart/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; «Blinding Lights» сонымен қатар [[Adult Contemporary (чарт)|Adult Contemporary]] чартында жетінші орынға жетті.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/music/The-Weeknd/chart-history/ASI|title=The Weeknd Adult Contemporary History|website=Billboard.com|date=2020-08-09|access-date=2020-08-12|archive-date=2020-10-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20201019185415/https://www.billboard.com/music/the-weeknd/chart-history/ASI|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2021 жылдың наурыз айында «Blinding Lights» әні соул чартының рекордын жаңартты (Hot R&amp;B Songs чартында 48 апта бойы № 1; [[Hot R&amp;B/Hip-Hop Songs]] чартында 11 апта бойы № 1).&lt;ref name=&quot;Olivia8&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.billboard.com/articles/news/9536569/olivia-rodrigo-drivers-license-number-one-eighth-week-hot-100/|title=Olivia Rodrigo's 'Drivers License' Leads Hot 100 for 8th Week, The Weeknd's 'Blinding Lights' Marks a Year in Top 10|work=Billboard|last=Trust|first=Gary|date=2021-03-08|access-date=2021-03-09|archive-date=2021-03-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308210836/https://www.billboard.com/articles/news/9536569/olivia-rodrigo-drivers-license-number-one-eighth-week-hot-100/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/charts/hot-100/2021-03-13|work=Billboard Hot 100|title=March 13, 2021|access-date=2021-07-05|archive-date=2021-03-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210309183302/https://www.billboard.com/charts/hot-100|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2020 жылдың қарашасында ән сонымен қатар үздік ондық Top-10 Hot 100 тізімінде болу апталарының саны (40 апта) бойынша рекорд орнатты (бұрынғы көшбасшы [[Post Malone]]-ның «[[Circles (Post Malone әні)|Circles]]&lt;nowiki/&gt;» әнінде 39 апта болған, 2019-20) және Radio Songs радио чартының рекордын (№ 1 орында 25 апта) жасады.&lt;ref name=&quot;Mood5&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9488596/billie-eilish-therefore-i-am-hot-100-number-two|title=24kGoldn &amp; Iann Dior's 'Mood' Tops Hot 100 for Fifth Week, Billie Eilish's 'Therefore I Am' No. 2|work=Billboard|last=Trust|first=Gary|date=2020-11-23|accessdate=2020-11-24|archive-date=2020-12-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20201210023351/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9488596/billie-eilish-therefore-i-am-hot-100-number-two|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

«Blinding Lights» сонымен қатар автор ретінде [[Пол Маккартни]] (32) мен [[Джон Леннон]]нан (26) кейін үшінші орында, ал продюсер ретінде [[Джордж Мартин]]нен (23) кейін екінші орында тұрған продюсер [[Макс Мартин]] үшін Hot 100 чартында автор ретінде 23-ші, ал продюсер ретінде 21-ші бірінші нөмірлі синглі болды және оның екі санатта да «[[Can’t Stop the Feeling!]]&lt;nowiki/&gt;» ([[Джастин Тимберлейк]], 2016) әнінен кейінгі алғашқы табысы атанды.&lt;ref name=&quot;BH100 Peak&quot; /&gt; The Weeknd тарихта  ''Billboard'' журналының бес негізгі чартында бір уақытта көш бастаған алғашқы музыкант болды. 2020 жылғы 30 наурыздағы шығарылымда ол Hot 100, Billboard 200, Artist 100, Hot 100 Songwriters және Hot 100 Producers чарттарында бірінші орында тұрды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9347538/the-weeknd-rules-3-charts-simultaneously|title=The Weeknd Rules Artist 100, Hot 100 &amp; Billboard 200 Charts Simultaneously|work=Billboard|date=2020-03-31|accessdate=2020-04-12|first=Xander|last=Zellner|archive-date=2020-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20200616160203/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9347538/the-weeknd-rules-3-charts-simultaneously|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9348979/the-weeknd-interview-historic-chart-domination-exclusive|title=The Weeknd on Being the First Artist to Top These 5 Charts At Once: 'It Feels Like a Huge Blessing' (Exclusive)|work=Billboard|date=2020-04-01|accessdate=2020-04-12|first=Gary|last=Trust|archive-date=2021-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20210107223939/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9348979/the-weeknd-interview-historic-chart-domination-exclusive|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Келесі аптада ол олардың үшеуін (Hot 100, Billboard 200, Artist 100) бір уақытта басқарды, бұл оның мансабында төртінші рет болды (алғашқы екі рет бұл жағдай 2015 жылы орын алған). 2014 жылы іске қосылған Artist 100 чарты мен тағы екі негізгі чартта (альбомдық және синглдік) бір уақытта тек жеті басқа музыкант қана көш бастай алды. [[Drake|Дрейк]] мұны рекордтық 14 рет жасады (соңғы рет бұл көрсеткіш 2018 жылдың 11 тамызында «In My Feelings» әнімен тіркелді), [[Тейлор Свифт]] (жеті рет), [[Адель]] (алты рет), [[Ариана Гранде]] және [[Эд Ширан]] (әрқайсысы екі реттен), [[Камила Кабельо]] және [[Кендрик Ламар]] (бір-бір реттен). The Weeknd чарт көшбасшылары: Тейлор Свифт (37 апта&lt;!--2020 жылдың тамызында 39 +2--&gt;) және Дрейктен (31 апта) кейін Billboard Artist 100 чартының шыңында тұру апталарының саны бойынша үшінші орынға шықты (№ 1 орында 17 апта).&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9353292/the-weeknd-atop-billboard-200-hot-100-artist-100-charts|title=The Weeknd Repeats Reign Atop Billboard 200, Hot 100 &amp; Artist 100 Charts|work=Billboard|date=2020-04-07|accessdate=2020-04-12|first=Xander|last=Zellner|archive-date=2020-06-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20200612152702/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9353292/the-weeknd-atop-billboard-200-hot-100-artist-100-charts|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Түсініктемелер == 
{{Notelist}}

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

== Сыртқы сілтемелер ==
* {{YouTube|fHI8X4OXluQ|logo=1|The Weeknd — Blinding Lights (Audio)}}
* {{YouTube|o6ytLPKscrU|logo=1|The Weeknd — Blinding Lights (Official Lyric Video)}}
* {{YouTube|sveiX_mA9A4|logo=1|The Weeknd: «Blinding Lights» (Live at The Late Show with Stephen Colbert)}}
* {{YouTube|FRDIZgPajdQ|logo=1|Enjoy electric. With the all-new EQC x The Weeknd «Blinding Lights»}}

{{Сыртқы сілтемелер|Сингл}}

[[Санат:2019 жылғы әндер]]
[[Санат:The Weeknd әндері]]
[[Санат:Макс Мартин продюсерлік еткен әндер]]
[[Санат:Макс Мартин жазған әндер]]
[[Санат:Billboard Hot 100 чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:Billboard Canadian Hot 100 чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:Норвегия чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:UK Singles Chart-та көш бастаған әндер]]
[[Санат:Republic Records синглдері]]
[[Санат:The Weeknd продюсерлік еткен әндер]]
[[Санат:The Weeknd жазған әндер]]
[[Санат:Латвия чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:Португалия чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:Аустралия чартында көш бастаған әндер]]</text>
      <sha1>gxtg3uaenb9le56uib83aqrbwrj5bzp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bette Davis Eyes</title>
    <ns>0</ns>
    <id>783705</id>
    <revision>
      <id>3632013</id>
      <parentid>3631731</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T20:32:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ShadZ01</username>
        <id>56180</id>
      </contributor>
      <origin>3632013</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8961" sha1="35t3nd5xa9kc9bqakftx6e5xw2jrjc4" xml:space="preserve">{{Сингл
 |Атауы                 = Bette Davis Eyes
 |Тыс                   = 
 |Орындаушы             = [[Ким Карнс]]
 |Альбом                = [[Mistaken Identity (Ким Карнс альбомы)|Mistaken Identity]]
 |Шығарылған            = 10 наурыз 1981
 |Формат                = {{hlist|7&quot;-дік сингл|12&quot;-дік сингл}}
 |Б жағы                = «Miss You Tonight»
 |Жазылған              = 1981 жылғы қаңтар
 |Жанр                  = {{hlist|[[жаңа толқын (музыка)|жаңа толқын]]|[[софт-рок]]}}
 |Тілі                  = [[Ағылшын тілі|ағылшын]]
 |Композиторы           = 
 |Өлең авторы           = {{hlist|Донна Вайсс|Джеки Дешаннон}}
 |Ұзақтығы              = 3:48
 |Лейблі                = [[EMI America Records|EMI America]]
 |Продюсері             = Вал Гарей
 |Чарттар               = 
 |Шолулар               = 
 |Алдыңғы               = [[Cry Like a Baby]]
 |Алд_жыл               = 1980
 |Жыл                   = 1981
 |Келесі                = [[Draw of the Cards]]
 |Кел_жыл               = 1981
 |Басқа                 = {{External music video|{{YouTube|EPOIS5taqA8|logo=1|«Bette Davis Eyes»}}}}
}}
«'''Bette Davis Eyes'''» ({{Tr-en|[[Бетти Дэвис]] сияқты көздер}}) — {{Iw|Донна Вайс|3=en|4=Donna Weiss}} пен америкалық әнші {{Iw|Джеки Дешаннон|3=en|4=Jackie DeShannon}} жазған ән.

Джеки Дешаннон оның түпнұсқа орындаушысы болды. Ол бұл әннің алғашқы нұсқасын 1974 жылы {{Iw|''New Arrangement''|3=en|4=New Arrangement}} альбомында шығарды.

Ән американдық әнші [[Ким Карнс]]тың орындауында әйгілі болды. Оның нұсқасы 1981 жылы сингл ретінде жарық көріп, заманауи синтезаторлық дыбысқа ие болды. Ким Карнстың нұсқасында ән америкалық [[Billboard Hot 100|«Billboard» журналының «Hot 100»]] хит-парадында 1-орынға көтерілді. Ол жалпы алғанда 1-орында 9 апта бойы тұрды. Сондай-ақ, ол 1981 жылғы «Billboard»-тың қорытынды хит-шеруін басқарды, яғни сол жылдың ең танымал әніне айналды. Келесі 1982 жылдың көктемінде өткен «[[Грэмми]]&lt;nowiki/&gt;» марапаттау рәсімінде ән бірден ең беделді екі ән номинациясында жеңіске жетті: «[[Жыл жазбасы үшін Грэмми сыйлығы|Жыл жазбасы]]&lt;nowiki/&gt;» және «[[Жыл әні үшін Грэмми сыйлығы|Жыл әні]]&lt;nowiki/&gt;».

== Тарихы ==
Бұл әнді жазған алғашқы орындаушы оның авторы, американдық әнші {{Iw|Джеки Дешаннон|3=en|4=Jackie DeShannon}} болды, ол бұл туындыны өзінің 1974 жылғы {{Iw|''New Arrangement''|3=en|4=New Arrangement}} альбомына енгізді.&lt;ref&gt;{{cite web |first=Saint|last=Cad|title=10 More Famous Songs With Unknown Originals|date=2012-10-14|url=http://listverse.com/2012/10/14/10-more-famous-songs-with-unknown-originals/|publisher=Listverse|access-date=2013-06-21|archive-date=2021-02-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20210223044520/https://listverse.com/2012/10/14/10-more-famous-songs-with-unknown-originals/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Джеки Дешаннонның түпнұсқа нұсқасында ән «жеңіл R&amp;B» стилінде аранжирленген, оның құрамында фортепианоның айқын аптемполық партиясы бар, сонымен қатар [[слайд-гитара]] мен үрмелі аспаптар дыбысымен бай безендірілген.&lt;ref&gt;{{cite web |first=Mark|last=Deming|author-link=Деминг, Марк|title=Jackie DeShannon – New Arrangement|publisher=AllMusic. All Media Network|url=http://www.allmusic.com/album/new-arrangement-mw0000769197|access-date=2014-06-10|archive-date=2015-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20150307020022/http://www.allmusic.com/album/new-arrangement-mw0000769197|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== Ким Карнс нұсқасы ===
1981 жылы америкалық әнші [[Ким Карнс]] өзінің нұсқасын [[сингл]] ретінде жарыққа шығарды.

Продюсер {{Iw|Вал Гарей|3=en|4=Val Garay}} айтқандай, бұл әннің Ким Карнс орындауындағы демо-нұсқасы [[Леон Рассел]]дің туындыларына ұқсас естілетін және құрамында бөшкедегі сыра құйылатын орындарда ойналатын [[полька]] жанрындағы фортепиано партиясы бар еді.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Legendary Producer Val Garay|url=http://www.ustream.tv/recorded/27298334|publisher=[[Ustream]]|date=2012-11-27|access-date=2014-05-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20131105144806/http://www.ustream.tv/recorded/27298334|archive-date=2013-11-05|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Ким Карнстың болашақ нұсқасының дыбысталуын айқындаған дәл сондай әйгілі гитаралық риффті клавишші Билл Куомо ойлап тапты. Ол қолданған синтезатор — [[Sequential Circuits Prophet-5]]. Соңғы нұсқаны Ким Карнс пен музыканттар студияда бірлесе отырып, бірінші дубльден-ақ жазып шықты.&lt;ref&gt;Jackson, Blair. {{cite web |url=http://mixonline.com/recording/interviews/audio_kim_carnes_bette/index.html|title=Classic Tracks: Kim Carnes' &quot;Bette Davis Eyes&quot;|access-date=2010-04-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20140713100707/http://mixonline.com/recording/interviews/audio_kim_carnes_bette/index.html|archive-date=2014-07-13}}. ''[[Mix (magazine)|Mix Online]]''. [[NewBay Media]]. Retrieved May 3, 2014.&lt;/ref&gt;

== Композициялар тізімі ==
{{col-begin}}
{{col-2}}
* '''7-сингл'''&lt;ref&gt;{{cite AV media notes|title= Bette Davis Eyes |others= [[Kim Carnes]] |date= 1981 |type= US 7-inch Single liner notes |publisher= [[EMI]] |id= 006-86 359}}&lt;/ref&gt;
# «Bette Davis Eyes» — 3:45
# «Miss You Tonite» — 5:11

{{col-2}}
* '''12-макси-сингл (АҚШ)'''&lt;ref&gt;{{cite AV media notes|title= Bette Davis Eyes |others= [[Kim Carnes]] |date= 1986 |type= US 12-inch Maxi Single liner notes |publisher= EMI |id= 052-86 359}}&lt;/ref&gt;
# «Bette Davis Eyes» — 3:45
# «Miss You Tonite» — 5:11
{{col-end}}

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

== Әдебиет ==
*{{кітап|авторы=Robert Webb|бөлімі=«Bette Davis Eyes» — Kim Carnes (1971)|бөлім сілтемесі=|тақырыбы=The 100 Greatest Cover Versions: The Ultimate Playlist|шынайы атауы=сілтеме=https://archive.org/details/100greatestcover0000webb/mode/2up|уикитека=|жауапты=|басылым=1|орны=[[Алник|Alnwick]]|баспасы=McNidder &amp; Grace|жыл=2012|томы=|беттері=[https://archive.org 120—121]|барлық беті=195|сериясы=|isbn=978-0-85716-019-5|тиражы=}}

{{Сыртқы сілтемелер|Сингл}}

[[Санат:1974 жылғы әндер]]
[[Санат:Ким Карнс әндері]]
[[Санат:EMI Records синглдері]]
[[Санат:«Грэмми» жылдың үздік жазбасы үшін сыйлығы]]
[[Санат:«Грэмми» жылдың үздік әні үшін сыйлығы]]
[[Санат:Billboard Hot 100 чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:Аустралия чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:Германия чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:Франция чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:Италия чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:Норвегия чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:Испания чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:Швейцария чартында көш бастаған әндер]]
[[Санат:Актерлер туралы әндер]]
[[Санат:RPM Adult Contemporary чартында көш бастаған әндер]]</text>
      <sha1>35t3nd5xa9kc9bqakftx6e5xw2jrjc4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Балдоне</title>
    <ns>0</ns>
    <id>783707</id>
    <revision>
      <id>3631850</id>
      <parentid>3631848</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T12:01:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>/* Галерея */</comment>
      <origin>3631850</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6679" sha1="nv190lbelp0ufcwvzwwpc2mieijmpue" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = қала
 |қазақша атауы           = Балдоне
 |шынайы атауы            = {{lang-lv|Baldone}}
 |сурет                   = Rīgas iela, Baldone (P91).jpg
 |сурет атауы             = 
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = Латвия
 |елтаңба                 = Baldone COA.svg
 |ту                      = BaldonesPilsetasKarogs2.jpg
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir = N|lat_deg =56 |lat_min =44 |lat_sec =33 
  |lon_dir =E |lon_deg =24 |lon_min =23 |lon_sec =27 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |аймақ түрі              = Аймақ
 |аймағы                  = Кекава аймағы
 |кестедегі аймақ         = 
 |аудан түрі              = 
 |ауданы                  = 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым округі түрі       = 
 |қауым округі            = 
 |кестедегі қауым округі  = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |3асшының түрi           =
 |басшысы                 = 
 |құрылған уақыты         = 1991	
 |алғашқы дерек           = 1186	
 |бұрынғы атаулары        = Бальдон
 |статус алуы             = 1991
 |жер аумағы              = 5,2	
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 2301
  |санақ жылы             = 2026
  |тығыздығы              = 727,3
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = +2:00
 |DST                     = 
 |телефон коды            = +371 (+371)
 |пошта индексі           = LV-2125
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = 
 |сандық идентификаторы   = 
 |ортаққордағы санаты     = Baldone
 |сайты                   = 
 |сайт тілі               = 
}}

'''Балдоне''' ({{lang-lv|Baldone}}) — [[Латвия]]ның [[Кекава аймағы]]ндағы курорттық қала.
2026 жылдың 1 шілдесіндегі жағдай бойынша Балдонеде жалпы халық саны 2301 адамды құрады, оның ішінде 1244 ер адам және 1057 әйел.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://rgex.ru/info/latvian/baldone/?ysclid=mrq5wsm6lr399459969&amp;utm_referrer=https%3A%2F%2Fyandex.kz%2F|title=Балдоне (Латвия) - жизнь в городе|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Балдоне [[Рига]]дан оңтүстік-шығысқа қарай 33 км, ең жақын теміржол станциясы Икшкиледен 10 км қашықтықта, орманды, батпақты жердің арасындағы төбеде орналасқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/baldone_lc4349|title=Европа &gt; Латвия &gt; Балдоне|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Тарихы ==
Бұл қоныс туралы алғашқы деректер орта ғасырларға жатады. Қазіргі қала орналасқан аймақ орта ғасырларда демалыс аймағы ретінде танымал болды. Мұнда неміс рыцарьлары Балтық жағалауына жаулап алу жорықтары кезінде ашқан сутегі көзі болған. XV ғасырдағы деректерде осында салынған мұнара мен қонақ үй сипатталады. Су мен балшықтың емдік қасиеттерінің даңқы бүкіл аймаққа тарады. Көп ұзамай рыцарлар жараларын емдеу үшін осында ағыла бастады, тіпті Ливон орденінің шебері де емдік бұлақтарға бірнеше рет барды.
1795 жылы мұнда алғашқы емдеу орталығы ашылды. 1938 жылдан бастап курорттың танымалдылығы күрт төмендей бастады. Бұл қолайлы жерде орналасқан Кемери курортының ашылуына байланысты болды.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/baldone/|title=Балдоне|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt;  

2008 жылы Балдоне қаласы және оның айналасындағы ауылдық жерлер Балдоне округі болып құрылды. 2021 жылдың 1 шілдесінде Балдоне муниципалитеті таратылғаннан кейін қала Кекава аймағының құрамына кірді.

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Бүгінде Балдонеде санаторий, монша және балшық пен сумен емдеу клиникасы орналасқан. Шипажай жүйке, тірек-қимыл және жүрек-қан тамырлары жүйелерінің ауруларымен ауыратын науқастарды емдейді. Жұмсақ климаттың арқасында емдеу маусымы жыл бойына созылады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16487-Baldone.html|title=Европа. Латвия. историческая область Земгале|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Галерея ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;150&quot;&gt;
Baldones Vidusskola.jpg|Орта мектеп
Baldones baznīca 2000-03-05.jpg|Шіркеу
Pie Sporta kompleksa - panoramio.jpg|Спорт кешені
&lt;/gallery&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Латвия қалалары}}

[[Санат:Латвия қалалары]]</text>
      <sha1>nv190lbelp0ufcwvzwwpc2mieijmpue</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қатысушы талқылауы:Sajid Ahmed Nijhu</title>
    <ns>3</ns>
    <id>783710</id>
    <redirect title="Қатысушы талқылауы:DeltaChronicler" />
    <revision>
      <id>3631853</id>
      <timestamp>2026-07-19T12:16:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>J ansari</username>
        <id>73009</id>
      </contributor>
      <comment>J ansari [[Қатысушы талқылауы:Sajid Ahmed Nijhu]] бетін [[Қатысушы талқылауы:DeltaChronicler]] бетіне жылжытты: Automatically moved page while renaming the user &quot;[[Special:CentralAuth/Sajid Ahmed Nijhu|Sajid Ahmed Nijhu]]&quot; to &quot;[[Special:CentralAuth/DeltaChronicler|DeltaChronicler]]&quot;</comment>
      <origin>3631853</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="67" sha1="cyack58ifatkngasu00vo4dzqjybuw7" xml:space="preserve">#АЙДАУ [[Қатысушы талқылауы:DeltaChronicler]]</text>
      <sha1>cyack58ifatkngasu00vo4dzqjybuw7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Есту</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783711</id>
    <revision>
      <id>3631860</id>
      <timestamp>2026-07-19T13:07:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: [[Санат:Акустика]]</comment>
      <origin>3631860</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31" sha1="pcu132bta51mfpq4mn8oyf4ntf52qz5" xml:space="preserve">[[Санат:Акустика]]</text>
      <sha1>pcu132bta51mfpq4mn8oyf4ntf52qz5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>After Hours</title>
    <ns>0</ns>
    <id>783712</id>
    <redirect title="After Hours (The Weeknd альбомы)" />
    <revision>
      <id>3631908</id>
      <timestamp>2026-07-19T16:18:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ShadZ01</username>
        <id>56180</id>
      </contributor>
      <comment>ShadZ01 [[After Hours]] бетін [[After Hours (The Weeknd альбомы)]] бетіне жылжытты</comment>
      <origin>3631908</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="55" sha1="rvvh8eq7f4x4inv3k0wjuo8jyr5vmv1" xml:space="preserve">#АЙДАУ [[After Hours (The Weeknd альбомы)]]</text>
      <sha1>rvvh8eq7f4x4inv3k0wjuo8jyr5vmv1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қатысушы талқылауы:Omirzhan121</title>
    <ns>3</ns>
    <id>783714</id>
    <revision>
      <id>3631920</id>
      <timestamp>2026-07-19T16:47:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>New user message</username>
        <id>61167</id>
      </contributor>
      <comment>[[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу.</comment>
      <origin>3631920</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="441" sha1="h9h20daxd6ofagph9s70nz41fco79v3" xml:space="preserve">{{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Omirzhan121}}

-- &lt;font color=&quot;#009900&quot;&gt;[[Қатысушы:Мұхамеджан Амангелді|&lt;span style=&quot;font-family:Georgia;&quot;&gt;&lt;i&gt;Мұхамеджан А.А.&lt;/i&gt;&lt;/span&gt;]]&lt;/font&gt; [[Қатысушы талқылауы:Мұхамеджан Амангелді|&lt;span style=&quot;font-size:90%&quot;&gt;&lt;font color=&quot;#0000FF&quot;&gt;(талқылауы)&lt;/font&gt;&lt;/span&gt;]] 21:47, 2026 ж. шілденің 19 (+05)</text>
      <sha1>h9h20daxd6ofagph9s70nz41fco79v3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баложи</title>
    <ns>0</ns>
    <id>783716</id>
    <revision>
      <id>3631932</id>
      <timestamp>2026-07-19T17:12:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: '''Баложи''' ({{lang-lv|Baloži}}) — [[Латвия]]ның [[Кекава аймағы]]ндағы қала.  == Дереккөздер == {{дереккөздер}}  [[Санат:Латвия қалалары]]</comment>
      <origin>3631932</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="220" sha1="ppyal16492uwu29qgfbx6ev9v2kpghl" xml:space="preserve">'''Баложи''' ({{lang-lv|Baloži}}) — [[Латвия]]ның [[Кекава аймағы]]ндағы қала.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Латвия қалалары]]</text>
      <sha1>ppyal16492uwu29qgfbx6ev9v2kpghl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631933</id>
      <parentid>3631932</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T17:12:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>үлгі</comment>
      <origin>3631933</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="255" sha1="lb39q85f6rv41pis8rqaeu2b27uc8m9" xml:space="preserve">'''Баложи''' ({{lang-lv|Baloži}}) — [[Латвия]]ның [[Кекава аймағы]]ндағы қала.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Латвия қалалары}}

[[Санат:Латвия қалалары]]</text>
      <sha1>lb39q85f6rv41pis8rqaeu2b27uc8m9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631935</id>
      <parentid>3631933</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T17:15:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>толықтыру</comment>
      <origin>3631935</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="344" sha1="7dbsokzl6dtj431tta5q9nqxx5xjeys" xml:space="preserve">'''Баложи''' ({{lang-lv|Baloži}}) — [[Латвия]]ның [[Кекава аймағы]]ндағы қала. Баложи қаласының халқы 2026 жылы 6387 адамды құрады.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Латвия қалалары}}

[[Санат:Латвия қалалары]]</text>
      <sha1>7dbsokzl6dtj431tta5q9nqxx5xjeys</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631936</id>
      <parentid>3631935</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T17:16:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>толықтыру</comment>
      <origin>3631936</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="533" sha1="70ptai35dy18ge5kc2smdgffw0fxff2" xml:space="preserve">'''Баложи''' ({{lang-lv|Baloži}}) — [[Латвия]]ның [[Кекава аймағы]]ндағы қала. Баложи қаласының халқы 2026 жылы 6387 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-balozi-11466.html|title=Население Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Латвия қалалары}}

[[Санат:Латвия қалалары]]</text>
      <sha1>70ptai35dy18ge5kc2smdgffw0fxff2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631937</id>
      <parentid>3631936</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T17:24:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>толықтыру</comment>
      <origin>3631937</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1173" sha1="8p3b66azxlf69mfwarvqnunhwhf5619" xml:space="preserve">'''Баложи''' ({{lang-lv|Baloži}}) — [[Латвия]]ның [[Кекава аймағы]]ндағы қала. Бұл [[Рига]] маңы, астананың орталығынан небәрі 12 км және Чекавадан 8 км қашықтықта орналасқан. Баложи қаласының халқы 2026 жылы 6387 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-balozi-11466.html|title=Население Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Баложи Орталық Латвия ойпатында орналасқан. Жер бетінің биіктігі теңіз деңгейінен әдетте 10 метрден асады. Ауданды бірнеше құм төбелер кесіп өтеді, олардың ең биік жері - Баложидің орталығына жақын орналасқан Мулес тауы (26 метр).

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Латвия қалалары}}

[[Санат:Латвия қалалары]]</text>
      <sha1>8p3b66azxlf69mfwarvqnunhwhf5619</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631938</id>
      <parentid>3631937</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T17:25:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>/* Географиялық орналасуы */ дереккөз</comment>
      <origin>3631938</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1336" sha1="0w41xrz3ost8e4scb6789vknj61lg1p" xml:space="preserve">'''Баложи''' ({{lang-lv|Baloži}}) — [[Латвия]]ның [[Кекава аймағы]]ндағы қала. Бұл [[Рига]] маңы, астананың орталығынан небәрі 12 км және Чекавадан 8 км қашықтықта орналасқан. Баложи қаласының халқы 2026 жылы 6387 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-balozi-11466.html|title=Население Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Баложи Орталық Латвия ойпатында орналасқан. Жер бетінің биіктігі теңіз деңгейінен әдетте 10 метрден асады. Ауданды бірнеше құм төбелер кесіп өтеді, олардың ең биік жері - Баложидің орталығына жақын орналасқан Мулес тауы (26 метр).&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.mesta.lv/%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B6%D0%B8/|title=Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Латвия қалалары}}

[[Санат:Латвия қалалары]]</text>
      <sha1>0w41xrz3ost8e4scb6789vknj61lg1p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631940</id>
      <parentid>3631938</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T17:30:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>толықтыру</comment>
      <origin>3631940</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1841" sha1="87biisys4qei03ljxvxcut0t7a8au6w" xml:space="preserve">'''Баложи''' ({{lang-lv|Baloži}}) — [[Латвия]]ның [[Кекава аймағы]]ндағы қала. Бұл [[Рига]] маңы, астананың орталығынан небәрі 12 км және Кекавадан 8 км қашықтықта орналасқан. Баложи қаласының халқы 2026 жылы 6387 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-balozi-11466.html|title=Население Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Баложи Орталық Латвия ойпатында орналасқан. Жер бетінің биіктігі теңіз деңгейінен әдетте 10 метрден асады. Ауданды бірнеше құм төбелер кесіп өтеді, олардың ең биік жері - Баложидің орталығына жақын орналасқан Мулес тауы (26 метр).&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.mesta.lv/%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B6%D0%B8/|title=Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
Елді мекен қала мәртебесін 1991 жылдың қарашасында алды. Оған дейін Баложи Елгаваға дейін созылып жатқан кең шымтезек алқаптары мен батпақтарымен әйгілі болған. Жергілікті шымтезек Риганың жартысын жылытуға мүмкіндік берген. Бүгінде батпақтар айтарлықтай азайды.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Латвия қалалары}}

[[Санат:Латвия қалалары]]</text>
      <sha1>87biisys4qei03ljxvxcut0t7a8au6w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631944</id>
      <parentid>3631940</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T17:33:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тарихы */ толықтыру</comment>
      <origin>3631944</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2158" sha1="fuprv7ugs4km0w5tzn7nmtxbsk9jxsy" xml:space="preserve">'''Баложи''' ({{lang-lv|Baloži}}) — [[Латвия]]ның [[Кекава аймағы]]ндағы қала. Бұл [[Рига]] маңы, астананың орталығынан небәрі 12 км және Кекавадан 8 км қашықтықта орналасқан. Баложи қаласының халқы 2026 жылы 6387 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-balozi-11466.html|title=Население Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Баложи Орталық Латвия ойпатында орналасқан. Жер бетінің биіктігі теңіз деңгейінен әдетте 10 метрден асады. Ауданды бірнеше құм төбелер кесіп өтеді, олардың ең биік жері - Баложидің орталығына жақын орналасқан Мулес тауы (26 метр).&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.mesta.lv/%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B6%D0%B8/|title=Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
Елді мекен қала мәртебесін 1991 жылдың қарашасында алды. Оған дейін Баложи Елгаваға дейін созылып жатқан кең шымтезек алқаптары мен батпақтарымен әйгілі болған. Жергілікті шымтезек Риганың жартысын жылытуға мүмкіндік берген. Бүгінде батпақтар айтарлықтай азайды.
Бір жарым ғасыр бойы Баложи аймағы ең жақсы аң аулау орындарының бірі болып саналды. Билік XIX ғасырдың соңында Баложи орман шаруашылығы ауданын құрды, ол аң аулауды реттеді.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Латвия қалалары}}

[[Санат:Латвия қалалары]]</text>
      <sha1>fuprv7ugs4km0w5tzn7nmtxbsk9jxsy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631945</id>
      <parentid>3631944</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T17:36:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тарихы */ толықтыру</comment>
      <origin>3631945</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2616" sha1="nqyrw0w35hnssxh304n1smavza3lvuo" xml:space="preserve">'''Баложи''' ({{lang-lv|Baloži}}) — [[Латвия]]ның [[Кекава аймағы]]ндағы қала. Бұл [[Рига]] маңы, астананың орталығынан небәрі 12 км және Кекавадан 8 км қашықтықта орналасқан. Баложи қаласының халқы 2026 жылы 6387 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-balozi-11466.html|title=Население Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Баложи Орталық Латвия ойпатында орналасқан. Жер бетінің биіктігі теңіз деңгейінен әдетте 10 метрден асады. Ауданды бірнеше құм төбелер кесіп өтеді, олардың ең биік жері - Баложидің орталығына жақын орналасқан Мулес тауы (26 метр).&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.mesta.lv/%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B6%D0%B8/|title=Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
Елді мекен қала мәртебесін 1991 жылдың қарашасында алды. Оған дейін Баложи Елгаваға дейін созылып жатқан кең шымтезек алқаптары мен батпақтарымен әйгілі болған. Жергілікті шымтезек Риганың жартысын жылытуға мүмкіндік берген. Бүгінде батпақтар айтарлықтай азайды.
Бір жарым ғасыр бойы Баложи аймағы ең жақсы аң аулау орындарының бірі болып саналды. Билік XIX ғасырдың соңында Баложи орман шаруашылығы ауданын құрды, ол аң аулауды реттеді.

1947 жылы батпақтарда шымтезек зауыты ашылды. 1958 жылы қалалық үлгідегі елді мекен болып құрылды. Шымтезек зауыты Латвияда шымтезек, амонизацияланған шымтезек, субстрат шымтезек парақтары және басқа да шымтезек түрлерін шығарған алғашқы зауыт болды.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Латвия қалалары}}

[[Санат:Латвия қалалары]]</text>
      <sha1>nqyrw0w35hnssxh304n1smavza3lvuo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631948</id>
      <parentid>3631945</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T17:37:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тарихы */ толықтыру</comment>
      <origin>3631948</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3006" sha1="lxlpumgpxxg8i0fom7m4n6pm9187bzs" xml:space="preserve">'''Баложи''' ({{lang-lv|Baloži}}) — [[Латвия]]ның [[Кекава аймағы]]ндағы қала. Бұл [[Рига]] маңы, астананың орталығынан небәрі 12 км және Кекавадан 8 км қашықтықта орналасқан. Баложи қаласының халқы 2026 жылы 6387 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-balozi-11466.html|title=Население Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Баложи Орталық Латвия ойпатында орналасқан. Жер бетінің биіктігі теңіз деңгейінен әдетте 10 метрден асады. Ауданды бірнеше құм төбелер кесіп өтеді, олардың ең биік жері - Баложидің орталығына жақын орналасқан Мулес тауы (26 метр).&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.mesta.lv/%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B6%D0%B8/|title=Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
Елді мекен қала мәртебесін 1991 жылдың қарашасында алды. Оған дейін Баложи Елгаваға дейін созылып жатқан кең шымтезек алқаптары мен батпақтарымен әйгілі болған. Жергілікті шымтезек Риганың жартысын жылытуға мүмкіндік берген. Бүгінде батпақтар айтарлықтай азайды.
Бір жарым ғасыр бойы Баложи аймағы ең жақсы аң аулау орындарының бірі болып саналды. Билік XIX ғасырдың соңында Баложи орман шаруашылығы ауданын құрды, ол аң аулауды реттеді.

1947 жылы батпақтарда шымтезек зауыты ашылды. 1958 жылы қалалық үлгідегі елді мекен болып құрылды. Шымтезек зауыты Латвияда шымтезек, амонизацияланған шымтезек, субстрат шымтезек парақтары және басқа да шымтезек түрлерін шығарған алғашқы зауыт болды.
1960 жылдардың басында зауытқа қызмет көрсету үшін Олайне мен Медему батпағының орталығына дейін созылатын тар табанды теміржол желілері салынды. Кейінірек, келесі онжылдықта Баложиде машина жасау зауыты ашылды.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Латвия қалалары}}

[[Санат:Латвия қалалары]]</text>
      <sha1>lxlpumgpxxg8i0fom7m4n6pm9187bzs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631951</id>
      <parentid>3631948</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T17:39:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тарихы */ дереккөз</comment>
      <origin>3631951</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3147" sha1="8mhcosyuvofp0bkgu07lp8odtxnj1wo" xml:space="preserve">'''Баложи''' ({{lang-lv|Baloži}}) — [[Латвия]]ның [[Кекава аймағы]]ндағы қала. Бұл [[Рига]] маңы, астананың орталығынан небәрі 12 км және Кекавадан 8 км қашықтықта орналасқан. Баложи қаласының халқы 2026 жылы 6387 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-balozi-11466.html|title=Население Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Баложи Орталық Латвия ойпатында орналасқан. Жер бетінің биіктігі теңіз деңгейінен әдетте 10 метрден асады. Ауданды бірнеше құм төбелер кесіп өтеді, олардың ең биік жері - Баложидің орталығына жақын орналасқан Мулес тауы (26 метр).&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.mesta.lv/%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B6%D0%B8/|title=Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
Елді мекен қала мәртебесін 1991 жылдың қарашасында алды. Оған дейін Баложи Елгаваға дейін созылып жатқан кең шымтезек алқаптары мен батпақтарымен әйгілі болған. Жергілікті шымтезек Риганың жартысын жылытуға мүмкіндік берген. Бүгінде батпақтар айтарлықтай азайды.
Бір жарым ғасыр бойы Баложи аймағы ең жақсы аң аулау орындарының бірі болып саналды. Билік XIX ғасырдың соңында Баложи орман шаруашылығы ауданын құрды, ол аң аулауды реттеді.

1947 жылы батпақтарда шымтезек зауыты ашылды. 1958 жылы қалалық үлгідегі елді мекен болып құрылды. Шымтезек зауыты Латвияда шымтезек, амонизацияланған шымтезек, субстрат шымтезек парақтары және басқа да шымтезек түрлерін шығарған алғашқы зауыт болды.
1960 жылдардың басында зауытқа қызмет көрсету үшін Олайне мен Медему батпағының орталығына дейін созылатын тар табанды теміржол желілері салынды. Кейінірек, келесі онжылдықта Баложиде машина жасау зауыты ашылды.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/balozi/|title=Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Латвия қалалары}}

[[Санат:Латвия қалалары]]</text>
      <sha1>8mhcosyuvofp0bkgu07lp8odtxnj1wo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632081</id>
      <parentid>3631951</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T03:39:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>толықтыру</comment>
      <origin>3632081</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3878" sha1="9m4ws6y2o9ga2xvn32qoxb4wa7bbwhe" xml:space="preserve">'''Баложи''' ({{lang-lv|Baloži}}) — [[Латвия]]ның [[Кекава аймағы]]ндағы қала. Бұл [[Рига]] маңы, астананың орталығынан небәрі 12 км және Кекавадан 8 км қашықтықта орналасқан. Баложи қаласының халқы 2026 жылы 6387 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-balozi-11466.html|title=Население Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Баложи Орталық Латвия ойпатында орналасқан. Жер бетінің биіктігі теңіз деңгейінен әдетте 10 метрден асады. Ауданды бірнеше құм төбелер кесіп өтеді, олардың ең биік жері - Баложидің орталығына жақын орналасқан Мулес тауы (26 метр).&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.mesta.lv/%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B6%D0%B8/|title=Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
Елді мекен қала мәртебесін 1991 жылдың қарашасында алды. Оған дейін Баложи Елгаваға дейін созылып жатқан кең шымтезек алқаптары мен батпақтарымен әйгілі болған. Жергілікті шымтезек Риганың жартысын жылытуға мүмкіндік берген. Бүгінде батпақтар айтарлықтай азайды.
Бір жарым ғасыр бойы Баложи аймағы ең жақсы аң аулау орындарының бірі болып саналды. Билік XIX ғасырдың соңында Баложи орман шаруашылығы ауданын құрды, ол аң аулауды реттеді.

1947 жылы батпақтарда шымтезек зауыты ашылды. 1958 жылы қалалық үлгідегі елді мекен болып құрылды. Шымтезек зауыты Латвияда шымтезек, амонизацияланған шымтезек, субстрат шымтезек парақтары және басқа да шымтезек түрлерін шығарған алғашқы зауыт болды.
1960 жылдардың басында зауытқа қызмет көрсету үшін Олайне мен Медему батпағының орталығына дейін созылатын тар табанды теміржол желілері салынды. Кейінірек, келесі онжылдықта Баложиде машина жасау зауыты ашылды.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/balozi/|title=Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Баложиде жергілікті зауыттан шымтезекті тасымалдау үшін салынған ұзындығы 28 шақырым шағын теміржол желісі болды. E 67 еуропалық бағытының бөлігі болып табылатын A7 Рига-Бауска-Литва шекарасы (Гренкталь) автожолы Баложи арқылы өтеді. Қала экологиялық таза ортасымен және астанаға жақын орналасуымен тартымды. 1980 жылдары Баложиде Титурга тұрғын үй ауданы салынды.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Латвия қалалары}}

[[Санат:Латвия қалалары]]</text>
      <sha1>9m4ws6y2o9ga2xvn32qoxb4wa7bbwhe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632084</id>
      <parentid>3632081</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T03:43:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>толықтыру</comment>
      <origin>3632084</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4522" sha1="5tyt97tlo9hej3ud2hkgmmm2rr9ebdk" xml:space="preserve">'''Баложи''' ({{lang-lv|Baloži}}) — [[Латвия]]ның [[Кекава аймағы]]ндағы қала. Бұл [[Рига]] маңы, астананың орталығынан небәрі 12 км және Кекавадан 8 км қашықтықта орналасқан. Баложи қаласының халқы 2026 жылы 6387 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-balozi-11466.html|title=Население Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Баложи Орталық Латвия ойпатында орналасқан. Жер бетінің биіктігі теңіз деңгейінен әдетте 10 метрден асады. Ауданды бірнеше құм төбелер кесіп өтеді, олардың ең биік жері - Баложидің орталығына жақын орналасқан Мулес тауы (26 метр).&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.mesta.lv/%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B6%D0%B8/|title=Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
Елді мекен қала мәртебесін 1991 жылдың қарашасында алды. Оған дейін Баложи Елгаваға дейін созылып жатқан кең шымтезек алқаптары мен батпақтарымен әйгілі болған. Жергілікті шымтезек Риганың жартысын жылытуға мүмкіндік берген. Бүгінде батпақтар айтарлықтай азайды.
Бір жарым ғасыр бойы Баложи аймағы ең жақсы аң аулау орындарының бірі болып саналды. Билік XIX ғасырдың соңында Баложи орман шаруашылығы ауданын құрды, ол аң аулауды реттеді.

1947 жылы батпақтарда шымтезек зауыты ашылды. 1958 жылы қалалық үлгідегі елді мекен болып құрылды. Шымтезек зауыты Латвияда шымтезек, амонизацияланған шымтезек, субстрат шымтезек парақтары және басқа да шымтезек түрлерін шығарған алғашқы зауыт болды.
1960 жылдардың басында зауытқа қызмет көрсету үшін Олайне мен Медему батпағының орталығына дейін созылатын тар табанды теміржол желілері салынды. Кейінірек, келесі онжылдықта Баложиде машина жасау зауыты ашылды.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/balozi/|title=Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Баложиде жергілікті зауыттан шымтезекті тасымалдау үшін салынған ұзындығы 28 шақырым шағын теміржол желісі болды. E 67 еуропалық бағытының бөлігі болып табылатын A7 Рига-Бауска-Литва шекарасы (Гренкталь) автожолы Баложи арқылы өтеді. Қала экологиялық таза ортасымен және астанаға жақын орналасуымен тартымды. 1980 жылдары Баложиде Титурга тұрғын үй ауданы салынды.

== Көрікті орындары ==
Баложиде жағымды атмосфера және бірнеше шағын көлдер мен саябақтар бар. Сондай-ақ, ол Ригамен тұрақты автобус және пойыз қызметтері арқылы жақсы байланысты.
Баложиде келушілер жергілікті мәдениет пен тарихты біле алады, шіркеулер мен мұражайларға барып ауылдық жерлерінде серуендей алады.

Баложидегі негізгі көрікті жерлерді:

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Латвия қалалары}}

[[Санат:Латвия қалалары]]</text>
      <sha1>5tyt97tlo9hej3ud2hkgmmm2rr9ebdk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632085</id>
      <parentid>3632084</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T03:45:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>/* Көрікті орындары */ толықтыру</comment>
      <origin>3632085</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4773" sha1="416bd41n8486wjqmq2lvloi8t84wnw0" xml:space="preserve">'''Баложи''' ({{lang-lv|Baloži}}) — [[Латвия]]ның [[Кекава аймағы]]ндағы қала. Бұл [[Рига]] маңы, астананың орталығынан небәрі 12 км және Кекавадан 8 км қашықтықта орналасқан. Баложи қаласының халқы 2026 жылы 6387 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-balozi-11466.html|title=Население Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Баложи Орталық Латвия ойпатында орналасқан. Жер бетінің биіктігі теңіз деңгейінен әдетте 10 метрден асады. Ауданды бірнеше құм төбелер кесіп өтеді, олардың ең биік жері - Баложидің орталығына жақын орналасқан Мулес тауы (26 метр).&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.mesta.lv/%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B6%D0%B8/|title=Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
Елді мекен қала мәртебесін 1991 жылдың қарашасында алды. Оған дейін Баложи Елгаваға дейін созылып жатқан кең шымтезек алқаптары мен батпақтарымен әйгілі болған. Жергілікті шымтезек Риганың жартысын жылытуға мүмкіндік берген. Бүгінде батпақтар айтарлықтай азайды.
Бір жарым ғасыр бойы Баложи аймағы ең жақсы аң аулау орындарының бірі болып саналды. Билік XIX ғасырдың соңында Баложи орман шаруашылығы ауданын құрды, ол аң аулауды реттеді.

1947 жылы батпақтарда шымтезек зауыты ашылды. 1958 жылы қалалық үлгідегі елді мекен болып құрылды. Шымтезек зауыты Латвияда шымтезек, амонизацияланған шымтезек, субстрат шымтезек парақтары және басқа да шымтезек түрлерін шығарған алғашқы зауыт болды.
1960 жылдардың басында зауытқа қызмет көрсету үшін Олайне мен Медему батпағының орталығына дейін созылатын тар табанды теміржол желілері салынды. Кейінірек, келесі онжылдықта Баложиде машина жасау зауыты ашылды.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/balozi/|title=Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Баложиде жергілікті зауыттан шымтезекті тасымалдау үшін салынған ұзындығы 28 шақырым шағын теміржол желісі болды. E 67 еуропалық бағытының бөлігі болып табылатын A7 Рига-Бауска-Литва шекарасы (Гренкталь) автожолы Баложи арқылы өтеді. Қала экологиялық таза ортасымен және астанаға жақын орналасуымен тартымды. 1980 жылдары Баложиде Титурга тұрғын үй ауданы салынды.

== Көрікті орындары ==
Баложиде жағымды атмосфера және бірнеше шағын көлдер мен саябақтар бар. Сондай-ақ, ол Ригамен тұрақты автобус және пойыз қызметтері арқылы жақсы байланысты.
Баложиде келушілер жергілікті мәдениет пен тарихты біле алады, шіркеулер мен мұражайларға барып ауылдық жерлерінде серуендей алады.

Баложидегі негізгі көрікті жерлерді:
*'''Баложи көлі''' - Баложидегі әдемі және тыныш жер. Көл көгалмен қоршалған, пикниктерге, балық аулауға және жаяу серуендеуге қолайлы орын.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Латвия қалалары}}

[[Санат:Латвия қалалары]]</text>
      <sha1>416bd41n8486wjqmq2lvloi8t84wnw0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632086</id>
      <parentid>3632085</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T03:47:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>/* Көрікті орындары */ толықтыру</comment>
      <origin>3632086</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5192" sha1="2mya15oy9lgpxv0l1evdzjtaiuez5un" xml:space="preserve">'''Баложи''' ({{lang-lv|Baloži}}) — [[Латвия]]ның [[Кекава аймағы]]ндағы қала. Бұл [[Рига]] маңы, астананың орталығынан небәрі 12 км және Кекавадан 8 км қашықтықта орналасқан. Баложи қаласының халқы 2026 жылы 6387 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-balozi-11466.html|title=Население Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Баложи Орталық Латвия ойпатында орналасқан. Жер бетінің биіктігі теңіз деңгейінен әдетте 10 метрден асады. Ауданды бірнеше құм төбелер кесіп өтеді, олардың ең биік жері - Баложидің орталығына жақын орналасқан Мулес тауы (26 метр).&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.mesta.lv/%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B6%D0%B8/|title=Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
Елді мекен қала мәртебесін 1991 жылдың қарашасында алды. Оған дейін Баложи Елгаваға дейін созылып жатқан кең шымтезек алқаптары мен батпақтарымен әйгілі болған. Жергілікті шымтезек Риганың жартысын жылытуға мүмкіндік берген. Бүгінде батпақтар айтарлықтай азайды.
Бір жарым ғасыр бойы Баложи аймағы ең жақсы аң аулау орындарының бірі болып саналды. Билік XIX ғасырдың соңында Баложи орман шаруашылығы ауданын құрды, ол аң аулауды реттеді.

1947 жылы батпақтарда шымтезек зауыты ашылды. 1958 жылы қалалық үлгідегі елді мекен болып құрылды. Шымтезек зауыты Латвияда шымтезек, амонизацияланған шымтезек, субстрат шымтезек парақтары және басқа да шымтезек түрлерін шығарған алғашқы зауыт болды.
1960 жылдардың басында зауытқа қызмет көрсету үшін Олайне мен Медему батпағының орталығына дейін созылатын тар табанды теміржол желілері салынды. Кейінірек, келесі онжылдықта Баложиде машина жасау зауыты ашылды.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/balozi/|title=Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Баложиде жергілікті зауыттан шымтезекті тасымалдау үшін салынған ұзындығы 28 шақырым шағын теміржол желісі болды. E 67 еуропалық бағытының бөлігі болып табылатын A7 Рига-Бауска-Литва шекарасы (Гренкталь) автожолы Баложи арқылы өтеді. Қала экологиялық таза ортасымен және астанаға жақын орналасуымен тартымды. 1980 жылдары Баложиде Титурга тұрғын үй ауданы салынды.

== Көрікті орындары ==
Баложиде жағымды атмосфера және бірнеше шағын көлдер мен саябақтар бар. Сондай-ақ, ол Ригамен тұрақты автобус және пойыз қызметтері арқылы жақсы байланысты.
Баложиде келушілер жергілікті мәдениет пен тарихты біле алады, шіркеулер мен мұражайларға барып ауылдық жерлерінде серуендей алады.

Баложидегі негізгі көрікті жерлерді:
*'''Баложи көлі''' - Баложидегі әдемі және тыныш жер. Көл көгалмен қоршалған, пикниктерге, балық аулауға және жаяу серуендеуге қолайлы орын.
*'''Баложи тарих және өлкетану мұражайы''' — Баложи қауымдастығының тарихы мен мәдениеті туралы білуге ​​​​болатын орын. Мұражайда қаланың дамуына түсінік беретін жергілікті артефактілер, фотосуреттер және құжаттар қойылған.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Латвия қалалары}}

[[Санат:Латвия қалалары]]</text>
      <sha1>2mya15oy9lgpxv0l1evdzjtaiuez5un</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632087</id>
      <parentid>3632086</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T03:49:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>/* Көрікті орындары */ толықтыру</comment>
      <origin>3632087</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5466" sha1="s0ds7kglajo0fg39bqiyejq4sbqdh6k" xml:space="preserve">'''Баложи''' ({{lang-lv|Baloži}}) — [[Латвия]]ның [[Кекава аймағы]]ндағы қала. Бұл [[Рига]] маңы, астананың орталығынан небәрі 12 км және Кекавадан 8 км қашықтықта орналасқан. Баложи қаласының халқы 2026 жылы 6387 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-balozi-11466.html|title=Население Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Баложи Орталық Латвия ойпатында орналасқан. Жер бетінің биіктігі теңіз деңгейінен әдетте 10 метрден асады. Ауданды бірнеше құм төбелер кесіп өтеді, олардың ең биік жері - Баложидің орталығына жақын орналасқан Мулес тауы (26 метр).&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.mesta.lv/%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B6%D0%B8/|title=Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
Елді мекен қала мәртебесін 1991 жылдың қарашасында алды. Оған дейін Баложи Елгаваға дейін созылып жатқан кең шымтезек алқаптары мен батпақтарымен әйгілі болған. Жергілікті шымтезек Риганың жартысын жылытуға мүмкіндік берген. Бүгінде батпақтар айтарлықтай азайды.
Бір жарым ғасыр бойы Баложи аймағы ең жақсы аң аулау орындарының бірі болып саналды. Билік XIX ғасырдың соңында Баложи орман шаруашылығы ауданын құрды, ол аң аулауды реттеді.

1947 жылы батпақтарда шымтезек зауыты ашылды. 1958 жылы қалалық үлгідегі елді мекен болып құрылды. Шымтезек зауыты Латвияда шымтезек, амонизацияланған шымтезек, субстрат шымтезек парақтары және басқа да шымтезек түрлерін шығарған алғашқы зауыт болды.
1960 жылдардың басында зауытқа қызмет көрсету үшін Олайне мен Медему батпағының орталығына дейін созылатын тар табанды теміржол желілері салынды. Кейінірек, келесі онжылдықта Баложиде машина жасау зауыты ашылды.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/balozi/|title=Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Баложиде жергілікті зауыттан шымтезекті тасымалдау үшін салынған ұзындығы 28 шақырым шағын теміржол желісі болды. E 67 еуропалық бағытының бөлігі болып табылатын A7 Рига-Бауска-Литва шекарасы (Гренкталь) автожолы Баложи арқылы өтеді. Қала экологиялық таза ортасымен және астанаға жақын орналасуымен тартымды. 1980 жылдары Баложиде Титурга тұрғын үй ауданы салынды.

== Көрікті орындары ==
Баложиде жағымды атмосфера және бірнеше шағын көлдер мен саябақтар бар. Сондай-ақ, ол Ригамен тұрақты автобус және пойыз қызметтері арқылы жақсы байланысты.
Баложиде келушілер жергілікті мәдениет пен тарихты біле алады, шіркеулер мен мұражайларға барып ауылдық жерлерінде серуендей алады.

Баложидегі негізгі көрікті жерлерді:
*'''Баложи көлі''' - Баложидегі әдемі және тыныш жер. Көл көгалмен қоршалған, пикниктерге, балық аулауға және жаяу серуендеуге қолайлы орын.
*'''Баложи тарих және өлкетану мұражайы''' — Баложи қауымдастығының тарихы мен мәдениеті туралы білуге ​​​​болатын орын. Мұражайда қаланың дамуына түсінік беретін жергілікті артефактілер, фотосуреттер және құжаттар қойылған.
*'''Куртдэли орманы''' — бұл табиғаттан, жаяу серуендеу және велосипед жолдарынан және айналадағы ландшафттың көріністерін көруге болатын көркем жер.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Латвия қалалары}}

[[Санат:Латвия қалалары]]</text>
      <sha1>s0ds7kglajo0fg39bqiyejq4sbqdh6k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632088</id>
      <parentid>3632087</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T03:51:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>/* Көрікті орындары */ толықтыру</comment>
      <origin>3632088</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5896" sha1="3gc7l6qn3wcca32wh7qvygwjocfld71" xml:space="preserve">'''Баложи''' ({{lang-lv|Baloži}}) — [[Латвия]]ның [[Кекава аймағы]]ндағы қала. Бұл [[Рига]] маңы, астананың орталығынан небәрі 12 км және Кекавадан 8 км қашықтықта орналасқан. Баложи қаласының халқы 2026 жылы 6387 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-balozi-11466.html|title=Население Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Баложи Орталық Латвия ойпатында орналасқан. Жер бетінің биіктігі теңіз деңгейінен әдетте 10 метрден асады. Ауданды бірнеше құм төбелер кесіп өтеді, олардың ең биік жері - Баложидің орталығына жақын орналасқан Мулес тауы (26 метр).&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.mesta.lv/%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B6%D0%B8/|title=Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
Елді мекен қала мәртебесін 1991 жылдың қарашасында алды. Оған дейін Баложи Елгаваға дейін созылып жатқан кең шымтезек алқаптары мен батпақтарымен әйгілі болған. Жергілікті шымтезек Риганың жартысын жылытуға мүмкіндік берген. Бүгінде батпақтар айтарлықтай азайды.
Бір жарым ғасыр бойы Баложи аймағы ең жақсы аң аулау орындарының бірі болып саналды. Билік XIX ғасырдың соңында Баложи орман шаруашылығы ауданын құрды, ол аң аулауды реттеді.

1947 жылы батпақтарда шымтезек зауыты ашылды. 1958 жылы қалалық үлгідегі елді мекен болып құрылды. Шымтезек зауыты Латвияда шымтезек, амонизацияланған шымтезек, субстрат шымтезек парақтары және басқа да шымтезек түрлерін шығарған алғашқы зауыт болды.
1960 жылдардың басында зауытқа қызмет көрсету үшін Олайне мен Медему батпағының орталығына дейін созылатын тар табанды теміржол желілері салынды. Кейінірек, келесі онжылдықта Баложиде машина жасау зауыты ашылды.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/balozi/|title=Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Баложиде жергілікті зауыттан шымтезекті тасымалдау үшін салынған ұзындығы 28 шақырым шағын теміржол желісі болды. E 67 еуропалық бағытының бөлігі болып табылатын A7 Рига-Бауска-Литва шекарасы (Гренкталь) автожолы Баложи арқылы өтеді. Қала экологиялық таза ортасымен және астанаға жақын орналасуымен тартымды. 1980 жылдары Баложиде Титурга тұрғын үй ауданы салынды.

== Көрікті орындары ==
Баложиде жағымды атмосфера және бірнеше шағын көлдер мен саябақтар бар. Сондай-ақ, ол Ригамен тұрақты автобус және пойыз қызметтері арқылы жақсы байланысты.
Баложиде келушілер жергілікті мәдениет пен тарихты біле алады, шіркеулер мен мұражайларға барып ауылдық жерлерінде серуендей алады.

Баложидегі негізгі көрікті жерлерді:
*'''Баложи көлі''' - Баложидегі әдемі және тыныш жер. Көл көгалмен қоршалған, пикниктерге, балық аулауға және жаяу серуендеуге қолайлы орын.
*'''Баложи тарих және өлкетану мұражайы''' — Баложи қауымдастығының тарихы мен мәдениеті туралы білуге ​​​​болатын орын. Мұражайда қаланың дамуына түсінік беретін жергілікті артефактілер, фотосуреттер және құжаттар қойылған.
*'''Куртдэли орманы''' — бұл табиғаттан, жаяу серуендеу және велосипед жолдарынан және айналадағы ландшафттың көріністерін көруге болатын көркем жер.
*'''Баложи мәдени орталығы''' — қоғамдық іс-шаралар, көркемсурет көрмелері, концерттер және басқа да мәдени іс-шаралар өткізілетін танымал орын. Туристер орталықта жергілікті музыка, би, театр және көркем қойылымдардан тамашалай алады.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Латвия қалалары}}

[[Санат:Латвия қалалары]]</text>
      <sha1>3gc7l6qn3wcca32wh7qvygwjocfld71</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632089</id>
      <parentid>3632088</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T03:52:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>/* Көрікті орындары */ толықтыру</comment>
      <origin>3632089</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6461" sha1="ma4h5yf3as9js1a1q7c3keajm6ugpz9" xml:space="preserve">'''Баложи''' ({{lang-lv|Baloži}}) — [[Латвия]]ның [[Кекава аймағы]]ндағы қала. Бұл [[Рига]] маңы, астананың орталығынан небәрі 12 км және Кекавадан 8 км қашықтықта орналасқан. Баложи қаласының халқы 2026 жылы 6387 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-balozi-11466.html|title=Население Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Баложи Орталық Латвия ойпатында орналасқан. Жер бетінің биіктігі теңіз деңгейінен әдетте 10 метрден асады. Ауданды бірнеше құм төбелер кесіп өтеді, олардың ең биік жері - Баложидің орталығына жақын орналасқан Мулес тауы (26 метр).&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.mesta.lv/%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B6%D0%B8/|title=Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
Елді мекен қала мәртебесін 1991 жылдың қарашасында алды. Оған дейін Баложи Елгаваға дейін созылып жатқан кең шымтезек алқаптары мен батпақтарымен әйгілі болған. Жергілікті шымтезек Риганың жартысын жылытуға мүмкіндік берген. Бүгінде батпақтар айтарлықтай азайды.
Бір жарым ғасыр бойы Баложи аймағы ең жақсы аң аулау орындарының бірі болып саналды. Билік XIX ғасырдың соңында Баложи орман шаруашылығы ауданын құрды, ол аң аулауды реттеді.

1947 жылы батпақтарда шымтезек зауыты ашылды. 1958 жылы қалалық үлгідегі елді мекен болып құрылды. Шымтезек зауыты Латвияда шымтезек, амонизацияланған шымтезек, субстрат шымтезек парақтары және басқа да шымтезек түрлерін шығарған алғашқы зауыт болды.
1960 жылдардың басында зауытқа қызмет көрсету үшін Олайне мен Медему батпағының орталығына дейін созылатын тар табанды теміржол желілері салынды. Кейінірек, келесі онжылдықта Баложиде машина жасау зауыты ашылды.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/balozi/|title=Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Баложиде жергілікті зауыттан шымтезекті тасымалдау үшін салынған ұзындығы 28 шақырым шағын теміржол желісі болды. E 67 еуропалық бағытының бөлігі болып табылатын A7 Рига-Бауска-Литва шекарасы (Гренкталь) автожолы Баложи арқылы өтеді. Қала экологиялық таза ортасымен және астанаға жақын орналасуымен тартымды. 1980 жылдары Баложиде Титурга тұрғын үй ауданы салынды.

== Көрікті орындары ==
Баложиде жағымды атмосфера және бірнеше шағын көлдер мен саябақтар бар. Сондай-ақ, ол Ригамен тұрақты автобус және пойыз қызметтері арқылы жақсы байланысты.
Баложиде келушілер жергілікті мәдениет пен тарихты біле алады, шіркеулер мен мұражайларға барып ауылдық жерлерінде серуендей алады.

Баложидегі негізгі көрікті жерлерді:
*'''Баложи көлі''' - Баложидегі әдемі және тыныш жер. Көл көгалмен қоршалған, пикниктерге, балық аулауға және жаяу серуендеуге қолайлы орын.
*'''Баложи тарих және өлкетану мұражайы''' — Баложи қауымдастығының тарихы мен мәдениеті туралы білуге ​​​​болатын орын. Мұражайда қаланың дамуына түсінік беретін жергілікті артефактілер, фотосуреттер және құжаттар қойылған.
*'''Куртдэли орманы''' — бұл табиғаттан, жаяу серуендеу және велосипед жолдарынан және айналадағы ландшафттың көріністерін көруге болатын көркем жер.
*'''Баложи мәдени орталығы''' — қоғамдық іс-шаралар, көркемсурет көрмелері, концерттер және басқа да мәдени іс-шаралар өткізілетін танымал орын. Туристер орталықта жергілікті музыка, би, театр және көркем қойылымдардан тамашалай алады.
*'''Рига автомобиль мұражайы''' — Баложиден көлікпен 20 минуттық жерде орналасқан. Рига автомобиль мұражайы автомобиль әуесқойлары үшін танымал орын. Бұл Еуропадағы ең ірі автомобиль мұражайларының бірі, онда әртүрлі дәуірлер мен аймақтардағы ескі автомобильдер, мотоциклдер және басқа да көліктер қойылған.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Латвия қалалары}}

[[Санат:Латвия қалалары]]</text>
      <sha1>ma4h5yf3as9js1a1q7c3keajm6ugpz9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632090</id>
      <parentid>3632089</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T03:54:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>/* Көрікті орындары */ дереккөз</comment>
      <origin>3632090</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6614" sha1="49dzwpmcur3od6ogyl4wykpg4e6n4mu" xml:space="preserve">'''Баложи''' ({{lang-lv|Baloži}}) — [[Латвия]]ның [[Кекава аймағы]]ндағы қала. Бұл [[Рига]] маңы, астананың орталығынан небәрі 12 км және Кекавадан 8 км қашықтықта орналасқан. Баложи қаласының халқы 2026 жылы 6387 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-balozi-11466.html|title=Население Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Баложи Орталық Латвия ойпатында орналасқан. Жер бетінің биіктігі теңіз деңгейінен әдетте 10 метрден асады. Ауданды бірнеше құм төбелер кесіп өтеді, олардың ең биік жері - Баложидің орталығына жақын орналасқан Мулес тауы (26 метр).&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.mesta.lv/%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B6%D0%B8/|title=Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
Елді мекен қала мәртебесін 1991 жылдың қарашасында алды. Оған дейін Баложи Елгаваға дейін созылып жатқан кең шымтезек алқаптары мен батпақтарымен әйгілі болған. Жергілікті шымтезек Риганың жартысын жылытуға мүмкіндік берген. Бүгінде батпақтар айтарлықтай азайды.
Бір жарым ғасыр бойы Баложи аймағы ең жақсы аң аулау орындарының бірі болып саналды. Билік XIX ғасырдың соңында Баложи орман шаруашылығы ауданын құрды, ол аң аулауды реттеді.

1947 жылы батпақтарда шымтезек зауыты ашылды. 1958 жылы қалалық үлгідегі елді мекен болып құрылды. Шымтезек зауыты Латвияда шымтезек, амонизацияланған шымтезек, субстрат шымтезек парақтары және басқа да шымтезек түрлерін шығарған алғашқы зауыт болды.
1960 жылдардың басында зауытқа қызмет көрсету үшін Олайне мен Медему батпағының орталығына дейін созылатын тар табанды теміржол желілері салынды. Кейінірек, келесі онжылдықта Баложиде машина жасау зауыты ашылды.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/balozi/|title=Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Баложиде жергілікті зауыттан шымтезекті тасымалдау үшін салынған ұзындығы 28 шақырым шағын теміржол желісі болды. E 67 еуропалық бағытының бөлігі болып табылатын A7 Рига-Бауска-Литва шекарасы (Гренкталь) автожолы Баложи арқылы өтеді. Қала экологиялық таза ортасымен және астанаға жақын орналасуымен тартымды. 1980 жылдары Баложиде Титурга тұрғын үй ауданы салынды.

== Көрікті орындары ==
Баложиде жағымды атмосфера және бірнеше шағын көлдер мен саябақтар бар. Сондай-ақ, ол Ригамен тұрақты автобус және пойыз қызметтері арқылы жақсы байланысты.
Баложиде келушілер жергілікті мәдениет пен тарихты біле алады, шіркеулер мен мұражайларға барып ауылдық жерлерінде серуендей алады.

Баложидегі негізгі көрікті жерлерді:
*'''Баложи көлі''' - Баложидегі әдемі және тыныш жер. Көл көгалмен қоршалған, пикниктерге, балық аулауға және жаяу серуендеуге қолайлы орын.
*'''Баложи тарих және өлкетану мұражайы''' — Баложи қауымдастығының тарихы мен мәдениеті туралы білуге ​​​​болатын орын. Мұражайда қаланың дамуына түсінік беретін жергілікті артефактілер, фотосуреттер және құжаттар қойылған.
*'''Куртдэли орманы''' — бұл табиғаттан, жаяу серуендеу және велосипед жолдарынан және айналадағы ландшафттың көріністерін көруге болатын көркем жер.
*'''Баложи мәдени орталығы''' — қоғамдық іс-шаралар, көркемсурет көрмелері, концерттер және басқа да мәдени іс-шаралар өткізілетін танымал орын. Туристер орталықта жергілікті музыка, би, театр және көркем қойылымдардан тамашалай алады.
*'''Рига автомобиль мұражайы''' — Баложиден көлікпен 20 минуттық жерде орналасқан. Рига автомобиль мұражайы автомобиль әуесқойлары үшін танымал орын. Бұл Еуропадағы ең ірі автомобиль мұражайларының бірі, онда әртүрлі дәуірлер мен аймақтардағы ескі автомобильдер, мотоциклдер және басқа да көліктер қойылған.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=http://bigkarta.com/latvia-balozi.htm|title=Карта Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-20|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Латвия қалалары}}

[[Санат:Латвия қалалары]]</text>
      <sha1>49dzwpmcur3od6ogyl4wykpg4e6n4mu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632091</id>
      <parentid>3632090</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T03:54:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>үлгі, толықтыру</comment>
      <origin>3632091</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9015" sha1="mf5o59mwlzrtxu3rokhto1z32t7c1p4" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = қала
 |қазақша атауы           = Баложи
 |шынайы атауы            = {{lang-lv|Baloži}}
 |сурет                   = 
 |сурет атауы             = 
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = 
 |елтаңба                 = 
 |ту                      = 
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir = N|lat_deg = |lat_min = |lat_sec = 
  |lon_dir =E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |аймақ түрі              = 
 |аймағы                  = 
 |кестедегі аймақ         = 
 |аудан түрі              = 
 |ауданы                  = 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым округі түрі       = 
 |қауым округі            = 
 |кестедегі қауым округі  = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |3асшының түрi           =
 |басшысы                 = 
 |құрылған уақыты         = 	
 |алғашқы дерек           = 	
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 
 |жер аумағы              = 	
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 
  |санақ жылы             = 
  |тығыздығы              = 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = 
 |DST                     = 
 |телефон коды            = 
 |пошта индексі           = 
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = 
 |сандық идентификаторы   = 
 |ортаққордағы санаты     = 
 |сайты                   = 
 |сайт тілі               = 
}}

'''Баложи''' ({{lang-lv|Baloži}}) — [[Латвия]]ның [[Кекава аймағы]]ндағы қала. Бұл [[Рига]] маңы, астананың орталығынан небәрі 12 км және Кекавадан 8 км қашықтықта орналасқан. Баложи қаласының халқы 2026 жылы 6387 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-balozi-11466.html|title=Население Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Баложи Орталық Латвия ойпатында орналасқан. Жер бетінің биіктігі теңіз деңгейінен әдетте 10 метрден асады. Ауданды бірнеше құм төбелер кесіп өтеді, олардың ең биік жері - Баложидің орталығына жақын орналасқан Мулес тауы (26 метр).&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.mesta.lv/%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B6%D0%B8/|title=Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
Елді мекен қала мәртебесін 1991 жылдың қарашасында алды. Оған дейін Баложи Елгаваға дейін созылып жатқан кең шымтезек алқаптары мен батпақтарымен әйгілі болған. Жергілікті шымтезек Риганың жартысын жылытуға мүмкіндік берген. Бүгінде батпақтар айтарлықтай азайды.
Бір жарым ғасыр бойы Баложи аймағы ең жақсы аң аулау орындарының бірі болып саналды. Билік XIX ғасырдың соңында Баложи орман шаруашылығы ауданын құрды, ол аң аулауды реттеді.

1947 жылы батпақтарда шымтезек зауыты ашылды. 1958 жылы қалалық үлгідегі елді мекен болып құрылды. Шымтезек зауыты Латвияда шымтезек, амонизацияланған шымтезек, субстрат шымтезек парақтары және басқа да шымтезек түрлерін шығарған алғашқы зауыт болды.
1960 жылдардың басында зауытқа қызмет көрсету үшін Олайне мен Медему батпағының орталығына дейін созылатын тар табанды теміржол желілері салынды. Кейінірек, келесі онжылдықта Баложиде машина жасау зауыты ашылды.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/balozi/|title=Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Баложиде жергілікті зауыттан шымтезекті тасымалдау үшін салынған ұзындығы 28 шақырым шағын теміржол желісі болды. E 67 еуропалық бағытының бөлігі болып табылатын A7 Рига-Бауска-Литва шекарасы (Гренкталь) автожолы Баложи арқылы өтеді. Қала экологиялық таза ортасымен және астанаға жақын орналасуымен тартымды. 1980 жылдары Баложиде Титурга тұрғын үй ауданы салынды.

== Көрікті орындары ==
Баложиде жағымды атмосфера және бірнеше шағын көлдер мен саябақтар бар. Сондай-ақ, ол Ригамен тұрақты автобус және пойыз қызметтері арқылы жақсы байланысты.
Баложиде келушілер жергілікті мәдениет пен тарихты біле алады, шіркеулер мен мұражайларға барып ауылдық жерлерінде серуендей алады.

Баложидегі негізгі көрікті жерлерді:
*'''Баложи көлі''' - Баложидегі әдемі және тыныш жер. Көл көгалмен қоршалған, пикниктерге, балық аулауға және жаяу серуендеуге қолайлы орын.
*'''Баложи тарих және өлкетану мұражайы''' — Баложи қауымдастығының тарихы мен мәдениеті туралы білуге ​​​​болатын орын. Мұражайда қаланың дамуына түсінік беретін жергілікті артефактілер, фотосуреттер және құжаттар қойылған.
*'''Куртдэли орманы''' — бұл табиғаттан, жаяу серуендеу және велосипед жолдарынан және айналадағы ландшафттың көріністерін көруге болатын көркем жер.
*'''Баложи мәдени орталығы''' — қоғамдық іс-шаралар, көркемсурет көрмелері, концерттер және басқа да мәдени іс-шаралар өткізілетін танымал орын. Туристер орталықта жергілікті музыка, би, театр және көркем қойылымдардан тамашалай алады.
*'''Рига автомобиль мұражайы''' — Баложиден көлікпен 20 минуттық жерде орналасқан. Рига автомобиль мұражайы автомобиль әуесқойлары үшін танымал орын. Бұл Еуропадағы ең ірі автомобиль мұражайларының бірі, онда әртүрлі дәуірлер мен аймақтардағы ескі автомобильдер, мотоциклдер және басқа да көліктер қойылған.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=http://bigkarta.com/latvia-balozi.htm|title=Карта Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-20|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Латвия қалалары}}

[[Санат:Латвия қалалары]]</text>
      <sha1>mf5o59mwlzrtxu3rokhto1z32t7c1p4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632092</id>
      <parentid>3632091</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T03:55:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>үлгі, сурет қою</comment>
      <origin>3632092</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9051" sha1="khz83n5la82lkqz3l63llunx230uew9" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = қала
 |қазақша атауы           = Баложи
 |шынайы атауы            = {{lang-lv|Baloži}}
 |сурет                   = Rīgas iela Baložos - panoramio.jpg
 |сурет атауы             = 
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = 
 |елтаңба                 = 
 |ту                      = 
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir = N|lat_deg = |lat_min = |lat_sec = 
  |lon_dir =E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |аймақ түрі              = 
 |аймағы                  = 
 |кестедегі аймақ         = 
 |аудан түрі              = 
 |ауданы                  = 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым округі түрі       = 
 |қауым округі            = 
 |кестедегі қауым округі  = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |3асшының түрi           =
 |басшысы                 = 
 |құрылған уақыты         = 	
 |алғашқы дерек           = 	
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 
 |жер аумағы              = 	
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 
  |санақ жылы             = 
  |тығыздығы              = 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = 
 |DST                     = 
 |телефон коды            = 
 |пошта индексі           = 
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = 
 |сандық идентификаторы   = 
 |ортаққордағы санаты     = 
 |сайты                   = 
 |сайт тілі               = 
}}

'''Баложи''' ({{lang-lv|Baloži}}) — [[Латвия]]ның [[Кекава аймағы]]ндағы қала. Бұл [[Рига]] маңы, астананың орталығынан небәрі 12 км және Кекавадан 8 км қашықтықта орналасқан. Баложи қаласының халқы 2026 жылы 6387 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-balozi-11466.html|title=Население Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Баложи Орталық Латвия ойпатында орналасқан. Жер бетінің биіктігі теңіз деңгейінен әдетте 10 метрден асады. Ауданды бірнеше құм төбелер кесіп өтеді, олардың ең биік жері - Баложидің орталығына жақын орналасқан Мулес тауы (26 метр).&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.mesta.lv/%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B6%D0%B8/|title=Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
Елді мекен қала мәртебесін 1991 жылдың қарашасында алды. Оған дейін Баложи Елгаваға дейін созылып жатқан кең шымтезек алқаптары мен батпақтарымен әйгілі болған. Жергілікті шымтезек Риганың жартысын жылытуға мүмкіндік берген. Бүгінде батпақтар айтарлықтай азайды.
Бір жарым ғасыр бойы Баложи аймағы ең жақсы аң аулау орындарының бірі болып саналды. Билік XIX ғасырдың соңында Баложи орман шаруашылығы ауданын құрды, ол аң аулауды реттеді.

1947 жылы батпақтарда шымтезек зауыты ашылды. 1958 жылы қалалық үлгідегі елді мекен болып құрылды. Шымтезек зауыты Латвияда шымтезек, амонизацияланған шымтезек, субстрат шымтезек парақтары және басқа да шымтезек түрлерін шығарған алғашқы зауыт болды.
1960 жылдардың басында зауытқа қызмет көрсету үшін Олайне мен Медему батпағының орталығына дейін созылатын тар табанды теміржол желілері салынды. Кейінірек, келесі онжылдықта Баложиде машина жасау зауыты ашылды.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/balozi/|title=Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Баложиде жергілікті зауыттан шымтезекті тасымалдау үшін салынған ұзындығы 28 шақырым шағын теміржол желісі болды. E 67 еуропалық бағытының бөлігі болып табылатын A7 Рига-Бауска-Литва шекарасы (Гренкталь) автожолы Баложи арқылы өтеді. Қала экологиялық таза ортасымен және астанаға жақын орналасуымен тартымды. 1980 жылдары Баложиде Титурга тұрғын үй ауданы салынды.

== Көрікті орындары ==
Баложиде жағымды атмосфера және бірнеше шағын көлдер мен саябақтар бар. Сондай-ақ, ол Ригамен тұрақты автобус және пойыз қызметтері арқылы жақсы байланысты.
Баложиде келушілер жергілікті мәдениет пен тарихты біле алады, шіркеулер мен мұражайларға барып ауылдық жерлерінде серуендей алады.

Баложидегі негізгі көрікті жерлерді:
*'''Баложи көлі''' - Баложидегі әдемі және тыныш жер. Көл көгалмен қоршалған, пикниктерге, балық аулауға және жаяу серуендеуге қолайлы орын.
*'''Баложи тарих және өлкетану мұражайы''' — Баложи қауымдастығының тарихы мен мәдениеті туралы білуге ​​​​болатын орын. Мұражайда қаланың дамуына түсінік беретін жергілікті артефактілер, фотосуреттер және құжаттар қойылған.
*'''Куртдэли орманы''' — бұл табиғаттан, жаяу серуендеу және велосипед жолдарынан және айналадағы ландшафттың көріністерін көруге болатын көркем жер.
*'''Баложи мәдени орталығы''' — қоғамдық іс-шаралар, көркемсурет көрмелері, концерттер және басқа да мәдени іс-шаралар өткізілетін танымал орын. Туристер орталықта жергілікті музыка, би, театр және көркем қойылымдардан тамашалай алады.
*'''Рига автомобиль мұражайы''' — Баложиден көлікпен 20 минуттық жерде орналасқан. Рига автомобиль мұражайы автомобиль әуесқойлары үшін танымал орын. Бұл Еуропадағы ең ірі автомобиль мұражайларының бірі, онда әртүрлі дәуірлер мен аймақтардағы ескі автомобильдер, мотоциклдер және басқа да көліктер қойылған.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=http://bigkarta.com/latvia-balozi.htm|title=Карта Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-20|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Латвия қалалары}}

[[Санат:Латвия қалалары]]</text>
      <sha1>khz83n5la82lkqz3l63llunx230uew9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632093</id>
      <parentid>3632092</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T03:56:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>үлгі</comment>
      <origin>3632093</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9097" sha1="2w4sr2uswwkl86vilocbu7g77aukj8z" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = қала
 |қазақша атауы           = Баложи
 |шынайы атауы            = {{lang-lv|Baloži}}
 |сурет                   = Rīgas iela Baložos - panoramio.jpg
 |сурет атауы             = 
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = 
 |елтаңба                 = Flag of Baloži.svg
 |ту                      = Coat of Arms of Baloži.svg
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir = N|lat_deg = |lat_min = |lat_sec = 
  |lon_dir =E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |аймақ түрі              = 
 |аймағы                  = 
 |кестедегі аймақ         = 
 |аудан түрі              = 
 |ауданы                  = 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым округі түрі       = 
 |қауым округі            = 
 |кестедегі қауым округі  = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |3асшының түрi           =
 |басшысы                 = 
 |құрылған уақыты         = 	
 |алғашқы дерек           = 	
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 
 |жер аумағы              = 	
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 
  |санақ жылы             = 
  |тығыздығы              = 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = 
 |DST                     = 
 |телефон коды            = 
 |пошта индексі           = 
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = 
 |сандық идентификаторы   = 
 |ортаққордағы санаты     = 
 |сайты                   = 
 |сайт тілі               = 
}}

'''Баложи''' ({{lang-lv|Baloži}}) — [[Латвия]]ның [[Кекава аймағы]]ндағы қала. Бұл [[Рига]] маңы, астананың орталығынан небәрі 12 км және Кекавадан 8 км қашықтықта орналасқан. Баложи қаласының халқы 2026 жылы 6387 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-balozi-11466.html|title=Население Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Баложи Орталық Латвия ойпатында орналасқан. Жер бетінің биіктігі теңіз деңгейінен әдетте 10 метрден асады. Ауданды бірнеше құм төбелер кесіп өтеді, олардың ең биік жері - Баложидің орталығына жақын орналасқан Мулес тауы (26 метр).&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.mesta.lv/%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B6%D0%B8/|title=Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
Елді мекен қала мәртебесін 1991 жылдың қарашасында алды. Оған дейін Баложи Елгаваға дейін созылып жатқан кең шымтезек алқаптары мен батпақтарымен әйгілі болған. Жергілікті шымтезек Риганың жартысын жылытуға мүмкіндік берген. Бүгінде батпақтар айтарлықтай азайды.
Бір жарым ғасыр бойы Баложи аймағы ең жақсы аң аулау орындарының бірі болып саналды. Билік XIX ғасырдың соңында Баложи орман шаруашылығы ауданын құрды, ол аң аулауды реттеді.

1947 жылы батпақтарда шымтезек зауыты ашылды. 1958 жылы қалалық үлгідегі елді мекен болып құрылды. Шымтезек зауыты Латвияда шымтезек, амонизацияланған шымтезек, субстрат шымтезек парақтары және басқа да шымтезек түрлерін шығарған алғашқы зауыт болды.
1960 жылдардың басында зауытқа қызмет көрсету үшін Олайне мен Медему батпағының орталығына дейін созылатын тар табанды теміржол желілері салынды. Кейінірек, келесі онжылдықта Баложиде машина жасау зауыты ашылды.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/balozi/|title=Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Баложиде жергілікті зауыттан шымтезекті тасымалдау үшін салынған ұзындығы 28 шақырым шағын теміржол желісі болды. E 67 еуропалық бағытының бөлігі болып табылатын A7 Рига-Бауска-Литва шекарасы (Гренкталь) автожолы Баложи арқылы өтеді. Қала экологиялық таза ортасымен және астанаға жақын орналасуымен тартымды. 1980 жылдары Баложиде Титурга тұрғын үй ауданы салынды.

== Көрікті орындары ==
Баложиде жағымды атмосфера және бірнеше шағын көлдер мен саябақтар бар. Сондай-ақ, ол Ригамен тұрақты автобус және пойыз қызметтері арқылы жақсы байланысты.
Баложиде келушілер жергілікті мәдениет пен тарихты біле алады, шіркеулер мен мұражайларға барып ауылдық жерлерінде серуендей алады.

Баложидегі негізгі көрікті жерлерді:
*'''Баложи көлі''' - Баложидегі әдемі және тыныш жер. Көл көгалмен қоршалған, пикниктерге, балық аулауға және жаяу серуендеуге қолайлы орын.
*'''Баложи тарих және өлкетану мұражайы''' — Баложи қауымдастығының тарихы мен мәдениеті туралы білуге ​​​​болатын орын. Мұражайда қаланың дамуына түсінік беретін жергілікті артефактілер, фотосуреттер және құжаттар қойылған.
*'''Куртдэли орманы''' — бұл табиғаттан, жаяу серуендеу және велосипед жолдарынан және айналадағы ландшафттың көріністерін көруге болатын көркем жер.
*'''Баложи мәдени орталығы''' — қоғамдық іс-шаралар, көркемсурет көрмелері, концерттер және басқа да мәдени іс-шаралар өткізілетін танымал орын. Туристер орталықта жергілікті музыка, би, театр және көркем қойылымдардан тамашалай алады.
*'''Рига автомобиль мұражайы''' — Баложиден көлікпен 20 минуттық жерде орналасқан. Рига автомобиль мұражайы автомобиль әуесқойлары үшін танымал орын. Бұл Еуропадағы ең ірі автомобиль мұражайларының бірі, онда әртүрлі дәуірлер мен аймақтардағы ескі автомобильдер, мотоциклдер және басқа да көліктер қойылған.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=http://bigkarta.com/latvia-balozi.htm|title=Карта Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-20|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Латвия қалалары}}

[[Санат:Латвия қалалары]]</text>
      <sha1>2w4sr2uswwkl86vilocbu7g77aukj8z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632094</id>
      <parentid>3632093</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T04:00:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <origin>3632094</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9102" sha1="dcectsjkolbguht1guqp68nxuikxqnf" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = қала
 |қазақша атауы           = Баложи
 |шынайы атауы            = {{lang-lv|Baloži}}
 |сурет                   = Rīgas iela Baložos - panoramio.jpg
 |сурет атауы             = 
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = 
 |елтаңба                 = Flag of Baloži.svg
 |ту                      = Coat of Arms of Baloži.svg
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 120
 |ту ені                  = 80
  |lat_dir = N|lat_deg = |lat_min = |lat_sec = 
  |lon_dir =E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |аймақ түрі              = 
 |аймағы                  = 
 |кестедегі аймақ         = 
 |аудан түрі              = 
 |ауданы                  = 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым округі түрі       = 
 |қауым округі            = 
 |кестедегі қауым округі  = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |3асшының түрi           =
 |басшысы                 = 
 |құрылған уақыты         = 	
 |алғашқы дерек           = 	
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 
 |жер аумағы              = 	
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 
  |санақ жылы             = 
  |тығыздығы              = 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = 
 |DST                     = 
 |телефон коды            = 
 |пошта индексі           = 
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = 
 |сандық идентификаторы   = 
 |ортаққордағы санаты     = 
 |сайты                   = 
 |сайт тілі               = 
}}

'''Баложи''' ({{lang-lv|Baloži}}) — [[Латвия]]ның [[Кекава аймағы]]ндағы қала. Бұл [[Рига]] маңы, астананың орталығынан небәрі 12 км және Кекавадан 8 км қашықтықта орналасқан. Баложи қаласының халқы 2026 жылы 6387 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-balozi-11466.html|title=Население Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Баложи Орталық Латвия ойпатында орналасқан. Жер бетінің биіктігі теңіз деңгейінен әдетте 10 метрден асады. Ауданды бірнеше құм төбелер кесіп өтеді, олардың ең биік жері - Баложидің орталығына жақын орналасқан Мулес тауы (26 метр).&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.mesta.lv/%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B6%D0%B8/|title=Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
Елді мекен қала мәртебесін 1991 жылдың қарашасында алды. Оған дейін Баложи Елгаваға дейін созылып жатқан кең шымтезек алқаптары мен батпақтарымен әйгілі болған. Жергілікті шымтезек Риганың жартысын жылытуға мүмкіндік берген. Бүгінде батпақтар айтарлықтай азайды.
Бір жарым ғасыр бойы Баложи аймағы ең жақсы аң аулау орындарының бірі болып саналды. Билік XIX ғасырдың соңында Баложи орман шаруашылығы ауданын құрды, ол аң аулауды реттеді.

1947 жылы батпақтарда шымтезек зауыты ашылды. 1958 жылы қалалық үлгідегі елді мекен болып құрылды. Шымтезек зауыты Латвияда шымтезек, амонизацияланған шымтезек, субстрат шымтезек парақтары және басқа да шымтезек түрлерін шығарған алғашқы зауыт болды.
1960 жылдардың басында зауытқа қызмет көрсету үшін Олайне мен Медему батпағының орталығына дейін созылатын тар табанды теміржол желілері салынды. Кейінірек, келесі онжылдықта Баложиде машина жасау зауыты ашылды.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/balozi/|title=Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Баложиде жергілікті зауыттан шымтезекті тасымалдау үшін салынған ұзындығы 28 шақырым шағын теміржол желісі болды. E 67 еуропалық бағытының бөлігі болып табылатын A7 Рига-Бауска-Литва шекарасы (Гренкталь) автожолы Баложи арқылы өтеді. Қала экологиялық таза ортасымен және астанаға жақын орналасуымен тартымды. 1980 жылдары Баложиде Титурга тұрғын үй ауданы салынды.

== Көрікті орындары ==
Баложиде жағымды атмосфера және бірнеше шағын көлдер мен саябақтар бар. Сондай-ақ, ол Ригамен тұрақты автобус және пойыз қызметтері арқылы жақсы байланысты.
Баложиде келушілер жергілікті мәдениет пен тарихты біле алады, шіркеулер мен мұражайларға барып ауылдық жерлерінде серуендей алады.

Баложидегі негізгі көрікті жерлерді:
*'''Баложи көлі''' - Баложидегі әдемі және тыныш жер. Көл көгалмен қоршалған, пикниктерге, балық аулауға және жаяу серуендеуге қолайлы орын.
*'''Баложи тарих және өлкетану мұражайы''' — Баложи қауымдастығының тарихы мен мәдениеті туралы білуге ​​​​болатын орын. Мұражайда қаланың дамуына түсінік беретін жергілікті артефактілер, фотосуреттер және құжаттар қойылған.
*'''Куртдэли орманы''' — бұл табиғаттан, жаяу серуендеу және велосипед жолдарынан және айналадағы ландшафттың көріністерін көруге болатын көркем жер.
*'''Баложи мәдени орталығы''' — қоғамдық іс-шаралар, көркемсурет көрмелері, концерттер және басқа да мәдени іс-шаралар өткізілетін танымал орын. Туристер орталықта жергілікті музыка, би, театр және көркем қойылымдардан тамашалай алады.
*'''Рига автомобиль мұражайы''' — Баложиден көлікпен 20 минуттық жерде орналасқан. Рига автомобиль мұражайы автомобиль әуесқойлары үшін танымал орын. Бұл Еуропадағы ең ірі автомобиль мұражайларының бірі, онда әртүрлі дәуірлер мен аймақтардағы ескі автомобильдер, мотоциклдер және басқа да көліктер қойылған.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=http://bigkarta.com/latvia-balozi.htm|title=Карта Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-20|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Латвия қалалары}}

[[Санат:Латвия қалалары]]</text>
      <sha1>dcectsjkolbguht1guqp68nxuikxqnf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632095</id>
      <parentid>3632094</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T04:01:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>үлгі</comment>
      <origin>3632095</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9127" sha1="kpqt83h2to769wl4kup6mna1cozn1x7" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = қала
 |қазақша атауы           = Баложи
 |шынайы атауы            = {{lang-lv|Baloži}}
 |сурет                   = Rīgas iela Baložos - panoramio.jpg
 |сурет атауы             = 
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = Латвия
 |елтаңба                 = Flag of Baloži.svg
 |ту                      = Coat of Arms of Baloži.svg
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 120
 |ту ені                  = 80
  |lat_dir = N|lat_deg =56 |lat_min =52 |lat_sec =30 
  |lon_dir =E |lon_deg =24 |lon_min =07 |lon_sec =10 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |аймақ түрі              =  
 |аймағы                  = 
 |кестедегі аймақ         = 
 |аудан түрі              = 
 |ауданы                  = 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым округі түрі       = 
 |қауым округі            = 
 |кестедегі қауым округі  = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |3асшының түрi           =
 |басшысы                 = 
 |құрылған уақыты         = 	
 |алғашқы дерек           = 	
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 
 |жер аумағы              = 	
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 
  |санақ жылы             = 
  |тығыздығы              = 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = 
 |DST                     = 
 |телефон коды            = 
 |пошта индексі           = 
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = 
 |сандық идентификаторы   = 
 |ортаққордағы санаты     = 
 |сайты                   = 
 |сайт тілі               = 
}}

'''Баложи''' ({{lang-lv|Baloži}}) — [[Латвия]]ның [[Кекава аймағы]]ндағы қала. Бұл [[Рига]] маңы, астананың орталығынан небәрі 12 км және Кекавадан 8 км қашықтықта орналасқан. Баложи қаласының халқы 2026 жылы 6387 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-balozi-11466.html|title=Население Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Баложи Орталық Латвия ойпатында орналасқан. Жер бетінің биіктігі теңіз деңгейінен әдетте 10 метрден асады. Ауданды бірнеше құм төбелер кесіп өтеді, олардың ең биік жері - Баложидің орталығына жақын орналасқан Мулес тауы (26 метр).&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.mesta.lv/%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B6%D0%B8/|title=Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
Елді мекен қала мәртебесін 1991 жылдың қарашасында алды. Оған дейін Баложи Елгаваға дейін созылып жатқан кең шымтезек алқаптары мен батпақтарымен әйгілі болған. Жергілікті шымтезек Риганың жартысын жылытуға мүмкіндік берген. Бүгінде батпақтар айтарлықтай азайды.
Бір жарым ғасыр бойы Баложи аймағы ең жақсы аң аулау орындарының бірі болып саналды. Билік XIX ғасырдың соңында Баложи орман шаруашылығы ауданын құрды, ол аң аулауды реттеді.

1947 жылы батпақтарда шымтезек зауыты ашылды. 1958 жылы қалалық үлгідегі елді мекен болып құрылды. Шымтезек зауыты Латвияда шымтезек, амонизацияланған шымтезек, субстрат шымтезек парақтары және басқа да шымтезек түрлерін шығарған алғашқы зауыт болды.
1960 жылдардың басында зауытқа қызмет көрсету үшін Олайне мен Медему батпағының орталығына дейін созылатын тар табанды теміржол желілері салынды. Кейінірек, келесі онжылдықта Баложиде машина жасау зауыты ашылды.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/balozi/|title=Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Баложиде жергілікті зауыттан шымтезекті тасымалдау үшін салынған ұзындығы 28 шақырым шағын теміржол желісі болды. E 67 еуропалық бағытының бөлігі болып табылатын A7 Рига-Бауска-Литва шекарасы (Гренкталь) автожолы Баложи арқылы өтеді. Қала экологиялық таза ортасымен және астанаға жақын орналасуымен тартымды. 1980 жылдары Баложиде Титурга тұрғын үй ауданы салынды.

== Көрікті орындары ==
Баложиде жағымды атмосфера және бірнеше шағын көлдер мен саябақтар бар. Сондай-ақ, ол Ригамен тұрақты автобус және пойыз қызметтері арқылы жақсы байланысты.
Баложиде келушілер жергілікті мәдениет пен тарихты біле алады, шіркеулер мен мұражайларға барып ауылдық жерлерінде серуендей алады.

Баложидегі негізгі көрікті жерлерді:
*'''Баложи көлі''' - Баложидегі әдемі және тыныш жер. Көл көгалмен қоршалған, пикниктерге, балық аулауға және жаяу серуендеуге қолайлы орын.
*'''Баложи тарих және өлкетану мұражайы''' — Баложи қауымдастығының тарихы мен мәдениеті туралы білуге ​​​​болатын орын. Мұражайда қаланың дамуына түсінік беретін жергілікті артефактілер, фотосуреттер және құжаттар қойылған.
*'''Куртдэли орманы''' — бұл табиғаттан, жаяу серуендеу және велосипед жолдарынан және айналадағы ландшафттың көріністерін көруге болатын көркем жер.
*'''Баложи мәдени орталығы''' — қоғамдық іс-шаралар, көркемсурет көрмелері, концерттер және басқа да мәдени іс-шаралар өткізілетін танымал орын. Туристер орталықта жергілікті музыка, би, театр және көркем қойылымдардан тамашалай алады.
*'''Рига автомобиль мұражайы''' — Баложиден көлікпен 20 минуттық жерде орналасқан. Рига автомобиль мұражайы автомобиль әуесқойлары үшін танымал орын. Бұл Еуропадағы ең ірі автомобиль мұражайларының бірі, онда әртүрлі дәуірлер мен аймақтардағы ескі автомобильдер, мотоциклдер және басқа да көліктер қойылған.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=http://bigkarta.com/latvia-balozi.htm|title=Карта Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-20|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Латвия қалалары}}

[[Санат:Латвия қалалары]]</text>
      <sha1>kpqt83h2to769wl4kup6mna1cozn1x7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632164</id>
      <parentid>3632095</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T07:14:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>үлгі</comment>
      <origin>3632164</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9162" sha1="otba58bbrp4egvde7tczj2f4qot2t72" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = қала
 |қазақша атауы           = Баложи
 |шынайы атауы            = {{lang-lv|Baloži}}
 |сурет                   = Rīgas iela Baložos - panoramio.jpg
 |сурет атауы             = 
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = Латвия
 |елтаңба                 = Flag of Baloži.svg
 |ту                      = Coat of Arms of Baloži.svg
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 120
 |ту ені                  = 80
  |lat_dir = N|lat_deg =56 |lat_min =52 |lat_sec =30 
  |lon_dir =E |lon_deg =24 |lon_min =07 |lon_sec =10 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |аймақ түрі              =  Аймақ
 |аймағы                  = Кекава аймағы
 |кестедегі аймақ         = 
 |аудан түрі              = 
 |ауданы                  = 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым округі түрі       = 
 |қауым округі            = 
 |кестедегі қауым округі  = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |3асшының түрi           =
 |басшысы                 = 
 |құрылған уақыты         = 	
 |алғашқы дерек           = 	
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 
 |жер аумағы              = 	
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 
  |санақ жылы             = 
  |тығыздығы              = 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = 
 |DST                     = 
 |телефон коды            = 
 |пошта индексі           = 
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = 
 |сандық идентификаторы   = 
 |ортаққордағы санаты     = 
 |сайты                   = 
 |сайт тілі               = 
}}

'''Баложи''' ({{lang-lv|Baloži}}) — [[Латвия]]ның [[Кекава аймағы]]ндағы қала. Бұл [[Рига]] маңы, астананың орталығынан небәрі 12 км және Кекавадан 8 км қашықтықта орналасқан. Баложи қаласының халқы 2026 жылы 6387 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-balozi-11466.html|title=Население Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Баложи Орталық Латвия ойпатында орналасқан. Жер бетінің биіктігі теңіз деңгейінен әдетте 10 метрден асады. Ауданды бірнеше құм төбелер кесіп өтеді, олардың ең биік жері - Баложидің орталығына жақын орналасқан Мулес тауы (26 метр).&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.mesta.lv/%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B6%D0%B8/|title=Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
Елді мекен қала мәртебесін 1991 жылдың қарашасында алды. Оған дейін Баложи Елгаваға дейін созылып жатқан кең шымтезек алқаптары мен батпақтарымен әйгілі болған. Жергілікті шымтезек Риганың жартысын жылытуға мүмкіндік берген. Бүгінде батпақтар айтарлықтай азайды.
Бір жарым ғасыр бойы Баложи аймағы ең жақсы аң аулау орындарының бірі болып саналды. Билік XIX ғасырдың соңында Баложи орман шаруашылығы ауданын құрды, ол аң аулауды реттеді.

1947 жылы батпақтарда шымтезек зауыты ашылды. 1958 жылы қалалық үлгідегі елді мекен болып құрылды. Шымтезек зауыты Латвияда шымтезек, амонизацияланған шымтезек, субстрат шымтезек парақтары және басқа да шымтезек түрлерін шығарған алғашқы зауыт болды.
1960 жылдардың басында зауытқа қызмет көрсету үшін Олайне мен Медему батпағының орталығына дейін созылатын тар табанды теміржол желілері салынды. Кейінірек, келесі онжылдықта Баложиде машина жасау зауыты ашылды.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/balozi/|title=Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Баложиде жергілікті зауыттан шымтезекті тасымалдау үшін салынған ұзындығы 28 шақырым шағын теміржол желісі болды. E 67 еуропалық бағытының бөлігі болып табылатын A7 Рига-Бауска-Литва шекарасы (Гренкталь) автожолы Баложи арқылы өтеді. Қала экологиялық таза ортасымен және астанаға жақын орналасуымен тартымды. 1980 жылдары Баложиде Титурга тұрғын үй ауданы салынды.

== Көрікті орындары ==
Баложиде жағымды атмосфера және бірнеше шағын көлдер мен саябақтар бар. Сондай-ақ, ол Ригамен тұрақты автобус және пойыз қызметтері арқылы жақсы байланысты.
Баложиде келушілер жергілікті мәдениет пен тарихты біле алады, шіркеулер мен мұражайларға барып ауылдық жерлерінде серуендей алады.

Баложидегі негізгі көрікті жерлерді:
*'''Баложи көлі''' - Баложидегі әдемі және тыныш жер. Көл көгалмен қоршалған, пикниктерге, балық аулауға және жаяу серуендеуге қолайлы орын.
*'''Баложи тарих және өлкетану мұражайы''' — Баложи қауымдастығының тарихы мен мәдениеті туралы білуге ​​​​болатын орын. Мұражайда қаланың дамуына түсінік беретін жергілікті артефактілер, фотосуреттер және құжаттар қойылған.
*'''Куртдэли орманы''' — бұл табиғаттан, жаяу серуендеу және велосипед жолдарынан және айналадағы ландшафттың көріністерін көруге болатын көркем жер.
*'''Баложи мәдени орталығы''' — қоғамдық іс-шаралар, көркемсурет көрмелері, концерттер және басқа да мәдени іс-шаралар өткізілетін танымал орын. Туристер орталықта жергілікті музыка, би, театр және көркем қойылымдардан тамашалай алады.
*'''Рига автомобиль мұражайы''' — Баложиден көлікпен 20 минуттық жерде орналасқан. Рига автомобиль мұражайы автомобиль әуесқойлары үшін танымал орын. Бұл Еуропадағы ең ірі автомобиль мұражайларының бірі, онда әртүрлі дәуірлер мен аймақтардағы ескі автомобильдер, мотоциклдер және басқа да көліктер қойылған.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=http://bigkarta.com/latvia-balozi.htm|title=Карта Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-20|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Латвия қалалары}}

[[Санат:Латвия қалалары]]</text>
      <sha1>otba58bbrp4egvde7tczj2f4qot2t72</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632166</id>
      <parentid>3632164</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T07:15:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>үлгі</comment>
      <origin>3632166</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9190" sha1="1vpq7w7zujnxhdy3p858x4zolcrrjof" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = қала
 |қазақша атауы           = Баложи
 |шынайы атауы            = {{lang-lv|Baloži}}
 |сурет                   = Rīgas iela Baložos - panoramio.jpg
 |сурет атауы             = 
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = Латвия
 |елтаңба                 = Flag of Baloži.svg
 |ту                      = Coat of Arms of Baloži.svg
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 120
 |ту ені                  = 80
  |lat_dir = N|lat_deg =56 |lat_min =52 |lat_sec =30 
  |lon_dir =E |lon_deg =24 |lon_min =07 |lon_sec =10 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |аймақ түрі              =  Аймақ
 |аймағы                  = Кекава аймағы
 |кестедегі аймақ         = 
 |аудан түрі              = 
 |ауданы                  = 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым округі түрі       = 
 |қауым округі            = 
 |кестедегі қауым округі  = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |3асшының түрi           =
 |басшысы                 = 
 |құрылған уақыты         = 	
 |алғашқы дерек           = 	
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 
 |жер аумағы              = 	
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 
  |санақ жылы             = 
  |тығыздығы              = 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = +2:00
 |DST                     = 
 |телефон коды            = LV-2112, LV-2128
 |пошта индексі           = 
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = 
 |сандық идентификаторы   = 
 |ортаққордағы санаты     = Baloži
 |сайты                   = 
 |сайт тілі               = 
}}

'''Баложи''' ({{lang-lv|Baloži}}) — [[Латвия]]ның [[Кекава аймағы]]ндағы қала. Бұл [[Рига]] маңы, астананың орталығынан небәрі 12 км және Кекавадан 8 км қашықтықта орналасқан. Баложи қаласының халқы 2026 жылы 6387 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-balozi-11466.html|title=Население Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Баложи Орталық Латвия ойпатында орналасқан. Жер бетінің биіктігі теңіз деңгейінен әдетте 10 метрден асады. Ауданды бірнеше құм төбелер кесіп өтеді, олардың ең биік жері - Баложидің орталығына жақын орналасқан Мулес тауы (26 метр).&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.mesta.lv/%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B6%D0%B8/|title=Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
Елді мекен қала мәртебесін 1991 жылдың қарашасында алды. Оған дейін Баложи Елгаваға дейін созылып жатқан кең шымтезек алқаптары мен батпақтарымен әйгілі болған. Жергілікті шымтезек Риганың жартысын жылытуға мүмкіндік берген. Бүгінде батпақтар айтарлықтай азайды.
Бір жарым ғасыр бойы Баложи аймағы ең жақсы аң аулау орындарының бірі болып саналды. Билік XIX ғасырдың соңында Баложи орман шаруашылығы ауданын құрды, ол аң аулауды реттеді.

1947 жылы батпақтарда шымтезек зауыты ашылды. 1958 жылы қалалық үлгідегі елді мекен болып құрылды. Шымтезек зауыты Латвияда шымтезек, амонизацияланған шымтезек, субстрат шымтезек парақтары және басқа да шымтезек түрлерін шығарған алғашқы зауыт болды.
1960 жылдардың басында зауытқа қызмет көрсету үшін Олайне мен Медему батпағының орталығына дейін созылатын тар табанды теміржол желілері салынды. Кейінірек, келесі онжылдықта Баложиде машина жасау зауыты ашылды.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/balozi/|title=Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Баложиде жергілікті зауыттан шымтезекті тасымалдау үшін салынған ұзындығы 28 шақырым шағын теміржол желісі болды. E 67 еуропалық бағытының бөлігі болып табылатын A7 Рига-Бауска-Литва шекарасы (Гренкталь) автожолы Баложи арқылы өтеді. Қала экологиялық таза ортасымен және астанаға жақын орналасуымен тартымды. 1980 жылдары Баложиде Титурга тұрғын үй ауданы салынды.

== Көрікті орындары ==
Баложиде жағымды атмосфера және бірнеше шағын көлдер мен саябақтар бар. Сондай-ақ, ол Ригамен тұрақты автобус және пойыз қызметтері арқылы жақсы байланысты.
Баложиде келушілер жергілікті мәдениет пен тарихты біле алады, шіркеулер мен мұражайларға барып ауылдық жерлерінде серуендей алады.

Баложидегі негізгі көрікті жерлерді:
*'''Баложи көлі''' - Баложидегі әдемі және тыныш жер. Көл көгалмен қоршалған, пикниктерге, балық аулауға және жаяу серуендеуге қолайлы орын.
*'''Баложи тарих және өлкетану мұражайы''' — Баложи қауымдастығының тарихы мен мәдениеті туралы білуге ​​​​болатын орын. Мұражайда қаланың дамуына түсінік беретін жергілікті артефактілер, фотосуреттер және құжаттар қойылған.
*'''Куртдэли орманы''' — бұл табиғаттан, жаяу серуендеу және велосипед жолдарынан және айналадағы ландшафттың көріністерін көруге болатын көркем жер.
*'''Баложи мәдени орталығы''' — қоғамдық іс-шаралар, көркемсурет көрмелері, концерттер және басқа да мәдени іс-шаралар өткізілетін танымал орын. Туристер орталықта жергілікті музыка, би, театр және көркем қойылымдардан тамашалай алады.
*'''Рига автомобиль мұражайы''' — Баложиден көлікпен 20 минуттық жерде орналасқан. Рига автомобиль мұражайы автомобиль әуесқойлары үшін танымал орын. Бұл Еуропадағы ең ірі автомобиль мұражайларының бірі, онда әртүрлі дәуірлер мен аймақтардағы ескі автомобильдер, мотоциклдер және басқа да көліктер қойылған.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=http://bigkarta.com/latvia-balozi.htm|title=Карта Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-20|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Латвия қалалары}}

[[Санат:Латвия қалалары]]</text>
      <sha1>1vpq7w7zujnxhdy3p858x4zolcrrjof</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632168</id>
      <parentid>3632166</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T07:17:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>үлгі</comment>
      <origin>3632168</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9216" sha1="iw0axh3wqo2x6jhwd5u2t3689ur5xaj" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = қала
 |қазақша атауы           = Баложи
 |шынайы атауы            = {{lang-lv|Baloži}}
 |сурет                   = Rīgas iela Baložos - panoramio.jpg
 |сурет атауы             = 
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = Латвия
 |елтаңба                 = Flag of Baloži.svg
 |ту                      = Coat of Arms of Baloži.svg
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 180
 |ту ені                  = 80
  |lat_dir = N|lat_deg =56 |lat_min =52 |lat_sec =30 
  |lon_dir =E |lon_deg =24 |lon_min =07 |lon_sec =10 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |аймақ түрі              =  Аймақ
 |аймағы                  = Кекава аймағы
 |кестедегі аймақ         = 
 |аудан түрі              = 
 |ауданы                  = 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым округі түрі       = 
 |қауым округі            = 
 |кестедегі қауым округі  = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |3асшының түрi           =
 |басшысы                 = 
 |құрылған уақыты         = 1991	
 |алғашқы дерек           = 	
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 1991
 |жер аумағы              = 6,7	
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 26
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 6387
  |санақ жылы             = 2026
  |тығыздығы              = 859,3
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = +2:00
 |DST                     = 
 |телефон коды            = LV-2112, LV-2128
 |пошта индексі           = 
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = 
 |сандық идентификаторы   = 
 |ортаққордағы санаты     = Baloži
 |сайты                   = 
 |сайт тілі               = 
}}

'''Баложи''' ({{lang-lv|Baloži}}) — [[Латвия]]ның [[Кекава аймағы]]ндағы қала. Бұл [[Рига]] маңы, астананың орталығынан небәрі 12 км және Кекавадан 8 км қашықтықта орналасқан. Баложи қаласының халқы 2026 жылы 6387 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-balozi-11466.html|title=Население Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Баложи Орталық Латвия ойпатында орналасқан. Жер бетінің биіктігі теңіз деңгейінен әдетте 10 метрден асады. Ауданды бірнеше құм төбелер кесіп өтеді, олардың ең биік жері - Баложидің орталығына жақын орналасқан Мулес тауы (26 метр).&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.mesta.lv/%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B6%D0%B8/|title=Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
Елді мекен қала мәртебесін 1991 жылдың қарашасында алды. Оған дейін Баложи Елгаваға дейін созылып жатқан кең шымтезек алқаптары мен батпақтарымен әйгілі болған. Жергілікті шымтезек Риганың жартысын жылытуға мүмкіндік берген. Бүгінде батпақтар айтарлықтай азайды.
Бір жарым ғасыр бойы Баложи аймағы ең жақсы аң аулау орындарының бірі болып саналды. Билік XIX ғасырдың соңында Баложи орман шаруашылығы ауданын құрды, ол аң аулауды реттеді.

1947 жылы батпақтарда шымтезек зауыты ашылды. 1958 жылы қалалық үлгідегі елді мекен болып құрылды. Шымтезек зауыты Латвияда шымтезек, амонизацияланған шымтезек, субстрат шымтезек парақтары және басқа да шымтезек түрлерін шығарған алғашқы зауыт болды.
1960 жылдардың басында зауытқа қызмет көрсету үшін Олайне мен Медему батпағының орталығына дейін созылатын тар табанды теміржол желілері салынды. Кейінірек, келесі онжылдықта Баложиде машина жасау зауыты ашылды.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/balozi/|title=Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Баложиде жергілікті зауыттан шымтезекті тасымалдау үшін салынған ұзындығы 28 шақырым шағын теміржол желісі болды. E 67 еуропалық бағытының бөлігі болып табылатын A7 Рига-Бауска-Литва шекарасы (Гренкталь) автожолы Баложи арқылы өтеді. Қала экологиялық таза ортасымен және астанаға жақын орналасуымен тартымды. 1980 жылдары Баложиде Титурга тұрғын үй ауданы салынды.

== Көрікті орындары ==
Баложиде жағымды атмосфера және бірнеше шағын көлдер мен саябақтар бар. Сондай-ақ, ол Ригамен тұрақты автобус және пойыз қызметтері арқылы жақсы байланысты.
Баложиде келушілер жергілікті мәдениет пен тарихты біле алады, шіркеулер мен мұражайларға барып ауылдық жерлерінде серуендей алады.

Баложидегі негізгі көрікті жерлерді:
*'''Баложи көлі''' - Баложидегі әдемі және тыныш жер. Көл көгалмен қоршалған, пикниктерге, балық аулауға және жаяу серуендеуге қолайлы орын.
*'''Баложи тарих және өлкетану мұражайы''' — Баложи қауымдастығының тарихы мен мәдениеті туралы білуге ​​​​болатын орын. Мұражайда қаланың дамуына түсінік беретін жергілікті артефактілер, фотосуреттер және құжаттар қойылған.
*'''Куртдэли орманы''' — бұл табиғаттан, жаяу серуендеу және велосипед жолдарынан және айналадағы ландшафттың көріністерін көруге болатын көркем жер.
*'''Баложи мәдени орталығы''' — қоғамдық іс-шаралар, көркемсурет көрмелері, концерттер және басқа да мәдени іс-шаралар өткізілетін танымал орын. Туристер орталықта жергілікті музыка, би, театр және көркем қойылымдардан тамашалай алады.
*'''Рига автомобиль мұражайы''' — Баложиден көлікпен 20 минуттық жерде орналасқан. Рига автомобиль мұражайы автомобиль әуесқойлары үшін танымал орын. Бұл Еуропадағы ең ірі автомобиль мұражайларының бірі, онда әртүрлі дәуірлер мен аймақтардағы ескі автомобильдер, мотоциклдер және басқа да көліктер қойылған.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=http://bigkarta.com/latvia-balozi.htm|title=Карта Баложи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-20|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Латвия қалалары}}

[[Санат:Латвия қалалары]]</text>
      <sha1>iw0axh3wqo2x6jhwd5u2t3689ur5xaj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шешен Республикасы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>783717</id>
    <redirect title="Шешенстан" />
    <revision>
      <id>3631942</id>
      <timestamp>2026-07-19T17:31:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sagzhan</username>
        <id>29953</id>
      </contributor>
      <comment>Sagzhan [[Шешен Республикасы]] бетін [[Шешенстан]] бетіне жылжытты</comment>
      <origin>3631942</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34" sha1="iatnntwh4qki17yw4xlwhng77yajvep" xml:space="preserve">#АЙДАУ [[Шешенстан]]</text>
      <sha1>iatnntwh4qki17yw4xlwhng77yajvep</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қатысушы талқылауы:Вилюс М</title>
    <ns>3</ns>
    <id>783718</id>
    <revision>
      <id>3631947</id>
      <timestamp>2026-07-19T17:37:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>New user message</username>
        <id>61167</id>
      </contributor>
      <comment>[[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу.</comment>
      <origin>3631947</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="238" sha1="fr0nbjvoebafbk0gmvfyl25osnuzx95" xml:space="preserve">{{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Вилюс М}}

-- [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 22:37, 2026 ж. шілденің 19 (+05)</text>
      <sha1>fr0nbjvoebafbk0gmvfyl25osnuzx95</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Үлгі:Potd/2026-07-20</title>
    <ns>10</ns>
    <id>783720</id>
    <revision>
      <id>3631957</id>
      <timestamp>2026-07-19T18:00:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ArystanbekBot</username>
        <id>33174</id>
      </contributor>
      <comment>[[commons:Template:Potd/2026-07-20|POTD 2026-07-20]]: filename only</comment>
      <origin>3631957</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="97" sha1="19t7bcsexsz3el1ehhm4lbzvvndpcq2" xml:space="preserve">The Chess Queen.jpg&lt;noinclude&gt;[[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]]&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>19t7bcsexsz3el1ehhm4lbzvvndpcq2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Талқылау:Жақайым</title>
    <ns>1</ns>
    <id>783721</id>
    <revision>
      <id>3631959</id>
      <timestamp>2026-07-19T18:08:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-40364-55</username>
        <id>183633</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ағыстар Әлімнен таралмаған */ жаңа бөлім</comment>
      <origin>3631959</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="478" sha1="8ldy26sract5gwz65drfkg0ixpp116m" xml:space="preserve">== Ағыстар Әлімнен таралмаған ==

Ағыстар Арғын руынана тараған. (Арғын. Оның ішінде Қуандық. Оның ішінде Ағыс)

”ҚАЛАМҒЕР” шығармашылық алқасы Целиноград қаласы-1991ж. [[Арнайы:Үлесі/&amp;#126;2026-40364-55|&amp;#126;2026-40364-55]] ([[Қатысушы талқылауы:&amp;#126;2026-40364-55|talk]]) 23:08, 2026 ж. шілденің 19 (+05)</text>
      <sha1>8ldy26sract5gwz65drfkg0ixpp116m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631960</id>
      <parentid>3631959</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T18:12:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-40364-55</username>
        <id>183633</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ағыстар Әлімнен таралмаған */ Жауап беру</comment>
      <origin>3631960</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="745" sha1="kvh2hh9p6kvk01pw0z9qc836i0oib7i" xml:space="preserve">== Ағыстар Әлімнен таралмаған ==

Ағыстар Арғын руынана тараған. (Арғын. Оның ішінде Қуандық. Оның ішінде Ағыс)

”ҚАЛАМҒЕР” шығармашылық алқасы Целиноград қаласы-1991ж. [[Арнайы:Үлесі/&amp;#126;2026-40364-55|&amp;#126;2026-40364-55]] ([[Қатысушы талқылауы:&amp;#126;2026-40364-55|talk]]) 23:08, 2026 ж. шілденің 19 (+05)

:2 ағыс бар Арғыннан таралған екіншісі Жайқымнан [[Арнайы:Үлесі/&amp;#126;2026-40364-55|&amp;#126;2026-40364-55]] ([[Қатысушы талқылауы:&amp;#126;2026-40364-55|talk]]) 23:12, 2026 ж. шілденің 19 (+05)</text>
      <sha1>kvh2hh9p6kvk01pw0z9qc836i0oib7i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Magnavox Odyssey</title>
    <ns>0</ns>
    <id>783722</id>
    <revision>
      <id>3631964</id>
      <timestamp>2026-07-19T18:53:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ерден Карсыбеков</username>
        <id>3744</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: [[Сурет:Magnavox-Odyssey-Console-Set.png|нобай|Нарыққа шыққан жылдары:&lt;br&gt;{{ту|АҚШ}} қыркүйек 1972&lt;br&gt;{{ту|Ұлыбритания}} 1973&lt;br&gt;{{ту|Еуропа одағы}} / {{ту|Жапония}} 1974]] '''Magnavox Odyssey''' — алғашқы коммерциялық [[ойын приставкасы]]. Оны 1972 жылдың қыркүйегінде америкалық [[Magnavox]] компаниясы нарыққа...</comment>
      <origin>3631964</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4402" sha1="lut9jm3423sxy2d7n8xu1on4juumba7" xml:space="preserve">[[Сурет:Magnavox-Odyssey-Console-Set.png|нобай|Нарыққа шыққан жылдары:&lt;br&gt;{{ту|АҚШ}} қыркүйек 1972&lt;br&gt;{{ту|Ұлыбритания}} 1973&lt;br&gt;{{ту|Еуропа одағы}} / {{ту|Жапония}} 1974]]
'''Magnavox Odyssey''' — алғашқы коммерциялық [[ойын приставкасы]]. Оны 1972 жылдың қыркүйегінде америкалық [[Magnavox]] компаниясы нарыққа шығарған.
[[Сурет:Magnavox-Odyssey-Controller-FL.jpg|нобай|200px|Ойын контроллері]]
Консоль ақ, қара мен қоңыр түсті пластиктен жасалған корпустан және екі контроллерден тұрған. Ол [[теледидар]]ға қосылатын және қара [[экран]]ға тек қана ақ бейнелерді шығарған, еш дыбысы болмаған.&lt;ref name=&quot;DS&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.digitalspy.com/gaming/retro-corner/feature/a616235/magnavox-odyssey-retrospective-how-console-gaming-was-born/|title=Magnavox Odyssey retrospective: How console gaming was born|author=|first=Mark|last=Langshaw|work=Digital Spy|date=2014-12-13|publisher=[[Hearst Corporation]]|lang=en|url-status=live|access-date=|archive-url=https://web.archive.org/web/20160504205847/http://www.digitalspy.com/gaming/retro-corner/feature/a616235/magnavox-odyssey-retrospective-how-console-gaming-was-born/|archive-date=2016-05-04}}&lt;/ref&gt;

Консольдің комплектісіне экранға бекітуге болатын түрлі-түсті мөлдір жапсырмалар кірген. Сонымен қатар, кейбір ойындарға керек болады деген оймен ойын сүйектері, ақша суреттері мен шот жүргізуге арналған қағаз парақшалар да болған. [[Жарық тапаншасы]] және оған арналған алғашқы ойындар жеке сатылатын.

Комплектіге 12 ойынды қамтитын картридждер де кірген. Басқа ойындарды жеке сатып алуға болатын. Кейбір ойындар тек экранға жабыстырылатын пластиктің түсіне қарай өзгешеленіп тұратын. Жалпы Magnavox Odyssey үшін 28 видео ойын шығарылған-ды.

Консольдің демонстрациясына қатысқан инженер және кәсіпкер [[Нолан Бушнелл]] [[үстел теннисі]]не еліктейтін ойынды көргенде, сол жылы [[Atari]] компаниясын құрып, нарыққа ''[[Pong]]'' аркадалық ойынын шығарады. Бұны коммерциялық жағынан алғашқы табысты видео ойын деп қарастырады. Бірақ нәтижеде екі компания арасында патенттік құқықты бұзғаны үшін соттық талас орын алды.

Magnavox Odyssey үшін соңғы ойындар 1973 жылы шығарылды. Приставканың өзін шығаруды компания 1975 жылы тоқтатқан, бұған негізімен инфляция себеп болған.

Жалпы алғанда 350 мыңға жуық консоль сатылды. Әр комплекттің бағасы 99,95 доллар болған. Бірақ Magnavox компаниясының теледидарымен бірге алғанда, консоль бағасы 50 долларға дейін түсетін.&lt;ref name=':0'&gt;{{Cite web|lang=en|url=https://gamehistory.org/magnavox-odyssey-advertisement-history/|title=Pixels In Print (Part 2): Advertising Odyssey - The First Home Video Game|author=|first=Kate|last=Wilaert|website=Video Game History Foundation|date=2020-03-20|publisher=|access-date=|archive-date=2020-10-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20201019051620/https://gamehistory.org/magnavox-odyssey-advertisement-history/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Ойын консольдерінің бірінші буыны]]
[[Санат:Magnavox]]
[[Санат:1972 жыл]]</text>
      <sha1>lut9jm3423sxy2d7n8xu1on4juumba7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>BNP Paribas</title>
    <ns>0</ns>
    <id>783723</id>
    <revision>
      <id>3631966</id>
      <timestamp>2026-07-19T19:10:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: {{Компания  |атауы              = BNP Paribas  |логотипі           = BNP Paribas logo.svg  |суреті             = Italiens12.jpg  |сурет атауы        = BNP Paribas штаб-пәтері, [[Париж]], Франция  |түрі               = [[Ашық акционерлік қоғам|ашық компания]]  |биржадағы листингі = BNP (Euronext Paris), 0HB5 (LSE), [[CAC 40]]  |қызметі            = бү...</comment>
      <origin>3631966</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5749" sha1="62yfjhkic8r5pegkzn2tncclj50brc2" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = BNP Paribas
 |логотипі           = BNP Paribas logo.svg
 |суреті             = Italiens12.jpg
 |сурет атауы        = BNP Paribas штаб-пәтері, [[Париж]], Франция
 |түрі               = [[Ашық акционерлік қоғам|ашық компания]]
 |биржадағы листингі = BNP (Euronext Paris), 0HB5 (LSE), [[CAC 40]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = 10.03.1848 (Comptoir national d'escompte de Paris)&lt;br&gt;27.01.1872 (Banque de Paris et des Pays-Bas (Paribas))&lt;br&gt;23.05.2000 (BNP Paribas ретінде бірігуі)
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = 20 Boulevard des Italiens, [[Париж]], Франция
 |басты адамдары     = [[Жан Лемьер]] (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;[[Жан-Лоран Боннафе]] (бас атқарушы директор)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестициялық банкинг
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* инвестициялық қорлар
* жеке капитал
* бағалы қағаздар қызметтері
* тәуекелдерді басқару
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = {{plainlist|
* [[BNP Paribas Asset Management]]
* [[Cardif|BNP Paribas Cardif]]
* BNP Paribas Factor
* [[BNP Paribas Fortis]]
* BNP Paribas Real Estate
}}
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{ҚҰЛДЫРАУ}} €132,17 млрд (2025)
 |айналым            = {{ӨСІМ}} €51,22 млрд (2025)
 |операциялық кіріс  = {{ӨСІМ}} €16,29 млрд (2025)
 |таза табысы        = {{ӨСІМ}} €12,225 млрд (2025)
 |активтер           = {{ӨСІМ}} €2,793 трлн (2025)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 180 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = {{plainlist|
* Arval
* [[Banca Nazionale del Lavoro]]
* [[Cetelem]]
* [[Hello bank!]]
* [[BMCI]]
}}
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://group.bnpparibas.com
 |Ортаққор           = 
}}
'''BNP Paribas''' (французша айтылуы: {{lang-fr|[beɛnpe paʁiba]}}; кейде '''BNPP''', '''Paribas''' немесе '''BNP''' деп те аталады) — бас кеңсесі Парижде орналасқан француздық көпұлтты әмбебап банк және қаржылық қызметтер көрсететін холдингтік компаниясы.&lt;ref&gt;{{cite web |website=thebanker.com |date=9 July 2024 |title=BNP Paribas retains top spot in France's best-performing banks |url=https://www.thebanker.com/BNP-Paribas-retains-top-spot-in-France-s-best-performing-banks-1720566205 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=reuters.com |date=13 June 2024 |title=French banks BNP Paribas and BPCE in payments sector tie-up |url=https://www.reuters.com/business/finance/french-banks-bnp-paribas-bpce-payments-sector-tie-up-2024-06-13/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=rfi.fr |date=23 February 2023 |title=French bank BNP Paribas sued for financing fossil fuel companies |url=https://www.rfi.fr/en/france/20230223-french-bank-bnp-paribas-sued-for-financing-fossil-fuel-companies }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=Forbes |date=17 September 2024 |title=BNP Paribas Profile |url=https://www.forbes.com/companies/bnp-paribas/ }}&lt;/ref&gt; Ол 2000 жылы Францияның жетекші қаржы институттарының екеуі — Banque Nationale de Paris (BNP) және Paribas банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=BNP Paribas |url=http://www.banksfrance.com/bnp-paribas |access-date=4 April 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt; Кейінгі сатып алулар арқылы топ құрамына Бельгиядағы Fortis Bank, Германиядағы Direkt Anlage Bank, Италиядағы Banca Nazionale del Lavoro, Люксембургтегі Banque Générale du Luxembourg және Түркиядағы Türk Ekonomi Bankası сияқты көптеген ірі қаржы институттары қосылды. Сондай-ақ топтың АҚШ-та 2023 жылға дейін Bank of the West және 2019 жылға дейін First Hawaiian Bank еншілес банктері арқылы қызметі болды. 190 мың қызметкері бар банк үш негізгі бизнес бағыты бойынша ұйымдастырылған: Коммерциялық, жеке банкинг және қызметтер (CPBS), Инвестициялық және сақтандыру қызметтері (IPS), сондай-ақ Корпоративтік және институционалдық банкинг (CIB).&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Businesses and Expertise |url=https://group.bnpparibas/en/group/our-businesses-and-expertise |website=BNP Paribas Group Website}}&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>62yfjhkic8r5pegkzn2tncclj50brc2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631967</id>
      <parentid>3631966</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T19:11:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3631967</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5806" sha1="m72120gjdhaq1n8u5s19dw1d7q8xf5l" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = BNP Paribas
 |логотипі           = BNP Paribas logo.svg
 |суреті             = Italiens12.jpg
 |сурет атауы        = BNP Paribas штаб-пәтері, [[Париж]], Франция
 |түрі               = [[Ашық акционерлік қоғам|ашық компания]]
 |биржадағы листингі = BNP (Euronext Paris), 0HB5 (LSE), [[CAC 40]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = 10.03.1848 (Comptoir national d'escompte de Paris)&lt;br&gt;27.01.1872 (Banque de Paris et des Pays-Bas (Paribas))&lt;br&gt;23.05.2000 (BNP Paribas ретінде бірігуі)
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = 20 Boulevard des Italiens, [[Париж]], Франция
 |басты адамдары     = [[Жан Лемьер]] (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;[[Жан-Лоран Боннафе]] (бас атқарушы директор)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестициялық банкинг
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* инвестициялық қорлар
* жеке капитал
* бағалы қағаздар қызметтері
* тәуекелдерді басқару
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = {{plainlist|
* [[BNP Paribas Asset Management]]
* [[Cardif|BNP Paribas Cardif]]
* BNP Paribas Factor
* [[BNP Paribas Fortis]]
* BNP Paribas Real Estate
}}
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{ҚҰЛДЫРАУ}} €132,17 млрд (2025)
 |айналым            = {{ӨСІМ}} €51,22 млрд (2025)
 |операциялық кіріс  = {{ӨСІМ}} €16,29 млрд (2025)
 |таза табысы        = {{ӨСІМ}} €12,225 млрд (2025)
 |активтер           = {{ӨСІМ}} €2,793 трлн (2025)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 180 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = {{plainlist|
* Arval
* [[Banca Nazionale del Lavoro]]
* [[Cetelem]]
* [[Hello bank!]]
* [[BMCI]]
}}
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://group.bnpparibas.com
 |Ортаққор           = 
}}
'''BNP Paribas''' (французша айтылуы: {{lang-fr|[beɛnpe paʁiba]}}; кейде '''BNPP''', '''Paribas''' немесе '''BNP''' деп те аталады) — бас кеңсесі Парижде орналасқан француздық көпұлтты әмбебап банк және қаржылық қызметтер көрсететін холдингтік компаниясы.&lt;ref&gt;{{cite web |website=thebanker.com |date=9 July 2024 |title=BNP Paribas retains top spot in France's best-performing banks |url=https://www.thebanker.com/BNP-Paribas-retains-top-spot-in-France-s-best-performing-banks-1720566205 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=reuters.com |date=13 June 2024 |title=French banks BNP Paribas and BPCE in payments sector tie-up |url=https://www.reuters.com/business/finance/french-banks-bnp-paribas-bpce-payments-sector-tie-up-2024-06-13/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=rfi.fr |date=23 February 2023 |title=French bank BNP Paribas sued for financing fossil fuel companies |url=https://www.rfi.fr/en/france/20230223-french-bank-bnp-paribas-sued-for-financing-fossil-fuel-companies }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=Forbes |date=17 September 2024 |title=BNP Paribas Profile |url=https://www.forbes.com/companies/bnp-paribas/ }}&lt;/ref&gt; Ол 2000 жылы Францияның жетекші қаржы институттарының екеуі — Banque Nationale de Paris (BNP) және Paribas банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=BNP Paribas |url=http://www.banksfrance.com/bnp-paribas |access-date=4 April 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt; Кейінгі сатып алулар арқылы топ құрамына Бельгиядағы Fortis Bank, Германиядағы Direkt Anlage Bank, Италиядағы Banca Nazionale del Lavoro, Люксембургтегі Banque Générale du Luxembourg және Түркиядағы Türk Ekonomi Bankası сияқты көптеген ірі қаржы институттары қосылды. Сондай-ақ топтың АҚШ-та 2023 жылға дейін Bank of the West және 2019 жылға дейін First Hawaiian Bank еншілес банктері арқылы қызметі болды. 190 мың қызметкері бар банк үш негізгі бизнес бағыты бойынша ұйымдастырылған: Коммерциялық, жеке банкинг және қызметтер (CPBS), Инвестициялық және сақтандыру қызметтері (IPS), сондай-ақ Корпоративтік және институционалдық банкинг (CIB).&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Businesses and Expertise |url=https://group.bnpparibas/en/group/our-businesses-and-expertise |website=BNP Paribas Group Website}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>m72120gjdhaq1n8u5s19dw1d7q8xf5l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631969</id>
      <parentid>3631967</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T19:11:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3631969</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5771" sha1="q68ylcfd9h5pjqh5gdrwaf0063gybe6" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = BNP Paribas
 |логотипі           = BNP Paribas logo.svg
 |суреті             = Italiens12.jpg
 |сурет атауы        = BNP Paribas штаб-пәтері, [[Париж]], Франция
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = BNP (Euronext Paris), 0HB5 (LSE), [[CAC 40]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = 10.03.1848 (Comptoir national d'escompte de Paris)&lt;br&gt;27.01.1872 (Banque de Paris et des Pays-Bas (Paribas))&lt;br&gt;23.05.2000 (BNP Paribas ретінде бірігуі)
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = 20 Boulevard des Italiens, [[Париж]], Франция
 |басты адамдары     = [[Жан Лемьер]] (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;[[Жан-Лоран Боннафе]] (бас атқарушы директор)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестициялық банкинг
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* инвестициялық қорлар
* жеке капитал
* бағалы қағаздар қызметтері
* тәуекелдерді басқару
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = {{plainlist|
* [[BNP Paribas Asset Management]]
* [[Cardif|BNP Paribas Cardif]]
* BNP Paribas Factor
* [[BNP Paribas Fortis]]
* BNP Paribas Real Estate
}}
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{құлдырау}} €132,17 млрд (2025)
 |айналым            = {{ӨСІМ}} €51,22 млрд (2025)
 |операциялық кіріс  = {{ӨСІМ}} €16,29 млрд (2025)
 |таза табысы        = {{ӨСІМ}} €12,225 млрд (2025)
 |активтер           = {{ӨСІМ}} €2,793 трлн (2025)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 180 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = {{plainlist|
* Arval
* [[Banca Nazionale del Lavoro]]
* [[Cetelem]]
* [[Hello bank!]]
* [[BMCI]]
}}
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://group.bnpparibas.com
 |Ортаққор           = 
}}
'''BNP Paribas''' (французша айтылуы: {{lang-fr|[beɛnpe paʁiba]}}; кейде '''BNPP''', '''Paribas''' немесе '''BNP''' деп те аталады) — бас кеңсесі Парижде орналасқан француздық көпұлтты әмбебап банк және қаржылық қызметтер көрсететін холдингтік компаниясы.&lt;ref&gt;{{cite web |website=thebanker.com |date=9 July 2024 |title=BNP Paribas retains top spot in France's best-performing banks |url=https://www.thebanker.com/BNP-Paribas-retains-top-spot-in-France-s-best-performing-banks-1720566205 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=reuters.com |date=13 June 2024 |title=French banks BNP Paribas and BPCE in payments sector tie-up |url=https://www.reuters.com/business/finance/french-banks-bnp-paribas-bpce-payments-sector-tie-up-2024-06-13/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=rfi.fr |date=23 February 2023 |title=French bank BNP Paribas sued for financing fossil fuel companies |url=https://www.rfi.fr/en/france/20230223-french-bank-bnp-paribas-sued-for-financing-fossil-fuel-companies }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=Forbes |date=17 September 2024 |title=BNP Paribas Profile |url=https://www.forbes.com/companies/bnp-paribas/ }}&lt;/ref&gt; Ол 2000 жылы Францияның жетекші қаржы институттарының екеуі — Banque Nationale de Paris (BNP) және Paribas банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=BNP Paribas |url=http://www.banksfrance.com/bnp-paribas |access-date=4 April 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt; Кейінгі сатып алулар арқылы топ құрамына Бельгиядағы Fortis Bank, Германиядағы Direkt Anlage Bank, Италиядағы Banca Nazionale del Lavoro, Люксембургтегі Banque Générale du Luxembourg және Түркиядағы Türk Ekonomi Bankası сияқты көптеген ірі қаржы институттары қосылды. Сондай-ақ топтың АҚШ-та 2023 жылға дейін Bank of the West және 2019 жылға дейін First Hawaiian Bank еншілес банктері арқылы қызметі болды. 190 мың қызметкері бар банк үш негізгі бизнес бағыты бойынша ұйымдастырылған: Коммерциялық, жеке банкинг және қызметтер (CPBS), Инвестициялық және сақтандыру қызметтері (IPS), сондай-ақ Корпоративтік және институционалдық банкинг (CIB).&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Businesses and Expertise |url=https://group.bnpparibas/en/group/our-businesses-and-expertise |website=BNP Paribas Group Website}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>q68ylcfd9h5pjqh5gdrwaf0063gybe6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631970</id>
      <parentid>3631969</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T19:12:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3631970</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5775" sha1="hkn475h5w892b6ep0xu9agab0mqlt4a" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = BNP Paribas
 |логотипі           = BNP Paribas logo.svg
 |суреті             = Italiens12.jpg
 |сурет атауы        = BNP Paribas штаб-пәтері, [[Париж]], Франция
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = BNP (Euronext Paris), 0HB5 (LSE), [[CAC 40]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = 10.03.1848 (Comptoir national d'escompte de Paris)&lt;br&gt;27.01.1872 (Banque de Paris et des Pays-Bas (Paribas))&lt;br&gt;23.05.2000 (BNP Paribas ретінде бірігуі)
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = 20 Boulevard des Italiens, [[Париж]], [[Франция]]
 |басты адамдары     = [[Жан Лемьер]] (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;[[Жан-Лоран Боннафе]] (бас атқарушы директор)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестициялық банкинг
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* инвестициялық қорлар
* жеке капитал
* бағалы қағаздар қызметтері
* тәуекелдерді басқару
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = {{plainlist|
* [[BNP Paribas Asset Management]]
* [[Cardif|BNP Paribas Cardif]]
* BNP Paribas Factor
* [[BNP Paribas Fortis]]
* BNP Paribas Real Estate
}}
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{құлдырау}} €132,17 млрд (2025)
 |айналым            = {{ӨСІМ}} €51,22 млрд (2025)
 |операциялық кіріс  = {{ӨСІМ}} €16,29 млрд (2025)
 |таза табысы        = {{ӨСІМ}} €12,225 млрд (2025)
 |активтер           = {{ӨСІМ}} €2,793 трлн (2025)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 180 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = {{plainlist|
* Arval
* [[Banca Nazionale del Lavoro]]
* [[Cetelem]]
* [[Hello bank!]]
* [[BMCI]]
}}
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://group.bnpparibas.com
 |Ортаққор           = 
}}
'''BNP Paribas''' (французша айтылуы: {{lang-fr|[beɛnpe paʁiba]}}; кейде '''BNPP''', '''Paribas''' немесе '''BNP''' деп те аталады) — бас кеңсесі Парижде орналасқан француздық көпұлтты әмбебап банк және қаржылық қызметтер көрсететін холдингтік компаниясы.&lt;ref&gt;{{cite web |website=thebanker.com |date=9 July 2024 |title=BNP Paribas retains top spot in France's best-performing banks |url=https://www.thebanker.com/BNP-Paribas-retains-top-spot-in-France-s-best-performing-banks-1720566205 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=reuters.com |date=13 June 2024 |title=French banks BNP Paribas and BPCE in payments sector tie-up |url=https://www.reuters.com/business/finance/french-banks-bnp-paribas-bpce-payments-sector-tie-up-2024-06-13/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=rfi.fr |date=23 February 2023 |title=French bank BNP Paribas sued for financing fossil fuel companies |url=https://www.rfi.fr/en/france/20230223-french-bank-bnp-paribas-sued-for-financing-fossil-fuel-companies }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=Forbes |date=17 September 2024 |title=BNP Paribas Profile |url=https://www.forbes.com/companies/bnp-paribas/ }}&lt;/ref&gt; Ол 2000 жылы Францияның жетекші қаржы институттарының екеуі — Banque Nationale de Paris (BNP) және Paribas банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=BNP Paribas |url=http://www.banksfrance.com/bnp-paribas |access-date=4 April 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt; Кейінгі сатып алулар арқылы топ құрамына Бельгиядағы Fortis Bank, Германиядағы Direkt Anlage Bank, Италиядағы Banca Nazionale del Lavoro, Люксембургтегі Banque Générale du Luxembourg және Түркиядағы Türk Ekonomi Bankası сияқты көптеген ірі қаржы институттары қосылды. Сондай-ақ топтың АҚШ-та 2023 жылға дейін Bank of the West және 2019 жылға дейін First Hawaiian Bank еншілес банктері арқылы қызметі болды. 190 мың қызметкері бар банк үш негізгі бизнес бағыты бойынша ұйымдастырылған: Коммерциялық, жеке банкинг және қызметтер (CPBS), Инвестициялық және сақтандыру қызметтері (IPS), сондай-ақ Корпоративтік және институционалдық банкинг (CIB).&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Businesses and Expertise |url=https://group.bnpparibas/en/group/our-businesses-and-expertise |website=BNP Paribas Group Website}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>hkn475h5w892b6ep0xu9agab0mqlt4a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631971</id>
      <parentid>3631970</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T19:12:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3631971</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5775" sha1="8uj5ldr70y3bq26oqd8glvb0ya6eo4q" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = BNP Paribas
 |логотипі           = BNP Paribas logo.svg
 |суреті             = Italiens12.jpg
 |сурет атауы        = BNP Paribas штаб-пәтері, [[Париж]], Франция
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = BNP (Euronext Paris), 0HB5 (LSE), [[CAC 40]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = 10.03.1848 (Comptoir national d'escompte de Paris)&lt;br&gt;27.01.1872 (Banque de Paris et des Pays-Bas (Paribas))&lt;br&gt;23.05.2000 (BNP Paribas ретінде бірігуі)
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = 20 Boulevard des Italiens, [[Париж]], [[Франция]]
 |басты адамдары     = [[Жан Лемьер]] (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;[[Жан-Лоран Боннафе]] (бас атқарушы директор)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестициялық банкинг
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* инвестициялық қорлар
* жеке капитал
* бағалы қағаздар қызметтері
* тәуекелдерді басқару
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = {{plainlist|
* [[BNP Paribas Asset Management]]
* [[Cardif|BNP Paribas Cardif]]
* BNP Paribas Factor
* [[BNP Paribas Fortis]]
* BNP Paribas Real Estate
}}
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{құлдырау}} €132,17 млрд (2025)
 |айналым            = {{өсім}} €51,22 млрд (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} €16,29 млрд (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} €12,225 млрд (2025)
 |активтер           = {{өсім}} €2,793 трлн (2025)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 180 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = {{plainlist|
* Arval
* [[Banca Nazionale del Lavoro]]
* [[Cetelem]]
* [[Hello bank!]]
* [[BMCI]]
}}
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://group.bnpparibas.com
 |Ортаққор           = 
}}
'''BNP Paribas''' (французша айтылуы: {{lang-fr|[beɛnpe paʁiba]}}; кейде '''BNPP''', '''Paribas''' немесе '''BNP''' деп те аталады) — бас кеңсесі Парижде орналасқан француздық көпұлтты әмбебап банк және қаржылық қызметтер көрсететін холдингтік компаниясы.&lt;ref&gt;{{cite web |website=thebanker.com |date=9 July 2024 |title=BNP Paribas retains top spot in France's best-performing banks |url=https://www.thebanker.com/BNP-Paribas-retains-top-spot-in-France-s-best-performing-banks-1720566205 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=reuters.com |date=13 June 2024 |title=French banks BNP Paribas and BPCE in payments sector tie-up |url=https://www.reuters.com/business/finance/french-banks-bnp-paribas-bpce-payments-sector-tie-up-2024-06-13/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=rfi.fr |date=23 February 2023 |title=French bank BNP Paribas sued for financing fossil fuel companies |url=https://www.rfi.fr/en/france/20230223-french-bank-bnp-paribas-sued-for-financing-fossil-fuel-companies }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=Forbes |date=17 September 2024 |title=BNP Paribas Profile |url=https://www.forbes.com/companies/bnp-paribas/ }}&lt;/ref&gt; Ол 2000 жылы Францияның жетекші қаржы институттарының екеуі — Banque Nationale de Paris (BNP) және Paribas банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=BNP Paribas |url=http://www.banksfrance.com/bnp-paribas |access-date=4 April 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt; Кейінгі сатып алулар арқылы топ құрамына Бельгиядағы Fortis Bank, Германиядағы Direkt Anlage Bank, Италиядағы Banca Nazionale del Lavoro, Люксембургтегі Banque Générale du Luxembourg және Түркиядағы Türk Ekonomi Bankası сияқты көптеген ірі қаржы институттары қосылды. Сондай-ақ топтың АҚШ-та 2023 жылға дейін Bank of the West және 2019 жылға дейін First Hawaiian Bank еншілес банктері арқылы қызметі болды. 190 мың қызметкері бар банк үш негізгі бизнес бағыты бойынша ұйымдастырылған: Коммерциялық, жеке банкинг және қызметтер (CPBS), Инвестициялық және сақтандыру қызметтері (IPS), сондай-ақ Корпоративтік және институционалдық банкинг (CIB).&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Businesses and Expertise |url=https://group.bnpparibas/en/group/our-businesses-and-expertise |website=BNP Paribas Group Website}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>8uj5ldr70y3bq26oqd8glvb0ya6eo4q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631972</id>
      <parentid>3631971</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T19:13:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3631972</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5863" sha1="myuvifj13yzon3kjjouuhyte1yzpfce" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = BNP Paribas
 |логотипі           = BNP Paribas logo.svg
 |суреті             = Italiens12.jpg
 |сурет атауы        = BNP Paribas штаб-пәтері, [[Париж]], Франция
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = BNP (Euronext Paris), 0HB5 (LSE), [[CAC 40]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = [[10 наурыз]] [[1848 жыл|1848]] (Comptoir national d'escompte de Paris)&lt;br&gt;[[27 қаңтар]] [[1872 жыл|1872]] (Banque de Paris et des Pays-Bas (Paribas))&lt;br&gt;[[23 мамыр]] [[2000 жыл|2000]] (BNP Paribas ретінде бірігуі)
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = 20 Boulevard des Italiens, [[Париж]], [[Франция]]
 |басты адамдары     = [[Жан Лемьер]] (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;[[Жан-Лоран Боннафе]] (бас атқарушы директор)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестициялық банкинг
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* инвестициялық қорлар
* жеке капитал
* бағалы қағаздар қызметтері
* тәуекелдерді басқару
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = {{plainlist|
* [[BNP Paribas Asset Management]]
* [[Cardif|BNP Paribas Cardif]]
* BNP Paribas Factor
* [[BNP Paribas Fortis]]
* BNP Paribas Real Estate
}}
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{құлдырау}} €132,17 млрд (2025)
 |айналым            = {{өсім}} €51,22 млрд (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} €16,29 млрд (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} €12,225 млрд (2025)
 |активтер           = {{өсім}} €2,793 трлн (2025)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 180 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = {{plainlist|
* Arval
* [[Banca Nazionale del Lavoro]]
* [[Cetelem]]
* [[Hello bank!]]
* [[BMCI]]
}}
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://group.bnpparibas.com
 |Ортаққор           = 
}}
'''BNP Paribas''' (французша айтылуы: {{lang-fr|[beɛnpe paʁiba]}}; кейде '''BNPP''', '''Paribas''' немесе '''BNP''' деп те аталады) — бас кеңсесі Парижде орналасқан француздық көпұлтты әмбебап банк және қаржылық қызметтер көрсететін холдингтік компаниясы.&lt;ref&gt;{{cite web |website=thebanker.com |date=9 July 2024 |title=BNP Paribas retains top spot in France's best-performing banks |url=https://www.thebanker.com/BNP-Paribas-retains-top-spot-in-France-s-best-performing-banks-1720566205 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=reuters.com |date=13 June 2024 |title=French banks BNP Paribas and BPCE in payments sector tie-up |url=https://www.reuters.com/business/finance/french-banks-bnp-paribas-bpce-payments-sector-tie-up-2024-06-13/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=rfi.fr |date=23 February 2023 |title=French bank BNP Paribas sued for financing fossil fuel companies |url=https://www.rfi.fr/en/france/20230223-french-bank-bnp-paribas-sued-for-financing-fossil-fuel-companies }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=Forbes |date=17 September 2024 |title=BNP Paribas Profile |url=https://www.forbes.com/companies/bnp-paribas/ }}&lt;/ref&gt; Ол 2000 жылы Францияның жетекші қаржы институттарының екеуі — Banque Nationale de Paris (BNP) және Paribas банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=BNP Paribas |url=http://www.banksfrance.com/bnp-paribas |access-date=4 April 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt; Кейінгі сатып алулар арқылы топ құрамына Бельгиядағы Fortis Bank, Германиядағы Direkt Anlage Bank, Италиядағы Banca Nazionale del Lavoro, Люксембургтегі Banque Générale du Luxembourg және Түркиядағы Türk Ekonomi Bankası сияқты көптеген ірі қаржы институттары қосылды. Сондай-ақ топтың АҚШ-та 2023 жылға дейін Bank of the West және 2019 жылға дейін First Hawaiian Bank еншілес банктері арқылы қызметі болды. 190 мың қызметкері бар банк үш негізгі бизнес бағыты бойынша ұйымдастырылған: Коммерциялық, жеке банкинг және қызметтер (CPBS), Инвестициялық және сақтандыру қызметтері (IPS), сондай-ақ Корпоративтік және институционалдық банкинг (CIB).&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Businesses and Expertise |url=https://group.bnpparibas/en/group/our-businesses-and-expertise |website=BNP Paribas Group Website}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>myuvifj13yzon3kjjouuhyte1yzpfce</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631973</id>
      <parentid>3631972</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T19:14:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3631973</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5915" sha1="2l67fditmuspaxqhwpphyf90zur2bv7" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = BNP Paribas
 |логотипі           = BNP Paribas logo.svg
 |суреті             = Italiens12.jpg
 |сурет атауы        = BNP Paribas штаб-пәтері, [[Париж]], Франция
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = BNP (Euronext Paris), 0HB5 (LSE), [[CAC 40]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = [[10 наурыз]] [[1848 жыл|1848]] (Comptoir national d'escompte de Paris)&lt;br&gt;[[27 қаңтар]] [[1872 жыл|1872]] (Banque de Paris et des Pays-Bas (Paribas))&lt;br&gt;[[23 мамыр]] [[2000 жыл|2000]] (BNP Paribas ретінде бірігуі)
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = 20 Boulevard des Italiens, [[Париж]], [[Франция]]
 |басты адамдары     = [[Жан Лемьер]] (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;[[Жан-Лоран Боннафе]] (бас атқарушы директор)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестициялық банкинг
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* инвестициялық қорлар
* жеке капитал
* бағалы қағаздар қызметтері
* тәуекелдерді басқару
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = {{plainlist|
* [[BNP Paribas Asset Management]]
* [[Cardif|BNP Paribas Cardif]]
* BNP Paribas Factor
* [[BNP Paribas Fortis]]
* BNP Paribas Real Estate
}}
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{құлдырау}} €132,17 млрд (2025)
 |айналым            = {{өсім}} €51,22 млрд (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} €16,29 млрд (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} €12,225 млрд (2025)
 |активтер           = {{өсім}} €2,793 трлн (2025)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 180 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = {{plainlist|
* Arval
* [[Banca Nazionale del Lavoro]]
* [[Cetelem]]
* [[Hello bank!]]
* [[BMCI]]
}}
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://group.bnpparibas.com
 |Ортаққор           = 
}}
'''BNP Paribas''' (французша айтылуы: {{lang-fr|[beɛnpe paʁiba]}}; кейде '''BNPP''', '''Paribas''' немесе '''BNP''' деп те аталады) — бас кеңсесі [[Париж]]де орналасқан француздық [[Трансұлттық корпорация|көпұлтты]] әмбебап банк және қаржылық қызметтер көрсететін холдингтік компаниясы.&lt;ref&gt;{{cite web |website=thebanker.com |date=9 July 2024 |title=BNP Paribas retains top spot in France's best-performing banks |url=https://www.thebanker.com/BNP-Paribas-retains-top-spot-in-France-s-best-performing-banks-1720566205 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=reuters.com |date=13 June 2024 |title=French banks BNP Paribas and BPCE in payments sector tie-up |url=https://www.reuters.com/business/finance/french-banks-bnp-paribas-bpce-payments-sector-tie-up-2024-06-13/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=rfi.fr |date=23 February 2023 |title=French bank BNP Paribas sued for financing fossil fuel companies |url=https://www.rfi.fr/en/france/20230223-french-bank-bnp-paribas-sued-for-financing-fossil-fuel-companies }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=Forbes |date=17 September 2024 |title=BNP Paribas Profile |url=https://www.forbes.com/companies/bnp-paribas/ }}&lt;/ref&gt; Ол 2000 жылы Францияның жетекші қаржы институттарының екеуі — Banque Nationale de Paris (BNP) және Paribas банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=BNP Paribas |url=http://www.banksfrance.com/bnp-paribas |access-date=4 April 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt; Кейінгі сатып алулар арқылы топ құрамына Бельгиядағы Fortis Bank, Германиядағы Direkt Anlage Bank, Италиядағы Banca Nazionale del Lavoro, Люксембургтегі Banque Générale du Luxembourg және Түркиядағы Türk Ekonomi Bankası сияқты көптеген ірі қаржы институттары қосылды. Сондай-ақ топтың АҚШ-та 2023 жылға дейін Bank of the West және 2019 жылға дейін First Hawaiian Bank еншілес банктері арқылы қызметі болды. 190 мың қызметкері бар банк үш негізгі бизнес бағыты бойынша ұйымдастырылған: Коммерциялық, жеке банкинг және қызметтер (CPBS), Инвестициялық және сақтандыру қызметтері (IPS), сондай-ақ Корпоративтік және институционалдық банкинг (CIB).&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Businesses and Expertise |url=https://group.bnpparibas/en/group/our-businesses-and-expertise |website=BNP Paribas Group Website}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>2l67fditmuspaxqhwpphyf90zur2bv7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631974</id>
      <parentid>3631973</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T19:16:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3631974</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5963" sha1="lnrosnvqgh0v8p8v9r1pccjk4gg6cia" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = BNP Paribas
 |логотипі           = BNP Paribas logo.svg
 |суреті             = Italiens12.jpg
 |сурет атауы        = BNP Paribas штаб-пәтері, [[Париж]], Франция
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = BNP (Euronext Paris), 0HB5 (LSE), [[CAC 40]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = [[10 наурыз]] [[1848 жыл|1848]] (Comptoir national d'escompte de Paris)&lt;br&gt;[[27 қаңтар]] [[1872 жыл|1872]] (Banque de Paris et des Pays-Bas (Paribas))&lt;br&gt;[[23 мамыр]] [[2000 жыл|2000]] (BNP Paribas ретінде бірігуі)
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = 20 Boulevard des Italiens, [[Париж]], [[Франция]]
 |басты адамдары     = [[Жан Лемьер]] (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;[[Жан-Лоран Боннафе]] (бас атқарушы директор)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестициялық банкинг
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* инвестициялық қорлар
* жеке капитал
* бағалы қағаздар қызметтері
* тәуекелдерді басқару
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = {{plainlist|
* [[BNP Paribas Asset Management]]
* [[Cardif|BNP Paribas Cardif]]
* BNP Paribas Factor
* [[BNP Paribas Fortis]]
* BNP Paribas Real Estate
}}
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{құлдырау}} €132,17 млрд (2025)
 |айналым            = {{өсім}} €51,22 млрд (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} €16,29 млрд (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} €12,225 млрд (2025)
 |активтер           = {{өсім}} €2,793 трлн (2025)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 180 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = {{plainlist|
* Arval
* [[Banca Nazionale del Lavoro]]
* [[Cetelem]]
* [[Hello bank!]]
* [[BMCI]]
}}
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://group.bnpparibas.com
 |Ортаққор           = 
}}
'''BNP Paribas''' (французша айтылуы: {{lang-fr|[beɛnpe paʁiba]}}; кейде '''BNPP''', '''Paribas''' немесе '''BNP''' деп те аталады) — бас кеңсесі [[Париж]]де орналасқан француздық [[Трансұлттық корпорация|көпұлтты]] әмбебап банк және қаржылық қызметтер көрсететін холдингтік компаниясы.&lt;ref&gt;{{cite web |website=thebanker.com |date=9 July 2024 |title=BNP Paribas retains top spot in France's best-performing banks |url=https://www.thebanker.com/BNP-Paribas-retains-top-spot-in-France-s-best-performing-banks-1720566205 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=reuters.com |date=13 June 2024 |title=French banks BNP Paribas and BPCE in payments sector tie-up |url=https://www.reuters.com/business/finance/french-banks-bnp-paribas-bpce-payments-sector-tie-up-2024-06-13/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=rfi.fr |date=23 February 2023 |title=French bank BNP Paribas sued for financing fossil fuel companies |url=https://www.rfi.fr/en/france/20230223-french-bank-bnp-paribas-sued-for-financing-fossil-fuel-companies }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=Forbes |date=17 September 2024 |title=BNP Paribas Profile |url=https://www.forbes.com/companies/bnp-paribas/ }}&lt;/ref&gt; Ол 2000 жылы Францияның жетекші қаржы институттарының екеуі — Banque Nationale de Paris (BNP) және Paribas банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=BNP Paribas |url=http://www.banksfrance.com/bnp-paribas |access-date=4 April 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt; Кейінгі сатып алулар арқылы топ құрамына [[Бельгия]]дағы [[Fortis Bank]], [[Германия]]дағы [[Direkt Anlage Bank]], [[Италия]]дағы [[Banca Nazionale del Lavoro]], [[Люксембург]]тегі [[Banque Générale du Luxembourg]] және [[Түркия]]дағы [[Türk Ekonomi Bankası]] сияқты көптеген ірі қаржы институттары қосылды. Сондай-ақ топтың АҚШ-та 2023 жылға дейін [[Bank of the West]] және 2019 жылға дейін [[First Hawaiian Bank]] еншілес банктері арқылы қызметі болды. 190 мың қызметкері бар банк үш негізгі бизнес бағыты бойынша ұйымдастырылған: Коммерциялық, жеке банкинг және қызметтер (CPBS), Инвестициялық және сақтандыру қызметтері (IPS), сондай-ақ Корпоративтік және институционалдық банкинг (CIB).&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Businesses and Expertise |url=https://group.bnpparibas/en/group/our-businesses-and-expertise |website=BNP Paribas Group Website}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>lnrosnvqgh0v8p8v9r1pccjk4gg6cia</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631975</id>
      <parentid>3631974</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T19:20:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3631975</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9122" sha1="me0xo272ldmd7mnk86749vsdqukfq9n" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = BNP Paribas
 |логотипі           = BNP Paribas logo.svg
 |суреті             = Italiens12.jpg
 |сурет атауы        = BNP Paribas штаб-пәтері, [[Париж]], Франция
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = BNP (Euronext Paris), 0HB5 (LSE), [[CAC 40]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = [[10 наурыз]] [[1848 жыл|1848]] (Comptoir national d'escompte de Paris)&lt;br&gt;[[27 қаңтар]] [[1872 жыл|1872]] (Banque de Paris et des Pays-Bas (Paribas))&lt;br&gt;[[23 мамыр]] [[2000 жыл|2000]] (BNP Paribas ретінде бірігуі)
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = 20 Boulevard des Italiens, [[Париж]], [[Франция]]
 |басты адамдары     = [[Жан Лемьер]] (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;[[Жан-Лоран Боннафе]] (бас атқарушы директор)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестициялық банкинг
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* инвестициялық қорлар
* жеке капитал
* бағалы қағаздар қызметтері
* тәуекелдерді басқару
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = {{plainlist|
* [[BNP Paribas Asset Management]]
* [[Cardif|BNP Paribas Cardif]]
* BNP Paribas Factor
* [[BNP Paribas Fortis]]
* BNP Paribas Real Estate
}}
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{құлдырау}} €132,17 млрд (2025)
 |айналым            = {{өсім}} €51,22 млрд (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} €16,29 млрд (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} €12,225 млрд (2025)
 |активтер           = {{өсім}} €2,793 трлн (2025)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 180 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = {{plainlist|
* Arval
* [[Banca Nazionale del Lavoro]]
* [[Cetelem]]
* [[Hello bank!]]
* [[BMCI]]
}}
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://group.bnpparibas.com
 |Ортаққор           = 
}}
'''BNP Paribas''' (французша айтылуы: {{lang-fr|[beɛnpe paʁiba]}}; кейде '''BNPP''', '''Paribas''' немесе '''BNP''' деп те аталады) — бас кеңсесі [[Париж]]де орналасқан француздық [[Трансұлттық корпорация|көпұлтты]] әмбебап банк және қаржылық қызметтер көрсететін холдингтік компаниясы.&lt;ref&gt;{{cite web |website=thebanker.com |date=9 July 2024 |title=BNP Paribas retains top spot in France's best-performing banks |url=https://www.thebanker.com/BNP-Paribas-retains-top-spot-in-France-s-best-performing-banks-1720566205 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=reuters.com |date=13 June 2024 |title=French banks BNP Paribas and BPCE in payments sector tie-up |url=https://www.reuters.com/business/finance/french-banks-bnp-paribas-bpce-payments-sector-tie-up-2024-06-13/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=rfi.fr |date=23 February 2023 |title=French bank BNP Paribas sued for financing fossil fuel companies |url=https://www.rfi.fr/en/france/20230223-french-bank-bnp-paribas-sued-for-financing-fossil-fuel-companies }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=Forbes |date=17 September 2024 |title=BNP Paribas Profile |url=https://www.forbes.com/companies/bnp-paribas/ }}&lt;/ref&gt; Ол 2000 жылы Францияның жетекші қаржы институттарының екеуі — Banque Nationale de Paris (BNP) және Paribas банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=BNP Paribas |url=http://www.banksfrance.com/bnp-paribas |access-date=4 April 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt; Кейінгі сатып алулар арқылы топ құрамына [[Бельгия]]дағы [[Fortis Bank]], [[Германия]]дағы [[Direkt Anlage Bank]], [[Италия]]дағы [[Banca Nazionale del Lavoro]], [[Люксембург]]тегі [[Banque Générale du Luxembourg]] және [[Түркия]]дағы [[Türk Ekonomi Bankası]] сияқты көптеген ірі қаржы институттары қосылды. Сондай-ақ топтың АҚШ-та 2023 жылға дейін [[Bank of the West]] және 2019 жылға дейін [[First Hawaiian Bank]] еншілес банктері арқылы қызметі болды. 190 мың қызметкері бар банк үш негізгі бизнес бағыты бойынша ұйымдастырылған: Коммерциялық, жеке банкинг және қызметтер (CPBS), Инвестициялық және сақтандыру қызметтері (IPS), сондай-ақ Корпоративтік және институционалдық банкинг (CIB).&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Businesses and Expertise |url=https://group.bnpparibas/en/group/our-businesses-and-expertise |website=BNP Paribas Group Website}}&lt;/ref&gt;

BNP Paribas [[Euronext Paris]] қор биржасында листингтен өткен және [[Euro Stoxx 50 қор индексі]]нің құрамына кіреді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.boerse-frankfurt.de/en/equities/indices/euro%20stoxx%2050%20EU0009658145/constituents|title=Constituents|publisher=boerse-frankfurt.de|archive-url=https://web.archive.org/web/20151119171222/http://www.boerse-frankfurt.de/en/equities/indices/euro%2Bstoxx%2B50%2BEU0009658145/constituents|archive-date=19 November 2015|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Жалпы активтері бойынша ол Еуропадағы екінші ірі банк және әлемдегі сегізінші ірі банк болып табылады.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.statista.com/statistics/269845/largest-banks-in-the-world-by-total-assets/|title=Largest banks worldwide as of December 2021, by assets|date=29 August 2022|website=statista.com|publisher=Statista|access-date=21 March 2023}}&lt;/ref&gt; [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]]нан кейін әлемдегі ең ірі бес банктің біріне айналды.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://sbnn.co.uk/2017/09/12/bnp-paribas-became-one-worlds-biggest-banks/|title=How BNP Paribas Became One of the World's Biggest Banks – SBNN|date=12 September 2017|work=SBNN|access-date=18 March 2018|language=en-GB|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180319151057/https://sbnn.co.uk/2017/09/12/bnp-paribas-became-one-worlds-biggest-banks/|archive-date=19 March 2018}}&lt;/ref&gt; [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] оны жүйелік маңызы бар банк ретінде таниды.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=21 November 2022 |title=2022 List of Global Systemically Important Banks (G-SIBs) |url=https://www.fsb.org/2022/11/2022-list-of-global-systemically-important-banks-g-sibs/ |access-date=27 November 2022 |website=www.fsb.org |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Forbes журналының Global 2000 рейтингінде BNP Paribas әлемдегі ең ірі жария компаниялар арасында 33-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Forbes Global 2000 |url=https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=57bdacbb5ac0 |access-date=12 June 2023 |website=[[Forbes]]}}&lt;/ref&gt; 2014 жылдың соңында Еуропалық банктік қадағалау жүйесі күшіне енгеннен бері ол Маңызды институт мәртебесіне ие және соның нәтижесінде [[Еуропалық орталық банк]]тің тікелей қадағалауында.&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>me0xo272ldmd7mnk86749vsdqukfq9n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631976</id>
      <parentid>3631975</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T19:22:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3631976</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9897" sha1="hri2i5xu6c2743ifu28qw8f94zbs7jh" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = BNP Paribas
 |логотипі           = BNP Paribas logo.svg
 |суреті             = Italiens12.jpg
 |сурет атауы        = BNP Paribas штаб-пәтері, [[Париж]], Франция
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = BNP (Euronext Paris), 0HB5 (LSE), [[CAC 40]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = [[10 наурыз]] [[1848 жыл|1848]] (Comptoir national d'escompte de Paris)&lt;br&gt;[[27 қаңтар]] [[1872 жыл|1872]] (Banque de Paris et des Pays-Bas (Paribas))&lt;br&gt;[[23 мамыр]] [[2000 жыл|2000]] (BNP Paribas ретінде бірігуі)
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = 20 Boulevard des Italiens, [[Париж]], [[Франция]]
 |басты адамдары     = [[Жан Лемьер]] (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;[[Жан-Лоран Боннафе]] (бас атқарушы директор)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестициялық банкинг
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* инвестициялық қорлар
* жеке капитал
* бағалы қағаздар қызметтері
* тәуекелдерді басқару
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = {{plainlist|
* [[BNP Paribas Asset Management]]
* [[Cardif|BNP Paribas Cardif]]
* BNP Paribas Factor
* [[BNP Paribas Fortis]]
* BNP Paribas Real Estate
}}
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{құлдырау}} €132,17 млрд (2025)
 |айналым            = {{өсім}} €51,22 млрд (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} €16,29 млрд (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} €12,225 млрд (2025)
 |активтер           = {{өсім}} €2,793 трлн (2025)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 180 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = {{plainlist|
* Arval
* [[Banca Nazionale del Lavoro]]
* [[Cetelem]]
* [[Hello bank!]]
* [[BMCI]]
}}
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://group.bnpparibas.com
 |Ортаққор           = 
}}
'''BNP Paribas''' (французша айтылуы: {{lang-fr|[beɛnpe paʁiba]}}; кейде '''BNPP''', '''Paribas''' немесе '''BNP''' деп те аталады) — бас кеңсесі [[Париж]]де орналасқан француздық [[Трансұлттық корпорация|көпұлтты]] әмбебап банк және қаржылық қызметтер көрсететін холдингтік компаниясы.&lt;ref&gt;{{cite web |website=thebanker.com |date=9 July 2024 |title=BNP Paribas retains top spot in France's best-performing banks |url=https://www.thebanker.com/BNP-Paribas-retains-top-spot-in-France-s-best-performing-banks-1720566205 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=reuters.com |date=13 June 2024 |title=French banks BNP Paribas and BPCE in payments sector tie-up |url=https://www.reuters.com/business/finance/french-banks-bnp-paribas-bpce-payments-sector-tie-up-2024-06-13/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=rfi.fr |date=23 February 2023 |title=French bank BNP Paribas sued for financing fossil fuel companies |url=https://www.rfi.fr/en/france/20230223-french-bank-bnp-paribas-sued-for-financing-fossil-fuel-companies }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=Forbes |date=17 September 2024 |title=BNP Paribas Profile |url=https://www.forbes.com/companies/bnp-paribas/ }}&lt;/ref&gt; Ол 2000 жылы Францияның жетекші қаржы институттарының екеуі — Banque Nationale de Paris (BNP) және Paribas банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=BNP Paribas |url=http://www.banksfrance.com/bnp-paribas |access-date=4 April 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt; Кейінгі сатып алулар арқылы топ құрамына [[Бельгия]]дағы [[Fortis Bank]], [[Германия]]дағы [[Direkt Anlage Bank]], [[Италия]]дағы [[Banca Nazionale del Lavoro]], [[Люксембург]]тегі [[Banque Générale du Luxembourg]] және [[Түркия]]дағы [[Türk Ekonomi Bankası]] сияқты көптеген ірі қаржы институттары қосылды. Сондай-ақ топтың АҚШ-та 2023 жылға дейін [[Bank of the West]] және 2019 жылға дейін [[First Hawaiian Bank]] еншілес банктері арқылы қызметі болды. 190 мың қызметкері бар банк үш негізгі бизнес бағыты бойынша ұйымдастырылған: Коммерциялық, жеке банкинг және қызметтер (CPBS), Инвестициялық және сақтандыру қызметтері (IPS), сондай-ақ Корпоративтік және институционалдық банкинг (CIB).&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Businesses and Expertise |url=https://group.bnpparibas/en/group/our-businesses-and-expertise |website=BNP Paribas Group Website}}&lt;/ref&gt;

BNP Paribas [[Euronext Paris]] қор биржасында листингтен өткен және [[Euro Stoxx 50 қор индексі]]нің құрамына кіреді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.boerse-frankfurt.de/en/equities/indices/euro%20stoxx%2050%20EU0009658145/constituents|title=Constituents|publisher=boerse-frankfurt.de|archive-url=https://web.archive.org/web/20151119171222/http://www.boerse-frankfurt.de/en/equities/indices/euro%2Bstoxx%2B50%2BEU0009658145/constituents|archive-date=19 November 2015|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Жалпы активтері бойынша ол Еуропадағы екінші ірі банк және әлемдегі сегізінші ірі банк болып табылады.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.statista.com/statistics/269845/largest-banks-in-the-world-by-total-assets/|title=Largest banks worldwide as of December 2021, by assets|date=29 August 2022|website=statista.com|publisher=Statista|access-date=21 March 2023}}&lt;/ref&gt; [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]]нан кейін әлемдегі ең ірі бес банктің біріне айналды.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://sbnn.co.uk/2017/09/12/bnp-paribas-became-one-worlds-biggest-banks/|title=How BNP Paribas Became One of the World's Biggest Banks – SBNN|date=12 September 2017|work=SBNN|access-date=18 March 2018|language=en-GB|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180319151057/https://sbnn.co.uk/2017/09/12/bnp-paribas-became-one-worlds-biggest-banks/|archive-date=19 March 2018}}&lt;/ref&gt; [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] оны жүйелік маңызы бар банк ретінде таниды.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=21 November 2022 |title=2022 List of Global Systemically Important Banks (G-SIBs) |url=https://www.fsb.org/2022/11/2022-list-of-global-systemically-important-banks-g-sibs/ |access-date=27 November 2022 |website=www.fsb.org |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Forbes журналының Global 2000 рейтингінде BNP Paribas әлемдегі ең ірі жария компаниялар арасында 33-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Forbes Global 2000 |url=https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=57bdacbb5ac0 |access-date=12 June 2023 |website=[[Forbes]]}}&lt;/ref&gt; 2014 жылдың соңында Еуропалық банктік қадағалау жүйесі күшіне енгеннен бері ол Маңызды институт мәртебесіне ие және соның нәтижесінде [[Еуропалық орталық банк]]тің тікелей қадағалауында.&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}&lt;/ref&gt;

BNP Paribas француз банк тобы болғанымен, топтың 1822 жылы құрылған [[Société Générale de Belgique]] мұрагері болып саналатын Fortis Bank Belgium банкін сатып алуының нәтижесінде [[Бельгия үкіметі]] 2009 жылдан бері оның ірі акционерлерінің бірі болып келеді (2023 жылдың ортасындағы жағдай бойынша үлесі — 5,3%).&lt;ref&gt;{{cite web |website=BNP Paribas |title=BNP Paribas Share |url=https://invest.bnpparibas/en/bnp-paribas-share}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=BNP Paribas |url=https://histoire.bnpparibas/en/pioneering-times-1822-1913/ |title=Pioneering Times: 1822-1913}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>hri2i5xu6c2743ifu28qw8f94zbs7jh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631977</id>
      <parentid>3631976</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T19:23:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3631977</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10471" sha1="ofr02dq4710o2107z7ce8t644x7rw31" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = BNP Paribas
 |логотипі           = BNP Paribas logo.svg
 |суреті             = Italiens12.jpg
 |сурет атауы        = BNP Paribas штаб-пәтері, [[Париж]], Франция
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = BNP (Euronext Paris), 0HB5 (LSE), [[CAC 40]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = [[10 наурыз]] [[1848 жыл|1848]] (Comptoir national d'escompte de Paris)&lt;br&gt;[[27 қаңтар]] [[1872 жыл|1872]] (Banque de Paris et des Pays-Bas (Paribas))&lt;br&gt;[[23 мамыр]] [[2000 жыл|2000]] (BNP Paribas ретінде бірігуі)
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = 20 Boulevard des Italiens, [[Париж]], [[Франция]]
 |басты адамдары     = [[Жан Лемьер]] (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;[[Жан-Лоран Боннафе]] (бас атқарушы директор)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестициялық банкинг
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* инвестициялық қорлар
* жеке капитал
* бағалы қағаздар қызметтері
* тәуекелдерді басқару
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = {{plainlist|
* [[BNP Paribas Asset Management]]
* [[Cardif|BNP Paribas Cardif]]
* BNP Paribas Factor
* [[BNP Paribas Fortis]]
* BNP Paribas Real Estate
}}
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{құлдырау}} €132,17 млрд (2025)
 |айналым            = {{өсім}} €51,22 млрд (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} €16,29 млрд (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} €12,225 млрд (2025)
 |активтер           = {{өсім}} €2,793 трлн (2025)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 180 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = {{plainlist|
* Arval
* [[Banca Nazionale del Lavoro]]
* [[Cetelem]]
* [[Hello bank!]]
* [[BMCI]]
}}
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://group.bnpparibas.com
 |Ортаққор           = 
}}
'''BNP Paribas''' (французша айтылуы: {{lang-fr|[beɛnpe paʁiba]}}; кейде '''BNPP''', '''Paribas''' немесе '''BNP''' деп те аталады) — бас кеңсесі [[Париж]]де орналасқан француздық [[Трансұлттық корпорация|көпұлтты]] әмбебап банк және қаржылық қызметтер көрсететін холдингтік компаниясы.&lt;ref&gt;{{cite web |website=thebanker.com |date=9 July 2024 |title=BNP Paribas retains top spot in France's best-performing banks |url=https://www.thebanker.com/BNP-Paribas-retains-top-spot-in-France-s-best-performing-banks-1720566205 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=reuters.com |date=13 June 2024 |title=French banks BNP Paribas and BPCE in payments sector tie-up |url=https://www.reuters.com/business/finance/french-banks-bnp-paribas-bpce-payments-sector-tie-up-2024-06-13/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=rfi.fr |date=23 February 2023 |title=French bank BNP Paribas sued for financing fossil fuel companies |url=https://www.rfi.fr/en/france/20230223-french-bank-bnp-paribas-sued-for-financing-fossil-fuel-companies }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=Forbes |date=17 September 2024 |title=BNP Paribas Profile |url=https://www.forbes.com/companies/bnp-paribas/ }}&lt;/ref&gt; Ол 2000 жылы Францияның жетекші қаржы институттарының екеуі — Banque Nationale de Paris (BNP) және Paribas банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=BNP Paribas |url=http://www.banksfrance.com/bnp-paribas |access-date=4 April 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt; Кейінгі сатып алулар арқылы топ құрамына [[Бельгия]]дағы [[Fortis Bank]], [[Германия]]дағы [[Direkt Anlage Bank]], [[Италия]]дағы [[Banca Nazionale del Lavoro]], [[Люксембург]]тегі [[Banque Générale du Luxembourg]] және [[Түркия]]дағы [[Türk Ekonomi Bankası]] сияқты көптеген ірі қаржы институттары қосылды. Сондай-ақ топтың АҚШ-та 2023 жылға дейін [[Bank of the West]] және 2019 жылға дейін [[First Hawaiian Bank]] еншілес банктері арқылы қызметі болды. 190 мың қызметкері бар банк үш негізгі бизнес бағыты бойынша ұйымдастырылған: Коммерциялық, жеке банкинг және қызметтер (CPBS), Инвестициялық және сақтандыру қызметтері (IPS), сондай-ақ Корпоративтік және институционалдық банкинг (CIB).&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Businesses and Expertise |url=https://group.bnpparibas/en/group/our-businesses-and-expertise |website=BNP Paribas Group Website}}&lt;/ref&gt;

BNP Paribas [[Euronext Paris]] қор биржасында листингтен өткен және [[Euro Stoxx 50 қор индексі]]нің құрамына кіреді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.boerse-frankfurt.de/en/equities/indices/euro%20stoxx%2050%20EU0009658145/constituents|title=Constituents|publisher=boerse-frankfurt.de|archive-url=https://web.archive.org/web/20151119171222/http://www.boerse-frankfurt.de/en/equities/indices/euro%2Bstoxx%2B50%2BEU0009658145/constituents|archive-date=19 November 2015|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Жалпы активтері бойынша ол Еуропадағы екінші ірі банк және әлемдегі сегізінші ірі банк болып табылады.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.statista.com/statistics/269845/largest-banks-in-the-world-by-total-assets/|title=Largest banks worldwide as of December 2021, by assets|date=29 August 2022|website=statista.com|publisher=Statista|access-date=21 March 2023}}&lt;/ref&gt; [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]]нан кейін әлемдегі ең ірі бес банктің біріне айналды.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://sbnn.co.uk/2017/09/12/bnp-paribas-became-one-worlds-biggest-banks/|title=How BNP Paribas Became One of the World's Biggest Banks – SBNN|date=12 September 2017|work=SBNN|access-date=18 March 2018|language=en-GB|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180319151057/https://sbnn.co.uk/2017/09/12/bnp-paribas-became-one-worlds-biggest-banks/|archive-date=19 March 2018}}&lt;/ref&gt; [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] оны жүйелік маңызы бар банк ретінде таниды.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=21 November 2022 |title=2022 List of Global Systemically Important Banks (G-SIBs) |url=https://www.fsb.org/2022/11/2022-list-of-global-systemically-important-banks-g-sibs/ |access-date=27 November 2022 |website=www.fsb.org |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Forbes журналының Global 2000 рейтингінде BNP Paribas әлемдегі ең ірі жария компаниялар арасында 33-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Forbes Global 2000 |url=https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=57bdacbb5ac0 |access-date=12 June 2023 |website=[[Forbes]]}}&lt;/ref&gt; 2014 жылдың соңында Еуропалық банктік қадағалау жүйесі күшіне енгеннен бері ол Маңызды институт мәртебесіне ие және соның нәтижесінде [[Еуропалық орталық банк]]тің тікелей қадағалауында.&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}&lt;/ref&gt;

BNP Paribas француз банк тобы болғанымен, топтың 1822 жылы құрылған [[Société Générale de Belgique]] мұрагері болып саналатын Fortis Bank Belgium банкін сатып алуының нәтижесінде [[Бельгия үкіметі]] 2009 жылдан бері оның ірі акционерлерінің бірі болып келеді (2023 жылдың ортасындағы жағдай бойынша үлесі — 5,3%).&lt;ref&gt;{{cite web |website=BNP Paribas |title=BNP Paribas Share |url=https://invest.bnpparibas/en/bnp-paribas-share}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=BNP Paribas |url=https://histoire.bnpparibas/en/pioneering-times-1822-1913/ |title=Pioneering Times: 1822-1913}}&lt;/ref&gt;

[[S&amp;P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, BNP Paribas активтер көлемі бойынша Еуропадағы ең ірі банк болып табылады. Оның активтері 3,279 триллион АҚШ долларын құрайды.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Mones |first=Deza |date=24 April 2026 |title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026 |url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026 |work=S&amp;P Global}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>ofr02dq4710o2107z7ce8t644x7rw31</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631978</id>
      <parentid>3631977</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T19:24:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3631978</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10491" sha1="8c3kfbw8q8fd6ofevk5h9lklzpm59k5" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = BNP Paribas
 |логотипі           = BNP Paribas logo.svg
 |суреті             = Italiens12.jpg
 |сурет атауы        = BNP Paribas штаб-пәтері, [[Париж]], Франция
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = BNP (Euronext Paris), 0HB5 (LSE), [[CAC 40]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = [[10 наурыз]] [[1848 жыл|1848]] (Comptoir national d'escompte de Paris)&lt;br&gt;[[27 қаңтар]] [[1872 жыл|1872]] (Banque de Paris et des Pays-Bas (Paribas))&lt;br&gt;[[23 мамыр]] [[2000 жыл|2000]] (BNP Paribas ретінде бірігуі)
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = 20 Boulevard des Italiens, [[Париж]], [[Франция]]
 |басты адамдары     = [[Жан Лемьер]] (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;[[Жан-Лоран Боннафе]] (бас атқарушы директор)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестициялық банкинг
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* инвестициялық қорлар
* жеке капитал
* бағалы қағаздар қызметтері
* тәуекелдерді басқару
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = {{plainlist|
* [[BNP Paribas Asset Management]]
* [[Cardif|BNP Paribas Cardif]]
* BNP Paribas Factor
* [[BNP Paribas Fortis]]
* BNP Paribas Real Estate
}}
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{құлдырау}} €132,17 млрд (2025)
 |айналым            = {{өсім}} €51,22 млрд (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} €16,29 млрд (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} €12,225 млрд (2025)
 |активтер           = {{өсім}} €2,793 трлн (2025)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 180 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = {{plainlist|
* Arval
* [[Banca Nazionale del Lavoro]]
* [[Cetelem]]
* [[Hello bank!]]
* [[BMCI]]
}}
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://group.bnpparibas.com
 |Ортаққор           = 
}}
'''BNP Paribas''' (французша айтылуы: {{lang-fr|[beɛnpe paʁiba]}}; кейде '''BNPP''', '''Paribas''' немесе '''BNP''' деп те аталады) — бас кеңсесі [[Париж]]де орналасқан француздық [[Трансұлттық корпорация|көпұлтты]] әмбебап банк және қаржылық қызметтер көрсететін холдингтік компаниясы.&lt;ref&gt;{{cite web |website=thebanker.com |date=9 July 2024 |title=BNP Paribas retains top spot in France's best-performing banks |url=https://www.thebanker.com/BNP-Paribas-retains-top-spot-in-France-s-best-performing-banks-1720566205 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=reuters.com |date=13 June 2024 |title=French banks BNP Paribas and BPCE in payments sector tie-up |url=https://www.reuters.com/business/finance/french-banks-bnp-paribas-bpce-payments-sector-tie-up-2024-06-13/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=rfi.fr |date=23 February 2023 |title=French bank BNP Paribas sued for financing fossil fuel companies |url=https://www.rfi.fr/en/france/20230223-french-bank-bnp-paribas-sued-for-financing-fossil-fuel-companies }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=Forbes |date=17 September 2024 |title=BNP Paribas Profile |url=https://www.forbes.com/companies/bnp-paribas/ }}&lt;/ref&gt; Ол 2000 жылы Францияның жетекші қаржы институттарының екеуі — Banque Nationale de Paris (BNP) және Paribas банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=BNP Paribas |url=http://www.banksfrance.com/bnp-paribas |access-date=4 April 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt; Кейінгі сатып алулар арқылы топ құрамына [[Бельгия]]дағы [[Fortis Bank]], [[Германия]]дағы [[Direkt Anlage Bank]], [[Италия]]дағы [[Banca Nazionale del Lavoro]], [[Люксембург]]тегі [[Banque Générale du Luxembourg]] және [[Түркия]]дағы [[Türk Ekonomi Bankası]] сияқты көптеген ірі қаржы институттары қосылды. Сондай-ақ топтың АҚШ-та 2023 жылға дейін [[Bank of the West]] және 2019 жылға дейін [[First Hawaiian Bank]] еншілес банктері арқылы қызметі болды. 190 мың қызметкері бар банк үш негізгі бизнес бағыты бойынша ұйымдастырылған: Коммерциялық, жеке банкинг және қызметтер (CPBS), Инвестициялық және сақтандыру қызметтері (IPS), сондай-ақ Корпоративтік және институционалдық банкинг (CIB).&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Businesses and Expertise |url=https://group.bnpparibas/en/group/our-businesses-and-expertise |website=BNP Paribas Group Website}}&lt;/ref&gt;

BNP Paribas [[Euronext Paris]] қор биржасында листингтен өткен және [[Euro Stoxx 50 қор индексі]]нің құрамына кіреді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.boerse-frankfurt.de/en/equities/indices/euro%20stoxx%2050%20EU0009658145/constituents|title=Constituents|publisher=boerse-frankfurt.de|archive-url=https://web.archive.org/web/20151119171222/http://www.boerse-frankfurt.de/en/equities/indices/euro%2Bstoxx%2B50%2BEU0009658145/constituents|archive-date=19 November 2015|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Жалпы активтері бойынша ол Еуропадағы екінші ірі банк және әлемдегі сегізінші ірі банк болып табылады.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.statista.com/statistics/269845/largest-banks-in-the-world-by-total-assets/|title=Largest banks worldwide as of December 2021, by assets|date=29 August 2022|website=statista.com|publisher=Statista|access-date=21 March 2023}}&lt;/ref&gt; [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]]нан кейін әлемдегі ең ірі бес банктің біріне айналды.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://sbnn.co.uk/2017/09/12/bnp-paribas-became-one-worlds-biggest-banks/|title=How BNP Paribas Became One of the World's Biggest Banks – SBNN|date=12 September 2017|work=SBNN|access-date=18 March 2018|language=en-GB|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180319151057/https://sbnn.co.uk/2017/09/12/bnp-paribas-became-one-worlds-biggest-banks/|archive-date=19 March 2018}}&lt;/ref&gt; [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] оны жүйелік маңызы бар банк ретінде таниды.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=21 November 2022 |title=2022 List of Global Systemically Important Banks (G-SIBs) |url=https://www.fsb.org/2022/11/2022-list-of-global-systemically-important-banks-g-sibs/ |access-date=27 November 2022 |website=www.fsb.org |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Forbes журналының Global 2000 рейтингінде BNP Paribas әлемдегі ең ірі жария компаниялар арасында 33-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Forbes Global 2000 |url=https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=57bdacbb5ac0 |access-date=12 June 2023 |website=[[Forbes]]}}&lt;/ref&gt; 2014 жылдың соңында Еуропалық банктік қадағалау жүйесі күшіне енгеннен бері ол Маңызды институт мәртебесіне ие және соның нәтижесінде [[Еуропалық орталық банк]]тің тікелей қадағалауында.&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}&lt;/ref&gt;

BNP Paribas француз банк тобы болғанымен, топтың 1822 жылы құрылған [[Société Générale de Belgique]] мұрагері болып саналатын Fortis Bank Belgium банкін сатып алуының нәтижесінде [[Бельгия үкіметі]] 2009 жылдан бері оның ірі акционерлерінің бірі болып келеді (2023 жылдың ортасындағы жағдай бойынша үлесі — 5,3%).&lt;ref&gt;{{cite web |website=BNP Paribas |title=BNP Paribas Share |url=https://invest.bnpparibas/en/bnp-paribas-share}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=BNP Paribas |url=https://histoire.bnpparibas/en/pioneering-times-1822-1913/ |title=Pioneering Times: 1822-1913}}&lt;/ref&gt;

[[S&amp;P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, BNP Paribas активтер көлемі бойынша Еуропадағы ең ірі банк болып табылады. Оның активтері 3,279 триллион АҚШ долларын құрайды.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Mones |first=Deza |date=24 April 2026 |title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026 |url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026 |work=S&amp;P Global}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>8c3kfbw8q8fd6ofevk5h9lklzpm59k5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631979</id>
      <parentid>3631978</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T19:25:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тарихы */</comment>
      <origin>3631979</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10541" sha1="lm0946lqnsm7wna0vpbb08lhq2x5hq2" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = BNP Paribas
 |логотипі           = BNP Paribas logo.svg
 |суреті             = Italiens12.jpg
 |сурет атауы        = BNP Paribas штаб-пәтері, [[Париж]], Франция
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = BNP (Euronext Paris), 0HB5 (LSE), [[CAC 40]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = [[10 наурыз]] [[1848 жыл|1848]] (Comptoir national d'escompte de Paris)&lt;br&gt;[[27 қаңтар]] [[1872 жыл|1872]] (Banque de Paris et des Pays-Bas (Paribas))&lt;br&gt;[[23 мамыр]] [[2000 жыл|2000]] (BNP Paribas ретінде бірігуі)
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = 20 Boulevard des Italiens, [[Париж]], [[Франция]]
 |басты адамдары     = [[Жан Лемьер]] (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;[[Жан-Лоран Боннафе]] (бас атқарушы директор)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестициялық банкинг
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* инвестициялық қорлар
* жеке капитал
* бағалы қағаздар қызметтері
* тәуекелдерді басқару
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = {{plainlist|
* [[BNP Paribas Asset Management]]
* [[Cardif|BNP Paribas Cardif]]
* BNP Paribas Factor
* [[BNP Paribas Fortis]]
* BNP Paribas Real Estate
}}
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{құлдырау}} €132,17 млрд (2025)
 |айналым            = {{өсім}} €51,22 млрд (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} €16,29 млрд (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} €12,225 млрд (2025)
 |активтер           = {{өсім}} €2,793 трлн (2025)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 180 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = {{plainlist|
* Arval
* [[Banca Nazionale del Lavoro]]
* [[Cetelem]]
* [[Hello bank!]]
* [[BMCI]]
}}
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://group.bnpparibas.com
 |Ортаққор           = 
}}
'''BNP Paribas''' (французша айтылуы: {{lang-fr|[beɛnpe paʁiba]}}; кейде '''BNPP''', '''Paribas''' немесе '''BNP''' деп те аталады) — бас кеңсесі [[Париж]]де орналасқан француздық [[Трансұлттық корпорация|көпұлтты]] әмбебап банк және қаржылық қызметтер көрсететін холдингтік компаниясы.&lt;ref&gt;{{cite web |website=thebanker.com |date=9 July 2024 |title=BNP Paribas retains top spot in France's best-performing banks |url=https://www.thebanker.com/BNP-Paribas-retains-top-spot-in-France-s-best-performing-banks-1720566205 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=reuters.com |date=13 June 2024 |title=French banks BNP Paribas and BPCE in payments sector tie-up |url=https://www.reuters.com/business/finance/french-banks-bnp-paribas-bpce-payments-sector-tie-up-2024-06-13/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=rfi.fr |date=23 February 2023 |title=French bank BNP Paribas sued for financing fossil fuel companies |url=https://www.rfi.fr/en/france/20230223-french-bank-bnp-paribas-sued-for-financing-fossil-fuel-companies }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=Forbes |date=17 September 2024 |title=BNP Paribas Profile |url=https://www.forbes.com/companies/bnp-paribas/ }}&lt;/ref&gt; Ол 2000 жылы Францияның жетекші қаржы институттарының екеуі — Banque Nationale de Paris (BNP) және Paribas банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=BNP Paribas |url=http://www.banksfrance.com/bnp-paribas |access-date=4 April 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt; Кейінгі сатып алулар арқылы топ құрамына [[Бельгия]]дағы [[Fortis Bank]], [[Германия]]дағы [[Direkt Anlage Bank]], [[Италия]]дағы [[Banca Nazionale del Lavoro]], [[Люксембург]]тегі [[Banque Générale du Luxembourg]] және [[Түркия]]дағы [[Türk Ekonomi Bankası]] сияқты көптеген ірі қаржы институттары қосылды. Сондай-ақ топтың АҚШ-та 2023 жылға дейін [[Bank of the West]] және 2019 жылға дейін [[First Hawaiian Bank]] еншілес банктері арқылы қызметі болды. 190 мың қызметкері бар банк үш негізгі бизнес бағыты бойынша ұйымдастырылған: Коммерциялық, жеке банкинг және қызметтер (CPBS), Инвестициялық және сақтандыру қызметтері (IPS), сондай-ақ Корпоративтік және институционалдық банкинг (CIB).&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Businesses and Expertise |url=https://group.bnpparibas/en/group/our-businesses-and-expertise |website=BNP Paribas Group Website}}&lt;/ref&gt;

BNP Paribas [[Euronext Paris]] қор биржасында листингтен өткен және [[Euro Stoxx 50 қор индексі]]нің құрамына кіреді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.boerse-frankfurt.de/en/equities/indices/euro%20stoxx%2050%20EU0009658145/constituents|title=Constituents|publisher=boerse-frankfurt.de|archive-url=https://web.archive.org/web/20151119171222/http://www.boerse-frankfurt.de/en/equities/indices/euro%2Bstoxx%2B50%2BEU0009658145/constituents|archive-date=19 November 2015|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Жалпы активтері бойынша ол Еуропадағы екінші ірі банк және әлемдегі сегізінші ірі банк болып табылады.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.statista.com/statistics/269845/largest-banks-in-the-world-by-total-assets/|title=Largest banks worldwide as of December 2021, by assets|date=29 August 2022|website=statista.com|publisher=Statista|access-date=21 March 2023}}&lt;/ref&gt; [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]]нан кейін әлемдегі ең ірі бес банктің біріне айналды.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://sbnn.co.uk/2017/09/12/bnp-paribas-became-one-worlds-biggest-banks/|title=How BNP Paribas Became One of the World's Biggest Banks – SBNN|date=12 September 2017|work=SBNN|access-date=18 March 2018|language=en-GB|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180319151057/https://sbnn.co.uk/2017/09/12/bnp-paribas-became-one-worlds-biggest-banks/|archive-date=19 March 2018}}&lt;/ref&gt; [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] оны жүйелік маңызы бар банк ретінде таниды.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=21 November 2022 |title=2022 List of Global Systemically Important Banks (G-SIBs) |url=https://www.fsb.org/2022/11/2022-list-of-global-systemically-important-banks-g-sibs/ |access-date=27 November 2022 |website=www.fsb.org |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Forbes журналының Global 2000 рейтингінде BNP Paribas әлемдегі ең ірі жария компаниялар арасында 33-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Forbes Global 2000 |url=https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=57bdacbb5ac0 |access-date=12 June 2023 |website=[[Forbes]]}}&lt;/ref&gt; 2014 жылдың соңында Еуропалық банктік қадағалау жүйесі күшіне енгеннен бері ол Маңызды институт мәртебесіне ие және соның нәтижесінде [[Еуропалық орталық банк]]тің тікелей қадағалауында.&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}&lt;/ref&gt;

BNP Paribas француз банк тобы болғанымен, топтың 1822 жылы құрылған [[Société Générale de Belgique]] мұрагері болып саналатын Fortis Bank Belgium банкін сатып алуының нәтижесінде [[Бельгия үкіметі]] 2009 жылдан бері оның ірі акционерлерінің бірі болып келеді (2023 жылдың ортасындағы жағдай бойынша үлесі — 5,3%).&lt;ref&gt;{{cite web |website=BNP Paribas |title=BNP Paribas Share |url=https://invest.bnpparibas/en/bnp-paribas-share}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=BNP Paribas |url=https://histoire.bnpparibas/en/pioneering-times-1822-1913/ |title=Pioneering Times: 1822-1913}}&lt;/ref&gt;

[[S&amp;P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, BNP Paribas активтер көлемі бойынша Еуропадағы ең ірі банк болып табылады. Оның активтері 3,279 триллион АҚШ долларын құрайды.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Mones |first=Deza |date=24 April 2026 |title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026 |url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026 |work=S&amp;P Global}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
=== BNP Paribas тобының құрылуы ===

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>lm0946lqnsm7wna0vpbb08lhq2x5hq2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631980</id>
      <parentid>3631979</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T19:26:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* BNP Paribas тобының құрылуы */</comment>
      <origin>3631980</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11478" sha1="ms9lmzrn2q4djeuf5lan3enr4ivskx9" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = BNP Paribas
 |логотипі           = BNP Paribas logo.svg
 |суреті             = Italiens12.jpg
 |сурет атауы        = BNP Paribas штаб-пәтері, [[Париж]], Франция
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = BNP (Euronext Paris), 0HB5 (LSE), [[CAC 40]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = [[10 наурыз]] [[1848 жыл|1848]] (Comptoir national d'escompte de Paris)&lt;br&gt;[[27 қаңтар]] [[1872 жыл|1872]] (Banque de Paris et des Pays-Bas (Paribas))&lt;br&gt;[[23 мамыр]] [[2000 жыл|2000]] (BNP Paribas ретінде бірігуі)
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = 20 Boulevard des Italiens, [[Париж]], [[Франция]]
 |басты адамдары     = [[Жан Лемьер]] (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;[[Жан-Лоран Боннафе]] (бас атқарушы директор)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестициялық банкинг
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* инвестициялық қорлар
* жеке капитал
* бағалы қағаздар қызметтері
* тәуекелдерді басқару
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = {{plainlist|
* [[BNP Paribas Asset Management]]
* [[Cardif|BNP Paribas Cardif]]
* BNP Paribas Factor
* [[BNP Paribas Fortis]]
* BNP Paribas Real Estate
}}
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{құлдырау}} €132,17 млрд (2025)
 |айналым            = {{өсім}} €51,22 млрд (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} €16,29 млрд (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} €12,225 млрд (2025)
 |активтер           = {{өсім}} €2,793 трлн (2025)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 180 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = {{plainlist|
* Arval
* [[Banca Nazionale del Lavoro]]
* [[Cetelem]]
* [[Hello bank!]]
* [[BMCI]]
}}
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://group.bnpparibas.com
 |Ортаққор           = 
}}
'''BNP Paribas''' (французша айтылуы: {{lang-fr|[beɛnpe paʁiba]}}; кейде '''BNPP''', '''Paribas''' немесе '''BNP''' деп те аталады) — бас кеңсесі [[Париж]]де орналасқан француздық [[Трансұлттық корпорация|көпұлтты]] әмбебап банк және қаржылық қызметтер көрсететін холдингтік компаниясы.&lt;ref&gt;{{cite web |website=thebanker.com |date=9 July 2024 |title=BNP Paribas retains top spot in France's best-performing banks |url=https://www.thebanker.com/BNP-Paribas-retains-top-spot-in-France-s-best-performing-banks-1720566205 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=reuters.com |date=13 June 2024 |title=French banks BNP Paribas and BPCE in payments sector tie-up |url=https://www.reuters.com/business/finance/french-banks-bnp-paribas-bpce-payments-sector-tie-up-2024-06-13/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=rfi.fr |date=23 February 2023 |title=French bank BNP Paribas sued for financing fossil fuel companies |url=https://www.rfi.fr/en/france/20230223-french-bank-bnp-paribas-sued-for-financing-fossil-fuel-companies }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=Forbes |date=17 September 2024 |title=BNP Paribas Profile |url=https://www.forbes.com/companies/bnp-paribas/ }}&lt;/ref&gt; Ол 2000 жылы Францияның жетекші қаржы институттарының екеуі — Banque Nationale de Paris (BNP) және Paribas банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=BNP Paribas |url=http://www.banksfrance.com/bnp-paribas |access-date=4 April 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt; Кейінгі сатып алулар арқылы топ құрамына [[Бельгия]]дағы [[Fortis Bank]], [[Германия]]дағы [[Direkt Anlage Bank]], [[Италия]]дағы [[Banca Nazionale del Lavoro]], [[Люксембург]]тегі [[Banque Générale du Luxembourg]] және [[Түркия]]дағы [[Türk Ekonomi Bankası]] сияқты көптеген ірі қаржы институттары қосылды. Сондай-ақ топтың АҚШ-та 2023 жылға дейін [[Bank of the West]] және 2019 жылға дейін [[First Hawaiian Bank]] еншілес банктері арқылы қызметі болды. 190 мың қызметкері бар банк үш негізгі бизнес бағыты бойынша ұйымдастырылған: Коммерциялық, жеке банкинг және қызметтер (CPBS), Инвестициялық және сақтандыру қызметтері (IPS), сондай-ақ Корпоративтік және институционалдық банкинг (CIB).&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Businesses and Expertise |url=https://group.bnpparibas/en/group/our-businesses-and-expertise |website=BNP Paribas Group Website}}&lt;/ref&gt;

BNP Paribas [[Euronext Paris]] қор биржасында листингтен өткен және [[Euro Stoxx 50 қор индексі]]нің құрамына кіреді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.boerse-frankfurt.de/en/equities/indices/euro%20stoxx%2050%20EU0009658145/constituents|title=Constituents|publisher=boerse-frankfurt.de|archive-url=https://web.archive.org/web/20151119171222/http://www.boerse-frankfurt.de/en/equities/indices/euro%2Bstoxx%2B50%2BEU0009658145/constituents|archive-date=19 November 2015|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Жалпы активтері бойынша ол Еуропадағы екінші ірі банк және әлемдегі сегізінші ірі банк болып табылады.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.statista.com/statistics/269845/largest-banks-in-the-world-by-total-assets/|title=Largest banks worldwide as of December 2021, by assets|date=29 August 2022|website=statista.com|publisher=Statista|access-date=21 March 2023}}&lt;/ref&gt; [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]]нан кейін әлемдегі ең ірі бес банктің біріне айналды.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://sbnn.co.uk/2017/09/12/bnp-paribas-became-one-worlds-biggest-banks/|title=How BNP Paribas Became One of the World's Biggest Banks – SBNN|date=12 September 2017|work=SBNN|access-date=18 March 2018|language=en-GB|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180319151057/https://sbnn.co.uk/2017/09/12/bnp-paribas-became-one-worlds-biggest-banks/|archive-date=19 March 2018}}&lt;/ref&gt; [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] оны жүйелік маңызы бар банк ретінде таниды.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=21 November 2022 |title=2022 List of Global Systemically Important Banks (G-SIBs) |url=https://www.fsb.org/2022/11/2022-list-of-global-systemically-important-banks-g-sibs/ |access-date=27 November 2022 |website=www.fsb.org |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Forbes журналының Global 2000 рейтингінде BNP Paribas әлемдегі ең ірі жария компаниялар арасында 33-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Forbes Global 2000 |url=https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=57bdacbb5ac0 |access-date=12 June 2023 |website=[[Forbes]]}}&lt;/ref&gt; 2014 жылдың соңында Еуропалық банктік қадағалау жүйесі күшіне енгеннен бері ол Маңызды институт мәртебесіне ие және соның нәтижесінде [[Еуропалық орталық банк]]тің тікелей қадағалауында.&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}&lt;/ref&gt;

BNP Paribas француз банк тобы болғанымен, топтың 1822 жылы құрылған [[Société Générale de Belgique]] мұрагері болып саналатын Fortis Bank Belgium банкін сатып алуының нәтижесінде [[Бельгия үкіметі]] 2009 жылдан бері оның ірі акционерлерінің бірі болып келеді (2023 жылдың ортасындағы жағдай бойынша үлесі — 5,3%).&lt;ref&gt;{{cite web |website=BNP Paribas |title=BNP Paribas Share |url=https://invest.bnpparibas/en/bnp-paribas-share}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=BNP Paribas |url=https://histoire.bnpparibas/en/pioneering-times-1822-1913/ |title=Pioneering Times: 1822-1913}}&lt;/ref&gt;

[[S&amp;P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, BNP Paribas активтер көлемі бойынша Еуропадағы ең ірі банк болып табылады. Оның активтері 3,279 триллион АҚШ долларын құрайды.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Mones |first=Deza |date=24 April 2026 |title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026 |url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026 |work=S&amp;P Global}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
=== BNP Paribas тобының құрылуы ===
1999 жылы BNP мен [[Société Générale]] қор нарығында күрделі бәсекеге түсті.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=August 6, 1999 |title=La bataille boursière entre la BNP et SG Paribas s'achève aujourd'hui |url=https://www.lesechos.fr/1999/08/la-bataille-boursiere-entre-la-bnp-et-sg-paribas-sacheve-aujourdhui-774247 |website=lesechos.fr}}&lt;/ref&gt; Société Générale Paribas банкін сатып алуға ұсыныс жасаса, BNP Société Générale банкін сатып алуға ұсыныс беріп, сонымен қатар Paribas үшін қарсы ұсыныс жасады. BNP-нің Société Générale-ді сатып алу туралы ұсынысы сәтсіз аяқталды, ал Paribas-ты сатып алу туралы ұсынысы сәтті болды. Соның нәтижесінде BNP мен Paribas 2000 жылғы 23 мамырда бірікті.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>ms9lmzrn2q4djeuf5lan3enr4ivskx9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631982</id>
      <parentid>3631980</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T19:30:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* BNP Paribas тобының құрылуы */</comment>
      <origin>3631982</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13310" sha1="4sru3a5ldntuzbp91wp5jx30smvwrlj" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = BNP Paribas
 |логотипі           = BNP Paribas logo.svg
 |суреті             = Italiens12.jpg
 |сурет атауы        = BNP Paribas штаб-пәтері, [[Париж]], Франция
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = BNP (Euronext Paris), 0HB5 (LSE), [[CAC 40]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = [[10 наурыз]] [[1848 жыл|1848]] (Comptoir national d'escompte de Paris)&lt;br&gt;[[27 қаңтар]] [[1872 жыл|1872]] (Banque de Paris et des Pays-Bas (Paribas))&lt;br&gt;[[23 мамыр]] [[2000 жыл|2000]] (BNP Paribas ретінде бірігуі)
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = 20 Boulevard des Italiens, [[Париж]], [[Франция]]
 |басты адамдары     = [[Жан Лемьер]] (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;[[Жан-Лоран Боннафе]] (бас атқарушы директор)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестициялық банкинг
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* инвестициялық қорлар
* жеке капитал
* бағалы қағаздар қызметтері
* тәуекелдерді басқару
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = {{plainlist|
* [[BNP Paribas Asset Management]]
* [[Cardif|BNP Paribas Cardif]]
* BNP Paribas Factor
* [[BNP Paribas Fortis]]
* BNP Paribas Real Estate
}}
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{құлдырау}} €132,17 млрд (2025)
 |айналым            = {{өсім}} €51,22 млрд (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} €16,29 млрд (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} €12,225 млрд (2025)
 |активтер           = {{өсім}} €2,793 трлн (2025)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 180 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = {{plainlist|
* Arval
* [[Banca Nazionale del Lavoro]]
* [[Cetelem]]
* [[Hello bank!]]
* [[BMCI]]
}}
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://group.bnpparibas.com
 |Ортаққор           = 
}}
'''BNP Paribas''' (французша айтылуы: {{lang-fr|[beɛnpe paʁiba]}}; кейде '''BNPP''', '''Paribas''' немесе '''BNP''' деп те аталады) — бас кеңсесі [[Париж]]де орналасқан француздық [[Трансұлттық корпорация|көпұлтты]] әмбебап банк және қаржылық қызметтер көрсететін холдингтік компаниясы.&lt;ref&gt;{{cite web |website=thebanker.com |date=9 July 2024 |title=BNP Paribas retains top spot in France's best-performing banks |url=https://www.thebanker.com/BNP-Paribas-retains-top-spot-in-France-s-best-performing-banks-1720566205 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=reuters.com |date=13 June 2024 |title=French banks BNP Paribas and BPCE in payments sector tie-up |url=https://www.reuters.com/business/finance/french-banks-bnp-paribas-bpce-payments-sector-tie-up-2024-06-13/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=rfi.fr |date=23 February 2023 |title=French bank BNP Paribas sued for financing fossil fuel companies |url=https://www.rfi.fr/en/france/20230223-french-bank-bnp-paribas-sued-for-financing-fossil-fuel-companies }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=Forbes |date=17 September 2024 |title=BNP Paribas Profile |url=https://www.forbes.com/companies/bnp-paribas/ }}&lt;/ref&gt; Ол 2000 жылы Францияның жетекші қаржы институттарының екеуі — Banque Nationale de Paris (BNP) және Paribas банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=BNP Paribas |url=http://www.banksfrance.com/bnp-paribas |access-date=4 April 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt; Кейінгі сатып алулар арқылы топ құрамына [[Бельгия]]дағы [[Fortis Bank]], [[Германия]]дағы [[Direkt Anlage Bank]], [[Италия]]дағы [[Banca Nazionale del Lavoro]], [[Люксембург]]тегі [[Banque Générale du Luxembourg]] және [[Түркия]]дағы [[Türk Ekonomi Bankası]] сияқты көптеген ірі қаржы институттары қосылды. Сондай-ақ топтың АҚШ-та 2023 жылға дейін [[Bank of the West]] және 2019 жылға дейін [[First Hawaiian Bank]] еншілес банктері арқылы қызметі болды. 190 мың қызметкері бар банк үш негізгі бизнес бағыты бойынша ұйымдастырылған: Коммерциялық, жеке банкинг және қызметтер (CPBS), Инвестициялық және сақтандыру қызметтері (IPS), сондай-ақ Корпоративтік және институционалдық банкинг (CIB).&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Businesses and Expertise |url=https://group.bnpparibas/en/group/our-businesses-and-expertise |website=BNP Paribas Group Website}}&lt;/ref&gt;

BNP Paribas [[Euronext Paris]] қор биржасында листингтен өткен және [[Euro Stoxx 50 қор индексі]]нің құрамына кіреді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.boerse-frankfurt.de/en/equities/indices/euro%20stoxx%2050%20EU0009658145/constituents|title=Constituents|publisher=boerse-frankfurt.de|archive-url=https://web.archive.org/web/20151119171222/http://www.boerse-frankfurt.de/en/equities/indices/euro%2Bstoxx%2B50%2BEU0009658145/constituents|archive-date=19 November 2015|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Жалпы активтері бойынша ол Еуропадағы екінші ірі банк және әлемдегі сегізінші ірі банк болып табылады.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.statista.com/statistics/269845/largest-banks-in-the-world-by-total-assets/|title=Largest banks worldwide as of December 2021, by assets|date=29 August 2022|website=statista.com|publisher=Statista|access-date=21 March 2023}}&lt;/ref&gt; [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]]нан кейін әлемдегі ең ірі бес банктің біріне айналды.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://sbnn.co.uk/2017/09/12/bnp-paribas-became-one-worlds-biggest-banks/|title=How BNP Paribas Became One of the World's Biggest Banks – SBNN|date=12 September 2017|work=SBNN|access-date=18 March 2018|language=en-GB|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180319151057/https://sbnn.co.uk/2017/09/12/bnp-paribas-became-one-worlds-biggest-banks/|archive-date=19 March 2018}}&lt;/ref&gt; [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] оны жүйелік маңызы бар банк ретінде таниды.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=21 November 2022 |title=2022 List of Global Systemically Important Banks (G-SIBs) |url=https://www.fsb.org/2022/11/2022-list-of-global-systemically-important-banks-g-sibs/ |access-date=27 November 2022 |website=www.fsb.org |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Forbes журналының Global 2000 рейтингінде BNP Paribas әлемдегі ең ірі жария компаниялар арасында 33-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Forbes Global 2000 |url=https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=57bdacbb5ac0 |access-date=12 June 2023 |website=[[Forbes]]}}&lt;/ref&gt; 2014 жылдың соңында Еуропалық банктік қадағалау жүйесі күшіне енгеннен бері ол Маңызды институт мәртебесіне ие және соның нәтижесінде [[Еуропалық орталық банк]]тің тікелей қадағалауында.&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}&lt;/ref&gt;

BNP Paribas француз банк тобы болғанымен, топтың 1822 жылы құрылған [[Société Générale de Belgique]] мұрагері болып саналатын Fortis Bank Belgium банкін сатып алуының нәтижесінде [[Бельгия үкіметі]] 2009 жылдан бері оның ірі акционерлерінің бірі болып келеді (2023 жылдың ортасындағы жағдай бойынша үлесі — 5,3%).&lt;ref&gt;{{cite web |website=BNP Paribas |title=BNP Paribas Share |url=https://invest.bnpparibas/en/bnp-paribas-share}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=BNP Paribas |url=https://histoire.bnpparibas/en/pioneering-times-1822-1913/ |title=Pioneering Times: 1822-1913}}&lt;/ref&gt;

[[S&amp;P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, BNP Paribas активтер көлемі бойынша Еуропадағы ең ірі банк болып табылады. Оның активтері 3,279 триллион АҚШ долларын құрайды.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Mones |first=Deza |date=24 April 2026 |title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026 |url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026 |work=S&amp;P Global}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
=== BNP Paribas тобының құрылуы ===
1999 жылы BNP мен [[Société Générale]] қор нарығында күрделі бәсекеге түсті.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=August 6, 1999 |title=La bataille boursière entre la BNP et SG Paribas s'achève aujourd'hui |url=https://www.lesechos.fr/1999/08/la-bataille-boursiere-entre-la-bnp-et-sg-paribas-sacheve-aujourdhui-774247 |website=lesechos.fr}}&lt;/ref&gt; Société Générale Paribas банкін сатып алуға ұсыныс жасаса, BNP Société Générale банкін сатып алуға ұсыныс беріп, сонымен қатар Paribas үшін қарсы ұсыныс жасады. BNP-нің Société Générale-ді сатып алу туралы ұсынысы сәтсіз аяқталды, ал Paribas-ты сатып алу туралы ұсынысы сәтті болды. Соның нәтижесінде BNP мен Paribas 2000 жылғы 23 мамырда бірікті.

2006 жылы BNP Paribas Италиядағы алтыншы ірі банк саналатын [[Banca Nazionale del Lavoro (BNL)]] банкін сатып алды. 2007 жылғы 9 тамызда BNP Paribas субпрайм дағдарысының әсерін мойындаған алғашқы ірі қаржы тобы болып, оған ұшыраған екі инвестициялық қорын жапты. Бұл күн қазір жалпы алғанда [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]]ның басталуы ретінде қарастырылады және банктің жедел әрекеті оны [[UBS]] сияқты Еуропаның басқа да ірі банктерінің тағдырынан сақтап қалды.&lt;ref&gt;{{cite news| url=https://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/banksandfinance/7922946/BNP-Paribas-makes-first-asset-write-back-since-2007.html| title=BNP Paribas makes first asset write back since 2007| author=Harry Wilson| date=3 August 2010| access-date=6 April 2011| work=The Telegraph| location=London| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20111121102607/http://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/banksandfinance/7922946/BNP-Paribas-makes-first-asset-write-back-since-2007.html| archive-date=21 November 2011| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web| publisher=Market Watch| author=Morning Zhou| url=http://www.marketwatch.com/story/asian-stocks-may-fall-on-credit-woes-global-selloff?siteid=rss| title=Asian stocks may fall on credit woes, global sell-off| date=9 August 2007| access-date=6 April 2011| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20110607102347/http://www.marketwatch.com/story/asian-stocks-may-fall-on-credit-woes-global-selloff?siteid=rss| archive-date=7 June 2011| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>4sru3a5ldntuzbp91wp5jx30smvwrlj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631983</id>
      <parentid>3631982</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T19:31:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тарихы */</comment>
      <origin>3631983</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13398" sha1="i5v3a0ht86e1kzidvk7o69asvk56ycs" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = BNP Paribas
 |логотипі           = BNP Paribas logo.svg
 |суреті             = Italiens12.jpg
 |сурет атауы        = BNP Paribas штаб-пәтері, [[Париж]], Франция
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = BNP (Euronext Paris), 0HB5 (LSE), [[CAC 40]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = [[10 наурыз]] [[1848 жыл|1848]] (Comptoir national d'escompte de Paris)&lt;br&gt;[[27 қаңтар]] [[1872 жыл|1872]] (Banque de Paris et des Pays-Bas (Paribas))&lt;br&gt;[[23 мамыр]] [[2000 жыл|2000]] (BNP Paribas ретінде бірігуі)
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = 20 Boulevard des Italiens, [[Париж]], [[Франция]]
 |басты адамдары     = [[Жан Лемьер]] (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;[[Жан-Лоран Боннафе]] (бас атқарушы директор)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестициялық банкинг
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* инвестициялық қорлар
* жеке капитал
* бағалы қағаздар қызметтері
* тәуекелдерді басқару
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = {{plainlist|
* [[BNP Paribas Asset Management]]
* [[Cardif|BNP Paribas Cardif]]
* BNP Paribas Factor
* [[BNP Paribas Fortis]]
* BNP Paribas Real Estate
}}
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{құлдырау}} €132,17 млрд (2025)
 |айналым            = {{өсім}} €51,22 млрд (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} €16,29 млрд (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} €12,225 млрд (2025)
 |активтер           = {{өсім}} €2,793 трлн (2025)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 180 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = {{plainlist|
* Arval
* [[Banca Nazionale del Lavoro]]
* [[Cetelem]]
* [[Hello bank!]]
* [[BMCI]]
}}
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://group.bnpparibas.com
 |Ортаққор           = 
}}
'''BNP Paribas''' (французша айтылуы: {{lang-fr|[beɛnpe paʁiba]}}; кейде '''BNPP''', '''Paribas''' немесе '''BNP''' деп те аталады) — бас кеңсесі [[Париж]]де орналасқан француздық [[Трансұлттық корпорация|көпұлтты]] әмбебап банк және қаржылық қызметтер көрсететін холдингтік компаниясы.&lt;ref&gt;{{cite web |website=thebanker.com |date=9 July 2024 |title=BNP Paribas retains top spot in France's best-performing banks |url=https://www.thebanker.com/BNP-Paribas-retains-top-spot-in-France-s-best-performing-banks-1720566205 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=reuters.com |date=13 June 2024 |title=French banks BNP Paribas and BPCE in payments sector tie-up |url=https://www.reuters.com/business/finance/french-banks-bnp-paribas-bpce-payments-sector-tie-up-2024-06-13/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=rfi.fr |date=23 February 2023 |title=French bank BNP Paribas sued for financing fossil fuel companies |url=https://www.rfi.fr/en/france/20230223-french-bank-bnp-paribas-sued-for-financing-fossil-fuel-companies }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=Forbes |date=17 September 2024 |title=BNP Paribas Profile |url=https://www.forbes.com/companies/bnp-paribas/ }}&lt;/ref&gt; Ол 2000 жылы Францияның жетекші қаржы институттарының екеуі — Banque Nationale de Paris (BNP) және Paribas банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=BNP Paribas |url=http://www.banksfrance.com/bnp-paribas |access-date=4 April 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt; Кейінгі сатып алулар арқылы топ құрамына [[Бельгия]]дағы [[Fortis Bank]], [[Германия]]дағы [[Direkt Anlage Bank]], [[Италия]]дағы [[Banca Nazionale del Lavoro]], [[Люксембург]]тегі [[Banque Générale du Luxembourg]] және [[Түркия]]дағы [[Türk Ekonomi Bankası]] сияқты көптеген ірі қаржы институттары қосылды. Сондай-ақ топтың АҚШ-та 2023 жылға дейін [[Bank of the West]] және 2019 жылға дейін [[First Hawaiian Bank]] еншілес банктері арқылы қызметі болды. 190 мың қызметкері бар банк үш негізгі бизнес бағыты бойынша ұйымдастырылған: Коммерциялық, жеке банкинг және қызметтер (CPBS), Инвестициялық және сақтандыру қызметтері (IPS), сондай-ақ Корпоративтік және институционалдық банкинг (CIB).&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Businesses and Expertise |url=https://group.bnpparibas/en/group/our-businesses-and-expertise |website=BNP Paribas Group Website}}&lt;/ref&gt;

BNP Paribas [[Euronext Paris]] қор биржасында листингтен өткен және [[Euro Stoxx 50 қор индексі]]нің құрамына кіреді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.boerse-frankfurt.de/en/equities/indices/euro%20stoxx%2050%20EU0009658145/constituents|title=Constituents|publisher=boerse-frankfurt.de|archive-url=https://web.archive.org/web/20151119171222/http://www.boerse-frankfurt.de/en/equities/indices/euro%2Bstoxx%2B50%2BEU0009658145/constituents|archive-date=19 November 2015|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Жалпы активтері бойынша ол Еуропадағы екінші ірі банк және әлемдегі сегізінші ірі банк болып табылады.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.statista.com/statistics/269845/largest-banks-in-the-world-by-total-assets/|title=Largest banks worldwide as of December 2021, by assets|date=29 August 2022|website=statista.com|publisher=Statista|access-date=21 March 2023}}&lt;/ref&gt; [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]]нан кейін әлемдегі ең ірі бес банктің біріне айналды.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://sbnn.co.uk/2017/09/12/bnp-paribas-became-one-worlds-biggest-banks/|title=How BNP Paribas Became One of the World's Biggest Banks – SBNN|date=12 September 2017|work=SBNN|access-date=18 March 2018|language=en-GB|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180319151057/https://sbnn.co.uk/2017/09/12/bnp-paribas-became-one-worlds-biggest-banks/|archive-date=19 March 2018}}&lt;/ref&gt; [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] оны жүйелік маңызы бар банк ретінде таниды.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=21 November 2022 |title=2022 List of Global Systemically Important Banks (G-SIBs) |url=https://www.fsb.org/2022/11/2022-list-of-global-systemically-important-banks-g-sibs/ |access-date=27 November 2022 |website=www.fsb.org |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Forbes журналының Global 2000 рейтингінде BNP Paribas әлемдегі ең ірі жария компаниялар арасында 33-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Forbes Global 2000 |url=https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=57bdacbb5ac0 |access-date=12 June 2023 |website=[[Forbes]]}}&lt;/ref&gt; 2014 жылдың соңында Еуропалық банктік қадағалау жүйесі күшіне енгеннен бері ол Маңызды институт мәртебесіне ие және соның нәтижесінде [[Еуропалық орталық банк]]тің тікелей қадағалауында.&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}&lt;/ref&gt;

BNP Paribas француз банк тобы болғанымен, топтың 1822 жылы құрылған [[Société Générale de Belgique]] мұрагері болып саналатын Fortis Bank Belgium банкін сатып алуының нәтижесінде [[Бельгия үкіметі]] 2009 жылдан бері оның ірі акционерлерінің бірі болып келеді (2023 жылдың ортасындағы жағдай бойынша үлесі — 5,3%).&lt;ref&gt;{{cite web |website=BNP Paribas |title=BNP Paribas Share |url=https://invest.bnpparibas/en/bnp-paribas-share}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=BNP Paribas |url=https://histoire.bnpparibas/en/pioneering-times-1822-1913/ |title=Pioneering Times: 1822-1913}}&lt;/ref&gt;

[[S&amp;P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, BNP Paribas активтер көлемі бойынша Еуропадағы ең ірі банк болып табылады. Оның активтері 3,279 триллион АҚШ долларын құрайды.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Mones |first=Deza |date=24 April 2026 |title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026 |url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026 |work=S&amp;P Global}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
=== BNP Paribas тобының құрылуы ===
1999 жылы BNP мен [[Société Générale]] қор нарығында күрделі бәсекеге түсті.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=August 6, 1999 |title=La bataille boursière entre la BNP et SG Paribas s'achève aujourd'hui |url=https://www.lesechos.fr/1999/08/la-bataille-boursiere-entre-la-bnp-et-sg-paribas-sacheve-aujourdhui-774247 |website=lesechos.fr}}&lt;/ref&gt; Société Générale Paribas банкін сатып алуға ұсыныс жасаса, BNP Société Générale банкін сатып алуға ұсыныс беріп, сонымен қатар Paribas үшін қарсы ұсыныс жасады. BNP-нің Société Générale-ді сатып алу туралы ұсынысы сәтсіз аяқталды, ал Paribas-ты сатып алу туралы ұсынысы сәтті болды. Соның нәтижесінде BNP мен Paribas 2000 жылғы 23 мамырда бірікті.

2006 жылы BNP Paribas Италиядағы алтыншы ірі банк саналатын [[Banca Nazionale del Lavoro (BNL)]] банкін сатып алды. 2007 жылғы 9 тамызда BNP Paribas субпрайм дағдарысының әсерін мойындаған алғашқы ірі қаржы тобы болып, оған ұшыраған екі инвестициялық қорын жапты. Бұл күн қазір жалпы алғанда [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]]ның басталуы ретінде қарастырылады және банктің жедел әрекеті оны [[UBS]] сияқты Еуропаның басқа да ірі банктерінің тағдырынан сақтап қалды.&lt;ref&gt;{{cite news| url=https://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/banksandfinance/7922946/BNP-Paribas-makes-first-asset-write-back-since-2007.html| title=BNP Paribas makes first asset write back since 2007| author=Harry Wilson| date=3 August 2010| access-date=6 April 2011| work=The Telegraph| location=London| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20111121102607/http://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/banksandfinance/7922946/BNP-Paribas-makes-first-asset-write-back-since-2007.html| archive-date=21 November 2011| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web| publisher=Market Watch| author=Morning Zhou| url=http://www.marketwatch.com/story/asian-stocks-may-fall-on-credit-woes-global-selloff?siteid=rss| title=Asian stocks may fall on credit woes, global sell-off| date=9 August 2007| access-date=6 April 2011| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20110607102347/http://www.marketwatch.com/story/asian-stocks-may-fall-on-credit-woes-global-selloff?siteid=rss| archive-date=7 June 2011| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

=== 2008 жылғы қаржы дағдарысы және сатып алулар ===

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>i5v3a0ht86e1kzidvk7o69asvk56ycs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631984</id>
      <parentid>3631983</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T19:33:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тарихы */</comment>
      <origin>3631984</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15603" sha1="e59vbycdpg4ppif875wk6xhmhwmco6f" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = BNP Paribas
 |логотипі           = BNP Paribas logo.svg
 |суреті             = Italiens12.jpg
 |сурет атауы        = BNP Paribas штаб-пәтері, [[Париж]], Франция
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = BNP (Euronext Paris), 0HB5 (LSE), [[CAC 40]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = [[10 наурыз]] [[1848 жыл|1848]] (Comptoir national d'escompte de Paris)&lt;br&gt;[[27 қаңтар]] [[1872 жыл|1872]] (Banque de Paris et des Pays-Bas (Paribas))&lt;br&gt;[[23 мамыр]] [[2000 жыл|2000]] (BNP Paribas ретінде бірігуі)
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = 20 Boulevard des Italiens, [[Париж]], [[Франция]]
 |басты адамдары     = [[Жан Лемьер]] (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;[[Жан-Лоран Боннафе]] (бас атқарушы директор)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестициялық банкинг
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* инвестициялық қорлар
* жеке капитал
* бағалы қағаздар қызметтері
* тәуекелдерді басқару
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = {{plainlist|
* [[BNP Paribas Asset Management]]
* [[Cardif|BNP Paribas Cardif]]
* BNP Paribas Factor
* [[BNP Paribas Fortis]]
* BNP Paribas Real Estate
}}
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{құлдырау}} €132,17 млрд (2025)
 |айналым            = {{өсім}} €51,22 млрд (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} €16,29 млрд (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} €12,225 млрд (2025)
 |активтер           = {{өсім}} €2,793 трлн (2025)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 180 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = {{plainlist|
* Arval
* [[Banca Nazionale del Lavoro]]
* [[Cetelem]]
* [[Hello bank!]]
* [[BMCI]]
}}
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://group.bnpparibas.com
 |Ортаққор           = 
}}
'''BNP Paribas''' (французша айтылуы: {{lang-fr|[beɛnpe paʁiba]}}; кейде '''BNPP''', '''Paribas''' немесе '''BNP''' деп те аталады) — бас кеңсесі [[Париж]]де орналасқан француздық [[Трансұлттық корпорация|көпұлтты]] әмбебап банк және қаржылық қызметтер көрсететін холдингтік компаниясы.&lt;ref&gt;{{cite web |website=thebanker.com |date=9 July 2024 |title=BNP Paribas retains top spot in France's best-performing banks |url=https://www.thebanker.com/BNP-Paribas-retains-top-spot-in-France-s-best-performing-banks-1720566205 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=reuters.com |date=13 June 2024 |title=French banks BNP Paribas and BPCE in payments sector tie-up |url=https://www.reuters.com/business/finance/french-banks-bnp-paribas-bpce-payments-sector-tie-up-2024-06-13/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=rfi.fr |date=23 February 2023 |title=French bank BNP Paribas sued for financing fossil fuel companies |url=https://www.rfi.fr/en/france/20230223-french-bank-bnp-paribas-sued-for-financing-fossil-fuel-companies }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=Forbes |date=17 September 2024 |title=BNP Paribas Profile |url=https://www.forbes.com/companies/bnp-paribas/ }}&lt;/ref&gt; Ол 2000 жылы Францияның жетекші қаржы институттарының екеуі — Banque Nationale de Paris (BNP) және Paribas банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=BNP Paribas |url=http://www.banksfrance.com/bnp-paribas |access-date=4 April 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt; Кейінгі сатып алулар арқылы топ құрамына [[Бельгия]]дағы [[Fortis Bank]], [[Германия]]дағы [[Direkt Anlage Bank]], [[Италия]]дағы [[Banca Nazionale del Lavoro]], [[Люксембург]]тегі [[Banque Générale du Luxembourg]] және [[Түркия]]дағы [[Türk Ekonomi Bankası]] сияқты көптеген ірі қаржы институттары қосылды. Сондай-ақ топтың АҚШ-та 2023 жылға дейін [[Bank of the West]] және 2019 жылға дейін [[First Hawaiian Bank]] еншілес банктері арқылы қызметі болды. 190 мың қызметкері бар банк үш негізгі бизнес бағыты бойынша ұйымдастырылған: Коммерциялық, жеке банкинг және қызметтер (CPBS), Инвестициялық және сақтандыру қызметтері (IPS), сондай-ақ Корпоративтік және институционалдық банкинг (CIB).&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Businesses and Expertise |url=https://group.bnpparibas/en/group/our-businesses-and-expertise |website=BNP Paribas Group Website}}&lt;/ref&gt;

BNP Paribas [[Euronext Paris]] қор биржасында листингтен өткен және [[Euro Stoxx 50 қор индексі]]нің құрамына кіреді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.boerse-frankfurt.de/en/equities/indices/euro%20stoxx%2050%20EU0009658145/constituents|title=Constituents|publisher=boerse-frankfurt.de|archive-url=https://web.archive.org/web/20151119171222/http://www.boerse-frankfurt.de/en/equities/indices/euro%2Bstoxx%2B50%2BEU0009658145/constituents|archive-date=19 November 2015|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Жалпы активтері бойынша ол Еуропадағы екінші ірі банк және әлемдегі сегізінші ірі банк болып табылады.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.statista.com/statistics/269845/largest-banks-in-the-world-by-total-assets/|title=Largest banks worldwide as of December 2021, by assets|date=29 August 2022|website=statista.com|publisher=Statista|access-date=21 March 2023}}&lt;/ref&gt; [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]]нан кейін әлемдегі ең ірі бес банктің біріне айналды.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://sbnn.co.uk/2017/09/12/bnp-paribas-became-one-worlds-biggest-banks/|title=How BNP Paribas Became One of the World's Biggest Banks – SBNN|date=12 September 2017|work=SBNN|access-date=18 March 2018|language=en-GB|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180319151057/https://sbnn.co.uk/2017/09/12/bnp-paribas-became-one-worlds-biggest-banks/|archive-date=19 March 2018}}&lt;/ref&gt; [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] оны жүйелік маңызы бар банк ретінде таниды.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=21 November 2022 |title=2022 List of Global Systemically Important Banks (G-SIBs) |url=https://www.fsb.org/2022/11/2022-list-of-global-systemically-important-banks-g-sibs/ |access-date=27 November 2022 |website=www.fsb.org |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Forbes журналының Global 2000 рейтингінде BNP Paribas әлемдегі ең ірі жария компаниялар арасында 33-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Forbes Global 2000 |url=https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=57bdacbb5ac0 |access-date=12 June 2023 |website=[[Forbes]]}}&lt;/ref&gt; 2014 жылдың соңында Еуропалық банктік қадағалау жүйесі күшіне енгеннен бері ол Маңызды институт мәртебесіне ие және соның нәтижесінде [[Еуропалық орталық банк]]тің тікелей қадағалауында.&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}&lt;/ref&gt;

BNP Paribas француз банк тобы болғанымен, топтың 1822 жылы құрылған [[Société Générale de Belgique]] мұрагері болып саналатын Fortis Bank Belgium банкін сатып алуының нәтижесінде [[Бельгия үкіметі]] 2009 жылдан бері оның ірі акционерлерінің бірі болып келеді (2023 жылдың ортасындағы жағдай бойынша үлесі — 5,3%).&lt;ref&gt;{{cite web |website=BNP Paribas |title=BNP Paribas Share |url=https://invest.bnpparibas/en/bnp-paribas-share}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=BNP Paribas |url=https://histoire.bnpparibas/en/pioneering-times-1822-1913/ |title=Pioneering Times: 1822-1913}}&lt;/ref&gt;

[[S&amp;P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, BNP Paribas активтер көлемі бойынша Еуропадағы ең ірі банк болып табылады. Оның активтері 3,279 триллион АҚШ долларын құрайды.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Mones |first=Deza |date=24 April 2026 |title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026 |url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026 |work=S&amp;P Global}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
=== BNP Paribas тобының құрылуы ===
1999 жылы BNP мен [[Société Générale]] қор нарығында күрделі бәсекеге түсті.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=August 6, 1999 |title=La bataille boursière entre la BNP et SG Paribas s'achève aujourd'hui |url=https://www.lesechos.fr/1999/08/la-bataille-boursiere-entre-la-bnp-et-sg-paribas-sacheve-aujourdhui-774247 |website=lesechos.fr}}&lt;/ref&gt; Société Générale Paribas банкін сатып алуға ұсыныс жасаса, BNP Société Générale банкін сатып алуға ұсыныс беріп, сонымен қатар Paribas үшін қарсы ұсыныс жасады. BNP-нің Société Générale-ді сатып алу туралы ұсынысы сәтсіз аяқталды, ал Paribas-ты сатып алу туралы ұсынысы сәтті болды. Соның нәтижесінде BNP мен Paribas 2000 жылғы 23 мамырда бірікті.

2006 жылы BNP Paribas Италиядағы алтыншы ірі банк саналатын [[Banca Nazionale del Lavoro (BNL)]] банкін сатып алды. 2007 жылғы 9 тамызда BNP Paribas субпрайм дағдарысының әсерін мойындаған алғашқы ірі қаржы тобы болып, оған ұшыраған екі инвестициялық қорын жапты. Бұл күн қазір жалпы алғанда [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]]ның басталуы ретінде қарастырылады және банктің жедел әрекеті оны [[UBS]] сияқты Еуропаның басқа да ірі банктерінің тағдырынан сақтап қалды.&lt;ref&gt;{{cite news| url=https://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/banksandfinance/7922946/BNP-Paribas-makes-first-asset-write-back-since-2007.html| title=BNP Paribas makes first asset write back since 2007| author=Harry Wilson| date=3 August 2010| access-date=6 April 2011| work=The Telegraph| location=London| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20111121102607/http://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/banksandfinance/7922946/BNP-Paribas-makes-first-asset-write-back-since-2007.html| archive-date=21 November 2011| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web| publisher=Market Watch| author=Morning Zhou| url=http://www.marketwatch.com/story/asian-stocks-may-fall-on-credit-woes-global-selloff?siteid=rss| title=Asian stocks may fall on credit woes, global sell-off| date=9 August 2007| access-date=6 April 2011| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20110607102347/http://www.marketwatch.com/story/asian-stocks-may-fall-on-credit-woes-global-selloff?siteid=rss| archive-date=7 June 2011| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

=== 2008 жылғы қаржы дағдарысы және сатып алулар ===
2008 жылғы 6 қазанда BNP [[Бельгия]]дағы қиындыққа ұшыраған [[Fortis]] банкінің қызметінің 75%-ын және [[Люксембург]]тегі қызметінің 66%-ын өз бақылауына алды. Оның орнына Бельгия үкіметі жаңа топтың ең ірі акционеріне айналды. Fortis акцияларын сату 12 желтоқсан, жұма күні Апелляциялық соттың шешімімен уақытша тоқтатылды.&lt;ref&gt;{{cite news| work=Le Monde |agency=Reuters| url=http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/10/06/bnp-paribas-prend-le-controle-de-fortis-en-belgique-et-au-luxembourg_1103272_1101386.html| title=BNP-Paribas rachète Fortis en Belgique et au Luxembourg| date=6 October 2008| access-date=6 April 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news| work=De Morgen | url=http://www.demorgen.be/dm/nl/3324/Financiele-crisis/article/detail/551195/2008/12/14/Aandeel-Fortis-blijft-geschorst.dhtml| title=Aandeel Fortis blijft geschorst| date=14 December 2008| access-date=6 April 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news| work=Le monde| url=http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/12/14/affaire-madoff-bnp-paribas-pourrait-perdre-350-millions-d-euros_1131107_1101386.html| title=Affaire Madoff: BNP Paribas pourrait perdre 350 millions d'euros| date=14 December 2008| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20081215054241/http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/12/14/affaire-madoff-bnp-paribas-pourrait-perdre-350-millions-d-euros_1131107_1101386.html| archive-date=15 December 2008| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; 2009 жылғы қаңтардың соңында Бельгия үкіметі мен BNP Fortis Bank Belgium банкіндегі 75%-дық әріптестік туралы келісімге келді. Fortis Insurance Belgium қайтадан Fortis Holding құрамына енгізілді.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=11 March 2009|title=UPDATE 1-BNP Paribas to change Fortis brand|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/bnp-fortis-idINLB38875820090311|access-date=28 October 2021}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>e59vbycdpg4ppif875wk6xhmhwmco6f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631986</id>
      <parentid>3631984</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T19:38:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тарихы */</comment>
      <origin>3631986</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17112" sha1="lilhjhgo9p4s5uldv1d9bq7wt7wfvvr" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = BNP Paribas
 |логотипі           = BNP Paribas logo.svg
 |суреті             = Italiens12.jpg
 |сурет атауы        = BNP Paribas штаб-пәтері, [[Париж]], Франция
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = BNP (Euronext Paris), 0HB5 (LSE), [[CAC 40]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = [[10 наурыз]] [[1848 жыл|1848]] (Comptoir national d'escompte de Paris)&lt;br&gt;[[27 қаңтар]] [[1872 жыл|1872]] (Banque de Paris et des Pays-Bas (Paribas))&lt;br&gt;[[23 мамыр]] [[2000 жыл|2000]] (BNP Paribas ретінде бірігуі)
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = 20 Boulevard des Italiens, [[Париж]], [[Франция]]
 |басты адамдары     = [[Жан Лемьер]] (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;[[Жан-Лоран Боннафе]] (бас атқарушы директор)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестициялық банкинг
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* инвестициялық қорлар
* жеке капитал
* бағалы қағаздар қызметтері
* тәуекелдерді басқару
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = {{plainlist|
* [[BNP Paribas Asset Management]]
* [[Cardif|BNP Paribas Cardif]]
* BNP Paribas Factor
* [[BNP Paribas Fortis]]
* BNP Paribas Real Estate
}}
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{құлдырау}} €132,17 млрд (2025)
 |айналым            = {{өсім}} €51,22 млрд (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} €16,29 млрд (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} €12,225 млрд (2025)
 |активтер           = {{өсім}} €2,793 трлн (2025)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 180 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = {{plainlist|
* Arval
* [[Banca Nazionale del Lavoro]]
* [[Cetelem]]
* [[Hello bank!]]
* [[BMCI]]
}}
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://group.bnpparibas.com
 |Ортаққор           = 
}}
'''BNP Paribas''' (французша айтылуы: {{lang-fr|[beɛnpe paʁiba]}}; кейде '''BNPP''', '''Paribas''' немесе '''BNP''' деп те аталады) — бас кеңсесі [[Париж]]де орналасқан француздық [[Трансұлттық корпорация|көпұлтты]] әмбебап банк және қаржылық қызметтер көрсететін холдингтік компаниясы.&lt;ref&gt;{{cite web |website=thebanker.com |date=9 July 2024 |title=BNP Paribas retains top spot in France's best-performing banks |url=https://www.thebanker.com/BNP-Paribas-retains-top-spot-in-France-s-best-performing-banks-1720566205 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=reuters.com |date=13 June 2024 |title=French banks BNP Paribas and BPCE in payments sector tie-up |url=https://www.reuters.com/business/finance/french-banks-bnp-paribas-bpce-payments-sector-tie-up-2024-06-13/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=rfi.fr |date=23 February 2023 |title=French bank BNP Paribas sued for financing fossil fuel companies |url=https://www.rfi.fr/en/france/20230223-french-bank-bnp-paribas-sued-for-financing-fossil-fuel-companies }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=Forbes |date=17 September 2024 |title=BNP Paribas Profile |url=https://www.forbes.com/companies/bnp-paribas/ }}&lt;/ref&gt; Ол 2000 жылы Францияның жетекші қаржы институттарының екеуі — Banque Nationale de Paris (BNP) және Paribas банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=BNP Paribas |url=http://www.banksfrance.com/bnp-paribas |access-date=4 April 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt; Кейінгі сатып алулар арқылы топ құрамына [[Бельгия]]дағы [[Fortis Bank]], [[Германия]]дағы [[Direkt Anlage Bank]], [[Италия]]дағы [[Banca Nazionale del Lavoro]], [[Люксембург]]тегі [[Banque Générale du Luxembourg]] және [[Түркия]]дағы [[Türk Ekonomi Bankası]] сияқты көптеген ірі қаржы институттары қосылды. Сондай-ақ топтың АҚШ-та 2023 жылға дейін [[Bank of the West]] және 2019 жылға дейін [[First Hawaiian Bank]] еншілес банктері арқылы қызметі болды. 190 мың қызметкері бар банк үш негізгі бизнес бағыты бойынша ұйымдастырылған: Коммерциялық, жеке банкинг және қызметтер (CPBS), Инвестициялық және сақтандыру қызметтері (IPS), сондай-ақ Корпоративтік және институционалдық банкинг (CIB).&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Businesses and Expertise |url=https://group.bnpparibas/en/group/our-businesses-and-expertise |website=BNP Paribas Group Website}}&lt;/ref&gt;

BNP Paribas [[Euronext Paris]] қор биржасында листингтен өткен және [[Euro Stoxx 50 қор индексі]]нің құрамына кіреді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.boerse-frankfurt.de/en/equities/indices/euro%20stoxx%2050%20EU0009658145/constituents|title=Constituents|publisher=boerse-frankfurt.de|archive-url=https://web.archive.org/web/20151119171222/http://www.boerse-frankfurt.de/en/equities/indices/euro%2Bstoxx%2B50%2BEU0009658145/constituents|archive-date=19 November 2015|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Жалпы активтері бойынша ол Еуропадағы екінші ірі банк және әлемдегі сегізінші ірі банк болып табылады.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.statista.com/statistics/269845/largest-banks-in-the-world-by-total-assets/|title=Largest banks worldwide as of December 2021, by assets|date=29 August 2022|website=statista.com|publisher=Statista|access-date=21 March 2023}}&lt;/ref&gt; [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]]нан кейін әлемдегі ең ірі бес банктің біріне айналды.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://sbnn.co.uk/2017/09/12/bnp-paribas-became-one-worlds-biggest-banks/|title=How BNP Paribas Became One of the World's Biggest Banks – SBNN|date=12 September 2017|work=SBNN|access-date=18 March 2018|language=en-GB|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180319151057/https://sbnn.co.uk/2017/09/12/bnp-paribas-became-one-worlds-biggest-banks/|archive-date=19 March 2018}}&lt;/ref&gt; [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] оны жүйелік маңызы бар банк ретінде таниды.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=21 November 2022 |title=2022 List of Global Systemically Important Banks (G-SIBs) |url=https://www.fsb.org/2022/11/2022-list-of-global-systemically-important-banks-g-sibs/ |access-date=27 November 2022 |website=www.fsb.org |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Forbes журналының Global 2000 рейтингінде BNP Paribas әлемдегі ең ірі жария компаниялар арасында 33-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Forbes Global 2000 |url=https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=57bdacbb5ac0 |access-date=12 June 2023 |website=[[Forbes]]}}&lt;/ref&gt; 2014 жылдың соңында Еуропалық банктік қадағалау жүйесі күшіне енгеннен бері ол Маңызды институт мәртебесіне ие және соның нәтижесінде [[Еуропалық орталық банк]]тің тікелей қадағалауында.&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}&lt;/ref&gt;

BNP Paribas француз банк тобы болғанымен, топтың 1822 жылы құрылған [[Société Générale de Belgique]] мұрагері болып саналатын Fortis Bank Belgium банкін сатып алуының нәтижесінде [[Бельгия үкіметі]] 2009 жылдан бері оның ірі акционерлерінің бірі болып келеді (2023 жылдың ортасындағы жағдай бойынша үлесі — 5,3%).&lt;ref&gt;{{cite web |website=BNP Paribas |title=BNP Paribas Share |url=https://invest.bnpparibas/en/bnp-paribas-share}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=BNP Paribas |url=https://histoire.bnpparibas/en/pioneering-times-1822-1913/ |title=Pioneering Times: 1822-1913}}&lt;/ref&gt;

[[S&amp;P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, BNP Paribas активтер көлемі бойынша Еуропадағы ең ірі банк болып табылады. Оның активтері 3,279 триллион АҚШ долларын құрайды.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Mones |first=Deza |date=24 April 2026 |title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026 |url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026 |work=S&amp;P Global}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
=== BNP Paribas тобының құрылуы ===
1999 жылы BNP мен [[Société Générale]] қор нарығында күрделі бәсекеге түсті.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=August 6, 1999 |title=La bataille boursière entre la BNP et SG Paribas s'achève aujourd'hui |url=https://www.lesechos.fr/1999/08/la-bataille-boursiere-entre-la-bnp-et-sg-paribas-sacheve-aujourdhui-774247 |website=lesechos.fr}}&lt;/ref&gt; Société Générale Paribas банкін сатып алуға ұсыныс жасаса, BNP Société Générale банкін сатып алуға ұсыныс беріп, сонымен қатар Paribas үшін қарсы ұсыныс жасады. BNP-нің Société Générale-ді сатып алу туралы ұсынысы сәтсіз аяқталды, ал Paribas-ты сатып алу туралы ұсынысы сәтті болды. Соның нәтижесінде BNP мен Paribas 2000 жылғы 23 мамырда бірікті.

2006 жылы BNP Paribas Италиядағы алтыншы ірі банк саналатын [[Banca Nazionale del Lavoro (BNL)]] банкін сатып алды. 2007 жылғы 9 тамызда BNP Paribas субпрайм дағдарысының әсерін мойындаған алғашқы ірі қаржы тобы болып, оған ұшыраған екі инвестициялық қорын жапты. Бұл күн қазір жалпы алғанда [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]]ның басталуы ретінде қарастырылады және банктің жедел әрекеті оны [[UBS]] сияқты Еуропаның басқа да ірі банктерінің тағдырынан сақтап қалды.&lt;ref&gt;{{cite news| url=https://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/banksandfinance/7922946/BNP-Paribas-makes-first-asset-write-back-since-2007.html| title=BNP Paribas makes first asset write back since 2007| author=Harry Wilson| date=3 August 2010| access-date=6 April 2011| work=The Telegraph| location=London| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20111121102607/http://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/banksandfinance/7922946/BNP-Paribas-makes-first-asset-write-back-since-2007.html| archive-date=21 November 2011| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web| publisher=Market Watch| author=Morning Zhou| url=http://www.marketwatch.com/story/asian-stocks-may-fall-on-credit-woes-global-selloff?siteid=rss| title=Asian stocks may fall on credit woes, global sell-off| date=9 August 2007| access-date=6 April 2011| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20110607102347/http://www.marketwatch.com/story/asian-stocks-may-fall-on-credit-woes-global-selloff?siteid=rss| archive-date=7 June 2011| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

=== 2008 жылғы қаржы дағдарысы және сатып алулар ===
2008 жылғы 6 қазанда BNP [[Бельгия]]дағы қиындыққа ұшыраған [[Fortis]] банкінің қызметінің 75%-ын және [[Люксембург]]тегі қызметінің 66%-ын өз бақылауына алды. Оның орнына Бельгия үкіметі жаңа топтың ең ірі акционеріне айналды. Fortis акцияларын сату 12 желтоқсан, жұма күні Апелляциялық соттың шешімімен уақытша тоқтатылды.&lt;ref&gt;{{cite news| work=Le Monde |agency=Reuters| url=http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/10/06/bnp-paribas-prend-le-controle-de-fortis-en-belgique-et-au-luxembourg_1103272_1101386.html| title=BNP-Paribas rachète Fortis en Belgique et au Luxembourg| date=6 October 2008| access-date=6 April 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news| work=De Morgen | url=http://www.demorgen.be/dm/nl/3324/Financiele-crisis/article/detail/551195/2008/12/14/Aandeel-Fortis-blijft-geschorst.dhtml| title=Aandeel Fortis blijft geschorst| date=14 December 2008| access-date=6 April 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news| work=Le monde| url=http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/12/14/affaire-madoff-bnp-paribas-pourrait-perdre-350-millions-d-euros_1131107_1101386.html| title=Affaire Madoff: BNP Paribas pourrait perdre 350 millions d'euros| date=14 December 2008| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20081215054241/http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/12/14/affaire-madoff-bnp-paribas-pourrait-perdre-350-millions-d-euros_1131107_1101386.html| archive-date=15 December 2008| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; 2009 жылғы қаңтардың соңында Бельгия үкіметі мен BNP Fortis Bank Belgium банкіндегі 75%-дық әріптестік туралы келісімге келді. Fortis Insurance Belgium қайтадан Fortis Holding құрамына енгізілді.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=11 March 2009|title=UPDATE 1-BNP Paribas to change Fortis brand|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/bnp-fortis-idINLB38875820090311|access-date=28 October 2021}}&lt;/ref&gt;

11 ақпанда Fortis акционерлері [[Fortis Bank Belgium]] мен Fortis Insurance Belgium BNP Paribas меншігіне өтпеуі тиіс деген шешім қабылдады. Алайда кейіннен сатып алу мәмілесі аяқталып, BNP Paribas банктің 75% үлесіне ие болды және жаңа еншілес компанияның атауын ''[[BNP Paribas Fortis]]'' деп өзгертті. Осыдан кейін Fortis Holding құрамында тек Fortis Insurance International қалды. Кейін оның атауы бүкіл Еуропа мен Азияда сақтандыру қызметін көрсететін ''[[Ageas]]'' болып өзгертілді. 2024 жылғы сәуірде BNP Paribas компаниясы Fosun International-дың Ageas-тағы 9% үлесін 730 миллион еуроға толық сатып алғаны жарияланды.&lt;ref name=&quot;Easton&quot;&gt;{{Cite web |last=Easton |first=Jonathan |date=2024-04-15 |title=BNP Paribas to acquire 9% stake in Belgian insurer Ageas |url=https://www.fstech.co.uk/fst/BNP_Paribas_To_Acquire_9_Per_Cent_Stake_In_Ageas.php |access-date=2024-04-15 |website=FStech |language=en}}&lt;/ref&gt; Ал Fortis Bank Netherlands Нидерланд үкіметінің иелігінде қалып, кейін оның иелігіндегі басқа ABN AMRO активтерімен біріктіріліп, ''[[ABN AMRO]]'' атауын алды.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>lilhjhgo9p4s5uldv1d9bq7wt7wfvvr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631987</id>
      <parentid>3631986</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T19:38:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тарихы */</comment>
      <origin>3631987</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17100" sha1="9otd4nv5a7i4cpz8at2kbllk6pqmt9f" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = BNP Paribas
 |логотипі           = BNP Paribas logo.svg
 |суреті             = Italiens12.jpg
 |сурет атауы        = BNP Paribas штаб-пәтері, [[Париж]], Франция
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = BNP (Euronext Paris), 0HB5 (LSE), [[CAC 40]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = [[10 наурыз]] [[1848 жыл|1848]] (Comptoir national d'escompte de Paris)&lt;br&gt;[[27 қаңтар]] [[1872 жыл|1872]] (Banque de Paris et des Pays-Bas (Paribas))&lt;br&gt;[[23 мамыр]] [[2000 жыл|2000]] (BNP Paribas ретінде бірігуі)
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = 20 Boulevard des Italiens, [[Париж]], [[Франция]]
 |басты адамдары     = [[Жан Лемьер]] (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;[[Жан-Лоран Боннафе]] (бас атқарушы директор)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестициялық банкинг
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* инвестициялық қорлар
* жеке капитал
* бағалы қағаздар қызметтері
* тәуекелдерді басқару
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = {{plainlist|
* [[BNP Paribas Asset Management]]
* [[Cardif|BNP Paribas Cardif]]
* BNP Paribas Factor
* [[BNP Paribas Fortis]]
* BNP Paribas Real Estate
}}
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{құлдырау}} €132,17 млрд (2025)
 |айналым            = {{өсім}} €51,22 млрд (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} €16,29 млрд (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} €12,225 млрд (2025)
 |активтер           = {{өсім}} €2,793 трлн (2025)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 180 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = {{plainlist|
* Arval
* [[Banca Nazionale del Lavoro]]
* [[Cetelem]]
* [[Hello bank!]]
* [[BMCI]]
}}
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://group.bnpparibas.com
 |Ортаққор           = 
}}
'''BNP Paribas''' (французша айтылуы: {{lang-fr|[beɛnpe paʁiba]}}; кейде '''BNPP''', '''Paribas''' немесе '''BNP''' деп те аталады) — бас кеңсесі [[Париж]]де орналасқан француздық [[Трансұлттық корпорация|көпұлтты]] әмбебап банк және қаржылық қызметтер көрсететін холдингтік компаниясы.&lt;ref&gt;{{cite web |website=thebanker.com |date=9 July 2024 |title=BNP Paribas retains top spot in France's best-performing banks |url=https://www.thebanker.com/BNP-Paribas-retains-top-spot-in-France-s-best-performing-banks-1720566205 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=reuters.com |date=13 June 2024 |title=French banks BNP Paribas and BPCE in payments sector tie-up |url=https://www.reuters.com/business/finance/french-banks-bnp-paribas-bpce-payments-sector-tie-up-2024-06-13/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=rfi.fr |date=23 February 2023 |title=French bank BNP Paribas sued for financing fossil fuel companies |url=https://www.rfi.fr/en/france/20230223-french-bank-bnp-paribas-sued-for-financing-fossil-fuel-companies }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=Forbes |date=17 September 2024 |title=BNP Paribas Profile |url=https://www.forbes.com/companies/bnp-paribas/ }}&lt;/ref&gt; Ол 2000 жылы Францияның жетекші қаржы институттарының екеуі — Banque Nationale de Paris (BNP) және Paribas банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=BNP Paribas |url=http://www.banksfrance.com/bnp-paribas |access-date=4 April 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt; Кейінгі сатып алулар арқылы топ құрамына [[Бельгия]]дағы [[Fortis Bank]], [[Германия]]дағы [[Direkt Anlage Bank]], [[Италия]]дағы [[Banca Nazionale del Lavoro]], [[Люксембург]]тегі [[Banque Générale du Luxembourg]] және [[Түркия]]дағы [[Türk Ekonomi Bankası]] сияқты көптеген ірі қаржы институттары қосылды. Сондай-ақ топтың АҚШ-та 2023 жылға дейін [[Bank of the West]] және 2019 жылға дейін [[First Hawaiian Bank]] еншілес банктері арқылы қызметі болды. 190 мың қызметкері бар банк үш негізгі бизнес бағыты бойынша ұйымдастырылған: Коммерциялық, жеке банкинг және қызметтер (CPBS), Инвестициялық және сақтандыру қызметтері (IPS), сондай-ақ Корпоративтік және институционалдық банкинг (CIB).&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Businesses and Expertise |url=https://group.bnpparibas/en/group/our-businesses-and-expertise |website=BNP Paribas Group Website}}&lt;/ref&gt;

BNP Paribas [[Euronext Paris]] қор биржасында листингтен өткен және [[Euro Stoxx 50 қор индексі]]нің құрамына кіреді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.boerse-frankfurt.de/en/equities/indices/euro%20stoxx%2050%20EU0009658145/constituents|title=Constituents|publisher=boerse-frankfurt.de|archive-url=https://web.archive.org/web/20151119171222/http://www.boerse-frankfurt.de/en/equities/indices/euro%2Bstoxx%2B50%2BEU0009658145/constituents|archive-date=19 November 2015|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Жалпы активтері бойынша ол Еуропадағы екінші ірі банк және әлемдегі сегізінші ірі банк болып табылады.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.statista.com/statistics/269845/largest-banks-in-the-world-by-total-assets/|title=Largest banks worldwide as of December 2021, by assets|date=29 August 2022|website=statista.com|publisher=Statista|access-date=21 March 2023}}&lt;/ref&gt; [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]]нан кейін әлемдегі ең ірі бес банктің біріне айналды.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://sbnn.co.uk/2017/09/12/bnp-paribas-became-one-worlds-biggest-banks/|title=How BNP Paribas Became One of the World's Biggest Banks – SBNN|date=12 September 2017|work=SBNN|access-date=18 March 2018|language=en-GB|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180319151057/https://sbnn.co.uk/2017/09/12/bnp-paribas-became-one-worlds-biggest-banks/|archive-date=19 March 2018}}&lt;/ref&gt; [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] оны жүйелік маңызы бар банк ретінде таниды.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=21 November 2022 |title=2022 List of Global Systemically Important Banks (G-SIBs) |url=https://www.fsb.org/2022/11/2022-list-of-global-systemically-important-banks-g-sibs/ |access-date=27 November 2022 |website=www.fsb.org |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Forbes журналының Global 2000 рейтингінде BNP Paribas әлемдегі ең ірі жария компаниялар арасында 33-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Forbes Global 2000 |url=https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=57bdacbb5ac0 |access-date=12 June 2023 |website=[[Forbes]]}}&lt;/ref&gt; 2014 жылдың соңында Еуропалық банктік қадағалау жүйесі күшіне енгеннен бері ол Маңызды институт мәртебесіне ие және соның нәтижесінде [[Еуропалық орталық банк]]тің тікелей қадағалауында.&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}&lt;/ref&gt;

BNP Paribas француз банк тобы болғанымен, топтың 1822 жылы құрылған [[Société Générale de Belgique]] мұрагері болып саналатын Fortis Bank Belgium банкін сатып алуының нәтижесінде [[Бельгия үкіметі]] 2009 жылдан бері оның ірі акционерлерінің бірі болып келеді (2023 жылдың ортасындағы жағдай бойынша үлесі — 5,3%).&lt;ref&gt;{{cite web |website=BNP Paribas |title=BNP Paribas Share |url=https://invest.bnpparibas/en/bnp-paribas-share}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=BNP Paribas |url=https://histoire.bnpparibas/en/pioneering-times-1822-1913/ |title=Pioneering Times: 1822-1913}}&lt;/ref&gt;

[[S&amp;P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, BNP Paribas активтер көлемі бойынша Еуропадағы ең ірі банк болып табылады. Оның активтері 3,279 триллион АҚШ долларын құрайды.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Mones |first=Deza |date=24 April 2026 |title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026 |url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026 |work=S&amp;P Global}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
=== BNP Paribas тобының құрылуы ===
1999 жылы BNP мен [[Société Générale]] қор нарығында күрделі бәсекеге түсті.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=August 6, 1999 |title=La bataille boursière entre la BNP et SG Paribas s'achève aujourd'hui |url=https://www.lesechos.fr/1999/08/la-bataille-boursiere-entre-la-bnp-et-sg-paribas-sacheve-aujourdhui-774247 |website=lesechos.fr}}&lt;/ref&gt; Société Générale Paribas банкін сатып алуға ұсыныс жасаса, BNP Société Générale банкін сатып алуға ұсыныс беріп, сонымен қатар Paribas үшін қарсы ұсыныс жасады. BNP-нің Société Générale-ді сатып алу туралы ұсынысы сәтсіз аяқталды, ал Paribas-ты сатып алу туралы ұсынысы сәтті болды. Соның нәтижесінде BNP мен Paribas 2000 жылғы 23 мамырда бірікті.

2006 жылы BNP Paribas Италиядағы алтыншы ірі банк саналатын [[Banca Nazionale del Lavoro (BNL)]] банкін сатып алды. 2007 жылғы 9 тамызда BNP Paribas субпрайм дағдарысының әсерін мойындаған алғашқы ірі қаржы тобы болып, оған ұшыраған екі инвестициялық қорын жапты. Бұл күн қазір жалпы алғанда [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]]ның басталуы ретінде қарастырылады және банктің жедел әрекеті оны [[UBS]] сияқты Еуропаның басқа да ірі банктерінің тағдырынан сақтап қалды.&lt;ref&gt;{{cite news| url=https://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/banksandfinance/7922946/BNP-Paribas-makes-first-asset-write-back-since-2007.html| title=BNP Paribas makes first asset write back since 2007| author=Harry Wilson| date=3 August 2010| access-date=6 April 2011| work=The Telegraph| location=London| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20111121102607/http://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/banksandfinance/7922946/BNP-Paribas-makes-first-asset-write-back-since-2007.html| archive-date=21 November 2011| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web| publisher=Market Watch| author=Morning Zhou| url=http://www.marketwatch.com/story/asian-stocks-may-fall-on-credit-woes-global-selloff?siteid=rss| title=Asian stocks may fall on credit woes, global sell-off| date=9 August 2007| access-date=6 April 2011| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20110607102347/http://www.marketwatch.com/story/asian-stocks-may-fall-on-credit-woes-global-selloff?siteid=rss| archive-date=7 June 2011| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

=== 2008 жылғы қаржы дағдарысы және сатып алулар ===
2008 жылғы 6 қазанда BNP [[Бельгия]]дағы қиындыққа ұшыраған [[Fortis]] банкінің қызметінің 75%-ын және [[Люксембург]]тегі қызметінің 66%-ын өз бақылауына алды. Оның орнына Бельгия үкіметі жаңа топтың ең ірі акционеріне айналды. Fortis акцияларын сату 12 желтоқсан, жұма күні Апелляциялық соттың шешімімен уақытша тоқтатылды.&lt;ref&gt;{{cite news| work=Le Monde |agency=Reuters| url=http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/10/06/bnp-paribas-prend-le-controle-de-fortis-en-belgique-et-au-luxembourg_1103272_1101386.html| title=BNP-Paribas rachète Fortis en Belgique et au Luxembourg| date=6 October 2008| access-date=6 April 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news| work=De Morgen | url=http://www.demorgen.be/dm/nl/3324/Financiele-crisis/article/detail/551195/2008/12/14/Aandeel-Fortis-blijft-geschorst.dhtml| title=Aandeel Fortis blijft geschorst| date=14 December 2008| access-date=6 April 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news| work=Le monde| url=http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/12/14/affaire-madoff-bnp-paribas-pourrait-perdre-350-millions-d-euros_1131107_1101386.html| title=Affaire Madoff: BNP Paribas pourrait perdre 350 millions d'euros| date=14 December 2008| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20081215054241/http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/12/14/affaire-madoff-bnp-paribas-pourrait-perdre-350-millions-d-euros_1131107_1101386.html| archive-date=15 December 2008| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; 2009 жылғы қаңтардың соңында Бельгия үкіметі мен BNP Fortis Bank Belgium банкіндегі 75%-дық әріптестік туралы келісімге келді. Fortis Insurance Belgium қайтадан Fortis Holding құрамына енгізілді.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=11 March 2009|title=UPDATE 1-BNP Paribas to change Fortis brand|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/bnp-fortis-idINLB38875820090311|access-date=28 October 2021}}&lt;/ref&gt;

11 ақпанда Fortis акционерлері [[Fortis Bank Belgium]] мен Fortis Insurance Belgium BNP Paribas меншігіне өтпеуі тиіс деген шешім қабылдады. Алайда кейіннен сатып алу мәмілесі аяқталып, BNP Paribas банктің 75% үлесіне ие болды және жаңа еншілес компанияның атауын [[BNP Paribas Fortis]] деп өзгертті. Осыдан кейін Fortis Holding құрамында тек Fortis Insurance International қалды. Кейін оның атауы бүкіл Еуропа мен Азияда сақтандыру қызметін көрсететін [[Ageas]] болып өзгертілді. 2024 жылғы сәуірде BNP Paribas компаниясы Fosun International-дың Ageas-тағы 9% үлесін 730 миллион еуроға толық сатып алғаны жарияланды.&lt;ref name=&quot;Easton&quot;&gt;{{Cite web |last=Easton |first=Jonathan |date=2024-04-15 |title=BNP Paribas to acquire 9% stake in Belgian insurer Ageas |url=https://www.fstech.co.uk/fst/BNP_Paribas_To_Acquire_9_Per_Cent_Stake_In_Ageas.php |access-date=2024-04-15 |website=FStech |language=en}}&lt;/ref&gt; Ал Fortis Bank Netherlands Нидерланд үкіметінің иелігінде қалып, кейін оның иелігіндегі басқа ABN AMRO активтерімен біріктіріліп, [[ABN AMRO]] атауын алды.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>9otd4nv5a7i4cpz8at2kbllk6pqmt9f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631988</id>
      <parentid>3631987</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T19:41:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тарихы */</comment>
      <origin>3631988</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18644" sha1="a2l2d5dd4cay48484ccuzb1xy0kk4qc" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = BNP Paribas
 |логотипі           = BNP Paribas logo.svg
 |суреті             = Italiens12.jpg
 |сурет атауы        = BNP Paribas штаб-пәтері, [[Париж]], Франция
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = BNP (Euronext Paris), 0HB5 (LSE), [[CAC 40]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = [[10 наурыз]] [[1848 жыл|1848]] (Comptoir national d'escompte de Paris)&lt;br&gt;[[27 қаңтар]] [[1872 жыл|1872]] (Banque de Paris et des Pays-Bas (Paribas))&lt;br&gt;[[23 мамыр]] [[2000 жыл|2000]] (BNP Paribas ретінде бірігуі)
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = 20 Boulevard des Italiens, [[Париж]], [[Франция]]
 |басты адамдары     = [[Жан Лемьер]] (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;[[Жан-Лоран Боннафе]] (бас атқарушы директор)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестициялық банкинг
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* инвестициялық қорлар
* жеке капитал
* бағалы қағаздар қызметтері
* тәуекелдерді басқару
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = {{plainlist|
* [[BNP Paribas Asset Management]]
* [[Cardif|BNP Paribas Cardif]]
* BNP Paribas Factor
* [[BNP Paribas Fortis]]
* BNP Paribas Real Estate
}}
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{құлдырау}} €132,17 млрд (2025)
 |айналым            = {{өсім}} €51,22 млрд (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} €16,29 млрд (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} €12,225 млрд (2025)
 |активтер           = {{өсім}} €2,793 трлн (2025)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 180 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = {{plainlist|
* Arval
* [[Banca Nazionale del Lavoro]]
* [[Cetelem]]
* [[Hello bank!]]
* [[BMCI]]
}}
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://group.bnpparibas.com
 |Ортаққор           = 
}}
'''BNP Paribas''' (французша айтылуы: {{lang-fr|[beɛnpe paʁiba]}}; кейде '''BNPP''', '''Paribas''' немесе '''BNP''' деп те аталады) — бас кеңсесі [[Париж]]де орналасқан француздық [[Трансұлттық корпорация|көпұлтты]] әмбебап банк және қаржылық қызметтер көрсететін холдингтік компаниясы.&lt;ref&gt;{{cite web |website=thebanker.com |date=9 July 2024 |title=BNP Paribas retains top spot in France's best-performing banks |url=https://www.thebanker.com/BNP-Paribas-retains-top-spot-in-France-s-best-performing-banks-1720566205 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=reuters.com |date=13 June 2024 |title=French banks BNP Paribas and BPCE in payments sector tie-up |url=https://www.reuters.com/business/finance/french-banks-bnp-paribas-bpce-payments-sector-tie-up-2024-06-13/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=rfi.fr |date=23 February 2023 |title=French bank BNP Paribas sued for financing fossil fuel companies |url=https://www.rfi.fr/en/france/20230223-french-bank-bnp-paribas-sued-for-financing-fossil-fuel-companies }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=Forbes |date=17 September 2024 |title=BNP Paribas Profile |url=https://www.forbes.com/companies/bnp-paribas/ }}&lt;/ref&gt; Ол 2000 жылы Францияның жетекші қаржы институттарының екеуі — Banque Nationale de Paris (BNP) және Paribas банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=BNP Paribas |url=http://www.banksfrance.com/bnp-paribas |access-date=4 April 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt; Кейінгі сатып алулар арқылы топ құрамына [[Бельгия]]дағы [[Fortis Bank]], [[Германия]]дағы [[Direkt Anlage Bank]], [[Италия]]дағы [[Banca Nazionale del Lavoro]], [[Люксембург]]тегі [[Banque Générale du Luxembourg]] және [[Түркия]]дағы [[Türk Ekonomi Bankası]] сияқты көптеген ірі қаржы институттары қосылды. Сондай-ақ топтың АҚШ-та 2023 жылға дейін [[Bank of the West]] және 2019 жылға дейін [[First Hawaiian Bank]] еншілес банктері арқылы қызметі болды. 190 мың қызметкері бар банк үш негізгі бизнес бағыты бойынша ұйымдастырылған: Коммерциялық, жеке банкинг және қызметтер (CPBS), Инвестициялық және сақтандыру қызметтері (IPS), сондай-ақ Корпоративтік және институционалдық банкинг (CIB).&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Businesses and Expertise |url=https://group.bnpparibas/en/group/our-businesses-and-expertise |website=BNP Paribas Group Website}}&lt;/ref&gt;

BNP Paribas [[Euronext Paris]] қор биржасында листингтен өткен және [[Euro Stoxx 50 қор индексі]]нің құрамына кіреді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.boerse-frankfurt.de/en/equities/indices/euro%20stoxx%2050%20EU0009658145/constituents|title=Constituents|publisher=boerse-frankfurt.de|archive-url=https://web.archive.org/web/20151119171222/http://www.boerse-frankfurt.de/en/equities/indices/euro%2Bstoxx%2B50%2BEU0009658145/constituents|archive-date=19 November 2015|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Жалпы активтері бойынша ол Еуропадағы екінші ірі банк және әлемдегі сегізінші ірі банк болып табылады.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.statista.com/statistics/269845/largest-banks-in-the-world-by-total-assets/|title=Largest banks worldwide as of December 2021, by assets|date=29 August 2022|website=statista.com|publisher=Statista|access-date=21 March 2023}}&lt;/ref&gt; [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]]нан кейін әлемдегі ең ірі бес банктің біріне айналды.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://sbnn.co.uk/2017/09/12/bnp-paribas-became-one-worlds-biggest-banks/|title=How BNP Paribas Became One of the World's Biggest Banks – SBNN|date=12 September 2017|work=SBNN|access-date=18 March 2018|language=en-GB|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180319151057/https://sbnn.co.uk/2017/09/12/bnp-paribas-became-one-worlds-biggest-banks/|archive-date=19 March 2018}}&lt;/ref&gt; [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] оны жүйелік маңызы бар банк ретінде таниды.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=21 November 2022 |title=2022 List of Global Systemically Important Banks (G-SIBs) |url=https://www.fsb.org/2022/11/2022-list-of-global-systemically-important-banks-g-sibs/ |access-date=27 November 2022 |website=www.fsb.org |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Forbes журналының Global 2000 рейтингінде BNP Paribas әлемдегі ең ірі жария компаниялар арасында 33-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Forbes Global 2000 |url=https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=57bdacbb5ac0 |access-date=12 June 2023 |website=[[Forbes]]}}&lt;/ref&gt; 2014 жылдың соңында Еуропалық банктік қадағалау жүйесі күшіне енгеннен бері ол Маңызды институт мәртебесіне ие және соның нәтижесінде [[Еуропалық орталық банк]]тің тікелей қадағалауында.&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}&lt;/ref&gt;

BNP Paribas француз банк тобы болғанымен, топтың 1822 жылы құрылған [[Société Générale de Belgique]] мұрагері болып саналатын Fortis Bank Belgium банкін сатып алуының нәтижесінде [[Бельгия үкіметі]] 2009 жылдан бері оның ірі акционерлерінің бірі болып келеді (2023 жылдың ортасындағы жағдай бойынша үлесі — 5,3%).&lt;ref&gt;{{cite web |website=BNP Paribas |title=BNP Paribas Share |url=https://invest.bnpparibas/en/bnp-paribas-share}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=BNP Paribas |url=https://histoire.bnpparibas/en/pioneering-times-1822-1913/ |title=Pioneering Times: 1822-1913}}&lt;/ref&gt;

[[S&amp;P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, BNP Paribas активтер көлемі бойынша Еуропадағы ең ірі банк болып табылады. Оның активтері 3,279 триллион АҚШ долларын құрайды.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Mones |first=Deza |date=24 April 2026 |title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026 |url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026 |work=S&amp;P Global}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
=== BNP Paribas тобының құрылуы ===
1999 жылы BNP мен [[Société Générale]] қор нарығында күрделі бәсекеге түсті.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=August 6, 1999 |title=La bataille boursière entre la BNP et SG Paribas s'achève aujourd'hui |url=https://www.lesechos.fr/1999/08/la-bataille-boursiere-entre-la-bnp-et-sg-paribas-sacheve-aujourdhui-774247 |website=lesechos.fr}}&lt;/ref&gt; Société Générale Paribas банкін сатып алуға ұсыныс жасаса, BNP Société Générale банкін сатып алуға ұсыныс беріп, сонымен қатар Paribas үшін қарсы ұсыныс жасады. BNP-нің Société Générale-ді сатып алу туралы ұсынысы сәтсіз аяқталды, ал Paribas-ты сатып алу туралы ұсынысы сәтті болды. Соның нәтижесінде BNP мен Paribas 2000 жылғы 23 мамырда бірікті.

2006 жылы BNP Paribas Италиядағы алтыншы ірі банк саналатын [[Banca Nazionale del Lavoro (BNL)]] банкін сатып алды. 2007 жылғы 9 тамызда BNP Paribas субпрайм дағдарысының әсерін мойындаған алғашқы ірі қаржы тобы болып, оған ұшыраған екі инвестициялық қорын жапты. Бұл күн қазір жалпы алғанда [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]]ның басталуы ретінде қарастырылады және банктің жедел әрекеті оны [[UBS]] сияқты Еуропаның басқа да ірі банктерінің тағдырынан сақтап қалды.&lt;ref&gt;{{cite news| url=https://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/banksandfinance/7922946/BNP-Paribas-makes-first-asset-write-back-since-2007.html| title=BNP Paribas makes first asset write back since 2007| author=Harry Wilson| date=3 August 2010| access-date=6 April 2011| work=The Telegraph| location=London| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20111121102607/http://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/banksandfinance/7922946/BNP-Paribas-makes-first-asset-write-back-since-2007.html| archive-date=21 November 2011| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web| publisher=Market Watch| author=Morning Zhou| url=http://www.marketwatch.com/story/asian-stocks-may-fall-on-credit-woes-global-selloff?siteid=rss| title=Asian stocks may fall on credit woes, global sell-off| date=9 August 2007| access-date=6 April 2011| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20110607102347/http://www.marketwatch.com/story/asian-stocks-may-fall-on-credit-woes-global-selloff?siteid=rss| archive-date=7 June 2011| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

=== 2008 жылғы қаржы дағдарысы және сатып алулар ===
2008 жылғы 6 қазанда BNP [[Бельгия]]дағы қиындыққа ұшыраған [[Fortis]] банкінің қызметінің 75%-ын және [[Люксембург]]тегі қызметінің 66%-ын өз бақылауына алды. Оның орнына Бельгия үкіметі жаңа топтың ең ірі акционеріне айналды. Fortis акцияларын сату 12 желтоқсан, жұма күні Апелляциялық соттың шешімімен уақытша тоқтатылды.&lt;ref&gt;{{cite news| work=Le Monde |agency=Reuters| url=http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/10/06/bnp-paribas-prend-le-controle-de-fortis-en-belgique-et-au-luxembourg_1103272_1101386.html| title=BNP-Paribas rachète Fortis en Belgique et au Luxembourg| date=6 October 2008| access-date=6 April 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news| work=De Morgen | url=http://www.demorgen.be/dm/nl/3324/Financiele-crisis/article/detail/551195/2008/12/14/Aandeel-Fortis-blijft-geschorst.dhtml| title=Aandeel Fortis blijft geschorst| date=14 December 2008| access-date=6 April 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news| work=Le monde| url=http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/12/14/affaire-madoff-bnp-paribas-pourrait-perdre-350-millions-d-euros_1131107_1101386.html| title=Affaire Madoff: BNP Paribas pourrait perdre 350 millions d'euros| date=14 December 2008| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20081215054241/http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/12/14/affaire-madoff-bnp-paribas-pourrait-perdre-350-millions-d-euros_1131107_1101386.html| archive-date=15 December 2008| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; 2009 жылғы қаңтардың соңында Бельгия үкіметі мен BNP Fortis Bank Belgium банкіндегі 75%-дық әріптестік туралы келісімге келді. Fortis Insurance Belgium қайтадан Fortis Holding құрамына енгізілді.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=11 March 2009|title=UPDATE 1-BNP Paribas to change Fortis brand|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/bnp-fortis-idINLB38875820090311|access-date=28 October 2021}}&lt;/ref&gt;

11 ақпанда Fortis акционерлері [[Fortis Bank Belgium]] мен Fortis Insurance Belgium BNP Paribas меншігіне өтпеуі тиіс деген шешім қабылдады. Алайда кейіннен сатып алу мәмілесі аяқталып, BNP Paribas банктің 75% үлесіне ие болды және жаңа еншілес компанияның атауын [[BNP Paribas Fortis]] деп өзгертті. Осыдан кейін Fortis Holding құрамында тек Fortis Insurance International қалды. Кейін оның атауы бүкіл Еуропа мен Азияда сақтандыру қызметін көрсететін [[Ageas]] болып өзгертілді. 2024 жылғы сәуірде BNP Paribas компаниясы Fosun International-дың Ageas-тағы 9% үлесін 730 миллион еуроға толық сатып алғаны жарияланды.&lt;ref name=&quot;Easton&quot;&gt;{{Cite web |last=Easton |first=Jonathan |date=2024-04-15 |title=BNP Paribas to acquire 9% stake in Belgian insurer Ageas |url=https://www.fstech.co.uk/fst/BNP_Paribas_To_Acquire_9_Per_Cent_Stake_In_Ageas.php |access-date=2024-04-15 |website=FStech |language=en}}&lt;/ref&gt; Ал Fortis Bank Netherlands Нидерланд үкіметінің иелігінде қалып, кейін оның иелігіндегі басқа ABN AMRO активтерімен біріктіріліп, [[ABN AMRO]] атауын алды.

2009 жылғы мамырда BNP Paribas бұрынғы Fortis Bank Luxembourg болып саналатын BGL банкінің бақылау пакетіне (65,96%) ие болды. Ал Люксембург мемлекеті 34% үлесін сақтап қалды. Соның нәтижесінде BNP Paribas еуроаймақтағы депозиттер көлемі бойынша ең ірі банкке айналды.&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://uk.reuters.com/article/rbssFinancialServicesAndRealEstateNews/idUKLT42693120090429|  url-status=dead| author=Reed Stevenson| title=Fortis asset sale to BNP cleared with Dutch OK| publisher=Reuters| date=29 April 2009| access-date=30 April 2009}}&lt;/ref&gt; 21 қыркүйекте банктің ресми атауы [[BLG BNP Paribas]] болып өзгертілді, ал 2010 жылғы ақпанда BGL BNP Paribas BNP Paribas Luxembourg компаниясының 100% иесі атанды. Бұл біріктіру 2010 жылғы 1 қазанда BNP Paribas Luxembourg қызметінің BGL BNP Paribas операциялық платформаларына енгізілуімен толық аяқталды.&lt;ref name=history&gt;[http://www.bgl.lu/en/bank/corporate/bgl-bnp-paribas/the-bank/the-history.htm &quot;The history of Fortis BGL BNP Paribas&quot;] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110813234044/http://www.bgl.lu/en/bank/corporate/bgl-bnp-paribas/the-bank/the-history.htm |date=13 August 2011 }}, ''BGL BNP Paribas''. Retrieved 9 September 2011&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>a2l2d5dd4cay48484ccuzb1xy0kk4qc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631989</id>
      <parentid>3631988</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T19:43:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3631989</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18715" sha1="csfg1fac9ozydc55givukpbz4hvjzwy" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = BNP Paribas
 |логотипі           = BNP Paribas logo.svg
 |суреті             = Italiens12.jpg
 |сурет атауы        = BNP Paribas штаб-пәтері, [[Париж]], Франция
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = BNP (Euronext Paris), 0HB5 (LSE), [[CAC 40]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = [[10 наурыз]] [[1848 жыл|1848]] (Comptoir national d'escompte de Paris)&lt;br&gt;[[27 қаңтар]] [[1872 жыл|1872]] (Banque de Paris et des Pays-Bas (Paribas))&lt;br&gt;[[23 мамыр]] [[2000 жыл|2000]] (BNP Paribas ретінде бірігуі)
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = 20 Boulevard des Italiens, [[Париж]], [[Франция]]
 |басты адамдары     = [[Жан Лемьер]] (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;[[Жан-Лоран Боннафе]] (бас атқарушы директор)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестициялық банкинг
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* инвестициялық қорлар
* жеке капитал
* бағалы қағаздар қызметтері
* тәуекелдерді басқару
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = {{plainlist|
* [[BNP Paribas Asset Management]]
* [[Cardif|BNP Paribas Cardif]]
* BNP Paribas Factor
* [[BNP Paribas Fortis]]
* BNP Paribas Real Estate
}}
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{құлдырау}} €132,17 млрд (2025)
 |айналым            = {{өсім}} €51,22 млрд (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} €16,29 млрд (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} €12,225 млрд (2025)
 |активтер           = {{өсім}} €2,793 трлн (2025)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 180 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = {{plainlist|
* Arval
* [[Banca Nazionale del Lavoro]]
* [[Cetelem]]
* [[Hello bank!]]
* [[BMCI]]
}}
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://group.bnpparibas.com
 |Ортаққор           = 
}}
'''BNP Paribas''' (французша айтылуы: {{lang-fr|[beɛnpe paʁiba]}}; кейде '''BNPP''', '''Paribas''' немесе '''BNP''' деп те аталады) — бас кеңсесі [[Париж]]де орналасқан француздық [[Трансұлттық корпорация|көпұлтты]] әмбебап банк және қаржылық қызметтер көрсететін холдингтік компаниясы.&lt;ref&gt;{{cite web |website=thebanker.com |date=9 July 2024 |title=BNP Paribas retains top spot in France's best-performing banks |url=https://www.thebanker.com/BNP-Paribas-retains-top-spot-in-France-s-best-performing-banks-1720566205 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=reuters.com |date=13 June 2024 |title=French banks BNP Paribas and BPCE in payments sector tie-up |url=https://www.reuters.com/business/finance/french-banks-bnp-paribas-bpce-payments-sector-tie-up-2024-06-13/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=rfi.fr |date=23 February 2023 |title=French bank BNP Paribas sued for financing fossil fuel companies |url=https://www.rfi.fr/en/france/20230223-french-bank-bnp-paribas-sued-for-financing-fossil-fuel-companies }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=Forbes |date=17 September 2024 |title=BNP Paribas Profile |url=https://www.forbes.com/companies/bnp-paribas/ }}&lt;/ref&gt; Ол 2000 жылы Францияның жетекші қаржы институттарының екеуі — Banque Nationale de Paris (BNP) және Paribas банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=BNP Paribas |url=http://www.banksfrance.com/bnp-paribas |access-date=4 April 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt; Кейінгі сатып алулар арқылы топ құрамына [[Бельгия]]дағы [[Fortis Bank]], [[Германия]]дағы [[Direkt Anlage Bank]], [[Италия]]дағы [[Banca Nazionale del Lavoro]], [[Люксембург]]тегі [[Banque Générale du Luxembourg]] және [[Түркия]]дағы [[Türk Ekonomi Bankası]] сияқты көптеген ірі қаржы институттары қосылды. Сондай-ақ топтың АҚШ-та 2023 жылға дейін [[Bank of the West]] және 2019 жылға дейін [[First Hawaiian Bank]] еншілес банктері арқылы қызметі болды. 190 мың қызметкері бар банк үш негізгі бизнес бағыты бойынша ұйымдастырылған: Коммерциялық, жеке банкинг және қызметтер (CPBS), Инвестициялық және сақтандыру қызметтері (IPS), сондай-ақ Корпоративтік және институционалдық банкинг (CIB).&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Businesses and Expertise |url=https://group.bnpparibas/en/group/our-businesses-and-expertise |website=BNP Paribas Group Website}}&lt;/ref&gt;

BNP Paribas [[Euronext Paris]] қор биржасында листингтен өткен және [[Euro Stoxx 50 қор индексі]]нің құрамына кіреді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.boerse-frankfurt.de/en/equities/indices/euro%20stoxx%2050%20EU0009658145/constituents|title=Constituents|publisher=boerse-frankfurt.de|archive-url=https://web.archive.org/web/20151119171222/http://www.boerse-frankfurt.de/en/equities/indices/euro%2Bstoxx%2B50%2BEU0009658145/constituents|archive-date=19 November 2015|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Жалпы активтері бойынша ол Еуропадағы екінші ірі банк және әлемдегі сегізінші ірі банк болып табылады.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.statista.com/statistics/269845/largest-banks-in-the-world-by-total-assets/|title=Largest banks worldwide as of December 2021, by assets|date=29 August 2022|website=statista.com|publisher=Statista|access-date=21 March 2023}}&lt;/ref&gt; [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]]нан кейін әлемдегі ең ірі бес банктің біріне айналды.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://sbnn.co.uk/2017/09/12/bnp-paribas-became-one-worlds-biggest-banks/|title=How BNP Paribas Became One of the World's Biggest Banks – SBNN|date=12 September 2017|work=SBNN|access-date=18 March 2018|language=en-GB|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180319151057/https://sbnn.co.uk/2017/09/12/bnp-paribas-became-one-worlds-biggest-banks/|archive-date=19 March 2018}}&lt;/ref&gt; [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] оны жүйелік маңызы бар банк ретінде таниды.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=21 November 2022 |title=2022 List of Global Systemically Important Banks (G-SIBs) |url=https://www.fsb.org/2022/11/2022-list-of-global-systemically-important-banks-g-sibs/ |access-date=27 November 2022 |website=www.fsb.org |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Forbes журналының Global 2000 рейтингінде BNP Paribas әлемдегі ең ірі жария компаниялар арасында 33-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Forbes Global 2000 |url=https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=57bdacbb5ac0 |access-date=12 June 2023 |website=[[Forbes]]}}&lt;/ref&gt; 2014 жылдың соңында Еуропалық банктік қадағалау жүйесі күшіне енгеннен бері ол Маңызды институт мәртебесіне ие және соның нәтижесінде [[Еуропалық орталық банк]]тің тікелей қадағалауында.&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}&lt;/ref&gt;

BNP Paribas француз банк тобы болғанымен, топтың 1822 жылы құрылған [[Société Générale de Belgique]] мұрагері болып саналатын Fortis Bank Belgium банкін сатып алуының нәтижесінде [[Бельгия үкіметі]] 2009 жылдан бері оның ірі акционерлерінің бірі болып келеді (2023 жылдың ортасындағы жағдай бойынша үлесі — 5,3%).&lt;ref&gt;{{cite web |website=BNP Paribas |title=BNP Paribas Share |url=https://invest.bnpparibas/en/bnp-paribas-share}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=BNP Paribas |url=https://histoire.bnpparibas/en/pioneering-times-1822-1913/ |title=Pioneering Times: 1822-1913}}&lt;/ref&gt;

[[S&amp;P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, BNP Paribas активтер көлемі бойынша Еуропадағы ең ірі банк болып табылады. Оның активтері 3,279 триллион АҚШ долларын құрайды.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Mones |first=Deza |date=24 April 2026 |title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026 |url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026 |work=S&amp;P Global}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
=== BNP Paribas тобының құрылуы ===
1999 жылы BNP мен [[Société Générale]] қор нарығында күрделі бәсекеге түсті.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=August 6, 1999 |title=La bataille boursière entre la BNP et SG Paribas s'achève aujourd'hui |url=https://www.lesechos.fr/1999/08/la-bataille-boursiere-entre-la-bnp-et-sg-paribas-sacheve-aujourdhui-774247 |website=lesechos.fr}}&lt;/ref&gt; Société Générale Paribas банкін сатып алуға ұсыныс жасаса, BNP Société Générale банкін сатып алуға ұсыныс беріп, сонымен қатар Paribas үшін қарсы ұсыныс жасады. BNP-нің Société Générale-ді сатып алу туралы ұсынысы сәтсіз аяқталды, ал Paribas-ты сатып алу туралы ұсынысы сәтті болды. Соның нәтижесінде BNP мен Paribas 2000 жылғы 23 мамырда бірікті.

2006 жылы BNP Paribas Италиядағы алтыншы ірі банк саналатын [[Banca Nazionale del Lavoro (BNL)]] банкін сатып алды. 2007 жылғы 9 тамызда BNP Paribas субпрайм дағдарысының әсерін мойындаған алғашқы ірі қаржы тобы болып, оған ұшыраған екі инвестициялық қорын жапты. Бұл күн қазір жалпы алғанда [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]]ның басталуы ретінде қарастырылады және банктің жедел әрекеті оны [[UBS]] сияқты Еуропаның басқа да ірі банктерінің тағдырынан сақтап қалды.&lt;ref&gt;{{cite news| url=https://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/banksandfinance/7922946/BNP-Paribas-makes-first-asset-write-back-since-2007.html| title=BNP Paribas makes first asset write back since 2007| author=Harry Wilson| date=3 August 2010| access-date=6 April 2011| work=The Telegraph| location=London| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20111121102607/http://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/banksandfinance/7922946/BNP-Paribas-makes-first-asset-write-back-since-2007.html| archive-date=21 November 2011| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web| publisher=Market Watch| author=Morning Zhou| url=http://www.marketwatch.com/story/asian-stocks-may-fall-on-credit-woes-global-selloff?siteid=rss| title=Asian stocks may fall on credit woes, global sell-off| date=9 August 2007| access-date=6 April 2011| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20110607102347/http://www.marketwatch.com/story/asian-stocks-may-fall-on-credit-woes-global-selloff?siteid=rss| archive-date=7 June 2011| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

=== 2008 жылғы қаржы дағдарысы және сатып алулар ===
2008 жылғы 6 қазанда BNP [[Бельгия]]дағы қиындыққа ұшыраған [[Fortis]] банкінің қызметінің 75%-ын және [[Люксембург]]тегі қызметінің 66%-ын өз бақылауына алды. Оның орнына Бельгия үкіметі жаңа топтың ең ірі акционеріне айналды. Fortis акцияларын сату 12 желтоқсан, жұма күні Апелляциялық соттың шешімімен уақытша тоқтатылды.&lt;ref&gt;{{cite news| work=Le Monde |agency=Reuters| url=http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/10/06/bnp-paribas-prend-le-controle-de-fortis-en-belgique-et-au-luxembourg_1103272_1101386.html| title=BNP-Paribas rachète Fortis en Belgique et au Luxembourg| date=6 October 2008| access-date=6 April 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news| work=De Morgen | url=http://www.demorgen.be/dm/nl/3324/Financiele-crisis/article/detail/551195/2008/12/14/Aandeel-Fortis-blijft-geschorst.dhtml| title=Aandeel Fortis blijft geschorst| date=14 December 2008| access-date=6 April 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news| work=Le monde| url=http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/12/14/affaire-madoff-bnp-paribas-pourrait-perdre-350-millions-d-euros_1131107_1101386.html| title=Affaire Madoff: BNP Paribas pourrait perdre 350 millions d'euros| date=14 December 2008| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20081215054241/http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/12/14/affaire-madoff-bnp-paribas-pourrait-perdre-350-millions-d-euros_1131107_1101386.html| archive-date=15 December 2008| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; 2009 жылғы қаңтардың соңында Бельгия үкіметі мен BNP Fortis Bank Belgium банкіндегі 75%-дық әріптестік туралы келісімге келді. Fortis Insurance Belgium қайтадан Fortis Holding құрамына енгізілді.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=11 March 2009|title=UPDATE 1-BNP Paribas to change Fortis brand|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/bnp-fortis-idINLB38875820090311|access-date=28 October 2021}}&lt;/ref&gt;

11 ақпанда Fortis акционерлері [[Fortis Bank Belgium]] мен Fortis Insurance Belgium BNP Paribas меншігіне өтпеуі тиіс деген шешім қабылдады. Алайда кейіннен сатып алу мәмілесі аяқталып, BNP Paribas банктің 75% үлесіне ие болды және жаңа еншілес компанияның атауын [[BNP Paribas Fortis]] деп өзгертті. Осыдан кейін Fortis Holding құрамында тек Fortis Insurance International қалды. Кейін оның атауы бүкіл Еуропа мен Азияда сақтандыру қызметін көрсететін [[Ageas]] болып өзгертілді. 2024 жылғы сәуірде BNP Paribas компаниясы Fosun International-дың Ageas-тағы 9% үлесін 730 миллион еуроға толық сатып алғаны жарияланды.&lt;ref name=&quot;Easton&quot;&gt;{{Cite web |last=Easton |first=Jonathan |date=2024-04-15 |title=BNP Paribas to acquire 9% stake in Belgian insurer Ageas |url=https://www.fstech.co.uk/fst/BNP_Paribas_To_Acquire_9_Per_Cent_Stake_In_Ageas.php |access-date=2024-04-15 |website=FStech |language=en}}&lt;/ref&gt; Ал Fortis Bank Netherlands Нидерланд үкіметінің иелігінде қалып, кейін оның иелігіндегі басқа ABN AMRO активтерімен біріктіріліп, [[ABN AMRO]] атауын алды.

2009 жылғы мамырда BNP Paribas бұрынғы Fortis Bank Luxembourg болып саналатын BGL банкінің бақылау пакетіне (65,96%) ие болды. Ал Люксембург мемлекеті 34% үлесін сақтап қалды. Соның нәтижесінде BNP Paribas еуроаймақтағы депозиттер көлемі бойынша ең ірі банкке айналды.&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://uk.reuters.com/article/rbssFinancialServicesAndRealEstateNews/idUKLT42693120090429|  url-status=dead| author=Reed Stevenson| title=Fortis asset sale to BNP cleared with Dutch OK| publisher=Reuters| date=29 April 2009| access-date=30 April 2009}}&lt;/ref&gt; 21 қыркүйекте банктің ресми атауы [[BLG BNP Paribas]] болып өзгертілді, ал 2010 жылғы ақпанда BGL BNP Paribas BNP Paribas Luxembourg компаниясының 100% иесі атанды. Бұл біріктіру 2010 жылғы 1 қазанда BNP Paribas Luxembourg қызметінің BGL BNP Paribas операциялық платформаларына енгізілуімен толық аяқталды.&lt;ref name=history&gt;[http://www.bgl.lu/en/bank/corporate/bgl-bnp-paribas/the-bank/the-history.htm &quot;The history of Fortis BGL BNP Paribas&quot;] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110813234044/http://www.bgl.lu/en/bank/corporate/bgl-bnp-paribas/the-bank/the-history.htm |date=13 August 2011 }}, ''BGL BNP Paribas''. Retrieved 9 September 2011&lt;/ref&gt;

=== Қаржы дағдарысынан кейінгі кеңею ===

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>csfg1fac9ozydc55givukpbz4hvjzwy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631990</id>
      <parentid>3631989</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T19:49:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Қаржы дағдарысынан кейінгі кеңею */</comment>
      <origin>3631990</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22606" sha1="36lejzbiujysvsbkery23ks98i1lzfr" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = BNP Paribas
 |логотипі           = BNP Paribas logo.svg
 |суреті             = Italiens12.jpg
 |сурет атауы        = BNP Paribas штаб-пәтері, [[Париж]], Франция
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = BNP (Euronext Paris), 0HB5 (LSE), [[CAC 40]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = [[10 наурыз]] [[1848 жыл|1848]] (Comptoir national d'escompte de Paris)&lt;br&gt;[[27 қаңтар]] [[1872 жыл|1872]] (Banque de Paris et des Pays-Bas (Paribas))&lt;br&gt;[[23 мамыр]] [[2000 жыл|2000]] (BNP Paribas ретінде бірігуі)
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = 20 Boulevard des Italiens, [[Париж]], [[Франция]]
 |басты адамдары     = [[Жан Лемьер]] (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;[[Жан-Лоран Боннафе]] (бас атқарушы директор)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестициялық банкинг
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* инвестициялық қорлар
* жеке капитал
* бағалы қағаздар қызметтері
* тәуекелдерді басқару
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = {{plainlist|
* [[BNP Paribas Asset Management]]
* [[Cardif|BNP Paribas Cardif]]
* BNP Paribas Factor
* [[BNP Paribas Fortis]]
* BNP Paribas Real Estate
}}
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{құлдырау}} €132,17 млрд (2025)
 |айналым            = {{өсім}} €51,22 млрд (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} €16,29 млрд (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} €12,225 млрд (2025)
 |активтер           = {{өсім}} €2,793 трлн (2025)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 180 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = {{plainlist|
* Arval
* [[Banca Nazionale del Lavoro]]
* [[Cetelem]]
* [[Hello bank!]]
* [[BMCI]]
}}
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://group.bnpparibas.com
 |Ортаққор           = 
}}
'''BNP Paribas''' (французша айтылуы: {{lang-fr|[beɛnpe paʁiba]}}; кейде '''BNPP''', '''Paribas''' немесе '''BNP''' деп те аталады) — бас кеңсесі [[Париж]]де орналасқан француздық [[Трансұлттық корпорация|көпұлтты]] әмбебап банк және қаржылық қызметтер көрсететін холдингтік компаниясы.&lt;ref&gt;{{cite web |website=thebanker.com |date=9 July 2024 |title=BNP Paribas retains top spot in France's best-performing banks |url=https://www.thebanker.com/BNP-Paribas-retains-top-spot-in-France-s-best-performing-banks-1720566205 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=reuters.com |date=13 June 2024 |title=French banks BNP Paribas and BPCE in payments sector tie-up |url=https://www.reuters.com/business/finance/french-banks-bnp-paribas-bpce-payments-sector-tie-up-2024-06-13/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=rfi.fr |date=23 February 2023 |title=French bank BNP Paribas sued for financing fossil fuel companies |url=https://www.rfi.fr/en/france/20230223-french-bank-bnp-paribas-sued-for-financing-fossil-fuel-companies }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=Forbes |date=17 September 2024 |title=BNP Paribas Profile |url=https://www.forbes.com/companies/bnp-paribas/ }}&lt;/ref&gt; Ол 2000 жылы Францияның жетекші қаржы институттарының екеуі — Banque Nationale de Paris (BNP) және Paribas банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=BNP Paribas |url=http://www.banksfrance.com/bnp-paribas |access-date=4 April 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt; Кейінгі сатып алулар арқылы топ құрамына [[Бельгия]]дағы [[Fortis Bank]], [[Германия]]дағы [[Direkt Anlage Bank]], [[Италия]]дағы [[Banca Nazionale del Lavoro]], [[Люксембург]]тегі [[Banque Générale du Luxembourg]] және [[Түркия]]дағы [[Türk Ekonomi Bankası]] сияқты көптеген ірі қаржы институттары қосылды. Сондай-ақ топтың АҚШ-та 2023 жылға дейін [[Bank of the West]] және 2019 жылға дейін [[First Hawaiian Bank]] еншілес банктері арқылы қызметі болды. 190 мың қызметкері бар банк үш негізгі бизнес бағыты бойынша ұйымдастырылған: Коммерциялық, жеке банкинг және қызметтер (CPBS), Инвестициялық және сақтандыру қызметтері (IPS), сондай-ақ Корпоративтік және институционалдық банкинг (CIB).&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Businesses and Expertise |url=https://group.bnpparibas/en/group/our-businesses-and-expertise |website=BNP Paribas Group Website}}&lt;/ref&gt;

BNP Paribas [[Euronext Paris]] қор биржасында листингтен өткен және [[Euro Stoxx 50 қор индексі]]нің құрамына кіреді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.boerse-frankfurt.de/en/equities/indices/euro%20stoxx%2050%20EU0009658145/constituents|title=Constituents|publisher=boerse-frankfurt.de|archive-url=https://web.archive.org/web/20151119171222/http://www.boerse-frankfurt.de/en/equities/indices/euro%2Bstoxx%2B50%2BEU0009658145/constituents|archive-date=19 November 2015|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Жалпы активтері бойынша ол Еуропадағы екінші ірі банк және әлемдегі сегізінші ірі банк болып табылады.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.statista.com/statistics/269845/largest-banks-in-the-world-by-total-assets/|title=Largest banks worldwide as of December 2021, by assets|date=29 August 2022|website=statista.com|publisher=Statista|access-date=21 March 2023}}&lt;/ref&gt; [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]]нан кейін әлемдегі ең ірі бес банктің біріне айналды.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://sbnn.co.uk/2017/09/12/bnp-paribas-became-one-worlds-biggest-banks/|title=How BNP Paribas Became One of the World's Biggest Banks – SBNN|date=12 September 2017|work=SBNN|access-date=18 March 2018|language=en-GB|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180319151057/https://sbnn.co.uk/2017/09/12/bnp-paribas-became-one-worlds-biggest-banks/|archive-date=19 March 2018}}&lt;/ref&gt; [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] оны жүйелік маңызы бар банк ретінде таниды.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=21 November 2022 |title=2022 List of Global Systemically Important Banks (G-SIBs) |url=https://www.fsb.org/2022/11/2022-list-of-global-systemically-important-banks-g-sibs/ |access-date=27 November 2022 |website=www.fsb.org |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Forbes журналының Global 2000 рейтингінде BNP Paribas әлемдегі ең ірі жария компаниялар арасында 33-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Forbes Global 2000 |url=https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=57bdacbb5ac0 |access-date=12 June 2023 |website=[[Forbes]]}}&lt;/ref&gt; 2014 жылдың соңында Еуропалық банктік қадағалау жүйесі күшіне енгеннен бері ол Маңызды институт мәртебесіне ие және соның нәтижесінде [[Еуропалық орталық банк]]тің тікелей қадағалауында.&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}&lt;/ref&gt;

BNP Paribas француз банк тобы болғанымен, топтың 1822 жылы құрылған [[Société Générale de Belgique]] мұрагері болып саналатын Fortis Bank Belgium банкін сатып алуының нәтижесінде [[Бельгия үкіметі]] 2009 жылдан бері оның ірі акционерлерінің бірі болып келеді (2023 жылдың ортасындағы жағдай бойынша үлесі — 5,3%).&lt;ref&gt;{{cite web |website=BNP Paribas |title=BNP Paribas Share |url=https://invest.bnpparibas/en/bnp-paribas-share}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=BNP Paribas |url=https://histoire.bnpparibas/en/pioneering-times-1822-1913/ |title=Pioneering Times: 1822-1913}}&lt;/ref&gt;

[[S&amp;P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, BNP Paribas активтер көлемі бойынша Еуропадағы ең ірі банк болып табылады. Оның активтері 3,279 триллион АҚШ долларын құрайды.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Mones |first=Deza |date=24 April 2026 |title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026 |url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026 |work=S&amp;P Global}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
=== BNP Paribas тобының құрылуы ===
1999 жылы BNP мен [[Société Générale]] қор нарығында күрделі бәсекеге түсті.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=August 6, 1999 |title=La bataille boursière entre la BNP et SG Paribas s'achève aujourd'hui |url=https://www.lesechos.fr/1999/08/la-bataille-boursiere-entre-la-bnp-et-sg-paribas-sacheve-aujourdhui-774247 |website=lesechos.fr}}&lt;/ref&gt; Société Générale Paribas банкін сатып алуға ұсыныс жасаса, BNP Société Générale банкін сатып алуға ұсыныс беріп, сонымен қатар Paribas үшін қарсы ұсыныс жасады. BNP-нің Société Générale-ді сатып алу туралы ұсынысы сәтсіз аяқталды, ал Paribas-ты сатып алу туралы ұсынысы сәтті болды. Соның нәтижесінде BNP мен Paribas 2000 жылғы 23 мамырда бірікті.

2006 жылы BNP Paribas Италиядағы алтыншы ірі банк саналатын [[Banca Nazionale del Lavoro (BNL)]] банкін сатып алды. 2007 жылғы 9 тамызда BNP Paribas субпрайм дағдарысының әсерін мойындаған алғашқы ірі қаржы тобы болып, оған ұшыраған екі инвестициялық қорын жапты. Бұл күн қазір жалпы алғанда [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]]ның басталуы ретінде қарастырылады және банктің жедел әрекеті оны [[UBS]] сияқты Еуропаның басқа да ірі банктерінің тағдырынан сақтап қалды.&lt;ref&gt;{{cite news| url=https://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/banksandfinance/7922946/BNP-Paribas-makes-first-asset-write-back-since-2007.html| title=BNP Paribas makes first asset write back since 2007| author=Harry Wilson| date=3 August 2010| access-date=6 April 2011| work=The Telegraph| location=London| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20111121102607/http://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/banksandfinance/7922946/BNP-Paribas-makes-first-asset-write-back-since-2007.html| archive-date=21 November 2011| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web| publisher=Market Watch| author=Morning Zhou| url=http://www.marketwatch.com/story/asian-stocks-may-fall-on-credit-woes-global-selloff?siteid=rss| title=Asian stocks may fall on credit woes, global sell-off| date=9 August 2007| access-date=6 April 2011| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20110607102347/http://www.marketwatch.com/story/asian-stocks-may-fall-on-credit-woes-global-selloff?siteid=rss| archive-date=7 June 2011| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

=== 2008 жылғы қаржы дағдарысы және сатып алулар ===
2008 жылғы 6 қазанда BNP [[Бельгия]]дағы қиындыққа ұшыраған [[Fortis]] банкінің қызметінің 75%-ын және [[Люксембург]]тегі қызметінің 66%-ын өз бақылауына алды. Оның орнына Бельгия үкіметі жаңа топтың ең ірі акционеріне айналды. Fortis акцияларын сату 12 желтоқсан, жұма күні Апелляциялық соттың шешімімен уақытша тоқтатылды.&lt;ref&gt;{{cite news| work=Le Monde |agency=Reuters| url=http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/10/06/bnp-paribas-prend-le-controle-de-fortis-en-belgique-et-au-luxembourg_1103272_1101386.html| title=BNP-Paribas rachète Fortis en Belgique et au Luxembourg| date=6 October 2008| access-date=6 April 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news| work=De Morgen | url=http://www.demorgen.be/dm/nl/3324/Financiele-crisis/article/detail/551195/2008/12/14/Aandeel-Fortis-blijft-geschorst.dhtml| title=Aandeel Fortis blijft geschorst| date=14 December 2008| access-date=6 April 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news| work=Le monde| url=http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/12/14/affaire-madoff-bnp-paribas-pourrait-perdre-350-millions-d-euros_1131107_1101386.html| title=Affaire Madoff: BNP Paribas pourrait perdre 350 millions d'euros| date=14 December 2008| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20081215054241/http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/12/14/affaire-madoff-bnp-paribas-pourrait-perdre-350-millions-d-euros_1131107_1101386.html| archive-date=15 December 2008| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; 2009 жылғы қаңтардың соңында Бельгия үкіметі мен BNP Fortis Bank Belgium банкіндегі 75%-дық әріптестік туралы келісімге келді. Fortis Insurance Belgium қайтадан Fortis Holding құрамына енгізілді.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=11 March 2009|title=UPDATE 1-BNP Paribas to change Fortis brand|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/bnp-fortis-idINLB38875820090311|access-date=28 October 2021}}&lt;/ref&gt;

11 ақпанда Fortis акционерлері [[Fortis Bank Belgium]] мен Fortis Insurance Belgium BNP Paribas меншігіне өтпеуі тиіс деген шешім қабылдады. Алайда кейіннен сатып алу мәмілесі аяқталып, BNP Paribas банктің 75% үлесіне ие болды және жаңа еншілес компанияның атауын [[BNP Paribas Fortis]] деп өзгертті. Осыдан кейін Fortis Holding құрамында тек Fortis Insurance International қалды. Кейін оның атауы бүкіл Еуропа мен Азияда сақтандыру қызметін көрсететін [[Ageas]] болып өзгертілді. 2024 жылғы сәуірде BNP Paribas компаниясы Fosun International-дың Ageas-тағы 9% үлесін 730 миллион еуроға толық сатып алғаны жарияланды.&lt;ref name=&quot;Easton&quot;&gt;{{Cite web |last=Easton |first=Jonathan |date=2024-04-15 |title=BNP Paribas to acquire 9% stake in Belgian insurer Ageas |url=https://www.fstech.co.uk/fst/BNP_Paribas_To_Acquire_9_Per_Cent_Stake_In_Ageas.php |access-date=2024-04-15 |website=FStech |language=en}}&lt;/ref&gt; Ал Fortis Bank Netherlands Нидерланд үкіметінің иелігінде қалып, кейін оның иелігіндегі басқа ABN AMRO активтерімен біріктіріліп, [[ABN AMRO]] атауын алды.

2009 жылғы мамырда BNP Paribas бұрынғы Fortis Bank Luxembourg болып саналатын BGL банкінің бақылау пакетіне (65,96%) ие болды. Ал Люксембург мемлекеті 34% үлесін сақтап қалды. Соның нәтижесінде BNP Paribas еуроаймақтағы депозиттер көлемі бойынша ең ірі банкке айналды.&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://uk.reuters.com/article/rbssFinancialServicesAndRealEstateNews/idUKLT42693120090429|  url-status=dead| author=Reed Stevenson| title=Fortis asset sale to BNP cleared with Dutch OK| publisher=Reuters| date=29 April 2009| access-date=30 April 2009}}&lt;/ref&gt; 21 қыркүйекте банктің ресми атауы [[BLG BNP Paribas]] болып өзгертілді, ал 2010 жылғы ақпанда BGL BNP Paribas BNP Paribas Luxembourg компаниясының 100% иесі атанды. Бұл біріктіру 2010 жылғы 1 қазанда BNP Paribas Luxembourg қызметінің BGL BNP Paribas операциялық платформаларына енгізілуімен толық аяқталды.&lt;ref name=history&gt;[http://www.bgl.lu/en/bank/corporate/bgl-bnp-paribas/the-bank/the-history.htm &quot;The history of Fortis BGL BNP Paribas&quot;] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110813234044/http://www.bgl.lu/en/bank/corporate/bgl-bnp-paribas/the-bank/the-history.htm |date=13 August 2011 }}, ''BGL BNP Paribas''. Retrieved 9 September 2011&lt;/ref&gt;

=== Қаржы дағдарысынан кейінгі кеңею ===
2013 жылғы желтоқсанда BNP Paribas [[Rabobank]] банкінің Польшадағы еншілес ұйымы [[BGZ Bank]]-ті шамамен 1,4 миллиард АҚШ долларына сатып алу туралы келісімге келді.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.reuters.com/article/us-poland-bgz-idUSBRE9B406T20131205 | title=BNP Paribas agrees to buy Polish Rabobank unit for $1.4 billion | author=Marcin Goclowski | publisher=Reuters | date=5 December 2013 | url-status=live | archive-url=https://web.archive.org/web/20150924191434/http://www.reuters.com/article/2013/12/05/us-poland-bgz-idUSBRE9B406T20131205 | archive-date=24 September 2015 | df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; 2013 жылы [[Thomson Reuters]] агенттігінің қаржы саласындағы жетекші басылымы The International Financing Review (IFR) BNP Paribas-қа «Жыл банкі» сыйлығын табыстады.&lt;ref name=&quot;ifre.com&quot;&gt;Mullin, Keith. (15 February 2012) [http://www.ifre.com/bank-of-the-year-bnp-paribas/21052473.article Bank of the Year: BNP Paribas | All Special Reports] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121216080438/http://www.ifre.com/bank-of-the-year-bnp-paribas/21052473.article |date=16 December 2012 }}. IFRe. Retrieved on 6 December 2013.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;efinancialnews.com&quot;&gt;[http://www.efinancialnews.com/story/2013-01-24/ifr-fund-bnp-paribas-charity-auction-2013 BNP Paribas digs deep at charity auction] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130128112140/http://www.efinancialnews.com/story/2013-01-24/ifr-fund-bnp-paribas-charity-auction-2013 |date=28 January 2013 }}. Efinancialnews.com. Retrieved on 6 December 2013.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;euromoney.com&quot;&gt;[http://www.euromoney.com/Article/3149962/CurrentIssue/87782/And-the-award-for-spelling-goes-to.html?Type=CurrentIssueArticle&amp;ArticleId=3149962&amp;ID=87782 International banking, finance, capital markets news &amp; analysis | Euromoney magazine] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131213203229/http://www.euromoney.com/Article/3149962/CurrentIssue/87782/And-the-award-for-spelling-goes-to.html?Type=CurrentIssueArticle&amp;ArticleId=3149962&amp;ID=87782 |date=13 December 2013 }}. Euromoney.com. Retrieved on 6 December 2013.&lt;/ref&gt; 2014 жылғы қыркүйекте BNP бұқаралық ақпарат құралдарының мәліметінше түпкілікті құны 1,3 миллиард АҚШ долларын құраған мәміле бойынша [[BGZ Bank]]-ті сатып алуды аяқтады.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/us-bnp-paribas-rabobank-idUSKBN0HA1ZW20140915 BNP completes purchase of Bank BGZ from Rabobank] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924204505/http://www.reuters.com/article/2014/09/15/us-bnp-paribas-rabobank-idUSKBN0HA1ZW20140915 |date=24 September 2015 }}. [[Reuters]], 17 September 2014&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;nytimes bnp admits guilt&quot;&gt;{{cite news | url=https://dealbook.nytimes.com/2014/06/30/bnp-paribas-pleads-guilty-in-sanctions-case/ | title=BNP Paribas Admits Guilt and Agrees to Pay $8.9 Billion Fine to U.S. | work=The New York Times | date=30 June 2014 | access-date=1 July 2014 | author=Protess, Ben and Jessica Silver-Greenberg | url-status=live | archive-url=https://web.archive.org/web/20140630202411/http://dealbook.nytimes.com/2014/06/30/bnp-paribas-pleads-guilty-in-sanctions-case/ | archive-date=30 June 2014 | df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.fbi.gov/news/stories/2014/july/bank-guilty-of-violating-u.s.-economic-sanctions/ |title=FBI – Bank Guilty of Violating U.S. Economic Sanctions |publisher=Fbi.gov |access-date=14 July 2014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140715004002/http://www.fbi.gov/news/stories/2014/july/bank-guilty-of-violating-u.s.-economic-sanctions/ |archive-date=15 July 2014 }}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>36lejzbiujysvsbkery23ks98i1lzfr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631991</id>
      <parentid>3631990</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T19:51:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Қаржы дағдарысынан кейінгі кеңею */</comment>
      <origin>3631991</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23365" sha1="f7x71on6g7myhlbh5zs3vm8b1pzpspc" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = BNP Paribas
 |логотипі           = BNP Paribas logo.svg
 |суреті             = Italiens12.jpg
 |сурет атауы        = BNP Paribas штаб-пәтері, [[Париж]], Франция
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = BNP (Euronext Paris), 0HB5 (LSE), [[CAC 40]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = [[10 наурыз]] [[1848 жыл|1848]] (Comptoir national d'escompte de Paris)&lt;br&gt;[[27 қаңтар]] [[1872 жыл|1872]] (Banque de Paris et des Pays-Bas (Paribas))&lt;br&gt;[[23 мамыр]] [[2000 жыл|2000]] (BNP Paribas ретінде бірігуі)
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = 20 Boulevard des Italiens, [[Париж]], [[Франция]]
 |басты адамдары     = [[Жан Лемьер]] (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;[[Жан-Лоран Боннафе]] (бас атқарушы директор)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестициялық банкинг
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* инвестициялық қорлар
* жеке капитал
* бағалы қағаздар қызметтері
* тәуекелдерді басқару
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = {{plainlist|
* [[BNP Paribas Asset Management]]
* [[Cardif|BNP Paribas Cardif]]
* BNP Paribas Factor
* [[BNP Paribas Fortis]]
* BNP Paribas Real Estate
}}
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{құлдырау}} €132,17 млрд (2025)
 |айналым            = {{өсім}} €51,22 млрд (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} €16,29 млрд (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} €12,225 млрд (2025)
 |активтер           = {{өсім}} €2,793 трлн (2025)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 180 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = {{plainlist|
* Arval
* [[Banca Nazionale del Lavoro]]
* [[Cetelem]]
* [[Hello bank!]]
* [[BMCI]]
}}
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://group.bnpparibas.com
 |Ортаққор           = 
}}
'''BNP Paribas''' (французша айтылуы: {{lang-fr|[beɛnpe paʁiba]}}; кейде '''BNPP''', '''Paribas''' немесе '''BNP''' деп те аталады) — бас кеңсесі [[Париж]]де орналасқан француздық [[Трансұлттық корпорация|көпұлтты]] әмбебап банк және қаржылық қызметтер көрсететін холдингтік компаниясы.&lt;ref&gt;{{cite web |website=thebanker.com |date=9 July 2024 |title=BNP Paribas retains top spot in France's best-performing banks |url=https://www.thebanker.com/BNP-Paribas-retains-top-spot-in-France-s-best-performing-banks-1720566205 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=reuters.com |date=13 June 2024 |title=French banks BNP Paribas and BPCE in payments sector tie-up |url=https://www.reuters.com/business/finance/french-banks-bnp-paribas-bpce-payments-sector-tie-up-2024-06-13/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=rfi.fr |date=23 February 2023 |title=French bank BNP Paribas sued for financing fossil fuel companies |url=https://www.rfi.fr/en/france/20230223-french-bank-bnp-paribas-sued-for-financing-fossil-fuel-companies }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=Forbes |date=17 September 2024 |title=BNP Paribas Profile |url=https://www.forbes.com/companies/bnp-paribas/ }}&lt;/ref&gt; Ол 2000 жылы Францияның жетекші қаржы институттарының екеуі — Banque Nationale de Paris (BNP) және Paribas банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=BNP Paribas |url=http://www.banksfrance.com/bnp-paribas |access-date=4 April 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt; Кейінгі сатып алулар арқылы топ құрамына [[Бельгия]]дағы [[Fortis Bank]], [[Германия]]дағы [[Direkt Anlage Bank]], [[Италия]]дағы [[Banca Nazionale del Lavoro]], [[Люксембург]]тегі [[Banque Générale du Luxembourg]] және [[Түркия]]дағы [[Türk Ekonomi Bankası]] сияқты көптеген ірі қаржы институттары қосылды. Сондай-ақ топтың АҚШ-та 2023 жылға дейін [[Bank of the West]] және 2019 жылға дейін [[First Hawaiian Bank]] еншілес банктері арқылы қызметі болды. 190 мың қызметкері бар банк үш негізгі бизнес бағыты бойынша ұйымдастырылған: Коммерциялық, жеке банкинг және қызметтер (CPBS), Инвестициялық және сақтандыру қызметтері (IPS), сондай-ақ Корпоративтік және институционалдық банкинг (CIB).&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Businesses and Expertise |url=https://group.bnpparibas/en/group/our-businesses-and-expertise |website=BNP Paribas Group Website}}&lt;/ref&gt;

BNP Paribas [[Euronext Paris]] қор биржасында листингтен өткен және [[Euro Stoxx 50 қор индексі]]нің құрамына кіреді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.boerse-frankfurt.de/en/equities/indices/euro%20stoxx%2050%20EU0009658145/constituents|title=Constituents|publisher=boerse-frankfurt.de|archive-url=https://web.archive.org/web/20151119171222/http://www.boerse-frankfurt.de/en/equities/indices/euro%2Bstoxx%2B50%2BEU0009658145/constituents|archive-date=19 November 2015|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Жалпы активтері бойынша ол Еуропадағы екінші ірі банк және әлемдегі сегізінші ірі банк болып табылады.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.statista.com/statistics/269845/largest-banks-in-the-world-by-total-assets/|title=Largest banks worldwide as of December 2021, by assets|date=29 August 2022|website=statista.com|publisher=Statista|access-date=21 March 2023}}&lt;/ref&gt; [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]]нан кейін әлемдегі ең ірі бес банктің біріне айналды.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://sbnn.co.uk/2017/09/12/bnp-paribas-became-one-worlds-biggest-banks/|title=How BNP Paribas Became One of the World's Biggest Banks – SBNN|date=12 September 2017|work=SBNN|access-date=18 March 2018|language=en-GB|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180319151057/https://sbnn.co.uk/2017/09/12/bnp-paribas-became-one-worlds-biggest-banks/|archive-date=19 March 2018}}&lt;/ref&gt; [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] оны жүйелік маңызы бар банк ретінде таниды.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=21 November 2022 |title=2022 List of Global Systemically Important Banks (G-SIBs) |url=https://www.fsb.org/2022/11/2022-list-of-global-systemically-important-banks-g-sibs/ |access-date=27 November 2022 |website=www.fsb.org |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Forbes журналының Global 2000 рейтингінде BNP Paribas әлемдегі ең ірі жария компаниялар арасында 33-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Forbes Global 2000 |url=https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=57bdacbb5ac0 |access-date=12 June 2023 |website=[[Forbes]]}}&lt;/ref&gt; 2014 жылдың соңында Еуропалық банктік қадағалау жүйесі күшіне енгеннен бері ол Маңызды институт мәртебесіне ие және соның нәтижесінде [[Еуропалық орталық банк]]тің тікелей қадағалауында.&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}&lt;/ref&gt;

BNP Paribas француз банк тобы болғанымен, топтың 1822 жылы құрылған [[Société Générale de Belgique]] мұрагері болып саналатын Fortis Bank Belgium банкін сатып алуының нәтижесінде [[Бельгия үкіметі]] 2009 жылдан бері оның ірі акционерлерінің бірі болып келеді (2023 жылдың ортасындағы жағдай бойынша үлесі — 5,3%).&lt;ref&gt;{{cite web |website=BNP Paribas |title=BNP Paribas Share |url=https://invest.bnpparibas/en/bnp-paribas-share}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=BNP Paribas |url=https://histoire.bnpparibas/en/pioneering-times-1822-1913/ |title=Pioneering Times: 1822-1913}}&lt;/ref&gt;

[[S&amp;P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, BNP Paribas активтер көлемі бойынша Еуропадағы ең ірі банк болып табылады. Оның активтері 3,279 триллион АҚШ долларын құрайды.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Mones |first=Deza |date=24 April 2026 |title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026 |url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026 |work=S&amp;P Global}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
=== BNP Paribas тобының құрылуы ===
1999 жылы BNP мен [[Société Générale]] қор нарығында күрделі бәсекеге түсті.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=August 6, 1999 |title=La bataille boursière entre la BNP et SG Paribas s'achève aujourd'hui |url=https://www.lesechos.fr/1999/08/la-bataille-boursiere-entre-la-bnp-et-sg-paribas-sacheve-aujourdhui-774247 |website=lesechos.fr}}&lt;/ref&gt; Société Générale Paribas банкін сатып алуға ұсыныс жасаса, BNP Société Générale банкін сатып алуға ұсыныс беріп, сонымен қатар Paribas үшін қарсы ұсыныс жасады. BNP-нің Société Générale-ді сатып алу туралы ұсынысы сәтсіз аяқталды, ал Paribas-ты сатып алу туралы ұсынысы сәтті болды. Соның нәтижесінде BNP мен Paribas 2000 жылғы 23 мамырда бірікті.

2006 жылы BNP Paribas Италиядағы алтыншы ірі банк саналатын [[Banca Nazionale del Lavoro (BNL)]] банкін сатып алды. 2007 жылғы 9 тамызда BNP Paribas субпрайм дағдарысының әсерін мойындаған алғашқы ірі қаржы тобы болып, оған ұшыраған екі инвестициялық қорын жапты. Бұл күн қазір жалпы алғанда [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]]ның басталуы ретінде қарастырылады және банктің жедел әрекеті оны [[UBS]] сияқты Еуропаның басқа да ірі банктерінің тағдырынан сақтап қалды.&lt;ref&gt;{{cite news| url=https://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/banksandfinance/7922946/BNP-Paribas-makes-first-asset-write-back-since-2007.html| title=BNP Paribas makes first asset write back since 2007| author=Harry Wilson| date=3 August 2010| access-date=6 April 2011| work=The Telegraph| location=London| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20111121102607/http://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/banksandfinance/7922946/BNP-Paribas-makes-first-asset-write-back-since-2007.html| archive-date=21 November 2011| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web| publisher=Market Watch| author=Morning Zhou| url=http://www.marketwatch.com/story/asian-stocks-may-fall-on-credit-woes-global-selloff?siteid=rss| title=Asian stocks may fall on credit woes, global sell-off| date=9 August 2007| access-date=6 April 2011| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20110607102347/http://www.marketwatch.com/story/asian-stocks-may-fall-on-credit-woes-global-selloff?siteid=rss| archive-date=7 June 2011| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

=== 2008 жылғы қаржы дағдарысы және сатып алулар ===
2008 жылғы 6 қазанда BNP [[Бельгия]]дағы қиындыққа ұшыраған [[Fortis]] банкінің қызметінің 75%-ын және [[Люксембург]]тегі қызметінің 66%-ын өз бақылауына алды. Оның орнына Бельгия үкіметі жаңа топтың ең ірі акционеріне айналды. Fortis акцияларын сату 12 желтоқсан, жұма күні Апелляциялық соттың шешімімен уақытша тоқтатылды.&lt;ref&gt;{{cite news| work=Le Monde |agency=Reuters| url=http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/10/06/bnp-paribas-prend-le-controle-de-fortis-en-belgique-et-au-luxembourg_1103272_1101386.html| title=BNP-Paribas rachète Fortis en Belgique et au Luxembourg| date=6 October 2008| access-date=6 April 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news| work=De Morgen | url=http://www.demorgen.be/dm/nl/3324/Financiele-crisis/article/detail/551195/2008/12/14/Aandeel-Fortis-blijft-geschorst.dhtml| title=Aandeel Fortis blijft geschorst| date=14 December 2008| access-date=6 April 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news| work=Le monde| url=http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/12/14/affaire-madoff-bnp-paribas-pourrait-perdre-350-millions-d-euros_1131107_1101386.html| title=Affaire Madoff: BNP Paribas pourrait perdre 350 millions d'euros| date=14 December 2008| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20081215054241/http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/12/14/affaire-madoff-bnp-paribas-pourrait-perdre-350-millions-d-euros_1131107_1101386.html| archive-date=15 December 2008| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; 2009 жылғы қаңтардың соңында Бельгия үкіметі мен BNP Fortis Bank Belgium банкіндегі 75%-дық әріптестік туралы келісімге келді. Fortis Insurance Belgium қайтадан Fortis Holding құрамына енгізілді.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=11 March 2009|title=UPDATE 1-BNP Paribas to change Fortis brand|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/bnp-fortis-idINLB38875820090311|access-date=28 October 2021}}&lt;/ref&gt;

11 ақпанда Fortis акционерлері [[Fortis Bank Belgium]] мен Fortis Insurance Belgium BNP Paribas меншігіне өтпеуі тиіс деген шешім қабылдады. Алайда кейіннен сатып алу мәмілесі аяқталып, BNP Paribas банктің 75% үлесіне ие болды және жаңа еншілес компанияның атауын [[BNP Paribas Fortis]] деп өзгертті. Осыдан кейін Fortis Holding құрамында тек Fortis Insurance International қалды. Кейін оның атауы бүкіл Еуропа мен Азияда сақтандыру қызметін көрсететін [[Ageas]] болып өзгертілді. 2024 жылғы сәуірде BNP Paribas компаниясы Fosun International-дың Ageas-тағы 9% үлесін 730 миллион еуроға толық сатып алғаны жарияланды.&lt;ref name=&quot;Easton&quot;&gt;{{Cite web |last=Easton |first=Jonathan |date=2024-04-15 |title=BNP Paribas to acquire 9% stake in Belgian insurer Ageas |url=https://www.fstech.co.uk/fst/BNP_Paribas_To_Acquire_9_Per_Cent_Stake_In_Ageas.php |access-date=2024-04-15 |website=FStech |language=en}}&lt;/ref&gt; Ал Fortis Bank Netherlands Нидерланд үкіметінің иелігінде қалып, кейін оның иелігіндегі басқа ABN AMRO активтерімен біріктіріліп, [[ABN AMRO]] атауын алды.

2009 жылғы мамырда BNP Paribas бұрынғы Fortis Bank Luxembourg болып саналатын BGL банкінің бақылау пакетіне (65,96%) ие болды. Ал Люксембург мемлекеті 34% үлесін сақтап қалды. Соның нәтижесінде BNP Paribas еуроаймақтағы депозиттер көлемі бойынша ең ірі банкке айналды.&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://uk.reuters.com/article/rbssFinancialServicesAndRealEstateNews/idUKLT42693120090429|  url-status=dead| author=Reed Stevenson| title=Fortis asset sale to BNP cleared with Dutch OK| publisher=Reuters| date=29 April 2009| access-date=30 April 2009}}&lt;/ref&gt; 21 қыркүйекте банктің ресми атауы [[BLG BNP Paribas]] болып өзгертілді, ал 2010 жылғы ақпанда BGL BNP Paribas BNP Paribas Luxembourg компаниясының 100% иесі атанды. Бұл біріктіру 2010 жылғы 1 қазанда BNP Paribas Luxembourg қызметінің BGL BNP Paribas операциялық платформаларына енгізілуімен толық аяқталды.&lt;ref name=history&gt;[http://www.bgl.lu/en/bank/corporate/bgl-bnp-paribas/the-bank/the-history.htm &quot;The history of Fortis BGL BNP Paribas&quot;] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110813234044/http://www.bgl.lu/en/bank/corporate/bgl-bnp-paribas/the-bank/the-history.htm |date=13 August 2011 }}, ''BGL BNP Paribas''. Retrieved 9 September 2011&lt;/ref&gt;

=== Қаржы дағдарысынан кейінгі кеңею ===
2013 жылғы желтоқсанда BNP Paribas [[Rabobank]] банкінің Польшадағы еншілес ұйымы [[BGZ Bank]]-ті шамамен 1,4 миллиард АҚШ долларына сатып алу туралы келісімге келді.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.reuters.com/article/us-poland-bgz-idUSBRE9B406T20131205 | title=BNP Paribas agrees to buy Polish Rabobank unit for $1.4 billion | author=Marcin Goclowski | publisher=Reuters | date=5 December 2013 | url-status=live | archive-url=https://web.archive.org/web/20150924191434/http://www.reuters.com/article/2013/12/05/us-poland-bgz-idUSBRE9B406T20131205 | archive-date=24 September 2015 | df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; 2013 жылы [[Thomson Reuters]] агенттігінің қаржы саласындағы жетекші басылымы The International Financing Review (IFR) BNP Paribas-қа «Жыл банкі» сыйлығын табыстады.&lt;ref name=&quot;ifre.com&quot;&gt;Mullin, Keith. (15 February 2012) [http://www.ifre.com/bank-of-the-year-bnp-paribas/21052473.article Bank of the Year: BNP Paribas | All Special Reports] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121216080438/http://www.ifre.com/bank-of-the-year-bnp-paribas/21052473.article |date=16 December 2012 }}. IFRe. Retrieved on 6 December 2013.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;efinancialnews.com&quot;&gt;[http://www.efinancialnews.com/story/2013-01-24/ifr-fund-bnp-paribas-charity-auction-2013 BNP Paribas digs deep at charity auction] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130128112140/http://www.efinancialnews.com/story/2013-01-24/ifr-fund-bnp-paribas-charity-auction-2013 |date=28 January 2013 }}. Efinancialnews.com. Retrieved on 6 December 2013.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;euromoney.com&quot;&gt;[http://www.euromoney.com/Article/3149962/CurrentIssue/87782/And-the-award-for-spelling-goes-to.html?Type=CurrentIssueArticle&amp;ArticleId=3149962&amp;ID=87782 International banking, finance, capital markets news &amp; analysis | Euromoney magazine] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131213203229/http://www.euromoney.com/Article/3149962/CurrentIssue/87782/And-the-award-for-spelling-goes-to.html?Type=CurrentIssueArticle&amp;ArticleId=3149962&amp;ID=87782 |date=13 December 2013 }}. Euromoney.com. Retrieved on 6 December 2013.&lt;/ref&gt; 2014 жылғы қыркүйекте BNP бұқаралық ақпарат құралдарының мәліметінше түпкілікті құны 1,3 миллиард АҚШ долларын құраған мәміле бойынша [[BGZ Bank]]-ті сатып алуды аяқтады.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/us-bnp-paribas-rabobank-idUSKBN0HA1ZW20140915 BNP completes purchase of Bank BGZ from Rabobank] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924204505/http://www.reuters.com/article/2014/09/15/us-bnp-paribas-rabobank-idUSKBN0HA1ZW20140915 |date=24 September 2015 }}. [[Reuters]], 17 September 2014&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;nytimes bnp admits guilt&quot;&gt;{{cite news | url=https://dealbook.nytimes.com/2014/06/30/bnp-paribas-pleads-guilty-in-sanctions-case/ | title=BNP Paribas Admits Guilt and Agrees to Pay $8.9 Billion Fine to U.S. | work=The New York Times | date=30 June 2014 | access-date=1 July 2014 | author=Protess, Ben and Jessica Silver-Greenberg | url-status=live | archive-url=https://web.archive.org/web/20140630202411/http://dealbook.nytimes.com/2014/06/30/bnp-paribas-pleads-guilty-in-sanctions-case/ | archive-date=30 June 2014 | df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.fbi.gov/news/stories/2014/july/bank-guilty-of-violating-u.s.-economic-sanctions/ |title=FBI – Bank Guilty of Violating U.S. Economic Sanctions |publisher=Fbi.gov |access-date=14 July 2014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140715004002/http://www.fbi.gov/news/stories/2014/july/bank-guilty-of-violating-u.s.-economic-sanctions/ |archive-date=15 July 2014 }}&lt;/ref&gt;

2021 жылғы желтоқсанда BNP Paribas АҚШ-тағы бөлшек банкинг бизнесінен шығатынын жариялап, өзінің Bank of the West банкін Bank of Montreal-ға 16,3 миллиард АҚШ долларына сататынын мәлімдеді.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.ft.com/content/a8cd3541-8869-4ef7-ac96-f0c528edbc02 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/https://www.ft.com/content/a8cd3541-8869-4ef7-ac96-f0c528edbc02 |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription|title= BNP Paribas to exit US retail market with $16.3bn Bank of the West sale|work=[[Financial Times]]|date=20 December 2021|author=Sarah White|access-date=20 December 2021}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>f7x71on6g7myhlbh5zs3vm8b1pzpspc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631992</id>
      <parentid>3631991</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T19:52:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Қаржы дағдарысынан кейінгі кеңею */</comment>
      <origin>3631992</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23924" sha1="ipmdmd6f2po909bdgs27cenfkqcoohp" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = BNP Paribas
 |логотипі           = BNP Paribas logo.svg
 |суреті             = Italiens12.jpg
 |сурет атауы        = BNP Paribas штаб-пәтері, [[Париж]], Франция
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = BNP (Euronext Paris), 0HB5 (LSE), [[CAC 40]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = [[10 наурыз]] [[1848 жыл|1848]] (Comptoir national d'escompte de Paris)&lt;br&gt;[[27 қаңтар]] [[1872 жыл|1872]] (Banque de Paris et des Pays-Bas (Paribas))&lt;br&gt;[[23 мамыр]] [[2000 жыл|2000]] (BNP Paribas ретінде бірігуі)
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = 20 Boulevard des Italiens, [[Париж]], [[Франция]]
 |басты адамдары     = [[Жан Лемьер]] (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;[[Жан-Лоран Боннафе]] (бас атқарушы директор)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестициялық банкинг
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* инвестициялық қорлар
* жеке капитал
* бағалы қағаздар қызметтері
* тәуекелдерді басқару
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = {{plainlist|
* [[BNP Paribas Asset Management]]
* [[Cardif|BNP Paribas Cardif]]
* BNP Paribas Factor
* [[BNP Paribas Fortis]]
* BNP Paribas Real Estate
}}
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{құлдырау}} €132,17 млрд (2025)
 |айналым            = {{өсім}} €51,22 млрд (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} €16,29 млрд (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} €12,225 млрд (2025)
 |активтер           = {{өсім}} €2,793 трлн (2025)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 180 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = {{plainlist|
* Arval
* [[Banca Nazionale del Lavoro]]
* [[Cetelem]]
* [[Hello bank!]]
* [[BMCI]]
}}
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://group.bnpparibas.com
 |Ортаққор           = 
}}
'''BNP Paribas''' (французша айтылуы: {{lang-fr|[beɛnpe paʁiba]}}; кейде '''BNPP''', '''Paribas''' немесе '''BNP''' деп те аталады) — бас кеңсесі [[Париж]]де орналасқан француздық [[Трансұлттық корпорация|көпұлтты]] әмбебап банк және қаржылық қызметтер көрсететін холдингтік компаниясы.&lt;ref&gt;{{cite web |website=thebanker.com |date=9 July 2024 |title=BNP Paribas retains top spot in France's best-performing banks |url=https://www.thebanker.com/BNP-Paribas-retains-top-spot-in-France-s-best-performing-banks-1720566205 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=reuters.com |date=13 June 2024 |title=French banks BNP Paribas and BPCE in payments sector tie-up |url=https://www.reuters.com/business/finance/french-banks-bnp-paribas-bpce-payments-sector-tie-up-2024-06-13/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=rfi.fr |date=23 February 2023 |title=French bank BNP Paribas sued for financing fossil fuel companies |url=https://www.rfi.fr/en/france/20230223-french-bank-bnp-paribas-sued-for-financing-fossil-fuel-companies }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=Forbes |date=17 September 2024 |title=BNP Paribas Profile |url=https://www.forbes.com/companies/bnp-paribas/ }}&lt;/ref&gt; Ол 2000 жылы Францияның жетекші қаржы институттарының екеуі — Banque Nationale de Paris (BNP) және Paribas банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=BNP Paribas |url=http://www.banksfrance.com/bnp-paribas |access-date=4 April 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt; Кейінгі сатып алулар арқылы топ құрамына [[Бельгия]]дағы [[Fortis Bank]], [[Германия]]дағы [[Direkt Anlage Bank]], [[Италия]]дағы [[Banca Nazionale del Lavoro]], [[Люксембург]]тегі [[Banque Générale du Luxembourg]] және [[Түркия]]дағы [[Türk Ekonomi Bankası]] сияқты көптеген ірі қаржы институттары қосылды. Сондай-ақ топтың АҚШ-та 2023 жылға дейін [[Bank of the West]] және 2019 жылға дейін [[First Hawaiian Bank]] еншілес банктері арқылы қызметі болды. 190 мың қызметкері бар банк үш негізгі бизнес бағыты бойынша ұйымдастырылған: Коммерциялық, жеке банкинг және қызметтер (CPBS), Инвестициялық және сақтандыру қызметтері (IPS), сондай-ақ Корпоративтік және институционалдық банкинг (CIB).&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Businesses and Expertise |url=https://group.bnpparibas/en/group/our-businesses-and-expertise |website=BNP Paribas Group Website}}&lt;/ref&gt;

BNP Paribas [[Euronext Paris]] қор биржасында листингтен өткен және [[Euro Stoxx 50 қор индексі]]нің құрамына кіреді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.boerse-frankfurt.de/en/equities/indices/euro%20stoxx%2050%20EU0009658145/constituents|title=Constituents|publisher=boerse-frankfurt.de|archive-url=https://web.archive.org/web/20151119171222/http://www.boerse-frankfurt.de/en/equities/indices/euro%2Bstoxx%2B50%2BEU0009658145/constituents|archive-date=19 November 2015|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Жалпы активтері бойынша ол Еуропадағы екінші ірі банк және әлемдегі сегізінші ірі банк болып табылады.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.statista.com/statistics/269845/largest-banks-in-the-world-by-total-assets/|title=Largest banks worldwide as of December 2021, by assets|date=29 August 2022|website=statista.com|publisher=Statista|access-date=21 March 2023}}&lt;/ref&gt; [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]]нан кейін әлемдегі ең ірі бес банктің біріне айналды.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://sbnn.co.uk/2017/09/12/bnp-paribas-became-one-worlds-biggest-banks/|title=How BNP Paribas Became One of the World's Biggest Banks – SBNN|date=12 September 2017|work=SBNN|access-date=18 March 2018|language=en-GB|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180319151057/https://sbnn.co.uk/2017/09/12/bnp-paribas-became-one-worlds-biggest-banks/|archive-date=19 March 2018}}&lt;/ref&gt; [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] оны жүйелік маңызы бар банк ретінде таниды.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=21 November 2022 |title=2022 List of Global Systemically Important Banks (G-SIBs) |url=https://www.fsb.org/2022/11/2022-list-of-global-systemically-important-banks-g-sibs/ |access-date=27 November 2022 |website=www.fsb.org |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Forbes журналының Global 2000 рейтингінде BNP Paribas әлемдегі ең ірі жария компаниялар арасында 33-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Forbes Global 2000 |url=https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=57bdacbb5ac0 |access-date=12 June 2023 |website=[[Forbes]]}}&lt;/ref&gt; 2014 жылдың соңында Еуропалық банктік қадағалау жүйесі күшіне енгеннен бері ол Маңызды институт мәртебесіне ие және соның нәтижесінде [[Еуропалық орталық банк]]тің тікелей қадағалауында.&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}&lt;/ref&gt;

BNP Paribas француз банк тобы болғанымен, топтың 1822 жылы құрылған [[Société Générale de Belgique]] мұрагері болып саналатын Fortis Bank Belgium банкін сатып алуының нәтижесінде [[Бельгия үкіметі]] 2009 жылдан бері оның ірі акционерлерінің бірі болып келеді (2023 жылдың ортасындағы жағдай бойынша үлесі — 5,3%).&lt;ref&gt;{{cite web |website=BNP Paribas |title=BNP Paribas Share |url=https://invest.bnpparibas/en/bnp-paribas-share}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=BNP Paribas |url=https://histoire.bnpparibas/en/pioneering-times-1822-1913/ |title=Pioneering Times: 1822-1913}}&lt;/ref&gt;

[[S&amp;P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, BNP Paribas активтер көлемі бойынша Еуропадағы ең ірі банк болып табылады. Оның активтері 3,279 триллион АҚШ долларын құрайды.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Mones |first=Deza |date=24 April 2026 |title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026 |url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026 |work=S&amp;P Global}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
=== BNP Paribas тобының құрылуы ===
1999 жылы BNP мен [[Société Générale]] қор нарығында күрделі бәсекеге түсті.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=August 6, 1999 |title=La bataille boursière entre la BNP et SG Paribas s'achève aujourd'hui |url=https://www.lesechos.fr/1999/08/la-bataille-boursiere-entre-la-bnp-et-sg-paribas-sacheve-aujourdhui-774247 |website=lesechos.fr}}&lt;/ref&gt; Société Générale Paribas банкін сатып алуға ұсыныс жасаса, BNP Société Générale банкін сатып алуға ұсыныс беріп, сонымен қатар Paribas үшін қарсы ұсыныс жасады. BNP-нің Société Générale-ді сатып алу туралы ұсынысы сәтсіз аяқталды, ал Paribas-ты сатып алу туралы ұсынысы сәтті болды. Соның нәтижесінде BNP мен Paribas 2000 жылғы 23 мамырда бірікті.

2006 жылы BNP Paribas Италиядағы алтыншы ірі банк саналатын [[Banca Nazionale del Lavoro (BNL)]] банкін сатып алды. 2007 жылғы 9 тамызда BNP Paribas субпрайм дағдарысының әсерін мойындаған алғашқы ірі қаржы тобы болып, оған ұшыраған екі инвестициялық қорын жапты. Бұл күн қазір жалпы алғанда [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]]ның басталуы ретінде қарастырылады және банктің жедел әрекеті оны [[UBS]] сияқты Еуропаның басқа да ірі банктерінің тағдырынан сақтап қалды.&lt;ref&gt;{{cite news| url=https://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/banksandfinance/7922946/BNP-Paribas-makes-first-asset-write-back-since-2007.html| title=BNP Paribas makes first asset write back since 2007| author=Harry Wilson| date=3 August 2010| access-date=6 April 2011| work=The Telegraph| location=London| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20111121102607/http://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/banksandfinance/7922946/BNP-Paribas-makes-first-asset-write-back-since-2007.html| archive-date=21 November 2011| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web| publisher=Market Watch| author=Morning Zhou| url=http://www.marketwatch.com/story/asian-stocks-may-fall-on-credit-woes-global-selloff?siteid=rss| title=Asian stocks may fall on credit woes, global sell-off| date=9 August 2007| access-date=6 April 2011| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20110607102347/http://www.marketwatch.com/story/asian-stocks-may-fall-on-credit-woes-global-selloff?siteid=rss| archive-date=7 June 2011| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

=== 2008 жылғы қаржы дағдарысы және сатып алулар ===
2008 жылғы 6 қазанда BNP [[Бельгия]]дағы қиындыққа ұшыраған [[Fortis]] банкінің қызметінің 75%-ын және [[Люксембург]]тегі қызметінің 66%-ын өз бақылауына алды. Оның орнына Бельгия үкіметі жаңа топтың ең ірі акционеріне айналды. Fortis акцияларын сату 12 желтоқсан, жұма күні Апелляциялық соттың шешімімен уақытша тоқтатылды.&lt;ref&gt;{{cite news| work=Le Monde |agency=Reuters| url=http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/10/06/bnp-paribas-prend-le-controle-de-fortis-en-belgique-et-au-luxembourg_1103272_1101386.html| title=BNP-Paribas rachète Fortis en Belgique et au Luxembourg| date=6 October 2008| access-date=6 April 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news| work=De Morgen | url=http://www.demorgen.be/dm/nl/3324/Financiele-crisis/article/detail/551195/2008/12/14/Aandeel-Fortis-blijft-geschorst.dhtml| title=Aandeel Fortis blijft geschorst| date=14 December 2008| access-date=6 April 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news| work=Le monde| url=http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/12/14/affaire-madoff-bnp-paribas-pourrait-perdre-350-millions-d-euros_1131107_1101386.html| title=Affaire Madoff: BNP Paribas pourrait perdre 350 millions d'euros| date=14 December 2008| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20081215054241/http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/12/14/affaire-madoff-bnp-paribas-pourrait-perdre-350-millions-d-euros_1131107_1101386.html| archive-date=15 December 2008| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; 2009 жылғы қаңтардың соңында Бельгия үкіметі мен BNP Fortis Bank Belgium банкіндегі 75%-дық әріптестік туралы келісімге келді. Fortis Insurance Belgium қайтадан Fortis Holding құрамына енгізілді.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=11 March 2009|title=UPDATE 1-BNP Paribas to change Fortis brand|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/bnp-fortis-idINLB38875820090311|access-date=28 October 2021}}&lt;/ref&gt;

11 ақпанда Fortis акционерлері [[Fortis Bank Belgium]] мен Fortis Insurance Belgium BNP Paribas меншігіне өтпеуі тиіс деген шешім қабылдады. Алайда кейіннен сатып алу мәмілесі аяқталып, BNP Paribas банктің 75% үлесіне ие болды және жаңа еншілес компанияның атауын [[BNP Paribas Fortis]] деп өзгертті. Осыдан кейін Fortis Holding құрамында тек Fortis Insurance International қалды. Кейін оның атауы бүкіл Еуропа мен Азияда сақтандыру қызметін көрсететін [[Ageas]] болып өзгертілді. 2024 жылғы сәуірде BNP Paribas компаниясы Fosun International-дың Ageas-тағы 9% үлесін 730 миллион еуроға толық сатып алғаны жарияланды.&lt;ref name=&quot;Easton&quot;&gt;{{Cite web |last=Easton |first=Jonathan |date=2024-04-15 |title=BNP Paribas to acquire 9% stake in Belgian insurer Ageas |url=https://www.fstech.co.uk/fst/BNP_Paribas_To_Acquire_9_Per_Cent_Stake_In_Ageas.php |access-date=2024-04-15 |website=FStech |language=en}}&lt;/ref&gt; Ал Fortis Bank Netherlands Нидерланд үкіметінің иелігінде қалып, кейін оның иелігіндегі басқа ABN AMRO активтерімен біріктіріліп, [[ABN AMRO]] атауын алды.

2009 жылғы мамырда BNP Paribas бұрынғы Fortis Bank Luxembourg болып саналатын BGL банкінің бақылау пакетіне (65,96%) ие болды. Ал Люксембург мемлекеті 34% үлесін сақтап қалды. Соның нәтижесінде BNP Paribas еуроаймақтағы депозиттер көлемі бойынша ең ірі банкке айналды.&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://uk.reuters.com/article/rbssFinancialServicesAndRealEstateNews/idUKLT42693120090429|  url-status=dead| author=Reed Stevenson| title=Fortis asset sale to BNP cleared with Dutch OK| publisher=Reuters| date=29 April 2009| access-date=30 April 2009}}&lt;/ref&gt; 21 қыркүйекте банктің ресми атауы [[BLG BNP Paribas]] болып өзгертілді, ал 2010 жылғы ақпанда BGL BNP Paribas BNP Paribas Luxembourg компаниясының 100% иесі атанды. Бұл біріктіру 2010 жылғы 1 қазанда BNP Paribas Luxembourg қызметінің BGL BNP Paribas операциялық платформаларына енгізілуімен толық аяқталды.&lt;ref name=history&gt;[http://www.bgl.lu/en/bank/corporate/bgl-bnp-paribas/the-bank/the-history.htm &quot;The history of Fortis BGL BNP Paribas&quot;] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110813234044/http://www.bgl.lu/en/bank/corporate/bgl-bnp-paribas/the-bank/the-history.htm |date=13 August 2011 }}, ''BGL BNP Paribas''. Retrieved 9 September 2011&lt;/ref&gt;

=== Қаржы дағдарысынан кейінгі кеңею ===
2013 жылғы желтоқсанда BNP Paribas [[Rabobank]] банкінің Польшадағы еншілес ұйымы [[BGZ Bank]]-ті шамамен 1,4 миллиард АҚШ долларына сатып алу туралы келісімге келді.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.reuters.com/article/us-poland-bgz-idUSBRE9B406T20131205 | title=BNP Paribas agrees to buy Polish Rabobank unit for $1.4 billion | author=Marcin Goclowski | publisher=Reuters | date=5 December 2013 | url-status=live | archive-url=https://web.archive.org/web/20150924191434/http://www.reuters.com/article/2013/12/05/us-poland-bgz-idUSBRE9B406T20131205 | archive-date=24 September 2015 | df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; 2013 жылы [[Thomson Reuters]] агенттігінің қаржы саласындағы жетекші басылымы The International Financing Review (IFR) BNP Paribas-қа «Жыл банкі» сыйлығын табыстады.&lt;ref name=&quot;ifre.com&quot;&gt;Mullin, Keith. (15 February 2012) [http://www.ifre.com/bank-of-the-year-bnp-paribas/21052473.article Bank of the Year: BNP Paribas | All Special Reports] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121216080438/http://www.ifre.com/bank-of-the-year-bnp-paribas/21052473.article |date=16 December 2012 }}. IFRe. Retrieved on 6 December 2013.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;efinancialnews.com&quot;&gt;[http://www.efinancialnews.com/story/2013-01-24/ifr-fund-bnp-paribas-charity-auction-2013 BNP Paribas digs deep at charity auction] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130128112140/http://www.efinancialnews.com/story/2013-01-24/ifr-fund-bnp-paribas-charity-auction-2013 |date=28 January 2013 }}. Efinancialnews.com. Retrieved on 6 December 2013.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;euromoney.com&quot;&gt;[http://www.euromoney.com/Article/3149962/CurrentIssue/87782/And-the-award-for-spelling-goes-to.html?Type=CurrentIssueArticle&amp;ArticleId=3149962&amp;ID=87782 International banking, finance, capital markets news &amp; analysis | Euromoney magazine] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131213203229/http://www.euromoney.com/Article/3149962/CurrentIssue/87782/And-the-award-for-spelling-goes-to.html?Type=CurrentIssueArticle&amp;ArticleId=3149962&amp;ID=87782 |date=13 December 2013 }}. Euromoney.com. Retrieved on 6 December 2013.&lt;/ref&gt; 2014 жылғы қыркүйекте BNP бұқаралық ақпарат құралдарының мәліметінше түпкілікті құны 1,3 миллиард АҚШ долларын құраған мәміле бойынша [[BGZ Bank]]-ті сатып алуды аяқтады.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/us-bnp-paribas-rabobank-idUSKBN0HA1ZW20140915 BNP completes purchase of Bank BGZ from Rabobank] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924204505/http://www.reuters.com/article/2014/09/15/us-bnp-paribas-rabobank-idUSKBN0HA1ZW20140915 |date=24 September 2015 }}. [[Reuters]], 17 September 2014&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;nytimes bnp admits guilt&quot;&gt;{{cite news | url=https://dealbook.nytimes.com/2014/06/30/bnp-paribas-pleads-guilty-in-sanctions-case/ | title=BNP Paribas Admits Guilt and Agrees to Pay $8.9 Billion Fine to U.S. | work=The New York Times | date=30 June 2014 | access-date=1 July 2014 | author=Protess, Ben and Jessica Silver-Greenberg | url-status=live | archive-url=https://web.archive.org/web/20140630202411/http://dealbook.nytimes.com/2014/06/30/bnp-paribas-pleads-guilty-in-sanctions-case/ | archive-date=30 June 2014 | df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.fbi.gov/news/stories/2014/july/bank-guilty-of-violating-u.s.-economic-sanctions/ |title=FBI – Bank Guilty of Violating U.S. Economic Sanctions |publisher=Fbi.gov |access-date=14 July 2014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140715004002/http://www.fbi.gov/news/stories/2014/july/bank-guilty-of-violating-u.s.-economic-sanctions/ |archive-date=15 July 2014 }}&lt;/ref&gt;

2021 жылғы желтоқсанда BNP Paribas АҚШ-тағы бөлшек банкинг бизнесінен шығатынын жариялап, өзінің Bank of the West банкін Bank of Montreal-ға 16,3 миллиард АҚШ долларына сататынын мәлімдеді.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.ft.com/content/a8cd3541-8869-4ef7-ac96-f0c528edbc02 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/https://www.ft.com/content/a8cd3541-8869-4ef7-ac96-f0c528edbc02 |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription|title= BNP Paribas to exit US retail market with $16.3bn Bank of the West sale|work=[[Financial Times]]|date=20 December 2021|author=Sarah White|access-date=20 December 2021}}&lt;/ref&gt;

2023 жылғы қарашада [[HSBC]] Гонконг, Сингапур, Ирландия және Люксембургті қоса алғанда бірнеше нарықтағы хедж-қорларды әкімшілендіру бизнесін BNP Paribas-тың Securities Services бөлімшесіне сатуға келісті.&lt;ref&gt;{{cite news |title=BNP Paribas to acquire HSBC's hedge fund admin business|url=https://www.hedgeweek.com/bnp-paribas-to-acquire-hsbcs-hedge-fund-admin-business/|work=Hedge Week |date=22 November 2023}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>ipmdmd6f2po909bdgs27cenfkqcoohp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631993</id>
      <parentid>3631992</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T19:56:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Қаржы дағдарысынан кейінгі кеңею */</comment>
      <origin>3631993</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25962" sha1="6o33nnfwitqs28ypi73ezsf2f359o6s" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = BNP Paribas
 |логотипі           = BNP Paribas logo.svg
 |суреті             = Italiens12.jpg
 |сурет атауы        = BNP Paribas штаб-пәтері, [[Париж]], Франция
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = BNP (Euronext Paris), 0HB5 (LSE), [[CAC 40]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = [[10 наурыз]] [[1848 жыл|1848]] (Comptoir national d'escompte de Paris)&lt;br&gt;[[27 қаңтар]] [[1872 жыл|1872]] (Banque de Paris et des Pays-Bas (Paribas))&lt;br&gt;[[23 мамыр]] [[2000 жыл|2000]] (BNP Paribas ретінде бірігуі)
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = 20 Boulevard des Italiens, [[Париж]], [[Франция]]
 |басты адамдары     = [[Жан Лемьер]] (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;[[Жан-Лоран Боннафе]] (бас атқарушы директор)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестициялық банкинг
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* инвестициялық қорлар
* жеке капитал
* бағалы қағаздар қызметтері
* тәуекелдерді басқару
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = {{plainlist|
* [[BNP Paribas Asset Management]]
* [[Cardif|BNP Paribas Cardif]]
* BNP Paribas Factor
* [[BNP Paribas Fortis]]
* BNP Paribas Real Estate
}}
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{құлдырау}} €132,17 млрд (2025)
 |айналым            = {{өсім}} €51,22 млрд (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} €16,29 млрд (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} €12,225 млрд (2025)
 |активтер           = {{өсім}} €2,793 трлн (2025)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 180 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = {{plainlist|
* Arval
* [[Banca Nazionale del Lavoro]]
* [[Cetelem]]
* [[Hello bank!]]
* [[BMCI]]
}}
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://group.bnpparibas.com
 |Ортаққор           = 
}}
'''BNP Paribas''' (французша айтылуы: {{lang-fr|[beɛnpe paʁiba]}}; кейде '''BNPP''', '''Paribas''' немесе '''BNP''' деп те аталады) — бас кеңсесі [[Париж]]де орналасқан француздық [[Трансұлттық корпорация|көпұлтты]] әмбебап банк және қаржылық қызметтер көрсететін холдингтік компаниясы.&lt;ref&gt;{{cite web |website=thebanker.com |date=9 July 2024 |title=BNP Paribas retains top spot in France's best-performing banks |url=https://www.thebanker.com/BNP-Paribas-retains-top-spot-in-France-s-best-performing-banks-1720566205 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=reuters.com |date=13 June 2024 |title=French banks BNP Paribas and BPCE in payments sector tie-up |url=https://www.reuters.com/business/finance/french-banks-bnp-paribas-bpce-payments-sector-tie-up-2024-06-13/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=rfi.fr |date=23 February 2023 |title=French bank BNP Paribas sued for financing fossil fuel companies |url=https://www.rfi.fr/en/france/20230223-french-bank-bnp-paribas-sued-for-financing-fossil-fuel-companies }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=Forbes |date=17 September 2024 |title=BNP Paribas Profile |url=https://www.forbes.com/companies/bnp-paribas/ }}&lt;/ref&gt; Ол 2000 жылы Францияның жетекші қаржы институттарының екеуі — Banque Nationale de Paris (BNP) және Paribas банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=BNP Paribas |url=http://www.banksfrance.com/bnp-paribas |access-date=4 April 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt; Кейінгі сатып алулар арқылы топ құрамына [[Бельгия]]дағы [[Fortis Bank]], [[Германия]]дағы [[Direkt Anlage Bank]], [[Италия]]дағы [[Banca Nazionale del Lavoro]], [[Люксембург]]тегі [[Banque Générale du Luxembourg]] және [[Түркия]]дағы [[Türk Ekonomi Bankası]] сияқты көптеген ірі қаржы институттары қосылды. Сондай-ақ топтың АҚШ-та 2023 жылға дейін [[Bank of the West]] және 2019 жылға дейін [[First Hawaiian Bank]] еншілес банктері арқылы қызметі болды. 190 мың қызметкері бар банк үш негізгі бизнес бағыты бойынша ұйымдастырылған: Коммерциялық, жеке банкинг және қызметтер (CPBS), Инвестициялық және сақтандыру қызметтері (IPS), сондай-ақ Корпоративтік және институционалдық банкинг (CIB).&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Businesses and Expertise |url=https://group.bnpparibas/en/group/our-businesses-and-expertise |website=BNP Paribas Group Website}}&lt;/ref&gt;

BNP Paribas [[Euronext Paris]] қор биржасында листингтен өткен және [[Euro Stoxx 50 қор индексі]]нің құрамына кіреді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.boerse-frankfurt.de/en/equities/indices/euro%20stoxx%2050%20EU0009658145/constituents|title=Constituents|publisher=boerse-frankfurt.de|archive-url=https://web.archive.org/web/20151119171222/http://www.boerse-frankfurt.de/en/equities/indices/euro%2Bstoxx%2B50%2BEU0009658145/constituents|archive-date=19 November 2015|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Жалпы активтері бойынша ол Еуропадағы екінші ірі банк және әлемдегі сегізінші ірі банк болып табылады.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.statista.com/statistics/269845/largest-banks-in-the-world-by-total-assets/|title=Largest banks worldwide as of December 2021, by assets|date=29 August 2022|website=statista.com|publisher=Statista|access-date=21 March 2023}}&lt;/ref&gt; [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]]нан кейін әлемдегі ең ірі бес банктің біріне айналды.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://sbnn.co.uk/2017/09/12/bnp-paribas-became-one-worlds-biggest-banks/|title=How BNP Paribas Became One of the World's Biggest Banks – SBNN|date=12 September 2017|work=SBNN|access-date=18 March 2018|language=en-GB|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180319151057/https://sbnn.co.uk/2017/09/12/bnp-paribas-became-one-worlds-biggest-banks/|archive-date=19 March 2018}}&lt;/ref&gt; [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] оны жүйелік маңызы бар банк ретінде таниды.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=21 November 2022 |title=2022 List of Global Systemically Important Banks (G-SIBs) |url=https://www.fsb.org/2022/11/2022-list-of-global-systemically-important-banks-g-sibs/ |access-date=27 November 2022 |website=www.fsb.org |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Forbes журналының Global 2000 рейтингінде BNP Paribas әлемдегі ең ірі жария компаниялар арасында 33-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Forbes Global 2000 |url=https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=57bdacbb5ac0 |access-date=12 June 2023 |website=[[Forbes]]}}&lt;/ref&gt; 2014 жылдың соңында Еуропалық банктік қадағалау жүйесі күшіне енгеннен бері ол Маңызды институт мәртебесіне ие және соның нәтижесінде [[Еуропалық орталық банк]]тің тікелей қадағалауында.&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}&lt;/ref&gt;

BNP Paribas француз банк тобы болғанымен, топтың 1822 жылы құрылған [[Société Générale de Belgique]] мұрагері болып саналатын Fortis Bank Belgium банкін сатып алуының нәтижесінде [[Бельгия үкіметі]] 2009 жылдан бері оның ірі акционерлерінің бірі болып келеді (2023 жылдың ортасындағы жағдай бойынша үлесі — 5,3%).&lt;ref&gt;{{cite web |website=BNP Paribas |title=BNP Paribas Share |url=https://invest.bnpparibas/en/bnp-paribas-share}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=BNP Paribas |url=https://histoire.bnpparibas/en/pioneering-times-1822-1913/ |title=Pioneering Times: 1822-1913}}&lt;/ref&gt;

[[S&amp;P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, BNP Paribas активтер көлемі бойынша Еуропадағы ең ірі банк болып табылады. Оның активтері 3,279 триллион АҚШ долларын құрайды.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Mones |first=Deza |date=24 April 2026 |title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026 |url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026 |work=S&amp;P Global}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
=== BNP Paribas тобының құрылуы ===
1999 жылы BNP мен [[Société Générale]] қор нарығында күрделі бәсекеге түсті.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=August 6, 1999 |title=La bataille boursière entre la BNP et SG Paribas s'achève aujourd'hui |url=https://www.lesechos.fr/1999/08/la-bataille-boursiere-entre-la-bnp-et-sg-paribas-sacheve-aujourdhui-774247 |website=lesechos.fr}}&lt;/ref&gt; Société Générale Paribas банкін сатып алуға ұсыныс жасаса, BNP Société Générale банкін сатып алуға ұсыныс беріп, сонымен қатар Paribas үшін қарсы ұсыныс жасады. BNP-нің Société Générale-ді сатып алу туралы ұсынысы сәтсіз аяқталды, ал Paribas-ты сатып алу туралы ұсынысы сәтті болды. Соның нәтижесінде BNP мен Paribas 2000 жылғы 23 мамырда бірікті.

2006 жылы BNP Paribas Италиядағы алтыншы ірі банк саналатын [[Banca Nazionale del Lavoro (BNL)]] банкін сатып алды. 2007 жылғы 9 тамызда BNP Paribas субпрайм дағдарысының әсерін мойындаған алғашқы ірі қаржы тобы болып, оған ұшыраған екі инвестициялық қорын жапты. Бұл күн қазір жалпы алғанда [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]]ның басталуы ретінде қарастырылады және банктің жедел әрекеті оны [[UBS]] сияқты Еуропаның басқа да ірі банктерінің тағдырынан сақтап қалды.&lt;ref&gt;{{cite news| url=https://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/banksandfinance/7922946/BNP-Paribas-makes-first-asset-write-back-since-2007.html| title=BNP Paribas makes first asset write back since 2007| author=Harry Wilson| date=3 August 2010| access-date=6 April 2011| work=The Telegraph| location=London| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20111121102607/http://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/banksandfinance/7922946/BNP-Paribas-makes-first-asset-write-back-since-2007.html| archive-date=21 November 2011| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web| publisher=Market Watch| author=Morning Zhou| url=http://www.marketwatch.com/story/asian-stocks-may-fall-on-credit-woes-global-selloff?siteid=rss| title=Asian stocks may fall on credit woes, global sell-off| date=9 August 2007| access-date=6 April 2011| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20110607102347/http://www.marketwatch.com/story/asian-stocks-may-fall-on-credit-woes-global-selloff?siteid=rss| archive-date=7 June 2011| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

=== 2008 жылғы қаржы дағдарысы және сатып алулар ===
2008 жылғы 6 қазанда BNP [[Бельгия]]дағы қиындыққа ұшыраған [[Fortis]] банкінің қызметінің 75%-ын және [[Люксембург]]тегі қызметінің 66%-ын өз бақылауына алды. Оның орнына Бельгия үкіметі жаңа топтың ең ірі акционеріне айналды. Fortis акцияларын сату 12 желтоқсан, жұма күні Апелляциялық соттың шешімімен уақытша тоқтатылды.&lt;ref&gt;{{cite news| work=Le Monde |agency=Reuters| url=http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/10/06/bnp-paribas-prend-le-controle-de-fortis-en-belgique-et-au-luxembourg_1103272_1101386.html| title=BNP-Paribas rachète Fortis en Belgique et au Luxembourg| date=6 October 2008| access-date=6 April 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news| work=De Morgen | url=http://www.demorgen.be/dm/nl/3324/Financiele-crisis/article/detail/551195/2008/12/14/Aandeel-Fortis-blijft-geschorst.dhtml| title=Aandeel Fortis blijft geschorst| date=14 December 2008| access-date=6 April 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news| work=Le monde| url=http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/12/14/affaire-madoff-bnp-paribas-pourrait-perdre-350-millions-d-euros_1131107_1101386.html| title=Affaire Madoff: BNP Paribas pourrait perdre 350 millions d'euros| date=14 December 2008| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20081215054241/http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/12/14/affaire-madoff-bnp-paribas-pourrait-perdre-350-millions-d-euros_1131107_1101386.html| archive-date=15 December 2008| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; 2009 жылғы қаңтардың соңында Бельгия үкіметі мен BNP Fortis Bank Belgium банкіндегі 75%-дық әріптестік туралы келісімге келді. Fortis Insurance Belgium қайтадан Fortis Holding құрамына енгізілді.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=11 March 2009|title=UPDATE 1-BNP Paribas to change Fortis brand|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/bnp-fortis-idINLB38875820090311|access-date=28 October 2021}}&lt;/ref&gt;

11 ақпанда Fortis акционерлері [[Fortis Bank Belgium]] мен Fortis Insurance Belgium BNP Paribas меншігіне өтпеуі тиіс деген шешім қабылдады. Алайда кейіннен сатып алу мәмілесі аяқталып, BNP Paribas банктің 75% үлесіне ие болды және жаңа еншілес компанияның атауын [[BNP Paribas Fortis]] деп өзгертті. Осыдан кейін Fortis Holding құрамында тек Fortis Insurance International қалды. Кейін оның атауы бүкіл Еуропа мен Азияда сақтандыру қызметін көрсететін [[Ageas]] болып өзгертілді. 2024 жылғы сәуірде BNP Paribas компаниясы Fosun International-дың Ageas-тағы 9% үлесін 730 миллион еуроға толық сатып алғаны жарияланды.&lt;ref name=&quot;Easton&quot;&gt;{{Cite web |last=Easton |first=Jonathan |date=2024-04-15 |title=BNP Paribas to acquire 9% stake in Belgian insurer Ageas |url=https://www.fstech.co.uk/fst/BNP_Paribas_To_Acquire_9_Per_Cent_Stake_In_Ageas.php |access-date=2024-04-15 |website=FStech |language=en}}&lt;/ref&gt; Ал Fortis Bank Netherlands Нидерланд үкіметінің иелігінде қалып, кейін оның иелігіндегі басқа ABN AMRO активтерімен біріктіріліп, [[ABN AMRO]] атауын алды.

2009 жылғы мамырда BNP Paribas бұрынғы Fortis Bank Luxembourg болып саналатын BGL банкінің бақылау пакетіне (65,96%) ие болды. Ал Люксембург мемлекеті 34% үлесін сақтап қалды. Соның нәтижесінде BNP Paribas еуроаймақтағы депозиттер көлемі бойынша ең ірі банкке айналды.&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://uk.reuters.com/article/rbssFinancialServicesAndRealEstateNews/idUKLT42693120090429|  url-status=dead| author=Reed Stevenson| title=Fortis asset sale to BNP cleared with Dutch OK| publisher=Reuters| date=29 April 2009| access-date=30 April 2009}}&lt;/ref&gt; 21 қыркүйекте банктің ресми атауы [[BLG BNP Paribas]] болып өзгертілді, ал 2010 жылғы ақпанда BGL BNP Paribas BNP Paribas Luxembourg компаниясының 100% иесі атанды. Бұл біріктіру 2010 жылғы 1 қазанда BNP Paribas Luxembourg қызметінің BGL BNP Paribas операциялық платформаларына енгізілуімен толық аяқталды.&lt;ref name=history&gt;[http://www.bgl.lu/en/bank/corporate/bgl-bnp-paribas/the-bank/the-history.htm &quot;The history of Fortis BGL BNP Paribas&quot;] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110813234044/http://www.bgl.lu/en/bank/corporate/bgl-bnp-paribas/the-bank/the-history.htm |date=13 August 2011 }}, ''BGL BNP Paribas''. Retrieved 9 September 2011&lt;/ref&gt;

=== Қаржы дағдарысынан кейінгі кеңею ===
2013 жылғы желтоқсанда BNP Paribas [[Rabobank]] банкінің Польшадағы еншілес ұйымы [[BGZ Bank]]-ті шамамен 1,4 миллиард АҚШ долларына сатып алу туралы келісімге келді.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.reuters.com/article/us-poland-bgz-idUSBRE9B406T20131205 | title=BNP Paribas agrees to buy Polish Rabobank unit for $1.4 billion | author=Marcin Goclowski | publisher=Reuters | date=5 December 2013 | url-status=live | archive-url=https://web.archive.org/web/20150924191434/http://www.reuters.com/article/2013/12/05/us-poland-bgz-idUSBRE9B406T20131205 | archive-date=24 September 2015 | df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; 2013 жылы [[Thomson Reuters]] агенттігінің қаржы саласындағы жетекші басылымы The International Financing Review (IFR) BNP Paribas-қа «Жыл банкі» сыйлығын табыстады.&lt;ref name=&quot;ifre.com&quot;&gt;Mullin, Keith. (15 February 2012) [http://www.ifre.com/bank-of-the-year-bnp-paribas/21052473.article Bank of the Year: BNP Paribas | All Special Reports] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121216080438/http://www.ifre.com/bank-of-the-year-bnp-paribas/21052473.article |date=16 December 2012 }}. IFRe. Retrieved on 6 December 2013.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;efinancialnews.com&quot;&gt;[http://www.efinancialnews.com/story/2013-01-24/ifr-fund-bnp-paribas-charity-auction-2013 BNP Paribas digs deep at charity auction] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130128112140/http://www.efinancialnews.com/story/2013-01-24/ifr-fund-bnp-paribas-charity-auction-2013 |date=28 January 2013 }}. Efinancialnews.com. Retrieved on 6 December 2013.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;euromoney.com&quot;&gt;[http://www.euromoney.com/Article/3149962/CurrentIssue/87782/And-the-award-for-spelling-goes-to.html?Type=CurrentIssueArticle&amp;ArticleId=3149962&amp;ID=87782 International banking, finance, capital markets news &amp; analysis | Euromoney magazine] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131213203229/http://www.euromoney.com/Article/3149962/CurrentIssue/87782/And-the-award-for-spelling-goes-to.html?Type=CurrentIssueArticle&amp;ArticleId=3149962&amp;ID=87782 |date=13 December 2013 }}. Euromoney.com. Retrieved on 6 December 2013.&lt;/ref&gt; 2014 жылғы қыркүйекте BNP бұқаралық ақпарат құралдарының мәліметінше түпкілікті құны 1,3 миллиард АҚШ долларын құраған мәміле бойынша [[BGZ Bank]]-ті сатып алуды аяқтады.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/us-bnp-paribas-rabobank-idUSKBN0HA1ZW20140915 BNP completes purchase of Bank BGZ from Rabobank] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924204505/http://www.reuters.com/article/2014/09/15/us-bnp-paribas-rabobank-idUSKBN0HA1ZW20140915 |date=24 September 2015 }}. [[Reuters]], 17 September 2014&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;nytimes bnp admits guilt&quot;&gt;{{cite news | url=https://dealbook.nytimes.com/2014/06/30/bnp-paribas-pleads-guilty-in-sanctions-case/ | title=BNP Paribas Admits Guilt and Agrees to Pay $8.9 Billion Fine to U.S. | work=The New York Times | date=30 June 2014 | access-date=1 July 2014 | author=Protess, Ben and Jessica Silver-Greenberg | url-status=live | archive-url=https://web.archive.org/web/20140630202411/http://dealbook.nytimes.com/2014/06/30/bnp-paribas-pleads-guilty-in-sanctions-case/ | archive-date=30 June 2014 | df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.fbi.gov/news/stories/2014/july/bank-guilty-of-violating-u.s.-economic-sanctions/ |title=FBI – Bank Guilty of Violating U.S. Economic Sanctions |publisher=Fbi.gov |access-date=14 July 2014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140715004002/http://www.fbi.gov/news/stories/2014/july/bank-guilty-of-violating-u.s.-economic-sanctions/ |archive-date=15 July 2014 }}&lt;/ref&gt;

2021 жылғы желтоқсанда BNP Paribas АҚШ-тағы бөлшек банкинг бизнесінен шығатынын жариялап, өзінің Bank of the West банкін Bank of Montreal-ға 16,3 миллиард АҚШ долларына сататынын мәлімдеді.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.ft.com/content/a8cd3541-8869-4ef7-ac96-f0c528edbc02 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/https://www.ft.com/content/a8cd3541-8869-4ef7-ac96-f0c528edbc02 |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription|title= BNP Paribas to exit US retail market with $16.3bn Bank of the West sale|work=[[Financial Times]]|date=20 December 2021|author=Sarah White|access-date=20 December 2021}}&lt;/ref&gt;

2023 жылғы қарашада [[HSBC]] Гонконг, Сингапур, Ирландия және Люксембургті қоса алғанда бірнеше нарықтағы хедж-қорларды әкімшілендіру бизнесін BNP Paribas-тың Securities Services бөлімшесіне сатуға келісті.&lt;ref&gt;{{cite news |title=BNP Paribas to acquire HSBC's hedge fund admin business|url=https://www.hedgeweek.com/bnp-paribas-to-acquire-hsbcs-hedge-fund-admin-business/|work=Hedge Week |date=22 November 2023}}&lt;/ref&gt;

2024 жылғы сәуірде BNP Paribas бельгиялық сақтандыру компаниясы [[Ageas]]-тағы [[Fosun International]] компаниясына тиесілі 9% үлесті 730 миллион еуроға толық сатып алды.&lt;ref name=&quot;Easton&quot;/&gt; Кейін BNP Paribas 2025 жылғы ақпанда Ageas-тағы үлесін 15,07%-ға дейін ұлғайтты.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Ageas Tops Belgium's Blue-Chip Index After BNP Paribas Raises Stake |url=https://www.morningstar.com/news/dow-jones/202502192869/ageas-tops-belgiums-blue-chip-index-after-bnp-paribas-raises-stake |date=19 February 2025 |language=en}}&lt;/ref&gt; 2024 жылғы қыркүйекте BNP Paribas [[HSBC]] банкінің Германиядағы жеке банкинг қызметін сатып алды.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=23 September 2024 |title=BNP Paribas signs deal to buy HSBC private banking unit in Germany |url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribas-signs-deal-buy-hsbc-private-banking-unit-germany-2024-09-23//}}&lt;/ref&gt; 2024 жылғы жағдай бойынша BNP Paribas Азияда шамамен 80 миллиард АҚШ доллары көлеміндегі активтерді басқарды. Кеңею бағдарламасы аясында банк [[Morgan Stanley]]-ден Тиффени Ситу, [[Citigroup]]-тен Венди Чан және [[Credit Suisse Group]]-тан Мартин Лоны қоса алғанда 20 жеке банкирді жұмысқа қабылдады.&lt;ref&gt;{{Cite web|language=en|url=https://www.businesstimes.com.sg/international/bnp-paribas-hires-20-private-bankers-asia-wealth-expansion|title=BNP Paribas hires 20 private bankers for Asia wealth expansion|website=The Business Times|date=10 January 2024 |access-date=2024-02-17|archive-date=2024-02-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20240207004014/https://www.businesstimes.com.sg/international/bnp-paribas-hires-20-private-bankers-asia-wealth-expansion}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>6o33nnfwitqs28ypi73ezsf2f359o6s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631994</id>
      <parentid>3631993</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T19:57:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Қаржы дағдарысынан кейінгі кеңею */</comment>
      <origin>3631994</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26804" sha1="63lwrraeb4ydkwp6oilokt3zih4b70h" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = BNP Paribas
 |логотипі           = BNP Paribas logo.svg
 |суреті             = Italiens12.jpg
 |сурет атауы        = BNP Paribas штаб-пәтері, [[Париж]], Франция
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = BNP (Euronext Paris), 0HB5 (LSE), [[CAC 40]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = [[10 наурыз]] [[1848 жыл|1848]] (Comptoir national d'escompte de Paris)&lt;br&gt;[[27 қаңтар]] [[1872 жыл|1872]] (Banque de Paris et des Pays-Bas (Paribas))&lt;br&gt;[[23 мамыр]] [[2000 жыл|2000]] (BNP Paribas ретінде бірігуі)
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = 20 Boulevard des Italiens, [[Париж]], [[Франция]]
 |басты адамдары     = [[Жан Лемьер]] (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;[[Жан-Лоран Боннафе]] (бас атқарушы директор)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестициялық банкинг
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* инвестициялық қорлар
* жеке капитал
* бағалы қағаздар қызметтері
* тәуекелдерді басқару
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = {{plainlist|
* [[BNP Paribas Asset Management]]
* [[Cardif|BNP Paribas Cardif]]
* BNP Paribas Factor
* [[BNP Paribas Fortis]]
* BNP Paribas Real Estate
}}
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{құлдырау}} €132,17 млрд (2025)
 |айналым            = {{өсім}} €51,22 млрд (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} €16,29 млрд (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} €12,225 млрд (2025)
 |активтер           = {{өсім}} €2,793 трлн (2025)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 180 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = {{plainlist|
* Arval
* [[Banca Nazionale del Lavoro]]
* [[Cetelem]]
* [[Hello bank!]]
* [[BMCI]]
}}
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://group.bnpparibas.com
 |Ортаққор           = 
}}
'''BNP Paribas''' (французша айтылуы: {{lang-fr|[beɛnpe paʁiba]}}; кейде '''BNPP''', '''Paribas''' немесе '''BNP''' деп те аталады) — бас кеңсесі [[Париж]]де орналасқан француздық [[Трансұлттық корпорация|көпұлтты]] әмбебап банк және қаржылық қызметтер көрсететін холдингтік компаниясы.&lt;ref&gt;{{cite web |website=thebanker.com |date=9 July 2024 |title=BNP Paribas retains top spot in France's best-performing banks |url=https://www.thebanker.com/BNP-Paribas-retains-top-spot-in-France-s-best-performing-banks-1720566205 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=reuters.com |date=13 June 2024 |title=French banks BNP Paribas and BPCE in payments sector tie-up |url=https://www.reuters.com/business/finance/french-banks-bnp-paribas-bpce-payments-sector-tie-up-2024-06-13/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=rfi.fr |date=23 February 2023 |title=French bank BNP Paribas sued for financing fossil fuel companies |url=https://www.rfi.fr/en/france/20230223-french-bank-bnp-paribas-sued-for-financing-fossil-fuel-companies }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=Forbes |date=17 September 2024 |title=BNP Paribas Profile |url=https://www.forbes.com/companies/bnp-paribas/ }}&lt;/ref&gt; Ол 2000 жылы Францияның жетекші қаржы институттарының екеуі — Banque Nationale de Paris (BNP) және Paribas банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=BNP Paribas |url=http://www.banksfrance.com/bnp-paribas |access-date=4 April 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt; Кейінгі сатып алулар арқылы топ құрамына [[Бельгия]]дағы [[Fortis Bank]], [[Германия]]дағы [[Direkt Anlage Bank]], [[Италия]]дағы [[Banca Nazionale del Lavoro]], [[Люксембург]]тегі [[Banque Générale du Luxembourg]] және [[Түркия]]дағы [[Türk Ekonomi Bankası]] сияқты көптеген ірі қаржы институттары қосылды. Сондай-ақ топтың АҚШ-та 2023 жылға дейін [[Bank of the West]] және 2019 жылға дейін [[First Hawaiian Bank]] еншілес банктері арқылы қызметі болды. 190 мың қызметкері бар банк үш негізгі бизнес бағыты бойынша ұйымдастырылған: Коммерциялық, жеке банкинг және қызметтер (CPBS), Инвестициялық және сақтандыру қызметтері (IPS), сондай-ақ Корпоративтік және институционалдық банкинг (CIB).&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Businesses and Expertise |url=https://group.bnpparibas/en/group/our-businesses-and-expertise |website=BNP Paribas Group Website}}&lt;/ref&gt;

BNP Paribas [[Euronext Paris]] қор биржасында листингтен өткен және [[Euro Stoxx 50 қор индексі]]нің құрамына кіреді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.boerse-frankfurt.de/en/equities/indices/euro%20stoxx%2050%20EU0009658145/constituents|title=Constituents|publisher=boerse-frankfurt.de|archive-url=https://web.archive.org/web/20151119171222/http://www.boerse-frankfurt.de/en/equities/indices/euro%2Bstoxx%2B50%2BEU0009658145/constituents|archive-date=19 November 2015|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Жалпы активтері бойынша ол Еуропадағы екінші ірі банк және әлемдегі сегізінші ірі банк болып табылады.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.statista.com/statistics/269845/largest-banks-in-the-world-by-total-assets/|title=Largest banks worldwide as of December 2021, by assets|date=29 August 2022|website=statista.com|publisher=Statista|access-date=21 March 2023}}&lt;/ref&gt; [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]]нан кейін әлемдегі ең ірі бес банктің біріне айналды.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://sbnn.co.uk/2017/09/12/bnp-paribas-became-one-worlds-biggest-banks/|title=How BNP Paribas Became One of the World's Biggest Banks – SBNN|date=12 September 2017|work=SBNN|access-date=18 March 2018|language=en-GB|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180319151057/https://sbnn.co.uk/2017/09/12/bnp-paribas-became-one-worlds-biggest-banks/|archive-date=19 March 2018}}&lt;/ref&gt; [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] оны жүйелік маңызы бар банк ретінде таниды.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=21 November 2022 |title=2022 List of Global Systemically Important Banks (G-SIBs) |url=https://www.fsb.org/2022/11/2022-list-of-global-systemically-important-banks-g-sibs/ |access-date=27 November 2022 |website=www.fsb.org |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Forbes журналының Global 2000 рейтингінде BNP Paribas әлемдегі ең ірі жария компаниялар арасында 33-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Forbes Global 2000 |url=https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=57bdacbb5ac0 |access-date=12 June 2023 |website=[[Forbes]]}}&lt;/ref&gt; 2014 жылдың соңында Еуропалық банктік қадағалау жүйесі күшіне енгеннен бері ол Маңызды институт мәртебесіне ие және соның нәтижесінде [[Еуропалық орталық банк]]тің тікелей қадағалауында.&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}&lt;/ref&gt;

BNP Paribas француз банк тобы болғанымен, топтың 1822 жылы құрылған [[Société Générale de Belgique]] мұрагері болып саналатын Fortis Bank Belgium банкін сатып алуының нәтижесінде [[Бельгия үкіметі]] 2009 жылдан бері оның ірі акционерлерінің бірі болып келеді (2023 жылдың ортасындағы жағдай бойынша үлесі — 5,3%).&lt;ref&gt;{{cite web |website=BNP Paribas |title=BNP Paribas Share |url=https://invest.bnpparibas/en/bnp-paribas-share}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=BNP Paribas |url=https://histoire.bnpparibas/en/pioneering-times-1822-1913/ |title=Pioneering Times: 1822-1913}}&lt;/ref&gt;

[[S&amp;P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, BNP Paribas активтер көлемі бойынша Еуропадағы ең ірі банк болып табылады. Оның активтері 3,279 триллион АҚШ долларын құрайды.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Mones |first=Deza |date=24 April 2026 |title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026 |url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026 |work=S&amp;P Global}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
=== BNP Paribas тобының құрылуы ===
1999 жылы BNP мен [[Société Générale]] қор нарығында күрделі бәсекеге түсті.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=August 6, 1999 |title=La bataille boursière entre la BNP et SG Paribas s'achève aujourd'hui |url=https://www.lesechos.fr/1999/08/la-bataille-boursiere-entre-la-bnp-et-sg-paribas-sacheve-aujourdhui-774247 |website=lesechos.fr}}&lt;/ref&gt; Société Générale Paribas банкін сатып алуға ұсыныс жасаса, BNP Société Générale банкін сатып алуға ұсыныс беріп, сонымен қатар Paribas үшін қарсы ұсыныс жасады. BNP-нің Société Générale-ді сатып алу туралы ұсынысы сәтсіз аяқталды, ал Paribas-ты сатып алу туралы ұсынысы сәтті болды. Соның нәтижесінде BNP мен Paribas 2000 жылғы 23 мамырда бірікті.

2006 жылы BNP Paribas Италиядағы алтыншы ірі банк саналатын [[Banca Nazionale del Lavoro (BNL)]] банкін сатып алды. 2007 жылғы 9 тамызда BNP Paribas субпрайм дағдарысының әсерін мойындаған алғашқы ірі қаржы тобы болып, оған ұшыраған екі инвестициялық қорын жапты. Бұл күн қазір жалпы алғанда [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]]ның басталуы ретінде қарастырылады және банктің жедел әрекеті оны [[UBS]] сияқты Еуропаның басқа да ірі банктерінің тағдырынан сақтап қалды.&lt;ref&gt;{{cite news| url=https://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/banksandfinance/7922946/BNP-Paribas-makes-first-asset-write-back-since-2007.html| title=BNP Paribas makes first asset write back since 2007| author=Harry Wilson| date=3 August 2010| access-date=6 April 2011| work=The Telegraph| location=London| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20111121102607/http://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/banksandfinance/7922946/BNP-Paribas-makes-first-asset-write-back-since-2007.html| archive-date=21 November 2011| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web| publisher=Market Watch| author=Morning Zhou| url=http://www.marketwatch.com/story/asian-stocks-may-fall-on-credit-woes-global-selloff?siteid=rss| title=Asian stocks may fall on credit woes, global sell-off| date=9 August 2007| access-date=6 April 2011| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20110607102347/http://www.marketwatch.com/story/asian-stocks-may-fall-on-credit-woes-global-selloff?siteid=rss| archive-date=7 June 2011| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

=== 2008 жылғы қаржы дағдарысы және сатып алулар ===
2008 жылғы 6 қазанда BNP [[Бельгия]]дағы қиындыққа ұшыраған [[Fortis]] банкінің қызметінің 75%-ын және [[Люксембург]]тегі қызметінің 66%-ын өз бақылауына алды. Оның орнына Бельгия үкіметі жаңа топтың ең ірі акционеріне айналды. Fortis акцияларын сату 12 желтоқсан, жұма күні Апелляциялық соттың шешімімен уақытша тоқтатылды.&lt;ref&gt;{{cite news| work=Le Monde |agency=Reuters| url=http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/10/06/bnp-paribas-prend-le-controle-de-fortis-en-belgique-et-au-luxembourg_1103272_1101386.html| title=BNP-Paribas rachète Fortis en Belgique et au Luxembourg| date=6 October 2008| access-date=6 April 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news| work=De Morgen | url=http://www.demorgen.be/dm/nl/3324/Financiele-crisis/article/detail/551195/2008/12/14/Aandeel-Fortis-blijft-geschorst.dhtml| title=Aandeel Fortis blijft geschorst| date=14 December 2008| access-date=6 April 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news| work=Le monde| url=http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/12/14/affaire-madoff-bnp-paribas-pourrait-perdre-350-millions-d-euros_1131107_1101386.html| title=Affaire Madoff: BNP Paribas pourrait perdre 350 millions d'euros| date=14 December 2008| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20081215054241/http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/12/14/affaire-madoff-bnp-paribas-pourrait-perdre-350-millions-d-euros_1131107_1101386.html| archive-date=15 December 2008| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; 2009 жылғы қаңтардың соңында Бельгия үкіметі мен BNP Fortis Bank Belgium банкіндегі 75%-дық әріптестік туралы келісімге келді. Fortis Insurance Belgium қайтадан Fortis Holding құрамына енгізілді.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=11 March 2009|title=UPDATE 1-BNP Paribas to change Fortis brand|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/bnp-fortis-idINLB38875820090311|access-date=28 October 2021}}&lt;/ref&gt;

11 ақпанда Fortis акционерлері [[Fortis Bank Belgium]] мен Fortis Insurance Belgium BNP Paribas меншігіне өтпеуі тиіс деген шешім қабылдады. Алайда кейіннен сатып алу мәмілесі аяқталып, BNP Paribas банктің 75% үлесіне ие болды және жаңа еншілес компанияның атауын [[BNP Paribas Fortis]] деп өзгертті. Осыдан кейін Fortis Holding құрамында тек Fortis Insurance International қалды. Кейін оның атауы бүкіл Еуропа мен Азияда сақтандыру қызметін көрсететін [[Ageas]] болып өзгертілді. 2024 жылғы сәуірде BNP Paribas компаниясы Fosun International-дың Ageas-тағы 9% үлесін 730 миллион еуроға толық сатып алғаны жарияланды.&lt;ref name=&quot;Easton&quot;&gt;{{Cite web |last=Easton |first=Jonathan |date=2024-04-15 |title=BNP Paribas to acquire 9% stake in Belgian insurer Ageas |url=https://www.fstech.co.uk/fst/BNP_Paribas_To_Acquire_9_Per_Cent_Stake_In_Ageas.php |access-date=2024-04-15 |website=FStech |language=en}}&lt;/ref&gt; Ал Fortis Bank Netherlands Нидерланд үкіметінің иелігінде қалып, кейін оның иелігіндегі басқа ABN AMRO активтерімен біріктіріліп, [[ABN AMRO]] атауын алды.

2009 жылғы мамырда BNP Paribas бұрынғы Fortis Bank Luxembourg болып саналатын BGL банкінің бақылау пакетіне (65,96%) ие болды. Ал Люксембург мемлекеті 34% үлесін сақтап қалды. Соның нәтижесінде BNP Paribas еуроаймақтағы депозиттер көлемі бойынша ең ірі банкке айналды.&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://uk.reuters.com/article/rbssFinancialServicesAndRealEstateNews/idUKLT42693120090429|  url-status=dead| author=Reed Stevenson| title=Fortis asset sale to BNP cleared with Dutch OK| publisher=Reuters| date=29 April 2009| access-date=30 April 2009}}&lt;/ref&gt; 21 қыркүйекте банктің ресми атауы [[BLG BNP Paribas]] болып өзгертілді, ал 2010 жылғы ақпанда BGL BNP Paribas BNP Paribas Luxembourg компаниясының 100% иесі атанды. Бұл біріктіру 2010 жылғы 1 қазанда BNP Paribas Luxembourg қызметінің BGL BNP Paribas операциялық платформаларына енгізілуімен толық аяқталды.&lt;ref name=history&gt;[http://www.bgl.lu/en/bank/corporate/bgl-bnp-paribas/the-bank/the-history.htm &quot;The history of Fortis BGL BNP Paribas&quot;] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110813234044/http://www.bgl.lu/en/bank/corporate/bgl-bnp-paribas/the-bank/the-history.htm |date=13 August 2011 }}, ''BGL BNP Paribas''. Retrieved 9 September 2011&lt;/ref&gt;

=== Қаржы дағдарысынан кейінгі кеңею ===
2013 жылғы желтоқсанда BNP Paribas [[Rabobank]] банкінің Польшадағы еншілес ұйымы [[BGZ Bank]]-ті шамамен 1,4 миллиард АҚШ долларына сатып алу туралы келісімге келді.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.reuters.com/article/us-poland-bgz-idUSBRE9B406T20131205 | title=BNP Paribas agrees to buy Polish Rabobank unit for $1.4 billion | author=Marcin Goclowski | publisher=Reuters | date=5 December 2013 | url-status=live | archive-url=https://web.archive.org/web/20150924191434/http://www.reuters.com/article/2013/12/05/us-poland-bgz-idUSBRE9B406T20131205 | archive-date=24 September 2015 | df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; 2013 жылы [[Thomson Reuters]] агенттігінің қаржы саласындағы жетекші басылымы The International Financing Review (IFR) BNP Paribas-қа «Жыл банкі» сыйлығын табыстады.&lt;ref name=&quot;ifre.com&quot;&gt;Mullin, Keith. (15 February 2012) [http://www.ifre.com/bank-of-the-year-bnp-paribas/21052473.article Bank of the Year: BNP Paribas | All Special Reports] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121216080438/http://www.ifre.com/bank-of-the-year-bnp-paribas/21052473.article |date=16 December 2012 }}. IFRe. Retrieved on 6 December 2013.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;efinancialnews.com&quot;&gt;[http://www.efinancialnews.com/story/2013-01-24/ifr-fund-bnp-paribas-charity-auction-2013 BNP Paribas digs deep at charity auction] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130128112140/http://www.efinancialnews.com/story/2013-01-24/ifr-fund-bnp-paribas-charity-auction-2013 |date=28 January 2013 }}. Efinancialnews.com. Retrieved on 6 December 2013.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;euromoney.com&quot;&gt;[http://www.euromoney.com/Article/3149962/CurrentIssue/87782/And-the-award-for-spelling-goes-to.html?Type=CurrentIssueArticle&amp;ArticleId=3149962&amp;ID=87782 International banking, finance, capital markets news &amp; analysis | Euromoney magazine] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131213203229/http://www.euromoney.com/Article/3149962/CurrentIssue/87782/And-the-award-for-spelling-goes-to.html?Type=CurrentIssueArticle&amp;ArticleId=3149962&amp;ID=87782 |date=13 December 2013 }}. Euromoney.com. Retrieved on 6 December 2013.&lt;/ref&gt; 2014 жылғы қыркүйекте BNP бұқаралық ақпарат құралдарының мәліметінше түпкілікті құны 1,3 миллиард АҚШ долларын құраған мәміле бойынша [[BGZ Bank]]-ті сатып алуды аяқтады.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/us-bnp-paribas-rabobank-idUSKBN0HA1ZW20140915 BNP completes purchase of Bank BGZ from Rabobank] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924204505/http://www.reuters.com/article/2014/09/15/us-bnp-paribas-rabobank-idUSKBN0HA1ZW20140915 |date=24 September 2015 }}. [[Reuters]], 17 September 2014&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;nytimes bnp admits guilt&quot;&gt;{{cite news | url=https://dealbook.nytimes.com/2014/06/30/bnp-paribas-pleads-guilty-in-sanctions-case/ | title=BNP Paribas Admits Guilt and Agrees to Pay $8.9 Billion Fine to U.S. | work=The New York Times | date=30 June 2014 | access-date=1 July 2014 | author=Protess, Ben and Jessica Silver-Greenberg | url-status=live | archive-url=https://web.archive.org/web/20140630202411/http://dealbook.nytimes.com/2014/06/30/bnp-paribas-pleads-guilty-in-sanctions-case/ | archive-date=30 June 2014 | df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.fbi.gov/news/stories/2014/july/bank-guilty-of-violating-u.s.-economic-sanctions/ |title=FBI – Bank Guilty of Violating U.S. Economic Sanctions |publisher=Fbi.gov |access-date=14 July 2014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140715004002/http://www.fbi.gov/news/stories/2014/july/bank-guilty-of-violating-u.s.-economic-sanctions/ |archive-date=15 July 2014 }}&lt;/ref&gt;

2021 жылғы желтоқсанда BNP Paribas АҚШ-тағы бөлшек банкинг бизнесінен шығатынын жариялап, өзінің Bank of the West банкін Bank of Montreal-ға 16,3 миллиард АҚШ долларына сататынын мәлімдеді.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.ft.com/content/a8cd3541-8869-4ef7-ac96-f0c528edbc02 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/https://www.ft.com/content/a8cd3541-8869-4ef7-ac96-f0c528edbc02 |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription|title= BNP Paribas to exit US retail market with $16.3bn Bank of the West sale|work=[[Financial Times]]|date=20 December 2021|author=Sarah White|access-date=20 December 2021}}&lt;/ref&gt;

2023 жылғы қарашада [[HSBC]] Гонконг, Сингапур, Ирландия және Люксембургті қоса алғанда бірнеше нарықтағы хедж-қорларды әкімшілендіру бизнесін BNP Paribas-тың Securities Services бөлімшесіне сатуға келісті.&lt;ref&gt;{{cite news |title=BNP Paribas to acquire HSBC's hedge fund admin business|url=https://www.hedgeweek.com/bnp-paribas-to-acquire-hsbcs-hedge-fund-admin-business/|work=Hedge Week |date=22 November 2023}}&lt;/ref&gt;

2024 жылғы сәуірде BNP Paribas бельгиялық сақтандыру компаниясы [[Ageas]]-тағы [[Fosun International]] компаниясына тиесілі 9% үлесті 730 миллион еуроға толық сатып алды.&lt;ref name=&quot;Easton&quot;/&gt; Кейін BNP Paribas 2025 жылғы ақпанда Ageas-тағы үлесін 15,07%-ға дейін ұлғайтты.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Ageas Tops Belgium's Blue-Chip Index After BNP Paribas Raises Stake |url=https://www.morningstar.com/news/dow-jones/202502192869/ageas-tops-belgiums-blue-chip-index-after-bnp-paribas-raises-stake |date=19 February 2025 |language=en}}&lt;/ref&gt; 2024 жылғы қыркүйекте BNP Paribas [[HSBC]] банкінің Германиядағы жеке банкинг қызметін сатып алды.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=23 September 2024 |title=BNP Paribas signs deal to buy HSBC private banking unit in Germany |url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribas-signs-deal-buy-hsbc-private-banking-unit-germany-2024-09-23//}}&lt;/ref&gt; 2024 жылғы жағдай бойынша BNP Paribas Азияда шамамен 80 миллиард АҚШ доллары көлеміндегі активтерді басқарды. Кеңею бағдарламасы аясында банк [[Morgan Stanley]]-ден Тиффени Ситу, [[Citigroup]]-тен Венди Чан және [[Credit Suisse Group]]-тан Мартин Лоны қоса алғанда 20 жеке банкирді жұмысқа қабылдады.&lt;ref&gt;{{Cite web|language=en|url=https://www.businesstimes.com.sg/international/bnp-paribas-hires-20-private-bankers-asia-wealth-expansion|title=BNP Paribas hires 20 private bankers for Asia wealth expansion|website=The Business Times|date=10 January 2024 |access-date=2024-02-17|archive-date=2024-02-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20240207004014/https://www.businesstimes.com.sg/international/bnp-paribas-hires-20-private-bankers-asia-wealth-expansion}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы ақпанда BNP Paribas пен [[BPCE]] Estreem бірлескен кәсіпорнын құру туралы келісімді аяқтады. Компания Еуропадағы төлемдерді өңдеу бойынша үздік үш оператордың біріне айналады деп күтілді. Estreem жыл сайын 17 миллиард транзакцияны өңдейді деп болжанып, Франциядағы карталық төлемдер көлемінің 30%-ын қамтитын нарық көшбасшысына айналуы тиіс болды.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=13 February 2025 |title=BNP Paribas and BPCE join forces in payment processing |url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribas-bpce-join-forces-payment-processing-2025-02-13/}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>63lwrraeb4ydkwp6oilokt3zih4b70h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631995</id>
      <parentid>3631994</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T19:59:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Қаржы дағдарысынан кейінгі кеңею */</comment>
      <origin>3631995</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28042" sha1="gmsetjwqbb5mwbbqotomp4xallzyipx" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = BNP Paribas
 |логотипі           = BNP Paribas logo.svg
 |суреті             = Italiens12.jpg
 |сурет атауы        = BNP Paribas штаб-пәтері, [[Париж]], Франция
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = BNP (Euronext Paris), 0HB5 (LSE), [[CAC 40]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = [[10 наурыз]] [[1848 жыл|1848]] (Comptoir national d'escompte de Paris)&lt;br&gt;[[27 қаңтар]] [[1872 жыл|1872]] (Banque de Paris et des Pays-Bas (Paribas))&lt;br&gt;[[23 мамыр]] [[2000 жыл|2000]] (BNP Paribas ретінде бірігуі)
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = 20 Boulevard des Italiens, [[Париж]], [[Франция]]
 |басты адамдары     = [[Жан Лемьер]] (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;[[Жан-Лоран Боннафе]] (бас атқарушы директор)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестициялық банкинг
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* инвестициялық қорлар
* жеке капитал
* бағалы қағаздар қызметтері
* тәуекелдерді басқару
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = {{plainlist|
* [[BNP Paribas Asset Management]]
* [[Cardif|BNP Paribas Cardif]]
* BNP Paribas Factor
* [[BNP Paribas Fortis]]
* BNP Paribas Real Estate
}}
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{құлдырау}} €132,17 млрд (2025)
 |айналым            = {{өсім}} €51,22 млрд (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} €16,29 млрд (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} €12,225 млрд (2025)
 |активтер           = {{өсім}} €2,793 трлн (2025)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 180 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = {{plainlist|
* Arval
* [[Banca Nazionale del Lavoro]]
* [[Cetelem]]
* [[Hello bank!]]
* [[BMCI]]
}}
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://group.bnpparibas.com
 |Ортаққор           = 
}}
'''BNP Paribas''' (французша айтылуы: {{lang-fr|[beɛnpe paʁiba]}}; кейде '''BNPP''', '''Paribas''' немесе '''BNP''' деп те аталады) — бас кеңсесі [[Париж]]де орналасқан француздық [[Трансұлттық корпорация|көпұлтты]] әмбебап банк және қаржылық қызметтер көрсететін холдингтік компаниясы.&lt;ref&gt;{{cite web |website=thebanker.com |date=9 July 2024 |title=BNP Paribas retains top spot in France's best-performing banks |url=https://www.thebanker.com/BNP-Paribas-retains-top-spot-in-France-s-best-performing-banks-1720566205 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=reuters.com |date=13 June 2024 |title=French banks BNP Paribas and BPCE in payments sector tie-up |url=https://www.reuters.com/business/finance/french-banks-bnp-paribas-bpce-payments-sector-tie-up-2024-06-13/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=rfi.fr |date=23 February 2023 |title=French bank BNP Paribas sued for financing fossil fuel companies |url=https://www.rfi.fr/en/france/20230223-french-bank-bnp-paribas-sued-for-financing-fossil-fuel-companies }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=Forbes |date=17 September 2024 |title=BNP Paribas Profile |url=https://www.forbes.com/companies/bnp-paribas/ }}&lt;/ref&gt; Ол 2000 жылы Францияның жетекші қаржы институттарының екеуі — Banque Nationale de Paris (BNP) және Paribas банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=BNP Paribas |url=http://www.banksfrance.com/bnp-paribas |access-date=4 April 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt; Кейінгі сатып алулар арқылы топ құрамына [[Бельгия]]дағы [[Fortis Bank]], [[Германия]]дағы [[Direkt Anlage Bank]], [[Италия]]дағы [[Banca Nazionale del Lavoro]], [[Люксембург]]тегі [[Banque Générale du Luxembourg]] және [[Түркия]]дағы [[Türk Ekonomi Bankası]] сияқты көптеген ірі қаржы институттары қосылды. Сондай-ақ топтың АҚШ-та 2023 жылға дейін [[Bank of the West]] және 2019 жылға дейін [[First Hawaiian Bank]] еншілес банктері арқылы қызметі болды. 190 мың қызметкері бар банк үш негізгі бизнес бағыты бойынша ұйымдастырылған: Коммерциялық, жеке банкинг және қызметтер (CPBS), Инвестициялық және сақтандыру қызметтері (IPS), сондай-ақ Корпоративтік және институционалдық банкинг (CIB).&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Businesses and Expertise |url=https://group.bnpparibas/en/group/our-businesses-and-expertise |website=BNP Paribas Group Website}}&lt;/ref&gt;

BNP Paribas [[Euronext Paris]] қор биржасында листингтен өткен және [[Euro Stoxx 50 қор индексі]]нің құрамына кіреді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.boerse-frankfurt.de/en/equities/indices/euro%20stoxx%2050%20EU0009658145/constituents|title=Constituents|publisher=boerse-frankfurt.de|archive-url=https://web.archive.org/web/20151119171222/http://www.boerse-frankfurt.de/en/equities/indices/euro%2Bstoxx%2B50%2BEU0009658145/constituents|archive-date=19 November 2015|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Жалпы активтері бойынша ол Еуропадағы екінші ірі банк және әлемдегі сегізінші ірі банк болып табылады.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.statista.com/statistics/269845/largest-banks-in-the-world-by-total-assets/|title=Largest banks worldwide as of December 2021, by assets|date=29 August 2022|website=statista.com|publisher=Statista|access-date=21 March 2023}}&lt;/ref&gt; [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]]нан кейін әлемдегі ең ірі бес банктің біріне айналды.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://sbnn.co.uk/2017/09/12/bnp-paribas-became-one-worlds-biggest-banks/|title=How BNP Paribas Became One of the World's Biggest Banks – SBNN|date=12 September 2017|work=SBNN|access-date=18 March 2018|language=en-GB|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180319151057/https://sbnn.co.uk/2017/09/12/bnp-paribas-became-one-worlds-biggest-banks/|archive-date=19 March 2018}}&lt;/ref&gt; [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] оны жүйелік маңызы бар банк ретінде таниды.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=21 November 2022 |title=2022 List of Global Systemically Important Banks (G-SIBs) |url=https://www.fsb.org/2022/11/2022-list-of-global-systemically-important-banks-g-sibs/ |access-date=27 November 2022 |website=www.fsb.org |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Forbes журналының Global 2000 рейтингінде BNP Paribas әлемдегі ең ірі жария компаниялар арасында 33-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Forbes Global 2000 |url=https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=57bdacbb5ac0 |access-date=12 June 2023 |website=[[Forbes]]}}&lt;/ref&gt; 2014 жылдың соңында Еуропалық банктік қадағалау жүйесі күшіне енгеннен бері ол Маңызды институт мәртебесіне ие және соның нәтижесінде [[Еуропалық орталық банк]]тің тікелей қадағалауында.&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}&lt;/ref&gt;

BNP Paribas француз банк тобы болғанымен, топтың 1822 жылы құрылған [[Société Générale de Belgique]] мұрагері болып саналатын Fortis Bank Belgium банкін сатып алуының нәтижесінде [[Бельгия үкіметі]] 2009 жылдан бері оның ірі акционерлерінің бірі болып келеді (2023 жылдың ортасындағы жағдай бойынша үлесі — 5,3%).&lt;ref&gt;{{cite web |website=BNP Paribas |title=BNP Paribas Share |url=https://invest.bnpparibas/en/bnp-paribas-share}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=BNP Paribas |url=https://histoire.bnpparibas/en/pioneering-times-1822-1913/ |title=Pioneering Times: 1822-1913}}&lt;/ref&gt;

[[S&amp;P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, BNP Paribas активтер көлемі бойынша Еуропадағы ең ірі банк болып табылады. Оның активтері 3,279 триллион АҚШ долларын құрайды.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Mones |first=Deza |date=24 April 2026 |title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026 |url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026 |work=S&amp;P Global}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
=== BNP Paribas тобының құрылуы ===
1999 жылы BNP мен [[Société Générale]] қор нарығында күрделі бәсекеге түсті.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=August 6, 1999 |title=La bataille boursière entre la BNP et SG Paribas s'achève aujourd'hui |url=https://www.lesechos.fr/1999/08/la-bataille-boursiere-entre-la-bnp-et-sg-paribas-sacheve-aujourdhui-774247 |website=lesechos.fr}}&lt;/ref&gt; Société Générale Paribas банкін сатып алуға ұсыныс жасаса, BNP Société Générale банкін сатып алуға ұсыныс беріп, сонымен қатар Paribas үшін қарсы ұсыныс жасады. BNP-нің Société Générale-ді сатып алу туралы ұсынысы сәтсіз аяқталды, ал Paribas-ты сатып алу туралы ұсынысы сәтті болды. Соның нәтижесінде BNP мен Paribas 2000 жылғы 23 мамырда бірікті.

2006 жылы BNP Paribas Италиядағы алтыншы ірі банк саналатын [[Banca Nazionale del Lavoro (BNL)]] банкін сатып алды. 2007 жылғы 9 тамызда BNP Paribas субпрайм дағдарысының әсерін мойындаған алғашқы ірі қаржы тобы болып, оған ұшыраған екі инвестициялық қорын жапты. Бұл күн қазір жалпы алғанда [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]]ның басталуы ретінде қарастырылады және банктің жедел әрекеті оны [[UBS]] сияқты Еуропаның басқа да ірі банктерінің тағдырынан сақтап қалды.&lt;ref&gt;{{cite news| url=https://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/banksandfinance/7922946/BNP-Paribas-makes-first-asset-write-back-since-2007.html| title=BNP Paribas makes first asset write back since 2007| author=Harry Wilson| date=3 August 2010| access-date=6 April 2011| work=The Telegraph| location=London| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20111121102607/http://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/banksandfinance/7922946/BNP-Paribas-makes-first-asset-write-back-since-2007.html| archive-date=21 November 2011| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web| publisher=Market Watch| author=Morning Zhou| url=http://www.marketwatch.com/story/asian-stocks-may-fall-on-credit-woes-global-selloff?siteid=rss| title=Asian stocks may fall on credit woes, global sell-off| date=9 August 2007| access-date=6 April 2011| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20110607102347/http://www.marketwatch.com/story/asian-stocks-may-fall-on-credit-woes-global-selloff?siteid=rss| archive-date=7 June 2011| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

=== 2008 жылғы қаржы дағдарысы және сатып алулар ===
2008 жылғы 6 қазанда BNP [[Бельгия]]дағы қиындыққа ұшыраған [[Fortis]] банкінің қызметінің 75%-ын және [[Люксембург]]тегі қызметінің 66%-ын өз бақылауына алды. Оның орнына Бельгия үкіметі жаңа топтың ең ірі акционеріне айналды. Fortis акцияларын сату 12 желтоқсан, жұма күні Апелляциялық соттың шешімімен уақытша тоқтатылды.&lt;ref&gt;{{cite news| work=Le Monde |agency=Reuters| url=http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/10/06/bnp-paribas-prend-le-controle-de-fortis-en-belgique-et-au-luxembourg_1103272_1101386.html| title=BNP-Paribas rachète Fortis en Belgique et au Luxembourg| date=6 October 2008| access-date=6 April 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news| work=De Morgen | url=http://www.demorgen.be/dm/nl/3324/Financiele-crisis/article/detail/551195/2008/12/14/Aandeel-Fortis-blijft-geschorst.dhtml| title=Aandeel Fortis blijft geschorst| date=14 December 2008| access-date=6 April 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news| work=Le monde| url=http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/12/14/affaire-madoff-bnp-paribas-pourrait-perdre-350-millions-d-euros_1131107_1101386.html| title=Affaire Madoff: BNP Paribas pourrait perdre 350 millions d'euros| date=14 December 2008| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20081215054241/http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/12/14/affaire-madoff-bnp-paribas-pourrait-perdre-350-millions-d-euros_1131107_1101386.html| archive-date=15 December 2008| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; 2009 жылғы қаңтардың соңында Бельгия үкіметі мен BNP Fortis Bank Belgium банкіндегі 75%-дық әріптестік туралы келісімге келді. Fortis Insurance Belgium қайтадан Fortis Holding құрамына енгізілді.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=11 March 2009|title=UPDATE 1-BNP Paribas to change Fortis brand|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/bnp-fortis-idINLB38875820090311|access-date=28 October 2021}}&lt;/ref&gt;

11 ақпанда Fortis акционерлері [[Fortis Bank Belgium]] мен Fortis Insurance Belgium BNP Paribas меншігіне өтпеуі тиіс деген шешім қабылдады. Алайда кейіннен сатып алу мәмілесі аяқталып, BNP Paribas банктің 75% үлесіне ие болды және жаңа еншілес компанияның атауын [[BNP Paribas Fortis]] деп өзгертті. Осыдан кейін Fortis Holding құрамында тек Fortis Insurance International қалды. Кейін оның атауы бүкіл Еуропа мен Азияда сақтандыру қызметін көрсететін [[Ageas]] болып өзгертілді. 2024 жылғы сәуірде BNP Paribas компаниясы Fosun International-дың Ageas-тағы 9% үлесін 730 миллион еуроға толық сатып алғаны жарияланды.&lt;ref name=&quot;Easton&quot;&gt;{{Cite web |last=Easton |first=Jonathan |date=2024-04-15 |title=BNP Paribas to acquire 9% stake in Belgian insurer Ageas |url=https://www.fstech.co.uk/fst/BNP_Paribas_To_Acquire_9_Per_Cent_Stake_In_Ageas.php |access-date=2024-04-15 |website=FStech |language=en}}&lt;/ref&gt; Ал Fortis Bank Netherlands Нидерланд үкіметінің иелігінде қалып, кейін оның иелігіндегі басқа ABN AMRO активтерімен біріктіріліп, [[ABN AMRO]] атауын алды.

2009 жылғы мамырда BNP Paribas бұрынғы Fortis Bank Luxembourg болып саналатын BGL банкінің бақылау пакетіне (65,96%) ие болды. Ал Люксембург мемлекеті 34% үлесін сақтап қалды. Соның нәтижесінде BNP Paribas еуроаймақтағы депозиттер көлемі бойынша ең ірі банкке айналды.&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://uk.reuters.com/article/rbssFinancialServicesAndRealEstateNews/idUKLT42693120090429|  url-status=dead| author=Reed Stevenson| title=Fortis asset sale to BNP cleared with Dutch OK| publisher=Reuters| date=29 April 2009| access-date=30 April 2009}}&lt;/ref&gt; 21 қыркүйекте банктің ресми атауы [[BLG BNP Paribas]] болып өзгертілді, ал 2010 жылғы ақпанда BGL BNP Paribas BNP Paribas Luxembourg компаниясының 100% иесі атанды. Бұл біріктіру 2010 жылғы 1 қазанда BNP Paribas Luxembourg қызметінің BGL BNP Paribas операциялық платформаларына енгізілуімен толық аяқталды.&lt;ref name=history&gt;[http://www.bgl.lu/en/bank/corporate/bgl-bnp-paribas/the-bank/the-history.htm &quot;The history of Fortis BGL BNP Paribas&quot;] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110813234044/http://www.bgl.lu/en/bank/corporate/bgl-bnp-paribas/the-bank/the-history.htm |date=13 August 2011 }}, ''BGL BNP Paribas''. Retrieved 9 September 2011&lt;/ref&gt;

=== Қаржы дағдарысынан кейінгі кеңею ===
2013 жылғы желтоқсанда BNP Paribas [[Rabobank]] банкінің Польшадағы еншілес ұйымы [[BGZ Bank]]-ті шамамен 1,4 миллиард АҚШ долларына сатып алу туралы келісімге келді.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.reuters.com/article/us-poland-bgz-idUSBRE9B406T20131205 | title=BNP Paribas agrees to buy Polish Rabobank unit for $1.4 billion | author=Marcin Goclowski | publisher=Reuters | date=5 December 2013 | url-status=live | archive-url=https://web.archive.org/web/20150924191434/http://www.reuters.com/article/2013/12/05/us-poland-bgz-idUSBRE9B406T20131205 | archive-date=24 September 2015 | df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; 2013 жылы [[Thomson Reuters]] агенттігінің қаржы саласындағы жетекші басылымы The International Financing Review (IFR) BNP Paribas-қа «Жыл банкі» сыйлығын табыстады.&lt;ref name=&quot;ifre.com&quot;&gt;Mullin, Keith. (15 February 2012) [http://www.ifre.com/bank-of-the-year-bnp-paribas/21052473.article Bank of the Year: BNP Paribas | All Special Reports] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121216080438/http://www.ifre.com/bank-of-the-year-bnp-paribas/21052473.article |date=16 December 2012 }}. IFRe. Retrieved on 6 December 2013.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;efinancialnews.com&quot;&gt;[http://www.efinancialnews.com/story/2013-01-24/ifr-fund-bnp-paribas-charity-auction-2013 BNP Paribas digs deep at charity auction] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130128112140/http://www.efinancialnews.com/story/2013-01-24/ifr-fund-bnp-paribas-charity-auction-2013 |date=28 January 2013 }}. Efinancialnews.com. Retrieved on 6 December 2013.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;euromoney.com&quot;&gt;[http://www.euromoney.com/Article/3149962/CurrentIssue/87782/And-the-award-for-spelling-goes-to.html?Type=CurrentIssueArticle&amp;ArticleId=3149962&amp;ID=87782 International banking, finance, capital markets news &amp; analysis | Euromoney magazine] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131213203229/http://www.euromoney.com/Article/3149962/CurrentIssue/87782/And-the-award-for-spelling-goes-to.html?Type=CurrentIssueArticle&amp;ArticleId=3149962&amp;ID=87782 |date=13 December 2013 }}. Euromoney.com. Retrieved on 6 December 2013.&lt;/ref&gt; 2014 жылғы қыркүйекте BNP бұқаралық ақпарат құралдарының мәліметінше түпкілікті құны 1,3 миллиард АҚШ долларын құраған мәміле бойынша [[BGZ Bank]]-ті сатып алуды аяқтады.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/us-bnp-paribas-rabobank-idUSKBN0HA1ZW20140915 BNP completes purchase of Bank BGZ from Rabobank] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924204505/http://www.reuters.com/article/2014/09/15/us-bnp-paribas-rabobank-idUSKBN0HA1ZW20140915 |date=24 September 2015 }}. [[Reuters]], 17 September 2014&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;nytimes bnp admits guilt&quot;&gt;{{cite news | url=https://dealbook.nytimes.com/2014/06/30/bnp-paribas-pleads-guilty-in-sanctions-case/ | title=BNP Paribas Admits Guilt and Agrees to Pay $8.9 Billion Fine to U.S. | work=The New York Times | date=30 June 2014 | access-date=1 July 2014 | author=Protess, Ben and Jessica Silver-Greenberg | url-status=live | archive-url=https://web.archive.org/web/20140630202411/http://dealbook.nytimes.com/2014/06/30/bnp-paribas-pleads-guilty-in-sanctions-case/ | archive-date=30 June 2014 | df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.fbi.gov/news/stories/2014/july/bank-guilty-of-violating-u.s.-economic-sanctions/ |title=FBI – Bank Guilty of Violating U.S. Economic Sanctions |publisher=Fbi.gov |access-date=14 July 2014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140715004002/http://www.fbi.gov/news/stories/2014/july/bank-guilty-of-violating-u.s.-economic-sanctions/ |archive-date=15 July 2014 }}&lt;/ref&gt;

2021 жылғы желтоқсанда BNP Paribas АҚШ-тағы бөлшек банкинг бизнесінен шығатынын жариялап, өзінің Bank of the West банкін Bank of Montreal-ға 16,3 миллиард АҚШ долларына сататынын мәлімдеді.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.ft.com/content/a8cd3541-8869-4ef7-ac96-f0c528edbc02 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/https://www.ft.com/content/a8cd3541-8869-4ef7-ac96-f0c528edbc02 |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription|title= BNP Paribas to exit US retail market with $16.3bn Bank of the West sale|work=[[Financial Times]]|date=20 December 2021|author=Sarah White|access-date=20 December 2021}}&lt;/ref&gt;

2023 жылғы қарашада [[HSBC]] Гонконг, Сингапур, Ирландия және Люксембургті қоса алғанда бірнеше нарықтағы хедж-қорларды әкімшілендіру бизнесін BNP Paribas-тың Securities Services бөлімшесіне сатуға келісті.&lt;ref&gt;{{cite news |title=BNP Paribas to acquire HSBC's hedge fund admin business|url=https://www.hedgeweek.com/bnp-paribas-to-acquire-hsbcs-hedge-fund-admin-business/|work=Hedge Week |date=22 November 2023}}&lt;/ref&gt;

2024 жылғы сәуірде BNP Paribas бельгиялық сақтандыру компаниясы [[Ageas]]-тағы [[Fosun International]] компаниясына тиесілі 9% үлесті 730 миллион еуроға толық сатып алды.&lt;ref name=&quot;Easton&quot;/&gt; Кейін BNP Paribas 2025 жылғы ақпанда Ageas-тағы үлесін 15,07%-ға дейін ұлғайтты.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Ageas Tops Belgium's Blue-Chip Index After BNP Paribas Raises Stake |url=https://www.morningstar.com/news/dow-jones/202502192869/ageas-tops-belgiums-blue-chip-index-after-bnp-paribas-raises-stake |date=19 February 2025 |language=en}}&lt;/ref&gt; 2024 жылғы қыркүйекте BNP Paribas [[HSBC]] банкінің Германиядағы жеке банкинг қызметін сатып алды.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=23 September 2024 |title=BNP Paribas signs deal to buy HSBC private banking unit in Germany |url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribas-signs-deal-buy-hsbc-private-banking-unit-germany-2024-09-23//}}&lt;/ref&gt; 2024 жылғы жағдай бойынша BNP Paribas Азияда шамамен 80 миллиард АҚШ доллары көлеміндегі активтерді басқарды. Кеңею бағдарламасы аясында банк [[Morgan Stanley]]-ден Тиффени Ситу, [[Citigroup]]-тен Венди Чан және [[Credit Suisse Group]]-тан Мартин Лоны қоса алғанда 20 жеке банкирді жұмысқа қабылдады.&lt;ref&gt;{{Cite web|language=en|url=https://www.businesstimes.com.sg/international/bnp-paribas-hires-20-private-bankers-asia-wealth-expansion|title=BNP Paribas hires 20 private bankers for Asia wealth expansion|website=The Business Times|date=10 January 2024 |access-date=2024-02-17|archive-date=2024-02-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20240207004014/https://www.businesstimes.com.sg/international/bnp-paribas-hires-20-private-bankers-asia-wealth-expansion}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы ақпанда BNP Paribas пен [[BPCE]] Estreem бірлескен кәсіпорнын құру туралы келісімді аяқтады. Компания Еуропадағы төлемдерді өңдеу бойынша үздік үш оператордың біріне айналады деп күтілді. Estreem жыл сайын 17 миллиард транзакцияны өңдейді деп болжанып, Франциядағы карталық төлемдер көлемінің 30%-ын қамтитын нарық көшбасшысына айналуы тиіс болды.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=13 February 2025 |title=BNP Paribas and BPCE join forces in payment processing |url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribas-bpce-join-forces-payment-processing-2025-02-13/}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы ақпанда Карин Делвалле BNP Paribas-тың Оңтүстік-Шығыс Азия бойынша жаңа өңірлік басшысы әрі Сингапурдағы филиалының бас атқарушы директоры болып тағайындалды. Бұған дейін BNP Paribas-тың Австралия мен Жаңа Зеландиядағы бас атқарушы директоры болған Делвалле енді Сингапур, Малайзия, Индонезия, Таиланд және Вьетнамдағы операцияларға жетекшілік етіп, өсім стратегиясын іске асыруға және клиенттермен қарым-қатынасты нығайтуға жауапты болды. Сонымен қатар ол Австралия мен Жаңа Зеландиядағы қызметтерге қадағалауын жалғастырады.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=5 February 2025 |title=BNP Paribas appoints Karine Delvallee as new regional head for Southeast Asia |url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribas-appoints-karine-delvallee-new-regional-head-southeast-asia-2025-02-05/}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>gmsetjwqbb5mwbbqotomp4xallzyipx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631996</id>
      <parentid>3631995</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T20:00:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Қаржы дағдарысынан кейінгі кеңею */</comment>
      <origin>3631996</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29005" sha1="7ein90o0rneeh1wsoh24mchq5gqnf5v" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = BNP Paribas
 |логотипі           = BNP Paribas logo.svg
 |суреті             = Italiens12.jpg
 |сурет атауы        = BNP Paribas штаб-пәтері, [[Париж]], Франция
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = BNP (Euronext Paris), 0HB5 (LSE), [[CAC 40]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = [[10 наурыз]] [[1848 жыл|1848]] (Comptoir national d'escompte de Paris)&lt;br&gt;[[27 қаңтар]] [[1872 жыл|1872]] (Banque de Paris et des Pays-Bas (Paribas))&lt;br&gt;[[23 мамыр]] [[2000 жыл|2000]] (BNP Paribas ретінде бірігуі)
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = 20 Boulevard des Italiens, [[Париж]], [[Франция]]
 |басты адамдары     = [[Жан Лемьер]] (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;[[Жан-Лоран Боннафе]] (бас атқарушы директор)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестициялық банкинг
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* инвестициялық қорлар
* жеке капитал
* бағалы қағаздар қызметтері
* тәуекелдерді басқару
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = {{plainlist|
* [[BNP Paribas Asset Management]]
* [[Cardif|BNP Paribas Cardif]]
* BNP Paribas Factor
* [[BNP Paribas Fortis]]
* BNP Paribas Real Estate
}}
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{құлдырау}} €132,17 млрд (2025)
 |айналым            = {{өсім}} €51,22 млрд (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} €16,29 млрд (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} €12,225 млрд (2025)
 |активтер           = {{өсім}} €2,793 трлн (2025)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 180 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = {{plainlist|
* Arval
* [[Banca Nazionale del Lavoro]]
* [[Cetelem]]
* [[Hello bank!]]
* [[BMCI]]
}}
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://group.bnpparibas.com
 |Ортаққор           = 
}}
'''BNP Paribas''' (французша айтылуы: {{lang-fr|[beɛnpe paʁiba]}}; кейде '''BNPP''', '''Paribas''' немесе '''BNP''' деп те аталады) — бас кеңсесі [[Париж]]де орналасқан француздық [[Трансұлттық корпорация|көпұлтты]] әмбебап банк және қаржылық қызметтер көрсететін холдингтік компаниясы.&lt;ref&gt;{{cite web |website=thebanker.com |date=9 July 2024 |title=BNP Paribas retains top spot in France's best-performing banks |url=https://www.thebanker.com/BNP-Paribas-retains-top-spot-in-France-s-best-performing-banks-1720566205 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=reuters.com |date=13 June 2024 |title=French banks BNP Paribas and BPCE in payments sector tie-up |url=https://www.reuters.com/business/finance/french-banks-bnp-paribas-bpce-payments-sector-tie-up-2024-06-13/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=rfi.fr |date=23 February 2023 |title=French bank BNP Paribas sued for financing fossil fuel companies |url=https://www.rfi.fr/en/france/20230223-french-bank-bnp-paribas-sued-for-financing-fossil-fuel-companies }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=Forbes |date=17 September 2024 |title=BNP Paribas Profile |url=https://www.forbes.com/companies/bnp-paribas/ }}&lt;/ref&gt; Ол 2000 жылы Францияның жетекші қаржы институттарының екеуі — Banque Nationale de Paris (BNP) және Paribas банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=BNP Paribas |url=http://www.banksfrance.com/bnp-paribas |access-date=4 April 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt; Кейінгі сатып алулар арқылы топ құрамына [[Бельгия]]дағы [[Fortis Bank]], [[Германия]]дағы [[Direkt Anlage Bank]], [[Италия]]дағы [[Banca Nazionale del Lavoro]], [[Люксембург]]тегі [[Banque Générale du Luxembourg]] және [[Түркия]]дағы [[Türk Ekonomi Bankası]] сияқты көптеген ірі қаржы институттары қосылды. Сондай-ақ топтың АҚШ-та 2023 жылға дейін [[Bank of the West]] және 2019 жылға дейін [[First Hawaiian Bank]] еншілес банктері арқылы қызметі болды. 190 мың қызметкері бар банк үш негізгі бизнес бағыты бойынша ұйымдастырылған: Коммерциялық, жеке банкинг және қызметтер (CPBS), Инвестициялық және сақтандыру қызметтері (IPS), сондай-ақ Корпоративтік және институционалдық банкинг (CIB).&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Businesses and Expertise |url=https://group.bnpparibas/en/group/our-businesses-and-expertise |website=BNP Paribas Group Website}}&lt;/ref&gt;

BNP Paribas [[Euronext Paris]] қор биржасында листингтен өткен және [[Euro Stoxx 50 қор индексі]]нің құрамына кіреді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.boerse-frankfurt.de/en/equities/indices/euro%20stoxx%2050%20EU0009658145/constituents|title=Constituents|publisher=boerse-frankfurt.de|archive-url=https://web.archive.org/web/20151119171222/http://www.boerse-frankfurt.de/en/equities/indices/euro%2Bstoxx%2B50%2BEU0009658145/constituents|archive-date=19 November 2015|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Жалпы активтері бойынша ол Еуропадағы екінші ірі банк және әлемдегі сегізінші ірі банк болып табылады.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.statista.com/statistics/269845/largest-banks-in-the-world-by-total-assets/|title=Largest banks worldwide as of December 2021, by assets|date=29 August 2022|website=statista.com|publisher=Statista|access-date=21 March 2023}}&lt;/ref&gt; [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]]нан кейін әлемдегі ең ірі бес банктің біріне айналды.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://sbnn.co.uk/2017/09/12/bnp-paribas-became-one-worlds-biggest-banks/|title=How BNP Paribas Became One of the World's Biggest Banks – SBNN|date=12 September 2017|work=SBNN|access-date=18 March 2018|language=en-GB|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180319151057/https://sbnn.co.uk/2017/09/12/bnp-paribas-became-one-worlds-biggest-banks/|archive-date=19 March 2018}}&lt;/ref&gt; [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] оны жүйелік маңызы бар банк ретінде таниды.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=21 November 2022 |title=2022 List of Global Systemically Important Banks (G-SIBs) |url=https://www.fsb.org/2022/11/2022-list-of-global-systemically-important-banks-g-sibs/ |access-date=27 November 2022 |website=www.fsb.org |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Forbes журналының Global 2000 рейтингінде BNP Paribas әлемдегі ең ірі жария компаниялар арасында 33-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Forbes Global 2000 |url=https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=57bdacbb5ac0 |access-date=12 June 2023 |website=[[Forbes]]}}&lt;/ref&gt; 2014 жылдың соңында Еуропалық банктік қадағалау жүйесі күшіне енгеннен бері ол Маңызды институт мәртебесіне ие және соның нәтижесінде [[Еуропалық орталық банк]]тің тікелей қадағалауында.&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}&lt;/ref&gt;

BNP Paribas француз банк тобы болғанымен, топтың 1822 жылы құрылған [[Société Générale de Belgique]] мұрагері болып саналатын Fortis Bank Belgium банкін сатып алуының нәтижесінде [[Бельгия үкіметі]] 2009 жылдан бері оның ірі акционерлерінің бірі болып келеді (2023 жылдың ортасындағы жағдай бойынша үлесі — 5,3%).&lt;ref&gt;{{cite web |website=BNP Paribas |title=BNP Paribas Share |url=https://invest.bnpparibas/en/bnp-paribas-share}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=BNP Paribas |url=https://histoire.bnpparibas/en/pioneering-times-1822-1913/ |title=Pioneering Times: 1822-1913}}&lt;/ref&gt;

[[S&amp;P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, BNP Paribas активтер көлемі бойынша Еуропадағы ең ірі банк болып табылады. Оның активтері 3,279 триллион АҚШ долларын құрайды.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Mones |first=Deza |date=24 April 2026 |title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026 |url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026 |work=S&amp;P Global}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
=== BNP Paribas тобының құрылуы ===
1999 жылы BNP мен [[Société Générale]] қор нарығында күрделі бәсекеге түсті.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=August 6, 1999 |title=La bataille boursière entre la BNP et SG Paribas s'achève aujourd'hui |url=https://www.lesechos.fr/1999/08/la-bataille-boursiere-entre-la-bnp-et-sg-paribas-sacheve-aujourdhui-774247 |website=lesechos.fr}}&lt;/ref&gt; Société Générale Paribas банкін сатып алуға ұсыныс жасаса, BNP Société Générale банкін сатып алуға ұсыныс беріп, сонымен қатар Paribas үшін қарсы ұсыныс жасады. BNP-нің Société Générale-ді сатып алу туралы ұсынысы сәтсіз аяқталды, ал Paribas-ты сатып алу туралы ұсынысы сәтті болды. Соның нәтижесінде BNP мен Paribas 2000 жылғы 23 мамырда бірікті.

2006 жылы BNP Paribas Италиядағы алтыншы ірі банк саналатын [[Banca Nazionale del Lavoro (BNL)]] банкін сатып алды. 2007 жылғы 9 тамызда BNP Paribas субпрайм дағдарысының әсерін мойындаған алғашқы ірі қаржы тобы болып, оған ұшыраған екі инвестициялық қорын жапты. Бұл күн қазір жалпы алғанда [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]]ның басталуы ретінде қарастырылады және банктің жедел әрекеті оны [[UBS]] сияқты Еуропаның басқа да ірі банктерінің тағдырынан сақтап қалды.&lt;ref&gt;{{cite news| url=https://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/banksandfinance/7922946/BNP-Paribas-makes-first-asset-write-back-since-2007.html| title=BNP Paribas makes first asset write back since 2007| author=Harry Wilson| date=3 August 2010| access-date=6 April 2011| work=The Telegraph| location=London| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20111121102607/http://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/banksandfinance/7922946/BNP-Paribas-makes-first-asset-write-back-since-2007.html| archive-date=21 November 2011| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web| publisher=Market Watch| author=Morning Zhou| url=http://www.marketwatch.com/story/asian-stocks-may-fall-on-credit-woes-global-selloff?siteid=rss| title=Asian stocks may fall on credit woes, global sell-off| date=9 August 2007| access-date=6 April 2011| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20110607102347/http://www.marketwatch.com/story/asian-stocks-may-fall-on-credit-woes-global-selloff?siteid=rss| archive-date=7 June 2011| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

=== 2008 жылғы қаржы дағдарысы және сатып алулар ===
2008 жылғы 6 қазанда BNP [[Бельгия]]дағы қиындыққа ұшыраған [[Fortis]] банкінің қызметінің 75%-ын және [[Люксембург]]тегі қызметінің 66%-ын өз бақылауына алды. Оның орнына Бельгия үкіметі жаңа топтың ең ірі акционеріне айналды. Fortis акцияларын сату 12 желтоқсан, жұма күні Апелляциялық соттың шешімімен уақытша тоқтатылды.&lt;ref&gt;{{cite news| work=Le Monde |agency=Reuters| url=http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/10/06/bnp-paribas-prend-le-controle-de-fortis-en-belgique-et-au-luxembourg_1103272_1101386.html| title=BNP-Paribas rachète Fortis en Belgique et au Luxembourg| date=6 October 2008| access-date=6 April 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news| work=De Morgen | url=http://www.demorgen.be/dm/nl/3324/Financiele-crisis/article/detail/551195/2008/12/14/Aandeel-Fortis-blijft-geschorst.dhtml| title=Aandeel Fortis blijft geschorst| date=14 December 2008| access-date=6 April 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news| work=Le monde| url=http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/12/14/affaire-madoff-bnp-paribas-pourrait-perdre-350-millions-d-euros_1131107_1101386.html| title=Affaire Madoff: BNP Paribas pourrait perdre 350 millions d'euros| date=14 December 2008| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20081215054241/http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/12/14/affaire-madoff-bnp-paribas-pourrait-perdre-350-millions-d-euros_1131107_1101386.html| archive-date=15 December 2008| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; 2009 жылғы қаңтардың соңында Бельгия үкіметі мен BNP Fortis Bank Belgium банкіндегі 75%-дық әріптестік туралы келісімге келді. Fortis Insurance Belgium қайтадан Fortis Holding құрамына енгізілді.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=11 March 2009|title=UPDATE 1-BNP Paribas to change Fortis brand|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/bnp-fortis-idINLB38875820090311|access-date=28 October 2021}}&lt;/ref&gt;

11 ақпанда Fortis акционерлері [[Fortis Bank Belgium]] мен Fortis Insurance Belgium BNP Paribas меншігіне өтпеуі тиіс деген шешім қабылдады. Алайда кейіннен сатып алу мәмілесі аяқталып, BNP Paribas банктің 75% үлесіне ие болды және жаңа еншілес компанияның атауын [[BNP Paribas Fortis]] деп өзгертті. Осыдан кейін Fortis Holding құрамында тек Fortis Insurance International қалды. Кейін оның атауы бүкіл Еуропа мен Азияда сақтандыру қызметін көрсететін [[Ageas]] болып өзгертілді. 2024 жылғы сәуірде BNP Paribas компаниясы Fosun International-дың Ageas-тағы 9% үлесін 730 миллион еуроға толық сатып алғаны жарияланды.&lt;ref name=&quot;Easton&quot;&gt;{{Cite web |last=Easton |first=Jonathan |date=2024-04-15 |title=BNP Paribas to acquire 9% stake in Belgian insurer Ageas |url=https://www.fstech.co.uk/fst/BNP_Paribas_To_Acquire_9_Per_Cent_Stake_In_Ageas.php |access-date=2024-04-15 |website=FStech |language=en}}&lt;/ref&gt; Ал Fortis Bank Netherlands Нидерланд үкіметінің иелігінде қалып, кейін оның иелігіндегі басқа ABN AMRO активтерімен біріктіріліп, [[ABN AMRO]] атауын алды.

2009 жылғы мамырда BNP Paribas бұрынғы Fortis Bank Luxembourg болып саналатын BGL банкінің бақылау пакетіне (65,96%) ие болды. Ал Люксембург мемлекеті 34% үлесін сақтап қалды. Соның нәтижесінде BNP Paribas еуроаймақтағы депозиттер көлемі бойынша ең ірі банкке айналды.&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://uk.reuters.com/article/rbssFinancialServicesAndRealEstateNews/idUKLT42693120090429|  url-status=dead| author=Reed Stevenson| title=Fortis asset sale to BNP cleared with Dutch OK| publisher=Reuters| date=29 April 2009| access-date=30 April 2009}}&lt;/ref&gt; 21 қыркүйекте банктің ресми атауы [[BLG BNP Paribas]] болып өзгертілді, ал 2010 жылғы ақпанда BGL BNP Paribas BNP Paribas Luxembourg компаниясының 100% иесі атанды. Бұл біріктіру 2010 жылғы 1 қазанда BNP Paribas Luxembourg қызметінің BGL BNP Paribas операциялық платформаларына енгізілуімен толық аяқталды.&lt;ref name=history&gt;[http://www.bgl.lu/en/bank/corporate/bgl-bnp-paribas/the-bank/the-history.htm &quot;The history of Fortis BGL BNP Paribas&quot;] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110813234044/http://www.bgl.lu/en/bank/corporate/bgl-bnp-paribas/the-bank/the-history.htm |date=13 August 2011 }}, ''BGL BNP Paribas''. Retrieved 9 September 2011&lt;/ref&gt;

=== Қаржы дағдарысынан кейінгі кеңею ===
2013 жылғы желтоқсанда BNP Paribas [[Rabobank]] банкінің Польшадағы еншілес ұйымы [[BGZ Bank]]-ті шамамен 1,4 миллиард АҚШ долларына сатып алу туралы келісімге келді.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.reuters.com/article/us-poland-bgz-idUSBRE9B406T20131205 | title=BNP Paribas agrees to buy Polish Rabobank unit for $1.4 billion | author=Marcin Goclowski | publisher=Reuters | date=5 December 2013 | url-status=live | archive-url=https://web.archive.org/web/20150924191434/http://www.reuters.com/article/2013/12/05/us-poland-bgz-idUSBRE9B406T20131205 | archive-date=24 September 2015 | df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; 2013 жылы [[Thomson Reuters]] агенттігінің қаржы саласындағы жетекші басылымы The International Financing Review (IFR) BNP Paribas-қа «Жыл банкі» сыйлығын табыстады.&lt;ref name=&quot;ifre.com&quot;&gt;Mullin, Keith. (15 February 2012) [http://www.ifre.com/bank-of-the-year-bnp-paribas/21052473.article Bank of the Year: BNP Paribas | All Special Reports] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121216080438/http://www.ifre.com/bank-of-the-year-bnp-paribas/21052473.article |date=16 December 2012 }}. IFRe. Retrieved on 6 December 2013.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;efinancialnews.com&quot;&gt;[http://www.efinancialnews.com/story/2013-01-24/ifr-fund-bnp-paribas-charity-auction-2013 BNP Paribas digs deep at charity auction] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130128112140/http://www.efinancialnews.com/story/2013-01-24/ifr-fund-bnp-paribas-charity-auction-2013 |date=28 January 2013 }}. Efinancialnews.com. Retrieved on 6 December 2013.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;euromoney.com&quot;&gt;[http://www.euromoney.com/Article/3149962/CurrentIssue/87782/And-the-award-for-spelling-goes-to.html?Type=CurrentIssueArticle&amp;ArticleId=3149962&amp;ID=87782 International banking, finance, capital markets news &amp; analysis | Euromoney magazine] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131213203229/http://www.euromoney.com/Article/3149962/CurrentIssue/87782/And-the-award-for-spelling-goes-to.html?Type=CurrentIssueArticle&amp;ArticleId=3149962&amp;ID=87782 |date=13 December 2013 }}. Euromoney.com. Retrieved on 6 December 2013.&lt;/ref&gt; 2014 жылғы қыркүйекте BNP бұқаралық ақпарат құралдарының мәліметінше түпкілікті құны 1,3 миллиард АҚШ долларын құраған мәміле бойынша [[BGZ Bank]]-ті сатып алуды аяқтады.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/us-bnp-paribas-rabobank-idUSKBN0HA1ZW20140915 BNP completes purchase of Bank BGZ from Rabobank] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924204505/http://www.reuters.com/article/2014/09/15/us-bnp-paribas-rabobank-idUSKBN0HA1ZW20140915 |date=24 September 2015 }}. [[Reuters]], 17 September 2014&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;nytimes bnp admits guilt&quot;&gt;{{cite news | url=https://dealbook.nytimes.com/2014/06/30/bnp-paribas-pleads-guilty-in-sanctions-case/ | title=BNP Paribas Admits Guilt and Agrees to Pay $8.9 Billion Fine to U.S. | work=The New York Times | date=30 June 2014 | access-date=1 July 2014 | author=Protess, Ben and Jessica Silver-Greenberg | url-status=live | archive-url=https://web.archive.org/web/20140630202411/http://dealbook.nytimes.com/2014/06/30/bnp-paribas-pleads-guilty-in-sanctions-case/ | archive-date=30 June 2014 | df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.fbi.gov/news/stories/2014/july/bank-guilty-of-violating-u.s.-economic-sanctions/ |title=FBI – Bank Guilty of Violating U.S. Economic Sanctions |publisher=Fbi.gov |access-date=14 July 2014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140715004002/http://www.fbi.gov/news/stories/2014/july/bank-guilty-of-violating-u.s.-economic-sanctions/ |archive-date=15 July 2014 }}&lt;/ref&gt;

2021 жылғы желтоқсанда BNP Paribas АҚШ-тағы бөлшек банкинг бизнесінен шығатынын жариялап, өзінің Bank of the West банкін Bank of Montreal-ға 16,3 миллиард АҚШ долларына сататынын мәлімдеді.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.ft.com/content/a8cd3541-8869-4ef7-ac96-f0c528edbc02 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/https://www.ft.com/content/a8cd3541-8869-4ef7-ac96-f0c528edbc02 |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription|title= BNP Paribas to exit US retail market with $16.3bn Bank of the West sale|work=[[Financial Times]]|date=20 December 2021|author=Sarah White|access-date=20 December 2021}}&lt;/ref&gt;

2023 жылғы қарашада [[HSBC]] Гонконг, Сингапур, Ирландия және Люксембургті қоса алғанда бірнеше нарықтағы хедж-қорларды әкімшілендіру бизнесін BNP Paribas-тың Securities Services бөлімшесіне сатуға келісті.&lt;ref&gt;{{cite news |title=BNP Paribas to acquire HSBC's hedge fund admin business|url=https://www.hedgeweek.com/bnp-paribas-to-acquire-hsbcs-hedge-fund-admin-business/|work=Hedge Week |date=22 November 2023}}&lt;/ref&gt;

2024 жылғы сәуірде BNP Paribas бельгиялық сақтандыру компаниясы [[Ageas]]-тағы [[Fosun International]] компаниясына тиесілі 9% үлесті 730 миллион еуроға толық сатып алды.&lt;ref name=&quot;Easton&quot;/&gt; Кейін BNP Paribas 2025 жылғы ақпанда Ageas-тағы үлесін 15,07%-ға дейін ұлғайтты.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Ageas Tops Belgium's Blue-Chip Index After BNP Paribas Raises Stake |url=https://www.morningstar.com/news/dow-jones/202502192869/ageas-tops-belgiums-blue-chip-index-after-bnp-paribas-raises-stake |date=19 February 2025 |language=en}}&lt;/ref&gt; 2024 жылғы қыркүйекте BNP Paribas [[HSBC]] банкінің Германиядағы жеке банкинг қызметін сатып алды.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=23 September 2024 |title=BNP Paribas signs deal to buy HSBC private banking unit in Germany |url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribas-signs-deal-buy-hsbc-private-banking-unit-germany-2024-09-23//}}&lt;/ref&gt; 2024 жылғы жағдай бойынша BNP Paribas Азияда шамамен 80 миллиард АҚШ доллары көлеміндегі активтерді басқарды. Кеңею бағдарламасы аясында банк [[Morgan Stanley]]-ден Тиффени Ситу, [[Citigroup]]-тен Венди Чан және [[Credit Suisse Group]]-тан Мартин Лоны қоса алғанда 20 жеке банкирді жұмысқа қабылдады.&lt;ref&gt;{{Cite web|language=en|url=https://www.businesstimes.com.sg/international/bnp-paribas-hires-20-private-bankers-asia-wealth-expansion|title=BNP Paribas hires 20 private bankers for Asia wealth expansion|website=The Business Times|date=10 January 2024 |access-date=2024-02-17|archive-date=2024-02-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20240207004014/https://www.businesstimes.com.sg/international/bnp-paribas-hires-20-private-bankers-asia-wealth-expansion}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы ақпанда BNP Paribas пен [[BPCE]] Estreem бірлескен кәсіпорнын құру туралы келісімді аяқтады. Компания Еуропадағы төлемдерді өңдеу бойынша үздік үш оператордың біріне айналады деп күтілді. Estreem жыл сайын 17 миллиард транзакцияны өңдейді деп болжанып, Франциядағы карталық төлемдер көлемінің 30%-ын қамтитын нарық көшбасшысына айналуы тиіс болды.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=13 February 2025 |title=BNP Paribas and BPCE join forces in payment processing |url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribas-bpce-join-forces-payment-processing-2025-02-13/}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы ақпанда Карин Делвалле BNP Paribas-тың Оңтүстік-Шығыс Азия бойынша жаңа өңірлік басшысы әрі Сингапурдағы филиалының бас атқарушы директоры болып тағайындалды. Бұған дейін BNP Paribas-тың Австралия мен Жаңа Зеландиядағы бас атқарушы директоры болған Делвалле енді Сингапур, Малайзия, Индонезия, Таиланд және Вьетнамдағы операцияларға жетекшілік етіп, өсім стратегиясын іске асыруға және клиенттермен қарым-қатынасты нығайтуға жауапты болды. Сонымен қатар ол Австралия мен Жаңа Зеландиядағы қызметтерге қадағалауын жалғастырады.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=5 February 2025 |title=BNP Paribas appoints Karine Delvallee as new regional head for Southeast Asia |url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribas-appoints-karine-delvallee-new-regional-head-southeast-asia-2025-02-05/}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы ақпанда Филипп Майяр BNP Paribas-тың топтық операциялық директоры болып тағайындалды. Оның қызметке кірісуі 11 ақпаннан бастап күшіне еніп, бұл лауазымда Лоран Давидтің орнын басты. 1992 жылдан бері компанияда қызмет етіп келе жатқан Майяр технологиялар, ақпараттық технологиялар, деректер және операциялық қызметтерге жетекшілік етеді. Сонымен қатар ол банктің атқарушы комитетінің құрамына енді.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=12 February 2025 |title=BNP Paribas appoints Philippe Maillard operations chief |url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribas-appoints-philippe-maillard-operations-chief-2025-02-11/}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>7ein90o0rneeh1wsoh24mchq5gqnf5v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631997</id>
      <parentid>3631996</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T20:02:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Қаржы дағдарысынан кейінгі кеңею */</comment>
      <origin>3631997</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30153" sha1="12lwrtgkyfk796j420tl8o9jkajv63l" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = BNP Paribas
 |логотипі           = BNP Paribas logo.svg
 |суреті             = Italiens12.jpg
 |сурет атауы        = BNP Paribas штаб-пәтері, [[Париж]], Франция
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = BNP (Euronext Paris), 0HB5 (LSE), [[CAC 40]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = [[10 наурыз]] [[1848 жыл|1848]] (Comptoir national d'escompte de Paris)&lt;br&gt;[[27 қаңтар]] [[1872 жыл|1872]] (Banque de Paris et des Pays-Bas (Paribas))&lt;br&gt;[[23 мамыр]] [[2000 жыл|2000]] (BNP Paribas ретінде бірігуі)
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = 20 Boulevard des Italiens, [[Париж]], [[Франция]]
 |басты адамдары     = [[Жан Лемьер]] (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;[[Жан-Лоран Боннафе]] (бас атқарушы директор)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестициялық банкинг
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* инвестициялық қорлар
* жеке капитал
* бағалы қағаздар қызметтері
* тәуекелдерді басқару
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = {{plainlist|
* [[BNP Paribas Asset Management]]
* [[Cardif|BNP Paribas Cardif]]
* BNP Paribas Factor
* [[BNP Paribas Fortis]]
* BNP Paribas Real Estate
}}
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{құлдырау}} €132,17 млрд (2025)
 |айналым            = {{өсім}} €51,22 млрд (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} €16,29 млрд (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} €12,225 млрд (2025)
 |активтер           = {{өсім}} €2,793 трлн (2025)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 180 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = {{plainlist|
* Arval
* [[Banca Nazionale del Lavoro]]
* [[Cetelem]]
* [[Hello bank!]]
* [[BMCI]]
}}
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://group.bnpparibas.com
 |Ортаққор           = 
}}
'''BNP Paribas''' (французша айтылуы: {{lang-fr|[beɛnpe paʁiba]}}; кейде '''BNPP''', '''Paribas''' немесе '''BNP''' деп те аталады) — бас кеңсесі [[Париж]]де орналасқан француздық [[Трансұлттық корпорация|көпұлтты]] әмбебап банк және қаржылық қызметтер көрсететін холдингтік компаниясы.&lt;ref&gt;{{cite web |website=thebanker.com |date=9 July 2024 |title=BNP Paribas retains top spot in France's best-performing banks |url=https://www.thebanker.com/BNP-Paribas-retains-top-spot-in-France-s-best-performing-banks-1720566205 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=reuters.com |date=13 June 2024 |title=French banks BNP Paribas and BPCE in payments sector tie-up |url=https://www.reuters.com/business/finance/french-banks-bnp-paribas-bpce-payments-sector-tie-up-2024-06-13/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=rfi.fr |date=23 February 2023 |title=French bank BNP Paribas sued for financing fossil fuel companies |url=https://www.rfi.fr/en/france/20230223-french-bank-bnp-paribas-sued-for-financing-fossil-fuel-companies }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=Forbes |date=17 September 2024 |title=BNP Paribas Profile |url=https://www.forbes.com/companies/bnp-paribas/ }}&lt;/ref&gt; Ол 2000 жылы Францияның жетекші қаржы институттарының екеуі — Banque Nationale de Paris (BNP) және Paribas банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=BNP Paribas |url=http://www.banksfrance.com/bnp-paribas |access-date=4 April 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt; Кейінгі сатып алулар арқылы топ құрамына [[Бельгия]]дағы [[Fortis Bank]], [[Германия]]дағы [[Direkt Anlage Bank]], [[Италия]]дағы [[Banca Nazionale del Lavoro]], [[Люксембург]]тегі [[Banque Générale du Luxembourg]] және [[Түркия]]дағы [[Türk Ekonomi Bankası]] сияқты көптеген ірі қаржы институттары қосылды. Сондай-ақ топтың АҚШ-та 2023 жылға дейін [[Bank of the West]] және 2019 жылға дейін [[First Hawaiian Bank]] еншілес банктері арқылы қызметі болды. 190 мың қызметкері бар банк үш негізгі бизнес бағыты бойынша ұйымдастырылған: Коммерциялық, жеке банкинг және қызметтер (CPBS), Инвестициялық және сақтандыру қызметтері (IPS), сондай-ақ Корпоративтік және институционалдық банкинг (CIB).&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Businesses and Expertise |url=https://group.bnpparibas/en/group/our-businesses-and-expertise |website=BNP Paribas Group Website}}&lt;/ref&gt;

BNP Paribas [[Euronext Paris]] қор биржасында листингтен өткен және [[Euro Stoxx 50 қор индексі]]нің құрамына кіреді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.boerse-frankfurt.de/en/equities/indices/euro%20stoxx%2050%20EU0009658145/constituents|title=Constituents|publisher=boerse-frankfurt.de|archive-url=https://web.archive.org/web/20151119171222/http://www.boerse-frankfurt.de/en/equities/indices/euro%2Bstoxx%2B50%2BEU0009658145/constituents|archive-date=19 November 2015|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Жалпы активтері бойынша ол Еуропадағы екінші ірі банк және әлемдегі сегізінші ірі банк болып табылады.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.statista.com/statistics/269845/largest-banks-in-the-world-by-total-assets/|title=Largest banks worldwide as of December 2021, by assets|date=29 August 2022|website=statista.com|publisher=Statista|access-date=21 March 2023}}&lt;/ref&gt; [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]]нан кейін әлемдегі ең ірі бес банктің біріне айналды.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://sbnn.co.uk/2017/09/12/bnp-paribas-became-one-worlds-biggest-banks/|title=How BNP Paribas Became One of the World's Biggest Banks – SBNN|date=12 September 2017|work=SBNN|access-date=18 March 2018|language=en-GB|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180319151057/https://sbnn.co.uk/2017/09/12/bnp-paribas-became-one-worlds-biggest-banks/|archive-date=19 March 2018}}&lt;/ref&gt; [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] оны жүйелік маңызы бар банк ретінде таниды.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=21 November 2022 |title=2022 List of Global Systemically Important Banks (G-SIBs) |url=https://www.fsb.org/2022/11/2022-list-of-global-systemically-important-banks-g-sibs/ |access-date=27 November 2022 |website=www.fsb.org |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Forbes журналының Global 2000 рейтингінде BNP Paribas әлемдегі ең ірі жария компаниялар арасында 33-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Forbes Global 2000 |url=https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=57bdacbb5ac0 |access-date=12 June 2023 |website=[[Forbes]]}}&lt;/ref&gt; 2014 жылдың соңында Еуропалық банктік қадағалау жүйесі күшіне енгеннен бері ол Маңызды институт мәртебесіне ие және соның нәтижесінде [[Еуропалық орталық банк]]тің тікелей қадағалауында.&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}&lt;/ref&gt;

BNP Paribas француз банк тобы болғанымен, топтың 1822 жылы құрылған [[Société Générale de Belgique]] мұрагері болып саналатын Fortis Bank Belgium банкін сатып алуының нәтижесінде [[Бельгия үкіметі]] 2009 жылдан бері оның ірі акционерлерінің бірі болып келеді (2023 жылдың ортасындағы жағдай бойынша үлесі — 5,3%).&lt;ref&gt;{{cite web |website=BNP Paribas |title=BNP Paribas Share |url=https://invest.bnpparibas/en/bnp-paribas-share}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=BNP Paribas |url=https://histoire.bnpparibas/en/pioneering-times-1822-1913/ |title=Pioneering Times: 1822-1913}}&lt;/ref&gt;

[[S&amp;P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, BNP Paribas активтер көлемі бойынша Еуропадағы ең ірі банк болып табылады. Оның активтері 3,279 триллион АҚШ долларын құрайды.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Mones |first=Deza |date=24 April 2026 |title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026 |url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026 |work=S&amp;P Global}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
=== BNP Paribas тобының құрылуы ===
1999 жылы BNP мен [[Société Générale]] қор нарығында күрделі бәсекеге түсті.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=August 6, 1999 |title=La bataille boursière entre la BNP et SG Paribas s'achève aujourd'hui |url=https://www.lesechos.fr/1999/08/la-bataille-boursiere-entre-la-bnp-et-sg-paribas-sacheve-aujourdhui-774247 |website=lesechos.fr}}&lt;/ref&gt; Société Générale Paribas банкін сатып алуға ұсыныс жасаса, BNP Société Générale банкін сатып алуға ұсыныс беріп, сонымен қатар Paribas үшін қарсы ұсыныс жасады. BNP-нің Société Générale-ді сатып алу туралы ұсынысы сәтсіз аяқталды, ал Paribas-ты сатып алу туралы ұсынысы сәтті болды. Соның нәтижесінде BNP мен Paribas 2000 жылғы 23 мамырда бірікті.

2006 жылы BNP Paribas Италиядағы алтыншы ірі банк саналатын [[Banca Nazionale del Lavoro (BNL)]] банкін сатып алды. 2007 жылғы 9 тамызда BNP Paribas субпрайм дағдарысының әсерін мойындаған алғашқы ірі қаржы тобы болып, оған ұшыраған екі инвестициялық қорын жапты. Бұл күн қазір жалпы алғанда [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]]ның басталуы ретінде қарастырылады және банктің жедел әрекеті оны [[UBS]] сияқты Еуропаның басқа да ірі банктерінің тағдырынан сақтап қалды.&lt;ref&gt;{{cite news| url=https://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/banksandfinance/7922946/BNP-Paribas-makes-first-asset-write-back-since-2007.html| title=BNP Paribas makes first asset write back since 2007| author=Harry Wilson| date=3 August 2010| access-date=6 April 2011| work=The Telegraph| location=London| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20111121102607/http://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/banksandfinance/7922946/BNP-Paribas-makes-first-asset-write-back-since-2007.html| archive-date=21 November 2011| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web| publisher=Market Watch| author=Morning Zhou| url=http://www.marketwatch.com/story/asian-stocks-may-fall-on-credit-woes-global-selloff?siteid=rss| title=Asian stocks may fall on credit woes, global sell-off| date=9 August 2007| access-date=6 April 2011| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20110607102347/http://www.marketwatch.com/story/asian-stocks-may-fall-on-credit-woes-global-selloff?siteid=rss| archive-date=7 June 2011| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

=== 2008 жылғы қаржы дағдарысы және сатып алулар ===
2008 жылғы 6 қазанда BNP [[Бельгия]]дағы қиындыққа ұшыраған [[Fortis]] банкінің қызметінің 75%-ын және [[Люксембург]]тегі қызметінің 66%-ын өз бақылауына алды. Оның орнына Бельгия үкіметі жаңа топтың ең ірі акционеріне айналды. Fortis акцияларын сату 12 желтоқсан, жұма күні Апелляциялық соттың шешімімен уақытша тоқтатылды.&lt;ref&gt;{{cite news| work=Le Monde |agency=Reuters| url=http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/10/06/bnp-paribas-prend-le-controle-de-fortis-en-belgique-et-au-luxembourg_1103272_1101386.html| title=BNP-Paribas rachète Fortis en Belgique et au Luxembourg| date=6 October 2008| access-date=6 April 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news| work=De Morgen | url=http://www.demorgen.be/dm/nl/3324/Financiele-crisis/article/detail/551195/2008/12/14/Aandeel-Fortis-blijft-geschorst.dhtml| title=Aandeel Fortis blijft geschorst| date=14 December 2008| access-date=6 April 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news| work=Le monde| url=http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/12/14/affaire-madoff-bnp-paribas-pourrait-perdre-350-millions-d-euros_1131107_1101386.html| title=Affaire Madoff: BNP Paribas pourrait perdre 350 millions d'euros| date=14 December 2008| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20081215054241/http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/12/14/affaire-madoff-bnp-paribas-pourrait-perdre-350-millions-d-euros_1131107_1101386.html| archive-date=15 December 2008| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; 2009 жылғы қаңтардың соңында Бельгия үкіметі мен BNP Fortis Bank Belgium банкіндегі 75%-дық әріптестік туралы келісімге келді. Fortis Insurance Belgium қайтадан Fortis Holding құрамына енгізілді.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=11 March 2009|title=UPDATE 1-BNP Paribas to change Fortis brand|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/bnp-fortis-idINLB38875820090311|access-date=28 October 2021}}&lt;/ref&gt;

11 ақпанда Fortis акционерлері [[Fortis Bank Belgium]] мен Fortis Insurance Belgium BNP Paribas меншігіне өтпеуі тиіс деген шешім қабылдады. Алайда кейіннен сатып алу мәмілесі аяқталып, BNP Paribas банктің 75% үлесіне ие болды және жаңа еншілес компанияның атауын [[BNP Paribas Fortis]] деп өзгертті. Осыдан кейін Fortis Holding құрамында тек Fortis Insurance International қалды. Кейін оның атауы бүкіл Еуропа мен Азияда сақтандыру қызметін көрсететін [[Ageas]] болып өзгертілді. 2024 жылғы сәуірде BNP Paribas компаниясы Fosun International-дың Ageas-тағы 9% үлесін 730 миллион еуроға толық сатып алғаны жарияланды.&lt;ref name=&quot;Easton&quot;&gt;{{Cite web |last=Easton |first=Jonathan |date=2024-04-15 |title=BNP Paribas to acquire 9% stake in Belgian insurer Ageas |url=https://www.fstech.co.uk/fst/BNP_Paribas_To_Acquire_9_Per_Cent_Stake_In_Ageas.php |access-date=2024-04-15 |website=FStech |language=en}}&lt;/ref&gt; Ал Fortis Bank Netherlands Нидерланд үкіметінің иелігінде қалып, кейін оның иелігіндегі басқа ABN AMRO активтерімен біріктіріліп, [[ABN AMRO]] атауын алды.

2009 жылғы мамырда BNP Paribas бұрынғы Fortis Bank Luxembourg болып саналатын BGL банкінің бақылау пакетіне (65,96%) ие болды. Ал Люксембург мемлекеті 34% үлесін сақтап қалды. Соның нәтижесінде BNP Paribas еуроаймақтағы депозиттер көлемі бойынша ең ірі банкке айналды.&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://uk.reuters.com/article/rbssFinancialServicesAndRealEstateNews/idUKLT42693120090429|  url-status=dead| author=Reed Stevenson| title=Fortis asset sale to BNP cleared with Dutch OK| publisher=Reuters| date=29 April 2009| access-date=30 April 2009}}&lt;/ref&gt; 21 қыркүйекте банктің ресми атауы [[BLG BNP Paribas]] болып өзгертілді, ал 2010 жылғы ақпанда BGL BNP Paribas BNP Paribas Luxembourg компаниясының 100% иесі атанды. Бұл біріктіру 2010 жылғы 1 қазанда BNP Paribas Luxembourg қызметінің BGL BNP Paribas операциялық платформаларына енгізілуімен толық аяқталды.&lt;ref name=history&gt;[http://www.bgl.lu/en/bank/corporate/bgl-bnp-paribas/the-bank/the-history.htm &quot;The history of Fortis BGL BNP Paribas&quot;] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110813234044/http://www.bgl.lu/en/bank/corporate/bgl-bnp-paribas/the-bank/the-history.htm |date=13 August 2011 }}, ''BGL BNP Paribas''. Retrieved 9 September 2011&lt;/ref&gt;

=== Қаржы дағдарысынан кейінгі кеңею ===
2013 жылғы желтоқсанда BNP Paribas [[Rabobank]] банкінің Польшадағы еншілес ұйымы [[BGZ Bank]]-ті шамамен 1,4 миллиард АҚШ долларына сатып алу туралы келісімге келді.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.reuters.com/article/us-poland-bgz-idUSBRE9B406T20131205 | title=BNP Paribas agrees to buy Polish Rabobank unit for $1.4 billion | author=Marcin Goclowski | publisher=Reuters | date=5 December 2013 | url-status=live | archive-url=https://web.archive.org/web/20150924191434/http://www.reuters.com/article/2013/12/05/us-poland-bgz-idUSBRE9B406T20131205 | archive-date=24 September 2015 | df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; 2013 жылы [[Thomson Reuters]] агенттігінің қаржы саласындағы жетекші басылымы The International Financing Review (IFR) BNP Paribas-қа «Жыл банкі» сыйлығын табыстады.&lt;ref name=&quot;ifre.com&quot;&gt;Mullin, Keith. (15 February 2012) [http://www.ifre.com/bank-of-the-year-bnp-paribas/21052473.article Bank of the Year: BNP Paribas | All Special Reports] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121216080438/http://www.ifre.com/bank-of-the-year-bnp-paribas/21052473.article |date=16 December 2012 }}. IFRe. Retrieved on 6 December 2013.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;efinancialnews.com&quot;&gt;[http://www.efinancialnews.com/story/2013-01-24/ifr-fund-bnp-paribas-charity-auction-2013 BNP Paribas digs deep at charity auction] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130128112140/http://www.efinancialnews.com/story/2013-01-24/ifr-fund-bnp-paribas-charity-auction-2013 |date=28 January 2013 }}. Efinancialnews.com. Retrieved on 6 December 2013.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;euromoney.com&quot;&gt;[http://www.euromoney.com/Article/3149962/CurrentIssue/87782/And-the-award-for-spelling-goes-to.html?Type=CurrentIssueArticle&amp;ArticleId=3149962&amp;ID=87782 International banking, finance, capital markets news &amp; analysis | Euromoney magazine] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131213203229/http://www.euromoney.com/Article/3149962/CurrentIssue/87782/And-the-award-for-spelling-goes-to.html?Type=CurrentIssueArticle&amp;ArticleId=3149962&amp;ID=87782 |date=13 December 2013 }}. Euromoney.com. Retrieved on 6 December 2013.&lt;/ref&gt; 2014 жылғы қыркүйекте BNP бұқаралық ақпарат құралдарының мәліметінше түпкілікті құны 1,3 миллиард АҚШ долларын құраған мәміле бойынша [[BGZ Bank]]-ті сатып алуды аяқтады.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/us-bnp-paribas-rabobank-idUSKBN0HA1ZW20140915 BNP completes purchase of Bank BGZ from Rabobank] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924204505/http://www.reuters.com/article/2014/09/15/us-bnp-paribas-rabobank-idUSKBN0HA1ZW20140915 |date=24 September 2015 }}. [[Reuters]], 17 September 2014&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;nytimes bnp admits guilt&quot;&gt;{{cite news | url=https://dealbook.nytimes.com/2014/06/30/bnp-paribas-pleads-guilty-in-sanctions-case/ | title=BNP Paribas Admits Guilt and Agrees to Pay $8.9 Billion Fine to U.S. | work=The New York Times | date=30 June 2014 | access-date=1 July 2014 | author=Protess, Ben and Jessica Silver-Greenberg | url-status=live | archive-url=https://web.archive.org/web/20140630202411/http://dealbook.nytimes.com/2014/06/30/bnp-paribas-pleads-guilty-in-sanctions-case/ | archive-date=30 June 2014 | df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.fbi.gov/news/stories/2014/july/bank-guilty-of-violating-u.s.-economic-sanctions/ |title=FBI – Bank Guilty of Violating U.S. Economic Sanctions |publisher=Fbi.gov |access-date=14 July 2014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140715004002/http://www.fbi.gov/news/stories/2014/july/bank-guilty-of-violating-u.s.-economic-sanctions/ |archive-date=15 July 2014 }}&lt;/ref&gt;

2021 жылғы желтоқсанда BNP Paribas АҚШ-тағы бөлшек банкинг бизнесінен шығатынын жариялап, өзінің Bank of the West банкін Bank of Montreal-ға 16,3 миллиард АҚШ долларына сататынын мәлімдеді.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.ft.com/content/a8cd3541-8869-4ef7-ac96-f0c528edbc02 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/https://www.ft.com/content/a8cd3541-8869-4ef7-ac96-f0c528edbc02 |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription|title= BNP Paribas to exit US retail market with $16.3bn Bank of the West sale|work=[[Financial Times]]|date=20 December 2021|author=Sarah White|access-date=20 December 2021}}&lt;/ref&gt;

2023 жылғы қарашада [[HSBC]] Гонконг, Сингапур, Ирландия және Люксембургті қоса алғанда бірнеше нарықтағы хедж-қорларды әкімшілендіру бизнесін BNP Paribas-тың Securities Services бөлімшесіне сатуға келісті.&lt;ref&gt;{{cite news |title=BNP Paribas to acquire HSBC's hedge fund admin business|url=https://www.hedgeweek.com/bnp-paribas-to-acquire-hsbcs-hedge-fund-admin-business/|work=Hedge Week |date=22 November 2023}}&lt;/ref&gt;

2024 жылғы сәуірде BNP Paribas бельгиялық сақтандыру компаниясы [[Ageas]]-тағы [[Fosun International]] компаниясына тиесілі 9% үлесті 730 миллион еуроға толық сатып алды.&lt;ref name=&quot;Easton&quot;/&gt; Кейін BNP Paribas 2025 жылғы ақпанда Ageas-тағы үлесін 15,07%-ға дейін ұлғайтты.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Ageas Tops Belgium's Blue-Chip Index After BNP Paribas Raises Stake |url=https://www.morningstar.com/news/dow-jones/202502192869/ageas-tops-belgiums-blue-chip-index-after-bnp-paribas-raises-stake |date=19 February 2025 |language=en}}&lt;/ref&gt; 2024 жылғы қыркүйекте BNP Paribas [[HSBC]] банкінің Германиядағы жеке банкинг қызметін сатып алды.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=23 September 2024 |title=BNP Paribas signs deal to buy HSBC private banking unit in Germany |url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribas-signs-deal-buy-hsbc-private-banking-unit-germany-2024-09-23//}}&lt;/ref&gt; 2024 жылғы жағдай бойынша BNP Paribas Азияда шамамен 80 миллиард АҚШ доллары көлеміндегі активтерді басқарды. Кеңею бағдарламасы аясында банк [[Morgan Stanley]]-ден Тиффени Ситу, [[Citigroup]]-тен Венди Чан және [[Credit Suisse Group]]-тан Мартин Лоны қоса алғанда 20 жеке банкирді жұмысқа қабылдады.&lt;ref&gt;{{Cite web|language=en|url=https://www.businesstimes.com.sg/international/bnp-paribas-hires-20-private-bankers-asia-wealth-expansion|title=BNP Paribas hires 20 private bankers for Asia wealth expansion|website=The Business Times|date=10 January 2024 |access-date=2024-02-17|archive-date=2024-02-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20240207004014/https://www.businesstimes.com.sg/international/bnp-paribas-hires-20-private-bankers-asia-wealth-expansion}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы ақпанда BNP Paribas пен [[BPCE]] Estreem бірлескен кәсіпорнын құру туралы келісімді аяқтады. Компания Еуропадағы төлемдерді өңдеу бойынша үздік үш оператордың біріне айналады деп күтілді. Estreem жыл сайын 17 миллиард транзакцияны өңдейді деп болжанып, Франциядағы карталық төлемдер көлемінің 30%-ын қамтитын нарық көшбасшысына айналуы тиіс болды.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=13 February 2025 |title=BNP Paribas and BPCE join forces in payment processing |url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribas-bpce-join-forces-payment-processing-2025-02-13/}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы ақпанда Карин Делвалле BNP Paribas-тың Оңтүстік-Шығыс Азия бойынша жаңа өңірлік басшысы әрі Сингапурдағы филиалының бас атқарушы директоры болып тағайындалды. Бұған дейін BNP Paribas-тың Австралия мен Жаңа Зеландиядағы бас атқарушы директоры болған Делвалле енді Сингапур, Малайзия, Индонезия, Таиланд және Вьетнамдағы операцияларға жетекшілік етіп, өсім стратегиясын іске асыруға және клиенттермен қарым-қатынасты нығайтуға жауапты болды. Сонымен қатар ол Австралия мен Жаңа Зеландиядағы қызметтерге қадағалауын жалғастырады.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=5 February 2025 |title=BNP Paribas appoints Karine Delvallee as new regional head for Southeast Asia |url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribas-appoints-karine-delvallee-new-regional-head-southeast-asia-2025-02-05/}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы ақпанда Филипп Майяр BNP Paribas-тың топтық операциялық директоры болып тағайындалды. Оның қызметке кірісуі 11 ақпаннан бастап күшіне еніп, бұл лауазымда Лоран Давидтің орнын басты. 1992 жылдан бері компанияда қызмет етіп келе жатқан Майяр технологиялар, ақпараттық технологиялар, деректер және операциялық қызметтерге жетекшілік етеді. Сонымен қатар ол банктің атқарушы комитетінің құрамына енді.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=12 February 2025 |title=BNP Paribas appoints Philippe Maillard operations chief |url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribas-appoints-philippe-maillard-operations-chief-2025-02-11/}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы наурызда BNP Paribas-тың Ұлыбританиядағы жаһандық банкинг бөлімінің басшысы Мэттью Понсонби қызметінен кетті. Банк оның мұрагері жақын арада жарияланатынын мәлімдеді. 2017 жылы банкке қосылған Понсонби өз қызметі кезеңіндегі жетістіктерді мақтан тұтатынын айтып, атауы жарияланбаған «тартымды мүмкіндікке» ауысатынын жеткізді. Оның басшылығы кезінде BNP Paribas Еуропадағы, әсіресе Ұлыбританиядағы инвестициялық банкинг қызметін кеңейтіп, бірігу және жұтылу саласында елеулі ілгерілеуге қол жеткізді.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=28 March 2025 |title=BNP Paribas' UK Head of Global Banking Ponsonby resigns |url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribass-uk-head-global-banking-ponsonby-resigns-2025-03-28/}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>12lwrtgkyfk796j420tl8o9jkajv63l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631998</id>
      <parentid>3631997</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T20:03:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Қаржы дағдарысынан кейінгі кеңею */</comment>
      <origin>3631998</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31128" sha1="20hu60tpp2p5ollpnz1qb2g0opcw33b" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = BNP Paribas
 |логотипі           = BNP Paribas logo.svg
 |суреті             = Italiens12.jpg
 |сурет атауы        = BNP Paribas штаб-пәтері, [[Париж]], Франция
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = BNP (Euronext Paris), 0HB5 (LSE), [[CAC 40]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = [[10 наурыз]] [[1848 жыл|1848]] (Comptoir national d'escompte de Paris)&lt;br&gt;[[27 қаңтар]] [[1872 жыл|1872]] (Banque de Paris et des Pays-Bas (Paribas))&lt;br&gt;[[23 мамыр]] [[2000 жыл|2000]] (BNP Paribas ретінде бірігуі)
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = 20 Boulevard des Italiens, [[Париж]], [[Франция]]
 |басты адамдары     = [[Жан Лемьер]] (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;[[Жан-Лоран Боннафе]] (бас атқарушы директор)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестициялық банкинг
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* инвестициялық қорлар
* жеке капитал
* бағалы қағаздар қызметтері
* тәуекелдерді басқару
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = {{plainlist|
* [[BNP Paribas Asset Management]]
* [[Cardif|BNP Paribas Cardif]]
* BNP Paribas Factor
* [[BNP Paribas Fortis]]
* BNP Paribas Real Estate
}}
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{құлдырау}} €132,17 млрд (2025)
 |айналым            = {{өсім}} €51,22 млрд (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} €16,29 млрд (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} €12,225 млрд (2025)
 |активтер           = {{өсім}} €2,793 трлн (2025)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 180 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = {{plainlist|
* Arval
* [[Banca Nazionale del Lavoro]]
* [[Cetelem]]
* [[Hello bank!]]
* [[BMCI]]
}}
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://group.bnpparibas.com
 |Ортаққор           = 
}}
'''BNP Paribas''' (французша айтылуы: {{lang-fr|[beɛnpe paʁiba]}}; кейде '''BNPP''', '''Paribas''' немесе '''BNP''' деп те аталады) — бас кеңсесі [[Париж]]де орналасқан француздық [[Трансұлттық корпорация|көпұлтты]] әмбебап банк және қаржылық қызметтер көрсететін холдингтік компаниясы.&lt;ref&gt;{{cite web |website=thebanker.com |date=9 July 2024 |title=BNP Paribas retains top spot in France's best-performing banks |url=https://www.thebanker.com/BNP-Paribas-retains-top-spot-in-France-s-best-performing-banks-1720566205 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=reuters.com |date=13 June 2024 |title=French banks BNP Paribas and BPCE in payments sector tie-up |url=https://www.reuters.com/business/finance/french-banks-bnp-paribas-bpce-payments-sector-tie-up-2024-06-13/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=rfi.fr |date=23 February 2023 |title=French bank BNP Paribas sued for financing fossil fuel companies |url=https://www.rfi.fr/en/france/20230223-french-bank-bnp-paribas-sued-for-financing-fossil-fuel-companies }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=Forbes |date=17 September 2024 |title=BNP Paribas Profile |url=https://www.forbes.com/companies/bnp-paribas/ }}&lt;/ref&gt; Ол 2000 жылы Францияның жетекші қаржы институттарының екеуі — Banque Nationale de Paris (BNP) және Paribas банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=BNP Paribas |url=http://www.banksfrance.com/bnp-paribas |access-date=4 April 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt; Кейінгі сатып алулар арқылы топ құрамына [[Бельгия]]дағы [[Fortis Bank]], [[Германия]]дағы [[Direkt Anlage Bank]], [[Италия]]дағы [[Banca Nazionale del Lavoro]], [[Люксембург]]тегі [[Banque Générale du Luxembourg]] және [[Түркия]]дағы [[Türk Ekonomi Bankası]] сияқты көптеген ірі қаржы институттары қосылды. Сондай-ақ топтың АҚШ-та 2023 жылға дейін [[Bank of the West]] және 2019 жылға дейін [[First Hawaiian Bank]] еншілес банктері арқылы қызметі болды. 190 мың қызметкері бар банк үш негізгі бизнес бағыты бойынша ұйымдастырылған: Коммерциялық, жеке банкинг және қызметтер (CPBS), Инвестициялық және сақтандыру қызметтері (IPS), сондай-ақ Корпоративтік және институционалдық банкинг (CIB).&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Businesses and Expertise |url=https://group.bnpparibas/en/group/our-businesses-and-expertise |website=BNP Paribas Group Website}}&lt;/ref&gt;

BNP Paribas [[Euronext Paris]] қор биржасында листингтен өткен және [[Euro Stoxx 50 қор индексі]]нің құрамына кіреді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.boerse-frankfurt.de/en/equities/indices/euro%20stoxx%2050%20EU0009658145/constituents|title=Constituents|publisher=boerse-frankfurt.de|archive-url=https://web.archive.org/web/20151119171222/http://www.boerse-frankfurt.de/en/equities/indices/euro%2Bstoxx%2B50%2BEU0009658145/constituents|archive-date=19 November 2015|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Жалпы активтері бойынша ол Еуропадағы екінші ірі банк және әлемдегі сегізінші ірі банк болып табылады.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.statista.com/statistics/269845/largest-banks-in-the-world-by-total-assets/|title=Largest banks worldwide as of December 2021, by assets|date=29 August 2022|website=statista.com|publisher=Statista|access-date=21 March 2023}}&lt;/ref&gt; [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]]нан кейін әлемдегі ең ірі бес банктің біріне айналды.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://sbnn.co.uk/2017/09/12/bnp-paribas-became-one-worlds-biggest-banks/|title=How BNP Paribas Became One of the World's Biggest Banks – SBNN|date=12 September 2017|work=SBNN|access-date=18 March 2018|language=en-GB|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180319151057/https://sbnn.co.uk/2017/09/12/bnp-paribas-became-one-worlds-biggest-banks/|archive-date=19 March 2018}}&lt;/ref&gt; [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] оны жүйелік маңызы бар банк ретінде таниды.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=21 November 2022 |title=2022 List of Global Systemically Important Banks (G-SIBs) |url=https://www.fsb.org/2022/11/2022-list-of-global-systemically-important-banks-g-sibs/ |access-date=27 November 2022 |website=www.fsb.org |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Forbes журналының Global 2000 рейтингінде BNP Paribas әлемдегі ең ірі жария компаниялар арасында 33-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Forbes Global 2000 |url=https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=57bdacbb5ac0 |access-date=12 June 2023 |website=[[Forbes]]}}&lt;/ref&gt; 2014 жылдың соңында Еуропалық банктік қадағалау жүйесі күшіне енгеннен бері ол Маңызды институт мәртебесіне ие және соның нәтижесінде [[Еуропалық орталық банк]]тің тікелей қадағалауында.&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}&lt;/ref&gt;

BNP Paribas француз банк тобы болғанымен, топтың 1822 жылы құрылған [[Société Générale de Belgique]] мұрагері болып саналатын Fortis Bank Belgium банкін сатып алуының нәтижесінде [[Бельгия үкіметі]] 2009 жылдан бері оның ірі акционерлерінің бірі болып келеді (2023 жылдың ортасындағы жағдай бойынша үлесі — 5,3%).&lt;ref&gt;{{cite web |website=BNP Paribas |title=BNP Paribas Share |url=https://invest.bnpparibas/en/bnp-paribas-share}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=BNP Paribas |url=https://histoire.bnpparibas/en/pioneering-times-1822-1913/ |title=Pioneering Times: 1822-1913}}&lt;/ref&gt;

[[S&amp;P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, BNP Paribas активтер көлемі бойынша Еуропадағы ең ірі банк болып табылады. Оның активтері 3,279 триллион АҚШ долларын құрайды.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Mones |first=Deza |date=24 April 2026 |title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026 |url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026 |work=S&amp;P Global}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
=== BNP Paribas тобының құрылуы ===
1999 жылы BNP мен [[Société Générale]] қор нарығында күрделі бәсекеге түсті.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=August 6, 1999 |title=La bataille boursière entre la BNP et SG Paribas s'achève aujourd'hui |url=https://www.lesechos.fr/1999/08/la-bataille-boursiere-entre-la-bnp-et-sg-paribas-sacheve-aujourdhui-774247 |website=lesechos.fr}}&lt;/ref&gt; Société Générale Paribas банкін сатып алуға ұсыныс жасаса, BNP Société Générale банкін сатып алуға ұсыныс беріп, сонымен қатар Paribas үшін қарсы ұсыныс жасады. BNP-нің Société Générale-ді сатып алу туралы ұсынысы сәтсіз аяқталды, ал Paribas-ты сатып алу туралы ұсынысы сәтті болды. Соның нәтижесінде BNP мен Paribas 2000 жылғы 23 мамырда бірікті.

2006 жылы BNP Paribas Италиядағы алтыншы ірі банк саналатын [[Banca Nazionale del Lavoro (BNL)]] банкін сатып алды. 2007 жылғы 9 тамызда BNP Paribas субпрайм дағдарысының әсерін мойындаған алғашқы ірі қаржы тобы болып, оған ұшыраған екі инвестициялық қорын жапты. Бұл күн қазір жалпы алғанда [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]]ның басталуы ретінде қарастырылады және банктің жедел әрекеті оны [[UBS]] сияқты Еуропаның басқа да ірі банктерінің тағдырынан сақтап қалды.&lt;ref&gt;{{cite news| url=https://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/banksandfinance/7922946/BNP-Paribas-makes-first-asset-write-back-since-2007.html| title=BNP Paribas makes first asset write back since 2007| author=Harry Wilson| date=3 August 2010| access-date=6 April 2011| work=The Telegraph| location=London| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20111121102607/http://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/banksandfinance/7922946/BNP-Paribas-makes-first-asset-write-back-since-2007.html| archive-date=21 November 2011| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web| publisher=Market Watch| author=Morning Zhou| url=http://www.marketwatch.com/story/asian-stocks-may-fall-on-credit-woes-global-selloff?siteid=rss| title=Asian stocks may fall on credit woes, global sell-off| date=9 August 2007| access-date=6 April 2011| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20110607102347/http://www.marketwatch.com/story/asian-stocks-may-fall-on-credit-woes-global-selloff?siteid=rss| archive-date=7 June 2011| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

=== 2008 жылғы қаржы дағдарысы және сатып алулар ===
2008 жылғы 6 қазанда BNP [[Бельгия]]дағы қиындыққа ұшыраған [[Fortis]] банкінің қызметінің 75%-ын және [[Люксембург]]тегі қызметінің 66%-ын өз бақылауына алды. Оның орнына Бельгия үкіметі жаңа топтың ең ірі акционеріне айналды. Fortis акцияларын сату 12 желтоқсан, жұма күні Апелляциялық соттың шешімімен уақытша тоқтатылды.&lt;ref&gt;{{cite news| work=Le Monde |agency=Reuters| url=http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/10/06/bnp-paribas-prend-le-controle-de-fortis-en-belgique-et-au-luxembourg_1103272_1101386.html| title=BNP-Paribas rachète Fortis en Belgique et au Luxembourg| date=6 October 2008| access-date=6 April 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news| work=De Morgen | url=http://www.demorgen.be/dm/nl/3324/Financiele-crisis/article/detail/551195/2008/12/14/Aandeel-Fortis-blijft-geschorst.dhtml| title=Aandeel Fortis blijft geschorst| date=14 December 2008| access-date=6 April 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news| work=Le monde| url=http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/12/14/affaire-madoff-bnp-paribas-pourrait-perdre-350-millions-d-euros_1131107_1101386.html| title=Affaire Madoff: BNP Paribas pourrait perdre 350 millions d'euros| date=14 December 2008| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20081215054241/http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/12/14/affaire-madoff-bnp-paribas-pourrait-perdre-350-millions-d-euros_1131107_1101386.html| archive-date=15 December 2008| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; 2009 жылғы қаңтардың соңында Бельгия үкіметі мен BNP Fortis Bank Belgium банкіндегі 75%-дық әріптестік туралы келісімге келді. Fortis Insurance Belgium қайтадан Fortis Holding құрамына енгізілді.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=11 March 2009|title=UPDATE 1-BNP Paribas to change Fortis brand|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/bnp-fortis-idINLB38875820090311|access-date=28 October 2021}}&lt;/ref&gt;

11 ақпанда Fortis акционерлері [[Fortis Bank Belgium]] мен Fortis Insurance Belgium BNP Paribas меншігіне өтпеуі тиіс деген шешім қабылдады. Алайда кейіннен сатып алу мәмілесі аяқталып, BNP Paribas банктің 75% үлесіне ие болды және жаңа еншілес компанияның атауын [[BNP Paribas Fortis]] деп өзгертті. Осыдан кейін Fortis Holding құрамында тек Fortis Insurance International қалды. Кейін оның атауы бүкіл Еуропа мен Азияда сақтандыру қызметін көрсететін [[Ageas]] болып өзгертілді. 2024 жылғы сәуірде BNP Paribas компаниясы Fosun International-дың Ageas-тағы 9% үлесін 730 миллион еуроға толық сатып алғаны жарияланды.&lt;ref name=&quot;Easton&quot;&gt;{{Cite web |last=Easton |first=Jonathan |date=2024-04-15 |title=BNP Paribas to acquire 9% stake in Belgian insurer Ageas |url=https://www.fstech.co.uk/fst/BNP_Paribas_To_Acquire_9_Per_Cent_Stake_In_Ageas.php |access-date=2024-04-15 |website=FStech |language=en}}&lt;/ref&gt; Ал Fortis Bank Netherlands Нидерланд үкіметінің иелігінде қалып, кейін оның иелігіндегі басқа ABN AMRO активтерімен біріктіріліп, [[ABN AMRO]] атауын алды.

2009 жылғы мамырда BNP Paribas бұрынғы Fortis Bank Luxembourg болып саналатын BGL банкінің бақылау пакетіне (65,96%) ие болды. Ал Люксембург мемлекеті 34% үлесін сақтап қалды. Соның нәтижесінде BNP Paribas еуроаймақтағы депозиттер көлемі бойынша ең ірі банкке айналды.&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://uk.reuters.com/article/rbssFinancialServicesAndRealEstateNews/idUKLT42693120090429|  url-status=dead| author=Reed Stevenson| title=Fortis asset sale to BNP cleared with Dutch OK| publisher=Reuters| date=29 April 2009| access-date=30 April 2009}}&lt;/ref&gt; 21 қыркүйекте банктің ресми атауы [[BLG BNP Paribas]] болып өзгертілді, ал 2010 жылғы ақпанда BGL BNP Paribas BNP Paribas Luxembourg компаниясының 100% иесі атанды. Бұл біріктіру 2010 жылғы 1 қазанда BNP Paribas Luxembourg қызметінің BGL BNP Paribas операциялық платформаларына енгізілуімен толық аяқталды.&lt;ref name=history&gt;[http://www.bgl.lu/en/bank/corporate/bgl-bnp-paribas/the-bank/the-history.htm &quot;The history of Fortis BGL BNP Paribas&quot;] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110813234044/http://www.bgl.lu/en/bank/corporate/bgl-bnp-paribas/the-bank/the-history.htm |date=13 August 2011 }}, ''BGL BNP Paribas''. Retrieved 9 September 2011&lt;/ref&gt;

=== Қаржы дағдарысынан кейінгі кеңею ===
2013 жылғы желтоқсанда BNP Paribas [[Rabobank]] банкінің Польшадағы еншілес ұйымы [[BGZ Bank]]-ті шамамен 1,4 миллиард АҚШ долларына сатып алу туралы келісімге келді.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.reuters.com/article/us-poland-bgz-idUSBRE9B406T20131205 | title=BNP Paribas agrees to buy Polish Rabobank unit for $1.4 billion | author=Marcin Goclowski | publisher=Reuters | date=5 December 2013 | url-status=live | archive-url=https://web.archive.org/web/20150924191434/http://www.reuters.com/article/2013/12/05/us-poland-bgz-idUSBRE9B406T20131205 | archive-date=24 September 2015 | df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; 2013 жылы [[Thomson Reuters]] агенттігінің қаржы саласындағы жетекші басылымы The International Financing Review (IFR) BNP Paribas-қа «Жыл банкі» сыйлығын табыстады.&lt;ref name=&quot;ifre.com&quot;&gt;Mullin, Keith. (15 February 2012) [http://www.ifre.com/bank-of-the-year-bnp-paribas/21052473.article Bank of the Year: BNP Paribas | All Special Reports] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121216080438/http://www.ifre.com/bank-of-the-year-bnp-paribas/21052473.article |date=16 December 2012 }}. IFRe. Retrieved on 6 December 2013.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;efinancialnews.com&quot;&gt;[http://www.efinancialnews.com/story/2013-01-24/ifr-fund-bnp-paribas-charity-auction-2013 BNP Paribas digs deep at charity auction] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130128112140/http://www.efinancialnews.com/story/2013-01-24/ifr-fund-bnp-paribas-charity-auction-2013 |date=28 January 2013 }}. Efinancialnews.com. Retrieved on 6 December 2013.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;euromoney.com&quot;&gt;[http://www.euromoney.com/Article/3149962/CurrentIssue/87782/And-the-award-for-spelling-goes-to.html?Type=CurrentIssueArticle&amp;ArticleId=3149962&amp;ID=87782 International banking, finance, capital markets news &amp; analysis | Euromoney magazine] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131213203229/http://www.euromoney.com/Article/3149962/CurrentIssue/87782/And-the-award-for-spelling-goes-to.html?Type=CurrentIssueArticle&amp;ArticleId=3149962&amp;ID=87782 |date=13 December 2013 }}. Euromoney.com. Retrieved on 6 December 2013.&lt;/ref&gt; 2014 жылғы қыркүйекте BNP бұқаралық ақпарат құралдарының мәліметінше түпкілікті құны 1,3 миллиард АҚШ долларын құраған мәміле бойынша [[BGZ Bank]]-ті сатып алуды аяқтады.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/us-bnp-paribas-rabobank-idUSKBN0HA1ZW20140915 BNP completes purchase of Bank BGZ from Rabobank] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924204505/http://www.reuters.com/article/2014/09/15/us-bnp-paribas-rabobank-idUSKBN0HA1ZW20140915 |date=24 September 2015 }}. [[Reuters]], 17 September 2014&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;nytimes bnp admits guilt&quot;&gt;{{cite news | url=https://dealbook.nytimes.com/2014/06/30/bnp-paribas-pleads-guilty-in-sanctions-case/ | title=BNP Paribas Admits Guilt and Agrees to Pay $8.9 Billion Fine to U.S. | work=The New York Times | date=30 June 2014 | access-date=1 July 2014 | author=Protess, Ben and Jessica Silver-Greenberg | url-status=live | archive-url=https://web.archive.org/web/20140630202411/http://dealbook.nytimes.com/2014/06/30/bnp-paribas-pleads-guilty-in-sanctions-case/ | archive-date=30 June 2014 | df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.fbi.gov/news/stories/2014/july/bank-guilty-of-violating-u.s.-economic-sanctions/ |title=FBI – Bank Guilty of Violating U.S. Economic Sanctions |publisher=Fbi.gov |access-date=14 July 2014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140715004002/http://www.fbi.gov/news/stories/2014/july/bank-guilty-of-violating-u.s.-economic-sanctions/ |archive-date=15 July 2014 }}&lt;/ref&gt;

2021 жылғы желтоқсанда BNP Paribas АҚШ-тағы бөлшек банкинг бизнесінен шығатынын жариялап, өзінің Bank of the West банкін Bank of Montreal-ға 16,3 миллиард АҚШ долларына сататынын мәлімдеді.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.ft.com/content/a8cd3541-8869-4ef7-ac96-f0c528edbc02 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/https://www.ft.com/content/a8cd3541-8869-4ef7-ac96-f0c528edbc02 |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription|title= BNP Paribas to exit US retail market with $16.3bn Bank of the West sale|work=[[Financial Times]]|date=20 December 2021|author=Sarah White|access-date=20 December 2021}}&lt;/ref&gt;

2023 жылғы қарашада [[HSBC]] Гонконг, Сингапур, Ирландия және Люксембургті қоса алғанда бірнеше нарықтағы хедж-қорларды әкімшілендіру бизнесін BNP Paribas-тың Securities Services бөлімшесіне сатуға келісті.&lt;ref&gt;{{cite news |title=BNP Paribas to acquire HSBC's hedge fund admin business|url=https://www.hedgeweek.com/bnp-paribas-to-acquire-hsbcs-hedge-fund-admin-business/|work=Hedge Week |date=22 November 2023}}&lt;/ref&gt;

2024 жылғы сәуірде BNP Paribas бельгиялық сақтандыру компаниясы [[Ageas]]-тағы [[Fosun International]] компаниясына тиесілі 9% үлесті 730 миллион еуроға толық сатып алды.&lt;ref name=&quot;Easton&quot;/&gt; Кейін BNP Paribas 2025 жылғы ақпанда Ageas-тағы үлесін 15,07%-ға дейін ұлғайтты.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Ageas Tops Belgium's Blue-Chip Index After BNP Paribas Raises Stake |url=https://www.morningstar.com/news/dow-jones/202502192869/ageas-tops-belgiums-blue-chip-index-after-bnp-paribas-raises-stake |date=19 February 2025 |language=en}}&lt;/ref&gt; 2024 жылғы қыркүйекте BNP Paribas [[HSBC]] банкінің Германиядағы жеке банкинг қызметін сатып алды.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=23 September 2024 |title=BNP Paribas signs deal to buy HSBC private banking unit in Germany |url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribas-signs-deal-buy-hsbc-private-banking-unit-germany-2024-09-23//}}&lt;/ref&gt; 2024 жылғы жағдай бойынша BNP Paribas Азияда шамамен 80 миллиард АҚШ доллары көлеміндегі активтерді басқарды. Кеңею бағдарламасы аясында банк [[Morgan Stanley]]-ден Тиффени Ситу, [[Citigroup]]-тен Венди Чан және [[Credit Suisse Group]]-тан Мартин Лоны қоса алғанда 20 жеке банкирді жұмысқа қабылдады.&lt;ref&gt;{{Cite web|language=en|url=https://www.businesstimes.com.sg/international/bnp-paribas-hires-20-private-bankers-asia-wealth-expansion|title=BNP Paribas hires 20 private bankers for Asia wealth expansion|website=The Business Times|date=10 January 2024 |access-date=2024-02-17|archive-date=2024-02-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20240207004014/https://www.businesstimes.com.sg/international/bnp-paribas-hires-20-private-bankers-asia-wealth-expansion}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы ақпанда BNP Paribas пен [[BPCE]] Estreem бірлескен кәсіпорнын құру туралы келісімді аяқтады. Компания Еуропадағы төлемдерді өңдеу бойынша үздік үш оператордың біріне айналады деп күтілді. Estreem жыл сайын 17 миллиард транзакцияны өңдейді деп болжанып, Франциядағы карталық төлемдер көлемінің 30%-ын қамтитын нарық көшбасшысына айналуы тиіс болды.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=13 February 2025 |title=BNP Paribas and BPCE join forces in payment processing |url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribas-bpce-join-forces-payment-processing-2025-02-13/}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы ақпанда Карин Делвалле BNP Paribas-тың Оңтүстік-Шығыс Азия бойынша жаңа өңірлік басшысы әрі Сингапурдағы филиалының бас атқарушы директоры болып тағайындалды. Бұған дейін BNP Paribas-тың Австралия мен Жаңа Зеландиядағы бас атқарушы директоры болған Делвалле енді Сингапур, Малайзия, Индонезия, Таиланд және Вьетнамдағы операцияларға жетекшілік етіп, өсім стратегиясын іске асыруға және клиенттермен қарым-қатынасты нығайтуға жауапты болды. Сонымен қатар ол Австралия мен Жаңа Зеландиядағы қызметтерге қадағалауын жалғастырады.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=5 February 2025 |title=BNP Paribas appoints Karine Delvallee as new regional head for Southeast Asia |url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribas-appoints-karine-delvallee-new-regional-head-southeast-asia-2025-02-05/}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы ақпанда Филипп Майяр BNP Paribas-тың топтық операциялық директоры болып тағайындалды. Оның қызметке кірісуі 11 ақпаннан бастап күшіне еніп, бұл лауазымда Лоран Давидтің орнын басты. 1992 жылдан бері компанияда қызмет етіп келе жатқан Майяр технологиялар, ақпараттық технологиялар, деректер және операциялық қызметтерге жетекшілік етеді. Сонымен қатар ол банктің атқарушы комитетінің құрамына енді.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=12 February 2025 |title=BNP Paribas appoints Philippe Maillard operations chief |url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribas-appoints-philippe-maillard-operations-chief-2025-02-11/}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы наурызда BNP Paribas-тың Ұлыбританиядағы жаһандық банкинг бөлімінің басшысы Мэттью Понсонби қызметінен кетті. Банк оның мұрагері жақын арада жарияланатынын мәлімдеді. 2017 жылы банкке қосылған Понсонби өз қызметі кезеңіндегі жетістіктерді мақтан тұтатынын айтып, атауы жарияланбаған «тартымды мүмкіндікке» ауысатынын жеткізді. Оның басшылығы кезінде BNP Paribas Еуропадағы, әсіресе Ұлыбританиядағы инвестициялық банкинг қызметін кеңейтіп, бірігу және жұтылу саласында елеулі ілгерілеуге қол жеткізді.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=28 March 2025 |title=BNP Paribas' UK Head of Global Banking Ponsonby resigns |url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribass-uk-head-global-banking-ponsonby-resigns-2025-03-28/}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы маусымда BNP Paribas HSBC Germany банкінің кастодиандық және депозитарлық банк қызметін сатып алуға келісті.&lt;ref&gt;{{cite news |title=BNP Paribas to acquire HSBC's custody and depositary business in Germany|url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribas-acquire-hsbcs-custody-depositary-business-germany-2025-06-27/|work=Retuers |date=28 June 2025}}&lt;/ref&gt; 2025 жылғы шілдеде [[HSBC]] Германиядағы қорларды әкімшілендіру бизнесін, яғни Internationale Kapitalanlagegesellschaft (INKA) компаниясын, BlackFin Capital Partners басқаратын қорға сататынын жариялады.&lt;ref&gt;{{cite news |title=HSBC to divest INKA fund administration business to BlackFin|url=https://www.privatebankerinternational.com/news/hsbc-inka-fund-administration-business/|work=Retuers |date=14 July 2025}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>20hu60tpp2p5ollpnz1qb2g0opcw33b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3631999</id>
      <parentid>3631998</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T20:05:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Қаржы дағдарысынан кейінгі кеңею */</comment>
      <origin>3631999</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31821" sha1="c13nnaciadg6xpzwkmbr46ncstklv7h" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = BNP Paribas
 |логотипі           = BNP Paribas logo.svg
 |суреті             = Italiens12.jpg
 |сурет атауы        = BNP Paribas штаб-пәтері, [[Париж]], Франция
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = BNP (Euronext Paris), 0HB5 (LSE), [[CAC 40]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = [[10 наурыз]] [[1848 жыл|1848]] (Comptoir national d'escompte de Paris)&lt;br&gt;[[27 қаңтар]] [[1872 жыл|1872]] (Banque de Paris et des Pays-Bas (Paribas))&lt;br&gt;[[23 мамыр]] [[2000 жыл|2000]] (BNP Paribas ретінде бірігуі)
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = 20 Boulevard des Italiens, [[Париж]], [[Франция]]
 |басты адамдары     = [[Жан Лемьер]] (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;[[Жан-Лоран Боннафе]] (бас атқарушы директор)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестициялық банкинг
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* инвестициялық қорлар
* жеке капитал
* бағалы қағаздар қызметтері
* тәуекелдерді басқару
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = {{plainlist|
* [[BNP Paribas Asset Management]]
* [[Cardif|BNP Paribas Cardif]]
* BNP Paribas Factor
* [[BNP Paribas Fortis]]
* BNP Paribas Real Estate
}}
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{құлдырау}} €132,17 млрд (2025)
 |айналым            = {{өсім}} €51,22 млрд (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} €16,29 млрд (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} €12,225 млрд (2025)
 |активтер           = {{өсім}} €2,793 трлн (2025)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 180 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = {{plainlist|
* Arval
* [[Banca Nazionale del Lavoro]]
* [[Cetelem]]
* [[Hello bank!]]
* [[BMCI]]
}}
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://group.bnpparibas.com
 |Ортаққор           = 
}}
'''BNP Paribas''' (французша айтылуы: {{lang-fr|[beɛnpe paʁiba]}}; кейде '''BNPP''', '''Paribas''' немесе '''BNP''' деп те аталады) — бас кеңсесі [[Париж]]де орналасқан француздық [[Трансұлттық корпорация|көпұлтты]] әмбебап банк және қаржылық қызметтер көрсететін холдингтік компаниясы.&lt;ref&gt;{{cite web |website=thebanker.com |date=9 July 2024 |title=BNP Paribas retains top spot in France's best-performing banks |url=https://www.thebanker.com/BNP-Paribas-retains-top-spot-in-France-s-best-performing-banks-1720566205 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=reuters.com |date=13 June 2024 |title=French banks BNP Paribas and BPCE in payments sector tie-up |url=https://www.reuters.com/business/finance/french-banks-bnp-paribas-bpce-payments-sector-tie-up-2024-06-13/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=rfi.fr |date=23 February 2023 |title=French bank BNP Paribas sued for financing fossil fuel companies |url=https://www.rfi.fr/en/france/20230223-french-bank-bnp-paribas-sued-for-financing-fossil-fuel-companies }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=Forbes |date=17 September 2024 |title=BNP Paribas Profile |url=https://www.forbes.com/companies/bnp-paribas/ }}&lt;/ref&gt; Ол 2000 жылы Францияның жетекші қаржы институттарының екеуі — Banque Nationale de Paris (BNP) және Paribas банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=BNP Paribas |url=http://www.banksfrance.com/bnp-paribas |access-date=4 April 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt; Кейінгі сатып алулар арқылы топ құрамына [[Бельгия]]дағы [[Fortis Bank]], [[Германия]]дағы [[Direkt Anlage Bank]], [[Италия]]дағы [[Banca Nazionale del Lavoro]], [[Люксембург]]тегі [[Banque Générale du Luxembourg]] және [[Түркия]]дағы [[Türk Ekonomi Bankası]] сияқты көптеген ірі қаржы институттары қосылды. Сондай-ақ топтың АҚШ-та 2023 жылға дейін [[Bank of the West]] және 2019 жылға дейін [[First Hawaiian Bank]] еншілес банктері арқылы қызметі болды. 190 мың қызметкері бар банк үш негізгі бизнес бағыты бойынша ұйымдастырылған: Коммерциялық, жеке банкинг және қызметтер (CPBS), Инвестициялық және сақтандыру қызметтері (IPS), сондай-ақ Корпоративтік және институционалдық банкинг (CIB).&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Businesses and Expertise |url=https://group.bnpparibas/en/group/our-businesses-and-expertise |website=BNP Paribas Group Website}}&lt;/ref&gt;

BNP Paribas [[Euronext Paris]] қор биржасында листингтен өткен және [[Euro Stoxx 50 қор индексі]]нің құрамына кіреді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.boerse-frankfurt.de/en/equities/indices/euro%20stoxx%2050%20EU0009658145/constituents|title=Constituents|publisher=boerse-frankfurt.de|archive-url=https://web.archive.org/web/20151119171222/http://www.boerse-frankfurt.de/en/equities/indices/euro%2Bstoxx%2B50%2BEU0009658145/constituents|archive-date=19 November 2015|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Жалпы активтері бойынша ол Еуропадағы екінші ірі банк және әлемдегі сегізінші ірі банк болып табылады.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.statista.com/statistics/269845/largest-banks-in-the-world-by-total-assets/|title=Largest banks worldwide as of December 2021, by assets|date=29 August 2022|website=statista.com|publisher=Statista|access-date=21 March 2023}}&lt;/ref&gt; [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]]нан кейін әлемдегі ең ірі бес банктің біріне айналды.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://sbnn.co.uk/2017/09/12/bnp-paribas-became-one-worlds-biggest-banks/|title=How BNP Paribas Became One of the World's Biggest Banks – SBNN|date=12 September 2017|work=SBNN|access-date=18 March 2018|language=en-GB|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180319151057/https://sbnn.co.uk/2017/09/12/bnp-paribas-became-one-worlds-biggest-banks/|archive-date=19 March 2018}}&lt;/ref&gt; [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] оны жүйелік маңызы бар банк ретінде таниды.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=21 November 2022 |title=2022 List of Global Systemically Important Banks (G-SIBs) |url=https://www.fsb.org/2022/11/2022-list-of-global-systemically-important-banks-g-sibs/ |access-date=27 November 2022 |website=www.fsb.org |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Forbes журналының Global 2000 рейтингінде BNP Paribas әлемдегі ең ірі жария компаниялар арасында 33-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Forbes Global 2000 |url=https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=57bdacbb5ac0 |access-date=12 June 2023 |website=[[Forbes]]}}&lt;/ref&gt; 2014 жылдың соңында Еуропалық банктік қадағалау жүйесі күшіне енгеннен бері ол Маңызды институт мәртебесіне ие және соның нәтижесінде [[Еуропалық орталық банк]]тің тікелей қадағалауында.&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}&lt;/ref&gt;

BNP Paribas француз банк тобы болғанымен, топтың 1822 жылы құрылған [[Société Générale de Belgique]] мұрагері болып саналатын Fortis Bank Belgium банкін сатып алуының нәтижесінде [[Бельгия үкіметі]] 2009 жылдан бері оның ірі акционерлерінің бірі болып келеді (2023 жылдың ортасындағы жағдай бойынша үлесі — 5,3%).&lt;ref&gt;{{cite web |website=BNP Paribas |title=BNP Paribas Share |url=https://invest.bnpparibas/en/bnp-paribas-share}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=BNP Paribas |url=https://histoire.bnpparibas/en/pioneering-times-1822-1913/ |title=Pioneering Times: 1822-1913}}&lt;/ref&gt;

[[S&amp;P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, BNP Paribas активтер көлемі бойынша Еуропадағы ең ірі банк болып табылады. Оның активтері 3,279 триллион АҚШ долларын құрайды.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Mones |first=Deza |date=24 April 2026 |title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026 |url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026 |work=S&amp;P Global}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
=== BNP Paribas тобының құрылуы ===
1999 жылы BNP мен [[Société Générale]] қор нарығында күрделі бәсекеге түсті.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=August 6, 1999 |title=La bataille boursière entre la BNP et SG Paribas s'achève aujourd'hui |url=https://www.lesechos.fr/1999/08/la-bataille-boursiere-entre-la-bnp-et-sg-paribas-sacheve-aujourdhui-774247 |website=lesechos.fr}}&lt;/ref&gt; Société Générale Paribas банкін сатып алуға ұсыныс жасаса, BNP Société Générale банкін сатып алуға ұсыныс беріп, сонымен қатар Paribas үшін қарсы ұсыныс жасады. BNP-нің Société Générale-ді сатып алу туралы ұсынысы сәтсіз аяқталды, ал Paribas-ты сатып алу туралы ұсынысы сәтті болды. Соның нәтижесінде BNP мен Paribas 2000 жылғы 23 мамырда бірікті.

2006 жылы BNP Paribas Италиядағы алтыншы ірі банк саналатын [[Banca Nazionale del Lavoro (BNL)]] банкін сатып алды. 2007 жылғы 9 тамызда BNP Paribas субпрайм дағдарысының әсерін мойындаған алғашқы ірі қаржы тобы болып, оған ұшыраған екі инвестициялық қорын жапты. Бұл күн қазір жалпы алғанда [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]]ның басталуы ретінде қарастырылады және банктің жедел әрекеті оны [[UBS]] сияқты Еуропаның басқа да ірі банктерінің тағдырынан сақтап қалды.&lt;ref&gt;{{cite news| url=https://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/banksandfinance/7922946/BNP-Paribas-makes-first-asset-write-back-since-2007.html| title=BNP Paribas makes first asset write back since 2007| author=Harry Wilson| date=3 August 2010| access-date=6 April 2011| work=The Telegraph| location=London| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20111121102607/http://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/banksandfinance/7922946/BNP-Paribas-makes-first-asset-write-back-since-2007.html| archive-date=21 November 2011| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web| publisher=Market Watch| author=Morning Zhou| url=http://www.marketwatch.com/story/asian-stocks-may-fall-on-credit-woes-global-selloff?siteid=rss| title=Asian stocks may fall on credit woes, global sell-off| date=9 August 2007| access-date=6 April 2011| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20110607102347/http://www.marketwatch.com/story/asian-stocks-may-fall-on-credit-woes-global-selloff?siteid=rss| archive-date=7 June 2011| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

=== 2008 жылғы қаржы дағдарысы және сатып алулар ===
2008 жылғы 6 қазанда BNP [[Бельгия]]дағы қиындыққа ұшыраған [[Fortis]] банкінің қызметінің 75%-ын және [[Люксембург]]тегі қызметінің 66%-ын өз бақылауына алды. Оның орнына Бельгия үкіметі жаңа топтың ең ірі акционеріне айналды. Fortis акцияларын сату 12 желтоқсан, жұма күні Апелляциялық соттың шешімімен уақытша тоқтатылды.&lt;ref&gt;{{cite news| work=Le Monde |agency=Reuters| url=http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/10/06/bnp-paribas-prend-le-controle-de-fortis-en-belgique-et-au-luxembourg_1103272_1101386.html| title=BNP-Paribas rachète Fortis en Belgique et au Luxembourg| date=6 October 2008| access-date=6 April 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news| work=De Morgen | url=http://www.demorgen.be/dm/nl/3324/Financiele-crisis/article/detail/551195/2008/12/14/Aandeel-Fortis-blijft-geschorst.dhtml| title=Aandeel Fortis blijft geschorst| date=14 December 2008| access-date=6 April 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news| work=Le monde| url=http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/12/14/affaire-madoff-bnp-paribas-pourrait-perdre-350-millions-d-euros_1131107_1101386.html| title=Affaire Madoff: BNP Paribas pourrait perdre 350 millions d'euros| date=14 December 2008| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20081215054241/http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/12/14/affaire-madoff-bnp-paribas-pourrait-perdre-350-millions-d-euros_1131107_1101386.html| archive-date=15 December 2008| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; 2009 жылғы қаңтардың соңында Бельгия үкіметі мен BNP Fortis Bank Belgium банкіндегі 75%-дық әріптестік туралы келісімге келді. Fortis Insurance Belgium қайтадан Fortis Holding құрамына енгізілді.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=11 March 2009|title=UPDATE 1-BNP Paribas to change Fortis brand|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/bnp-fortis-idINLB38875820090311|access-date=28 October 2021}}&lt;/ref&gt;

11 ақпанда Fortis акционерлері [[Fortis Bank Belgium]] мен Fortis Insurance Belgium BNP Paribas меншігіне өтпеуі тиіс деген шешім қабылдады. Алайда кейіннен сатып алу мәмілесі аяқталып, BNP Paribas банктің 75% үлесіне ие болды және жаңа еншілес компанияның атауын [[BNP Paribas Fortis]] деп өзгертті. Осыдан кейін Fortis Holding құрамында тек Fortis Insurance International қалды. Кейін оның атауы бүкіл Еуропа мен Азияда сақтандыру қызметін көрсететін [[Ageas]] болып өзгертілді. 2024 жылғы сәуірде BNP Paribas компаниясы Fosun International-дың Ageas-тағы 9% үлесін 730 миллион еуроға толық сатып алғаны жарияланды.&lt;ref name=&quot;Easton&quot;&gt;{{Cite web |last=Easton |first=Jonathan |date=2024-04-15 |title=BNP Paribas to acquire 9% stake in Belgian insurer Ageas |url=https://www.fstech.co.uk/fst/BNP_Paribas_To_Acquire_9_Per_Cent_Stake_In_Ageas.php |access-date=2024-04-15 |website=FStech |language=en}}&lt;/ref&gt; Ал Fortis Bank Netherlands Нидерланд үкіметінің иелігінде қалып, кейін оның иелігіндегі басқа ABN AMRO активтерімен біріктіріліп, [[ABN AMRO]] атауын алды.

2009 жылғы мамырда BNP Paribas бұрынғы Fortis Bank Luxembourg болып саналатын BGL банкінің бақылау пакетіне (65,96%) ие болды. Ал Люксембург мемлекеті 34% үлесін сақтап қалды. Соның нәтижесінде BNP Paribas еуроаймақтағы депозиттер көлемі бойынша ең ірі банкке айналды.&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://uk.reuters.com/article/rbssFinancialServicesAndRealEstateNews/idUKLT42693120090429|  url-status=dead| author=Reed Stevenson| title=Fortis asset sale to BNP cleared with Dutch OK| publisher=Reuters| date=29 April 2009| access-date=30 April 2009}}&lt;/ref&gt; 21 қыркүйекте банктің ресми атауы [[BLG BNP Paribas]] болып өзгертілді, ал 2010 жылғы ақпанда BGL BNP Paribas BNP Paribas Luxembourg компаниясының 100% иесі атанды. Бұл біріктіру 2010 жылғы 1 қазанда BNP Paribas Luxembourg қызметінің BGL BNP Paribas операциялық платформаларына енгізілуімен толық аяқталды.&lt;ref name=history&gt;[http://www.bgl.lu/en/bank/corporate/bgl-bnp-paribas/the-bank/the-history.htm &quot;The history of Fortis BGL BNP Paribas&quot;] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110813234044/http://www.bgl.lu/en/bank/corporate/bgl-bnp-paribas/the-bank/the-history.htm |date=13 August 2011 }}, ''BGL BNP Paribas''. Retrieved 9 September 2011&lt;/ref&gt;

=== Қаржы дағдарысынан кейінгі кеңею ===
2013 жылғы желтоқсанда BNP Paribas [[Rabobank]] банкінің Польшадағы еншілес ұйымы [[BGZ Bank]]-ті шамамен 1,4 миллиард АҚШ долларына сатып алу туралы келісімге келді.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.reuters.com/article/us-poland-bgz-idUSBRE9B406T20131205 | title=BNP Paribas agrees to buy Polish Rabobank unit for $1.4 billion | author=Marcin Goclowski | publisher=Reuters | date=5 December 2013 | url-status=live | archive-url=https://web.archive.org/web/20150924191434/http://www.reuters.com/article/2013/12/05/us-poland-bgz-idUSBRE9B406T20131205 | archive-date=24 September 2015 | df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; 2013 жылы [[Thomson Reuters]] агенттігінің қаржы саласындағы жетекші басылымы The International Financing Review (IFR) BNP Paribas-қа «Жыл банкі» сыйлығын табыстады.&lt;ref name=&quot;ifre.com&quot;&gt;Mullin, Keith. (15 February 2012) [http://www.ifre.com/bank-of-the-year-bnp-paribas/21052473.article Bank of the Year: BNP Paribas | All Special Reports] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121216080438/http://www.ifre.com/bank-of-the-year-bnp-paribas/21052473.article |date=16 December 2012 }}. IFRe. Retrieved on 6 December 2013.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;efinancialnews.com&quot;&gt;[http://www.efinancialnews.com/story/2013-01-24/ifr-fund-bnp-paribas-charity-auction-2013 BNP Paribas digs deep at charity auction] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130128112140/http://www.efinancialnews.com/story/2013-01-24/ifr-fund-bnp-paribas-charity-auction-2013 |date=28 January 2013 }}. Efinancialnews.com. Retrieved on 6 December 2013.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;euromoney.com&quot;&gt;[http://www.euromoney.com/Article/3149962/CurrentIssue/87782/And-the-award-for-spelling-goes-to.html?Type=CurrentIssueArticle&amp;ArticleId=3149962&amp;ID=87782 International banking, finance, capital markets news &amp; analysis | Euromoney magazine] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131213203229/http://www.euromoney.com/Article/3149962/CurrentIssue/87782/And-the-award-for-spelling-goes-to.html?Type=CurrentIssueArticle&amp;ArticleId=3149962&amp;ID=87782 |date=13 December 2013 }}. Euromoney.com. Retrieved on 6 December 2013.&lt;/ref&gt; 2014 жылғы қыркүйекте BNP бұқаралық ақпарат құралдарының мәліметінше түпкілікті құны 1,3 миллиард АҚШ долларын құраған мәміле бойынша [[BGZ Bank]]-ті сатып алуды аяқтады.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/us-bnp-paribas-rabobank-idUSKBN0HA1ZW20140915 BNP completes purchase of Bank BGZ from Rabobank] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924204505/http://www.reuters.com/article/2014/09/15/us-bnp-paribas-rabobank-idUSKBN0HA1ZW20140915 |date=24 September 2015 }}. [[Reuters]], 17 September 2014&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;nytimes bnp admits guilt&quot;&gt;{{cite news | url=https://dealbook.nytimes.com/2014/06/30/bnp-paribas-pleads-guilty-in-sanctions-case/ | title=BNP Paribas Admits Guilt and Agrees to Pay $8.9 Billion Fine to U.S. | work=The New York Times | date=30 June 2014 | access-date=1 July 2014 | author=Protess, Ben and Jessica Silver-Greenberg | url-status=live | archive-url=https://web.archive.org/web/20140630202411/http://dealbook.nytimes.com/2014/06/30/bnp-paribas-pleads-guilty-in-sanctions-case/ | archive-date=30 June 2014 | df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.fbi.gov/news/stories/2014/july/bank-guilty-of-violating-u.s.-economic-sanctions/ |title=FBI – Bank Guilty of Violating U.S. Economic Sanctions |publisher=Fbi.gov |access-date=14 July 2014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140715004002/http://www.fbi.gov/news/stories/2014/july/bank-guilty-of-violating-u.s.-economic-sanctions/ |archive-date=15 July 2014 }}&lt;/ref&gt;

2021 жылғы желтоқсанда BNP Paribas АҚШ-тағы бөлшек банкинг бизнесінен шығатынын жариялап, өзінің Bank of the West банкін Bank of Montreal-ға 16,3 миллиард АҚШ долларына сататынын мәлімдеді.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.ft.com/content/a8cd3541-8869-4ef7-ac96-f0c528edbc02 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/https://www.ft.com/content/a8cd3541-8869-4ef7-ac96-f0c528edbc02 |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription|title= BNP Paribas to exit US retail market with $16.3bn Bank of the West sale|work=[[Financial Times]]|date=20 December 2021|author=Sarah White|access-date=20 December 2021}}&lt;/ref&gt;

2023 жылғы қарашада [[HSBC]] Гонконг, Сингапур, Ирландия және Люксембургті қоса алғанда бірнеше нарықтағы хедж-қорларды әкімшілендіру бизнесін BNP Paribas-тың Securities Services бөлімшесіне сатуға келісті.&lt;ref&gt;{{cite news |title=BNP Paribas to acquire HSBC's hedge fund admin business|url=https://www.hedgeweek.com/bnp-paribas-to-acquire-hsbcs-hedge-fund-admin-business/|work=Hedge Week |date=22 November 2023}}&lt;/ref&gt;

2024 жылғы сәуірде BNP Paribas бельгиялық сақтандыру компаниясы [[Ageas]]-тағы [[Fosun International]] компаниясына тиесілі 9% үлесті 730 миллион еуроға толық сатып алды.&lt;ref name=&quot;Easton&quot;/&gt; Кейін BNP Paribas 2025 жылғы ақпанда Ageas-тағы үлесін 15,07%-ға дейін ұлғайтты.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Ageas Tops Belgium's Blue-Chip Index After BNP Paribas Raises Stake |url=https://www.morningstar.com/news/dow-jones/202502192869/ageas-tops-belgiums-blue-chip-index-after-bnp-paribas-raises-stake |date=19 February 2025 |language=en}}&lt;/ref&gt; 2024 жылғы қыркүйекте BNP Paribas [[HSBC]] банкінің Германиядағы жеке банкинг қызметін сатып алды.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=23 September 2024 |title=BNP Paribas signs deal to buy HSBC private banking unit in Germany |url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribas-signs-deal-buy-hsbc-private-banking-unit-germany-2024-09-23//}}&lt;/ref&gt; 2024 жылғы жағдай бойынша BNP Paribas Азияда шамамен 80 миллиард АҚШ доллары көлеміндегі активтерді басқарды. Кеңею бағдарламасы аясында банк [[Morgan Stanley]]-ден Тиффени Ситу, [[Citigroup]]-тен Венди Чан және [[Credit Suisse Group]]-тан Мартин Лоны қоса алғанда 20 жеке банкирді жұмысқа қабылдады.&lt;ref&gt;{{Cite web|language=en|url=https://www.businesstimes.com.sg/international/bnp-paribas-hires-20-private-bankers-asia-wealth-expansion|title=BNP Paribas hires 20 private bankers for Asia wealth expansion|website=The Business Times|date=10 January 2024 |access-date=2024-02-17|archive-date=2024-02-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20240207004014/https://www.businesstimes.com.sg/international/bnp-paribas-hires-20-private-bankers-asia-wealth-expansion}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы ақпанда BNP Paribas пен [[BPCE]] Estreem бірлескен кәсіпорнын құру туралы келісімді аяқтады. Компания Еуропадағы төлемдерді өңдеу бойынша үздік үш оператордың біріне айналады деп күтілді. Estreem жыл сайын 17 миллиард транзакцияны өңдейді деп болжанып, Франциядағы карталық төлемдер көлемінің 30%-ын қамтитын нарық көшбасшысына айналуы тиіс болды.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=13 February 2025 |title=BNP Paribas and BPCE join forces in payment processing |url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribas-bpce-join-forces-payment-processing-2025-02-13/}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы ақпанда Карин Делвалле BNP Paribas-тың Оңтүстік-Шығыс Азия бойынша жаңа өңірлік басшысы әрі Сингапурдағы филиалының бас атқарушы директоры болып тағайындалды. Бұған дейін BNP Paribas-тың Австралия мен Жаңа Зеландиядағы бас атқарушы директоры болған Делвалле енді Сингапур, Малайзия, Индонезия, Таиланд және Вьетнамдағы операцияларға жетекшілік етіп, өсім стратегиясын іске асыруға және клиенттермен қарым-қатынасты нығайтуға жауапты болды. Сонымен қатар ол Австралия мен Жаңа Зеландиядағы қызметтерге қадағалауын жалғастырады.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=5 February 2025 |title=BNP Paribas appoints Karine Delvallee as new regional head for Southeast Asia |url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribas-appoints-karine-delvallee-new-regional-head-southeast-asia-2025-02-05/}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы ақпанда Филипп Майяр BNP Paribas-тың топтық операциялық директоры болып тағайындалды. Оның қызметке кірісуі 11 ақпаннан бастап күшіне еніп, бұл лауазымда Лоран Давидтің орнын басты. 1992 жылдан бері компанияда қызмет етіп келе жатқан Майяр технологиялар, ақпараттық технологиялар, деректер және операциялық қызметтерге жетекшілік етеді. Сонымен қатар ол банктің атқарушы комитетінің құрамына енді.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=12 February 2025 |title=BNP Paribas appoints Philippe Maillard operations chief |url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribas-appoints-philippe-maillard-operations-chief-2025-02-11/}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы наурызда BNP Paribas-тың Ұлыбританиядағы жаһандық банкинг бөлімінің басшысы Мэттью Понсонби қызметінен кетті. Банк оның мұрагері жақын арада жарияланатынын мәлімдеді. 2017 жылы банкке қосылған Понсонби өз қызметі кезеңіндегі жетістіктерді мақтан тұтатынын айтып, атауы жарияланбаған «тартымды мүмкіндікке» ауысатынын жеткізді. Оның басшылығы кезінде BNP Paribas Еуропадағы, әсіресе Ұлыбританиядағы инвестициялық банкинг қызметін кеңейтіп, бірігу және жұтылу саласында елеулі ілгерілеуге қол жеткізді.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=28 March 2025 |title=BNP Paribas' UK Head of Global Banking Ponsonby resigns |url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribass-uk-head-global-banking-ponsonby-resigns-2025-03-28/}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы маусымда BNP Paribas HSBC Germany банкінің кастодиандық және депозитарлық банк қызметін сатып алуға келісті.&lt;ref&gt;{{cite news |title=BNP Paribas to acquire HSBC's custody and depositary business in Germany|url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribas-acquire-hsbcs-custody-depositary-business-germany-2025-06-27/|work=Retuers |date=28 June 2025}}&lt;/ref&gt; 2025 жылғы шілдеде [[HSBC]] Германиядағы қорларды әкімшілендіру бизнесін, яғни Internationale Kapitalanlagegesellschaft (INKA) компаниясын, BlackFin Capital Partners басқаратын қорға сататынын жариялады.&lt;ref&gt;{{cite news |title=HSBC to divest INKA fund administration business to BlackFin|url=https://www.privatebankerinternational.com/news/hsbc-inka-fund-administration-business/|work=Retuers |date=14 July 2025}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы 1 шілдеде BNP Paribas AXA компаниясынан Axa Investment Managers-ті сатып алды.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=1 July 2025 |title=Axa boucle la cession de ses activités de gestion d'actifs à BNP Paribas |url=https://investir.lesechos.fr/actu-des-valeurs/la-vie-des-actions/axa-boucle-la-cession-de-ses-activites-de-gestion-dactifs-a-bnp-paribas-2174016 |access-date=20 October 2025 |website=Les Echos}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1 July 2025 |title=BNP Paribas Completes Acquisition of AXA's Asset Management Unit |url=https://www.insurancejournal.com/news/international/2025/07/01/829704.htm |website=Insurance Journal |access-date=1 July 2025}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>c13nnaciadg6xpzwkmbr46ncstklv7h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632000</id>
      <parentid>3631999</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T20:06:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Қаржы дағдарысынан кейінгі кеңею */</comment>
      <origin>3632000</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31829" sha1="ol7mzk1l6ihzhqhfypssko7wc6hil9d" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = BNP Paribas
 |логотипі           = BNP Paribas logo.svg
 |суреті             = Italiens12.jpg
 |сурет атауы        = BNP Paribas штаб-пәтері, [[Париж]], Франция
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = BNP (Euronext Paris), 0HB5 (LSE), [[CAC 40]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = [[10 наурыз]] [[1848 жыл|1848]] (Comptoir national d'escompte de Paris)&lt;br&gt;[[27 қаңтар]] [[1872 жыл|1872]] (Banque de Paris et des Pays-Bas (Paribas))&lt;br&gt;[[23 мамыр]] [[2000 жыл|2000]] (BNP Paribas ретінде бірігуі)
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = 20 Boulevard des Italiens, [[Париж]], [[Франция]]
 |басты адамдары     = [[Жан Лемьер]] (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;[[Жан-Лоран Боннафе]] (бас атқарушы директор)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестициялық банкинг
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* инвестициялық қорлар
* жеке капитал
* бағалы қағаздар қызметтері
* тәуекелдерді басқару
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = {{plainlist|
* [[BNP Paribas Asset Management]]
* [[Cardif|BNP Paribas Cardif]]
* BNP Paribas Factor
* [[BNP Paribas Fortis]]
* BNP Paribas Real Estate
}}
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{құлдырау}} €132,17 млрд (2025)
 |айналым            = {{өсім}} €51,22 млрд (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} €16,29 млрд (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} €12,225 млрд (2025)
 |активтер           = {{өсім}} €2,793 трлн (2025)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 180 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = {{plainlist|
* Arval
* [[Banca Nazionale del Lavoro]]
* [[Cetelem]]
* [[Hello bank!]]
* [[BMCI]]
}}
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://group.bnpparibas.com
 |Ортаққор           = 
}}
'''BNP Paribas''' (французша айтылуы: {{lang-fr|[beɛnpe paʁiba]}}; кейде '''BNPP''', '''Paribas''' немесе '''BNP''' деп те аталады) — бас кеңсесі [[Париж]]де орналасқан француздық [[Трансұлттық корпорация|көпұлтты]] әмбебап банк және қаржылық қызметтер көрсететін холдингтік компаниясы.&lt;ref&gt;{{cite web |website=thebanker.com |date=9 July 2024 |title=BNP Paribas retains top spot in France's best-performing banks |url=https://www.thebanker.com/BNP-Paribas-retains-top-spot-in-France-s-best-performing-banks-1720566205 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=reuters.com |date=13 June 2024 |title=French banks BNP Paribas and BPCE in payments sector tie-up |url=https://www.reuters.com/business/finance/french-banks-bnp-paribas-bpce-payments-sector-tie-up-2024-06-13/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=rfi.fr |date=23 February 2023 |title=French bank BNP Paribas sued for financing fossil fuel companies |url=https://www.rfi.fr/en/france/20230223-french-bank-bnp-paribas-sued-for-financing-fossil-fuel-companies }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=Forbes |date=17 September 2024 |title=BNP Paribas Profile |url=https://www.forbes.com/companies/bnp-paribas/ }}&lt;/ref&gt; Ол 2000 жылы Францияның жетекші қаржы институттарының екеуі — Banque Nationale de Paris (BNP) және Paribas банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=BNP Paribas |url=http://www.banksfrance.com/bnp-paribas |access-date=4 April 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt; Кейінгі сатып алулар арқылы топ құрамына [[Бельгия]]дағы [[Fortis Bank]], [[Германия]]дағы [[Direkt Anlage Bank]], [[Италия]]дағы [[Banca Nazionale del Lavoro]], [[Люксембург]]тегі [[Banque Générale du Luxembourg]] және [[Түркия]]дағы [[Türk Ekonomi Bankası]] сияқты көптеген ірі қаржы институттары қосылды. Сондай-ақ топтың АҚШ-та 2023 жылға дейін [[Bank of the West]] және 2019 жылға дейін [[First Hawaiian Bank]] еншілес банктері арқылы қызметі болды. 190 мың қызметкері бар банк үш негізгі бизнес бағыты бойынша ұйымдастырылған: Коммерциялық, жеке банкинг және қызметтер (CPBS), Инвестициялық және сақтандыру қызметтері (IPS), сондай-ақ Корпоративтік және институционалдық банкинг (CIB).&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Businesses and Expertise |url=https://group.bnpparibas/en/group/our-businesses-and-expertise |website=BNP Paribas Group Website}}&lt;/ref&gt;

BNP Paribas [[Euronext Paris]] қор биржасында листингтен өткен және [[Euro Stoxx 50 қор индексі]]нің құрамына кіреді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.boerse-frankfurt.de/en/equities/indices/euro%20stoxx%2050%20EU0009658145/constituents|title=Constituents|publisher=boerse-frankfurt.de|archive-url=https://web.archive.org/web/20151119171222/http://www.boerse-frankfurt.de/en/equities/indices/euro%2Bstoxx%2B50%2BEU0009658145/constituents|archive-date=19 November 2015|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Жалпы активтері бойынша ол Еуропадағы екінші ірі банк және әлемдегі сегізінші ірі банк болып табылады.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.statista.com/statistics/269845/largest-banks-in-the-world-by-total-assets/|title=Largest banks worldwide as of December 2021, by assets|date=29 August 2022|website=statista.com|publisher=Statista|access-date=21 March 2023}}&lt;/ref&gt; [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]]нан кейін әлемдегі ең ірі бес банктің біріне айналды.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://sbnn.co.uk/2017/09/12/bnp-paribas-became-one-worlds-biggest-banks/|title=How BNP Paribas Became One of the World's Biggest Banks – SBNN|date=12 September 2017|work=SBNN|access-date=18 March 2018|language=en-GB|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180319151057/https://sbnn.co.uk/2017/09/12/bnp-paribas-became-one-worlds-biggest-banks/|archive-date=19 March 2018}}&lt;/ref&gt; [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] оны жүйелік маңызы бар банк ретінде таниды.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=21 November 2022 |title=2022 List of Global Systemically Important Banks (G-SIBs) |url=https://www.fsb.org/2022/11/2022-list-of-global-systemically-important-banks-g-sibs/ |access-date=27 November 2022 |website=www.fsb.org |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Forbes журналының Global 2000 рейтингінде BNP Paribas әлемдегі ең ірі жария компаниялар арасында 33-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Forbes Global 2000 |url=https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=57bdacbb5ac0 |access-date=12 June 2023 |website=[[Forbes]]}}&lt;/ref&gt; 2014 жылдың соңында Еуропалық банктік қадағалау жүйесі күшіне енгеннен бері ол Маңызды институт мәртебесіне ие және соның нәтижесінде [[Еуропалық орталық банк]]тің тікелей қадағалауында.&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}&lt;/ref&gt;

BNP Paribas француз банк тобы болғанымен, топтың 1822 жылы құрылған [[Société Générale de Belgique]] мұрагері болып саналатын Fortis Bank Belgium банкін сатып алуының нәтижесінде [[Бельгия үкіметі]] 2009 жылдан бері оның ірі акционерлерінің бірі болып келеді (2023 жылдың ортасындағы жағдай бойынша үлесі — 5,3%).&lt;ref&gt;{{cite web |website=BNP Paribas |title=BNP Paribas Share |url=https://invest.bnpparibas/en/bnp-paribas-share}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=BNP Paribas |url=https://histoire.bnpparibas/en/pioneering-times-1822-1913/ |title=Pioneering Times: 1822-1913}}&lt;/ref&gt;

[[S&amp;P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, BNP Paribas активтер көлемі бойынша Еуропадағы ең ірі банк болып табылады. Оның активтері 3,279 триллион АҚШ долларын құрайды.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Mones |first=Deza |date=24 April 2026 |title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026 |url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026 |work=S&amp;P Global}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
=== BNP Paribas тобының құрылуы ===
1999 жылы BNP мен [[Société Générale]] қор нарығында күрделі бәсекеге түсті.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=August 6, 1999 |title=La bataille boursière entre la BNP et SG Paribas s'achève aujourd'hui |url=https://www.lesechos.fr/1999/08/la-bataille-boursiere-entre-la-bnp-et-sg-paribas-sacheve-aujourdhui-774247 |website=lesechos.fr}}&lt;/ref&gt; Société Générale Paribas банкін сатып алуға ұсыныс жасаса, BNP Société Générale банкін сатып алуға ұсыныс беріп, сонымен қатар Paribas үшін қарсы ұсыныс жасады. BNP-нің Société Générale-ді сатып алу туралы ұсынысы сәтсіз аяқталды, ал Paribas-ты сатып алу туралы ұсынысы сәтті болды. Соның нәтижесінде BNP мен Paribas 2000 жылғы 23 мамырда бірікті.

2006 жылы BNP Paribas Италиядағы алтыншы ірі банк саналатын [[Banca Nazionale del Lavoro (BNL)]] банкін сатып алды. 2007 жылғы 9 тамызда BNP Paribas субпрайм дағдарысының әсерін мойындаған алғашқы ірі қаржы тобы болып, оған ұшыраған екі инвестициялық қорын жапты. Бұл күн қазір жалпы алғанда [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]]ның басталуы ретінде қарастырылады және банктің жедел әрекеті оны [[UBS]] сияқты Еуропаның басқа да ірі банктерінің тағдырынан сақтап қалды.&lt;ref&gt;{{cite news| url=https://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/banksandfinance/7922946/BNP-Paribas-makes-first-asset-write-back-since-2007.html| title=BNP Paribas makes first asset write back since 2007| author=Harry Wilson| date=3 August 2010| access-date=6 April 2011| work=The Telegraph| location=London| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20111121102607/http://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/banksandfinance/7922946/BNP-Paribas-makes-first-asset-write-back-since-2007.html| archive-date=21 November 2011| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web| publisher=Market Watch| author=Morning Zhou| url=http://www.marketwatch.com/story/asian-stocks-may-fall-on-credit-woes-global-selloff?siteid=rss| title=Asian stocks may fall on credit woes, global sell-off| date=9 August 2007| access-date=6 April 2011| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20110607102347/http://www.marketwatch.com/story/asian-stocks-may-fall-on-credit-woes-global-selloff?siteid=rss| archive-date=7 June 2011| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

=== 2008 жылғы қаржы дағдарысы және сатып алулар ===
2008 жылғы 6 қазанда BNP [[Бельгия]]дағы қиындыққа ұшыраған [[Fortis]] банкінің қызметінің 75%-ын және [[Люксембург]]тегі қызметінің 66%-ын өз бақылауына алды. Оның орнына Бельгия үкіметі жаңа топтың ең ірі акционеріне айналды. Fortis акцияларын сату 12 желтоқсан, жұма күні Апелляциялық соттың шешімімен уақытша тоқтатылды.&lt;ref&gt;{{cite news| work=Le Monde |agency=Reuters| url=http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/10/06/bnp-paribas-prend-le-controle-de-fortis-en-belgique-et-au-luxembourg_1103272_1101386.html| title=BNP-Paribas rachète Fortis en Belgique et au Luxembourg| date=6 October 2008| access-date=6 April 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news| work=De Morgen | url=http://www.demorgen.be/dm/nl/3324/Financiele-crisis/article/detail/551195/2008/12/14/Aandeel-Fortis-blijft-geschorst.dhtml| title=Aandeel Fortis blijft geschorst| date=14 December 2008| access-date=6 April 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news| work=Le monde| url=http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/12/14/affaire-madoff-bnp-paribas-pourrait-perdre-350-millions-d-euros_1131107_1101386.html| title=Affaire Madoff: BNP Paribas pourrait perdre 350 millions d'euros| date=14 December 2008| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20081215054241/http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/12/14/affaire-madoff-bnp-paribas-pourrait-perdre-350-millions-d-euros_1131107_1101386.html| archive-date=15 December 2008| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; 2009 жылғы қаңтардың соңында Бельгия үкіметі мен BNP Fortis Bank Belgium банкіндегі 75%-дық әріптестік туралы келісімге келді. Fortis Insurance Belgium қайтадан Fortis Holding құрамына енгізілді.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=11 March 2009|title=UPDATE 1-BNP Paribas to change Fortis brand|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/bnp-fortis-idINLB38875820090311|access-date=28 October 2021}}&lt;/ref&gt;

11 ақпанда Fortis акционерлері [[Fortis Bank Belgium]] мен Fortis Insurance Belgium BNP Paribas меншігіне өтпеуі тиіс деген шешім қабылдады. Алайда кейіннен сатып алу мәмілесі аяқталып, BNP Paribas банктің 75% үлесіне ие болды және жаңа еншілес компанияның атауын [[BNP Paribas Fortis]] деп өзгертті. Осыдан кейін Fortis Holding құрамында тек Fortis Insurance International қалды. Кейін оның атауы бүкіл Еуропа мен Азияда сақтандыру қызметін көрсететін [[Ageas]] болып өзгертілді. 2024 жылғы сәуірде BNP Paribas компаниясы Fosun International-дың Ageas-тағы 9% үлесін 730 миллион еуроға толық сатып алғаны жарияланды.&lt;ref name=&quot;Easton&quot;&gt;{{Cite web |last=Easton |first=Jonathan |date=2024-04-15 |title=BNP Paribas to acquire 9% stake in Belgian insurer Ageas |url=https://www.fstech.co.uk/fst/BNP_Paribas_To_Acquire_9_Per_Cent_Stake_In_Ageas.php |access-date=2024-04-15 |website=FStech |language=en}}&lt;/ref&gt; Ал Fortis Bank Netherlands Нидерланд үкіметінің иелігінде қалып, кейін оның иелігіндегі басқа ABN AMRO активтерімен біріктіріліп, [[ABN AMRO]] атауын алды.

2009 жылғы мамырда BNP Paribas бұрынғы Fortis Bank Luxembourg болып саналатын BGL банкінің бақылау пакетіне (65,96%) ие болды. Ал Люксембург мемлекеті 34% үлесін сақтап қалды. Соның нәтижесінде BNP Paribas еуроаймақтағы депозиттер көлемі бойынша ең ірі банкке айналды.&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://uk.reuters.com/article/rbssFinancialServicesAndRealEstateNews/idUKLT42693120090429|  url-status=dead| author=Reed Stevenson| title=Fortis asset sale to BNP cleared with Dutch OK| publisher=Reuters| date=29 April 2009| access-date=30 April 2009}}&lt;/ref&gt; 21 қыркүйекте банктің ресми атауы [[BLG BNP Paribas]] болып өзгертілді, ал 2010 жылғы ақпанда BGL BNP Paribas BNP Paribas Luxembourg компаниясының 100% иесі атанды. Бұл біріктіру 2010 жылғы 1 қазанда BNP Paribas Luxembourg қызметінің BGL BNP Paribas операциялық платформаларына енгізілуімен толық аяқталды.&lt;ref name=history&gt;[http://www.bgl.lu/en/bank/corporate/bgl-bnp-paribas/the-bank/the-history.htm &quot;The history of Fortis BGL BNP Paribas&quot;] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110813234044/http://www.bgl.lu/en/bank/corporate/bgl-bnp-paribas/the-bank/the-history.htm |date=13 August 2011 }}, ''BGL BNP Paribas''. Retrieved 9 September 2011&lt;/ref&gt;

=== Қаржы дағдарысынан кейінгі кеңею ===
2013 жылғы желтоқсанда BNP Paribas [[Rabobank]] банкінің Польшадағы еншілес ұйымы [[BGZ Bank]]-ті шамамен 1,4 миллиард АҚШ долларына сатып алу туралы келісімге келді.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.reuters.com/article/us-poland-bgz-idUSBRE9B406T20131205 | title=BNP Paribas agrees to buy Polish Rabobank unit for $1.4 billion | author=Marcin Goclowski | publisher=Reuters | date=5 December 2013 | url-status=live | archive-url=https://web.archive.org/web/20150924191434/http://www.reuters.com/article/2013/12/05/us-poland-bgz-idUSBRE9B406T20131205 | archive-date=24 September 2015 | df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; 2013 жылы [[Thomson Reuters]] агенттігінің қаржы саласындағы жетекші басылымы The International Financing Review (IFR) BNP Paribas-қа «Жыл банкі» сыйлығын табыстады.&lt;ref name=&quot;ifre.com&quot;&gt;Mullin, Keith. (15 February 2012) [http://www.ifre.com/bank-of-the-year-bnp-paribas/21052473.article Bank of the Year: BNP Paribas | All Special Reports] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121216080438/http://www.ifre.com/bank-of-the-year-bnp-paribas/21052473.article |date=16 December 2012 }}. IFRe. Retrieved on 6 December 2013.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;efinancialnews.com&quot;&gt;[http://www.efinancialnews.com/story/2013-01-24/ifr-fund-bnp-paribas-charity-auction-2013 BNP Paribas digs deep at charity auction] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130128112140/http://www.efinancialnews.com/story/2013-01-24/ifr-fund-bnp-paribas-charity-auction-2013 |date=28 January 2013 }}. Efinancialnews.com. Retrieved on 6 December 2013.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;euromoney.com&quot;&gt;[http://www.euromoney.com/Article/3149962/CurrentIssue/87782/And-the-award-for-spelling-goes-to.html?Type=CurrentIssueArticle&amp;ArticleId=3149962&amp;ID=87782 International banking, finance, capital markets news &amp; analysis | Euromoney magazine] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131213203229/http://www.euromoney.com/Article/3149962/CurrentIssue/87782/And-the-award-for-spelling-goes-to.html?Type=CurrentIssueArticle&amp;ArticleId=3149962&amp;ID=87782 |date=13 December 2013 }}. Euromoney.com. Retrieved on 6 December 2013.&lt;/ref&gt; 2014 жылғы қыркүйекте BNP бұқаралық ақпарат құралдарының мәліметінше түпкілікті құны 1,3 миллиард АҚШ долларын құраған мәміле бойынша [[BGZ Bank]]-ті сатып алуды аяқтады.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/us-bnp-paribas-rabobank-idUSKBN0HA1ZW20140915 BNP completes purchase of Bank BGZ from Rabobank] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924204505/http://www.reuters.com/article/2014/09/15/us-bnp-paribas-rabobank-idUSKBN0HA1ZW20140915 |date=24 September 2015 }}. [[Reuters]], 17 September 2014&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;nytimes bnp admits guilt&quot;&gt;{{cite news | url=https://dealbook.nytimes.com/2014/06/30/bnp-paribas-pleads-guilty-in-sanctions-case/ | title=BNP Paribas Admits Guilt and Agrees to Pay $8.9 Billion Fine to U.S. | work=The New York Times | date=30 June 2014 | access-date=1 July 2014 | author=Protess, Ben and Jessica Silver-Greenberg | url-status=live | archive-url=https://web.archive.org/web/20140630202411/http://dealbook.nytimes.com/2014/06/30/bnp-paribas-pleads-guilty-in-sanctions-case/ | archive-date=30 June 2014 | df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.fbi.gov/news/stories/2014/july/bank-guilty-of-violating-u.s.-economic-sanctions/ |title=FBI – Bank Guilty of Violating U.S. Economic Sanctions |publisher=Fbi.gov |access-date=14 July 2014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140715004002/http://www.fbi.gov/news/stories/2014/july/bank-guilty-of-violating-u.s.-economic-sanctions/ |archive-date=15 July 2014 }}&lt;/ref&gt;

2021 жылғы желтоқсанда BNP Paribas АҚШ-тағы бөлшек банкинг бизнесінен шығатынын жариялап, өзінің Bank of the West банкін Bank of Montreal-ға 16,3 миллиард АҚШ долларына сататынын мәлімдеді.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.ft.com/content/a8cd3541-8869-4ef7-ac96-f0c528edbc02 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/https://www.ft.com/content/a8cd3541-8869-4ef7-ac96-f0c528edbc02 |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription|title= BNP Paribas to exit US retail market with $16.3bn Bank of the West sale|work=[[Financial Times]]|date=20 December 2021|author=Sarah White|access-date=20 December 2021}}&lt;/ref&gt;

2023 жылғы қарашада [[HSBC]] Гонконг, Сингапур, Ирландия және Люксембургті қоса алғанда бірнеше нарықтағы хедж-қорларды әкімшілендіру бизнесін BNP Paribas-тың Securities Services бөлімшесіне сатуға келісті.&lt;ref&gt;{{cite news |title=BNP Paribas to acquire HSBC's hedge fund admin business|url=https://www.hedgeweek.com/bnp-paribas-to-acquire-hsbcs-hedge-fund-admin-business/|work=Hedge Week |date=22 November 2023}}&lt;/ref&gt;

2024 жылғы сәуірде BNP Paribas бельгиялық сақтандыру компаниясы [[Ageas]]-тағы [[Fosun International]] компаниясына тиесілі 9% үлесті 730 миллион еуроға толық сатып алды.&lt;ref name=&quot;Easton&quot;/&gt; Кейін BNP Paribas 2025 жылғы ақпанда Ageas-тағы үлесін 15,07%-ға дейін ұлғайтты.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Ageas Tops Belgium's Blue-Chip Index After BNP Paribas Raises Stake |url=https://www.morningstar.com/news/dow-jones/202502192869/ageas-tops-belgiums-blue-chip-index-after-bnp-paribas-raises-stake |date=19 February 2025 |language=en}}&lt;/ref&gt; 2024 жылғы қыркүйекте BNP Paribas [[HSBC]] банкінің Германиядағы жеке банкинг қызметін сатып алды.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=23 September 2024 |title=BNP Paribas signs deal to buy HSBC private banking unit in Germany |url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribas-signs-deal-buy-hsbc-private-banking-unit-germany-2024-09-23//}}&lt;/ref&gt; 2024 жылғы жағдай бойынша BNP Paribas Азияда шамамен 80 миллиард АҚШ доллары көлеміндегі активтерді басқарды. Кеңею бағдарламасы аясында банк [[Morgan Stanley]]-ден Тиффени Ситу, [[Citigroup]]-тен Венди Чан және [[Credit Suisse Group]]-тан Мартин Лоны қоса алғанда 20 жеке банкирді жұмысқа қабылдады.&lt;ref&gt;{{Cite web|language=en|url=https://www.businesstimes.com.sg/international/bnp-paribas-hires-20-private-bankers-asia-wealth-expansion|title=BNP Paribas hires 20 private bankers for Asia wealth expansion|website=The Business Times|date=10 January 2024 |access-date=2024-02-17|archive-date=2024-02-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20240207004014/https://www.businesstimes.com.sg/international/bnp-paribas-hires-20-private-bankers-asia-wealth-expansion}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы ақпанда BNP Paribas пен [[BPCE]] Estreem бірлескен кәсіпорнын құру туралы келісімді аяқтады. Компания Еуропадағы төлемдерді өңдеу бойынша үздік үш оператордың біріне айналады деп күтілді. Estreem жыл сайын 17 миллиард транзакцияны өңдейді деп болжанып, Франциядағы карталық төлемдер көлемінің 30%-ын қамтитын нарық көшбасшысына айналуы тиіс болды.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=13 February 2025 |title=BNP Paribas and BPCE join forces in payment processing |url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribas-bpce-join-forces-payment-processing-2025-02-13/}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы ақпанда Карин Делвалле BNP Paribas-тың Оңтүстік-Шығыс Азия бойынша жаңа өңірлік басшысы әрі Сингапурдағы филиалының бас атқарушы директоры болып тағайындалды. Бұған дейін BNP Paribas-тың Австралия мен Жаңа Зеландиядағы бас атқарушы директоры болған Делвалле енді Сингапур, Малайзия, Индонезия, Таиланд және Вьетнамдағы операцияларға жетекшілік етіп, өсім стратегиясын іске асыруға және клиенттермен қарым-қатынасты нығайтуға жауапты болды. Сонымен қатар ол Австралия мен Жаңа Зеландиядағы қызметтерге қадағалауын жалғастырады.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=5 February 2025 |title=BNP Paribas appoints Karine Delvallee as new regional head for Southeast Asia |url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribas-appoints-karine-delvallee-new-regional-head-southeast-asia-2025-02-05/}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы ақпанда Филипп Майяр BNP Paribas-тың топтық операциялық директоры болып тағайындалды. Оның қызметке кірісуі 11 ақпаннан бастап күшіне еніп, бұл лауазымда Лоран Давидтің орнын басты. 1992 жылдан бері компанияда қызмет етіп келе жатқан Майяр технологиялар, ақпараттық технологиялар, деректер және операциялық қызметтерге жетекшілік етеді. Сонымен қатар ол банктің атқарушы комитетінің құрамына енді.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=12 February 2025 |title=BNP Paribas appoints Philippe Maillard operations chief |url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribas-appoints-philippe-maillard-operations-chief-2025-02-11/}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы наурызда BNP Paribas-тың Ұлыбританиядағы жаһандық банкинг бөлімінің басшысы Мэттью Понсонби қызметінен кетті. Банк оның мұрагері жақын арада жарияланатынын мәлімдеді. 2017 жылы банкке қосылған Понсонби өз қызметі кезеңіндегі жетістіктерді мақтан тұтатынын айтып, атауы жарияланбаған «тартымды мүмкіндікке» ауысатынын жеткізді. Оның басшылығы кезінде BNP Paribas Еуропадағы, әсіресе Ұлыбританиядағы инвестициялық банкинг қызметін кеңейтіп, бірігу және жұтылу саласында елеулі ілгерілеуге қол жеткізді.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=28 March 2025 |title=BNP Paribas' UK Head of Global Banking Ponsonby resigns |url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribass-uk-head-global-banking-ponsonby-resigns-2025-03-28/}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы маусымда BNP Paribas HSBC Germany банкінің кастодиандық және депозитарлық банк қызметін сатып алуға келісті.&lt;ref&gt;{{cite news |title=BNP Paribas to acquire HSBC's custody and depositary business in Germany|url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribas-acquire-hsbcs-custody-depositary-business-germany-2025-06-27/|work=Retuers |date=28 June 2025}}&lt;/ref&gt; 2025 жылғы шілдеде [[HSBC]] Германиядағы қорларды әкімшілендіру бизнесін, яғни Internationale Kapitalanlagegesellschaft (INKA) компаниясын, BlackFin Capital Partners басқаратын қорға сататынын жариялады.&lt;ref&gt;{{cite news |title=HSBC to divest INKA fund administration business to BlackFin|url=https://www.privatebankerinternational.com/news/hsbc-inka-fund-administration-business/|work=Retuers |date=14 July 2025}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы 1 шілдеде BNP Paribas [[Axa]] компаниясынан [[Axa Investment Managers]]-ті сатып алды.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=1 July 2025 |title=Axa boucle la cession de ses activités de gestion d'actifs à BNP Paribas |url=https://investir.lesechos.fr/actu-des-valeurs/la-vie-des-actions/axa-boucle-la-cession-de-ses-activites-de-gestion-dactifs-a-bnp-paribas-2174016 |access-date=20 October 2025 |website=Les Echos}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1 July 2025 |title=BNP Paribas Completes Acquisition of AXA's Asset Management Unit |url=https://www.insurancejournal.com/news/international/2025/07/01/829704.htm |website=Insurance Journal |access-date=1 July 2025}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>ol7mzk1l6ihzhqhfypssko7wc6hil9d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632001</id>
      <parentid>3632000</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T20:08:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Қаржы дағдарысынан кейінгі кеңею */</comment>
      <origin>3632001</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32798" sha1="gzu3oq1sw0n4nzc8fo7z5187fp6fbpk" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = BNP Paribas
 |логотипі           = BNP Paribas logo.svg
 |суреті             = Italiens12.jpg
 |сурет атауы        = BNP Paribas штаб-пәтері, [[Париж]], Франция
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = BNP (Euronext Paris), 0HB5 (LSE), [[CAC 40]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = [[10 наурыз]] [[1848 жыл|1848]] (Comptoir national d'escompte de Paris)&lt;br&gt;[[27 қаңтар]] [[1872 жыл|1872]] (Banque de Paris et des Pays-Bas (Paribas))&lt;br&gt;[[23 мамыр]] [[2000 жыл|2000]] (BNP Paribas ретінде бірігуі)
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = 20 Boulevard des Italiens, [[Париж]], [[Франция]]
 |басты адамдары     = [[Жан Лемьер]] (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;[[Жан-Лоран Боннафе]] (бас атқарушы директор)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестициялық банкинг
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* инвестициялық қорлар
* жеке капитал
* бағалы қағаздар қызметтері
* тәуекелдерді басқару
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = {{plainlist|
* [[BNP Paribas Asset Management]]
* [[Cardif|BNP Paribas Cardif]]
* BNP Paribas Factor
* [[BNP Paribas Fortis]]
* BNP Paribas Real Estate
}}
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{құлдырау}} €132,17 млрд (2025)
 |айналым            = {{өсім}} €51,22 млрд (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} €16,29 млрд (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} €12,225 млрд (2025)
 |активтер           = {{өсім}} €2,793 трлн (2025)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 180 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = {{plainlist|
* Arval
* [[Banca Nazionale del Lavoro]]
* [[Cetelem]]
* [[Hello bank!]]
* [[BMCI]]
}}
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://group.bnpparibas.com
 |Ортаққор           = 
}}
'''BNP Paribas''' (французша айтылуы: {{lang-fr|[beɛnpe paʁiba]}}; кейде '''BNPP''', '''Paribas''' немесе '''BNP''' деп те аталады) — бас кеңсесі [[Париж]]де орналасқан француздық [[Трансұлттық корпорация|көпұлтты]] әмбебап банк және қаржылық қызметтер көрсететін холдингтік компаниясы.&lt;ref&gt;{{cite web |website=thebanker.com |date=9 July 2024 |title=BNP Paribas retains top spot in France's best-performing banks |url=https://www.thebanker.com/BNP-Paribas-retains-top-spot-in-France-s-best-performing-banks-1720566205 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=reuters.com |date=13 June 2024 |title=French banks BNP Paribas and BPCE in payments sector tie-up |url=https://www.reuters.com/business/finance/french-banks-bnp-paribas-bpce-payments-sector-tie-up-2024-06-13/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=rfi.fr |date=23 February 2023 |title=French bank BNP Paribas sued for financing fossil fuel companies |url=https://www.rfi.fr/en/france/20230223-french-bank-bnp-paribas-sued-for-financing-fossil-fuel-companies }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=Forbes |date=17 September 2024 |title=BNP Paribas Profile |url=https://www.forbes.com/companies/bnp-paribas/ }}&lt;/ref&gt; Ол 2000 жылы Францияның жетекші қаржы институттарының екеуі — Banque Nationale de Paris (BNP) және Paribas банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=BNP Paribas |url=http://www.banksfrance.com/bnp-paribas |access-date=4 April 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt; Кейінгі сатып алулар арқылы топ құрамына [[Бельгия]]дағы [[Fortis Bank]], [[Германия]]дағы [[Direkt Anlage Bank]], [[Италия]]дағы [[Banca Nazionale del Lavoro]], [[Люксембург]]тегі [[Banque Générale du Luxembourg]] және [[Түркия]]дағы [[Türk Ekonomi Bankası]] сияқты көптеген ірі қаржы институттары қосылды. Сондай-ақ топтың АҚШ-та 2023 жылға дейін [[Bank of the West]] және 2019 жылға дейін [[First Hawaiian Bank]] еншілес банктері арқылы қызметі болды. 190 мың қызметкері бар банк үш негізгі бизнес бағыты бойынша ұйымдастырылған: Коммерциялық, жеке банкинг және қызметтер (CPBS), Инвестициялық және сақтандыру қызметтері (IPS), сондай-ақ Корпоративтік және институционалдық банкинг (CIB).&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Businesses and Expertise |url=https://group.bnpparibas/en/group/our-businesses-and-expertise |website=BNP Paribas Group Website}}&lt;/ref&gt;

BNP Paribas [[Euronext Paris]] қор биржасында листингтен өткен және [[Euro Stoxx 50 қор индексі]]нің құрамына кіреді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.boerse-frankfurt.de/en/equities/indices/euro%20stoxx%2050%20EU0009658145/constituents|title=Constituents|publisher=boerse-frankfurt.de|archive-url=https://web.archive.org/web/20151119171222/http://www.boerse-frankfurt.de/en/equities/indices/euro%2Bstoxx%2B50%2BEU0009658145/constituents|archive-date=19 November 2015|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Жалпы активтері бойынша ол Еуропадағы екінші ірі банк және әлемдегі сегізінші ірі банк болып табылады.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.statista.com/statistics/269845/largest-banks-in-the-world-by-total-assets/|title=Largest banks worldwide as of December 2021, by assets|date=29 August 2022|website=statista.com|publisher=Statista|access-date=21 March 2023}}&lt;/ref&gt; [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]]нан кейін әлемдегі ең ірі бес банктің біріне айналды.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://sbnn.co.uk/2017/09/12/bnp-paribas-became-one-worlds-biggest-banks/|title=How BNP Paribas Became One of the World's Biggest Banks – SBNN|date=12 September 2017|work=SBNN|access-date=18 March 2018|language=en-GB|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180319151057/https://sbnn.co.uk/2017/09/12/bnp-paribas-became-one-worlds-biggest-banks/|archive-date=19 March 2018}}&lt;/ref&gt; [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] оны жүйелік маңызы бар банк ретінде таниды.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=21 November 2022 |title=2022 List of Global Systemically Important Banks (G-SIBs) |url=https://www.fsb.org/2022/11/2022-list-of-global-systemically-important-banks-g-sibs/ |access-date=27 November 2022 |website=www.fsb.org |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Forbes журналының Global 2000 рейтингінде BNP Paribas әлемдегі ең ірі жария компаниялар арасында 33-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Forbes Global 2000 |url=https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=57bdacbb5ac0 |access-date=12 June 2023 |website=[[Forbes]]}}&lt;/ref&gt; 2014 жылдың соңында Еуропалық банктік қадағалау жүйесі күшіне енгеннен бері ол Маңызды институт мәртебесіне ие және соның нәтижесінде [[Еуропалық орталық банк]]тің тікелей қадағалауында.&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}&lt;/ref&gt;

BNP Paribas француз банк тобы болғанымен, топтың 1822 жылы құрылған [[Société Générale de Belgique]] мұрагері болып саналатын Fortis Bank Belgium банкін сатып алуының нәтижесінде [[Бельгия үкіметі]] 2009 жылдан бері оның ірі акционерлерінің бірі болып келеді (2023 жылдың ортасындағы жағдай бойынша үлесі — 5,3%).&lt;ref&gt;{{cite web |website=BNP Paribas |title=BNP Paribas Share |url=https://invest.bnpparibas/en/bnp-paribas-share}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=BNP Paribas |url=https://histoire.bnpparibas/en/pioneering-times-1822-1913/ |title=Pioneering Times: 1822-1913}}&lt;/ref&gt;

[[S&amp;P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, BNP Paribas активтер көлемі бойынша Еуропадағы ең ірі банк болып табылады. Оның активтері 3,279 триллион АҚШ долларын құрайды.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Mones |first=Deza |date=24 April 2026 |title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026 |url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026 |work=S&amp;P Global}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
=== BNP Paribas тобының құрылуы ===
1999 жылы BNP мен [[Société Générale]] қор нарығында күрделі бәсекеге түсті.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=August 6, 1999 |title=La bataille boursière entre la BNP et SG Paribas s'achève aujourd'hui |url=https://www.lesechos.fr/1999/08/la-bataille-boursiere-entre-la-bnp-et-sg-paribas-sacheve-aujourdhui-774247 |website=lesechos.fr}}&lt;/ref&gt; Société Générale Paribas банкін сатып алуға ұсыныс жасаса, BNP Société Générale банкін сатып алуға ұсыныс беріп, сонымен қатар Paribas үшін қарсы ұсыныс жасады. BNP-нің Société Générale-ді сатып алу туралы ұсынысы сәтсіз аяқталды, ал Paribas-ты сатып алу туралы ұсынысы сәтті болды. Соның нәтижесінде BNP мен Paribas 2000 жылғы 23 мамырда бірікті.

2006 жылы BNP Paribas Италиядағы алтыншы ірі банк саналатын [[Banca Nazionale del Lavoro (BNL)]] банкін сатып алды. 2007 жылғы 9 тамызда BNP Paribas субпрайм дағдарысының әсерін мойындаған алғашқы ірі қаржы тобы болып, оған ұшыраған екі инвестициялық қорын жапты. Бұл күн қазір жалпы алғанда [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]]ның басталуы ретінде қарастырылады және банктің жедел әрекеті оны [[UBS]] сияқты Еуропаның басқа да ірі банктерінің тағдырынан сақтап қалды.&lt;ref&gt;{{cite news| url=https://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/banksandfinance/7922946/BNP-Paribas-makes-first-asset-write-back-since-2007.html| title=BNP Paribas makes first asset write back since 2007| author=Harry Wilson| date=3 August 2010| access-date=6 April 2011| work=The Telegraph| location=London| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20111121102607/http://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/banksandfinance/7922946/BNP-Paribas-makes-first-asset-write-back-since-2007.html| archive-date=21 November 2011| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web| publisher=Market Watch| author=Morning Zhou| url=http://www.marketwatch.com/story/asian-stocks-may-fall-on-credit-woes-global-selloff?siteid=rss| title=Asian stocks may fall on credit woes, global sell-off| date=9 August 2007| access-date=6 April 2011| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20110607102347/http://www.marketwatch.com/story/asian-stocks-may-fall-on-credit-woes-global-selloff?siteid=rss| archive-date=7 June 2011| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

=== 2008 жылғы қаржы дағдарысы және сатып алулар ===
2008 жылғы 6 қазанда BNP [[Бельгия]]дағы қиындыққа ұшыраған [[Fortis]] банкінің қызметінің 75%-ын және [[Люксембург]]тегі қызметінің 66%-ын өз бақылауына алды. Оның орнына Бельгия үкіметі жаңа топтың ең ірі акционеріне айналды. Fortis акцияларын сату 12 желтоқсан, жұма күні Апелляциялық соттың шешімімен уақытша тоқтатылды.&lt;ref&gt;{{cite news| work=Le Monde |agency=Reuters| url=http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/10/06/bnp-paribas-prend-le-controle-de-fortis-en-belgique-et-au-luxembourg_1103272_1101386.html| title=BNP-Paribas rachète Fortis en Belgique et au Luxembourg| date=6 October 2008| access-date=6 April 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news| work=De Morgen | url=http://www.demorgen.be/dm/nl/3324/Financiele-crisis/article/detail/551195/2008/12/14/Aandeel-Fortis-blijft-geschorst.dhtml| title=Aandeel Fortis blijft geschorst| date=14 December 2008| access-date=6 April 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news| work=Le monde| url=http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/12/14/affaire-madoff-bnp-paribas-pourrait-perdre-350-millions-d-euros_1131107_1101386.html| title=Affaire Madoff: BNP Paribas pourrait perdre 350 millions d'euros| date=14 December 2008| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20081215054241/http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/12/14/affaire-madoff-bnp-paribas-pourrait-perdre-350-millions-d-euros_1131107_1101386.html| archive-date=15 December 2008| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; 2009 жылғы қаңтардың соңында Бельгия үкіметі мен BNP Fortis Bank Belgium банкіндегі 75%-дық әріптестік туралы келісімге келді. Fortis Insurance Belgium қайтадан Fortis Holding құрамына енгізілді.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=11 March 2009|title=UPDATE 1-BNP Paribas to change Fortis brand|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/bnp-fortis-idINLB38875820090311|access-date=28 October 2021}}&lt;/ref&gt;

11 ақпанда Fortis акционерлері [[Fortis Bank Belgium]] мен Fortis Insurance Belgium BNP Paribas меншігіне өтпеуі тиіс деген шешім қабылдады. Алайда кейіннен сатып алу мәмілесі аяқталып, BNP Paribas банктің 75% үлесіне ие болды және жаңа еншілес компанияның атауын [[BNP Paribas Fortis]] деп өзгертті. Осыдан кейін Fortis Holding құрамында тек Fortis Insurance International қалды. Кейін оның атауы бүкіл Еуропа мен Азияда сақтандыру қызметін көрсететін [[Ageas]] болып өзгертілді. 2024 жылғы сәуірде BNP Paribas компаниясы Fosun International-дың Ageas-тағы 9% үлесін 730 миллион еуроға толық сатып алғаны жарияланды.&lt;ref name=&quot;Easton&quot;&gt;{{Cite web |last=Easton |first=Jonathan |date=2024-04-15 |title=BNP Paribas to acquire 9% stake in Belgian insurer Ageas |url=https://www.fstech.co.uk/fst/BNP_Paribas_To_Acquire_9_Per_Cent_Stake_In_Ageas.php |access-date=2024-04-15 |website=FStech |language=en}}&lt;/ref&gt; Ал Fortis Bank Netherlands Нидерланд үкіметінің иелігінде қалып, кейін оның иелігіндегі басқа ABN AMRO активтерімен біріктіріліп, [[ABN AMRO]] атауын алды.

2009 жылғы мамырда BNP Paribas бұрынғы Fortis Bank Luxembourg болып саналатын BGL банкінің бақылау пакетіне (65,96%) ие болды. Ал Люксембург мемлекеті 34% үлесін сақтап қалды. Соның нәтижесінде BNP Paribas еуроаймақтағы депозиттер көлемі бойынша ең ірі банкке айналды.&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://uk.reuters.com/article/rbssFinancialServicesAndRealEstateNews/idUKLT42693120090429|  url-status=dead| author=Reed Stevenson| title=Fortis asset sale to BNP cleared with Dutch OK| publisher=Reuters| date=29 April 2009| access-date=30 April 2009}}&lt;/ref&gt; 21 қыркүйекте банктің ресми атауы [[BLG BNP Paribas]] болып өзгертілді, ал 2010 жылғы ақпанда BGL BNP Paribas BNP Paribas Luxembourg компаниясының 100% иесі атанды. Бұл біріктіру 2010 жылғы 1 қазанда BNP Paribas Luxembourg қызметінің BGL BNP Paribas операциялық платформаларына енгізілуімен толық аяқталды.&lt;ref name=history&gt;[http://www.bgl.lu/en/bank/corporate/bgl-bnp-paribas/the-bank/the-history.htm &quot;The history of Fortis BGL BNP Paribas&quot;] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110813234044/http://www.bgl.lu/en/bank/corporate/bgl-bnp-paribas/the-bank/the-history.htm |date=13 August 2011 }}, ''BGL BNP Paribas''. Retrieved 9 September 2011&lt;/ref&gt;

=== Қаржы дағдарысынан кейінгі кеңею ===
2013 жылғы желтоқсанда BNP Paribas [[Rabobank]] банкінің Польшадағы еншілес ұйымы [[BGZ Bank]]-ті шамамен 1,4 миллиард АҚШ долларына сатып алу туралы келісімге келді.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.reuters.com/article/us-poland-bgz-idUSBRE9B406T20131205 | title=BNP Paribas agrees to buy Polish Rabobank unit for $1.4 billion | author=Marcin Goclowski | publisher=Reuters | date=5 December 2013 | url-status=live | archive-url=https://web.archive.org/web/20150924191434/http://www.reuters.com/article/2013/12/05/us-poland-bgz-idUSBRE9B406T20131205 | archive-date=24 September 2015 | df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; 2013 жылы [[Thomson Reuters]] агенттігінің қаржы саласындағы жетекші басылымы The International Financing Review (IFR) BNP Paribas-қа «Жыл банкі» сыйлығын табыстады.&lt;ref name=&quot;ifre.com&quot;&gt;Mullin, Keith. (15 February 2012) [http://www.ifre.com/bank-of-the-year-bnp-paribas/21052473.article Bank of the Year: BNP Paribas | All Special Reports] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121216080438/http://www.ifre.com/bank-of-the-year-bnp-paribas/21052473.article |date=16 December 2012 }}. IFRe. Retrieved on 6 December 2013.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;efinancialnews.com&quot;&gt;[http://www.efinancialnews.com/story/2013-01-24/ifr-fund-bnp-paribas-charity-auction-2013 BNP Paribas digs deep at charity auction] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130128112140/http://www.efinancialnews.com/story/2013-01-24/ifr-fund-bnp-paribas-charity-auction-2013 |date=28 January 2013 }}. Efinancialnews.com. Retrieved on 6 December 2013.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;euromoney.com&quot;&gt;[http://www.euromoney.com/Article/3149962/CurrentIssue/87782/And-the-award-for-spelling-goes-to.html?Type=CurrentIssueArticle&amp;ArticleId=3149962&amp;ID=87782 International banking, finance, capital markets news &amp; analysis | Euromoney magazine] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131213203229/http://www.euromoney.com/Article/3149962/CurrentIssue/87782/And-the-award-for-spelling-goes-to.html?Type=CurrentIssueArticle&amp;ArticleId=3149962&amp;ID=87782 |date=13 December 2013 }}. Euromoney.com. Retrieved on 6 December 2013.&lt;/ref&gt; 2014 жылғы қыркүйекте BNP бұқаралық ақпарат құралдарының мәліметінше түпкілікті құны 1,3 миллиард АҚШ долларын құраған мәміле бойынша [[BGZ Bank]]-ті сатып алуды аяқтады.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/us-bnp-paribas-rabobank-idUSKBN0HA1ZW20140915 BNP completes purchase of Bank BGZ from Rabobank] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924204505/http://www.reuters.com/article/2014/09/15/us-bnp-paribas-rabobank-idUSKBN0HA1ZW20140915 |date=24 September 2015 }}. [[Reuters]], 17 September 2014&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;nytimes bnp admits guilt&quot;&gt;{{cite news | url=https://dealbook.nytimes.com/2014/06/30/bnp-paribas-pleads-guilty-in-sanctions-case/ | title=BNP Paribas Admits Guilt and Agrees to Pay $8.9 Billion Fine to U.S. | work=The New York Times | date=30 June 2014 | access-date=1 July 2014 | author=Protess, Ben and Jessica Silver-Greenberg | url-status=live | archive-url=https://web.archive.org/web/20140630202411/http://dealbook.nytimes.com/2014/06/30/bnp-paribas-pleads-guilty-in-sanctions-case/ | archive-date=30 June 2014 | df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.fbi.gov/news/stories/2014/july/bank-guilty-of-violating-u.s.-economic-sanctions/ |title=FBI – Bank Guilty of Violating U.S. Economic Sanctions |publisher=Fbi.gov |access-date=14 July 2014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140715004002/http://www.fbi.gov/news/stories/2014/july/bank-guilty-of-violating-u.s.-economic-sanctions/ |archive-date=15 July 2014 }}&lt;/ref&gt;

2021 жылғы желтоқсанда BNP Paribas АҚШ-тағы бөлшек банкинг бизнесінен шығатынын жариялап, өзінің Bank of the West банкін Bank of Montreal-ға 16,3 миллиард АҚШ долларына сататынын мәлімдеді.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.ft.com/content/a8cd3541-8869-4ef7-ac96-f0c528edbc02 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/https://www.ft.com/content/a8cd3541-8869-4ef7-ac96-f0c528edbc02 |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription|title= BNP Paribas to exit US retail market with $16.3bn Bank of the West sale|work=[[Financial Times]]|date=20 December 2021|author=Sarah White|access-date=20 December 2021}}&lt;/ref&gt;

2023 жылғы қарашада [[HSBC]] Гонконг, Сингапур, Ирландия және Люксембургті қоса алғанда бірнеше нарықтағы хедж-қорларды әкімшілендіру бизнесін BNP Paribas-тың Securities Services бөлімшесіне сатуға келісті.&lt;ref&gt;{{cite news |title=BNP Paribas to acquire HSBC's hedge fund admin business|url=https://www.hedgeweek.com/bnp-paribas-to-acquire-hsbcs-hedge-fund-admin-business/|work=Hedge Week |date=22 November 2023}}&lt;/ref&gt;

2024 жылғы сәуірде BNP Paribas бельгиялық сақтандыру компаниясы [[Ageas]]-тағы [[Fosun International]] компаниясына тиесілі 9% үлесті 730 миллион еуроға толық сатып алды.&lt;ref name=&quot;Easton&quot;/&gt; Кейін BNP Paribas 2025 жылғы ақпанда Ageas-тағы үлесін 15,07%-ға дейін ұлғайтты.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Ageas Tops Belgium's Blue-Chip Index After BNP Paribas Raises Stake |url=https://www.morningstar.com/news/dow-jones/202502192869/ageas-tops-belgiums-blue-chip-index-after-bnp-paribas-raises-stake |date=19 February 2025 |language=en}}&lt;/ref&gt; 2024 жылғы қыркүйекте BNP Paribas [[HSBC]] банкінің Германиядағы жеке банкинг қызметін сатып алды.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=23 September 2024 |title=BNP Paribas signs deal to buy HSBC private banking unit in Germany |url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribas-signs-deal-buy-hsbc-private-banking-unit-germany-2024-09-23//}}&lt;/ref&gt; 2024 жылғы жағдай бойынша BNP Paribas Азияда шамамен 80 миллиард АҚШ доллары көлеміндегі активтерді басқарды. Кеңею бағдарламасы аясында банк [[Morgan Stanley]]-ден Тиффени Ситу, [[Citigroup]]-тен Венди Чан және [[Credit Suisse Group]]-тан Мартин Лоны қоса алғанда 20 жеке банкирді жұмысқа қабылдады.&lt;ref&gt;{{Cite web|language=en|url=https://www.businesstimes.com.sg/international/bnp-paribas-hires-20-private-bankers-asia-wealth-expansion|title=BNP Paribas hires 20 private bankers for Asia wealth expansion|website=The Business Times|date=10 January 2024 |access-date=2024-02-17|archive-date=2024-02-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20240207004014/https://www.businesstimes.com.sg/international/bnp-paribas-hires-20-private-bankers-asia-wealth-expansion}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы ақпанда BNP Paribas пен [[BPCE]] Estreem бірлескен кәсіпорнын құру туралы келісімді аяқтады. Компания Еуропадағы төлемдерді өңдеу бойынша үздік үш оператордың біріне айналады деп күтілді. Estreem жыл сайын 17 миллиард транзакцияны өңдейді деп болжанып, Франциядағы карталық төлемдер көлемінің 30%-ын қамтитын нарық көшбасшысына айналуы тиіс болды.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=13 February 2025 |title=BNP Paribas and BPCE join forces in payment processing |url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribas-bpce-join-forces-payment-processing-2025-02-13/}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы ақпанда Карин Делвалле BNP Paribas-тың Оңтүстік-Шығыс Азия бойынша жаңа өңірлік басшысы әрі Сингапурдағы филиалының бас атқарушы директоры болып тағайындалды. Бұған дейін BNP Paribas-тың Австралия мен Жаңа Зеландиядағы бас атқарушы директоры болған Делвалле енді Сингапур, Малайзия, Индонезия, Таиланд және Вьетнамдағы операцияларға жетекшілік етіп, өсім стратегиясын іске асыруға және клиенттермен қарым-қатынасты нығайтуға жауапты болды. Сонымен қатар ол Австралия мен Жаңа Зеландиядағы қызметтерге қадағалауын жалғастырады.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=5 February 2025 |title=BNP Paribas appoints Karine Delvallee as new regional head for Southeast Asia |url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribas-appoints-karine-delvallee-new-regional-head-southeast-asia-2025-02-05/}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы ақпанда Филипп Майяр BNP Paribas-тың топтық операциялық директоры болып тағайындалды. Оның қызметке кірісуі 11 ақпаннан бастап күшіне еніп, бұл лауазымда Лоран Давидтің орнын басты. 1992 жылдан бері компанияда қызмет етіп келе жатқан Майяр технологиялар, ақпараттық технологиялар, деректер және операциялық қызметтерге жетекшілік етеді. Сонымен қатар ол банктің атқарушы комитетінің құрамына енді.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=12 February 2025 |title=BNP Paribas appoints Philippe Maillard operations chief |url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribas-appoints-philippe-maillard-operations-chief-2025-02-11/}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы наурызда BNP Paribas-тың Ұлыбританиядағы жаһандық банкинг бөлімінің басшысы Мэттью Понсонби қызметінен кетті. Банк оның мұрагері жақын арада жарияланатынын мәлімдеді. 2017 жылы банкке қосылған Понсонби өз қызметі кезеңіндегі жетістіктерді мақтан тұтатынын айтып, атауы жарияланбаған «тартымды мүмкіндікке» ауысатынын жеткізді. Оның басшылығы кезінде BNP Paribas Еуропадағы, әсіресе Ұлыбританиядағы инвестициялық банкинг қызметін кеңейтіп, бірігу және жұтылу саласында елеулі ілгерілеуге қол жеткізді.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=28 March 2025 |title=BNP Paribas' UK Head of Global Banking Ponsonby resigns |url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribass-uk-head-global-banking-ponsonby-resigns-2025-03-28/}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы маусымда BNP Paribas HSBC Germany банкінің кастодиандық және депозитарлық банк қызметін сатып алуға келісті.&lt;ref&gt;{{cite news |title=BNP Paribas to acquire HSBC's custody and depositary business in Germany|url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribas-acquire-hsbcs-custody-depositary-business-germany-2025-06-27/|work=Retuers |date=28 June 2025}}&lt;/ref&gt; 2025 жылғы шілдеде [[HSBC]] Германиядағы қорларды әкімшілендіру бизнесін, яғни Internationale Kapitalanlagegesellschaft (INKA) компаниясын, BlackFin Capital Partners басқаратын қорға сататынын жариялады.&lt;ref&gt;{{cite news |title=HSBC to divest INKA fund administration business to BlackFin|url=https://www.privatebankerinternational.com/news/hsbc-inka-fund-administration-business/|work=Retuers |date=14 July 2025}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы 1 шілдеде BNP Paribas [[Axa]] компаниясынан [[Axa Investment Managers]]-ті сатып алды.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=1 July 2025 |title=Axa boucle la cession de ses activités de gestion d'actifs à BNP Paribas |url=https://investir.lesechos.fr/actu-des-valeurs/la-vie-des-actions/axa-boucle-la-cession-de-ses-activites-de-gestion-dactifs-a-bnp-paribas-2174016 |access-date=20 October 2025 |website=Les Echos}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1 July 2025 |title=BNP Paribas Completes Acquisition of AXA's Asset Management Unit |url=https://www.insurancejournal.com/news/international/2025/07/01/829704.htm |website=Insurance Journal |access-date=1 July 2025}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы 22 қыркүйекте [[Financial Times]] басылымы BNP Paribas-тың «даулы қару-жарақ» деп аталатын қару түрлерін өндіруге қатысатын компанияларды қаржыландырмау туралы бұрынғы міндеттемесінен бас тартқанын хабарлады. Саясаттағы бұл өзгеріс Еуропа банктерінің қорғаныс секторын қаржыландыруға қатысты ұстанымындағы кең ауқымды өзгеріске сәйкес келді.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-09-25 |title=BNP Paribas Relaxes Ban on Financing 'Controversial Weapons', FT Says, Citing Sources |url=https://www.morningstar.com/news/dow-jones/202509251576/bnp-paribas-relaxes-ban-on-financing-controversial-weapons-ft-says-citing-sources |access-date=2025-09-27 |website=Morningstar, Inc. |language=en}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>gzu3oq1sw0n4nzc8fo7z5187fp6fbpk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632002</id>
      <parentid>3632001</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T20:11:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Қаржы дағдарысынан кейінгі кеңею */</comment>
      <origin>3632002</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33614" sha1="n4xt3nxh2i7jg10qlltm9ygyz6k90ay" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = BNP Paribas
 |логотипі           = BNP Paribas logo.svg
 |суреті             = Italiens12.jpg
 |сурет атауы        = BNP Paribas штаб-пәтері, [[Париж]], Франция
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = BNP (Euronext Paris), 0HB5 (LSE), [[CAC 40]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = [[10 наурыз]] [[1848 жыл|1848]] (Comptoir national d'escompte de Paris)&lt;br&gt;[[27 қаңтар]] [[1872 жыл|1872]] (Banque de Paris et des Pays-Bas (Paribas))&lt;br&gt;[[23 мамыр]] [[2000 жыл|2000]] (BNP Paribas ретінде бірігуі)
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = 20 Boulevard des Italiens, [[Париж]], [[Франция]]
 |басты адамдары     = [[Жан Лемьер]] (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;[[Жан-Лоран Боннафе]] (бас атқарушы директор)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестициялық банкинг
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* инвестициялық қорлар
* жеке капитал
* бағалы қағаздар қызметтері
* тәуекелдерді басқару
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = {{plainlist|
* [[BNP Paribas Asset Management]]
* [[Cardif|BNP Paribas Cardif]]
* BNP Paribas Factor
* [[BNP Paribas Fortis]]
* BNP Paribas Real Estate
}}
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{құлдырау}} €132,17 млрд (2025)
 |айналым            = {{өсім}} €51,22 млрд (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} €16,29 млрд (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} €12,225 млрд (2025)
 |активтер           = {{өсім}} €2,793 трлн (2025)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 180 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = {{plainlist|
* Arval
* [[Banca Nazionale del Lavoro]]
* [[Cetelem]]
* [[Hello bank!]]
* [[BMCI]]
}}
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://group.bnpparibas.com
 |Ортаққор           = 
}}
'''BNP Paribas''' (французша айтылуы: {{lang-fr|[beɛnpe paʁiba]}}; кейде '''BNPP''', '''Paribas''' немесе '''BNP''' деп те аталады) — бас кеңсесі [[Париж]]де орналасқан француздық [[Трансұлттық корпорация|көпұлтты]] әмбебап банк және қаржылық қызметтер көрсететін холдингтік компаниясы.&lt;ref&gt;{{cite web |website=thebanker.com |date=9 July 2024 |title=BNP Paribas retains top spot in France's best-performing banks |url=https://www.thebanker.com/BNP-Paribas-retains-top-spot-in-France-s-best-performing-banks-1720566205 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=reuters.com |date=13 June 2024 |title=French banks BNP Paribas and BPCE in payments sector tie-up |url=https://www.reuters.com/business/finance/french-banks-bnp-paribas-bpce-payments-sector-tie-up-2024-06-13/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=rfi.fr |date=23 February 2023 |title=French bank BNP Paribas sued for financing fossil fuel companies |url=https://www.rfi.fr/en/france/20230223-french-bank-bnp-paribas-sued-for-financing-fossil-fuel-companies }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=Forbes |date=17 September 2024 |title=BNP Paribas Profile |url=https://www.forbes.com/companies/bnp-paribas/ }}&lt;/ref&gt; Ол 2000 жылы Францияның жетекші қаржы институттарының екеуі — Banque Nationale de Paris (BNP) және Paribas банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=BNP Paribas |url=http://www.banksfrance.com/bnp-paribas |access-date=4 April 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt; Кейінгі сатып алулар арқылы топ құрамына [[Бельгия]]дағы [[Fortis Bank]], [[Германия]]дағы [[Direkt Anlage Bank]], [[Италия]]дағы [[Banca Nazionale del Lavoro]], [[Люксембург]]тегі [[Banque Générale du Luxembourg]] және [[Түркия]]дағы [[Türk Ekonomi Bankası]] сияқты көптеген ірі қаржы институттары қосылды. Сондай-ақ топтың АҚШ-та 2023 жылға дейін [[Bank of the West]] және 2019 жылға дейін [[First Hawaiian Bank]] еншілес банктері арқылы қызметі болды. 190 мың қызметкері бар банк үш негізгі бизнес бағыты бойынша ұйымдастырылған: Коммерциялық, жеке банкинг және қызметтер (CPBS), Инвестициялық және сақтандыру қызметтері (IPS), сондай-ақ Корпоративтік және институционалдық банкинг (CIB).&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Businesses and Expertise |url=https://group.bnpparibas/en/group/our-businesses-and-expertise |website=BNP Paribas Group Website}}&lt;/ref&gt;

BNP Paribas [[Euronext Paris]] қор биржасында листингтен өткен және [[Euro Stoxx 50 қор индексі]]нің құрамына кіреді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.boerse-frankfurt.de/en/equities/indices/euro%20stoxx%2050%20EU0009658145/constituents|title=Constituents|publisher=boerse-frankfurt.de|archive-url=https://web.archive.org/web/20151119171222/http://www.boerse-frankfurt.de/en/equities/indices/euro%2Bstoxx%2B50%2BEU0009658145/constituents|archive-date=19 November 2015|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Жалпы активтері бойынша ол Еуропадағы екінші ірі банк және әлемдегі сегізінші ірі банк болып табылады.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.statista.com/statistics/269845/largest-banks-in-the-world-by-total-assets/|title=Largest banks worldwide as of December 2021, by assets|date=29 August 2022|website=statista.com|publisher=Statista|access-date=21 March 2023}}&lt;/ref&gt; [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]]нан кейін әлемдегі ең ірі бес банктің біріне айналды.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://sbnn.co.uk/2017/09/12/bnp-paribas-became-one-worlds-biggest-banks/|title=How BNP Paribas Became One of the World's Biggest Banks – SBNN|date=12 September 2017|work=SBNN|access-date=18 March 2018|language=en-GB|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180319151057/https://sbnn.co.uk/2017/09/12/bnp-paribas-became-one-worlds-biggest-banks/|archive-date=19 March 2018}}&lt;/ref&gt; [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] оны жүйелік маңызы бар банк ретінде таниды.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=21 November 2022 |title=2022 List of Global Systemically Important Banks (G-SIBs) |url=https://www.fsb.org/2022/11/2022-list-of-global-systemically-important-banks-g-sibs/ |access-date=27 November 2022 |website=www.fsb.org |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Forbes журналының Global 2000 рейтингінде BNP Paribas әлемдегі ең ірі жария компаниялар арасында 33-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Forbes Global 2000 |url=https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=57bdacbb5ac0 |access-date=12 June 2023 |website=[[Forbes]]}}&lt;/ref&gt; 2014 жылдың соңында Еуропалық банктік қадағалау жүйесі күшіне енгеннен бері ол Маңызды институт мәртебесіне ие және соның нәтижесінде [[Еуропалық орталық банк]]тің тікелей қадағалауында.&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}&lt;/ref&gt;

BNP Paribas француз банк тобы болғанымен, топтың 1822 жылы құрылған [[Société Générale de Belgique]] мұрагері болып саналатын Fortis Bank Belgium банкін сатып алуының нәтижесінде [[Бельгия үкіметі]] 2009 жылдан бері оның ірі акционерлерінің бірі болып келеді (2023 жылдың ортасындағы жағдай бойынша үлесі — 5,3%).&lt;ref&gt;{{cite web |website=BNP Paribas |title=BNP Paribas Share |url=https://invest.bnpparibas/en/bnp-paribas-share}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=BNP Paribas |url=https://histoire.bnpparibas/en/pioneering-times-1822-1913/ |title=Pioneering Times: 1822-1913}}&lt;/ref&gt;

[[S&amp;P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, BNP Paribas активтер көлемі бойынша Еуропадағы ең ірі банк болып табылады. Оның активтері 3,279 триллион АҚШ долларын құрайды.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Mones |first=Deza |date=24 April 2026 |title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026 |url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026 |work=S&amp;P Global}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
=== BNP Paribas тобының құрылуы ===
1999 жылы BNP мен [[Société Générale]] қор нарығында күрделі бәсекеге түсті.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=August 6, 1999 |title=La bataille boursière entre la BNP et SG Paribas s'achève aujourd'hui |url=https://www.lesechos.fr/1999/08/la-bataille-boursiere-entre-la-bnp-et-sg-paribas-sacheve-aujourdhui-774247 |website=lesechos.fr}}&lt;/ref&gt; Société Générale Paribas банкін сатып алуға ұсыныс жасаса, BNP Société Générale банкін сатып алуға ұсыныс беріп, сонымен қатар Paribas үшін қарсы ұсыныс жасады. BNP-нің Société Générale-ді сатып алу туралы ұсынысы сәтсіз аяқталды, ал Paribas-ты сатып алу туралы ұсынысы сәтті болды. Соның нәтижесінде BNP мен Paribas 2000 жылғы 23 мамырда бірікті.

2006 жылы BNP Paribas Италиядағы алтыншы ірі банк саналатын [[Banca Nazionale del Lavoro (BNL)]] банкін сатып алды. 2007 жылғы 9 тамызда BNP Paribas субпрайм дағдарысының әсерін мойындаған алғашқы ірі қаржы тобы болып, оған ұшыраған екі инвестициялық қорын жапты. Бұл күн қазір жалпы алғанда [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]]ның басталуы ретінде қарастырылады және банктің жедел әрекеті оны [[UBS]] сияқты Еуропаның басқа да ірі банктерінің тағдырынан сақтап қалды.&lt;ref&gt;{{cite news| url=https://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/banksandfinance/7922946/BNP-Paribas-makes-first-asset-write-back-since-2007.html| title=BNP Paribas makes first asset write back since 2007| author=Harry Wilson| date=3 August 2010| access-date=6 April 2011| work=The Telegraph| location=London| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20111121102607/http://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/banksandfinance/7922946/BNP-Paribas-makes-first-asset-write-back-since-2007.html| archive-date=21 November 2011| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web| publisher=Market Watch| author=Morning Zhou| url=http://www.marketwatch.com/story/asian-stocks-may-fall-on-credit-woes-global-selloff?siteid=rss| title=Asian stocks may fall on credit woes, global sell-off| date=9 August 2007| access-date=6 April 2011| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20110607102347/http://www.marketwatch.com/story/asian-stocks-may-fall-on-credit-woes-global-selloff?siteid=rss| archive-date=7 June 2011| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

=== 2008 жылғы қаржы дағдарысы және сатып алулар ===
2008 жылғы 6 қазанда BNP [[Бельгия]]дағы қиындыққа ұшыраған [[Fortis]] банкінің қызметінің 75%-ын және [[Люксембург]]тегі қызметінің 66%-ын өз бақылауына алды. Оның орнына Бельгия үкіметі жаңа топтың ең ірі акционеріне айналды. Fortis акцияларын сату 12 желтоқсан, жұма күні Апелляциялық соттың шешімімен уақытша тоқтатылды.&lt;ref&gt;{{cite news| work=Le Monde |agency=Reuters| url=http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/10/06/bnp-paribas-prend-le-controle-de-fortis-en-belgique-et-au-luxembourg_1103272_1101386.html| title=BNP-Paribas rachète Fortis en Belgique et au Luxembourg| date=6 October 2008| access-date=6 April 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news| work=De Morgen | url=http://www.demorgen.be/dm/nl/3324/Financiele-crisis/article/detail/551195/2008/12/14/Aandeel-Fortis-blijft-geschorst.dhtml| title=Aandeel Fortis blijft geschorst| date=14 December 2008| access-date=6 April 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news| work=Le monde| url=http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/12/14/affaire-madoff-bnp-paribas-pourrait-perdre-350-millions-d-euros_1131107_1101386.html| title=Affaire Madoff: BNP Paribas pourrait perdre 350 millions d'euros| date=14 December 2008| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20081215054241/http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/12/14/affaire-madoff-bnp-paribas-pourrait-perdre-350-millions-d-euros_1131107_1101386.html| archive-date=15 December 2008| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; 2009 жылғы қаңтардың соңында Бельгия үкіметі мен BNP Fortis Bank Belgium банкіндегі 75%-дық әріптестік туралы келісімге келді. Fortis Insurance Belgium қайтадан Fortis Holding құрамына енгізілді.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=11 March 2009|title=UPDATE 1-BNP Paribas to change Fortis brand|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/bnp-fortis-idINLB38875820090311|access-date=28 October 2021}}&lt;/ref&gt;

11 ақпанда Fortis акционерлері [[Fortis Bank Belgium]] мен Fortis Insurance Belgium BNP Paribas меншігіне өтпеуі тиіс деген шешім қабылдады. Алайда кейіннен сатып алу мәмілесі аяқталып, BNP Paribas банктің 75% үлесіне ие болды және жаңа еншілес компанияның атауын [[BNP Paribas Fortis]] деп өзгертті. Осыдан кейін Fortis Holding құрамында тек Fortis Insurance International қалды. Кейін оның атауы бүкіл Еуропа мен Азияда сақтандыру қызметін көрсететін [[Ageas]] болып өзгертілді. 2024 жылғы сәуірде BNP Paribas компаниясы Fosun International-дың Ageas-тағы 9% үлесін 730 миллион еуроға толық сатып алғаны жарияланды.&lt;ref name=&quot;Easton&quot;&gt;{{Cite web |last=Easton |first=Jonathan |date=2024-04-15 |title=BNP Paribas to acquire 9% stake in Belgian insurer Ageas |url=https://www.fstech.co.uk/fst/BNP_Paribas_To_Acquire_9_Per_Cent_Stake_In_Ageas.php |access-date=2024-04-15 |website=FStech |language=en}}&lt;/ref&gt; Ал Fortis Bank Netherlands Нидерланд үкіметінің иелігінде қалып, кейін оның иелігіндегі басқа ABN AMRO активтерімен біріктіріліп, [[ABN AMRO]] атауын алды.

2009 жылғы мамырда BNP Paribas бұрынғы Fortis Bank Luxembourg болып саналатын BGL банкінің бақылау пакетіне (65,96%) ие болды. Ал Люксембург мемлекеті 34% үлесін сақтап қалды. Соның нәтижесінде BNP Paribas еуроаймақтағы депозиттер көлемі бойынша ең ірі банкке айналды.&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://uk.reuters.com/article/rbssFinancialServicesAndRealEstateNews/idUKLT42693120090429|  url-status=dead| author=Reed Stevenson| title=Fortis asset sale to BNP cleared with Dutch OK| publisher=Reuters| date=29 April 2009| access-date=30 April 2009}}&lt;/ref&gt; 21 қыркүйекте банктің ресми атауы [[BLG BNP Paribas]] болып өзгертілді, ал 2010 жылғы ақпанда BGL BNP Paribas BNP Paribas Luxembourg компаниясының 100% иесі атанды. Бұл біріктіру 2010 жылғы 1 қазанда BNP Paribas Luxembourg қызметінің BGL BNP Paribas операциялық платформаларына енгізілуімен толық аяқталды.&lt;ref name=history&gt;[http://www.bgl.lu/en/bank/corporate/bgl-bnp-paribas/the-bank/the-history.htm &quot;The history of Fortis BGL BNP Paribas&quot;] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110813234044/http://www.bgl.lu/en/bank/corporate/bgl-bnp-paribas/the-bank/the-history.htm |date=13 August 2011 }}, ''BGL BNP Paribas''. Retrieved 9 September 2011&lt;/ref&gt;

=== Қаржы дағдарысынан кейінгі кеңею ===
2013 жылғы желтоқсанда BNP Paribas [[Rabobank]] банкінің Польшадағы еншілес ұйымы [[BGZ Bank]]-ті шамамен 1,4 миллиард АҚШ долларына сатып алу туралы келісімге келді.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.reuters.com/article/us-poland-bgz-idUSBRE9B406T20131205 | title=BNP Paribas agrees to buy Polish Rabobank unit for $1.4 billion | author=Marcin Goclowski | publisher=Reuters | date=5 December 2013 | url-status=live | archive-url=https://web.archive.org/web/20150924191434/http://www.reuters.com/article/2013/12/05/us-poland-bgz-idUSBRE9B406T20131205 | archive-date=24 September 2015 | df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; 2013 жылы [[Thomson Reuters]] агенттігінің қаржы саласындағы жетекші басылымы The International Financing Review (IFR) BNP Paribas-қа «Жыл банкі» сыйлығын табыстады.&lt;ref name=&quot;ifre.com&quot;&gt;Mullin, Keith. (15 February 2012) [http://www.ifre.com/bank-of-the-year-bnp-paribas/21052473.article Bank of the Year: BNP Paribas | All Special Reports] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121216080438/http://www.ifre.com/bank-of-the-year-bnp-paribas/21052473.article |date=16 December 2012 }}. IFRe. Retrieved on 6 December 2013.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;efinancialnews.com&quot;&gt;[http://www.efinancialnews.com/story/2013-01-24/ifr-fund-bnp-paribas-charity-auction-2013 BNP Paribas digs deep at charity auction] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130128112140/http://www.efinancialnews.com/story/2013-01-24/ifr-fund-bnp-paribas-charity-auction-2013 |date=28 January 2013 }}. Efinancialnews.com. Retrieved on 6 December 2013.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;euromoney.com&quot;&gt;[http://www.euromoney.com/Article/3149962/CurrentIssue/87782/And-the-award-for-spelling-goes-to.html?Type=CurrentIssueArticle&amp;ArticleId=3149962&amp;ID=87782 International banking, finance, capital markets news &amp; analysis | Euromoney magazine] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131213203229/http://www.euromoney.com/Article/3149962/CurrentIssue/87782/And-the-award-for-spelling-goes-to.html?Type=CurrentIssueArticle&amp;ArticleId=3149962&amp;ID=87782 |date=13 December 2013 }}. Euromoney.com. Retrieved on 6 December 2013.&lt;/ref&gt; 2014 жылғы қыркүйекте BNP бұқаралық ақпарат құралдарының мәліметінше түпкілікті құны 1,3 миллиард АҚШ долларын құраған мәміле бойынша [[BGZ Bank]]-ті сатып алуды аяқтады.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/us-bnp-paribas-rabobank-idUSKBN0HA1ZW20140915 BNP completes purchase of Bank BGZ from Rabobank] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924204505/http://www.reuters.com/article/2014/09/15/us-bnp-paribas-rabobank-idUSKBN0HA1ZW20140915 |date=24 September 2015 }}. [[Reuters]], 17 September 2014&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;nytimes bnp admits guilt&quot;&gt;{{cite news | url=https://dealbook.nytimes.com/2014/06/30/bnp-paribas-pleads-guilty-in-sanctions-case/ | title=BNP Paribas Admits Guilt and Agrees to Pay $8.9 Billion Fine to U.S. | work=The New York Times | date=30 June 2014 | access-date=1 July 2014 | author=Protess, Ben and Jessica Silver-Greenberg | url-status=live | archive-url=https://web.archive.org/web/20140630202411/http://dealbook.nytimes.com/2014/06/30/bnp-paribas-pleads-guilty-in-sanctions-case/ | archive-date=30 June 2014 | df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.fbi.gov/news/stories/2014/july/bank-guilty-of-violating-u.s.-economic-sanctions/ |title=FBI – Bank Guilty of Violating U.S. Economic Sanctions |publisher=Fbi.gov |access-date=14 July 2014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140715004002/http://www.fbi.gov/news/stories/2014/july/bank-guilty-of-violating-u.s.-economic-sanctions/ |archive-date=15 July 2014 }}&lt;/ref&gt;

2021 жылғы желтоқсанда BNP Paribas АҚШ-тағы бөлшек банкинг бизнесінен шығатынын жариялап, өзінің Bank of the West банкін Bank of Montreal-ға 16,3 миллиард АҚШ долларына сататынын мәлімдеді.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.ft.com/content/a8cd3541-8869-4ef7-ac96-f0c528edbc02 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/https://www.ft.com/content/a8cd3541-8869-4ef7-ac96-f0c528edbc02 |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription|title= BNP Paribas to exit US retail market with $16.3bn Bank of the West sale|work=[[Financial Times]]|date=20 December 2021|author=Sarah White|access-date=20 December 2021}}&lt;/ref&gt;

2023 жылғы қарашада [[HSBC]] Гонконг, Сингапур, Ирландия және Люксембургті қоса алғанда бірнеше нарықтағы хедж-қорларды әкімшілендіру бизнесін BNP Paribas-тың Securities Services бөлімшесіне сатуға келісті.&lt;ref&gt;{{cite news |title=BNP Paribas to acquire HSBC's hedge fund admin business|url=https://www.hedgeweek.com/bnp-paribas-to-acquire-hsbcs-hedge-fund-admin-business/|work=Hedge Week |date=22 November 2023}}&lt;/ref&gt;

2024 жылғы сәуірде BNP Paribas бельгиялық сақтандыру компаниясы [[Ageas]]-тағы [[Fosun International]] компаниясына тиесілі 9% үлесті 730 миллион еуроға толық сатып алды.&lt;ref name=&quot;Easton&quot;/&gt; Кейін BNP Paribas 2025 жылғы ақпанда Ageas-тағы үлесін 15,07%-ға дейін ұлғайтты.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Ageas Tops Belgium's Blue-Chip Index After BNP Paribas Raises Stake |url=https://www.morningstar.com/news/dow-jones/202502192869/ageas-tops-belgiums-blue-chip-index-after-bnp-paribas-raises-stake |date=19 February 2025 |language=en}}&lt;/ref&gt; 2024 жылғы қыркүйекте BNP Paribas [[HSBC]] банкінің Германиядағы жеке банкинг қызметін сатып алды.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=23 September 2024 |title=BNP Paribas signs deal to buy HSBC private banking unit in Germany |url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribas-signs-deal-buy-hsbc-private-banking-unit-germany-2024-09-23//}}&lt;/ref&gt; 2024 жылғы жағдай бойынша BNP Paribas Азияда шамамен 80 миллиард АҚШ доллары көлеміндегі активтерді басқарды. Кеңею бағдарламасы аясында банк [[Morgan Stanley]]-ден Тиффени Ситу, [[Citigroup]]-тен Венди Чан және [[Credit Suisse Group]]-тан Мартин Лоны қоса алғанда 20 жеке банкирді жұмысқа қабылдады.&lt;ref&gt;{{Cite web|language=en|url=https://www.businesstimes.com.sg/international/bnp-paribas-hires-20-private-bankers-asia-wealth-expansion|title=BNP Paribas hires 20 private bankers for Asia wealth expansion|website=The Business Times|date=10 January 2024 |access-date=2024-02-17|archive-date=2024-02-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20240207004014/https://www.businesstimes.com.sg/international/bnp-paribas-hires-20-private-bankers-asia-wealth-expansion}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы ақпанда BNP Paribas пен [[BPCE]] Estreem бірлескен кәсіпорнын құру туралы келісімді аяқтады. Компания Еуропадағы төлемдерді өңдеу бойынша үздік үш оператордың біріне айналады деп күтілді. Estreem жыл сайын 17 миллиард транзакцияны өңдейді деп болжанып, Франциядағы карталық төлемдер көлемінің 30%-ын қамтитын нарық көшбасшысына айналуы тиіс болды.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=13 February 2025 |title=BNP Paribas and BPCE join forces in payment processing |url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribas-bpce-join-forces-payment-processing-2025-02-13/}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы ақпанда Карин Делвалле BNP Paribas-тың Оңтүстік-Шығыс Азия бойынша жаңа өңірлік басшысы әрі Сингапурдағы филиалының бас атқарушы директоры болып тағайындалды. Бұған дейін BNP Paribas-тың Австралия мен Жаңа Зеландиядағы бас атқарушы директоры болған Делвалле енді Сингапур, Малайзия, Индонезия, Таиланд және Вьетнамдағы операцияларға жетекшілік етіп, өсім стратегиясын іске асыруға және клиенттермен қарым-қатынасты нығайтуға жауапты болды. Сонымен қатар ол Австралия мен Жаңа Зеландиядағы қызметтерге қадағалауын жалғастырады.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=5 February 2025 |title=BNP Paribas appoints Karine Delvallee as new regional head for Southeast Asia |url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribas-appoints-karine-delvallee-new-regional-head-southeast-asia-2025-02-05/}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы ақпанда Филипп Майяр BNP Paribas-тың топтық операциялық директоры болып тағайындалды. Оның қызметке кірісуі 11 ақпаннан бастап күшіне еніп, бұл лауазымда Лоран Давидтің орнын басты. 1992 жылдан бері компанияда қызмет етіп келе жатқан Майяр технологиялар, ақпараттық технологиялар, деректер және операциялық қызметтерге жетекшілік етеді. Сонымен қатар ол банктің атқарушы комитетінің құрамына енді.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=12 February 2025 |title=BNP Paribas appoints Philippe Maillard operations chief |url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribas-appoints-philippe-maillard-operations-chief-2025-02-11/}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы наурызда BNP Paribas-тың Ұлыбританиядағы жаһандық банкинг бөлімінің басшысы Мэттью Понсонби қызметінен кетті. Банк оның мұрагері жақын арада жарияланатынын мәлімдеді. 2017 жылы банкке қосылған Понсонби өз қызметі кезеңіндегі жетістіктерді мақтан тұтатынын айтып, атауы жарияланбаған «тартымды мүмкіндікке» ауысатынын жеткізді. Оның басшылығы кезінде BNP Paribas Еуропадағы, әсіресе Ұлыбританиядағы инвестициялық банкинг қызметін кеңейтіп, бірігу және жұтылу саласында елеулі ілгерілеуге қол жеткізді.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=28 March 2025 |title=BNP Paribas' UK Head of Global Banking Ponsonby resigns |url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribass-uk-head-global-banking-ponsonby-resigns-2025-03-28/}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы маусымда BNP Paribas HSBC Germany банкінің кастодиандық және депозитарлық банк қызметін сатып алуға келісті.&lt;ref&gt;{{cite news |title=BNP Paribas to acquire HSBC's custody and depositary business in Germany|url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribas-acquire-hsbcs-custody-depositary-business-germany-2025-06-27/|work=Retuers |date=28 June 2025}}&lt;/ref&gt; 2025 жылғы шілдеде [[HSBC]] Германиядағы қорларды әкімшілендіру бизнесін, яғни Internationale Kapitalanlagegesellschaft (INKA) компаниясын, BlackFin Capital Partners басқаратын қорға сататынын жариялады.&lt;ref&gt;{{cite news |title=HSBC to divest INKA fund administration business to BlackFin|url=https://www.privatebankerinternational.com/news/hsbc-inka-fund-administration-business/|work=Retuers |date=14 July 2025}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы 1 шілдеде BNP Paribas [[Axa]] компаниясынан [[Axa Investment Managers]]-ті сатып алды.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=1 July 2025 |title=Axa boucle la cession de ses activités de gestion d'actifs à BNP Paribas |url=https://investir.lesechos.fr/actu-des-valeurs/la-vie-des-actions/axa-boucle-la-cession-de-ses-activites-de-gestion-dactifs-a-bnp-paribas-2174016 |access-date=20 October 2025 |website=Les Echos}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1 July 2025 |title=BNP Paribas Completes Acquisition of AXA's Asset Management Unit |url=https://www.insurancejournal.com/news/international/2025/07/01/829704.htm |website=Insurance Journal |access-date=1 July 2025}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы 22 қыркүйекте [[Financial Times]] басылымы BNP Paribas-тың «даулы қару-жарақ» деп аталатын қару түрлерін өндіруге қатысатын компанияларды қаржыландырмау туралы бұрынғы міндеттемесінен бас тартқанын хабарлады. Саясаттағы бұл өзгеріс Еуропа банктерінің қорғаныс секторын қаржыландыруға қатысты ұстанымындағы кең ауқымды өзгеріске сәйкес келді.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-09-25 |title=BNP Paribas Relaxes Ban on Financing 'Controversial Weapons', FT Says, Citing Sources |url=https://www.morningstar.com/news/dow-jones/202509251576/bnp-paribas-relaxes-ban-on-financing-controversial-weapons-ft-says-citing-sources |access-date=2025-09-27 |website=Morningstar, Inc. |language=en}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы желтоқсанда BNP Paribas [[Америка Құрама Штаттары]] мен [[Ұлыбритания]]дағы инвестициялық банкинг қызметін кеңейтетінін жариялады. Бұл аясында [[Лондон]] мен [[Нью-Йорк]]те бірігу және жұтылу мәселелері бойынша кеңес беру мүмкіндіктерін нығайту мақсатында жаңа қызметкерлер жұмысқа қабылданды.&lt;ref&gt;{{Cite news | date=2025-12-08 |title=BNP Paribas bets on Wall Street and the City in dealmaking expansion |url=https://www.fnlondon.com/articles/bnp-paribas-bets-on-wall-street-and-the-city-in-dealmaking-expansion-e1e1ce02 |website=Financial News |language=en}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>n4xt3nxh2i7jg10qlltm9ygyz6k90ay</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632003</id>
      <parentid>3632002</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T20:13:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Қаржы дағдарысынан кейінгі кеңею */</comment>
      <origin>3632003</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34613" sha1="oyj1xn50fc4e4zr26a8a6b5fdbpide2" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = BNP Paribas
 |логотипі           = BNP Paribas logo.svg
 |суреті             = Italiens12.jpg
 |сурет атауы        = BNP Paribas штаб-пәтері, [[Париж]], Франция
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = BNP (Euronext Paris), 0HB5 (LSE), [[CAC 40]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = [[10 наурыз]] [[1848 жыл|1848]] (Comptoir national d'escompte de Paris)&lt;br&gt;[[27 қаңтар]] [[1872 жыл|1872]] (Banque de Paris et des Pays-Bas (Paribas))&lt;br&gt;[[23 мамыр]] [[2000 жыл|2000]] (BNP Paribas ретінде бірігуі)
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = 20 Boulevard des Italiens, [[Париж]], [[Франция]]
 |басты адамдары     = [[Жан Лемьер]] (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;[[Жан-Лоран Боннафе]] (бас атқарушы директор)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестициялық банкинг
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* инвестициялық қорлар
* жеке капитал
* бағалы қағаздар қызметтері
* тәуекелдерді басқару
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = {{plainlist|
* [[BNP Paribas Asset Management]]
* [[Cardif|BNP Paribas Cardif]]
* BNP Paribas Factor
* [[BNP Paribas Fortis]]
* BNP Paribas Real Estate
}}
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{құлдырау}} €132,17 млрд (2025)
 |айналым            = {{өсім}} €51,22 млрд (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} €16,29 млрд (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} €12,225 млрд (2025)
 |активтер           = {{өсім}} €2,793 трлн (2025)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 180 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = {{plainlist|
* Arval
* [[Banca Nazionale del Lavoro]]
* [[Cetelem]]
* [[Hello bank!]]
* [[BMCI]]
}}
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://group.bnpparibas.com
 |Ортаққор           = 
}}
'''BNP Paribas''' (французша айтылуы: {{lang-fr|[beɛnpe paʁiba]}}; кейде '''BNPP''', '''Paribas''' немесе '''BNP''' деп те аталады) — бас кеңсесі [[Париж]]де орналасқан француздық [[Трансұлттық корпорация|көпұлтты]] әмбебап банк және қаржылық қызметтер көрсететін холдингтік компаниясы.&lt;ref&gt;{{cite web |website=thebanker.com |date=9 July 2024 |title=BNP Paribas retains top spot in France's best-performing banks |url=https://www.thebanker.com/BNP-Paribas-retains-top-spot-in-France-s-best-performing-banks-1720566205 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=reuters.com |date=13 June 2024 |title=French banks BNP Paribas and BPCE in payments sector tie-up |url=https://www.reuters.com/business/finance/french-banks-bnp-paribas-bpce-payments-sector-tie-up-2024-06-13/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=rfi.fr |date=23 February 2023 |title=French bank BNP Paribas sued for financing fossil fuel companies |url=https://www.rfi.fr/en/france/20230223-french-bank-bnp-paribas-sued-for-financing-fossil-fuel-companies }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=Forbes |date=17 September 2024 |title=BNP Paribas Profile |url=https://www.forbes.com/companies/bnp-paribas/ }}&lt;/ref&gt; Ол 2000 жылы Францияның жетекші қаржы институттарының екеуі — Banque Nationale de Paris (BNP) және Paribas банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=BNP Paribas |url=http://www.banksfrance.com/bnp-paribas |access-date=4 April 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt; Кейінгі сатып алулар арқылы топ құрамына [[Бельгия]]дағы [[Fortis Bank]], [[Германия]]дағы [[Direkt Anlage Bank]], [[Италия]]дағы [[Banca Nazionale del Lavoro]], [[Люксембург]]тегі [[Banque Générale du Luxembourg]] және [[Түркия]]дағы [[Türk Ekonomi Bankası]] сияқты көптеген ірі қаржы институттары қосылды. Сондай-ақ топтың АҚШ-та 2023 жылға дейін [[Bank of the West]] және 2019 жылға дейін [[First Hawaiian Bank]] еншілес банктері арқылы қызметі болды. 190 мың қызметкері бар банк үш негізгі бизнес бағыты бойынша ұйымдастырылған: Коммерциялық, жеке банкинг және қызметтер (CPBS), Инвестициялық және сақтандыру қызметтері (IPS), сондай-ақ Корпоративтік және институционалдық банкинг (CIB).&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Businesses and Expertise |url=https://group.bnpparibas/en/group/our-businesses-and-expertise |website=BNP Paribas Group Website}}&lt;/ref&gt;

BNP Paribas [[Euronext Paris]] қор биржасында листингтен өткен және [[Euro Stoxx 50 қор индексі]]нің құрамына кіреді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.boerse-frankfurt.de/en/equities/indices/euro%20stoxx%2050%20EU0009658145/constituents|title=Constituents|publisher=boerse-frankfurt.de|archive-url=https://web.archive.org/web/20151119171222/http://www.boerse-frankfurt.de/en/equities/indices/euro%2Bstoxx%2B50%2BEU0009658145/constituents|archive-date=19 November 2015|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Жалпы активтері бойынша ол Еуропадағы екінші ірі банк және әлемдегі сегізінші ірі банк болып табылады.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.statista.com/statistics/269845/largest-banks-in-the-world-by-total-assets/|title=Largest banks worldwide as of December 2021, by assets|date=29 August 2022|website=statista.com|publisher=Statista|access-date=21 March 2023}}&lt;/ref&gt; [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]]нан кейін әлемдегі ең ірі бес банктің біріне айналды.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://sbnn.co.uk/2017/09/12/bnp-paribas-became-one-worlds-biggest-banks/|title=How BNP Paribas Became One of the World's Biggest Banks – SBNN|date=12 September 2017|work=SBNN|access-date=18 March 2018|language=en-GB|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180319151057/https://sbnn.co.uk/2017/09/12/bnp-paribas-became-one-worlds-biggest-banks/|archive-date=19 March 2018}}&lt;/ref&gt; [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] оны жүйелік маңызы бар банк ретінде таниды.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=21 November 2022 |title=2022 List of Global Systemically Important Banks (G-SIBs) |url=https://www.fsb.org/2022/11/2022-list-of-global-systemically-important-banks-g-sibs/ |access-date=27 November 2022 |website=www.fsb.org |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Forbes журналының Global 2000 рейтингінде BNP Paribas әлемдегі ең ірі жария компаниялар арасында 33-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Forbes Global 2000 |url=https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=57bdacbb5ac0 |access-date=12 June 2023 |website=[[Forbes]]}}&lt;/ref&gt; 2014 жылдың соңында Еуропалық банктік қадағалау жүйесі күшіне енгеннен бері ол Маңызды институт мәртебесіне ие және соның нәтижесінде [[Еуропалық орталық банк]]тің тікелей қадағалауында.&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}&lt;/ref&gt;

BNP Paribas француз банк тобы болғанымен, топтың 1822 жылы құрылған [[Société Générale de Belgique]] мұрагері болып саналатын Fortis Bank Belgium банкін сатып алуының нәтижесінде [[Бельгия үкіметі]] 2009 жылдан бері оның ірі акционерлерінің бірі болып келеді (2023 жылдың ортасындағы жағдай бойынша үлесі — 5,3%).&lt;ref&gt;{{cite web |website=BNP Paribas |title=BNP Paribas Share |url=https://invest.bnpparibas/en/bnp-paribas-share}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=BNP Paribas |url=https://histoire.bnpparibas/en/pioneering-times-1822-1913/ |title=Pioneering Times: 1822-1913}}&lt;/ref&gt;

[[S&amp;P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, BNP Paribas активтер көлемі бойынша Еуропадағы ең ірі банк болып табылады. Оның активтері 3,279 триллион АҚШ долларын құрайды.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Mones |first=Deza |date=24 April 2026 |title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026 |url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026 |work=S&amp;P Global}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
=== BNP Paribas тобының құрылуы ===
1999 жылы BNP мен [[Société Générale]] қор нарығында күрделі бәсекеге түсті.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=August 6, 1999 |title=La bataille boursière entre la BNP et SG Paribas s'achève aujourd'hui |url=https://www.lesechos.fr/1999/08/la-bataille-boursiere-entre-la-bnp-et-sg-paribas-sacheve-aujourdhui-774247 |website=lesechos.fr}}&lt;/ref&gt; Société Générale Paribas банкін сатып алуға ұсыныс жасаса, BNP Société Générale банкін сатып алуға ұсыныс беріп, сонымен қатар Paribas үшін қарсы ұсыныс жасады. BNP-нің Société Générale-ді сатып алу туралы ұсынысы сәтсіз аяқталды, ал Paribas-ты сатып алу туралы ұсынысы сәтті болды. Соның нәтижесінде BNP мен Paribas 2000 жылғы 23 мамырда бірікті.

2006 жылы BNP Paribas Италиядағы алтыншы ірі банк саналатын [[Banca Nazionale del Lavoro (BNL)]] банкін сатып алды. 2007 жылғы 9 тамызда BNP Paribas субпрайм дағдарысының әсерін мойындаған алғашқы ірі қаржы тобы болып, оған ұшыраған екі инвестициялық қорын жапты. Бұл күн қазір жалпы алғанда [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]]ның басталуы ретінде қарастырылады және банктің жедел әрекеті оны [[UBS]] сияқты Еуропаның басқа да ірі банктерінің тағдырынан сақтап қалды.&lt;ref&gt;{{cite news| url=https://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/banksandfinance/7922946/BNP-Paribas-makes-first-asset-write-back-since-2007.html| title=BNP Paribas makes first asset write back since 2007| author=Harry Wilson| date=3 August 2010| access-date=6 April 2011| work=The Telegraph| location=London| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20111121102607/http://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/banksandfinance/7922946/BNP-Paribas-makes-first-asset-write-back-since-2007.html| archive-date=21 November 2011| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web| publisher=Market Watch| author=Morning Zhou| url=http://www.marketwatch.com/story/asian-stocks-may-fall-on-credit-woes-global-selloff?siteid=rss| title=Asian stocks may fall on credit woes, global sell-off| date=9 August 2007| access-date=6 April 2011| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20110607102347/http://www.marketwatch.com/story/asian-stocks-may-fall-on-credit-woes-global-selloff?siteid=rss| archive-date=7 June 2011| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

=== 2008 жылғы қаржы дағдарысы және сатып алулар ===
2008 жылғы 6 қазанда BNP [[Бельгия]]дағы қиындыққа ұшыраған [[Fortis]] банкінің қызметінің 75%-ын және [[Люксембург]]тегі қызметінің 66%-ын өз бақылауына алды. Оның орнына Бельгия үкіметі жаңа топтың ең ірі акционеріне айналды. Fortis акцияларын сату 12 желтоқсан, жұма күні Апелляциялық соттың шешімімен уақытша тоқтатылды.&lt;ref&gt;{{cite news| work=Le Monde |agency=Reuters| url=http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/10/06/bnp-paribas-prend-le-controle-de-fortis-en-belgique-et-au-luxembourg_1103272_1101386.html| title=BNP-Paribas rachète Fortis en Belgique et au Luxembourg| date=6 October 2008| access-date=6 April 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news| work=De Morgen | url=http://www.demorgen.be/dm/nl/3324/Financiele-crisis/article/detail/551195/2008/12/14/Aandeel-Fortis-blijft-geschorst.dhtml| title=Aandeel Fortis blijft geschorst| date=14 December 2008| access-date=6 April 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news| work=Le monde| url=http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/12/14/affaire-madoff-bnp-paribas-pourrait-perdre-350-millions-d-euros_1131107_1101386.html| title=Affaire Madoff: BNP Paribas pourrait perdre 350 millions d'euros| date=14 December 2008| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20081215054241/http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/12/14/affaire-madoff-bnp-paribas-pourrait-perdre-350-millions-d-euros_1131107_1101386.html| archive-date=15 December 2008| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; 2009 жылғы қаңтардың соңында Бельгия үкіметі мен BNP Fortis Bank Belgium банкіндегі 75%-дық әріптестік туралы келісімге келді. Fortis Insurance Belgium қайтадан Fortis Holding құрамына енгізілді.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=11 March 2009|title=UPDATE 1-BNP Paribas to change Fortis brand|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/bnp-fortis-idINLB38875820090311|access-date=28 October 2021}}&lt;/ref&gt;

11 ақпанда Fortis акционерлері [[Fortis Bank Belgium]] мен Fortis Insurance Belgium BNP Paribas меншігіне өтпеуі тиіс деген шешім қабылдады. Алайда кейіннен сатып алу мәмілесі аяқталып, BNP Paribas банктің 75% үлесіне ие болды және жаңа еншілес компанияның атауын [[BNP Paribas Fortis]] деп өзгертті. Осыдан кейін Fortis Holding құрамында тек Fortis Insurance International қалды. Кейін оның атауы бүкіл Еуропа мен Азияда сақтандыру қызметін көрсететін [[Ageas]] болып өзгертілді. 2024 жылғы сәуірде BNP Paribas компаниясы Fosun International-дың Ageas-тағы 9% үлесін 730 миллион еуроға толық сатып алғаны жарияланды.&lt;ref name=&quot;Easton&quot;&gt;{{Cite web |last=Easton |first=Jonathan |date=2024-04-15 |title=BNP Paribas to acquire 9% stake in Belgian insurer Ageas |url=https://www.fstech.co.uk/fst/BNP_Paribas_To_Acquire_9_Per_Cent_Stake_In_Ageas.php |access-date=2024-04-15 |website=FStech |language=en}}&lt;/ref&gt; Ал Fortis Bank Netherlands Нидерланд үкіметінің иелігінде қалып, кейін оның иелігіндегі басқа ABN AMRO активтерімен біріктіріліп, [[ABN AMRO]] атауын алды.

2009 жылғы мамырда BNP Paribas бұрынғы Fortis Bank Luxembourg болып саналатын BGL банкінің бақылау пакетіне (65,96%) ие болды. Ал Люксембург мемлекеті 34% үлесін сақтап қалды. Соның нәтижесінде BNP Paribas еуроаймақтағы депозиттер көлемі бойынша ең ірі банкке айналды.&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://uk.reuters.com/article/rbssFinancialServicesAndRealEstateNews/idUKLT42693120090429|  url-status=dead| author=Reed Stevenson| title=Fortis asset sale to BNP cleared with Dutch OK| publisher=Reuters| date=29 April 2009| access-date=30 April 2009}}&lt;/ref&gt; 21 қыркүйекте банктің ресми атауы [[BLG BNP Paribas]] болып өзгертілді, ал 2010 жылғы ақпанда BGL BNP Paribas BNP Paribas Luxembourg компаниясының 100% иесі атанды. Бұл біріктіру 2010 жылғы 1 қазанда BNP Paribas Luxembourg қызметінің BGL BNP Paribas операциялық платформаларына енгізілуімен толық аяқталды.&lt;ref name=history&gt;[http://www.bgl.lu/en/bank/corporate/bgl-bnp-paribas/the-bank/the-history.htm &quot;The history of Fortis BGL BNP Paribas&quot;] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110813234044/http://www.bgl.lu/en/bank/corporate/bgl-bnp-paribas/the-bank/the-history.htm |date=13 August 2011 }}, ''BGL BNP Paribas''. Retrieved 9 September 2011&lt;/ref&gt;

=== Қаржы дағдарысынан кейінгі кеңею ===
2013 жылғы желтоқсанда BNP Paribas [[Rabobank]] банкінің Польшадағы еншілес ұйымы [[BGZ Bank]]-ті шамамен 1,4 миллиард АҚШ долларына сатып алу туралы келісімге келді.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.reuters.com/article/us-poland-bgz-idUSBRE9B406T20131205 | title=BNP Paribas agrees to buy Polish Rabobank unit for $1.4 billion | author=Marcin Goclowski | publisher=Reuters | date=5 December 2013 | url-status=live | archive-url=https://web.archive.org/web/20150924191434/http://www.reuters.com/article/2013/12/05/us-poland-bgz-idUSBRE9B406T20131205 | archive-date=24 September 2015 | df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; 2013 жылы [[Thomson Reuters]] агенттігінің қаржы саласындағы жетекші басылымы The International Financing Review (IFR) BNP Paribas-қа «Жыл банкі» сыйлығын табыстады.&lt;ref name=&quot;ifre.com&quot;&gt;Mullin, Keith. (15 February 2012) [http://www.ifre.com/bank-of-the-year-bnp-paribas/21052473.article Bank of the Year: BNP Paribas | All Special Reports] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121216080438/http://www.ifre.com/bank-of-the-year-bnp-paribas/21052473.article |date=16 December 2012 }}. IFRe. Retrieved on 6 December 2013.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;efinancialnews.com&quot;&gt;[http://www.efinancialnews.com/story/2013-01-24/ifr-fund-bnp-paribas-charity-auction-2013 BNP Paribas digs deep at charity auction] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130128112140/http://www.efinancialnews.com/story/2013-01-24/ifr-fund-bnp-paribas-charity-auction-2013 |date=28 January 2013 }}. Efinancialnews.com. Retrieved on 6 December 2013.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;euromoney.com&quot;&gt;[http://www.euromoney.com/Article/3149962/CurrentIssue/87782/And-the-award-for-spelling-goes-to.html?Type=CurrentIssueArticle&amp;ArticleId=3149962&amp;ID=87782 International banking, finance, capital markets news &amp; analysis | Euromoney magazine] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131213203229/http://www.euromoney.com/Article/3149962/CurrentIssue/87782/And-the-award-for-spelling-goes-to.html?Type=CurrentIssueArticle&amp;ArticleId=3149962&amp;ID=87782 |date=13 December 2013 }}. Euromoney.com. Retrieved on 6 December 2013.&lt;/ref&gt; 2014 жылғы қыркүйекте BNP бұқаралық ақпарат құралдарының мәліметінше түпкілікті құны 1,3 миллиард АҚШ долларын құраған мәміле бойынша [[BGZ Bank]]-ті сатып алуды аяқтады.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/us-bnp-paribas-rabobank-idUSKBN0HA1ZW20140915 BNP completes purchase of Bank BGZ from Rabobank] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924204505/http://www.reuters.com/article/2014/09/15/us-bnp-paribas-rabobank-idUSKBN0HA1ZW20140915 |date=24 September 2015 }}. [[Reuters]], 17 September 2014&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;nytimes bnp admits guilt&quot;&gt;{{cite news | url=https://dealbook.nytimes.com/2014/06/30/bnp-paribas-pleads-guilty-in-sanctions-case/ | title=BNP Paribas Admits Guilt and Agrees to Pay $8.9 Billion Fine to U.S. | work=The New York Times | date=30 June 2014 | access-date=1 July 2014 | author=Protess, Ben and Jessica Silver-Greenberg | url-status=live | archive-url=https://web.archive.org/web/20140630202411/http://dealbook.nytimes.com/2014/06/30/bnp-paribas-pleads-guilty-in-sanctions-case/ | archive-date=30 June 2014 | df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.fbi.gov/news/stories/2014/july/bank-guilty-of-violating-u.s.-economic-sanctions/ |title=FBI – Bank Guilty of Violating U.S. Economic Sanctions |publisher=Fbi.gov |access-date=14 July 2014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140715004002/http://www.fbi.gov/news/stories/2014/july/bank-guilty-of-violating-u.s.-economic-sanctions/ |archive-date=15 July 2014 }}&lt;/ref&gt;

2021 жылғы желтоқсанда BNP Paribas АҚШ-тағы бөлшек банкинг бизнесінен шығатынын жариялап, өзінің Bank of the West банкін Bank of Montreal-ға 16,3 миллиард АҚШ долларына сататынын мәлімдеді.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.ft.com/content/a8cd3541-8869-4ef7-ac96-f0c528edbc02 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/https://www.ft.com/content/a8cd3541-8869-4ef7-ac96-f0c528edbc02 |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription|title= BNP Paribas to exit US retail market with $16.3bn Bank of the West sale|work=[[Financial Times]]|date=20 December 2021|author=Sarah White|access-date=20 December 2021}}&lt;/ref&gt;

2023 жылғы қарашада [[HSBC]] Гонконг, Сингапур, Ирландия және Люксембургті қоса алғанда бірнеше нарықтағы хедж-қорларды әкімшілендіру бизнесін BNP Paribas-тың Securities Services бөлімшесіне сатуға келісті.&lt;ref&gt;{{cite news |title=BNP Paribas to acquire HSBC's hedge fund admin business|url=https://www.hedgeweek.com/bnp-paribas-to-acquire-hsbcs-hedge-fund-admin-business/|work=Hedge Week |date=22 November 2023}}&lt;/ref&gt;

2024 жылғы сәуірде BNP Paribas бельгиялық сақтандыру компаниясы [[Ageas]]-тағы [[Fosun International]] компаниясына тиесілі 9% үлесті 730 миллион еуроға толық сатып алды.&lt;ref name=&quot;Easton&quot;/&gt; Кейін BNP Paribas 2025 жылғы ақпанда Ageas-тағы үлесін 15,07%-ға дейін ұлғайтты.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Ageas Tops Belgium's Blue-Chip Index After BNP Paribas Raises Stake |url=https://www.morningstar.com/news/dow-jones/202502192869/ageas-tops-belgiums-blue-chip-index-after-bnp-paribas-raises-stake |date=19 February 2025 |language=en}}&lt;/ref&gt; 2024 жылғы қыркүйекте BNP Paribas [[HSBC]] банкінің Германиядағы жеке банкинг қызметін сатып алды.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=23 September 2024 |title=BNP Paribas signs deal to buy HSBC private banking unit in Germany |url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribas-signs-deal-buy-hsbc-private-banking-unit-germany-2024-09-23//}}&lt;/ref&gt; 2024 жылғы жағдай бойынша BNP Paribas Азияда шамамен 80 миллиард АҚШ доллары көлеміндегі активтерді басқарды. Кеңею бағдарламасы аясында банк [[Morgan Stanley]]-ден Тиффени Ситу, [[Citigroup]]-тен Венди Чан және [[Credit Suisse Group]]-тан Мартин Лоны қоса алғанда 20 жеке банкирді жұмысқа қабылдады.&lt;ref&gt;{{Cite web|language=en|url=https://www.businesstimes.com.sg/international/bnp-paribas-hires-20-private-bankers-asia-wealth-expansion|title=BNP Paribas hires 20 private bankers for Asia wealth expansion|website=The Business Times|date=10 January 2024 |access-date=2024-02-17|archive-date=2024-02-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20240207004014/https://www.businesstimes.com.sg/international/bnp-paribas-hires-20-private-bankers-asia-wealth-expansion}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы ақпанда BNP Paribas пен [[BPCE]] Estreem бірлескен кәсіпорнын құру туралы келісімді аяқтады. Компания Еуропадағы төлемдерді өңдеу бойынша үздік үш оператордың біріне айналады деп күтілді. Estreem жыл сайын 17 миллиард транзакцияны өңдейді деп болжанып, Франциядағы карталық төлемдер көлемінің 30%-ын қамтитын нарық көшбасшысына айналуы тиіс болды.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=13 February 2025 |title=BNP Paribas and BPCE join forces in payment processing |url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribas-bpce-join-forces-payment-processing-2025-02-13/}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы ақпанда Карин Делвалле BNP Paribas-тың Оңтүстік-Шығыс Азия бойынша жаңа өңірлік басшысы әрі Сингапурдағы филиалының бас атқарушы директоры болып тағайындалды. Бұған дейін BNP Paribas-тың Австралия мен Жаңа Зеландиядағы бас атқарушы директоры болған Делвалле енді Сингапур, Малайзия, Индонезия, Таиланд және Вьетнамдағы операцияларға жетекшілік етіп, өсім стратегиясын іске асыруға және клиенттермен қарым-қатынасты нығайтуға жауапты болды. Сонымен қатар ол Австралия мен Жаңа Зеландиядағы қызметтерге қадағалауын жалғастырады.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=5 February 2025 |title=BNP Paribas appoints Karine Delvallee as new regional head for Southeast Asia |url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribas-appoints-karine-delvallee-new-regional-head-southeast-asia-2025-02-05/}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы ақпанда Филипп Майяр BNP Paribas-тың топтық операциялық директоры болып тағайындалды. Оның қызметке кірісуі 11 ақпаннан бастап күшіне еніп, бұл лауазымда Лоран Давидтің орнын басты. 1992 жылдан бері компанияда қызмет етіп келе жатқан Майяр технологиялар, ақпараттық технологиялар, деректер және операциялық қызметтерге жетекшілік етеді. Сонымен қатар ол банктің атқарушы комитетінің құрамына енді.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=12 February 2025 |title=BNP Paribas appoints Philippe Maillard operations chief |url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribas-appoints-philippe-maillard-operations-chief-2025-02-11/}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы наурызда BNP Paribas-тың Ұлыбританиядағы жаһандық банкинг бөлімінің басшысы Мэттью Понсонби қызметінен кетті. Банк оның мұрагері жақын арада жарияланатынын мәлімдеді. 2017 жылы банкке қосылған Понсонби өз қызметі кезеңіндегі жетістіктерді мақтан тұтатынын айтып, атауы жарияланбаған «тартымды мүмкіндікке» ауысатынын жеткізді. Оның басшылығы кезінде BNP Paribas Еуропадағы, әсіресе Ұлыбританиядағы инвестициялық банкинг қызметін кеңейтіп, бірігу және жұтылу саласында елеулі ілгерілеуге қол жеткізді.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=28 March 2025 |title=BNP Paribas' UK Head of Global Banking Ponsonby resigns |url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribass-uk-head-global-banking-ponsonby-resigns-2025-03-28/}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы маусымда BNP Paribas HSBC Germany банкінің кастодиандық және депозитарлық банк қызметін сатып алуға келісті.&lt;ref&gt;{{cite news |title=BNP Paribas to acquire HSBC's custody and depositary business in Germany|url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribas-acquire-hsbcs-custody-depositary-business-germany-2025-06-27/|work=Retuers |date=28 June 2025}}&lt;/ref&gt; 2025 жылғы шілдеде [[HSBC]] Германиядағы қорларды әкімшілендіру бизнесін, яғни Internationale Kapitalanlagegesellschaft (INKA) компаниясын, BlackFin Capital Partners басқаратын қорға сататынын жариялады.&lt;ref&gt;{{cite news |title=HSBC to divest INKA fund administration business to BlackFin|url=https://www.privatebankerinternational.com/news/hsbc-inka-fund-administration-business/|work=Retuers |date=14 July 2025}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы 1 шілдеде BNP Paribas [[Axa]] компаниясынан [[Axa Investment Managers]]-ті сатып алды.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=1 July 2025 |title=Axa boucle la cession de ses activités de gestion d'actifs à BNP Paribas |url=https://investir.lesechos.fr/actu-des-valeurs/la-vie-des-actions/axa-boucle-la-cession-de-ses-activites-de-gestion-dactifs-a-bnp-paribas-2174016 |access-date=20 October 2025 |website=Les Echos}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1 July 2025 |title=BNP Paribas Completes Acquisition of AXA's Asset Management Unit |url=https://www.insurancejournal.com/news/international/2025/07/01/829704.htm |website=Insurance Journal |access-date=1 July 2025}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы 22 қыркүйекте [[Financial Times]] басылымы BNP Paribas-тың «даулы қару-жарақ» деп аталатын қару түрлерін өндіруге қатысатын компанияларды қаржыландырмау туралы бұрынғы міндеттемесінен бас тартқанын хабарлады. Саясаттағы бұл өзгеріс Еуропа банктерінің қорғаныс секторын қаржыландыруға қатысты ұстанымындағы кең ауқымды өзгеріске сәйкес келді.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-09-25 |title=BNP Paribas Relaxes Ban on Financing 'Controversial Weapons', FT Says, Citing Sources |url=https://www.morningstar.com/news/dow-jones/202509251576/bnp-paribas-relaxes-ban-on-financing-controversial-weapons-ft-says-citing-sources |access-date=2025-09-27 |website=Morningstar, Inc. |language=en}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы желтоқсанда BNP Paribas [[Америка Құрама Штаттары]] мен [[Ұлыбритания]]дағы инвестициялық банкинг қызметін кеңейтетінін жариялады. Бұл аясында [[Лондон]] мен [[Нью-Йорк]]те бірігу және жұтылу мәселелері бойынша кеңес беру мүмкіндіктерін нығайту мақсатында жаңа қызметкерлер жұмысқа қабылданды.&lt;ref&gt;{{Cite news | date=2025-12-08 |title=BNP Paribas bets on Wall Street and the City in dealmaking expansion |url=https://www.fnlondon.com/articles/bnp-paribas-bets-on-wall-street-and-the-city-in-dealmaking-expansion-e1e1ce02 |website=Financial News |language=en}}&lt;/ref&gt;

2026 жылғы 1 қаңтарда Жиль Зейтун BNP Paribas Personal Finance компаниясының директоры әрі бас атқарушы директоры қызметінде Шарлотта Деннеридің орнына келді. Деннери директорлар кеңесінің төрайымы әрі Коммерциялық, жеке банкинг және қызметтер (CPBS) бөлімшесінің аға кеңесшісі болып тағайындалды.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=BNP Paribas: Leadership appointments at BNP Paribas Personal Finance - BNP Paribas |url=https://group.bnpparibas/en/press-release/bnp-paribas-leadership-appointments-at-bnp-paribas-personal-finance |archive-url=https://web.archive.org/web/20251212210925/https://group.bnpparibas/en/press-release/bnp-paribas-leadership-appointments-at-bnp-paribas-personal-finance |archive-date=2025-12-12 |access-date=2026-02-04 |work=BNP Paribas |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>oyj1xn50fc4e4zr26a8a6b5fdbpide2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632004</id>
      <parentid>3632003</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T20:16:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Қаржы дағдарысынан кейінгі кеңею */</comment>
      <origin>3632004</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34654" sha1="58rjb960hgv4wkhch2ego7vi0wxq7b1" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = BNP Paribas
 |логотипі           = BNP Paribas logo.svg
 |суреті             = Italiens12.jpg
 |сурет атауы        = BNP Paribas штаб-пәтері, [[Париж]], Франция
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = BNP (Euronext Paris), 0HB5 (LSE), [[CAC 40]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = [[10 наурыз]] [[1848 жыл|1848]] (Comptoir national d'escompte de Paris)&lt;br&gt;[[27 қаңтар]] [[1872 жыл|1872]] (Banque de Paris et des Pays-Bas (Paribas))&lt;br&gt;[[23 мамыр]] [[2000 жыл|2000]] (BNP Paribas ретінде бірігуі)
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = 20 Boulevard des Italiens, [[Париж]], [[Франция]]
 |басты адамдары     = [[Жан Лемьер]] (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;[[Жан-Лоран Боннафе]] (бас атқарушы директор)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестициялық банкинг
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* инвестициялық қорлар
* жеке капитал
* бағалы қағаздар қызметтері
* тәуекелдерді басқару
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = {{plainlist|
* [[BNP Paribas Asset Management]]
* [[Cardif|BNP Paribas Cardif]]
* BNP Paribas Factor
* [[BNP Paribas Fortis]]
* BNP Paribas Real Estate
}}
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{құлдырау}} €132,17 млрд (2025)
 |айналым            = {{өсім}} €51,22 млрд (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} €16,29 млрд (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} €12,225 млрд (2025)
 |активтер           = {{өсім}} €2,793 трлн (2025)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 180 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = {{plainlist|
* Arval
* [[Banca Nazionale del Lavoro]]
* [[Cetelem]]
* [[Hello bank!]]
* [[BMCI]]
}}
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://group.bnpparibas.com
 |Ортаққор           = 
}}
'''BNP Paribas''' (французша айтылуы: {{lang-fr|[beɛnpe paʁiba]}}; кейде '''BNPP''', '''Paribas''' немесе '''BNP''' деп те аталады) — бас кеңсесі [[Париж]]де орналасқан француздық [[Трансұлттық корпорация|көпұлтты]] әмбебап банк және қаржылық қызметтер көрсететін холдингтік компаниясы.&lt;ref&gt;{{cite web |website=thebanker.com |date=9 July 2024 |title=BNP Paribas retains top spot in France's best-performing banks |url=https://www.thebanker.com/BNP-Paribas-retains-top-spot-in-France-s-best-performing-banks-1720566205 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=reuters.com |date=13 June 2024 |title=French banks BNP Paribas and BPCE in payments sector tie-up |url=https://www.reuters.com/business/finance/french-banks-bnp-paribas-bpce-payments-sector-tie-up-2024-06-13/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=rfi.fr |date=23 February 2023 |title=French bank BNP Paribas sued for financing fossil fuel companies |url=https://www.rfi.fr/en/france/20230223-french-bank-bnp-paribas-sued-for-financing-fossil-fuel-companies }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=Forbes |date=17 September 2024 |title=BNP Paribas Profile |url=https://www.forbes.com/companies/bnp-paribas/ }}&lt;/ref&gt; Ол 2000 жылы Францияның жетекші қаржы институттарының екеуі — Banque Nationale de Paris (BNP) және Paribas банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=BNP Paribas |url=http://www.banksfrance.com/bnp-paribas |access-date=4 April 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt; Кейінгі сатып алулар арқылы топ құрамына [[Бельгия]]дағы [[Fortis Bank]], [[Германия]]дағы [[Direkt Anlage Bank]], [[Италия]]дағы [[Banca Nazionale del Lavoro]], [[Люксембург]]тегі [[Banque Générale du Luxembourg]] және [[Түркия]]дағы [[Türk Ekonomi Bankası]] сияқты көптеген ірі қаржы институттары қосылды. Сондай-ақ топтың АҚШ-та 2023 жылға дейін [[Bank of the West]] және 2019 жылға дейін [[First Hawaiian Bank]] еншілес банктері арқылы қызметі болды. 190 мың қызметкері бар банк үш негізгі бизнес бағыты бойынша ұйымдастырылған: Коммерциялық, жеке банкинг және қызметтер (CPBS), Инвестициялық және сақтандыру қызметтері (IPS), сондай-ақ Корпоративтік және институционалдық банкинг (CIB).&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Businesses and Expertise |url=https://group.bnpparibas/en/group/our-businesses-and-expertise |website=BNP Paribas Group Website}}&lt;/ref&gt;

BNP Paribas [[Euronext Paris]] қор биржасында листингтен өткен және [[Euro Stoxx 50 қор индексі]]нің құрамына кіреді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.boerse-frankfurt.de/en/equities/indices/euro%20stoxx%2050%20EU0009658145/constituents|title=Constituents|publisher=boerse-frankfurt.de|archive-url=https://web.archive.org/web/20151119171222/http://www.boerse-frankfurt.de/en/equities/indices/euro%2Bstoxx%2B50%2BEU0009658145/constituents|archive-date=19 November 2015|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Жалпы активтері бойынша ол Еуропадағы екінші ірі банк және әлемдегі сегізінші ірі банк болып табылады.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.statista.com/statistics/269845/largest-banks-in-the-world-by-total-assets/|title=Largest banks worldwide as of December 2021, by assets|date=29 August 2022|website=statista.com|publisher=Statista|access-date=21 March 2023}}&lt;/ref&gt; [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]]нан кейін әлемдегі ең ірі бес банктің біріне айналды.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://sbnn.co.uk/2017/09/12/bnp-paribas-became-one-worlds-biggest-banks/|title=How BNP Paribas Became One of the World's Biggest Banks – SBNN|date=12 September 2017|work=SBNN|access-date=18 March 2018|language=en-GB|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180319151057/https://sbnn.co.uk/2017/09/12/bnp-paribas-became-one-worlds-biggest-banks/|archive-date=19 March 2018}}&lt;/ref&gt; [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] оны жүйелік маңызы бар банк ретінде таниды.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=21 November 2022 |title=2022 List of Global Systemically Important Banks (G-SIBs) |url=https://www.fsb.org/2022/11/2022-list-of-global-systemically-important-banks-g-sibs/ |access-date=27 November 2022 |website=www.fsb.org |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Forbes журналының Global 2000 рейтингінде BNP Paribas әлемдегі ең ірі жария компаниялар арасында 33-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Forbes Global 2000 |url=https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=57bdacbb5ac0 |access-date=12 June 2023 |website=[[Forbes]]}}&lt;/ref&gt; 2014 жылдың соңында Еуропалық банктік қадағалау жүйесі күшіне енгеннен бері ол Маңызды институт мәртебесіне ие және соның нәтижесінде [[Еуропалық орталық банк]]тің тікелей қадағалауында.&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}&lt;/ref&gt;

BNP Paribas француз банк тобы болғанымен, топтың 1822 жылы құрылған [[Société Générale de Belgique]] мұрагері болып саналатын Fortis Bank Belgium банкін сатып алуының нәтижесінде [[Бельгия үкіметі]] 2009 жылдан бері оның ірі акционерлерінің бірі болып келеді (2023 жылдың ортасындағы жағдай бойынша үлесі — 5,3%).&lt;ref&gt;{{cite web |website=BNP Paribas |title=BNP Paribas Share |url=https://invest.bnpparibas/en/bnp-paribas-share}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=BNP Paribas |url=https://histoire.bnpparibas/en/pioneering-times-1822-1913/ |title=Pioneering Times: 1822-1913}}&lt;/ref&gt;

[[S&amp;P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, BNP Paribas активтер көлемі бойынша Еуропадағы ең ірі банк болып табылады. Оның активтері 3,279 триллион АҚШ долларын құрайды.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Mones |first=Deza |date=24 April 2026 |title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026 |url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026 |work=S&amp;P Global}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
=== BNP Paribas тобының құрылуы ===
1999 жылы BNP мен [[Société Générale]] қор нарығында күрделі бәсекеге түсті.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=August 6, 1999 |title=La bataille boursière entre la BNP et SG Paribas s'achève aujourd'hui |url=https://www.lesechos.fr/1999/08/la-bataille-boursiere-entre-la-bnp-et-sg-paribas-sacheve-aujourdhui-774247 |website=lesechos.fr}}&lt;/ref&gt; Société Générale Paribas банкін сатып алуға ұсыныс жасаса, BNP Société Générale банкін сатып алуға ұсыныс беріп, сонымен қатар Paribas үшін қарсы ұсыныс жасады. BNP-нің Société Générale-ді сатып алу туралы ұсынысы сәтсіз аяқталды, ал Paribas-ты сатып алу туралы ұсынысы сәтті болды. Соның нәтижесінде BNP мен Paribas 2000 жылғы 23 мамырда бірікті.

2006 жылы BNP Paribas Италиядағы алтыншы ірі банк саналатын [[Banca Nazionale del Lavoro (BNL)]] банкін сатып алды. 2007 жылғы 9 тамызда BNP Paribas субпрайм дағдарысының әсерін мойындаған алғашқы ірі қаржы тобы болып, оған ұшыраған екі инвестициялық қорын жапты. Бұл күн қазір жалпы алғанда [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]]ның басталуы ретінде қарастырылады және банктің жедел әрекеті оны [[UBS]] сияқты Еуропаның басқа да ірі банктерінің тағдырынан сақтап қалды.&lt;ref&gt;{{cite news| url=https://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/banksandfinance/7922946/BNP-Paribas-makes-first-asset-write-back-since-2007.html| title=BNP Paribas makes first asset write back since 2007| author=Harry Wilson| date=3 August 2010| access-date=6 April 2011| work=The Telegraph| location=London| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20111121102607/http://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/banksandfinance/7922946/BNP-Paribas-makes-first-asset-write-back-since-2007.html| archive-date=21 November 2011| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web| publisher=Market Watch| author=Morning Zhou| url=http://www.marketwatch.com/story/asian-stocks-may-fall-on-credit-woes-global-selloff?siteid=rss| title=Asian stocks may fall on credit woes, global sell-off| date=9 August 2007| access-date=6 April 2011| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20110607102347/http://www.marketwatch.com/story/asian-stocks-may-fall-on-credit-woes-global-selloff?siteid=rss| archive-date=7 June 2011| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

=== 2008 жылғы қаржы дағдарысы және сатып алулар ===
2008 жылғы 6 қазанда BNP [[Бельгия]]дағы қиындыққа ұшыраған [[Fortis]] банкінің қызметінің 75%-ын және [[Люксембург]]тегі қызметінің 66%-ын өз бақылауына алды. Оның орнына Бельгия үкіметі жаңа топтың ең ірі акционеріне айналды. Fortis акцияларын сату 12 желтоқсан, жұма күні Апелляциялық соттың шешімімен уақытша тоқтатылды.&lt;ref&gt;{{cite news| work=Le Monde |agency=Reuters| url=http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/10/06/bnp-paribas-prend-le-controle-de-fortis-en-belgique-et-au-luxembourg_1103272_1101386.html| title=BNP-Paribas rachète Fortis en Belgique et au Luxembourg| date=6 October 2008| access-date=6 April 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news| work=De Morgen | url=http://www.demorgen.be/dm/nl/3324/Financiele-crisis/article/detail/551195/2008/12/14/Aandeel-Fortis-blijft-geschorst.dhtml| title=Aandeel Fortis blijft geschorst| date=14 December 2008| access-date=6 April 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news| work=Le monde| url=http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/12/14/affaire-madoff-bnp-paribas-pourrait-perdre-350-millions-d-euros_1131107_1101386.html| title=Affaire Madoff: BNP Paribas pourrait perdre 350 millions d'euros| date=14 December 2008| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20081215054241/http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/12/14/affaire-madoff-bnp-paribas-pourrait-perdre-350-millions-d-euros_1131107_1101386.html| archive-date=15 December 2008| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; 2009 жылғы қаңтардың соңында Бельгия үкіметі мен BNP Fortis Bank Belgium банкіндегі 75%-дық әріптестік туралы келісімге келді. Fortis Insurance Belgium қайтадан Fortis Holding құрамына енгізілді.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=11 March 2009|title=UPDATE 1-BNP Paribas to change Fortis brand|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/bnp-fortis-idINLB38875820090311|access-date=28 October 2021}}&lt;/ref&gt;

11 ақпанда Fortis акционерлері [[Fortis Bank Belgium]] мен Fortis Insurance Belgium BNP Paribas меншігіне өтпеуі тиіс деген шешім қабылдады. Алайда кейіннен сатып алу мәмілесі аяқталып, BNP Paribas банктің 75% үлесіне ие болды және жаңа еншілес компанияның атауын [[BNP Paribas Fortis]] деп өзгертті. Осыдан кейін Fortis Holding құрамында тек Fortis Insurance International қалды. Кейін оның атауы бүкіл Еуропа мен Азияда сақтандыру қызметін көрсететін [[Ageas]] болып өзгертілді. 2024 жылғы сәуірде BNP Paribas компаниясы Fosun International-дың Ageas-тағы 9% үлесін 730 миллион еуроға толық сатып алғаны жарияланды.&lt;ref name=&quot;Easton&quot;&gt;{{Cite web |last=Easton |first=Jonathan |date=2024-04-15 |title=BNP Paribas to acquire 9% stake in Belgian insurer Ageas |url=https://www.fstech.co.uk/fst/BNP_Paribas_To_Acquire_9_Per_Cent_Stake_In_Ageas.php |access-date=2024-04-15 |website=FStech |language=en}}&lt;/ref&gt; Ал Fortis Bank Netherlands Нидерланд үкіметінің иелігінде қалып, кейін оның иелігіндегі басқа ABN AMRO активтерімен біріктіріліп, [[ABN AMRO]] атауын алды.

2009 жылғы мамырда BNP Paribas бұрынғы Fortis Bank Luxembourg болып саналатын BGL банкінің бақылау пакетіне (65,96%) ие болды. Ал Люксембург мемлекеті 34% үлесін сақтап қалды. Соның нәтижесінде BNP Paribas еуроаймақтағы депозиттер көлемі бойынша ең ірі банкке айналды.&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://uk.reuters.com/article/rbssFinancialServicesAndRealEstateNews/idUKLT42693120090429|  url-status=dead| author=Reed Stevenson| title=Fortis asset sale to BNP cleared with Dutch OK| publisher=Reuters| date=29 April 2009| access-date=30 April 2009}}&lt;/ref&gt; 21 қыркүйекте банктің ресми атауы [[BLG BNP Paribas]] болып өзгертілді, ал 2010 жылғы ақпанда BGL BNP Paribas BNP Paribas Luxembourg компаниясының 100% иесі атанды. Бұл біріктіру 2010 жылғы 1 қазанда BNP Paribas Luxembourg қызметінің BGL BNP Paribas операциялық платформаларына енгізілуімен толық аяқталды.&lt;ref name=history&gt;[http://www.bgl.lu/en/bank/corporate/bgl-bnp-paribas/the-bank/the-history.htm &quot;The history of Fortis BGL BNP Paribas&quot;] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110813234044/http://www.bgl.lu/en/bank/corporate/bgl-bnp-paribas/the-bank/the-history.htm |date=13 August 2011 }}, ''BGL BNP Paribas''. Retrieved 9 September 2011&lt;/ref&gt;

=== Қаржы дағдарысынан кейінгі кеңею ===
2013 жылғы желтоқсанда BNP Paribas [[Rabobank]] банкінің Польшадағы еншілес ұйымы [[BGZ Bank]]-ті шамамен 1,4 миллиард АҚШ долларына сатып алу туралы келісімге келді.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.reuters.com/article/us-poland-bgz-idUSBRE9B406T20131205 | title=BNP Paribas agrees to buy Polish Rabobank unit for $1.4 billion | author=Marcin Goclowski | publisher=Reuters | date=5 December 2013 | url-status=live | archive-url=https://web.archive.org/web/20150924191434/http://www.reuters.com/article/2013/12/05/us-poland-bgz-idUSBRE9B406T20131205 | archive-date=24 September 2015 | df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; 2013 жылы [[Thomson Reuters]] агенттігінің қаржы саласындағы жетекші басылымы The International Financing Review (IFR) BNP Paribas-қа «Жыл банкі» сыйлығын табыстады.&lt;ref name=&quot;ifre.com&quot;&gt;Mullin, Keith. (15 February 2012) [http://www.ifre.com/bank-of-the-year-bnp-paribas/21052473.article Bank of the Year: BNP Paribas | All Special Reports] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121216080438/http://www.ifre.com/bank-of-the-year-bnp-paribas/21052473.article |date=16 December 2012 }}. IFRe. Retrieved on 6 December 2013.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;efinancialnews.com&quot;&gt;[http://www.efinancialnews.com/story/2013-01-24/ifr-fund-bnp-paribas-charity-auction-2013 BNP Paribas digs deep at charity auction] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130128112140/http://www.efinancialnews.com/story/2013-01-24/ifr-fund-bnp-paribas-charity-auction-2013 |date=28 January 2013 }}. Efinancialnews.com. Retrieved on 6 December 2013.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;euromoney.com&quot;&gt;[http://www.euromoney.com/Article/3149962/CurrentIssue/87782/And-the-award-for-spelling-goes-to.html?Type=CurrentIssueArticle&amp;ArticleId=3149962&amp;ID=87782 International banking, finance, capital markets news &amp; analysis | Euromoney magazine] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131213203229/http://www.euromoney.com/Article/3149962/CurrentIssue/87782/And-the-award-for-spelling-goes-to.html?Type=CurrentIssueArticle&amp;ArticleId=3149962&amp;ID=87782 |date=13 December 2013 }}. Euromoney.com. Retrieved on 6 December 2013.&lt;/ref&gt; 2014 жылғы қыркүйекте BNP бұқаралық ақпарат құралдарының мәліметінше түпкілікті құны 1,3 миллиард АҚШ долларын құраған мәміле бойынша [[BGZ Bank]]-ті сатып алуды аяқтады.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/us-bnp-paribas-rabobank-idUSKBN0HA1ZW20140915 BNP completes purchase of Bank BGZ from Rabobank] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924204505/http://www.reuters.com/article/2014/09/15/us-bnp-paribas-rabobank-idUSKBN0HA1ZW20140915 |date=24 September 2015 }}. [[Reuters]], 17 September 2014&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;nytimes bnp admits guilt&quot;&gt;{{cite news | url=https://dealbook.nytimes.com/2014/06/30/bnp-paribas-pleads-guilty-in-sanctions-case/ | title=BNP Paribas Admits Guilt and Agrees to Pay $8.9 Billion Fine to U.S. | work=The New York Times | date=30 June 2014 | access-date=1 July 2014 | author=Protess, Ben and Jessica Silver-Greenberg | url-status=live | archive-url=https://web.archive.org/web/20140630202411/http://dealbook.nytimes.com/2014/06/30/bnp-paribas-pleads-guilty-in-sanctions-case/ | archive-date=30 June 2014 | df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.fbi.gov/news/stories/2014/july/bank-guilty-of-violating-u.s.-economic-sanctions/ |title=FBI – Bank Guilty of Violating U.S. Economic Sanctions |publisher=Fbi.gov |access-date=14 July 2014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140715004002/http://www.fbi.gov/news/stories/2014/july/bank-guilty-of-violating-u.s.-economic-sanctions/ |archive-date=15 July 2014 }}&lt;/ref&gt;

2021 жылғы желтоқсанда BNP Paribas АҚШ-тағы бөлшек банкинг бизнесінен шығатынын жариялап, өзінің Bank of the West банкін Bank of Montreal-ға 16,3 миллиард АҚШ долларына сататынын мәлімдеді.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.ft.com/content/a8cd3541-8869-4ef7-ac96-f0c528edbc02 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/https://www.ft.com/content/a8cd3541-8869-4ef7-ac96-f0c528edbc02 |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription|title= BNP Paribas to exit US retail market with $16.3bn Bank of the West sale|work=[[Financial Times]]|date=20 December 2021|author=Sarah White|access-date=20 December 2021}}&lt;/ref&gt;

2023 жылғы қарашада [[HSBC]] Гонконг, Сингапур, Ирландия және Люксембургті қоса алғанда бірнеше нарықтағы хедж-қорларды әкімшілендіру бизнесін BNP Paribas-тың Securities Services бөлімшесіне сатуға келісті.&lt;ref&gt;{{cite news |title=BNP Paribas to acquire HSBC's hedge fund admin business|url=https://www.hedgeweek.com/bnp-paribas-to-acquire-hsbcs-hedge-fund-admin-business/|work=Hedge Week |date=22 November 2023}}&lt;/ref&gt;

2024 жылғы сәуірде BNP Paribas бельгиялық сақтандыру компаниясы [[Ageas]]-тағы [[Fosun International]] компаниясына тиесілі 9% үлесті 730 миллион еуроға толық сатып алды.&lt;ref name=&quot;Easton&quot;/&gt; Кейін BNP Paribas 2025 жылғы ақпанда Ageas-тағы үлесін 15,07%-ға дейін ұлғайтты.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Ageas Tops Belgium's Blue-Chip Index After BNP Paribas Raises Stake |url=https://www.morningstar.com/news/dow-jones/202502192869/ageas-tops-belgiums-blue-chip-index-after-bnp-paribas-raises-stake |date=19 February 2025 |language=en}}&lt;/ref&gt; 2024 жылғы қыркүйекте BNP Paribas [[HSBC]] банкінің Германиядағы жеке банкинг қызметін сатып алды.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=23 September 2024 |title=BNP Paribas signs deal to buy HSBC private banking unit in Germany |url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribas-signs-deal-buy-hsbc-private-banking-unit-germany-2024-09-23//}}&lt;/ref&gt; 2024 жылғы жағдай бойынша BNP Paribas Азияда шамамен 80 миллиард АҚШ доллары көлеміндегі активтерді басқарды. Кеңею бағдарламасы аясында банк [[Morgan Stanley]]-ден Тиффени Ситу, [[Citigroup]]-тен Венди Чан және [[Credit Suisse Group]]-тан Мартин Лоны қоса алғанда 20 жеке банкирді жұмысқа қабылдады.&lt;ref&gt;{{Cite web|language=en|url=https://www.businesstimes.com.sg/international/bnp-paribas-hires-20-private-bankers-asia-wealth-expansion|title=BNP Paribas hires 20 private bankers for Asia wealth expansion|website=The Business Times|date=10 January 2024 |access-date=2024-02-17|archive-date=2024-02-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20240207004014/https://www.businesstimes.com.sg/international/bnp-paribas-hires-20-private-bankers-asia-wealth-expansion}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы ақпанда BNP Paribas пен [[BPCE]] Estreem бірлескен кәсіпорнын құру туралы келісімді аяқтады. Компания Еуропадағы төлемдерді өңдеу бойынша үздік үш оператордың біріне айналады деп күтілді. Estreem жыл сайын 17 миллиард транзакцияны өңдейді деп болжанып, Франциядағы карталық төлемдер көлемінің 30%-ын қамтитын нарық көшбасшысына айналуы тиіс болды.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=13 February 2025 |title=BNP Paribas and BPCE join forces in payment processing |url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribas-bpce-join-forces-payment-processing-2025-02-13/}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы ақпанда Карин Делвалле BNP Paribas-тың Оңтүстік-Шығыс Азия бойынша жаңа өңірлік басшысы әрі Сингапурдағы филиалының бас атқарушы директоры болып тағайындалды. Бұған дейін BNP Paribas-тың Австралия мен Жаңа Зеландиядағы бас атқарушы директоры болған Делвалле енді Сингапур, Малайзия, Индонезия, Таиланд және Вьетнамдағы операцияларға жетекшілік етіп, өсім стратегиясын іске асыруға және клиенттермен қарым-қатынасты нығайтуға жауапты болды. Сонымен қатар ол Австралия мен Жаңа Зеландиядағы қызметтерге қадағалауын жалғастырады.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=5 February 2025 |title=BNP Paribas appoints Karine Delvallee as new regional head for Southeast Asia |url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribas-appoints-karine-delvallee-new-regional-head-southeast-asia-2025-02-05/}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы ақпанда Филипп Майяр BNP Paribas-тың топтық операциялық директоры болып тағайындалды. Оның қызметке кірісуі 11 ақпаннан бастап күшіне еніп, бұл лауазымда Лоран Давидтің орнын басты. 1992 жылдан бері компанияда қызмет етіп келе жатқан Майяр технологиялар, ақпараттық технологиялар, деректер және операциялық қызметтерге жетекшілік етеді. Сонымен қатар ол банктің атқарушы комитетінің құрамына енді.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=12 February 2025 |title=BNP Paribas appoints Philippe Maillard operations chief |url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribas-appoints-philippe-maillard-operations-chief-2025-02-11/}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы наурызда BNP Paribas-тың Ұлыбританиядағы жаһандық банкинг бөлімінің басшысы Мэттью Понсонби қызметінен кетті. Банк оның мұрагері жақын арада жарияланатынын мәлімдеді. 2017 жылы банкке қосылған Понсонби өз қызметі кезеңіндегі жетістіктерді мақтан тұтатынын айтып, атауы жарияланбаған «тартымды мүмкіндікке» ауысатынын жеткізді. Оның басшылығы кезінде BNP Paribas Еуропадағы, әсіресе Ұлыбританиядағы инвестициялық банкинг қызметін кеңейтіп, бірігу және жұтылу саласында елеулі ілгерілеуге қол жеткізді.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=28 March 2025 |title=BNP Paribas' UK Head of Global Banking Ponsonby resigns |url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribass-uk-head-global-banking-ponsonby-resigns-2025-03-28/}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы маусымда BNP Paribas HSBC Germany банкінің кастодиандық және депозитарлық банк қызметін сатып алуға келісті.&lt;ref&gt;{{cite news |title=BNP Paribas to acquire HSBC's custody and depositary business in Germany|url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribas-acquire-hsbcs-custody-depositary-business-germany-2025-06-27/|work=Retuers |date=28 June 2025}}&lt;/ref&gt; 2025 жылғы шілдеде [[HSBC]] Германиядағы қорларды әкімшілендіру бизнесін, яғни Internationale Kapitalanlagegesellschaft (INKA) компаниясын, BlackFin Capital Partners басқаратын қорға сататынын жариялады.&lt;ref&gt;{{cite news |title=HSBC to divest INKA fund administration business to BlackFin|url=https://www.privatebankerinternational.com/news/hsbc-inka-fund-administration-business/|work=Retuers |date=14 July 2025}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы 1 шілдеде BNP Paribas [[Axa]] компаниясынан [[Axa Investment Managers]]-ті сатып алды.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=1 July 2025 |title=Axa boucle la cession de ses activités de gestion d'actifs à BNP Paribas |url=https://investir.lesechos.fr/actu-des-valeurs/la-vie-des-actions/axa-boucle-la-cession-de-ses-activites-de-gestion-dactifs-a-bnp-paribas-2174016 |access-date=20 October 2025 |website=Les Echos}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1 July 2025 |title=BNP Paribas Completes Acquisition of AXA's Asset Management Unit |url=https://www.insurancejournal.com/news/international/2025/07/01/829704.htm |website=Insurance Journal |access-date=1 July 2025}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы 22 қыркүйекте [[Financial Times]] басылымы BNP Paribas-тың «даулы қару-жарақ» деп аталатын қару түрлерін өндіруге қатысатын компанияларды қаржыландырмау туралы бұрынғы міндеттемесінен бас тартқанын хабарлады. Саясаттағы бұл өзгеріс Еуропа банктерінің қорғаныс секторын қаржыландыруға қатысты ұстанымындағы кең ауқымды өзгеріске сәйкес келді.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-09-25 |title=BNP Paribas Relaxes Ban on Financing 'Controversial Weapons', FT Says, Citing Sources |url=https://www.morningstar.com/news/dow-jones/202509251576/bnp-paribas-relaxes-ban-on-financing-controversial-weapons-ft-says-citing-sources |access-date=2025-09-27 |website=Morningstar, Inc. |language=en}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы желтоқсанда BNP Paribas [[Америка Құрама Штаттары]] мен [[Ұлыбритания]]дағы инвестициялық банкинг қызметін кеңейтетінін жариялады. Бұл аясында [[Лондон]] мен [[Нью-Йорк]]те бірігу және жұтылу мәселелері бойынша кеңес беру мүмкіндіктерін нығайту мақсатында жаңа қызметкерлер жұмысқа қабылданды.&lt;ref&gt;{{Cite news | date=2025-12-08 |title=BNP Paribas bets on Wall Street and the City in dealmaking expansion |url=https://www.fnlondon.com/articles/bnp-paribas-bets-on-wall-street-and-the-city-in-dealmaking-expansion-e1e1ce02 |website=Financial News |language=en}}&lt;/ref&gt;

2026 жылғы 1 қаңтарда Жиль Зейтун BNP Paribas Personal Finance компаниясының директоры әрі бас атқарушы директоры қызметінде Шарлотта Деннеридің орнына келді. Деннери директорлар кеңесінің төрайымы әрі Коммерциялық, жеке банкинг және қызметтер (CPBS) бөлімшесінің аға кеңесшісі болып тағайындалды.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=BNP Paribas: Leadership appointments at BNP Paribas Personal Finance - BNP Paribas |url=https://group.bnpparibas/en/press-release/bnp-paribas-leadership-appointments-at-bnp-paribas-personal-finance |archive-url=https://web.archive.org/web/20251212210925/https://group.bnpparibas/en/press-release/bnp-paribas-leadership-appointments-at-bnp-paribas-personal-finance |archive-date=2025-12-12 |access-date=2026-02-04 |work=BNP Paribas |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== Қаржылық деректер ==

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>58rjb960hgv4wkhch2ego7vi0wxq7b1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632005</id>
      <parentid>3632004</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T20:17:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Қаржылық деректер */</comment>
      <origin>3632005</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35616" sha1="e8ajfhj1vkjjo5mzqhmjrw5u1a6jpwp" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = BNP Paribas
 |логотипі           = BNP Paribas logo.svg
 |суреті             = Italiens12.jpg
 |сурет атауы        = BNP Paribas штаб-пәтері, [[Париж]], Франция
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = BNP (Euronext Paris), 0HB5 (LSE), [[CAC 40]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = [[10 наурыз]] [[1848 жыл|1848]] (Comptoir national d'escompte de Paris)&lt;br&gt;[[27 қаңтар]] [[1872 жыл|1872]] (Banque de Paris et des Pays-Bas (Paribas))&lt;br&gt;[[23 мамыр]] [[2000 жыл|2000]] (BNP Paribas ретінде бірігуі)
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = 20 Boulevard des Italiens, [[Париж]], [[Франция]]
 |басты адамдары     = [[Жан Лемьер]] (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;[[Жан-Лоран Боннафе]] (бас атқарушы директор)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестициялық банкинг
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* инвестициялық қорлар
* жеке капитал
* бағалы қағаздар қызметтері
* тәуекелдерді басқару
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = {{plainlist|
* [[BNP Paribas Asset Management]]
* [[Cardif|BNP Paribas Cardif]]
* BNP Paribas Factor
* [[BNP Paribas Fortis]]
* BNP Paribas Real Estate
}}
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{құлдырау}} €132,17 млрд (2025)
 |айналым            = {{өсім}} €51,22 млрд (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} €16,29 млрд (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} €12,225 млрд (2025)
 |активтер           = {{өсім}} €2,793 трлн (2025)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 180 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = {{plainlist|
* Arval
* [[Banca Nazionale del Lavoro]]
* [[Cetelem]]
* [[Hello bank!]]
* [[BMCI]]
}}
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://group.bnpparibas.com
 |Ортаққор           = 
}}
'''BNP Paribas''' (французша айтылуы: {{lang-fr|[beɛnpe paʁiba]}}; кейде '''BNPP''', '''Paribas''' немесе '''BNP''' деп те аталады) — бас кеңсесі [[Париж]]де орналасқан француздық [[Трансұлттық корпорация|көпұлтты]] әмбебап банк және қаржылық қызметтер көрсететін холдингтік компаниясы.&lt;ref&gt;{{cite web |website=thebanker.com |date=9 July 2024 |title=BNP Paribas retains top spot in France's best-performing banks |url=https://www.thebanker.com/BNP-Paribas-retains-top-spot-in-France-s-best-performing-banks-1720566205 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=reuters.com |date=13 June 2024 |title=French banks BNP Paribas and BPCE in payments sector tie-up |url=https://www.reuters.com/business/finance/french-banks-bnp-paribas-bpce-payments-sector-tie-up-2024-06-13/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=rfi.fr |date=23 February 2023 |title=French bank BNP Paribas sued for financing fossil fuel companies |url=https://www.rfi.fr/en/france/20230223-french-bank-bnp-paribas-sued-for-financing-fossil-fuel-companies }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=Forbes |date=17 September 2024 |title=BNP Paribas Profile |url=https://www.forbes.com/companies/bnp-paribas/ }}&lt;/ref&gt; Ол 2000 жылы Францияның жетекші қаржы институттарының екеуі — Banque Nationale de Paris (BNP) және Paribas банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=BNP Paribas |url=http://www.banksfrance.com/bnp-paribas |access-date=4 April 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt; Кейінгі сатып алулар арқылы топ құрамына [[Бельгия]]дағы [[Fortis Bank]], [[Германия]]дағы [[Direkt Anlage Bank]], [[Италия]]дағы [[Banca Nazionale del Lavoro]], [[Люксембург]]тегі [[Banque Générale du Luxembourg]] және [[Түркия]]дағы [[Türk Ekonomi Bankası]] сияқты көптеген ірі қаржы институттары қосылды. Сондай-ақ топтың АҚШ-та 2023 жылға дейін [[Bank of the West]] және 2019 жылға дейін [[First Hawaiian Bank]] еншілес банктері арқылы қызметі болды. 190 мың қызметкері бар банк үш негізгі бизнес бағыты бойынша ұйымдастырылған: Коммерциялық, жеке банкинг және қызметтер (CPBS), Инвестициялық және сақтандыру қызметтері (IPS), сондай-ақ Корпоративтік және институционалдық банкинг (CIB).&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Businesses and Expertise |url=https://group.bnpparibas/en/group/our-businesses-and-expertise |website=BNP Paribas Group Website}}&lt;/ref&gt;

BNP Paribas [[Euronext Paris]] қор биржасында листингтен өткен және [[Euro Stoxx 50 қор индексі]]нің құрамына кіреді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.boerse-frankfurt.de/en/equities/indices/euro%20stoxx%2050%20EU0009658145/constituents|title=Constituents|publisher=boerse-frankfurt.de|archive-url=https://web.archive.org/web/20151119171222/http://www.boerse-frankfurt.de/en/equities/indices/euro%2Bstoxx%2B50%2BEU0009658145/constituents|archive-date=19 November 2015|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Жалпы активтері бойынша ол Еуропадағы екінші ірі банк және әлемдегі сегізінші ірі банк болып табылады.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.statista.com/statistics/269845/largest-banks-in-the-world-by-total-assets/|title=Largest banks worldwide as of December 2021, by assets|date=29 August 2022|website=statista.com|publisher=Statista|access-date=21 March 2023}}&lt;/ref&gt; [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]]нан кейін әлемдегі ең ірі бес банктің біріне айналды.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://sbnn.co.uk/2017/09/12/bnp-paribas-became-one-worlds-biggest-banks/|title=How BNP Paribas Became One of the World's Biggest Banks – SBNN|date=12 September 2017|work=SBNN|access-date=18 March 2018|language=en-GB|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180319151057/https://sbnn.co.uk/2017/09/12/bnp-paribas-became-one-worlds-biggest-banks/|archive-date=19 March 2018}}&lt;/ref&gt; [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] оны жүйелік маңызы бар банк ретінде таниды.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=21 November 2022 |title=2022 List of Global Systemically Important Banks (G-SIBs) |url=https://www.fsb.org/2022/11/2022-list-of-global-systemically-important-banks-g-sibs/ |access-date=27 November 2022 |website=www.fsb.org |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Forbes журналының Global 2000 рейтингінде BNP Paribas әлемдегі ең ірі жария компаниялар арасында 33-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Forbes Global 2000 |url=https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=57bdacbb5ac0 |access-date=12 June 2023 |website=[[Forbes]]}}&lt;/ref&gt; 2014 жылдың соңында Еуропалық банктік қадағалау жүйесі күшіне енгеннен бері ол Маңызды институт мәртебесіне ие және соның нәтижесінде [[Еуропалық орталық банк]]тің тікелей қадағалауында.&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}&lt;/ref&gt;

BNP Paribas француз банк тобы болғанымен, топтың 1822 жылы құрылған [[Société Générale de Belgique]] мұрагері болып саналатын Fortis Bank Belgium банкін сатып алуының нәтижесінде [[Бельгия үкіметі]] 2009 жылдан бері оның ірі акционерлерінің бірі болып келеді (2023 жылдың ортасындағы жағдай бойынша үлесі — 5,3%).&lt;ref&gt;{{cite web |website=BNP Paribas |title=BNP Paribas Share |url=https://invest.bnpparibas/en/bnp-paribas-share}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=BNP Paribas |url=https://histoire.bnpparibas/en/pioneering-times-1822-1913/ |title=Pioneering Times: 1822-1913}}&lt;/ref&gt;

[[S&amp;P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, BNP Paribas активтер көлемі бойынша Еуропадағы ең ірі банк болып табылады. Оның активтері 3,279 триллион АҚШ долларын құрайды.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Mones |first=Deza |date=24 April 2026 |title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026 |url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026 |work=S&amp;P Global}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
=== BNP Paribas тобының құрылуы ===
1999 жылы BNP мен [[Société Générale]] қор нарығында күрделі бәсекеге түсті.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=August 6, 1999 |title=La bataille boursière entre la BNP et SG Paribas s'achève aujourd'hui |url=https://www.lesechos.fr/1999/08/la-bataille-boursiere-entre-la-bnp-et-sg-paribas-sacheve-aujourdhui-774247 |website=lesechos.fr}}&lt;/ref&gt; Société Générale Paribas банкін сатып алуға ұсыныс жасаса, BNP Société Générale банкін сатып алуға ұсыныс беріп, сонымен қатар Paribas үшін қарсы ұсыныс жасады. BNP-нің Société Générale-ді сатып алу туралы ұсынысы сәтсіз аяқталды, ал Paribas-ты сатып алу туралы ұсынысы сәтті болды. Соның нәтижесінде BNP мен Paribas 2000 жылғы 23 мамырда бірікті.

2006 жылы BNP Paribas Италиядағы алтыншы ірі банк саналатын [[Banca Nazionale del Lavoro (BNL)]] банкін сатып алды. 2007 жылғы 9 тамызда BNP Paribas субпрайм дағдарысының әсерін мойындаған алғашқы ірі қаржы тобы болып, оған ұшыраған екі инвестициялық қорын жапты. Бұл күн қазір жалпы алғанда [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]]ның басталуы ретінде қарастырылады және банктің жедел әрекеті оны [[UBS]] сияқты Еуропаның басқа да ірі банктерінің тағдырынан сақтап қалды.&lt;ref&gt;{{cite news| url=https://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/banksandfinance/7922946/BNP-Paribas-makes-first-asset-write-back-since-2007.html| title=BNP Paribas makes first asset write back since 2007| author=Harry Wilson| date=3 August 2010| access-date=6 April 2011| work=The Telegraph| location=London| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20111121102607/http://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/banksandfinance/7922946/BNP-Paribas-makes-first-asset-write-back-since-2007.html| archive-date=21 November 2011| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web| publisher=Market Watch| author=Morning Zhou| url=http://www.marketwatch.com/story/asian-stocks-may-fall-on-credit-woes-global-selloff?siteid=rss| title=Asian stocks may fall on credit woes, global sell-off| date=9 August 2007| access-date=6 April 2011| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20110607102347/http://www.marketwatch.com/story/asian-stocks-may-fall-on-credit-woes-global-selloff?siteid=rss| archive-date=7 June 2011| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

=== 2008 жылғы қаржы дағдарысы және сатып алулар ===
2008 жылғы 6 қазанда BNP [[Бельгия]]дағы қиындыққа ұшыраған [[Fortis]] банкінің қызметінің 75%-ын және [[Люксембург]]тегі қызметінің 66%-ын өз бақылауына алды. Оның орнына Бельгия үкіметі жаңа топтың ең ірі акционеріне айналды. Fortis акцияларын сату 12 желтоқсан, жұма күні Апелляциялық соттың шешімімен уақытша тоқтатылды.&lt;ref&gt;{{cite news| work=Le Monde |agency=Reuters| url=http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/10/06/bnp-paribas-prend-le-controle-de-fortis-en-belgique-et-au-luxembourg_1103272_1101386.html| title=BNP-Paribas rachète Fortis en Belgique et au Luxembourg| date=6 October 2008| access-date=6 April 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news| work=De Morgen | url=http://www.demorgen.be/dm/nl/3324/Financiele-crisis/article/detail/551195/2008/12/14/Aandeel-Fortis-blijft-geschorst.dhtml| title=Aandeel Fortis blijft geschorst| date=14 December 2008| access-date=6 April 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news| work=Le monde| url=http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/12/14/affaire-madoff-bnp-paribas-pourrait-perdre-350-millions-d-euros_1131107_1101386.html| title=Affaire Madoff: BNP Paribas pourrait perdre 350 millions d'euros| date=14 December 2008| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20081215054241/http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/12/14/affaire-madoff-bnp-paribas-pourrait-perdre-350-millions-d-euros_1131107_1101386.html| archive-date=15 December 2008| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; 2009 жылғы қаңтардың соңында Бельгия үкіметі мен BNP Fortis Bank Belgium банкіндегі 75%-дық әріптестік туралы келісімге келді. Fortis Insurance Belgium қайтадан Fortis Holding құрамына енгізілді.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=11 March 2009|title=UPDATE 1-BNP Paribas to change Fortis brand|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/bnp-fortis-idINLB38875820090311|access-date=28 October 2021}}&lt;/ref&gt;

11 ақпанда Fortis акционерлері [[Fortis Bank Belgium]] мен Fortis Insurance Belgium BNP Paribas меншігіне өтпеуі тиіс деген шешім қабылдады. Алайда кейіннен сатып алу мәмілесі аяқталып, BNP Paribas банктің 75% үлесіне ие болды және жаңа еншілес компанияның атауын [[BNP Paribas Fortis]] деп өзгертті. Осыдан кейін Fortis Holding құрамында тек Fortis Insurance International қалды. Кейін оның атауы бүкіл Еуропа мен Азияда сақтандыру қызметін көрсететін [[Ageas]] болып өзгертілді. 2024 жылғы сәуірде BNP Paribas компаниясы Fosun International-дың Ageas-тағы 9% үлесін 730 миллион еуроға толық сатып алғаны жарияланды.&lt;ref name=&quot;Easton&quot;&gt;{{Cite web |last=Easton |first=Jonathan |date=2024-04-15 |title=BNP Paribas to acquire 9% stake in Belgian insurer Ageas |url=https://www.fstech.co.uk/fst/BNP_Paribas_To_Acquire_9_Per_Cent_Stake_In_Ageas.php |access-date=2024-04-15 |website=FStech |language=en}}&lt;/ref&gt; Ал Fortis Bank Netherlands Нидерланд үкіметінің иелігінде қалып, кейін оның иелігіндегі басқа ABN AMRO активтерімен біріктіріліп, [[ABN AMRO]] атауын алды.

2009 жылғы мамырда BNP Paribas бұрынғы Fortis Bank Luxembourg болып саналатын BGL банкінің бақылау пакетіне (65,96%) ие болды. Ал Люксембург мемлекеті 34% үлесін сақтап қалды. Соның нәтижесінде BNP Paribas еуроаймақтағы депозиттер көлемі бойынша ең ірі банкке айналды.&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://uk.reuters.com/article/rbssFinancialServicesAndRealEstateNews/idUKLT42693120090429|  url-status=dead| author=Reed Stevenson| title=Fortis asset sale to BNP cleared with Dutch OK| publisher=Reuters| date=29 April 2009| access-date=30 April 2009}}&lt;/ref&gt; 21 қыркүйекте банктің ресми атауы [[BLG BNP Paribas]] болып өзгертілді, ал 2010 жылғы ақпанда BGL BNP Paribas BNP Paribas Luxembourg компаниясының 100% иесі атанды. Бұл біріктіру 2010 жылғы 1 қазанда BNP Paribas Luxembourg қызметінің BGL BNP Paribas операциялық платформаларына енгізілуімен толық аяқталды.&lt;ref name=history&gt;[http://www.bgl.lu/en/bank/corporate/bgl-bnp-paribas/the-bank/the-history.htm &quot;The history of Fortis BGL BNP Paribas&quot;] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110813234044/http://www.bgl.lu/en/bank/corporate/bgl-bnp-paribas/the-bank/the-history.htm |date=13 August 2011 }}, ''BGL BNP Paribas''. Retrieved 9 September 2011&lt;/ref&gt;

=== Қаржы дағдарысынан кейінгі кеңею ===
2013 жылғы желтоқсанда BNP Paribas [[Rabobank]] банкінің Польшадағы еншілес ұйымы [[BGZ Bank]]-ті шамамен 1,4 миллиард АҚШ долларына сатып алу туралы келісімге келді.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.reuters.com/article/us-poland-bgz-idUSBRE9B406T20131205 | title=BNP Paribas agrees to buy Polish Rabobank unit for $1.4 billion | author=Marcin Goclowski | publisher=Reuters | date=5 December 2013 | url-status=live | archive-url=https://web.archive.org/web/20150924191434/http://www.reuters.com/article/2013/12/05/us-poland-bgz-idUSBRE9B406T20131205 | archive-date=24 September 2015 | df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; 2013 жылы [[Thomson Reuters]] агенттігінің қаржы саласындағы жетекші басылымы The International Financing Review (IFR) BNP Paribas-қа «Жыл банкі» сыйлығын табыстады.&lt;ref name=&quot;ifre.com&quot;&gt;Mullin, Keith. (15 February 2012) [http://www.ifre.com/bank-of-the-year-bnp-paribas/21052473.article Bank of the Year: BNP Paribas | All Special Reports] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121216080438/http://www.ifre.com/bank-of-the-year-bnp-paribas/21052473.article |date=16 December 2012 }}. IFRe. Retrieved on 6 December 2013.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;efinancialnews.com&quot;&gt;[http://www.efinancialnews.com/story/2013-01-24/ifr-fund-bnp-paribas-charity-auction-2013 BNP Paribas digs deep at charity auction] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130128112140/http://www.efinancialnews.com/story/2013-01-24/ifr-fund-bnp-paribas-charity-auction-2013 |date=28 January 2013 }}. Efinancialnews.com. Retrieved on 6 December 2013.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;euromoney.com&quot;&gt;[http://www.euromoney.com/Article/3149962/CurrentIssue/87782/And-the-award-for-spelling-goes-to.html?Type=CurrentIssueArticle&amp;ArticleId=3149962&amp;ID=87782 International banking, finance, capital markets news &amp; analysis | Euromoney magazine] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131213203229/http://www.euromoney.com/Article/3149962/CurrentIssue/87782/And-the-award-for-spelling-goes-to.html?Type=CurrentIssueArticle&amp;ArticleId=3149962&amp;ID=87782 |date=13 December 2013 }}. Euromoney.com. Retrieved on 6 December 2013.&lt;/ref&gt; 2014 жылғы қыркүйекте BNP бұқаралық ақпарат құралдарының мәліметінше түпкілікті құны 1,3 миллиард АҚШ долларын құраған мәміле бойынша [[BGZ Bank]]-ті сатып алуды аяқтады.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/us-bnp-paribas-rabobank-idUSKBN0HA1ZW20140915 BNP completes purchase of Bank BGZ from Rabobank] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924204505/http://www.reuters.com/article/2014/09/15/us-bnp-paribas-rabobank-idUSKBN0HA1ZW20140915 |date=24 September 2015 }}. [[Reuters]], 17 September 2014&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;nytimes bnp admits guilt&quot;&gt;{{cite news | url=https://dealbook.nytimes.com/2014/06/30/bnp-paribas-pleads-guilty-in-sanctions-case/ | title=BNP Paribas Admits Guilt and Agrees to Pay $8.9 Billion Fine to U.S. | work=The New York Times | date=30 June 2014 | access-date=1 July 2014 | author=Protess, Ben and Jessica Silver-Greenberg | url-status=live | archive-url=https://web.archive.org/web/20140630202411/http://dealbook.nytimes.com/2014/06/30/bnp-paribas-pleads-guilty-in-sanctions-case/ | archive-date=30 June 2014 | df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.fbi.gov/news/stories/2014/july/bank-guilty-of-violating-u.s.-economic-sanctions/ |title=FBI – Bank Guilty of Violating U.S. Economic Sanctions |publisher=Fbi.gov |access-date=14 July 2014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140715004002/http://www.fbi.gov/news/stories/2014/july/bank-guilty-of-violating-u.s.-economic-sanctions/ |archive-date=15 July 2014 }}&lt;/ref&gt;

2021 жылғы желтоқсанда BNP Paribas АҚШ-тағы бөлшек банкинг бизнесінен шығатынын жариялап, өзінің Bank of the West банкін Bank of Montreal-ға 16,3 миллиард АҚШ долларына сататынын мәлімдеді.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.ft.com/content/a8cd3541-8869-4ef7-ac96-f0c528edbc02 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/https://www.ft.com/content/a8cd3541-8869-4ef7-ac96-f0c528edbc02 |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription|title= BNP Paribas to exit US retail market with $16.3bn Bank of the West sale|work=[[Financial Times]]|date=20 December 2021|author=Sarah White|access-date=20 December 2021}}&lt;/ref&gt;

2023 жылғы қарашада [[HSBC]] Гонконг, Сингапур, Ирландия және Люксембургті қоса алғанда бірнеше нарықтағы хедж-қорларды әкімшілендіру бизнесін BNP Paribas-тың Securities Services бөлімшесіне сатуға келісті.&lt;ref&gt;{{cite news |title=BNP Paribas to acquire HSBC's hedge fund admin business|url=https://www.hedgeweek.com/bnp-paribas-to-acquire-hsbcs-hedge-fund-admin-business/|work=Hedge Week |date=22 November 2023}}&lt;/ref&gt;

2024 жылғы сәуірде BNP Paribas бельгиялық сақтандыру компаниясы [[Ageas]]-тағы [[Fosun International]] компаниясына тиесілі 9% үлесті 730 миллион еуроға толық сатып алды.&lt;ref name=&quot;Easton&quot;/&gt; Кейін BNP Paribas 2025 жылғы ақпанда Ageas-тағы үлесін 15,07%-ға дейін ұлғайтты.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Ageas Tops Belgium's Blue-Chip Index After BNP Paribas Raises Stake |url=https://www.morningstar.com/news/dow-jones/202502192869/ageas-tops-belgiums-blue-chip-index-after-bnp-paribas-raises-stake |date=19 February 2025 |language=en}}&lt;/ref&gt; 2024 жылғы қыркүйекте BNP Paribas [[HSBC]] банкінің Германиядағы жеке банкинг қызметін сатып алды.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=23 September 2024 |title=BNP Paribas signs deal to buy HSBC private banking unit in Germany |url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribas-signs-deal-buy-hsbc-private-banking-unit-germany-2024-09-23//}}&lt;/ref&gt; 2024 жылғы жағдай бойынша BNP Paribas Азияда шамамен 80 миллиард АҚШ доллары көлеміндегі активтерді басқарды. Кеңею бағдарламасы аясында банк [[Morgan Stanley]]-ден Тиффени Ситу, [[Citigroup]]-тен Венди Чан және [[Credit Suisse Group]]-тан Мартин Лоны қоса алғанда 20 жеке банкирді жұмысқа қабылдады.&lt;ref&gt;{{Cite web|language=en|url=https://www.businesstimes.com.sg/international/bnp-paribas-hires-20-private-bankers-asia-wealth-expansion|title=BNP Paribas hires 20 private bankers for Asia wealth expansion|website=The Business Times|date=10 January 2024 |access-date=2024-02-17|archive-date=2024-02-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20240207004014/https://www.businesstimes.com.sg/international/bnp-paribas-hires-20-private-bankers-asia-wealth-expansion}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы ақпанда BNP Paribas пен [[BPCE]] Estreem бірлескен кәсіпорнын құру туралы келісімді аяқтады. Компания Еуропадағы төлемдерді өңдеу бойынша үздік үш оператордың біріне айналады деп күтілді. Estreem жыл сайын 17 миллиард транзакцияны өңдейді деп болжанып, Франциядағы карталық төлемдер көлемінің 30%-ын қамтитын нарық көшбасшысына айналуы тиіс болды.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=13 February 2025 |title=BNP Paribas and BPCE join forces in payment processing |url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribas-bpce-join-forces-payment-processing-2025-02-13/}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы ақпанда Карин Делвалле BNP Paribas-тың Оңтүстік-Шығыс Азия бойынша жаңа өңірлік басшысы әрі Сингапурдағы филиалының бас атқарушы директоры болып тағайындалды. Бұған дейін BNP Paribas-тың Австралия мен Жаңа Зеландиядағы бас атқарушы директоры болған Делвалле енді Сингапур, Малайзия, Индонезия, Таиланд және Вьетнамдағы операцияларға жетекшілік етіп, өсім стратегиясын іске асыруға және клиенттермен қарым-қатынасты нығайтуға жауапты болды. Сонымен қатар ол Австралия мен Жаңа Зеландиядағы қызметтерге қадағалауын жалғастырады.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=5 February 2025 |title=BNP Paribas appoints Karine Delvallee as new regional head for Southeast Asia |url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribas-appoints-karine-delvallee-new-regional-head-southeast-asia-2025-02-05/}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы ақпанда Филипп Майяр BNP Paribas-тың топтық операциялық директоры болып тағайындалды. Оның қызметке кірісуі 11 ақпаннан бастап күшіне еніп, бұл лауазымда Лоран Давидтің орнын басты. 1992 жылдан бері компанияда қызмет етіп келе жатқан Майяр технологиялар, ақпараттық технологиялар, деректер және операциялық қызметтерге жетекшілік етеді. Сонымен қатар ол банктің атқарушы комитетінің құрамына енді.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=12 February 2025 |title=BNP Paribas appoints Philippe Maillard operations chief |url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribas-appoints-philippe-maillard-operations-chief-2025-02-11/}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы наурызда BNP Paribas-тың Ұлыбританиядағы жаһандық банкинг бөлімінің басшысы Мэттью Понсонби қызметінен кетті. Банк оның мұрагері жақын арада жарияланатынын мәлімдеді. 2017 жылы банкке қосылған Понсонби өз қызметі кезеңіндегі жетістіктерді мақтан тұтатынын айтып, атауы жарияланбаған «тартымды мүмкіндікке» ауысатынын жеткізді. Оның басшылығы кезінде BNP Paribas Еуропадағы, әсіресе Ұлыбританиядағы инвестициялық банкинг қызметін кеңейтіп, бірігу және жұтылу саласында елеулі ілгерілеуге қол жеткізді.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=28 March 2025 |title=BNP Paribas' UK Head of Global Banking Ponsonby resigns |url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribass-uk-head-global-banking-ponsonby-resigns-2025-03-28/}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы маусымда BNP Paribas HSBC Germany банкінің кастодиандық және депозитарлық банк қызметін сатып алуға келісті.&lt;ref&gt;{{cite news |title=BNP Paribas to acquire HSBC's custody and depositary business in Germany|url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribas-acquire-hsbcs-custody-depositary-business-germany-2025-06-27/|work=Retuers |date=28 June 2025}}&lt;/ref&gt; 2025 жылғы шілдеде [[HSBC]] Германиядағы қорларды әкімшілендіру бизнесін, яғни Internationale Kapitalanlagegesellschaft (INKA) компаниясын, BlackFin Capital Partners басқаратын қорға сататынын жариялады.&lt;ref&gt;{{cite news |title=HSBC to divest INKA fund administration business to BlackFin|url=https://www.privatebankerinternational.com/news/hsbc-inka-fund-administration-business/|work=Retuers |date=14 July 2025}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы 1 шілдеде BNP Paribas [[Axa]] компаниясынан [[Axa Investment Managers]]-ті сатып алды.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=1 July 2025 |title=Axa boucle la cession de ses activités de gestion d'actifs à BNP Paribas |url=https://investir.lesechos.fr/actu-des-valeurs/la-vie-des-actions/axa-boucle-la-cession-de-ses-activites-de-gestion-dactifs-a-bnp-paribas-2174016 |access-date=20 October 2025 |website=Les Echos}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1 July 2025 |title=BNP Paribas Completes Acquisition of AXA's Asset Management Unit |url=https://www.insurancejournal.com/news/international/2025/07/01/829704.htm |website=Insurance Journal |access-date=1 July 2025}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы 22 қыркүйекте [[Financial Times]] басылымы BNP Paribas-тың «даулы қару-жарақ» деп аталатын қару түрлерін өндіруге қатысатын компанияларды қаржыландырмау туралы бұрынғы міндеттемесінен бас тартқанын хабарлады. Саясаттағы бұл өзгеріс Еуропа банктерінің қорғаныс секторын қаржыландыруға қатысты ұстанымындағы кең ауқымды өзгеріске сәйкес келді.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-09-25 |title=BNP Paribas Relaxes Ban on Financing 'Controversial Weapons', FT Says, Citing Sources |url=https://www.morningstar.com/news/dow-jones/202509251576/bnp-paribas-relaxes-ban-on-financing-controversial-weapons-ft-says-citing-sources |access-date=2025-09-27 |website=Morningstar, Inc. |language=en}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы желтоқсанда BNP Paribas [[Америка Құрама Штаттары]] мен [[Ұлыбритания]]дағы инвестициялық банкинг қызметін кеңейтетінін жариялады. Бұл аясында [[Лондон]] мен [[Нью-Йорк]]те бірігу және жұтылу мәселелері бойынша кеңес беру мүмкіндіктерін нығайту мақсатында жаңа қызметкерлер жұмысқа қабылданды.&lt;ref&gt;{{Cite news | date=2025-12-08 |title=BNP Paribas bets on Wall Street and the City in dealmaking expansion |url=https://www.fnlondon.com/articles/bnp-paribas-bets-on-wall-street-and-the-city-in-dealmaking-expansion-e1e1ce02 |website=Financial News |language=en}}&lt;/ref&gt;

2026 жылғы 1 қаңтарда Жиль Зейтун BNP Paribas Personal Finance компаниясының директоры әрі бас атқарушы директоры қызметінде Шарлотта Деннеридің орнына келді. Деннери директорлар кеңесінің төрайымы әрі Коммерциялық, жеке банкинг және қызметтер (CPBS) бөлімшесінің аға кеңесшісі болып тағайындалды.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=BNP Paribas: Leadership appointments at BNP Paribas Personal Finance - BNP Paribas |url=https://group.bnpparibas/en/press-release/bnp-paribas-leadership-appointments-at-bnp-paribas-personal-finance |archive-url=https://web.archive.org/web/20251212210925/https://group.bnpparibas/en/press-release/bnp-paribas-leadership-appointments-at-bnp-paribas-personal-finance |archive-date=2025-12-12 |access-date=2026-02-04 |work=BNP Paribas |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== Қаржылық деректер ==
2022 жылы BNP Paribas-тың жалпы кірісі 50,4 миллиард еуроны құрап, 2021 жылмен салыстырғанда 9%-ға өсті. Осылайша банк қызмет көлемі бойынша француз банктері арасындағы көшбасшылық орнын сақтап қалды. Сол жылы BNP Paribas тобының акционерлеріне тиесілі таза пайдасы 7,5%-ға артып, 10,2 миллиард еуроға жетті. 2020 жылдың соңындағы таза банктік кірістің (NBI) географиялық құрылымы мынадай болды: Еуропа — 72,2%, Солтүстік Америка — 12,9%, Азия-Тынық мұхиты өңірі — 8,6%, басқа өңірлер — 6,3%.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=BNP Paribas revenue - Revenue Breakdown|url=https://craft.co/bnp-paribas/revenue|website=Craft}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>e8ajfhj1vkjjo5mzqhmjrw5u1a6jpwp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632006</id>
      <parentid>3632005</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T20:19:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Қаржылық деректер */</comment>
      <origin>3632006</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36488" sha1="8ht1my6ty453k70a6oojt3uumxyy049" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = BNP Paribas
 |логотипі           = BNP Paribas logo.svg
 |суреті             = Italiens12.jpg
 |сурет атауы        = BNP Paribas штаб-пәтері, [[Париж]], Франция
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = BNP (Euronext Paris), 0HB5 (LSE), [[CAC 40]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = [[10 наурыз]] [[1848 жыл|1848]] (Comptoir national d'escompte de Paris)&lt;br&gt;[[27 қаңтар]] [[1872 жыл|1872]] (Banque de Paris et des Pays-Bas (Paribas))&lt;br&gt;[[23 мамыр]] [[2000 жыл|2000]] (BNP Paribas ретінде бірігуі)
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = 20 Boulevard des Italiens, [[Париж]], [[Франция]]
 |басты адамдары     = [[Жан Лемьер]] (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;[[Жан-Лоран Боннафе]] (бас атқарушы директор)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестициялық банкинг
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* инвестициялық қорлар
* жеке капитал
* бағалы қағаздар қызметтері
* тәуекелдерді басқару
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = {{plainlist|
* [[BNP Paribas Asset Management]]
* [[Cardif|BNP Paribas Cardif]]
* BNP Paribas Factor
* [[BNP Paribas Fortis]]
* BNP Paribas Real Estate
}}
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{құлдырау}} €132,17 млрд (2025)
 |айналым            = {{өсім}} €51,22 млрд (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} €16,29 млрд (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} €12,225 млрд (2025)
 |активтер           = {{өсім}} €2,793 трлн (2025)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 180 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = {{plainlist|
* Arval
* [[Banca Nazionale del Lavoro]]
* [[Cetelem]]
* [[Hello bank!]]
* [[BMCI]]
}}
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://group.bnpparibas.com
 |Ортаққор           = 
}}
'''BNP Paribas''' (французша айтылуы: {{lang-fr|[beɛnpe paʁiba]}}; кейде '''BNPP''', '''Paribas''' немесе '''BNP''' деп те аталады) — бас кеңсесі [[Париж]]де орналасқан француздық [[Трансұлттық корпорация|көпұлтты]] әмбебап банк және қаржылық қызметтер көрсететін холдингтік компаниясы.&lt;ref&gt;{{cite web |website=thebanker.com |date=9 July 2024 |title=BNP Paribas retains top spot in France's best-performing banks |url=https://www.thebanker.com/BNP-Paribas-retains-top-spot-in-France-s-best-performing-banks-1720566205 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=reuters.com |date=13 June 2024 |title=French banks BNP Paribas and BPCE in payments sector tie-up |url=https://www.reuters.com/business/finance/french-banks-bnp-paribas-bpce-payments-sector-tie-up-2024-06-13/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=rfi.fr |date=23 February 2023 |title=French bank BNP Paribas sued for financing fossil fuel companies |url=https://www.rfi.fr/en/france/20230223-french-bank-bnp-paribas-sued-for-financing-fossil-fuel-companies }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=Forbes |date=17 September 2024 |title=BNP Paribas Profile |url=https://www.forbes.com/companies/bnp-paribas/ }}&lt;/ref&gt; Ол 2000 жылы Францияның жетекші қаржы институттарының екеуі — Banque Nationale de Paris (BNP) және Paribas банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=BNP Paribas |url=http://www.banksfrance.com/bnp-paribas |access-date=4 April 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt; Кейінгі сатып алулар арқылы топ құрамына [[Бельгия]]дағы [[Fortis Bank]], [[Германия]]дағы [[Direkt Anlage Bank]], [[Италия]]дағы [[Banca Nazionale del Lavoro]], [[Люксембург]]тегі [[Banque Générale du Luxembourg]] және [[Түркия]]дағы [[Türk Ekonomi Bankası]] сияқты көптеген ірі қаржы институттары қосылды. Сондай-ақ топтың АҚШ-та 2023 жылға дейін [[Bank of the West]] және 2019 жылға дейін [[First Hawaiian Bank]] еншілес банктері арқылы қызметі болды. 190 мың қызметкері бар банк үш негізгі бизнес бағыты бойынша ұйымдастырылған: Коммерциялық, жеке банкинг және қызметтер (CPBS), Инвестициялық және сақтандыру қызметтері (IPS), сондай-ақ Корпоративтік және институционалдық банкинг (CIB).&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Businesses and Expertise |url=https://group.bnpparibas/en/group/our-businesses-and-expertise |website=BNP Paribas Group Website}}&lt;/ref&gt;

BNP Paribas [[Euronext Paris]] қор биржасында листингтен өткен және [[Euro Stoxx 50 қор индексі]]нің құрамына кіреді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.boerse-frankfurt.de/en/equities/indices/euro%20stoxx%2050%20EU0009658145/constituents|title=Constituents|publisher=boerse-frankfurt.de|archive-url=https://web.archive.org/web/20151119171222/http://www.boerse-frankfurt.de/en/equities/indices/euro%2Bstoxx%2B50%2BEU0009658145/constituents|archive-date=19 November 2015|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Жалпы активтері бойынша ол Еуропадағы екінші ірі банк және әлемдегі сегізінші ірі банк болып табылады.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.statista.com/statistics/269845/largest-banks-in-the-world-by-total-assets/|title=Largest banks worldwide as of December 2021, by assets|date=29 August 2022|website=statista.com|publisher=Statista|access-date=21 March 2023}}&lt;/ref&gt; [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]]нан кейін әлемдегі ең ірі бес банктің біріне айналды.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://sbnn.co.uk/2017/09/12/bnp-paribas-became-one-worlds-biggest-banks/|title=How BNP Paribas Became One of the World's Biggest Banks – SBNN|date=12 September 2017|work=SBNN|access-date=18 March 2018|language=en-GB|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180319151057/https://sbnn.co.uk/2017/09/12/bnp-paribas-became-one-worlds-biggest-banks/|archive-date=19 March 2018}}&lt;/ref&gt; [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] оны жүйелік маңызы бар банк ретінде таниды.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=21 November 2022 |title=2022 List of Global Systemically Important Banks (G-SIBs) |url=https://www.fsb.org/2022/11/2022-list-of-global-systemically-important-banks-g-sibs/ |access-date=27 November 2022 |website=www.fsb.org |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Forbes журналының Global 2000 рейтингінде BNP Paribas әлемдегі ең ірі жария компаниялар арасында 33-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Forbes Global 2000 |url=https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=57bdacbb5ac0 |access-date=12 June 2023 |website=[[Forbes]]}}&lt;/ref&gt; 2014 жылдың соңында Еуропалық банктік қадағалау жүйесі күшіне енгеннен бері ол Маңызды институт мәртебесіне ие және соның нәтижесінде [[Еуропалық орталық банк]]тің тікелей қадағалауында.&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}&lt;/ref&gt;

BNP Paribas француз банк тобы болғанымен, топтың 1822 жылы құрылған [[Société Générale de Belgique]] мұрагері болып саналатын Fortis Bank Belgium банкін сатып алуының нәтижесінде [[Бельгия үкіметі]] 2009 жылдан бері оның ірі акционерлерінің бірі болып келеді (2023 жылдың ортасындағы жағдай бойынша үлесі — 5,3%).&lt;ref&gt;{{cite web |website=BNP Paribas |title=BNP Paribas Share |url=https://invest.bnpparibas/en/bnp-paribas-share}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=BNP Paribas |url=https://histoire.bnpparibas/en/pioneering-times-1822-1913/ |title=Pioneering Times: 1822-1913}}&lt;/ref&gt;

[[S&amp;P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, BNP Paribas активтер көлемі бойынша Еуропадағы ең ірі банк болып табылады. Оның активтері 3,279 триллион АҚШ долларын құрайды.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Mones |first=Deza |date=24 April 2026 |title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026 |url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026 |work=S&amp;P Global}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
=== BNP Paribas тобының құрылуы ===
1999 жылы BNP мен [[Société Générale]] қор нарығында күрделі бәсекеге түсті.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=August 6, 1999 |title=La bataille boursière entre la BNP et SG Paribas s'achève aujourd'hui |url=https://www.lesechos.fr/1999/08/la-bataille-boursiere-entre-la-bnp-et-sg-paribas-sacheve-aujourdhui-774247 |website=lesechos.fr}}&lt;/ref&gt; Société Générale Paribas банкін сатып алуға ұсыныс жасаса, BNP Société Générale банкін сатып алуға ұсыныс беріп, сонымен қатар Paribas үшін қарсы ұсыныс жасады. BNP-нің Société Générale-ді сатып алу туралы ұсынысы сәтсіз аяқталды, ал Paribas-ты сатып алу туралы ұсынысы сәтті болды. Соның нәтижесінде BNP мен Paribas 2000 жылғы 23 мамырда бірікті.

2006 жылы BNP Paribas Италиядағы алтыншы ірі банк саналатын [[Banca Nazionale del Lavoro (BNL)]] банкін сатып алды. 2007 жылғы 9 тамызда BNP Paribas субпрайм дағдарысының әсерін мойындаған алғашқы ірі қаржы тобы болып, оған ұшыраған екі инвестициялық қорын жапты. Бұл күн қазір жалпы алғанда [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]]ның басталуы ретінде қарастырылады және банктің жедел әрекеті оны [[UBS]] сияқты Еуропаның басқа да ірі банктерінің тағдырынан сақтап қалды.&lt;ref&gt;{{cite news| url=https://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/banksandfinance/7922946/BNP-Paribas-makes-first-asset-write-back-since-2007.html| title=BNP Paribas makes first asset write back since 2007| author=Harry Wilson| date=3 August 2010| access-date=6 April 2011| work=The Telegraph| location=London| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20111121102607/http://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/banksandfinance/7922946/BNP-Paribas-makes-first-asset-write-back-since-2007.html| archive-date=21 November 2011| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web| publisher=Market Watch| author=Morning Zhou| url=http://www.marketwatch.com/story/asian-stocks-may-fall-on-credit-woes-global-selloff?siteid=rss| title=Asian stocks may fall on credit woes, global sell-off| date=9 August 2007| access-date=6 April 2011| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20110607102347/http://www.marketwatch.com/story/asian-stocks-may-fall-on-credit-woes-global-selloff?siteid=rss| archive-date=7 June 2011| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

=== 2008 жылғы қаржы дағдарысы және сатып алулар ===
2008 жылғы 6 қазанда BNP [[Бельгия]]дағы қиындыққа ұшыраған [[Fortis]] банкінің қызметінің 75%-ын және [[Люксембург]]тегі қызметінің 66%-ын өз бақылауына алды. Оның орнына Бельгия үкіметі жаңа топтың ең ірі акционеріне айналды. Fortis акцияларын сату 12 желтоқсан, жұма күні Апелляциялық соттың шешімімен уақытша тоқтатылды.&lt;ref&gt;{{cite news| work=Le Monde |agency=Reuters| url=http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/10/06/bnp-paribas-prend-le-controle-de-fortis-en-belgique-et-au-luxembourg_1103272_1101386.html| title=BNP-Paribas rachète Fortis en Belgique et au Luxembourg| date=6 October 2008| access-date=6 April 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news| work=De Morgen | url=http://www.demorgen.be/dm/nl/3324/Financiele-crisis/article/detail/551195/2008/12/14/Aandeel-Fortis-blijft-geschorst.dhtml| title=Aandeel Fortis blijft geschorst| date=14 December 2008| access-date=6 April 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news| work=Le monde| url=http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/12/14/affaire-madoff-bnp-paribas-pourrait-perdre-350-millions-d-euros_1131107_1101386.html| title=Affaire Madoff: BNP Paribas pourrait perdre 350 millions d'euros| date=14 December 2008| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20081215054241/http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/12/14/affaire-madoff-bnp-paribas-pourrait-perdre-350-millions-d-euros_1131107_1101386.html| archive-date=15 December 2008| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; 2009 жылғы қаңтардың соңында Бельгия үкіметі мен BNP Fortis Bank Belgium банкіндегі 75%-дық әріптестік туралы келісімге келді. Fortis Insurance Belgium қайтадан Fortis Holding құрамына енгізілді.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=11 March 2009|title=UPDATE 1-BNP Paribas to change Fortis brand|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/bnp-fortis-idINLB38875820090311|access-date=28 October 2021}}&lt;/ref&gt;

11 ақпанда Fortis акционерлері [[Fortis Bank Belgium]] мен Fortis Insurance Belgium BNP Paribas меншігіне өтпеуі тиіс деген шешім қабылдады. Алайда кейіннен сатып алу мәмілесі аяқталып, BNP Paribas банктің 75% үлесіне ие болды және жаңа еншілес компанияның атауын [[BNP Paribas Fortis]] деп өзгертті. Осыдан кейін Fortis Holding құрамында тек Fortis Insurance International қалды. Кейін оның атауы бүкіл Еуропа мен Азияда сақтандыру қызметін көрсететін [[Ageas]] болып өзгертілді. 2024 жылғы сәуірде BNP Paribas компаниясы Fosun International-дың Ageas-тағы 9% үлесін 730 миллион еуроға толық сатып алғаны жарияланды.&lt;ref name=&quot;Easton&quot;&gt;{{Cite web |last=Easton |first=Jonathan |date=2024-04-15 |title=BNP Paribas to acquire 9% stake in Belgian insurer Ageas |url=https://www.fstech.co.uk/fst/BNP_Paribas_To_Acquire_9_Per_Cent_Stake_In_Ageas.php |access-date=2024-04-15 |website=FStech |language=en}}&lt;/ref&gt; Ал Fortis Bank Netherlands Нидерланд үкіметінің иелігінде қалып, кейін оның иелігіндегі басқа ABN AMRO активтерімен біріктіріліп, [[ABN AMRO]] атауын алды.

2009 жылғы мамырда BNP Paribas бұрынғы Fortis Bank Luxembourg болып саналатын BGL банкінің бақылау пакетіне (65,96%) ие болды. Ал Люксембург мемлекеті 34% үлесін сақтап қалды. Соның нәтижесінде BNP Paribas еуроаймақтағы депозиттер көлемі бойынша ең ірі банкке айналды.&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://uk.reuters.com/article/rbssFinancialServicesAndRealEstateNews/idUKLT42693120090429|  url-status=dead| author=Reed Stevenson| title=Fortis asset sale to BNP cleared with Dutch OK| publisher=Reuters| date=29 April 2009| access-date=30 April 2009}}&lt;/ref&gt; 21 қыркүйекте банктің ресми атауы [[BLG BNP Paribas]] болып өзгертілді, ал 2010 жылғы ақпанда BGL BNP Paribas BNP Paribas Luxembourg компаниясының 100% иесі атанды. Бұл біріктіру 2010 жылғы 1 қазанда BNP Paribas Luxembourg қызметінің BGL BNP Paribas операциялық платформаларына енгізілуімен толық аяқталды.&lt;ref name=history&gt;[http://www.bgl.lu/en/bank/corporate/bgl-bnp-paribas/the-bank/the-history.htm &quot;The history of Fortis BGL BNP Paribas&quot;] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110813234044/http://www.bgl.lu/en/bank/corporate/bgl-bnp-paribas/the-bank/the-history.htm |date=13 August 2011 }}, ''BGL BNP Paribas''. Retrieved 9 September 2011&lt;/ref&gt;

=== Қаржы дағдарысынан кейінгі кеңею ===
2013 жылғы желтоқсанда BNP Paribas [[Rabobank]] банкінің Польшадағы еншілес ұйымы [[BGZ Bank]]-ті шамамен 1,4 миллиард АҚШ долларына сатып алу туралы келісімге келді.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.reuters.com/article/us-poland-bgz-idUSBRE9B406T20131205 | title=BNP Paribas agrees to buy Polish Rabobank unit for $1.4 billion | author=Marcin Goclowski | publisher=Reuters | date=5 December 2013 | url-status=live | archive-url=https://web.archive.org/web/20150924191434/http://www.reuters.com/article/2013/12/05/us-poland-bgz-idUSBRE9B406T20131205 | archive-date=24 September 2015 | df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; 2013 жылы [[Thomson Reuters]] агенттігінің қаржы саласындағы жетекші басылымы The International Financing Review (IFR) BNP Paribas-қа «Жыл банкі» сыйлығын табыстады.&lt;ref name=&quot;ifre.com&quot;&gt;Mullin, Keith. (15 February 2012) [http://www.ifre.com/bank-of-the-year-bnp-paribas/21052473.article Bank of the Year: BNP Paribas | All Special Reports] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121216080438/http://www.ifre.com/bank-of-the-year-bnp-paribas/21052473.article |date=16 December 2012 }}. IFRe. Retrieved on 6 December 2013.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;efinancialnews.com&quot;&gt;[http://www.efinancialnews.com/story/2013-01-24/ifr-fund-bnp-paribas-charity-auction-2013 BNP Paribas digs deep at charity auction] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130128112140/http://www.efinancialnews.com/story/2013-01-24/ifr-fund-bnp-paribas-charity-auction-2013 |date=28 January 2013 }}. Efinancialnews.com. Retrieved on 6 December 2013.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;euromoney.com&quot;&gt;[http://www.euromoney.com/Article/3149962/CurrentIssue/87782/And-the-award-for-spelling-goes-to.html?Type=CurrentIssueArticle&amp;ArticleId=3149962&amp;ID=87782 International banking, finance, capital markets news &amp; analysis | Euromoney magazine] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131213203229/http://www.euromoney.com/Article/3149962/CurrentIssue/87782/And-the-award-for-spelling-goes-to.html?Type=CurrentIssueArticle&amp;ArticleId=3149962&amp;ID=87782 |date=13 December 2013 }}. Euromoney.com. Retrieved on 6 December 2013.&lt;/ref&gt; 2014 жылғы қыркүйекте BNP бұқаралық ақпарат құралдарының мәліметінше түпкілікті құны 1,3 миллиард АҚШ долларын құраған мәміле бойынша [[BGZ Bank]]-ті сатып алуды аяқтады.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/us-bnp-paribas-rabobank-idUSKBN0HA1ZW20140915 BNP completes purchase of Bank BGZ from Rabobank] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924204505/http://www.reuters.com/article/2014/09/15/us-bnp-paribas-rabobank-idUSKBN0HA1ZW20140915 |date=24 September 2015 }}. [[Reuters]], 17 September 2014&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;nytimes bnp admits guilt&quot;&gt;{{cite news | url=https://dealbook.nytimes.com/2014/06/30/bnp-paribas-pleads-guilty-in-sanctions-case/ | title=BNP Paribas Admits Guilt and Agrees to Pay $8.9 Billion Fine to U.S. | work=The New York Times | date=30 June 2014 | access-date=1 July 2014 | author=Protess, Ben and Jessica Silver-Greenberg | url-status=live | archive-url=https://web.archive.org/web/20140630202411/http://dealbook.nytimes.com/2014/06/30/bnp-paribas-pleads-guilty-in-sanctions-case/ | archive-date=30 June 2014 | df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.fbi.gov/news/stories/2014/july/bank-guilty-of-violating-u.s.-economic-sanctions/ |title=FBI – Bank Guilty of Violating U.S. Economic Sanctions |publisher=Fbi.gov |access-date=14 July 2014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140715004002/http://www.fbi.gov/news/stories/2014/july/bank-guilty-of-violating-u.s.-economic-sanctions/ |archive-date=15 July 2014 }}&lt;/ref&gt;

2021 жылғы желтоқсанда BNP Paribas АҚШ-тағы бөлшек банкинг бизнесінен шығатынын жариялап, өзінің Bank of the West банкін Bank of Montreal-ға 16,3 миллиард АҚШ долларына сататынын мәлімдеді.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.ft.com/content/a8cd3541-8869-4ef7-ac96-f0c528edbc02 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/https://www.ft.com/content/a8cd3541-8869-4ef7-ac96-f0c528edbc02 |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription|title= BNP Paribas to exit US retail market with $16.3bn Bank of the West sale|work=[[Financial Times]]|date=20 December 2021|author=Sarah White|access-date=20 December 2021}}&lt;/ref&gt;

2023 жылғы қарашада [[HSBC]] Гонконг, Сингапур, Ирландия және Люксембургті қоса алғанда бірнеше нарықтағы хедж-қорларды әкімшілендіру бизнесін BNP Paribas-тың Securities Services бөлімшесіне сатуға келісті.&lt;ref&gt;{{cite news |title=BNP Paribas to acquire HSBC's hedge fund admin business|url=https://www.hedgeweek.com/bnp-paribas-to-acquire-hsbcs-hedge-fund-admin-business/|work=Hedge Week |date=22 November 2023}}&lt;/ref&gt;

2024 жылғы сәуірде BNP Paribas бельгиялық сақтандыру компаниясы [[Ageas]]-тағы [[Fosun International]] компаниясына тиесілі 9% үлесті 730 миллион еуроға толық сатып алды.&lt;ref name=&quot;Easton&quot;/&gt; Кейін BNP Paribas 2025 жылғы ақпанда Ageas-тағы үлесін 15,07%-ға дейін ұлғайтты.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Ageas Tops Belgium's Blue-Chip Index After BNP Paribas Raises Stake |url=https://www.morningstar.com/news/dow-jones/202502192869/ageas-tops-belgiums-blue-chip-index-after-bnp-paribas-raises-stake |date=19 February 2025 |language=en}}&lt;/ref&gt; 2024 жылғы қыркүйекте BNP Paribas [[HSBC]] банкінің Германиядағы жеке банкинг қызметін сатып алды.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=23 September 2024 |title=BNP Paribas signs deal to buy HSBC private banking unit in Germany |url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribas-signs-deal-buy-hsbc-private-banking-unit-germany-2024-09-23//}}&lt;/ref&gt; 2024 жылғы жағдай бойынша BNP Paribas Азияда шамамен 80 миллиард АҚШ доллары көлеміндегі активтерді басқарды. Кеңею бағдарламасы аясында банк [[Morgan Stanley]]-ден Тиффени Ситу, [[Citigroup]]-тен Венди Чан және [[Credit Suisse Group]]-тан Мартин Лоны қоса алғанда 20 жеке банкирді жұмысқа қабылдады.&lt;ref&gt;{{Cite web|language=en|url=https://www.businesstimes.com.sg/international/bnp-paribas-hires-20-private-bankers-asia-wealth-expansion|title=BNP Paribas hires 20 private bankers for Asia wealth expansion|website=The Business Times|date=10 January 2024 |access-date=2024-02-17|archive-date=2024-02-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20240207004014/https://www.businesstimes.com.sg/international/bnp-paribas-hires-20-private-bankers-asia-wealth-expansion}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы ақпанда BNP Paribas пен [[BPCE]] Estreem бірлескен кәсіпорнын құру туралы келісімді аяқтады. Компания Еуропадағы төлемдерді өңдеу бойынша үздік үш оператордың біріне айналады деп күтілді. Estreem жыл сайын 17 миллиард транзакцияны өңдейді деп болжанып, Франциядағы карталық төлемдер көлемінің 30%-ын қамтитын нарық көшбасшысына айналуы тиіс болды.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=13 February 2025 |title=BNP Paribas and BPCE join forces in payment processing |url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribas-bpce-join-forces-payment-processing-2025-02-13/}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы ақпанда Карин Делвалле BNP Paribas-тың Оңтүстік-Шығыс Азия бойынша жаңа өңірлік басшысы әрі Сингапурдағы филиалының бас атқарушы директоры болып тағайындалды. Бұған дейін BNP Paribas-тың Австралия мен Жаңа Зеландиядағы бас атқарушы директоры болған Делвалле енді Сингапур, Малайзия, Индонезия, Таиланд және Вьетнамдағы операцияларға жетекшілік етіп, өсім стратегиясын іске асыруға және клиенттермен қарым-қатынасты нығайтуға жауапты болды. Сонымен қатар ол Австралия мен Жаңа Зеландиядағы қызметтерге қадағалауын жалғастырады.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=5 February 2025 |title=BNP Paribas appoints Karine Delvallee as new regional head for Southeast Asia |url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribas-appoints-karine-delvallee-new-regional-head-southeast-asia-2025-02-05/}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы ақпанда Филипп Майяр BNP Paribas-тың топтық операциялық директоры болып тағайындалды. Оның қызметке кірісуі 11 ақпаннан бастап күшіне еніп, бұл лауазымда Лоран Давидтің орнын басты. 1992 жылдан бері компанияда қызмет етіп келе жатқан Майяр технологиялар, ақпараттық технологиялар, деректер және операциялық қызметтерге жетекшілік етеді. Сонымен қатар ол банктің атқарушы комитетінің құрамына енді.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=12 February 2025 |title=BNP Paribas appoints Philippe Maillard operations chief |url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribas-appoints-philippe-maillard-operations-chief-2025-02-11/}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы наурызда BNP Paribas-тың Ұлыбританиядағы жаһандық банкинг бөлімінің басшысы Мэттью Понсонби қызметінен кетті. Банк оның мұрагері жақын арада жарияланатынын мәлімдеді. 2017 жылы банкке қосылған Понсонби өз қызметі кезеңіндегі жетістіктерді мақтан тұтатынын айтып, атауы жарияланбаған «тартымды мүмкіндікке» ауысатынын жеткізді. Оның басшылығы кезінде BNP Paribas Еуропадағы, әсіресе Ұлыбританиядағы инвестициялық банкинг қызметін кеңейтіп, бірігу және жұтылу саласында елеулі ілгерілеуге қол жеткізді.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=28 March 2025 |title=BNP Paribas' UK Head of Global Banking Ponsonby resigns |url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribass-uk-head-global-banking-ponsonby-resigns-2025-03-28/}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы маусымда BNP Paribas HSBC Germany банкінің кастодиандық және депозитарлық банк қызметін сатып алуға келісті.&lt;ref&gt;{{cite news |title=BNP Paribas to acquire HSBC's custody and depositary business in Germany|url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribas-acquire-hsbcs-custody-depositary-business-germany-2025-06-27/|work=Retuers |date=28 June 2025}}&lt;/ref&gt; 2025 жылғы шілдеде [[HSBC]] Германиядағы қорларды әкімшілендіру бизнесін, яғни Internationale Kapitalanlagegesellschaft (INKA) компаниясын, BlackFin Capital Partners басқаратын қорға сататынын жариялады.&lt;ref&gt;{{cite news |title=HSBC to divest INKA fund administration business to BlackFin|url=https://www.privatebankerinternational.com/news/hsbc-inka-fund-administration-business/|work=Retuers |date=14 July 2025}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы 1 шілдеде BNP Paribas [[Axa]] компаниясынан [[Axa Investment Managers]]-ті сатып алды.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=1 July 2025 |title=Axa boucle la cession de ses activités de gestion d'actifs à BNP Paribas |url=https://investir.lesechos.fr/actu-des-valeurs/la-vie-des-actions/axa-boucle-la-cession-de-ses-activites-de-gestion-dactifs-a-bnp-paribas-2174016 |access-date=20 October 2025 |website=Les Echos}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1 July 2025 |title=BNP Paribas Completes Acquisition of AXA's Asset Management Unit |url=https://www.insurancejournal.com/news/international/2025/07/01/829704.htm |website=Insurance Journal |access-date=1 July 2025}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы 22 қыркүйекте [[Financial Times]] басылымы BNP Paribas-тың «даулы қару-жарақ» деп аталатын қару түрлерін өндіруге қатысатын компанияларды қаржыландырмау туралы бұрынғы міндеттемесінен бас тартқанын хабарлады. Саясаттағы бұл өзгеріс Еуропа банктерінің қорғаныс секторын қаржыландыруға қатысты ұстанымындағы кең ауқымды өзгеріске сәйкес келді.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-09-25 |title=BNP Paribas Relaxes Ban on Financing 'Controversial Weapons', FT Says, Citing Sources |url=https://www.morningstar.com/news/dow-jones/202509251576/bnp-paribas-relaxes-ban-on-financing-controversial-weapons-ft-says-citing-sources |access-date=2025-09-27 |website=Morningstar, Inc. |language=en}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы желтоқсанда BNP Paribas [[Америка Құрама Штаттары]] мен [[Ұлыбритания]]дағы инвестициялық банкинг қызметін кеңейтетінін жариялады. Бұл аясында [[Лондон]] мен [[Нью-Йорк]]те бірігу және жұтылу мәселелері бойынша кеңес беру мүмкіндіктерін нығайту мақсатында жаңа қызметкерлер жұмысқа қабылданды.&lt;ref&gt;{{Cite news | date=2025-12-08 |title=BNP Paribas bets on Wall Street and the City in dealmaking expansion |url=https://www.fnlondon.com/articles/bnp-paribas-bets-on-wall-street-and-the-city-in-dealmaking-expansion-e1e1ce02 |website=Financial News |language=en}}&lt;/ref&gt;

2026 жылғы 1 қаңтарда Жиль Зейтун BNP Paribas Personal Finance компаниясының директоры әрі бас атқарушы директоры қызметінде Шарлотта Деннеридің орнына келді. Деннери директорлар кеңесінің төрайымы әрі Коммерциялық, жеке банкинг және қызметтер (CPBS) бөлімшесінің аға кеңесшісі болып тағайындалды.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=BNP Paribas: Leadership appointments at BNP Paribas Personal Finance - BNP Paribas |url=https://group.bnpparibas/en/press-release/bnp-paribas-leadership-appointments-at-bnp-paribas-personal-finance |archive-url=https://web.archive.org/web/20251212210925/https://group.bnpparibas/en/press-release/bnp-paribas-leadership-appointments-at-bnp-paribas-personal-finance |archive-date=2025-12-12 |access-date=2026-02-04 |work=BNP Paribas |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== Қаржылық деректер ==
2022 жылы BNP Paribas-тың жалпы кірісі 50,4 миллиард еуроны құрап, 2021 жылмен салыстырғанда 9%-ға өсті. Осылайша банк қызмет көлемі бойынша француз банктері арасындағы көшбасшылық орнын сақтап қалды. Сол жылы BNP Paribas тобының акционерлеріне тиесілі таза пайдасы 7,5%-ға артып, 10,2 миллиард еуроға жетті. 2020 жылдың соңындағы таза банктік кірістің (NBI) географиялық құрылымы мынадай болды: Еуропа — 72,2%, Солтүстік Америка — 12,9%, Азия-Тынық мұхиты өңірі — 8,6%, басқа өңірлер — 6,3%.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=BNP Paribas revenue - Revenue Breakdown|url=https://craft.co/bnp-paribas/revenue|website=Craft}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+'''Миллиард еуромен көрсетілген қаржылық деректер'''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.wallstreet-online.de/aktien/bnp-paribas-a-1-aktie/bilanz|title=BNP Paribas (A) Bilanz, Gewinn und Umsatz {{!}} BNP Paribas (A) Geschäftsbericht {{!}} 887771|website=wallstreet-online.de|access-date=5 November 2018}}&lt;/ref&gt;
!Жыл
!2013
!2014
!2015
!2016
!2017
!2018
!2019
!2020
!2021
!2022
|-
|Кіріс
|38.822
|39.168
|42.938
|43.411
|43.161
|42.516
|44.597
|44.275
|46.235
|50.419
|-
|Таза пайда
|5.439
|0.507
|7.044
|8.115
|8.207
|7.526
|8.173
|7.067
|9.488
|10.196
|-
|Активтер
|1,800.139
|2,077.759
|1,994.193
|2,076.959
|1,960.252
|2,041
|2,165
|2,488
|2,634
|2,666
|-
|Қызметкерлер саны
|185,000
|188,000
|189,000
|192,000
|196,000
|203,000
|199,000
|193,000
|190,000
|190,000
|}

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>8ht1my6ty453k70a6oojt3uumxyy049</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632007</id>
      <parentid>3632006</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T20:22:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Дереккөздер */</comment>
      <origin>3632007</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37196" sha1="3g9tv2hkwdb8ytuskpysj66t5ah3el8" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = BNP Paribas
 |логотипі           = BNP Paribas logo.svg
 |суреті             = Italiens12.jpg
 |сурет атауы        = BNP Paribas штаб-пәтері, [[Париж]], Франция
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = BNP (Euronext Paris), 0HB5 (LSE), [[CAC 40]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = [[10 наурыз]] [[1848 жыл|1848]] (Comptoir national d'escompte de Paris)&lt;br&gt;[[27 қаңтар]] [[1872 жыл|1872]] (Banque de Paris et des Pays-Bas (Paribas))&lt;br&gt;[[23 мамыр]] [[2000 жыл|2000]] (BNP Paribas ретінде бірігуі)
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = 20 Boulevard des Italiens, [[Париж]], [[Франция]]
 |басты адамдары     = [[Жан Лемьер]] (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;[[Жан-Лоран Боннафе]] (бас атқарушы директор)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестициялық банкинг
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* инвестициялық қорлар
* жеке капитал
* бағалы қағаздар қызметтері
* тәуекелдерді басқару
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = {{plainlist|
* [[BNP Paribas Asset Management]]
* [[Cardif|BNP Paribas Cardif]]
* BNP Paribas Factor
* [[BNP Paribas Fortis]]
* BNP Paribas Real Estate
}}
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{құлдырау}} €132,17 млрд (2025)
 |айналым            = {{өсім}} €51,22 млрд (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} €16,29 млрд (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} €12,225 млрд (2025)
 |активтер           = {{өсім}} €2,793 трлн (2025)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 180 000 (2025)
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = {{plainlist|
* Arval
* [[Banca Nazionale del Lavoro]]
* [[Cetelem]]
* [[Hello bank!]]
* [[BMCI]]
}}
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://group.bnpparibas.com
 |Ортаққор           = 
}}
'''BNP Paribas''' (французша айтылуы: {{lang-fr|[beɛnpe paʁiba]}}; кейде '''BNPP''', '''Paribas''' немесе '''BNP''' деп те аталады) — бас кеңсесі [[Париж]]де орналасқан француздық [[Трансұлттық корпорация|көпұлтты]] әмбебап банк және қаржылық қызметтер көрсететін холдингтік компаниясы.&lt;ref&gt;{{cite web |website=thebanker.com |date=9 July 2024 |title=BNP Paribas retains top spot in France's best-performing banks |url=https://www.thebanker.com/BNP-Paribas-retains-top-spot-in-France-s-best-performing-banks-1720566205 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=reuters.com |date=13 June 2024 |title=French banks BNP Paribas and BPCE in payments sector tie-up |url=https://www.reuters.com/business/finance/french-banks-bnp-paribas-bpce-payments-sector-tie-up-2024-06-13/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=rfi.fr |date=23 February 2023 |title=French bank BNP Paribas sued for financing fossil fuel companies |url=https://www.rfi.fr/en/france/20230223-french-bank-bnp-paribas-sued-for-financing-fossil-fuel-companies }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=Forbes |date=17 September 2024 |title=BNP Paribas Profile |url=https://www.forbes.com/companies/bnp-paribas/ }}&lt;/ref&gt; Ол 2000 жылы Францияның жетекші қаржы институттарының екеуі — Banque Nationale de Paris (BNP) және Paribas банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=BNP Paribas |url=http://www.banksfrance.com/bnp-paribas |access-date=4 April 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt; Кейінгі сатып алулар арқылы топ құрамына [[Бельгия]]дағы [[Fortis Bank]], [[Германия]]дағы [[Direkt Anlage Bank]], [[Италия]]дағы [[Banca Nazionale del Lavoro]], [[Люксембург]]тегі [[Banque Générale du Luxembourg]] және [[Түркия]]дағы [[Türk Ekonomi Bankası]] сияқты көптеген ірі қаржы институттары қосылды. Сондай-ақ топтың АҚШ-та 2023 жылға дейін [[Bank of the West]] және 2019 жылға дейін [[First Hawaiian Bank]] еншілес банктері арқылы қызметі болды. 190 мың қызметкері бар банк үш негізгі бизнес бағыты бойынша ұйымдастырылған: Коммерциялық, жеке банкинг және қызметтер (CPBS), Инвестициялық және сақтандыру қызметтері (IPS), сондай-ақ Корпоративтік және институционалдық банкинг (CIB).&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Businesses and Expertise |url=https://group.bnpparibas/en/group/our-businesses-and-expertise |website=BNP Paribas Group Website}}&lt;/ref&gt;

BNP Paribas [[Euronext Paris]] қор биржасында листингтен өткен және [[Euro Stoxx 50 қор индексі]]нің құрамына кіреді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.boerse-frankfurt.de/en/equities/indices/euro%20stoxx%2050%20EU0009658145/constituents|title=Constituents|publisher=boerse-frankfurt.de|archive-url=https://web.archive.org/web/20151119171222/http://www.boerse-frankfurt.de/en/equities/indices/euro%2Bstoxx%2B50%2BEU0009658145/constituents|archive-date=19 November 2015|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Жалпы активтері бойынша ол Еуропадағы екінші ірі банк және әлемдегі сегізінші ірі банк болып табылады.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.statista.com/statistics/269845/largest-banks-in-the-world-by-total-assets/|title=Largest banks worldwide as of December 2021, by assets|date=29 August 2022|website=statista.com|publisher=Statista|access-date=21 March 2023}}&lt;/ref&gt; [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]]нан кейін әлемдегі ең ірі бес банктің біріне айналды.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://sbnn.co.uk/2017/09/12/bnp-paribas-became-one-worlds-biggest-banks/|title=How BNP Paribas Became One of the World's Biggest Banks – SBNN|date=12 September 2017|work=SBNN|access-date=18 March 2018|language=en-GB|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180319151057/https://sbnn.co.uk/2017/09/12/bnp-paribas-became-one-worlds-biggest-banks/|archive-date=19 March 2018}}&lt;/ref&gt; [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] оны жүйелік маңызы бар банк ретінде таниды.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=21 November 2022 |title=2022 List of Global Systemically Important Banks (G-SIBs) |url=https://www.fsb.org/2022/11/2022-list-of-global-systemically-important-banks-g-sibs/ |access-date=27 November 2022 |website=www.fsb.org |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Forbes журналының Global 2000 рейтингінде BNP Paribas әлемдегі ең ірі жария компаниялар арасында 33-орынға ие болды.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Forbes Global 2000 |url=https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=57bdacbb5ac0 |access-date=12 June 2023 |website=[[Forbes]]}}&lt;/ref&gt; 2014 жылдың соңында Еуропалық банктік қадағалау жүйесі күшіне енгеннен бері ол Маңызды институт мәртебесіне ие және соның нәтижесінде [[Еуропалық орталық банк]]тің тікелей қадағалауында.&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}&lt;/ref&gt;

BNP Paribas француз банк тобы болғанымен, топтың 1822 жылы құрылған [[Société Générale de Belgique]] мұрагері болып саналатын Fortis Bank Belgium банкін сатып алуының нәтижесінде [[Бельгия үкіметі]] 2009 жылдан бері оның ірі акционерлерінің бірі болып келеді (2023 жылдың ортасындағы жағдай бойынша үлесі — 5,3%).&lt;ref&gt;{{cite web |website=BNP Paribas |title=BNP Paribas Share |url=https://invest.bnpparibas/en/bnp-paribas-share}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=BNP Paribas |url=https://histoire.bnpparibas/en/pioneering-times-1822-1913/ |title=Pioneering Times: 1822-1913}}&lt;/ref&gt;

[[S&amp;P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, BNP Paribas активтер көлемі бойынша Еуропадағы ең ірі банк болып табылады. Оның активтері 3,279 триллион АҚШ долларын құрайды.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Mones |first=Deza |date=24 April 2026 |title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026 |url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026 |work=S&amp;P Global}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
=== BNP Paribas тобының құрылуы ===
1999 жылы BNP мен [[Société Générale]] қор нарығында күрделі бәсекеге түсті.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=August 6, 1999 |title=La bataille boursière entre la BNP et SG Paribas s'achève aujourd'hui |url=https://www.lesechos.fr/1999/08/la-bataille-boursiere-entre-la-bnp-et-sg-paribas-sacheve-aujourdhui-774247 |website=lesechos.fr}}&lt;/ref&gt; Société Générale Paribas банкін сатып алуға ұсыныс жасаса, BNP Société Générale банкін сатып алуға ұсыныс беріп, сонымен қатар Paribas үшін қарсы ұсыныс жасады. BNP-нің Société Générale-ді сатып алу туралы ұсынысы сәтсіз аяқталды, ал Paribas-ты сатып алу туралы ұсынысы сәтті болды. Соның нәтижесінде BNP мен Paribas 2000 жылғы 23 мамырда бірікті.

2006 жылы BNP Paribas Италиядағы алтыншы ірі банк саналатын [[Banca Nazionale del Lavoro (BNL)]] банкін сатып алды. 2007 жылғы 9 тамызда BNP Paribas субпрайм дағдарысының әсерін мойындаған алғашқы ірі қаржы тобы болып, оған ұшыраған екі инвестициялық қорын жапты. Бұл күн қазір жалпы алғанда [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]]ның басталуы ретінде қарастырылады және банктің жедел әрекеті оны [[UBS]] сияқты Еуропаның басқа да ірі банктерінің тағдырынан сақтап қалды.&lt;ref&gt;{{cite news| url=https://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/banksandfinance/7922946/BNP-Paribas-makes-first-asset-write-back-since-2007.html| title=BNP Paribas makes first asset write back since 2007| author=Harry Wilson| date=3 August 2010| access-date=6 April 2011| work=The Telegraph| location=London| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20111121102607/http://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/banksandfinance/7922946/BNP-Paribas-makes-first-asset-write-back-since-2007.html| archive-date=21 November 2011| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web| publisher=Market Watch| author=Morning Zhou| url=http://www.marketwatch.com/story/asian-stocks-may-fall-on-credit-woes-global-selloff?siteid=rss| title=Asian stocks may fall on credit woes, global sell-off| date=9 August 2007| access-date=6 April 2011| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20110607102347/http://www.marketwatch.com/story/asian-stocks-may-fall-on-credit-woes-global-selloff?siteid=rss| archive-date=7 June 2011| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

=== 2008 жылғы қаржы дағдарысы және сатып алулар ===
2008 жылғы 6 қазанда BNP [[Бельгия]]дағы қиындыққа ұшыраған [[Fortis]] банкінің қызметінің 75%-ын және [[Люксембург]]тегі қызметінің 66%-ын өз бақылауына алды. Оның орнына Бельгия үкіметі жаңа топтың ең ірі акционеріне айналды. Fortis акцияларын сату 12 желтоқсан, жұма күні Апелляциялық соттың шешімімен уақытша тоқтатылды.&lt;ref&gt;{{cite news| work=Le Monde |agency=Reuters| url=http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/10/06/bnp-paribas-prend-le-controle-de-fortis-en-belgique-et-au-luxembourg_1103272_1101386.html| title=BNP-Paribas rachète Fortis en Belgique et au Luxembourg| date=6 October 2008| access-date=6 April 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news| work=De Morgen | url=http://www.demorgen.be/dm/nl/3324/Financiele-crisis/article/detail/551195/2008/12/14/Aandeel-Fortis-blijft-geschorst.dhtml| title=Aandeel Fortis blijft geschorst| date=14 December 2008| access-date=6 April 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news| work=Le monde| url=http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/12/14/affaire-madoff-bnp-paribas-pourrait-perdre-350-millions-d-euros_1131107_1101386.html| title=Affaire Madoff: BNP Paribas pourrait perdre 350 millions d'euros| date=14 December 2008| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20081215054241/http://www.lemonde.fr/la-crise-financiere/article/2008/12/14/affaire-madoff-bnp-paribas-pourrait-perdre-350-millions-d-euros_1131107_1101386.html| archive-date=15 December 2008| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; 2009 жылғы қаңтардың соңында Бельгия үкіметі мен BNP Fortis Bank Belgium банкіндегі 75%-дық әріптестік туралы келісімге келді. Fortis Insurance Belgium қайтадан Fortis Holding құрамына енгізілді.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=11 March 2009|title=UPDATE 1-BNP Paribas to change Fortis brand|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/bnp-fortis-idINLB38875820090311|access-date=28 October 2021}}&lt;/ref&gt;

11 ақпанда Fortis акционерлері [[Fortis Bank Belgium]] мен Fortis Insurance Belgium BNP Paribas меншігіне өтпеуі тиіс деген шешім қабылдады. Алайда кейіннен сатып алу мәмілесі аяқталып, BNP Paribas банктің 75% үлесіне ие болды және жаңа еншілес компанияның атауын [[BNP Paribas Fortis]] деп өзгертті. Осыдан кейін Fortis Holding құрамында тек Fortis Insurance International қалды. Кейін оның атауы бүкіл Еуропа мен Азияда сақтандыру қызметін көрсететін [[Ageas]] болып өзгертілді. 2024 жылғы сәуірде BNP Paribas компаниясы Fosun International-дың Ageas-тағы 9% үлесін 730 миллион еуроға толық сатып алғаны жарияланды.&lt;ref name=&quot;Easton&quot;&gt;{{Cite web |last=Easton |first=Jonathan |date=2024-04-15 |title=BNP Paribas to acquire 9% stake in Belgian insurer Ageas |url=https://www.fstech.co.uk/fst/BNP_Paribas_To_Acquire_9_Per_Cent_Stake_In_Ageas.php |access-date=2024-04-15 |website=FStech |language=en}}&lt;/ref&gt; Ал Fortis Bank Netherlands Нидерланд үкіметінің иелігінде қалып, кейін оның иелігіндегі басқа ABN AMRO активтерімен біріктіріліп, [[ABN AMRO]] атауын алды.

2009 жылғы мамырда BNP Paribas бұрынғы Fortis Bank Luxembourg болып саналатын BGL банкінің бақылау пакетіне (65,96%) ие болды. Ал Люксембург мемлекеті 34% үлесін сақтап қалды. Соның нәтижесінде BNP Paribas еуроаймақтағы депозиттер көлемі бойынша ең ірі банкке айналды.&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://uk.reuters.com/article/rbssFinancialServicesAndRealEstateNews/idUKLT42693120090429|  url-status=dead| author=Reed Stevenson| title=Fortis asset sale to BNP cleared with Dutch OK| publisher=Reuters| date=29 April 2009| access-date=30 April 2009}}&lt;/ref&gt; 21 қыркүйекте банктің ресми атауы [[BLG BNP Paribas]] болып өзгертілді, ал 2010 жылғы ақпанда BGL BNP Paribas BNP Paribas Luxembourg компаниясының 100% иесі атанды. Бұл біріктіру 2010 жылғы 1 қазанда BNP Paribas Luxembourg қызметінің BGL BNP Paribas операциялық платформаларына енгізілуімен толық аяқталды.&lt;ref name=history&gt;[http://www.bgl.lu/en/bank/corporate/bgl-bnp-paribas/the-bank/the-history.htm &quot;The history of Fortis BGL BNP Paribas&quot;] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110813234044/http://www.bgl.lu/en/bank/corporate/bgl-bnp-paribas/the-bank/the-history.htm |date=13 August 2011 }}, ''BGL BNP Paribas''. Retrieved 9 September 2011&lt;/ref&gt;

=== Қаржы дағдарысынан кейінгі кеңею ===
2013 жылғы желтоқсанда BNP Paribas [[Rabobank]] банкінің Польшадағы еншілес ұйымы [[BGZ Bank]]-ті шамамен 1,4 миллиард АҚШ долларына сатып алу туралы келісімге келді.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.reuters.com/article/us-poland-bgz-idUSBRE9B406T20131205 | title=BNP Paribas agrees to buy Polish Rabobank unit for $1.4 billion | author=Marcin Goclowski | publisher=Reuters | date=5 December 2013 | url-status=live | archive-url=https://web.archive.org/web/20150924191434/http://www.reuters.com/article/2013/12/05/us-poland-bgz-idUSBRE9B406T20131205 | archive-date=24 September 2015 | df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; 2013 жылы [[Thomson Reuters]] агенттігінің қаржы саласындағы жетекші басылымы The International Financing Review (IFR) BNP Paribas-қа «Жыл банкі» сыйлығын табыстады.&lt;ref name=&quot;ifre.com&quot;&gt;Mullin, Keith. (15 February 2012) [http://www.ifre.com/bank-of-the-year-bnp-paribas/21052473.article Bank of the Year: BNP Paribas | All Special Reports] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121216080438/http://www.ifre.com/bank-of-the-year-bnp-paribas/21052473.article |date=16 December 2012 }}. IFRe. Retrieved on 6 December 2013.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;efinancialnews.com&quot;&gt;[http://www.efinancialnews.com/story/2013-01-24/ifr-fund-bnp-paribas-charity-auction-2013 BNP Paribas digs deep at charity auction] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130128112140/http://www.efinancialnews.com/story/2013-01-24/ifr-fund-bnp-paribas-charity-auction-2013 |date=28 January 2013 }}. Efinancialnews.com. Retrieved on 6 December 2013.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;euromoney.com&quot;&gt;[http://www.euromoney.com/Article/3149962/CurrentIssue/87782/And-the-award-for-spelling-goes-to.html?Type=CurrentIssueArticle&amp;ArticleId=3149962&amp;ID=87782 International banking, finance, capital markets news &amp; analysis | Euromoney magazine] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131213203229/http://www.euromoney.com/Article/3149962/CurrentIssue/87782/And-the-award-for-spelling-goes-to.html?Type=CurrentIssueArticle&amp;ArticleId=3149962&amp;ID=87782 |date=13 December 2013 }}. Euromoney.com. Retrieved on 6 December 2013.&lt;/ref&gt; 2014 жылғы қыркүйекте BNP бұқаралық ақпарат құралдарының мәліметінше түпкілікті құны 1,3 миллиард АҚШ долларын құраған мәміле бойынша [[BGZ Bank]]-ті сатып алуды аяқтады.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/us-bnp-paribas-rabobank-idUSKBN0HA1ZW20140915 BNP completes purchase of Bank BGZ from Rabobank] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924204505/http://www.reuters.com/article/2014/09/15/us-bnp-paribas-rabobank-idUSKBN0HA1ZW20140915 |date=24 September 2015 }}. [[Reuters]], 17 September 2014&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;nytimes bnp admits guilt&quot;&gt;{{cite news | url=https://dealbook.nytimes.com/2014/06/30/bnp-paribas-pleads-guilty-in-sanctions-case/ | title=BNP Paribas Admits Guilt and Agrees to Pay $8.9 Billion Fine to U.S. | work=The New York Times | date=30 June 2014 | access-date=1 July 2014 | author=Protess, Ben and Jessica Silver-Greenberg | url-status=live | archive-url=https://web.archive.org/web/20140630202411/http://dealbook.nytimes.com/2014/06/30/bnp-paribas-pleads-guilty-in-sanctions-case/ | archive-date=30 June 2014 | df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.fbi.gov/news/stories/2014/july/bank-guilty-of-violating-u.s.-economic-sanctions/ |title=FBI – Bank Guilty of Violating U.S. Economic Sanctions |publisher=Fbi.gov |access-date=14 July 2014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140715004002/http://www.fbi.gov/news/stories/2014/july/bank-guilty-of-violating-u.s.-economic-sanctions/ |archive-date=15 July 2014 }}&lt;/ref&gt;

2021 жылғы желтоқсанда BNP Paribas АҚШ-тағы бөлшек банкинг бизнесінен шығатынын жариялап, өзінің Bank of the West банкін Bank of Montreal-ға 16,3 миллиард АҚШ долларына сататынын мәлімдеді.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.ft.com/content/a8cd3541-8869-4ef7-ac96-f0c528edbc02 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/https://www.ft.com/content/a8cd3541-8869-4ef7-ac96-f0c528edbc02 |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription|title= BNP Paribas to exit US retail market with $16.3bn Bank of the West sale|work=[[Financial Times]]|date=20 December 2021|author=Sarah White|access-date=20 December 2021}}&lt;/ref&gt;

2023 жылғы қарашада [[HSBC]] Гонконг, Сингапур, Ирландия және Люксембургті қоса алғанда бірнеше нарықтағы хедж-қорларды әкімшілендіру бизнесін BNP Paribas-тың Securities Services бөлімшесіне сатуға келісті.&lt;ref&gt;{{cite news |title=BNP Paribas to acquire HSBC's hedge fund admin business|url=https://www.hedgeweek.com/bnp-paribas-to-acquire-hsbcs-hedge-fund-admin-business/|work=Hedge Week |date=22 November 2023}}&lt;/ref&gt;

2024 жылғы сәуірде BNP Paribas бельгиялық сақтандыру компаниясы [[Ageas]]-тағы [[Fosun International]] компаниясына тиесілі 9% үлесті 730 миллион еуроға толық сатып алды.&lt;ref name=&quot;Easton&quot;/&gt; Кейін BNP Paribas 2025 жылғы ақпанда Ageas-тағы үлесін 15,07%-ға дейін ұлғайтты.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Ageas Tops Belgium's Blue-Chip Index After BNP Paribas Raises Stake |url=https://www.morningstar.com/news/dow-jones/202502192869/ageas-tops-belgiums-blue-chip-index-after-bnp-paribas-raises-stake |date=19 February 2025 |language=en}}&lt;/ref&gt; 2024 жылғы қыркүйекте BNP Paribas [[HSBC]] банкінің Германиядағы жеке банкинг қызметін сатып алды.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=23 September 2024 |title=BNP Paribas signs deal to buy HSBC private banking unit in Germany |url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribas-signs-deal-buy-hsbc-private-banking-unit-germany-2024-09-23//}}&lt;/ref&gt; 2024 жылғы жағдай бойынша BNP Paribas Азияда шамамен 80 миллиард АҚШ доллары көлеміндегі активтерді басқарды. Кеңею бағдарламасы аясында банк [[Morgan Stanley]]-ден Тиффени Ситу, [[Citigroup]]-тен Венди Чан және [[Credit Suisse Group]]-тан Мартин Лоны қоса алғанда 20 жеке банкирді жұмысқа қабылдады.&lt;ref&gt;{{Cite web|language=en|url=https://www.businesstimes.com.sg/international/bnp-paribas-hires-20-private-bankers-asia-wealth-expansion|title=BNP Paribas hires 20 private bankers for Asia wealth expansion|website=The Business Times|date=10 January 2024 |access-date=2024-02-17|archive-date=2024-02-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20240207004014/https://www.businesstimes.com.sg/international/bnp-paribas-hires-20-private-bankers-asia-wealth-expansion}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы ақпанда BNP Paribas пен [[BPCE]] Estreem бірлескен кәсіпорнын құру туралы келісімді аяқтады. Компания Еуропадағы төлемдерді өңдеу бойынша үздік үш оператордың біріне айналады деп күтілді. Estreem жыл сайын 17 миллиард транзакцияны өңдейді деп болжанып, Франциядағы карталық төлемдер көлемінің 30%-ын қамтитын нарық көшбасшысына айналуы тиіс болды.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=13 February 2025 |title=BNP Paribas and BPCE join forces in payment processing |url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribas-bpce-join-forces-payment-processing-2025-02-13/}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы ақпанда Карин Делвалле BNP Paribas-тың Оңтүстік-Шығыс Азия бойынша жаңа өңірлік басшысы әрі Сингапурдағы филиалының бас атқарушы директоры болып тағайындалды. Бұған дейін BNP Paribas-тың Австралия мен Жаңа Зеландиядағы бас атқарушы директоры болған Делвалле енді Сингапур, Малайзия, Индонезия, Таиланд және Вьетнамдағы операцияларға жетекшілік етіп, өсім стратегиясын іске асыруға және клиенттермен қарым-қатынасты нығайтуға жауапты болды. Сонымен қатар ол Австралия мен Жаңа Зеландиядағы қызметтерге қадағалауын жалғастырады.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=5 February 2025 |title=BNP Paribas appoints Karine Delvallee as new regional head for Southeast Asia |url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribas-appoints-karine-delvallee-new-regional-head-southeast-asia-2025-02-05/}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы ақпанда Филипп Майяр BNP Paribas-тың топтық операциялық директоры болып тағайындалды. Оның қызметке кірісуі 11 ақпаннан бастап күшіне еніп, бұл лауазымда Лоран Давидтің орнын басты. 1992 жылдан бері компанияда қызмет етіп келе жатқан Майяр технологиялар, ақпараттық технологиялар, деректер және операциялық қызметтерге жетекшілік етеді. Сонымен қатар ол банктің атқарушы комитетінің құрамына енді.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=12 February 2025 |title=BNP Paribas appoints Philippe Maillard operations chief |url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribas-appoints-philippe-maillard-operations-chief-2025-02-11/}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы наурызда BNP Paribas-тың Ұлыбританиядағы жаһандық банкинг бөлімінің басшысы Мэттью Понсонби қызметінен кетті. Банк оның мұрагері жақын арада жарияланатынын мәлімдеді. 2017 жылы банкке қосылған Понсонби өз қызметі кезеңіндегі жетістіктерді мақтан тұтатынын айтып, атауы жарияланбаған «тартымды мүмкіндікке» ауысатынын жеткізді. Оның басшылығы кезінде BNP Paribas Еуропадағы, әсіресе Ұлыбританиядағы инвестициялық банкинг қызметін кеңейтіп, бірігу және жұтылу саласында елеулі ілгерілеуге қол жеткізді.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=28 March 2025 |title=BNP Paribas' UK Head of Global Banking Ponsonby resigns |url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribass-uk-head-global-banking-ponsonby-resigns-2025-03-28/}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы маусымда BNP Paribas HSBC Germany банкінің кастодиандық және депозитарлық банк қызметін сатып алуға келісті.&lt;ref&gt;{{cite news |title=BNP Paribas to acquire HSBC's custody and depositary business in Germany|url=https://www.reuters.com/business/finance/bnp-paribas-acquire-hsbcs-custody-depositary-business-germany-2025-06-27/|work=Retuers |date=28 June 2025}}&lt;/ref&gt; 2025 жылғы шілдеде [[HSBC]] Германиядағы қорларды әкімшілендіру бизнесін, яғни Internationale Kapitalanlagegesellschaft (INKA) компаниясын, BlackFin Capital Partners басқаратын қорға сататынын жариялады.&lt;ref&gt;{{cite news |title=HSBC to divest INKA fund administration business to BlackFin|url=https://www.privatebankerinternational.com/news/hsbc-inka-fund-administration-business/|work=Retuers |date=14 July 2025}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы 1 шілдеде BNP Paribas [[Axa]] компаниясынан [[Axa Investment Managers]]-ті сатып алды.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=1 July 2025 |title=Axa boucle la cession de ses activités de gestion d'actifs à BNP Paribas |url=https://investir.lesechos.fr/actu-des-valeurs/la-vie-des-actions/axa-boucle-la-cession-de-ses-activites-de-gestion-dactifs-a-bnp-paribas-2174016 |access-date=20 October 2025 |website=Les Echos}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1 July 2025 |title=BNP Paribas Completes Acquisition of AXA's Asset Management Unit |url=https://www.insurancejournal.com/news/international/2025/07/01/829704.htm |website=Insurance Journal |access-date=1 July 2025}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы 22 қыркүйекте [[Financial Times]] басылымы BNP Paribas-тың «даулы қару-жарақ» деп аталатын қару түрлерін өндіруге қатысатын компанияларды қаржыландырмау туралы бұрынғы міндеттемесінен бас тартқанын хабарлады. Саясаттағы бұл өзгеріс Еуропа банктерінің қорғаныс секторын қаржыландыруға қатысты ұстанымындағы кең ауқымды өзгеріске сәйкес келді.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-09-25 |title=BNP Paribas Relaxes Ban on Financing 'Controversial Weapons', FT Says, Citing Sources |url=https://www.morningstar.com/news/dow-jones/202509251576/bnp-paribas-relaxes-ban-on-financing-controversial-weapons-ft-says-citing-sources |access-date=2025-09-27 |website=Morningstar, Inc. |language=en}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы желтоқсанда BNP Paribas [[Америка Құрама Штаттары]] мен [[Ұлыбритания]]дағы инвестициялық банкинг қызметін кеңейтетінін жариялады. Бұл аясында [[Лондон]] мен [[Нью-Йорк]]те бірігу және жұтылу мәселелері бойынша кеңес беру мүмкіндіктерін нығайту мақсатында жаңа қызметкерлер жұмысқа қабылданды.&lt;ref&gt;{{Cite news | date=2025-12-08 |title=BNP Paribas bets on Wall Street and the City in dealmaking expansion |url=https://www.fnlondon.com/articles/bnp-paribas-bets-on-wall-street-and-the-city-in-dealmaking-expansion-e1e1ce02 |website=Financial News |language=en}}&lt;/ref&gt;

2026 жылғы 1 қаңтарда Жиль Зейтун BNP Paribas Personal Finance компаниясының директоры әрі бас атқарушы директоры қызметінде Шарлотта Деннеридің орнына келді. Деннери директорлар кеңесінің төрайымы әрі Коммерциялық, жеке банкинг және қызметтер (CPBS) бөлімшесінің аға кеңесшісі болып тағайындалды.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=BNP Paribas: Leadership appointments at BNP Paribas Personal Finance - BNP Paribas |url=https://group.bnpparibas/en/press-release/bnp-paribas-leadership-appointments-at-bnp-paribas-personal-finance |archive-url=https://web.archive.org/web/20251212210925/https://group.bnpparibas/en/press-release/bnp-paribas-leadership-appointments-at-bnp-paribas-personal-finance |archive-date=2025-12-12 |access-date=2026-02-04 |work=BNP Paribas |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== Қаржылық деректер ==
2022 жылы BNP Paribas-тың жалпы кірісі 50,4 миллиард еуроны құрап, 2021 жылмен салыстырғанда 9%-ға өсті. Осылайша банк қызмет көлемі бойынша француз банктері арасындағы көшбасшылық орнын сақтап қалды. Сол жылы BNP Paribas тобының акционерлеріне тиесілі таза пайдасы 7,5%-ға артып, 10,2 миллиард еуроға жетті. 2020 жылдың соңындағы таза банктік кірістің (NBI) географиялық құрылымы мынадай болды: Еуропа — 72,2%, Солтүстік Америка — 12,9%, Азия-Тынық мұхиты өңірі — 8,6%, басқа өңірлер — 6,3%.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=BNP Paribas revenue - Revenue Breakdown|url=https://craft.co/bnp-paribas/revenue|website=Craft}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+'''Миллиард еуромен көрсетілген қаржылық деректер'''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.wallstreet-online.de/aktien/bnp-paribas-a-1-aktie/bilanz|title=BNP Paribas (A) Bilanz, Gewinn und Umsatz {{!}} BNP Paribas (A) Geschäftsbericht {{!}} 887771|website=wallstreet-online.de|access-date=5 November 2018}}&lt;/ref&gt;
!Жыл
!2013
!2014
!2015
!2016
!2017
!2018
!2019
!2020
!2021
!2022
|-
|Кіріс
|38.822
|39.168
|42.938
|43.411
|43.161
|42.516
|44.597
|44.275
|46.235
|50.419
|-
|Таза пайда
|5.439
|0.507
|7.044
|8.115
|8.207
|7.526
|8.173
|7.067
|9.488
|10.196
|-
|Активтер
|1,800.139
|2,077.759
|1,994.193
|2,076.959
|1,960.252
|2,041
|2,165
|2,488
|2,634
|2,666
|-
|Қызметкерлер саны
|185,000
|188,000
|189,000
|192,000
|196,000
|203,000
|199,000
|193,000
|190,000
|190,000
|}

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

[[Санат:BNP Paribas]]
[[Санат:2000 жылы құрылған банктер]]
[[Санат:Еуропалық орталық банктің тікелей қадағалауындағы банктер]]
[[Санат:Euronext Paris листингіндегі компаниялар]]
[[Санат:CAC 40]]
[[Санат:Euro Stoxx 50 құрамындағы компаниялар]]
[[Санат:Француз брендтері]]
[[Санат:Инвестициялық банктер]]
[[Санат:Бастапқы дилерлер]]
[[Санат:Жүйелік маңызы бар қаржы институттары]]
[[Санат:Активтерді басқару компаниялары]]</text>
      <sha1>3g9tv2hkwdb8ytuskpysj66t5ah3el8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Нафтогаз Украина</title>
    <ns>0</ns>
    <id>783724</id>
    <redirect title="Украиналық Нафтогаз" />
    <revision>
      <id>3631985</id>
      <timestamp>2026-07-19T19:35:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>«[[Украиналық Нафтогаз]]» дегенге [[Уикипедия:Айдатқыштар|бағыттады]]</comment>
      <origin>3631985</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53" sha1="mlb341p4i6xdvmv1ioqgzsh4qyttzo1" xml:space="preserve">#АЙДАУ [[Украиналық Нафтогаз]]</text>
      <sha1>mlb341p4i6xdvmv1ioqgzsh4qyttzo1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:2000 жылы құрылған банктер</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783725</id>
    <revision>
      <id>3632008</id>
      <timestamp>2026-07-19T20:27:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: [[Санат:2000 жылы құрылған қаржылық қызметтер компаниялары]] [[Санат:Құрылған жылдары бойынша банктер]] [[Санат:2000 жылдары құрылған банктер]]</comment>
      <origin>3632008</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="250" sha1="2c0bssuay37aswhstc0pck9i6umeu2w" xml:space="preserve">[[Санат:2000 жылы құрылған қаржылық қызметтер компаниялары]]
[[Санат:Құрылған жылдары бойынша банктер]]
[[Санат:2000 жылдары құрылған банктер]]</text>
      <sha1>2c0bssuay37aswhstc0pck9i6umeu2w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:BNP Paribas</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783726</id>
    <revision>
      <id>3632009</id>
      <timestamp>2026-07-19T20:29:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: [[Санат:Париж банктері]] [[Санат:Инвестициялық банктер]] [[Санат:Солтүстік Ирландия банктері]]</comment>
      <origin>3632009</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="167" sha1="ey203gyh5tc7jhd9x8h1qcjjprsszuc" xml:space="preserve">[[Санат:Париж банктері]]
[[Санат:Инвестициялық банктер]]
[[Санат:Солтүстік Ирландия банктері]]</text>
      <sha1>ey203gyh5tc7jhd9x8h1qcjjprsszuc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>I Gotta Feeling</title>
    <ns>0</ns>
    <id>783727</id>
    <revision>
      <id>3632010</id>
      <timestamp>2026-07-19T20:30:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ShadZ01</username>
        <id>56180</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: {{Сингл  |Атауы                 = I Gotta Feeling   |Тыс                   = I Gotta Feeling.jpg  |Орындаушы             = [[The Black Eyed Peas]]  |Альбом                = [[The E.N.D.]]  |Шығарылған            = 15 маусым 2009  |Формат                = [[Компакт-диск]]  |Б жағы                =   |Жазылған              = 2008&lt;br&gt;Square Prod (Париж, Франция)&lt;br&gt;Metropolis (Лондо...</comment>
      <origin>3632010</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21118" sha1="o4n43zyin8t5wan9kcobwb1cd0j6gk5" xml:space="preserve">{{Сингл
 |Атауы                 = I Gotta Feeling 
 |Тыс                   = I Gotta Feeling.jpg
 |Орындаушы             = [[The Black Eyed Peas]]
 |Альбом                = [[The E.N.D.]]
 |Шығарылған            = 15 маусым 2009
 |Формат                = [[Компакт-диск]]
 |Б жағы                = 
 |Жазылған              = 2008&lt;br&gt;Square Prod (Париж, Франция)&lt;br&gt;Metropolis (Лондон, Англия, Ұлыбритания)
 |Жанр                  = [[дэнс-поп]], [[хип-хаус]], [[поп-рок]], [[электро-хоп]]
 |Тілі                  = [[ағылшын тілі|ағылшын]]
 |Композиторы           = 
 |Өлең авторы           = [[will.i.am]], [[Taboo (певец)|Taboo]], [[Ферги]], [[Apl.de.ap]], [[Дэвид Гетта]], Фредерик Ристерер 
 |Ұзақтығы              = 4:49 (альбомдық нұсқа/бейне нұсқа)&lt;br&gt;4:05 (радио нұсқа)
 |Лейблі                = [[Interscope Records|Interscope]]
 |Продюсері             = Дэвид Гетта мен Фредерик Ристерер 
 |Чарттар               = 
 |Шолулар               = 
 |Алдыңғы               = [[Boom Boom Pow]]
 |Алд_жыл               = 2009
 |Жыл                   = 2009
 |Келесі                = [[Meet Me Halfway]]
 |Кел_жыл               = 2009
 |Басқа                 = 
}}
«'''I Gotta Feeling'''» ({{Tr-en|Іштей сеземін}}) — америкалық [[The Black Eyed Peas]] тобының ''[[The E.N.D.]]'' (2009) атты бесінші студиялық альбомынан алынған ән. Ол топ мүшелерімен және әннің продюсерлері [[Давид Гетта|Дэвид Гетта]] мен Фредерик Ристерермен бірлесіп жазылған. Ән [[Interscope Records]] лейблымен 2009 жылдың 15 маусымында ''The E.N.D.'' альбомының екінші синглі ретінде жарық көрді.

«I Gotta Feeling» америкалық [[Billboard Hot 100|''Billboard'' Hot 100]] чартында екінші орында дебют жасап, топтың алдыңғы «[[Boom Boom Pow]]&lt;nowiki/&gt;» сингліне жол берді, бұл топты бір уақытта ''Billboard'' Hot 100 чартының алғашқы екі сатысын иеленген 11 орындаушының біріне айналдырды. Ол Billboard Hot 100 чартының көш басында қатарынан 14 апта бойы тұрып, 2009 жылдың ең ұзақ уақыт бірінші орында болған синглына айналды. Ән онжылдық қорытындысы бойынша ''Billboard'' Hot 100 чартында бесінші орынды, ал барлық уақыттағы чартта сегізінші орынды иеленді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Hot 100 Decade Songs|url=http://www.billboard.com/bbcom/charts/chart_display.jsp?g=Singles&amp;f=Greece#/../../charts-decade-end/hot-100-songs?year=2009|website=[[Billboard]]|publisher=Billboard.com|language=en|access-date=2012-06-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20080610074032/http://www.billboard.com/bbcom/charts/chart_display.jsp?g=Singles&amp;f=Greece#/../../charts-decade-end/hot-100-songs?year=2009|archive-date=2008-06-10|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite magazine|date=2015-11-12|title=Greatest of All Time Hot 100 Songs|url=https://www.billboard.com/charts/greatest-hot-100-singles/|access-date=2022-06-04|magazine=Billboard|language=en-US}}&lt;/ref&gt; Халықаралық деңгейде ол 20-дан астам елдің чарттарында шыңды бағындырды және Австралияда онжылдықтың ең табысты үшінші әні болды.&lt;ref name=&quot;news.com.au&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.news.com.au/adelaidenow/story/0,22606,26561471-16601,00.html|work=The Advertiser|title=Top 100 singles of the noughties|date=2010-01-07|lang=en}}&lt;/ref&gt;

Сыншылардың жоғары бағасына ие болған «I Gotta Feeling» [[Грэмми (2010)|52-ші жыл сайынғы «Грэмми» марапаттау рәсімі]]нде (2010) «[[Жыл жазбасы үшін Грэмми сыйлығы|Жыл жазбасы]]&lt;nowiki/&gt;» номинациясына ұсынылып, [[Дуэттің немесе топтың ең жақсы вокалды Поп-орындауы үшін Грэмми сыйлығы|«Вокалы бар дуэт немесе топтың үздік поп-орындауы» номинациясында «Грэмми» жүлдесі]]н жеңіп алды.&lt;ref&gt;{{cite web|title=54th Annual GRAMMY Awards Nominees And Winners|url=http://www.grammy.com/nominees|publisher=GRAMMY.com|language=en|access-date=2012-06-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20111201232857/http://www.grammy.com/nominees|archive-date=2011-12-01|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Ол сондай-ақ 2010 жылғы World Music Awards марапатында «Жыл әні» номинациясына ұсынылды. 2011 жылдың наурызында бұл туынды АҚШ-да жеті миллионнан астам сандық көшірмесі сатылған цифрлық тарихтағы алғашқы әнге айналды. 2019 жылдың маусымындағы жағдай бойынша ол елде тоғыз миллионнан астам рет жүктеліп, [[iTunes Store]] тарихындағы ең көп жүктелген ән рекордын сақтап қалды.&lt;ref name=&quot;mtv.com&quot;&gt;{{cite web|title=Black Eyed Peas, Lady Gaga Top iTunes All-Time Most-Downloaded Songs - Music, Celebrity, Artist News|url=http://www.mtv.com/news/articles/1631774/20100211/black_eyed_peas.jhtml|publisher=MTV.com|date=2010-02-11|language=en|access-date=2012-06-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20100214135250/http://www.mtv.com/news/articles/1631774/20100211/black_eyed_peas.jhtml|archive-date=2010-02-14|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Бұл сонымен қатар оны АҚШ тарихындағы ең көп сатылған қайырымдылыққа жатпайтын цифрлық сингл етеді.&lt;ref name=&quot;New.music.yahoo.com&quot;&gt;{{cite web|title=Week Ending March&amp;nbsp;20, 2011: Songs: The Chris Brown Matter – Yahoo! Chart Watch|url=http://new.music.yahoo.com/blogs/chart_watch/74345/week-ending-march-20-2011-songs-the-chris-brown-matter/;_ylt=AoumODvrri0gIE7HiOhd3n0PwiUv|publisher=New.music.yahoo.com|date=2011-03-23|language=en|access-date=2011-03-24|archive-url=https://archivetoday.com/20120713005748/http://new.music.yahoo.com/blogs/chart_watch/74345/week-ending-march-20-2011-songs-the-chris-brown-matter/;_ylt=AoumODvrri0gIE7HiOhd3n0PwiUv|archive-date=2012-07-13|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== Әннің жазылуы мен мазмұны ==
«I Gotta Feeling» әнін [[Black Eyed Peas]] тобының барлық мүшелері ([[Will.i.am|Уильям Адамс]], [[Apl.de.ap|Аллан Пинеда]], [[Taboo (әнші)|Хайме Гомес]] және [[Ферги|Стейси Фергюсон]] ретінде көрсетілген) француз продюсерлері [[Давид Гетта|Дэвид Гетта]] және Фредерик Ристерер (ол Фред Ристер лақап атымен де танымал) бірге жазды және шығарды, олардың екеуі де әнді шығарған. Адамс әнге арналған синтезаторда қосымша жұмыс атқарды. Ән [[Square Prod]]-та Парижде, Франция және [[Metropolis Studios]]-та Лондонда, Англия, Ұлыбритания жазылды. «I Gotta Feeling» — ''[[The E.N.D.]]'' (2009) альбомынан шыққан екінші сингл. [[Interscope Records]] әнді 2009 жылдың 23 маусымында АҚШ-тағы [[заманауи хит]] және ритмикалық кроссовер радиостанцияларына ұсынды.&lt;ref name=&quot;contemporaryhit&quot;&gt;{{cite web|title=R&amp;R :: Going for Adds :: CHR/Top 40|url=http://gfa.radioandrecords.com/publishGFA/GFANextPage.asp?sDate=06/15/2009&amp;Format=1|work=Going for Adds|publisher=[[Radio and Records|Radio &amp; Records, Inc.]]|language=en|access-date=2012-04-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20120914123503/http://gfa.radioandrecords.com/publishGFA/GFANextPage.asp?sDate=06%2F15%2F2009&amp;Format=1|archive-date=2012-09-14|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;fmqb&quot;&gt;{{cite web|title=Airplay Archive|url=http://www.fmqb.com/Article.asp?id=69239#29|work=[[FMQB]]|publisher=Friday Morning Quarterback Album Report, Inc. and Mediaspan Online Services|language=en|access-date=2012-04-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20091101141712/http://www.fmqb.com/Article.asp?id=69239|archive-date=2009-11-01|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; [[Marie Claire]]-ден Энни Рейтерге берген сұхбатында will.i.am мәлімдегендей, «ол сыртқа шығып, көңіл көтергісі келетін әлемдегі барлық қыдырымпаздарға арналған. Негізінен, Black Eyed Peas альбомындағы әрбір ән біздің кештерге толы өміріміздің суретін салады. Мұндай альбом жасау саналы шешім болды. Көптеген адамдар үшін уақыт шынымен де қиын, сондықтан сіз оларға қашып кетуге және өмірде өздерін жақсы сезінуге мүмкіндік бергіңіз келеді, әсіресе осы ең нашар сәттерде».&lt;ref name=&quot;reuter&quot;&gt;{{cite web|title=Black Eyed Peas Talk New Album, Performing on &quot;American Idol&quot; Finale|url=http://www.marieclaire.com/world-reports/opinion/black-eyed-peas-interview|last=Reuter|first=Annie|work=[[Marie Claire]]|publisher=Hearst Communications, Inc.|date=2009-05-19|language=en|access-date=2012-04-11}}&lt;/ref&gt;

== Композициясы ==
Ән — 4 минут 49 секундқа созылатын және [[Тақырып (музыка)|минутына 128 соққы қарқыны]]мен жүретін жылдам би-поп жанрындағы ән. Ол тик-так ырғағында жұмыс істеу кезінде [[Auto-Tune|автотюн]] мен футуристік синтезаторларды қарқынды пайдалануға негізделген ''The E.N.D.'' шабыттандыратын би-поп тақырыбын ұстанады.&lt;ref name=&quot;bush&quot;&gt;{{cite web|title=The E.N.D (Energy Never Dies) – The Black Eyed Peas {{!}} AllMusic|url=http://www.allmusic.com/album/the-end-energy-never-dies-r1549807/review|last=Bush|first=John|work=[[AllMusic|All Music Guide]]|publisher=Rovi Corporation|language=en|access-date=2012-04-11}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;balls&quot;&gt;{{cite web|title=Black Eyed Peas: 'I Gotta Feeling' – Music Singles Review|url=http://www.digitalspy.com/music/singlesreviews/a164862/black-eyed-peas-i-gotta-feeling.html|last=Balls|first=David|work=[[Digital Spy]]|publisher=Hearst Magazines UK|date=2009-07-13|language=en|access-date=2012-04-11}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;lamb&quot;&gt;{{cite web|title=Black Eyed Peas – &quot;I Gotta Feelin'&quot;|url=http://top40.about.com/od/singles/gr/igottafeelin.htm|last=Lamb|first=Bill|work=[[About.com]]|publisher=[[The New York Times Company]]|language=en|access-date=2012-04-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20120508052908/http://top40.about.com/od/singles/gr/igottafeelin.htm|archive-date=2012-05-08|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Ол [[соль мажор]] тональдігінде, GC-Em-C аккордтық прогрессиясымен жазылған. Ән байсалды манерде басталады, содан кейін үлгілерді өзгертетін лүпілдеген би битіне ауысады, сондықтан кем дегенде бір шолушы оның қарқынын өзгертті деп ойлады,&lt;ref name=&quot;balls&quot; /&gt; бірақ шын мәнінде қарқын мүлдем өзгермейді, бұл жазу кезінде метрономдық жолдың пайдаланылғанын аңғартады. Оның бойында электронды әсерлер бар. ''Los Angeles Times'' газетінен Энн Пауэрс әннің [[Five Stairsteps]]-тің «[[O-o-h Child]]&lt;nowiki/&gt;» әнімен ұқсастығын атап өтіп, ол «алдағы жақсы көңіл-күйді білдіру үшін әндегі қайталанатын, жылы вокалдық желіні қолдануға» еліктейтінін жазды.&lt;ref name=&quot;powers&quot;&gt;{{cite news|last=Powers|first=Ann|title=Album review: Black Eyed Peas' 'The E.N.D'|url=http://latimesblogs.latimes.com/music_blog/2009/06/album-review-black-eyed-peas-the-end.html|work=Los Angeles Times|access-date=2012-04-12|date=2009-06-02|lang=en}}&lt;/ref&gt; [[Interscope Geffen A&amp;M]] лейблінен Джимми Айовиннің айтуынша, әуенге [[U2]]-дің «[[I’ll Go Crazy If I Don’t Go Crazy Tonight]]&lt;nowiki/&gt;» әні шабыт берген: «Мен will.i.am-ді студияға I’ll Go Crazy әніне бірнеше ремикс жасау үшін жібердім. Ол олармен екі апта жұмыс істейді, қайтып келеді және I Gotta Feeling-ді жазады. Аккордтар — бұл U2 аккордтары, 100 пайыз. Уилл тіпті оларға айтты».&lt;ref&gt;{{cite web|title=will.i.am borrowed melody from U2 song - Yahoo! omg! UK|url=http://uk.omg.yahoo.com/news/am-borrowed-melody-u2-song-083815131.html|publisher=Uk.omg.yahoo.com|date=2012-04-20|language=en|access-date=2012-06-08}}&lt;/ref&gt;

== Тірі қойылымдары ==
2009 жылдың 8 қыркүйегінде әнді (кішігірім өзгерістермен) Black Eyed Peas тобы [[Опра Уинфри шоуы]]ның 24-маусымына арналған Kick-off Party бағдарламасын жазу үшін орындады, бұл сәтте Иллинойс штатының Чикаго қаласындағы [[Мичиган авенюі]]нің «Керемет миль» бөлігінде 21 000 жанкүйер би билеп тұрды.&lt;ref&gt;[http://www.oprah.com/article/oprahshow/20090908-tows-flash-mob-dance Oprah's Kickoff Party Dance] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091028092125/http://www.oprah.com/article/oprahshow/20090908-tows-flash-mob-dance|date=October 28, 2009}} Oprah.com&lt;/ref&gt; Олар сондай-ақ әнді [[Давид Гетта|Дэвид Гетта]]мен бірге [[Грэмми (2010)|52-ші «Грэмми» номинацияларын жариялау рәсімі]]нде орындады (Дэвид Гетта жасаған ремикс оның ''[[One Love (Давид Геттің альбомы)|One Love]]'' альбомында пайда болды). Black Eyed Peas сонымен қатар 2009 жылы [[Куала-Лумпур]]да, [[Малайзия]]дағы Мон-Киара концерті кезінде ән шырқады. XLV Суперкубогы үзілісіндегі шоудың хедлайнерлері ретінде Black Eyed Peas [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум|Cowboys стадионы]]нда 100 000-нан астам жанкүйердің алдында «I Gotta Feeling» әнін орындады. 2011 жылдың 29 сәуірінде олар [[FIRST Robotics Competition|FIRST робототехника]] бойынша әлем чемпионатындағы «i.am.FIRST» іс-шарасында бұл әнді басқа туындылармен бірге орындады. [[II Елизабет|ІІ Елизавета патшайым]]дың гауһар мерейтойына арналған концертте [[will.i.am]] мен [[Джесси Джей]] «I Gotta Feeling» әнін дуэт болып шырқады.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Victoria|first=Ward|title=Diamond Jubilee: Queen giggles as she meets stars of show backstage|url=https://www.telegraph.co.uk/news/uknews/the_queens_diamond_jubilee/9312546/Diamond-Jubilee-Queen-giggles-as-she-meets-stars-of-show-backstage.html|work=[[The Daily Telegraph]]|date=2012-06-06|access-date=2012-06-06|location=London|lang=en}}&lt;/ref&gt; [[Филиппин]]дегі New Clark City жеңіл атлетика стадионында өткен 2019 жылғы Оңтүстік-Шығыс Азия ойындарының жабылу салтанатының соңғы бөлімінде бұл ән тағы да орындалды, тек Фергидің партиясын [[apl.de.ap]] көпшілікке таныстырған [[J Rey Soul]] (Джессика Рейносоның сахналық есімі) орындап шықты.

== Клипі ==
Ресми соңғы нұсқасы 2 маусымда [[Dipdive]] және 15 маусымда [[iTunes]]-те шығарылды. Музыкалық бейненің цензураланған нұсқасы да, ашық нұсқасы да, ашық бейненің тірі қойылымы да бар. Бейне [[Голливуд бульвары]]ндағы көріністерден басталады, содан кейін қалай [[will.i.am]] шашын тарайды, ал [[Ферги]] іш киімін киіп макияж жасайды. Сондай-ақ Taboo өз хабарламаларын Dipdive-де тексереді, ал [[apl.de.ap]] мәтіндік хабарламаларын тексереді. Содан кейін ол бірінші куплеты басталған кезде кешке ауысады. Бейне «The E.N.D.» деп жазылған адам өлшеміндегі әріптері бар үлкен тақтайшамен аяқталады. Видеоны Little Minx-тен Майки Ми түсірді, ал [[Давид Гетта|Дэвид Гетта]], [[Кид Кади]], [[Gossip (топ)|Gossip]] инди-рок тобының мүшелері, Dsquared2 дизайнерлік дуэті [[Дин мен Ден Кейтен]] және [[Ру Полдың корольдік жарысы]] түлегі Онгина қонақтар ретінде өнер көрсетті.

== Композициялар тізімі ==
* '''Digital download (worldwide version)'''
# «I Gotta Feeling» – 4:49

* '''UK CD Single'''&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.discogs.com/Black-Eyed-Peas-The-I-Gotta-Feeling/release/1896104|title=The Black Eyed Peas – I Gotta Feeling|publisher=Discogs.com |access-date=2009-12-27}}&lt;/ref&gt;
# «I Gotta Feeling» &lt;small&gt;(Radio Edit)&lt;/small&gt; – 4:06
# «Boom Boom Pow» &lt;small&gt;(David Guetta’s Electro Hop Remix)&lt;/small&gt; – 4:05

* '''German CD Single'''
# «I Gotta Feeling» &lt;small&gt;(Radio Edit)&lt;/small&gt; – 4:06
# «Boom Boom Guetta» &lt;small&gt;([[David Guetta]]’s Electro Hop Remix)&lt;/small&gt; – 4:05
# «I Gotta Feeling» &lt;small&gt;(Instrumental Version)&lt;/small&gt; – 4:49
# «I Gotta Feeling» &lt;small&gt;(Official Video)&lt;/small&gt; – 4:52
* '''Digital Download E.P.'''&lt;ref name=&quot;Megamix EP&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20090923013641/http://blackeyedpeas.dipdive.com/news/9089 Dipdive]. Retrieved September 15, 2009.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://music.apple.com/us/album/invasion-i-gotta-feeling-megamix/330811213|title=The Black Eyed Peas – Invasion of I Gotta Feeling (Megamix) – EP|date=2009-01 |publisher=iTunes |access-date=2009-12-27}}&lt;/ref&gt;
# «I Gotta Feeling» &lt;small&gt;(David Guetta’s FMIF Remix)&lt;/small&gt; – 6:12
# «I Gotta Feeling» &lt;small&gt;([[Printz Board]] vs. [[Zuper Blahq]] Remix)&lt;/small&gt; – 5:04
# «I Gotta Feeling» &lt;small&gt;([[Laidback Luke]] Remix)&lt;/small&gt; – 6:28
# «I Gotta Feeling» &lt;small&gt;(Zuper Blahq Remix)&lt;/small&gt; – 5:48
# «I Gotta Feeling» &lt;small&gt;(Taboo’s Broken Spanglish Remix)&lt;/small&gt; – 4:51

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

== Сыртқы сілтемелер ==
* {{cite web|url=https://www.vice.com/en/article/black-eyed-peas-i-gotta-feeling-depressing-woat-party-anthem-2018/|title=Black Eyed Peas’ “I Gotta Feeling” Is the Most Depressing Song in Existence|website=[[Vice (журнал)|Vice]]|author=Garland, Emma|lang=en|date=2018-05-02|access-date=2026-02-01}}

{{Сыртқы сілтемелер}}
[[Санат:Дэвид Гетта продюсерлік еткен әндер]]
[[Санат:Вокалы бар дуэт немесе топтың үздік поп-орындауы үшін Грэмми сыйлығы]]
[[Санат:Соль мажор тональдігіндегі композициялар]]</text>
      <sha1>o4n43zyin8t5wan9kcobwb1cd0j6gk5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Париж банктері</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783728</id>
    <revision>
      <id>3632011</id>
      <timestamp>2026-07-19T20:30:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: [[Санат:Қала бойынша банктер]] [[Санат:Франция банктері]] [[Санат:Парижде орналасқан компаниялар]]</comment>
      <origin>3632011</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="174" sha1="qq5ev0k9fbwajb7tx3gftj4l835za2g" xml:space="preserve">[[Санат:Қала бойынша банктер]]
[[Санат:Франция банктері]]
[[Санат:Парижде орналасқан компаниялар]]</text>
      <sha1>qq5ev0k9fbwajb7tx3gftj4l835za2g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Франция банктері</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783729</id>
    <revision>
      <id>3632012</id>
      <timestamp>2026-07-19T20:32:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: [[Санат:Елдер бойынша банктер]] [[Санат:Ел бойынша Еуропа банктері]] [[Санат:Францияның қаржылық қызметтер компаниялары]] [[Санат:Франциядағы банк ісі]]</comment>
      <origin>3632012</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="271" sha1="qjqo6rjyndxzj9q1e3uftmmrutt3f6b" xml:space="preserve">[[Санат:Елдер бойынша банктер]]
[[Санат:Ел бойынша Еуропа банктері]]
[[Санат:Францияның қаржылық қызметтер компаниялары]]
[[Санат:Франциядағы банк ісі]]</text>
      <sha1>qjqo6rjyndxzj9q1e3uftmmrutt3f6b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Франциядағы банк ісі</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783730</id>
    <revision>
      <id>3632014</id>
      <timestamp>2026-07-19T20:34:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: [[Санат:Ел бойынша банк ісі]] [[Санат:Франциядағы қаржылық қызметтер]] [[Санат:Ел бойынша Еуропадағы банк ісі]]</comment>
      <origin>3632014</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="196" sha1="ez0tu4jfaovefx7osfo4udagnhftjcd" xml:space="preserve">[[Санат:Ел бойынша банк ісі]]
[[Санат:Франциядағы қаржылық қызметтер]]
[[Санат:Ел бойынша Еуропадағы банк ісі]]</text>
      <sha1>ez0tu4jfaovefx7osfo4udagnhftjcd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Франциядағы қаржылық қызметтер</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783731</id>
    <revision>
      <id>3632016</id>
      <timestamp>2026-07-19T20:42:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: [[Санат:Қаржылық қызметтер]] [[Санат:Ел бойынша қызмет көрсету салалары]] [[Санат:Елдер бойынша қаржы]]</comment>
      <origin>3632016</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="182" sha1="25zqsfyif7ojib633a0ggt6c2qss1ls" xml:space="preserve">[[Санат:Қаржылық қызметтер]]
[[Санат:Ел бойынша қызмет көрсету салалары]]
[[Санат:Елдер бойынша қаржы]]</text>
      <sha1>25zqsfyif7ojib633a0ggt6c2qss1ls</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632017</id>
      <parentid>3632016</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T20:44:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3632017</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="188" sha1="1147rgxj5zd6kc4d6eg6bkd2hblu3po" xml:space="preserve">[[Санат:Қаржылық қызметтер]]
[[Санат:Елдер бойынша қызмет көрсету салалары]]
[[Санат:Елдер бойынша қаржы]]</text>
      <sha1>1147rgxj5zd6kc4d6eg6bkd2hblu3po</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Елдер бойынша қызмет көрсету салалары</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783732</id>
    <revision>
      <id>3632018</id>
      <timestamp>2026-07-19T20:45:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: [[Санат:Қызмет көрсету саласы]] [[Санат:Сала және елдер бойынша өнеркәсіптер]]</comment>
      <origin>3632018</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="139" sha1="c4rbj6j4foy2ehqan1wlfuknwaq71qq" xml:space="preserve">[[Санат:Қызмет көрсету саласы]]
[[Санат:Сала және елдер бойынша өнеркәсіптер]]</text>
      <sha1>c4rbj6j4foy2ehqan1wlfuknwaq71qq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Сала және елдер бойынша өнеркәсіптер</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783733</id>
    <revision>
      <id>3632019</id>
      <timestamp>2026-07-19T20:48:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: [[Санат:Салалар және елдер бойынша экономика]] [[Санат:Елдер бойынша жеке сектор]]</comment>
      <origin>3632019</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="146" sha1="kz960l94ktddld1d0zlov7cqibag7jt" xml:space="preserve">[[Санат:Салалар және елдер бойынша экономика]]
[[Санат:Елдер бойынша жеке сектор]]</text>
      <sha1>kz960l94ktddld1d0zlov7cqibag7jt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Елдер бойынша жеке сектор</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783734</id>
    <revision>
      <id>3632020</id>
      <timestamp>2026-07-19T20:49:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: [[Санат:Жеке сектор]] [[Санат:Елдер бойынша экономика]]</comment>
      <origin>3632020</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="96" sha1="l0f230zhwzfbru2xse5ceg49l076pud" xml:space="preserve">[[Санат:Жеке сектор]]
[[Санат:Елдер бойынша экономика]]</text>
      <sha1>l0f230zhwzfbru2xse5ceg49l076pud</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Жеке сектор</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783735</id>
    <revision>
      <id>3632021</id>
      <timestamp>2026-07-19T20:50:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: [[Санат:Құқықтық фикциялар]] [[Санат:Экономика секторлары]]</comment>
      <origin>3632021</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="105" sha1="n0g1x3ml2rcvnhkhy3mqqu9welyarz2" xml:space="preserve">[[Санат:Құқықтық фикциялар]]
[[Санат:Экономика секторлары]]</text>
      <sha1>n0g1x3ml2rcvnhkhy3mqqu9welyarz2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Құқықтық фикциялар</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783736</id>
    <revision>
      <id>3632022</id>
      <timestamp>2026-07-19T20:51:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: [[Санат:Құқықтық ұғымдар]]</comment>
      <origin>3632022</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="46" sha1="57uh1m8wbejr3gzj1irs42qqthhxb77" xml:space="preserve">[[Санат:Құқықтық ұғымдар]]</text>
      <sha1>57uh1m8wbejr3gzj1irs42qqthhxb77</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Құқықтық ұғымдар</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783737</id>
    <revision>
      <id>3632023</id>
      <timestamp>2026-07-19T20:52:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: [[Санат:Саяси концепциялар]] [[Санат:Құқық]]</comment>
      <origin>3632023</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="76" sha1="hhdbpim2nstdnljo5du4wcvv1qfrse2" xml:space="preserve">[[Санат:Саяси концепциялар]]
[[Санат:Құқық]]</text>
      <sha1>hhdbpim2nstdnljo5du4wcvv1qfrse2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес</title>
    <ns>0</ns>
    <id>783738</id>
    <revision>
      <id>3632096</id>
      <timestamp>2026-07-20T04:22:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: {{Ұйым  |атауы                 = Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес  |альтернативті         = Financial Stability Board (FSB)  |background_color      =   |атау түсі             =   |логотип               = Financial Stability Board logo.svg  |логотип ені           =   |анықтама              =   |карта1                =   |карта1 ені            =   |аңыз1...</comment>
      <origin>3632096</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4411" sha1="b8dqjfwz5ezhzk95g7yysui0nsbzlka" xml:space="preserve">{{Ұйым
 |атауы                 = Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес
 |альтернативті         = Financial Stability Board (FSB)
 |background_color      = 
 |атау түсі             = 
 |логотип               = Financial Stability Board logo.svg
 |логотип ені           = 
 |анықтама              = 
 |карта1                = 
 |карта1 ені            = 
 |аңыз1                 = 
 |карта2                = 
 |карта2 ені            = 
 |аңыз2                 = 
 |мүшелік               = 
 |орталық типі          = Штаб-пәтері
 |орталық               = [[Базель]], Швейцария
 |орналасқан жері       = 
 |шыққан елі            = Швейцария
 |тип                   = [[Швейцария қауымдастығы]]
 |тілдер                = 
 |тіл                   = 
 |басшы мансабы1        = Төраға
 |басшы есімі1          = [[Эндрю Бейли (банкир)|Эндрю Бейли]]
 |басшы мансабы2        = Бас хатшы
 |басшы есімі2          = Джон Шиндлер
 |басшы мансабы3        = 
 |басшы есімі3          = 
 |басшы мансабы4        = 
 |басшы есімі4          = 
 |басшы мансабы5        = 
 |басшы есімі5          = 
 |басшы мансабы6        = 
 |басшы есімі6          = 
 |басшы мансабы7        = 
 |басшы есімі7          = 
 |басшы мансабы8        = 
 |басшы есімі8          = 
 |басшы мансабы9        = 
 |басшы есімі9          = 
 |басшы мансабы10       = 
 |басшы есімі10         = 
 |негізін салушы1       = 
 |құрылу оқиғалары1     = Құрылды
 |құрылу мерзімі1       = 2009 жылғы сәуір
 |негізін салушы2       = [[Қаржылық тұрақтылық форумы]]
 |құрылу оқиғалары2     = Бұрынғы ұйым
 |құрылу мерзімі2       = 
 |негізін салушы3       = 
 |құрылу оқиғалары3     = 
 |құрылу мерзімі3       = 
 |негізін салушы4       = 
 |құрылу оқиғалары4     = 
 |құрылу мерзімі4       = 
 |негізін салушы5       = 
 |құрылу оқиғалары5     = 
 |құрылу мерзімі5       = 
 |негізін салушы6       = 
 |құрылу оқиғалары6     = 
 |құрылу мерзімі6       = 
 |ыдырау оқиғалары      = 
 |ыдырау уақыты         = 
 |түсініктемелер1       = Байланысты ұйымдар: [[Халықаралық есеп айырысу банкі]], [[G20]]
 |түсініктемелер2       = Қызметкерлер саны: 33 (2017)
 |мекен-жай             = 
 |сайт                  = https://www.fsb.org/
 |ортаққор              = 
}}
'''Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес''' (FSB) — жаһандық қаржы жүйесін қадағалайтын және оған қатысты ұсынымдар әзірлейтін халықаралық ұйым. Ол 2009 жылғы G20-ның Питтсбург саммитінде Қаржылық тұрақтылық форумының (FSF) құқықтық мирасқоры ретінде құрылды. Кеңес құрамына G20-ның барлық ірі экономикалары, FSF мүшелері және Еуропалық комиссия кіреді. Халықаралық есеп айырысулар банкі орналастыратын әрі қаржыландыратын кеңестің штаб-пәтері Швейцарияның Базель қаласында орналасқан,&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.fsb.org/contact/|title=Contact|date=24 September 2014}}&lt;/ref&gt; әрі ол Швейцария заңнамасына сәйкес коммерциялық емес қауымдастық ретінде құрылған.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fsb.org/about/organisation-and-governance/|title=Organisational Structure and Governance|date=22 October 2020}}&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>b8dqjfwz5ezhzk95g7yysui0nsbzlka</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632098</id>
      <parentid>3632096</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T04:23:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3632098</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4468" sha1="7er9180j8qaq37mxkb36q91erjzraa0" xml:space="preserve">{{Ұйым
 |атауы                 = Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес
 |альтернативті         = Financial Stability Board (FSB)
 |background_color      = 
 |атау түсі             = 
 |логотип               = Financial Stability Board logo.svg
 |логотип ені           = 
 |анықтама              = 
 |карта1                = 
 |карта1 ені            = 
 |аңыз1                 = 
 |карта2                = 
 |карта2 ені            = 
 |аңыз2                 = 
 |мүшелік               = 
 |орталық типі          = Штаб-пәтері
 |орталық               = [[Базель]], Швейцария
 |орналасқан жері       = 
 |шыққан елі            = Швейцария
 |тип                   = [[Швейцария қауымдастығы]]
 |тілдер                = 
 |тіл                   = 
 |басшы мансабы1        = Төраға
 |басшы есімі1          = [[Эндрю Бейли (банкир)|Эндрю Бейли]]
 |басшы мансабы2        = Бас хатшы
 |басшы есімі2          = Джон Шиндлер
 |басшы мансабы3        = 
 |басшы есімі3          = 
 |басшы мансабы4        = 
 |басшы есімі4          = 
 |басшы мансабы5        = 
 |басшы есімі5          = 
 |басшы мансабы6        = 
 |басшы есімі6          = 
 |басшы мансабы7        = 
 |басшы есімі7          = 
 |басшы мансабы8        = 
 |басшы есімі8          = 
 |басшы мансабы9        = 
 |басшы есімі9          = 
 |басшы мансабы10       = 
 |басшы есімі10         = 
 |негізін салушы1       = 
 |құрылу оқиғалары1     = Құрылды
 |құрылу мерзімі1       = 2009 жылғы сәуір
 |негізін салушы2       = [[Қаржылық тұрақтылық форумы]]
 |құрылу оқиғалары2     = Бұрынғы ұйым
 |құрылу мерзімі2       = 
 |негізін салушы3       = 
 |құрылу оқиғалары3     = 
 |құрылу мерзімі3       = 
 |негізін салушы4       = 
 |құрылу оқиғалары4     = 
 |құрылу мерзімі4       = 
 |негізін салушы5       = 
 |құрылу оқиғалары5     = 
 |құрылу мерзімі5       = 
 |негізін салушы6       = 
 |құрылу оқиғалары6     = 
 |құрылу мерзімі6       = 
 |ыдырау оқиғалары      = 
 |ыдырау уақыты         = 
 |түсініктемелер1       = Байланысты ұйымдар: [[Халықаралық есеп айырысу банкі]], [[G20]]
 |түсініктемелер2       = Қызметкерлер саны: 33 (2017)
 |мекен-жай             = 
 |сайт                  = https://www.fsb.org/
 |ортаққор              = 
}}
'''Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес''' (FSB) — жаһандық қаржы жүйесін қадағалайтын және оған қатысты ұсынымдар әзірлейтін халықаралық ұйым. Ол 2009 жылғы G20-ның Питтсбург саммитінде Қаржылық тұрақтылық форумының (FSF) құқықтық мирасқоры ретінде құрылды. Кеңес құрамына G20-ның барлық ірі экономикалары, FSF мүшелері және Еуропалық комиссия кіреді. Халықаралық есеп айырысулар банкі орналастыратын әрі қаржыландыратын кеңестің штаб-пәтері Швейцарияның Базель қаласында орналасқан,&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.fsb.org/contact/|title=Contact|date=24 September 2014}}&lt;/ref&gt; әрі ол Швейцария заңнамасына сәйкес коммерциялық емес қауымдастық ретінде құрылған.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fsb.org/about/organisation-and-governance/|title=Organisational Structure and Governance|date=22 October 2020}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>7er9180j8qaq37mxkb36q91erjzraa0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632099</id>
      <parentid>3632098</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T04:23:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3632099</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4431" sha1="ezzpqe973mw5nstnzpzj956tiiws4mb" xml:space="preserve">{{Ұйым
 |атауы                 = Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес
 |альтернативті         = Financial Stability Board (FSB)
 |background_color      = 
 |атау түсі             = 
 |логотип               = Financial Stability Board logo.svg
 |логотип ені           = 
 |анықтама              = 
 |карта1                = 
 |карта1 ені            = 
 |аңыз1                 = 
 |карта2                = 
 |карта2 ені            = 
 |аңыз2                 = 
 |мүшелік               = 
 |орталық типі          = Штаб-пәтері
 |орталық               = [[Базель]], Швейцария
 |орналасқан жері       = 
 |шыққан елі            = Швейцария
 |тип                   = [[Швейцария қауымдастығы]]
 |тілдер                = 
 |тіл                   = 
 |басшы мансабы1        = Төраға
 |басшы есімі1          = [[Эндрю Бейли (банкир)|Эндрю Бейли]]
 |басшы мансабы2        = Бас хатшы
 |басшы есімі2          = Джон Шиндлер
 |басшы мансабы3        = 
 |басшы есімі3          = 
 |басшы мансабы4        = 
 |басшы есімі4          = 
 |басшы мансабы5        = 
 |басшы есімі5          = 
 |басшы мансабы6        = 
 |басшы есімі6          = 
 |басшы мансабы7        = 
 |басшы есімі7          = 
 |басшы мансабы8        = 
 |басшы есімі8          = 
 |басшы мансабы9        = 
 |басшы есімі9          = 
 |басшы мансабы10       = 
 |басшы есімі10         = 
 |негізін салушы1       = 
 |құрылу оқиғалары1     = 
 |құрылу мерзімі1       = 2009 жылғы сәуір
 |негізін салушы2       = [[Қаржылық тұрақтылық форумы]]
 |құрылу оқиғалары2     = 
 |құрылу мерзімі2       = 
 |негізін салушы3       = 
 |құрылу оқиғалары3     = 
 |құрылу мерзімі3       = 
 |негізін салушы4       = 
 |құрылу оқиғалары4     = 
 |құрылу мерзімі4       = 
 |негізін салушы5       = 
 |құрылу оқиғалары5     = 
 |құрылу мерзімі5       = 
 |негізін салушы6       = 
 |құрылу оқиғалары6     = 
 |құрылу мерзімі6       = 
 |ыдырау оқиғалары      = 
 |ыдырау уақыты         = 
 |түсініктемелер1       = Байланысты ұйымдар: [[Халықаралық есеп айырысу банкі]], [[G20]]
 |түсініктемелер2       = Қызметкерлер саны: 33 (2017)
 |мекен-жай             = 
 |сайт                  = https://www.fsb.org/
 |ортаққор              = 
}}
'''Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес''' (FSB) — жаһандық қаржы жүйесін қадағалайтын және оған қатысты ұсынымдар әзірлейтін халықаралық ұйым. Ол 2009 жылғы G20-ның Питтсбург саммитінде Қаржылық тұрақтылық форумының (FSF) құқықтық мирасқоры ретінде құрылды. Кеңес құрамына G20-ның барлық ірі экономикалары, FSF мүшелері және Еуропалық комиссия кіреді. Халықаралық есеп айырысулар банкі орналастыратын әрі қаржыландыратын кеңестің штаб-пәтері Швейцарияның Базель қаласында орналасқан,&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.fsb.org/contact/|title=Contact|date=24 September 2014}}&lt;/ref&gt; әрі ол Швейцария заңнамасына сәйкес коммерциялық емес қауымдастық ретінде құрылған.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fsb.org/about/organisation-and-governance/|title=Organisational Structure and Governance|date=22 October 2020}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>ezzpqe973mw5nstnzpzj956tiiws4mb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632100</id>
      <parentid>3632099</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T04:24:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3632100</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4444" sha1="l3mab03dn4uuhnj8qp7lqrb4evtdvty" xml:space="preserve">{{Ұйым
 |атауы                 = Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес
 |альтернативті         = Financial Stability Board (FSB)
 |background_color      = 
 |атау түсі             = 
 |логотип               = Financial Stability Board logo.svg
 |логотип ені           = 
 |анықтама              = 
 |карта1                = 
 |карта1 ені            = 
 |аңыз1                 = 
 |карта2                = 
 |карта2 ені            = 
 |аңыз2                 = 
 |мүшелік               = 
 |орталық типі          = Штаб-пәтері
 |орталық               = [[Базель]], [[Швейцария]]
 |орналасқан жері       = 
 |шыққан елі            = Швейцария
 |тип                   = [[Швейцария қауымдастығы]]
 |тілдер                = 
 |тіл                   = 
 |басшы мансабы1        = Төраға
 |басшы есімі1          = [[Эндрю Бейли (банкир)|Эндрю Бейли]]
 |басшы мансабы2        = Бас хатшы
 |басшы есімі2          = Джон Шиндлер
 |басшы мансабы3        = 
 |басшы есімі3          = 
 |басшы мансабы4        = 
 |басшы есімі4          = 
 |басшы мансабы5        = 
 |басшы есімі5          = 
 |басшы мансабы6        = 
 |басшы есімі6          = 
 |басшы мансабы7        = 
 |басшы есімі7          = 
 |басшы мансабы8        = 
 |басшы есімі8          = 
 |басшы мансабы9        = 
 |басшы есімі9          = 
 |басшы мансабы10       = 
 |басшы есімі10         = 
 |негізін салушы1       = 
 |құрылу оқиғалары1     = 
 |құрылу мерзімі1       = [[сәуір]] [[2009 жыл|2009]]
 |негізін салушы2       = [[Қаржылық тұрақтылық форумы]]
 |құрылу оқиғалары2     = 
 |құрылу мерзімі2       = 
 |негізін салушы3       = 
 |құрылу оқиғалары3     = 
 |құрылу мерзімі3       = 
 |негізін салушы4       = 
 |құрылу оқиғалары4     = 
 |құрылу мерзімі4       = 
 |негізін салушы5       = 
 |құрылу оқиғалары5     = 
 |құрылу мерзімі5       = 
 |негізін салушы6       = 
 |құрылу оқиғалары6     = 
 |құрылу мерзімі6       = 
 |ыдырау оқиғалары      = 
 |ыдырау уақыты         = 
 |түсініктемелер1       = Байланысты ұйымдар: [[Халықаралық есеп айырысу банкі]], [[G20]]
 |түсініктемелер2       = Қызметкерлер саны: 33 (2017)
 |мекен-жай             = 
 |сайт                  = https://www.fsb.org/
 |ортаққор              = 
}}
'''Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес''' (FSB) — жаһандық қаржы жүйесін қадағалайтын және оған қатысты ұсынымдар әзірлейтін халықаралық ұйым. Ол 2009 жылғы G20-ның Питтсбург саммитінде Қаржылық тұрақтылық форумының (FSF) құқықтық мирасқоры ретінде құрылды. Кеңес құрамына G20-ның барлық ірі экономикалары, FSF мүшелері және Еуропалық комиссия кіреді. Халықаралық есеп айырысулар банкі орналастыратын әрі қаржыландыратын кеңестің штаб-пәтері Швейцарияның Базель қаласында орналасқан,&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.fsb.org/contact/|title=Contact|date=24 September 2014}}&lt;/ref&gt; әрі ол Швейцария заңнамасына сәйкес коммерциялық емес қауымдастық ретінде құрылған.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fsb.org/about/organisation-and-governance/|title=Organisational Structure and Governance|date=22 October 2020}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>l3mab03dn4uuhnj8qp7lqrb4evtdvty</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632101</id>
      <parentid>3632100</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T04:25:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3632101</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4456" sha1="2p5qd3s0z2b7dhth6r6scb9wzbaa0oy" xml:space="preserve">{{Ұйым
 |атауы                 = Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес
 |альтернативті         = Financial Stability Board (FSB)
 |background_color      = 
 |атау түсі             = 
 |логотип               = Financial Stability Board logo.svg
 |логотип ені           = 
 |анықтама              = 
 |карта1                = 
 |карта1 ені            = 
 |аңыз1                 = 
 |карта2                = 
 |карта2 ені            = 
 |аңыз2                 = 
 |мүшелік               = 
 |орталық типі          = Штаб-пәтері
 |орталық               = [[Базель]], [[Швейцария]]
 |орналасқан жері       = 
 |шыққан елі            = Швейцария
 |тип                   = [[Швейцария қауымдастығы]]
 |тілдер                = 
 |тіл                   = 
 |басшы мансабы1        = Төраға
 |басшы есімі1          = [[Эндрю Бейли (банкир)|Эндрю Бейли]]
 |басшы мансабы2        = Бас хатшы
 |басшы есімі2          = Джон Шиндлер
 |басшы мансабы3        = 
 |басшы есімі3          = 
 |басшы мансабы4        = 
 |басшы есімі4          = 
 |басшы мансабы5        = 
 |басшы есімі5          = 
 |басшы мансабы6        = 
 |басшы есімі6          = 
 |басшы мансабы7        = 
 |басшы есімі7          = 
 |басшы мансабы8        = 
 |басшы есімі8          = 
 |басшы мансабы9        = 
 |басшы есімі9          = 
 |басшы мансабы10       = 
 |басшы есімі10         = 
 |негізін салушы1       = 
 |құрылу оқиғалары1     = 
 |құрылу мерзімі1       = [[сәуір]] [[2009 жыл|2009]]
 |негізін салушы2       = [[Қаржылық тұрақтылық форумы]]
 |құрылу оқиғалары2     = 
 |құрылу мерзімі2       = 
 |негізін салушы3       = 
 |құрылу оқиғалары3     = 
 |құрылу мерзімі3       = 
 |негізін салушы4       = 
 |құрылу оқиғалары4     = 
 |құрылу мерзімі4       = 
 |негізін салушы5       = 
 |құрылу оқиғалары5     = 
 |құрылу мерзімі5       = 
 |негізін салушы6       = 
 |құрылу оқиғалары6     = 
 |құрылу мерзімі6       = 
 |ыдырау оқиғалары      = 
 |ыдырау уақыты         = 
 |түсініктемелер1       = Байланысты ұйымдар: [[Халықаралық есеп айырысу банкі]], [[G20]]
 |түсініктемелер2       = Қызметкерлер саны: 33 (2017)
 |мекен-жай             = 
 |сайт                  = https://www.fsb.org/
 |ортаққор              = 
}}
'''Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес''' (FSB) — жаһандық қаржы жүйесін қадағалайтын және оған қатысты ұсынымдар әзірлейтін халықаралық ұйым. Ол 2009 жылғы G20-ның Питтсбург саммитінде Қаржылық тұрақтылық форумының (FSF) құқықтық мирасқоры ретінде құрылды. Кеңес құрамына [[G20-ның барлық ірі экономикалары]], FSF мүшелері және [[Еуропалық комиссия]] кіреді. [[Халықаралық есеп айырысулар банкі]] орналастыратын әрі қаржыландыратын кеңестің штаб-пәтері Швейцарияның Базель қаласында орналасқан,&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.fsb.org/contact/|title=Contact|date=24 September 2014}}&lt;/ref&gt; әрі ол Швейцария заңнамасына сәйкес коммерциялық емес қауымдастық ретінде құрылған.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fsb.org/about/organisation-and-governance/|title=Organisational Structure and Governance|date=22 October 2020}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>2p5qd3s0z2b7dhth6r6scb9wzbaa0oy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632102</id>
      <parentid>3632101</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T04:26:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3632102</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4544" sha1="ajsesinbbhm3sldla1pvvmxejzlk181" xml:space="preserve">{{Ұйым
 |атауы                 = Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес
 |альтернативті         = Financial Stability Board (FSB)
 |background_color      = 
 |атау түсі             = 
 |логотип               = Financial Stability Board logo.svg
 |логотип ені           = 
 |анықтама              = 
 |карта1                = 
 |карта1 ені            = 
 |аңыз1                 = 
 |карта2                = 
 |карта2 ені            = 
 |аңыз2                 = 
 |мүшелік               = 
 |орталық типі          = Штаб-пәтері
 |орталық               = [[Базель]], [[Швейцария]]
 |орналасқан жері       = 
 |шыққан елі            = Швейцария
 |тип                   = [[Швейцария қауымдастығы]]
 |тілдер                = 
 |тіл                   = 
 |басшы мансабы1        = Төраға
 |басшы есімі1          = [[Эндрю Бейли (банкир)|Эндрю Бейли]]
 |басшы мансабы2        = Бас хатшы
 |басшы есімі2          = Джон Шиндлер
 |басшы мансабы3        = 
 |басшы есімі3          = 
 |басшы мансабы4        = 
 |басшы есімі4          = 
 |басшы мансабы5        = 
 |басшы есімі5          = 
 |басшы мансабы6        = 
 |басшы есімі6          = 
 |басшы мансабы7        = 
 |басшы есімі7          = 
 |басшы мансабы8        = 
 |басшы есімі8          = 
 |басшы мансабы9        = 
 |басшы есімі9          = 
 |басшы мансабы10       = 
 |басшы есімі10         = 
 |негізін салушы1       = 
 |құрылу оқиғалары1     = 
 |құрылу мерзімі1       = [[сәуір]] [[2009 жыл|2009]]
 |негізін салушы2       = [[Қаржылық тұрақтылық форумы]]
 |құрылу оқиғалары2     = 
 |құрылу мерзімі2       = 
 |негізін салушы3       = 
 |құрылу оқиғалары3     = 
 |құрылу мерзімі3       = 
 |негізін салушы4       = 
 |құрылу оқиғалары4     = 
 |құрылу мерзімі4       = 
 |негізін салушы5       = 
 |құрылу оқиғалары5     = 
 |құрылу мерзімі5       = 
 |негізін салушы6       = 
 |құрылу оқиғалары6     = 
 |құрылу мерзімі6       = 
 |ыдырау оқиғалары      = 
 |ыдырау уақыты         = 
 |түсініктемелер1       = Байланысты ұйымдар: [[Халықаралық есеп айырысу банкі]], [[Үлкен жиырмалық|G20]]
 |түсініктемелер2       = Қызметкерлер саны: 33 (2017)
 |мекен-жай             = 
 |сайт                  = https://www.fsb.org/
 |ортаққор              = 
}}
'''Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес''' (FSB) — жаһандық қаржы жүйесін қадағалайтын және оған қатысты ұсынымдар әзірлейтін халықаралық ұйым. Ол 2009 жылғы G20-ның Питтсбург саммитінде Қаржылық тұрақтылық форумының (FSF) құқықтық мирасқоры ретінде құрылды. Кеңес құрамына [[G20-ның барлық ірі экономикалары]], FSF мүшелері және [[Еуропалық комиссия]] кіреді. [[Халықаралық есеп айырысу банкі|Халықаралық есеп айырысулар банкі]] орналастыратын әрі қаржыландыратын кеңестің штаб-пәтері Швейцарияның Базель қаласында орналасқан,&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.fsb.org/contact/|title=Contact|date=24 September 2014}}&lt;/ref&gt; әрі ол Швейцария заңнамасына сәйкес коммерциялық емес қауымдастық ретінде құрылған.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fsb.org/about/organisation-and-governance/|title=Organisational Structure and Governance|date=22 October 2020}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>ajsesinbbhm3sldla1pvvmxejzlk181</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632104</id>
      <parentid>3632102</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T04:28:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3632104</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5140" sha1="ny3hlabu2t8hmxs9apd512ksgmsuiek" xml:space="preserve">{{Ұйым
 |атауы                 = Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес
 |альтернативті         = Financial Stability Board (FSB)
 |background_color      = 
 |атау түсі             = 
 |логотип               = Financial Stability Board logo.svg
 |логотип ені           = 
 |анықтама              = 
 |карта1                = 
 |карта1 ені            = 
 |аңыз1                 = 
 |карта2                = 
 |карта2 ені            = 
 |аңыз2                 = 
 |мүшелік               = 
 |орталық типі          = Штаб-пәтері
 |орталық               = [[Базель]], [[Швейцария]]
 |орналасқан жері       = 
 |шыққан елі            = Швейцария
 |тип                   = [[Швейцария қауымдастығы]]
 |тілдер                = 
 |тіл                   = 
 |басшы мансабы1        = Төраға
 |басшы есімі1          = [[Эндрю Бейли (банкир)|Эндрю Бейли]]
 |басшы мансабы2        = Бас хатшы
 |басшы есімі2          = Джон Шиндлер
 |басшы мансабы3        = 
 |басшы есімі3          = 
 |басшы мансабы4        = 
 |басшы есімі4          = 
 |басшы мансабы5        = 
 |басшы есімі5          = 
 |басшы мансабы6        = 
 |басшы есімі6          = 
 |басшы мансабы7        = 
 |басшы есімі7          = 
 |басшы мансабы8        = 
 |басшы есімі8          = 
 |басшы мансабы9        = 
 |басшы есімі9          = 
 |басшы мансабы10       = 
 |басшы есімі10         = 
 |негізін салушы1       = 
 |құрылу оқиғалары1     = 
 |құрылу мерзімі1       = [[сәуір]] [[2009 жыл|2009]]
 |негізін салушы2       = [[Қаржылық тұрақтылық форумы]]
 |құрылу оқиғалары2     = 
 |құрылу мерзімі2       = 
 |негізін салушы3       = 
 |құрылу оқиғалары3     = 
 |құрылу мерзімі3       = 
 |негізін салушы4       = 
 |құрылу оқиғалары4     = 
 |құрылу мерзімі4       = 
 |негізін салушы5       = 
 |құрылу оқиғалары5     = 
 |құрылу мерзімі5       = 
 |негізін салушы6       = 
 |құрылу оқиғалары6     = 
 |құрылу мерзімі6       = 
 |ыдырау оқиғалары      = 
 |ыдырау уақыты         = 
 |түсініктемелер1       = Байланысты ұйымдар: [[Халықаралық есеп айырысу банкі]], [[Үлкен жиырмалық|G20]]
 |түсініктемелер2       = Қызметкерлер саны: 33 (2017)
 |мекен-жай             = 
 |сайт                  = https://www.fsb.org/
 |ортаққор              = 
}}
'''Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес''' (FSB) — жаһандық қаржы жүйесін қадағалайтын және оған қатысты ұсынымдар әзірлейтін халықаралық ұйым. Ол 2009 жылғы G20-ның Питтсбург саммитінде Қаржылық тұрақтылық форумының (FSF) құқықтық мирасқоры ретінде құрылды. Кеңес құрамына [[G20-ның барлық ірі экономикалары]], FSF мүшелері және [[Еуропалық комиссия]] кіреді. [[Халықаралық есеп айырысу банкі|Халықаралық есеп айырысулар банкі]] орналастыратын әрі қаржыландыратын кеңестің штаб-пәтері Швейцарияның Базель қаласында орналасқан,&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.fsb.org/contact/|title=Contact|date=24 September 2014}}&lt;/ref&gt; әрі ол Швейцария заңнамасына сәйкес коммерциялық емес қауымдастық ретінде құрылған.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fsb.org/about/organisation-and-governance/|title=Organisational Structure and Governance|date=22 October 2020}}&lt;/ref&gt;

FSB G20 көшбасшыларының халықаралық институционалдық деңгейдегі алғашқы ірі жаңашылдығы болды. [[АҚШ Қаржы министрі]] [[Тимоти Гайтнер]] оны Халықаралық валюта қоры, [[Дүниежүзілік банк]] және [[Дүниежүзілік сауда ұйымы]]мен қатар жаһандық экономикалық басқару архитектурасының «іс жүзіндегі төртінші тірегі» ретінде сипаттады.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>ny3hlabu2t8hmxs9apd512ksgmsuiek</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632105</id>
      <parentid>3632104</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T04:30:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3632105</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5679" sha1="elu44g6rx5n8fhcpoe6nefuhmqrscqq" xml:space="preserve">{{Ұйым
 |атауы                 = Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес
 |альтернативті         = Financial Stability Board (FSB)
 |background_color      = 
 |атау түсі             = 
 |логотип               = Financial Stability Board logo.svg
 |логотип ені           = 
 |анықтама              = 
 |карта1                = 
 |карта1 ені            = 
 |аңыз1                 = 
 |карта2                = 
 |карта2 ені            = 
 |аңыз2                 = 
 |мүшелік               = 
 |орталық типі          = Штаб-пәтері
 |орталық               = [[Базель]], [[Швейцария]]
 |орналасқан жері       = 
 |шыққан елі            = Швейцария
 |тип                   = [[Швейцария қауымдастығы]]
 |тілдер                = 
 |тіл                   = 
 |басшы мансабы1        = Төраға
 |басшы есімі1          = [[Эндрю Бейли (банкир)|Эндрю Бейли]]
 |басшы мансабы2        = Бас хатшы
 |басшы есімі2          = Джон Шиндлер
 |басшы мансабы3        = 
 |басшы есімі3          = 
 |басшы мансабы4        = 
 |басшы есімі4          = 
 |басшы мансабы5        = 
 |басшы есімі5          = 
 |басшы мансабы6        = 
 |басшы есімі6          = 
 |басшы мансабы7        = 
 |басшы есімі7          = 
 |басшы мансабы8        = 
 |басшы есімі8          = 
 |басшы мансабы9        = 
 |басшы есімі9          = 
 |басшы мансабы10       = 
 |басшы есімі10         = 
 |негізін салушы1       = 
 |құрылу оқиғалары1     = 
 |құрылу мерзімі1       = [[сәуір]] [[2009 жыл|2009]]
 |негізін салушы2       = [[Қаржылық тұрақтылық форумы]]
 |құрылу оқиғалары2     = 
 |құрылу мерзімі2       = 
 |негізін салушы3       = 
 |құрылу оқиғалары3     = 
 |құрылу мерзімі3       = 
 |негізін салушы4       = 
 |құрылу оқиғалары4     = 
 |құрылу мерзімі4       = 
 |негізін салушы5       = 
 |құрылу оқиғалары5     = 
 |құрылу мерзімі5       = 
 |негізін салушы6       = 
 |құрылу оқиғалары6     = 
 |құрылу мерзімі6       = 
 |ыдырау оқиғалары      = 
 |ыдырау уақыты         = 
 |түсініктемелер1       = Байланысты ұйымдар: [[Халықаралық есеп айырысу банкі]], [[Үлкен жиырмалық|G20]]
 |түсініктемелер2       = Қызметкерлер саны: 33 (2017)
 |мекен-жай             = 
 |сайт                  = https://www.fsb.org/
 |ортаққор              = 
}}
'''Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес''' (FSB) — жаһандық қаржы жүйесін қадағалайтын және оған қатысты ұсынымдар әзірлейтін халықаралық ұйым. Ол 2009 жылғы G20-ның Питтсбург саммитінде Қаржылық тұрақтылық форумының (FSF) құқықтық мирасқоры ретінде құрылды. Кеңес құрамына [[G20-ның барлық ірі экономикалары]], FSF мүшелері және [[Еуропалық комиссия]] кіреді. [[Халықаралық есеп айырысу банкі|Халықаралық есеп айырысулар банкі]] орналастыратын әрі қаржыландыратын кеңестің штаб-пәтері Швейцарияның Базель қаласында орналасқан,&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.fsb.org/contact/|title=Contact|date=24 September 2014}}&lt;/ref&gt; әрі ол Швейцария заңнамасына сәйкес коммерциялық емес қауымдастық ретінде құрылған.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fsb.org/about/organisation-and-governance/|title=Organisational Structure and Governance|date=22 October 2020}}&lt;/ref&gt;

FSB G20 көшбасшыларының халықаралық институционалдық деңгейдегі алғашқы ірі жаңашылдығы болды. [[АҚШ Қаржы министрі]] [[Тимоти Гайтнер]] оны Халықаралық валюта қоры, [[Дүниежүзілік банк]] және [[Дүниежүзілік сауда ұйымы]]мен қатар жаһандық экономикалық басқару архитектурасының «іс жүзіндегі төртінші тірегі» ретінде сипаттады.

Кейбір басқа көпжақты қаржылық институттардан айырмашылығы, FSB-ның халықаралық шартқа негізделген құқықтық базасы мен ресми өкілеттіктері жоқ және оның орнына мүшелері қабылдаған ынтымақтастық туралы бейресми әрі заңдық күші жоқ өзара түсіністік туралы меморандумға сүйенеді.&lt;ref name=&quot;brookings&quot;/&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>elu44g6rx5n8fhcpoe6nefuhmqrscqq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632106</id>
      <parentid>3632105</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T04:39:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3632106</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5699" sha1="b254zcdq1p6mlbjae6ix9h5va3yrs33" xml:space="preserve">{{Ұйым
 |атауы                 = Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес
 |альтернативті         = Financial Stability Board (FSB)
 |background_color      = 
 |атау түсі             = 
 |логотип               = Financial Stability Board logo.svg
 |логотип ені           = 
 |анықтама              = 
 |карта1                = 
 |карта1 ені            = 
 |аңыз1                 = 
 |карта2                = 
 |карта2 ені            = 
 |аңыз2                 = 
 |мүшелік               = 
 |орталық типі          = Штаб-пәтері
 |орталық               = [[Базель]], [[Швейцария]]
 |орналасқан жері       = 
 |шыққан елі            = Швейцария
 |тип                   = [[Швейцария қауымдастығы]]
 |тілдер                = 
 |тіл                   = 
 |басшы мансабы1        = Төраға
 |басшы есімі1          = [[Эндрю Бейли (банкир)|Эндрю Бейли]]
 |басшы мансабы2        = Бас хатшы
 |басшы есімі2          = Джон Шиндлер
 |басшы мансабы3        = 
 |басшы есімі3          = 
 |басшы мансабы4        = 
 |басшы есімі4          = 
 |басшы мансабы5        = 
 |басшы есімі5          = 
 |басшы мансабы6        = 
 |басшы есімі6          = 
 |басшы мансабы7        = 
 |басшы есімі7          = 
 |басшы мансабы8        = 
 |басшы есімі8          = 
 |басшы мансабы9        = 
 |басшы есімі9          = 
 |басшы мансабы10       = 
 |басшы есімі10         = 
 |негізін салушы1       = 
 |құрылу оқиғалары1     = 
 |құрылу мерзімі1       = [[сәуір]] [[2009 жыл|2009]]
 |негізін салушы2       = [[Қаржылық тұрақтылық форумы]]
 |құрылу оқиғалары2     = 
 |құрылу мерзімі2       = 
 |негізін салушы3       = 
 |құрылу оқиғалары3     = 
 |құрылу мерзімі3       = 
 |негізін салушы4       = 
 |құрылу оқиғалары4     = 
 |құрылу мерзімі4       = 
 |негізін салушы5       = 
 |құрылу оқиғалары5     = 
 |құрылу мерзімі5       = 
 |негізін салушы6       = 
 |құрылу оқиғалары6     = 
 |құрылу мерзімі6       = 
 |ыдырау оқиғалары      = 
 |ыдырау уақыты         = 
 |түсініктемелер1       = Байланысты ұйымдар: [[Халықаралық есеп айырысу банкі]], [[Үлкен жиырмалық|G20]]
 |түсініктемелер2       = Қызметкерлер саны: 33 (2017)
 |мекен-жай             = 
 |сайт                  = https://www.fsb.org/
 |ортаққор              = 
}}
'''Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес''' (FSB) — жаһандық қаржы жүйесін қадағалайтын және оған қатысты ұсынымдар әзірлейтін халықаралық ұйым. Ол 2009 жылғы G20-ның Питтсбург саммитінде Қаржылық тұрақтылық форумының (FSF) құқықтық мирасқоры ретінде құрылды. Кеңес құрамына [[G20-ның барлық ірі экономикалары]], FSF мүшелері және [[Еуропалық комиссия]] кіреді. [[Халықаралық есеп айырысу банкі|Халықаралық есеп айырысулар банкі]] орналастыратын әрі қаржыландыратын кеңестің штаб-пәтері Швейцарияның Базель қаласында орналасқан,&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.fsb.org/contact/|title=Contact|date=24 September 2014}}&lt;/ref&gt; әрі ол Швейцария заңнамасына сәйкес коммерциялық емес қауымдастық ретінде құрылған.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fsb.org/about/organisation-and-governance/|title=Organisational Structure and Governance|date=22 October 2020}}&lt;/ref&gt;

FSB G20 көшбасшыларының халықаралық институционалдық деңгейдегі алғашқы ірі жаңашылдығы болды. [[АҚШ Қаржы министрі]] [[Тимоти Гайтнер]] оны Халықаралық валюта қоры, [[Дүниежүзілік банк]] және [[Дүниежүзілік сауда ұйымы]]мен қатар жаһандық экономикалық басқару архитектурасының «іс жүзіндегі төртінші тірегі» ретінде сипаттады.

Кейбір басқа көпжақты қаржылық институттардан айырмашылығы, FSB-ның халықаралық шартқа негізделген құқықтық базасы мен ресми өкілеттіктері жоқ және оның орнына мүшелері қабылдаған ынтымақтастық туралы бейресми әрі заңдық күші жоқ өзара түсіністік туралы меморандумға сүйенеді.&lt;ref name=&quot;brookings&quot;/&gt;

== Тарихы ==

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>b254zcdq1p6mlbjae6ix9h5va3yrs33</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632107</id>
      <parentid>3632106</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T04:42:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тарихы */</comment>
      <origin>3632107</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7462" sha1="r9770lbkvshffe2b3jcpmbh4hjn20h5" xml:space="preserve">{{Ұйым
 |атауы                 = Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес
 |альтернативті         = Financial Stability Board (FSB)
 |background_color      = 
 |атау түсі             = 
 |логотип               = Financial Stability Board logo.svg
 |логотип ені           = 
 |анықтама              = 
 |карта1                = 
 |карта1 ені            = 
 |аңыз1                 = 
 |карта2                = 
 |карта2 ені            = 
 |аңыз2                 = 
 |мүшелік               = 
 |орталық типі          = Штаб-пәтері
 |орталық               = [[Базель]], [[Швейцария]]
 |орналасқан жері       = 
 |шыққан елі            = Швейцария
 |тип                   = [[Швейцария қауымдастығы]]
 |тілдер                = 
 |тіл                   = 
 |басшы мансабы1        = Төраға
 |басшы есімі1          = [[Эндрю Бейли (банкир)|Эндрю Бейли]]
 |басшы мансабы2        = Бас хатшы
 |басшы есімі2          = Джон Шиндлер
 |басшы мансабы3        = 
 |басшы есімі3          = 
 |басшы мансабы4        = 
 |басшы есімі4          = 
 |басшы мансабы5        = 
 |басшы есімі5          = 
 |басшы мансабы6        = 
 |басшы есімі6          = 
 |басшы мансабы7        = 
 |басшы есімі7          = 
 |басшы мансабы8        = 
 |басшы есімі8          = 
 |басшы мансабы9        = 
 |басшы есімі9          = 
 |басшы мансабы10       = 
 |басшы есімі10         = 
 |негізін салушы1       = 
 |құрылу оқиғалары1     = 
 |құрылу мерзімі1       = [[сәуір]] [[2009 жыл|2009]]
 |негізін салушы2       = [[Қаржылық тұрақтылық форумы]]
 |құрылу оқиғалары2     = 
 |құрылу мерзімі2       = 
 |негізін салушы3       = 
 |құрылу оқиғалары3     = 
 |құрылу мерзімі3       = 
 |негізін салушы4       = 
 |құрылу оқиғалары4     = 
 |құрылу мерзімі4       = 
 |негізін салушы5       = 
 |құрылу оқиғалары5     = 
 |құрылу мерзімі5       = 
 |негізін салушы6       = 
 |құрылу оқиғалары6     = 
 |құрылу мерзімі6       = 
 |ыдырау оқиғалары      = 
 |ыдырау уақыты         = 
 |түсініктемелер1       = Байланысты ұйымдар: [[Халықаралық есеп айырысу банкі]], [[Үлкен жиырмалық|G20]]
 |түсініктемелер2       = Қызметкерлер саны: 33 (2017)
 |мекен-жай             = 
 |сайт                  = https://www.fsb.org/
 |ортаққор              = 
}}
'''Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес''' (FSB) — жаһандық қаржы жүйесін қадағалайтын және оған қатысты ұсынымдар әзірлейтін халықаралық ұйым. Ол 2009 жылғы G20-ның Питтсбург саммитінде Қаржылық тұрақтылық форумының (FSF) құқықтық мирасқоры ретінде құрылды. Кеңес құрамына [[G20-ның барлық ірі экономикалары]], FSF мүшелері және [[Еуропалық комиссия]] кіреді. [[Халықаралық есеп айырысу банкі|Халықаралық есеп айырысулар банкі]] орналастыратын әрі қаржыландыратын кеңестің штаб-пәтері Швейцарияның Базель қаласында орналасқан,&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.fsb.org/contact/|title=Contact|date=24 September 2014}}&lt;/ref&gt; әрі ол Швейцария заңнамасына сәйкес коммерциялық емес қауымдастық ретінде құрылған.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fsb.org/about/organisation-and-governance/|title=Organisational Structure and Governance|date=22 October 2020}}&lt;/ref&gt;

FSB G20 көшбасшыларының халықаралық институционалдық деңгейдегі алғашқы ірі жаңашылдығы болды. [[АҚШ Қаржы министрі]] [[Тимоти Гайтнер]] оны Халықаралық валюта қоры, [[Дүниежүзілік банк]] және [[Дүниежүзілік сауда ұйымы]]мен қатар жаһандық экономикалық басқару архитектурасының «іс жүзіндегі төртінші тірегі» ретінде сипаттады.

Кейбір басқа көпжақты қаржылық институттардан айырмашылығы, FSB-ның халықаралық шартқа негізделген құқықтық базасы мен ресми өкілеттіктері жоқ және оның орнына мүшелері қабылдаған ынтымақтастық туралы бейресми әрі заңдық күші жоқ өзара түсіністік туралы меморандумға сүйенеді.&lt;ref name=&quot;brookings&quot;/&gt;

== Тарихы ==
=== Қаржылық тұрақтылық форумы ===
FSB-ның ізашар ұйымы болған Қаржылық тұрақтылық форумы (FSF) 1999 жылы G7 елдерінің қаржы министрлері мен [[орталық банк]] басқарушылары халықаралық қаржылық тұрақтылықты ілгерілету мақсатында құрған қаржы министрліктері, орталық банкирлер және халықаралық қаржылық ұйымдар тобынан пайда болды.&lt;ref name=&quot;Founding&quot;&gt;{{cite web | title = Genesis of the FSF | url = http://www.fsforum.org/about/genesis_of_the_fsf.html| publisher = Financial Stability Forum| archive-date = 14 June 2008| archive-url = https://web.archive.org/web/20080614141837/http://www.fsforum.org/about/genesis_of_the_fsf.html | access-date = 30 April 2016 }}&lt;/ref&gt; FSF қаржылық институттарды, операцияларды және оқиғаларды қадағалау мен бақылау мәселелері бойынша талқылау мен ынтымақтастыққа жәрдемдесті. FSF-ны штаб-пәтері [[Швейцария]]ның [[Базель]] қаласындағы [[Халықаралық есеп айырысу банкі|Халықаралық есеп айырысулар банкінде]] орналасқан шағын хатшылық басқарды.&lt;ref name=&quot;FSF home&quot;&gt;{{cite web | title = Home/News| publisher = Financial Stability Forum| url = http://www.fsforum.org| archive-date = 12 May 2009 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090512222115/http://www.fsforum.org/ | access-date = 30 April 2016 }}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>r9770lbkvshffe2b3jcpmbh4hjn20h5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632108</id>
      <parentid>3632107</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T04:46:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тарихы */</comment>
      <origin>3632108</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9495" sha1="niykmpstbfkajhn11fxfbw318ew3oxp" xml:space="preserve">{{Ұйым
 |атауы                 = Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес
 |альтернативті         = Financial Stability Board (FSB)
 |background_color      = 
 |атау түсі             = 
 |логотип               = Financial Stability Board logo.svg
 |логотип ені           = 
 |анықтама              = 
 |карта1                = 
 |карта1 ені            = 
 |аңыз1                 = 
 |карта2                = 
 |карта2 ені            = 
 |аңыз2                 = 
 |мүшелік               = 
 |орталық типі          = Штаб-пәтері
 |орталық               = [[Базель]], [[Швейцария]]
 |орналасқан жері       = 
 |шыққан елі            = Швейцария
 |тип                   = [[Швейцария қауымдастығы]]
 |тілдер                = 
 |тіл                   = 
 |басшы мансабы1        = Төраға
 |басшы есімі1          = [[Эндрю Бейли (банкир)|Эндрю Бейли]]
 |басшы мансабы2        = Бас хатшы
 |басшы есімі2          = Джон Шиндлер
 |басшы мансабы3        = 
 |басшы есімі3          = 
 |басшы мансабы4        = 
 |басшы есімі4          = 
 |басшы мансабы5        = 
 |басшы есімі5          = 
 |басшы мансабы6        = 
 |басшы есімі6          = 
 |басшы мансабы7        = 
 |басшы есімі7          = 
 |басшы мансабы8        = 
 |басшы есімі8          = 
 |басшы мансабы9        = 
 |басшы есімі9          = 
 |басшы мансабы10       = 
 |басшы есімі10         = 
 |негізін салушы1       = 
 |құрылу оқиғалары1     = 
 |құрылу мерзімі1       = [[сәуір]] [[2009 жыл|2009]]
 |негізін салушы2       = [[Қаржылық тұрақтылық форумы]]
 |құрылу оқиғалары2     = 
 |құрылу мерзімі2       = 
 |негізін салушы3       = 
 |құрылу оқиғалары3     = 
 |құрылу мерзімі3       = 
 |негізін салушы4       = 
 |құрылу оқиғалары4     = 
 |құрылу мерзімі4       = 
 |негізін салушы5       = 
 |құрылу оқиғалары5     = 
 |құрылу мерзімі5       = 
 |негізін салушы6       = 
 |құрылу оқиғалары6     = 
 |құрылу мерзімі6       = 
 |ыдырау оқиғалары      = 
 |ыдырау уақыты         = 
 |түсініктемелер1       = Байланысты ұйымдар: [[Халықаралық есеп айырысу банкі]], [[Үлкен жиырмалық|G20]]
 |түсініктемелер2       = Қызметкерлер саны: 33 (2017)
 |мекен-жай             = 
 |сайт                  = https://www.fsb.org/
 |ортаққор              = 
}}
'''Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес''' (FSB) — жаһандық қаржы жүйесін қадағалайтын және оған қатысты ұсынымдар әзірлейтін халықаралық ұйым. Ол 2009 жылғы G20-ның Питтсбург саммитінде Қаржылық тұрақтылық форумының (FSF) құқықтық мирасқоры ретінде құрылды. Кеңес құрамына [[G20-ның барлық ірі экономикалары]], FSF мүшелері және [[Еуропалық комиссия]] кіреді. [[Халықаралық есеп айырысу банкі|Халықаралық есеп айырысулар банкі]] орналастыратын әрі қаржыландыратын кеңестің штаб-пәтері Швейцарияның Базель қаласында орналасқан,&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.fsb.org/contact/|title=Contact|date=24 September 2014}}&lt;/ref&gt; әрі ол Швейцария заңнамасына сәйкес коммерциялық емес қауымдастық ретінде құрылған.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fsb.org/about/organisation-and-governance/|title=Organisational Structure and Governance|date=22 October 2020}}&lt;/ref&gt;

FSB G20 көшбасшыларының халықаралық институционалдық деңгейдегі алғашқы ірі жаңашылдығы болды. [[АҚШ Қаржы министрі]] [[Тимоти Гайтнер]] оны Халықаралық валюта қоры, [[Дүниежүзілік банк]] және [[Дүниежүзілік сауда ұйымы]]мен қатар жаһандық экономикалық басқару архитектурасының «іс жүзіндегі төртінші тірегі» ретінде сипаттады.

Кейбір басқа көпжақты қаржылық институттардан айырмашылығы, FSB-ның халықаралық шартқа негізделген құқықтық базасы мен ресми өкілеттіктері жоқ және оның орнына мүшелері қабылдаған ынтымақтастық туралы бейресми әрі заңдық күші жоқ өзара түсіністік туралы меморандумға сүйенеді.&lt;ref name=&quot;brookings&quot;/&gt;

== Тарихы ==
=== Қаржылық тұрақтылық форумы ===
FSB-ның ізашар ұйымы болған Қаржылық тұрақтылық форумы (FSF) 1999 жылы G7 елдерінің қаржы министрлері мен [[орталық банк]] басқарушылары халықаралық қаржылық тұрақтылықты ілгерілету мақсатында құрған қаржы министрліктері, орталық банкирлер және халықаралық қаржылық ұйымдар тобынан пайда болды.&lt;ref name=&quot;Founding&quot;&gt;{{cite web | title = Genesis of the FSF | url = http://www.fsforum.org/about/genesis_of_the_fsf.html| publisher = Financial Stability Forum| archive-date = 14 June 2008| archive-url = https://web.archive.org/web/20080614141837/http://www.fsforum.org/about/genesis_of_the_fsf.html | access-date = 30 April 2016 }}&lt;/ref&gt; FSF қаржылық институттарды, операцияларды және оқиғаларды қадағалау мен бақылау мәселелері бойынша талқылау мен ынтымақтастыққа жәрдемдесті. FSF-ны штаб-пәтері [[Швейцария]]ның [[Базель]] қаласындағы [[Халықаралық есеп айырысу банкі|Халықаралық есеп айырысулар банкінде]] орналасқан шағын хатшылық басқарды.&lt;ref name=&quot;FSF home&quot;&gt;{{cite web | title = Home/News| publisher = Financial Stability Forum| url = http://www.fsforum.org| archive-date = 12 May 2009 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090512222115/http://www.fsforum.org/ | access-date = 30 April 2016 }}&lt;/ref&gt;

FSF мүшелігіне орталық банктері, қаржы министрліктері мен ведомстволары және бағалы қағаздарды реттеуші органдары арқылы қатысқан он шақты мемлекет кірді, олардың қатарында [[Америка Құрама Штаттары]], [[Жапония]], [[Германия]], [[Ұлыбритания]], [[Франция]], [[Италия]], [[Канада]], [[Аустралия]], [[Нидерланд]] және бірнеше басқа да индустрияланған экономикалар, сондай-ақ бірнеше халықаралық экономикалық ұйымдар болды.&lt;ref&gt;{{cite web | title = Who we are | url = http://www.fsforum.org/about/who_we_are.html| publisher = Financial Stability Forum| archive-date = 14 June 2008| archive-url = https://web.archive.org/web/20080614141842/http://www.fsforum.org/about/who_we_are.html| access-date = 30 April 2016 }}&lt;/ref&gt; 2008 жылғы 15 қарашада өткен G20 саммитінде FSF мүшелігін Қытай сияқты дамушы экономикаларды қамтитындай етіп кеңейту туралы келісімге қол жеткізілді. [[2009 жылғы G20 Лондон саммиті]]нде FSF-ның құқықтық мирасқоры ретінде Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңесті (FSB) құру туралы шешім қабылданды, оған бұрын FSF мүшесі болмаған G20 мүшелері енгізілді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Financial Stability Forum decides to broaden its membership |publisher=Financial Stability Forum |date=12 March 2009 |url=http://www.fsforum.org/press/pr_090312b.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20090411064057/http://www.fsforum.org/press/pr_090312b.pdf |archive-date=11 April 2009 |access-date=30 April 2016 |url-status=unfit }}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>niykmpstbfkajhn11fxfbw318ew3oxp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632137</id>
      <parentid>3632108</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T06:20:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3632137</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9519" sha1="nqztozzuqyddecayr2cfi0d8d5gp1sx" xml:space="preserve">{{Ұйым
 |атауы                 = Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес
 |альтернативті         = Financial Stability Board (FSB)
 |background_color      = 
 |атау түсі             = 
 |логотип               = Financial Stability Board logo.svg
 |логотип ені           = 
 |анықтама              = 
 |карта1                = 
 |карта1 ені            = 
 |аңыз1                 = 
 |карта2                = 
 |карта2 ені            = 
 |аңыз2                 = 
 |мүшелік               = 
 |орталық типі          = Штаб-пәтері
 |орталық               = [[Базель]], [[Швейцария]]
 |орналасқан жері       = 
 |шыққан елі            = Швейцария
 |тип                   = [[Швейцария қауымдастығы]]
 |тілдер                = 
 |тіл                   = 
 |басшы мансабы1        = Төраға
 |басшы есімі1          = [[Эндрю Бейли (банкир)|Эндрю Бейли]]
 |басшы мансабы2        = Бас хатшы
 |басшы есімі2          = Джон Шиндлер
 |басшы мансабы3        = 
 |басшы есімі3          = 
 |басшы мансабы4        = 
 |басшы есімі4          = 
 |басшы мансабы5        = 
 |басшы есімі5          = 
 |басшы мансабы6        = 
 |басшы есімі6          = 
 |басшы мансабы7        = 
 |басшы есімі7          = 
 |басшы мансабы8        = 
 |басшы есімі8          = 
 |басшы мансабы9        = 
 |басшы есімі9          = 
 |басшы мансабы10       = 
 |басшы есімі10         = 
 |негізін салушы1       = 
 |құрылу оқиғалары1     = 
 |құрылу мерзімі1       = [[сәуір]] [[2009 жыл|2009]]
 |негізін салушы2       = [[Қаржылық тұрақтылық форумы]]
 |құрылу оқиғалары2     = 
 |құрылу мерзімі2       = 
 |негізін салушы3       = 
 |құрылу оқиғалары3     = 
 |құрылу мерзімі3       = 
 |негізін салушы4       = 
 |құрылу оқиғалары4     = 
 |құрылу мерзімі4       = 
 |негізін салушы5       = 
 |құрылу оқиғалары5     = 
 |құрылу мерзімі5       = 
 |негізін салушы6       = 
 |құрылу оқиғалары6     = 
 |құрылу мерзімі6       = 
 |ыдырау оқиғалары      = 
 |ыдырау уақыты         = 
 |түсініктемелер1       = Байланысты ұйымдар: [[Халықаралық есеп айырысу банкі]], [[Үлкен жиырмалық|G20]]
 |түсініктемелер2       = Қызметкерлер саны: 33 (2017)
 |мекен-жай             = 
 |сайт                  = https://www.fsb.org/
 |ортаққор              = 
}}
'''Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес''' (FSB) — жаһандық қаржы жүйесін қадағалайтын және оған қатысты ұсынымдар әзірлейтін халықаралық ұйым. Ол 2009 жылғы G20-ның Питтсбург саммитінде Қаржылық тұрақтылық форумының (FSF) құқықтық мирасқоры ретінде құрылды. Кеңес құрамына [[G20-ның барлық ірі экономикалары]], FSF мүшелері және [[Еуропалық комиссия]] кіреді. [[Халықаралық есеп айырысу банкі|Халықаралық есеп айырысулар банкі]] орналастыратын әрі қаржыландыратын кеңестің штаб-пәтері Швейцарияның Базель қаласында орналасқан,&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.fsb.org/contact/|title=Contact|date=24 September 2014}}&lt;/ref&gt; әрі ол Швейцария заңнамасына сәйкес коммерциялық емес қауымдастық ретінде құрылған.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fsb.org/about/organisation-and-governance/|title=Organisational Structure and Governance|date=22 October 2020}}&lt;/ref&gt;

FSB G20 көшбасшыларының халықаралық институционалдық деңгейдегі алғашқы ірі жаңашылдығы болды. [[АҚШ Қаржы министрі]] [[Тимоти Гайтнер]] оны Халықаралық валюта қоры, [[Дүниежүзілік банк]] және [[Дүниежүзілік сауда ұйымы]]мен қатар жаһандық экономикалық басқару архитектурасының «іс жүзіндегі төртінші тірегі» ретінде сипаттады.

Кейбір басқа көпжақты қаржылық институттардан айырмашылығы, FSB-ның халықаралық шартқа негізделген құқықтық базасы мен ресми өкілеттіктері жоқ және оның орнына мүшелері қабылдаған ынтымақтастық туралы бейресми әрі заңдық күші жоқ өзара түсіністік туралы меморандумға сүйенеді.&lt;ref name=&quot;brookings&quot;/&gt;

== Тарихы ==
=== Қаржылық тұрақтылық форумы ===
FSB-ның ізашар ұйымы болған Қаржылық тұрақтылық форумы (FSF) 1999 жылы G7 елдерінің қаржы министрлері мен [[орталық банк]] басқарушылары халықаралық қаржылық тұрақтылықты ілгерілету мақсатында құрған қаржы министрліктері, орталық банкирлер және халықаралық қаржылық ұйымдар тобынан пайда болды.&lt;ref name=&quot;Founding&quot;&gt;{{cite web | title = Genesis of the FSF | url = http://www.fsforum.org/about/genesis_of_the_fsf.html| publisher = Financial Stability Forum| archive-date = 14 June 2008| archive-url = https://web.archive.org/web/20080614141837/http://www.fsforum.org/about/genesis_of_the_fsf.html | access-date = 30 April 2016 }}&lt;/ref&gt; FSF қаржылық институттарды, операцияларды және оқиғаларды қадағалау мен бақылау мәселелері бойынша талқылау мен ынтымақтастыққа жәрдемдесті. FSF-ны штаб-пәтері [[Швейцария]]ның [[Базель]] қаласындағы [[Халықаралық есеп айырысу банкі|Халықаралық есеп айырысулар банкінде]] орналасқан шағын хатшылық басқарды.&lt;ref name=&quot;FSF home&quot;&gt;{{cite web | title = Home/News| publisher = Financial Stability Forum| url = http://www.fsforum.org| archive-date = 12 May 2009 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090512222115/http://www.fsforum.org/ | access-date = 30 April 2016 }}&lt;/ref&gt;

FSF мүшелігіне орталық банктері, қаржы министрліктері мен ведомстволары және бағалы қағаздарды реттеуші органдары арқылы қатысқан он шақты мемлекет кірді, олардың қатарында [[Америка Құрама Штаттары]], [[Жапония]], [[Германия]], [[Ұлыбритания]], [[Франция]], [[Италия]], [[Канада]], [[Аустралия]], [[Нидерланд]] және бірнеше басқа да индустрияланған экономикалар, сондай-ақ бірнеше халықаралық экономикалық ұйымдар болды.&lt;ref&gt;{{cite web | title = Who we are | url = http://www.fsforum.org/about/who_we_are.html| publisher = Financial Stability Forum| archive-date = 14 June 2008| archive-url = https://web.archive.org/web/20080614141842/http://www.fsforum.org/about/who_we_are.html| access-date = 30 April 2016 }}&lt;/ref&gt; 2008 жылғы 15 қарашада өткен G20 саммитінде FSF мүшелігін Қытай сияқты дамушы экономикаларды қамтитындай етіп кеңейту туралы келісімге қол жеткізілді. [[2009 жылғы G20 Лондон саммиті]]нде FSF-ның құқықтық мирасқоры ретінде Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңесті (FSB) құру туралы шешім қабылданды, оған бұрын FSF мүшесі болмаған G20 мүшелері енгізілді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Financial Stability Forum decides to broaden its membership |publisher=Financial Stability Forum |date=12 March 2009 |url=http://www.fsforum.org/press/pr_090312b.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20090411064057/http://www.fsforum.org/press/pr_090312b.pdf |archive-date=11 April 2009 |access-date=30 April 2016 |url-status=unfit }}&lt;/ref&gt;

=== Құрылуы ===

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>nqztozzuqyddecayr2cfi0d8d5gp1sx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632139</id>
      <parentid>3632137</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T06:32:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Құрылуы */</comment>
      <origin>3632139</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12157" sha1="7l2ddux46agc7dcddba8si4v0mkaswe" xml:space="preserve">{{Ұйым
 |атауы                 = Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес
 |альтернативті         = Financial Stability Board (FSB)
 |background_color      = 
 |атау түсі             = 
 |логотип               = Financial Stability Board logo.svg
 |логотип ені           = 
 |анықтама              = 
 |карта1                = 
 |карта1 ені            = 
 |аңыз1                 = 
 |карта2                = 
 |карта2 ені            = 
 |аңыз2                 = 
 |мүшелік               = 
 |орталық типі          = Штаб-пәтері
 |орталық               = [[Базель]], [[Швейцария]]
 |орналасқан жері       = 
 |шыққан елі            = Швейцария
 |тип                   = [[Швейцария қауымдастығы]]
 |тілдер                = 
 |тіл                   = 
 |басшы мансабы1        = Төраға
 |басшы есімі1          = [[Эндрю Бейли (банкир)|Эндрю Бейли]]
 |басшы мансабы2        = Бас хатшы
 |басшы есімі2          = Джон Шиндлер
 |басшы мансабы3        = 
 |басшы есімі3          = 
 |басшы мансабы4        = 
 |басшы есімі4          = 
 |басшы мансабы5        = 
 |басшы есімі5          = 
 |басшы мансабы6        = 
 |басшы есімі6          = 
 |басшы мансабы7        = 
 |басшы есімі7          = 
 |басшы мансабы8        = 
 |басшы есімі8          = 
 |басшы мансабы9        = 
 |басшы есімі9          = 
 |басшы мансабы10       = 
 |басшы есімі10         = 
 |негізін салушы1       = 
 |құрылу оқиғалары1     = 
 |құрылу мерзімі1       = [[сәуір]] [[2009 жыл|2009]]
 |негізін салушы2       = [[Қаржылық тұрақтылық форумы]]
 |құрылу оқиғалары2     = 
 |құрылу мерзімі2       = 
 |негізін салушы3       = 
 |құрылу оқиғалары3     = 
 |құрылу мерзімі3       = 
 |негізін салушы4       = 
 |құрылу оқиғалары4     = 
 |құрылу мерзімі4       = 
 |негізін салушы5       = 
 |құрылу оқиғалары5     = 
 |құрылу мерзімі5       = 
 |негізін салушы6       = 
 |құрылу оқиғалары6     = 
 |құрылу мерзімі6       = 
 |ыдырау оқиғалары      = 
 |ыдырау уақыты         = 
 |түсініктемелер1       = Байланысты ұйымдар: [[Халықаралық есеп айырысу банкі]], [[Үлкен жиырмалық|G20]]
 |түсініктемелер2       = Қызметкерлер саны: 33 (2017)
 |мекен-жай             = 
 |сайт                  = https://www.fsb.org/
 |ортаққор              = 
}}
'''Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес''' (FSB) — жаһандық қаржы жүйесін қадағалайтын және оған қатысты ұсынымдар әзірлейтін халықаралық ұйым. Ол 2009 жылғы G20-ның Питтсбург саммитінде Қаржылық тұрақтылық форумының (FSF) құқықтық мирасқоры ретінде құрылды. Кеңес құрамына [[G20-ның барлық ірі экономикалары]], FSF мүшелері және [[Еуропалық комиссия]] кіреді. [[Халықаралық есеп айырысу банкі|Халықаралық есеп айырысулар банкі]] орналастыратын әрі қаржыландыратын кеңестің штаб-пәтері Швейцарияның Базель қаласында орналасқан,&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.fsb.org/contact/|title=Contact|date=24 September 2014}}&lt;/ref&gt; әрі ол Швейцария заңнамасына сәйкес коммерциялық емес қауымдастық ретінде құрылған.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fsb.org/about/organisation-and-governance/|title=Organisational Structure and Governance|date=22 October 2020}}&lt;/ref&gt;

FSB G20 көшбасшыларының халықаралық институционалдық деңгейдегі алғашқы ірі жаңашылдығы болды. [[АҚШ Қаржы министрі]] [[Тимоти Гайтнер]] оны Халықаралық валюта қоры, [[Дүниежүзілік банк]] және [[Дүниежүзілік сауда ұйымы]]мен қатар жаһандық экономикалық басқару архитектурасының «іс жүзіндегі төртінші тірегі» ретінде сипаттады.

Кейбір басқа көпжақты қаржылық институттардан айырмашылығы, FSB-ның халықаралық шартқа негізделген құқықтық базасы мен ресми өкілеттіктері жоқ және оның орнына мүшелері қабылдаған ынтымақтастық туралы бейресми әрі заңдық күші жоқ өзара түсіністік туралы меморандумға сүйенеді.&lt;ref name=&quot;brookings&quot;/&gt;

== Тарихы ==
=== Қаржылық тұрақтылық форумы ===
FSB-ның ізашар ұйымы болған Қаржылық тұрақтылық форумы (FSF) 1999 жылы G7 елдерінің қаржы министрлері мен [[орталық банк]] басқарушылары халықаралық қаржылық тұрақтылықты ілгерілету мақсатында құрған қаржы министрліктері, орталық банкирлер және халықаралық қаржылық ұйымдар тобынан пайда болды.&lt;ref name=&quot;Founding&quot;&gt;{{cite web | title = Genesis of the FSF | url = http://www.fsforum.org/about/genesis_of_the_fsf.html| publisher = Financial Stability Forum| archive-date = 14 June 2008| archive-url = https://web.archive.org/web/20080614141837/http://www.fsforum.org/about/genesis_of_the_fsf.html | access-date = 30 April 2016 }}&lt;/ref&gt; FSF қаржылық институттарды, операцияларды және оқиғаларды қадағалау мен бақылау мәселелері бойынша талқылау мен ынтымақтастыққа жәрдемдесті. FSF-ны штаб-пәтері [[Швейцария]]ның [[Базель]] қаласындағы [[Халықаралық есеп айырысу банкі|Халықаралық есеп айырысулар банкінде]] орналасқан шағын хатшылық басқарды.&lt;ref name=&quot;FSF home&quot;&gt;{{cite web | title = Home/News| publisher = Financial Stability Forum| url = http://www.fsforum.org| archive-date = 12 May 2009 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090512222115/http://www.fsforum.org/ | access-date = 30 April 2016 }}&lt;/ref&gt;

FSF мүшелігіне орталық банктері, қаржы министрліктері мен ведомстволары және бағалы қағаздарды реттеуші органдары арқылы қатысқан он шақты мемлекет кірді, олардың қатарында [[Америка Құрама Штаттары]], [[Жапония]], [[Германия]], [[Ұлыбритания]], [[Франция]], [[Италия]], [[Канада]], [[Аустралия]], [[Нидерланд]] және бірнеше басқа да индустрияланған экономикалар, сондай-ақ бірнеше халықаралық экономикалық ұйымдар болды.&lt;ref&gt;{{cite web | title = Who we are | url = http://www.fsforum.org/about/who_we_are.html| publisher = Financial Stability Forum| archive-date = 14 June 2008| archive-url = https://web.archive.org/web/20080614141842/http://www.fsforum.org/about/who_we_are.html| access-date = 30 April 2016 }}&lt;/ref&gt; 2008 жылғы 15 қарашада өткен G20 саммитінде FSF мүшелігін Қытай сияқты дамушы экономикаларды қамтитындай етіп кеңейту туралы келісімге қол жеткізілді. [[2009 жылғы G20 Лондон саммиті]]нде FSF-ның құқықтық мирасқоры ретінде Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңесті (FSB) құру туралы шешім қабылданды, оған бұрын FSF мүшесі болмаған G20 мүшелері енгізілді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Financial Stability Forum decides to broaden its membership |publisher=Financial Stability Forum |date=12 March 2009 |url=http://www.fsforum.org/press/pr_090312b.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20090411064057/http://www.fsforum.org/press/pr_090312b.pdf |archive-date=11 April 2009 |access-date=30 April 2016 |url-status=unfit }}&lt;/ref&gt;

=== Құрылуы ===
Қаржылық тұрақтылық форумы 2008 жылғы 28–29 наурызда [[Халықаралық есеп айырысу банкі|Халықаралық есеп айырысулар банкімен]] байланысты [[Рим]]де кездесті. Мүшелер қаржы нарықтарындағы өзекті мәселелерді және оларды алдағы уақытта шешуге арналған түрлі саясаттық нұсқаларды талқылады.&lt;ref name=&quot;BIS 0308&quot;&gt;{{cite web|url= http://www.bis.org/press/p080329.htm |title=Press release: Financial Stability Forum meets in Rome|date=29 March 2008}}&lt;/ref&gt; Осы кездесуде FSF 2008 жылғы сәуірде G7 елдерінің қаржы министрлері мен орталық банк басқарушыларына ұсынылатын баяндаманы талқылады. Баяндамада қаржы нарықтарындағы сол кездегі күйзелістің негізгі әлсіз тұстары айқындалып, нарықтар мен институттардың орнықтылығын арттыруға бағытталған ұсынымдар берілді. FSF сондай-ақ [[Халықаралық валюта қоры]] мен [[Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымы]]ның егеменді әл-ауқат қорларына қатысты жүргізіп жатқан жұмыстарын талқылады. Халықаралық валюта қоры егеменді әл-ауқат қорларымен ерікті үздік тәжірибе қағидаттарының жиынтығын әзірлеу мақсатында тығыз жұмыс істеді және олардың корпоративтік басқаруына, институционалдық құрылымына және ашықтығына назар аударды.&lt;ref name=&quot;BIS 0308&quot;/&gt; 2008 жылғы 12 сәуірде FSF өзінің ұсынымдары баяндалған есепті G7 елдерінің қаржы министрлеріне ұсынды.&lt;ref name=&quot;FSFReport&quot;&gt;{{cite book|title=Report of the Financial Stability Forum on Enhancing Market and Institutional Resilience|date=7 April 2008|publisher=Financial Stability Forum|url=http://www.fsb.org/wp-content/uploads/r_0804.pdf}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bis.org/press/p080412.htm|title=Press release: Financial Stability Forum Recommends Actions to Enhance Market and Institutional Resilience|date=12 April 2008}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>7l2ddux46agc7dcddba8si4v0mkaswe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632140</id>
      <parentid>3632139</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T06:33:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Құрылуы */</comment>
      <origin>3632140</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12735" sha1="m8k8l9z1kjxaz9bhq6lgxwdqo5hf0td" xml:space="preserve">{{Ұйым
 |атауы                 = Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес
 |альтернативті         = Financial Stability Board (FSB)
 |background_color      = 
 |атау түсі             = 
 |логотип               = Financial Stability Board logo.svg
 |логотип ені           = 
 |анықтама              = 
 |карта1                = 
 |карта1 ені            = 
 |аңыз1                 = 
 |карта2                = 
 |карта2 ені            = 
 |аңыз2                 = 
 |мүшелік               = 
 |орталық типі          = Штаб-пәтері
 |орталық               = [[Базель]], [[Швейцария]]
 |орналасқан жері       = 
 |шыққан елі            = Швейцария
 |тип                   = [[Швейцария қауымдастығы]]
 |тілдер                = 
 |тіл                   = 
 |басшы мансабы1        = Төраға
 |басшы есімі1          = [[Эндрю Бейли (банкир)|Эндрю Бейли]]
 |басшы мансабы2        = Бас хатшы
 |басшы есімі2          = Джон Шиндлер
 |басшы мансабы3        = 
 |басшы есімі3          = 
 |басшы мансабы4        = 
 |басшы есімі4          = 
 |басшы мансабы5        = 
 |басшы есімі5          = 
 |басшы мансабы6        = 
 |басшы есімі6          = 
 |басшы мансабы7        = 
 |басшы есімі7          = 
 |басшы мансабы8        = 
 |басшы есімі8          = 
 |басшы мансабы9        = 
 |басшы есімі9          = 
 |басшы мансабы10       = 
 |басшы есімі10         = 
 |негізін салушы1       = 
 |құрылу оқиғалары1     = 
 |құрылу мерзімі1       = [[сәуір]] [[2009 жыл|2009]]
 |негізін салушы2       = [[Қаржылық тұрақтылық форумы]]
 |құрылу оқиғалары2     = 
 |құрылу мерзімі2       = 
 |негізін салушы3       = 
 |құрылу оқиғалары3     = 
 |құрылу мерзімі3       = 
 |негізін салушы4       = 
 |құрылу оқиғалары4     = 
 |құрылу мерзімі4       = 
 |негізін салушы5       = 
 |құрылу оқиғалары5     = 
 |құрылу мерзімі5       = 
 |негізін салушы6       = 
 |құрылу оқиғалары6     = 
 |құрылу мерзімі6       = 
 |ыдырау оқиғалары      = 
 |ыдырау уақыты         = 
 |түсініктемелер1       = Байланысты ұйымдар: [[Халықаралық есеп айырысу банкі]], [[Үлкен жиырмалық|G20]]
 |түсініктемелер2       = Қызметкерлер саны: 33 (2017)
 |мекен-жай             = 
 |сайт                  = https://www.fsb.org/
 |ортаққор              = 
}}
'''Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес''' (FSB) — жаһандық қаржы жүйесін қадағалайтын және оған қатысты ұсынымдар әзірлейтін халықаралық ұйым. Ол 2009 жылғы G20-ның Питтсбург саммитінде Қаржылық тұрақтылық форумының (FSF) құқықтық мирасқоры ретінде құрылды. Кеңес құрамына [[G20-ның барлық ірі экономикалары]], FSF мүшелері және [[Еуропалық комиссия]] кіреді. [[Халықаралық есеп айырысу банкі|Халықаралық есеп айырысулар банкі]] орналастыратын әрі қаржыландыратын кеңестің штаб-пәтері Швейцарияның Базель қаласында орналасқан,&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.fsb.org/contact/|title=Contact|date=24 September 2014}}&lt;/ref&gt; әрі ол Швейцария заңнамасына сәйкес коммерциялық емес қауымдастық ретінде құрылған.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fsb.org/about/organisation-and-governance/|title=Organisational Structure and Governance|date=22 October 2020}}&lt;/ref&gt;

FSB G20 көшбасшыларының халықаралық институционалдық деңгейдегі алғашқы ірі жаңашылдығы болды. [[АҚШ Қаржы министрі]] [[Тимоти Гайтнер]] оны Халықаралық валюта қоры, [[Дүниежүзілік банк]] және [[Дүниежүзілік сауда ұйымы]]мен қатар жаһандық экономикалық басқару архитектурасының «іс жүзіндегі төртінші тірегі» ретінде сипаттады.

Кейбір басқа көпжақты қаржылық институттардан айырмашылығы, FSB-ның халықаралық шартқа негізделген құқықтық базасы мен ресми өкілеттіктері жоқ және оның орнына мүшелері қабылдаған ынтымақтастық туралы бейресми әрі заңдық күші жоқ өзара түсіністік туралы меморандумға сүйенеді.&lt;ref name=&quot;brookings&quot;/&gt;

== Тарихы ==
=== Қаржылық тұрақтылық форумы ===
FSB-ның ізашар ұйымы болған Қаржылық тұрақтылық форумы (FSF) 1999 жылы G7 елдерінің қаржы министрлері мен [[орталық банк]] басқарушылары халықаралық қаржылық тұрақтылықты ілгерілету мақсатында құрған қаржы министрліктері, орталық банкирлер және халықаралық қаржылық ұйымдар тобынан пайда болды.&lt;ref name=&quot;Founding&quot;&gt;{{cite web | title = Genesis of the FSF | url = http://www.fsforum.org/about/genesis_of_the_fsf.html| publisher = Financial Stability Forum| archive-date = 14 June 2008| archive-url = https://web.archive.org/web/20080614141837/http://www.fsforum.org/about/genesis_of_the_fsf.html | access-date = 30 April 2016 }}&lt;/ref&gt; FSF қаржылық институттарды, операцияларды және оқиғаларды қадағалау мен бақылау мәселелері бойынша талқылау мен ынтымақтастыққа жәрдемдесті. FSF-ны штаб-пәтері [[Швейцария]]ның [[Базель]] қаласындағы [[Халықаралық есеп айырысу банкі|Халықаралық есеп айырысулар банкінде]] орналасқан шағын хатшылық басқарды.&lt;ref name=&quot;FSF home&quot;&gt;{{cite web | title = Home/News| publisher = Financial Stability Forum| url = http://www.fsforum.org| archive-date = 12 May 2009 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090512222115/http://www.fsforum.org/ | access-date = 30 April 2016 }}&lt;/ref&gt;

FSF мүшелігіне орталық банктері, қаржы министрліктері мен ведомстволары және бағалы қағаздарды реттеуші органдары арқылы қатысқан он шақты мемлекет кірді, олардың қатарында [[Америка Құрама Штаттары]], [[Жапония]], [[Германия]], [[Ұлыбритания]], [[Франция]], [[Италия]], [[Канада]], [[Аустралия]], [[Нидерланд]] және бірнеше басқа да индустрияланған экономикалар, сондай-ақ бірнеше халықаралық экономикалық ұйымдар болды.&lt;ref&gt;{{cite web | title = Who we are | url = http://www.fsforum.org/about/who_we_are.html| publisher = Financial Stability Forum| archive-date = 14 June 2008| archive-url = https://web.archive.org/web/20080614141842/http://www.fsforum.org/about/who_we_are.html| access-date = 30 April 2016 }}&lt;/ref&gt; 2008 жылғы 15 қарашада өткен G20 саммитінде FSF мүшелігін Қытай сияқты дамушы экономикаларды қамтитындай етіп кеңейту туралы келісімге қол жеткізілді. [[2009 жылғы G20 Лондон саммиті]]нде FSF-ның құқықтық мирасқоры ретінде Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңесті (FSB) құру туралы шешім қабылданды, оған бұрын FSF мүшесі болмаған G20 мүшелері енгізілді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Financial Stability Forum decides to broaden its membership |publisher=Financial Stability Forum |date=12 March 2009 |url=http://www.fsforum.org/press/pr_090312b.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20090411064057/http://www.fsforum.org/press/pr_090312b.pdf |archive-date=11 April 2009 |access-date=30 April 2016 |url-status=unfit }}&lt;/ref&gt;

=== Құрылуы ===
Қаржылық тұрақтылық форумы 2008 жылғы 28–29 наурызда [[Халықаралық есеп айырысу банкі|Халықаралық есеп айырысулар банкімен]] байланысты [[Рим]]де кездесті. Мүшелер қаржы нарықтарындағы өзекті мәселелерді және оларды алдағы уақытта шешуге арналған түрлі саясаттық нұсқаларды талқылады.&lt;ref name=&quot;BIS 0308&quot;&gt;{{cite web|url= http://www.bis.org/press/p080329.htm |title=Press release: Financial Stability Forum meets in Rome|date=29 March 2008}}&lt;/ref&gt; Осы кездесуде FSF 2008 жылғы сәуірде G7 елдерінің қаржы министрлері мен орталық банк басқарушыларына ұсынылатын баяндаманы талқылады. Баяндамада қаржы нарықтарындағы сол кездегі күйзелістің негізгі әлсіз тұстары айқындалып, нарықтар мен институттардың орнықтылығын арттыруға бағытталған ұсынымдар берілді. FSF сондай-ақ [[Халықаралық валюта қоры]] мен [[Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымы]]ның егеменді әл-ауқат қорларына қатысты жүргізіп жатқан жұмыстарын талқылады. Халықаралық валюта қоры егеменді әл-ауқат қорларымен ерікті үздік тәжірибе қағидаттарының жиынтығын әзірлеу мақсатында тығыз жұмыс істеді және олардың корпоративтік басқаруына, институционалдық құрылымына және ашықтығына назар аударды.&lt;ref name=&quot;BIS 0308&quot;/&gt; 2008 жылғы 12 сәуірде FSF өзінің ұсынымдары баяндалған есепті G7 елдерінің қаржы министрлеріне ұсынды:&lt;ref name=&quot;FSFReport&quot;&gt;{{cite book|title=Report of the Financial Stability Forum on Enhancing Market and Institutional Resilience|date=7 April 2008|publisher=Financial Stability Forum|url=http://www.fsb.org/wp-content/uploads/r_0804.pdf}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bis.org/press/p080412.htm|title=Press release: Financial Stability Forum Recommends Actions to Enhance Market and Institutional Resilience|date=12 April 2008}}&lt;/ref&gt;
* Капиталды, өтімділікті және тәуекелдерді басқаруды пруденциялық қадағалауды күшейту
* Ашықтық пен бағалауды жақсарту
* Кредиттік рейтингтердің рөлі мен қолданылуын өзгерту
* Билік органдарының тәуекелдерге ден қою қабілетін күшейту
* Қаржы жүйесіндегі күйзелістерге ден қоюдың орнықты тетіктерін қалыптастыру

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>m8k8l9z1kjxaz9bhq6lgxwdqo5hf0td</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632143</id>
      <parentid>3632140</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T06:35:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3632143</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12781" sha1="9bozkaugnu3m47k3kdlwkydxmw2tzu8" xml:space="preserve">{{Ұйым
 |атауы                 = Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес
 |альтернативті         = Financial Stability Board (FSB)
 |background_color      = 
 |атау түсі             = 
 |логотип               = Financial Stability Board logo.svg
 |логотип ені           = 
 |анықтама              = 
 |карта1                = 
 |карта1 ені            = 
 |аңыз1                 = 
 |карта2                = 
 |карта2 ені            = 
 |аңыз2                 = 
 |мүшелік               = 
 |орталық типі          = Штаб-пәтері
 |орталық               = [[Базель]], [[Швейцария]]
 |орналасқан жері       = 
 |шыққан елі            = Швейцария
 |тип                   = [[Швейцария қауымдастығы]]
 |тілдер                = 
 |тіл                   = 
 |басшы мансабы1        = Төраға
 |басшы есімі1          = [[Эндрю Бейли (банкир)|Эндрю Бейли]]
 |басшы мансабы2        = Бас хатшы
 |басшы есімі2          = Джон Шиндлер
 |басшы мансабы3        = 
 |басшы есімі3          = 
 |басшы мансабы4        = 
 |басшы есімі4          = 
 |басшы мансабы5        = 
 |басшы есімі5          = 
 |басшы мансабы6        = 
 |басшы есімі6          = 
 |басшы мансабы7        = 
 |басшы есімі7          = 
 |басшы мансабы8        = 
 |басшы есімі8          = 
 |басшы мансабы9        = 
 |басшы есімі9          = 
 |басшы мансабы10       = 
 |басшы есімі10         = 
 |негізін салушы1       = 
 |құрылу оқиғалары1     = 
 |құрылу мерзімі1       = [[сәуір]] [[2009 жыл|2009]]
 |негізін салушы2       = [[Қаржылық тұрақтылық форумы]]
 |құрылу оқиғалары2     = 
 |құрылу мерзімі2       = 
 |негізін салушы3       = 
 |құрылу оқиғалары3     = 
 |құрылу мерзімі3       = 
 |негізін салушы4       = 
 |құрылу оқиғалары4     = 
 |құрылу мерзімі4       = 
 |негізін салушы5       = 
 |құрылу оқиғалары5     = 
 |құрылу мерзімі5       = 
 |негізін салушы6       = 
 |құрылу оқиғалары6     = 
 |құрылу мерзімі6       = 
 |ыдырау оқиғалары      = 
 |ыдырау уақыты         = 
 |түсініктемелер1       = Байланысты ұйымдар: [[Халықаралық есеп айырысу банкі]], [[Үлкен жиырмалық|G20]]
 |түсініктемелер2       = Қызметкерлер саны: 33 (2017)
 |мекен-жай             = 
 |сайт                  = https://www.fsb.org/
 |ортаққор              = 
}}
'''Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес''' (FSB) — жаһандық қаржы жүйесін қадағалайтын және оған қатысты ұсынымдар әзірлейтін халықаралық ұйым. Ол 2009 жылғы G20-ның Питтсбург саммитінде Қаржылық тұрақтылық форумының (FSF) құқықтық мирасқоры ретінде құрылды. Кеңес құрамына [[G20-ның барлық ірі экономикалары]], FSF мүшелері және [[Еуропалық комиссия]] кіреді. [[Халықаралық есеп айырысу банкі|Халықаралық есеп айырысулар банкі]] орналастыратын әрі қаржыландыратын кеңестің штаб-пәтері Швейцарияның Базель қаласында орналасқан,&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.fsb.org/contact/|title=Contact|date=24 September 2014}}&lt;/ref&gt; әрі ол Швейцария заңнамасына сәйкес коммерциялық емес қауымдастық ретінде құрылған.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fsb.org/about/organisation-and-governance/|title=Organisational Structure and Governance|date=22 October 2020}}&lt;/ref&gt;

FSB G20 көшбасшыларының халықаралық институционалдық деңгейдегі алғашқы ірі жаңашылдығы болды. [[АҚШ Қаржы министрі]] [[Тимоти Гайтнер]] оны Халықаралық валюта қоры, [[Дүниежүзілік банк]] және [[Дүниежүзілік сауда ұйымы]]мен қатар жаһандық экономикалық басқару архитектурасының «іс жүзіндегі төртінші тірегі» ретінде сипаттады.

Кейбір басқа көпжақты қаржылық институттардан айырмашылығы, FSB-ның халықаралық шартқа негізделген құқықтық базасы мен ресми өкілеттіктері жоқ және оның орнына мүшелері қабылдаған ынтымақтастық туралы бейресми әрі заңдық күші жоқ өзара түсіністік туралы меморандумға сүйенеді.&lt;ref name=&quot;brookings&quot;/&gt;

== Тарихы ==
=== Қаржылық тұрақтылық форумы ===
FSB-ның ізашар ұйымы болған Қаржылық тұрақтылық форумы (FSF) 1999 жылы G7 елдерінің қаржы министрлері мен [[орталық банк]] басқарушылары халықаралық қаржылық тұрақтылықты ілгерілету мақсатында құрған қаржы министрліктері, орталық банкирлер және халықаралық қаржылық ұйымдар тобынан пайда болды.&lt;ref name=&quot;Founding&quot;&gt;{{cite web | title = Genesis of the FSF | url = http://www.fsforum.org/about/genesis_of_the_fsf.html| publisher = Financial Stability Forum| archive-date = 14 June 2008| archive-url = https://web.archive.org/web/20080614141837/http://www.fsforum.org/about/genesis_of_the_fsf.html | access-date = 30 April 2016 }}&lt;/ref&gt; FSF қаржылық институттарды, операцияларды және оқиғаларды қадағалау мен бақылау мәселелері бойынша талқылау мен ынтымақтастыққа жәрдемдесті. FSF-ны штаб-пәтері [[Швейцария]]ның [[Базель]] қаласындағы [[Халықаралық есеп айырысу банкі|Халықаралық есеп айырысулар банкінде]] орналасқан шағын хатшылық басқарды.&lt;ref name=&quot;FSF home&quot;&gt;{{cite web | title = Home/News| publisher = Financial Stability Forum| url = http://www.fsforum.org| archive-date = 12 May 2009 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090512222115/http://www.fsforum.org/ | access-date = 30 April 2016 }}&lt;/ref&gt;

FSF мүшелігіне орталық банктері, қаржы министрліктері мен ведомстволары және бағалы қағаздарды реттеуші органдары арқылы қатысқан он шақты мемлекет кірді, олардың қатарында [[Америка Құрама Штаттары]], [[Жапония]], [[Германия]], [[Ұлыбритания]], [[Франция]], [[Италия]], [[Канада]], [[Аустралия]], [[Нидерланд]] және бірнеше басқа да индустрияланған экономикалар, сондай-ақ бірнеше халықаралық экономикалық ұйымдар болды.&lt;ref&gt;{{cite web | title = Who we are | url = http://www.fsforum.org/about/who_we_are.html| publisher = Financial Stability Forum| archive-date = 14 June 2008| archive-url = https://web.archive.org/web/20080614141842/http://www.fsforum.org/about/who_we_are.html| access-date = 30 April 2016 }}&lt;/ref&gt; 2008 жылғы 15 қарашада өткен G20 саммитінде FSF мүшелігін Қытай сияқты дамушы экономикаларды қамтитындай етіп кеңейту туралы келісімге қол жеткізілді. [[2009 жылғы G20 Лондон саммиті]]нде FSF-ның құқықтық мирасқоры ретінде Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңесті (FSB) құру туралы шешім қабылданды, оған бұрын FSF мүшесі болмаған G20 мүшелері енгізілді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Financial Stability Forum decides to broaden its membership |publisher=Financial Stability Forum |date=12 March 2009 |url=http://www.fsforum.org/press/pr_090312b.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20090411064057/http://www.fsforum.org/press/pr_090312b.pdf |archive-date=11 April 2009 |access-date=30 April 2016 |url-status=unfit }}&lt;/ref&gt;

=== Құрылуы ===
Қаржылық тұрақтылық форумы 2008 жылғы 28–29 наурызда [[Халықаралық есеп айырысу банкі|Халықаралық есеп айырысулар банкімен]] байланысты [[Рим]]де кездесті. Мүшелер қаржы нарықтарындағы өзекті мәселелерді және оларды алдағы уақытта шешуге арналған түрлі саясаттық нұсқаларды талқылады.&lt;ref name=&quot;BIS 0308&quot;&gt;{{cite web|url= http://www.bis.org/press/p080329.htm |title=Press release: Financial Stability Forum meets in Rome|date=29 March 2008}}&lt;/ref&gt; Осы кездесуде FSF 2008 жылғы сәуірде G7 елдерінің қаржы министрлері мен орталық банк басқарушыларына ұсынылатын баяндаманы талқылады. Баяндамада қаржы нарықтарындағы сол кездегі күйзелістің негізгі әлсіз тұстары айқындалып, нарықтар мен институттардың орнықтылығын арттыруға бағытталған ұсынымдар берілді. FSF сондай-ақ [[Халықаралық валюта қоры]] мен [[Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымы]]ның егеменді әл-ауқат қорларына қатысты жүргізіп жатқан жұмыстарын талқылады. Халықаралық валюта қоры егеменді әл-ауқат қорларымен ерікті үздік тәжірибе қағидаттарының жиынтығын әзірлеу мақсатында тығыз жұмыс істеді және олардың корпоративтік басқаруына, институционалдық құрылымына және ашықтығына назар аударды.&lt;ref name=&quot;BIS 0308&quot;/&gt; 2008 жылғы 12 сәуірде FSF өзінің ұсынымдары баяндалған есепті G7 елдерінің қаржы министрлеріне ұсынды:&lt;ref name=&quot;FSFReport&quot;&gt;{{cite book|title=Report of the Financial Stability Forum on Enhancing Market and Institutional Resilience|date=7 April 2008|publisher=Financial Stability Forum|url=http://www.fsb.org/wp-content/uploads/r_0804.pdf}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bis.org/press/p080412.htm|title=Press release: Financial Stability Forum Recommends Actions to Enhance Market and Institutional Resilience|date=12 April 2008}}&lt;/ref&gt;
* Капиталды, өтімділікті және тәуекелдерді басқаруды пруденциялық қадағалауды күшейту
* Ашықтық пен бағалауды жақсарту
* Кредиттік рейтингтердің рөлі мен қолданылуын өзгерту
* Билік органдарының тәуекелдерге ден қою қабілетін күшейту
* Қаржы жүйесіндегі күйзелістерге ден қоюдың орнықты тетіктерін қалыптастыру

=== 2012 жылғы реформалар ===

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>9bozkaugnu3m47k3kdlwkydxmw2tzu8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632144</id>
      <parentid>3632143</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T06:36:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* 2012 жылғы реформалар */</comment>
      <origin>3632144</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14820" sha1="n0ptexqrbjyinf98k7bvinm9wckj9jn" xml:space="preserve">{{Ұйым
 |атауы                 = Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес
 |альтернативті         = Financial Stability Board (FSB)
 |background_color      = 
 |атау түсі             = 
 |логотип               = Financial Stability Board logo.svg
 |логотип ені           = 
 |анықтама              = 
 |карта1                = 
 |карта1 ені            = 
 |аңыз1                 = 
 |карта2                = 
 |карта2 ені            = 
 |аңыз2                 = 
 |мүшелік               = 
 |орталық типі          = Штаб-пәтері
 |орталық               = [[Базель]], [[Швейцария]]
 |орналасқан жері       = 
 |шыққан елі            = Швейцария
 |тип                   = [[Швейцария қауымдастығы]]
 |тілдер                = 
 |тіл                   = 
 |басшы мансабы1        = Төраға
 |басшы есімі1          = [[Эндрю Бейли (банкир)|Эндрю Бейли]]
 |басшы мансабы2        = Бас хатшы
 |басшы есімі2          = Джон Шиндлер
 |басшы мансабы3        = 
 |басшы есімі3          = 
 |басшы мансабы4        = 
 |басшы есімі4          = 
 |басшы мансабы5        = 
 |басшы есімі5          = 
 |басшы мансабы6        = 
 |басшы есімі6          = 
 |басшы мансабы7        = 
 |басшы есімі7          = 
 |басшы мансабы8        = 
 |басшы есімі8          = 
 |басшы мансабы9        = 
 |басшы есімі9          = 
 |басшы мансабы10       = 
 |басшы есімі10         = 
 |негізін салушы1       = 
 |құрылу оқиғалары1     = 
 |құрылу мерзімі1       = [[сәуір]] [[2009 жыл|2009]]
 |негізін салушы2       = [[Қаржылық тұрақтылық форумы]]
 |құрылу оқиғалары2     = 
 |құрылу мерзімі2       = 
 |негізін салушы3       = 
 |құрылу оқиғалары3     = 
 |құрылу мерзімі3       = 
 |негізін салушы4       = 
 |құрылу оқиғалары4     = 
 |құрылу мерзімі4       = 
 |негізін салушы5       = 
 |құрылу оқиғалары5     = 
 |құрылу мерзімі5       = 
 |негізін салушы6       = 
 |құрылу оқиғалары6     = 
 |құрылу мерзімі6       = 
 |ыдырау оқиғалары      = 
 |ыдырау уақыты         = 
 |түсініктемелер1       = Байланысты ұйымдар: [[Халықаралық есеп айырысу банкі]], [[Үлкен жиырмалық|G20]]
 |түсініктемелер2       = Қызметкерлер саны: 33 (2017)
 |мекен-жай             = 
 |сайт                  = https://www.fsb.org/
 |ортаққор              = 
}}
'''Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес''' (FSB) — жаһандық қаржы жүйесін қадағалайтын және оған қатысты ұсынымдар әзірлейтін халықаралық ұйым. Ол 2009 жылғы G20-ның Питтсбург саммитінде Қаржылық тұрақтылық форумының (FSF) құқықтық мирасқоры ретінде құрылды. Кеңес құрамына [[G20-ның барлық ірі экономикалары]], FSF мүшелері және [[Еуропалық комиссия]] кіреді. [[Халықаралық есеп айырысу банкі|Халықаралық есеп айырысулар банкі]] орналастыратын әрі қаржыландыратын кеңестің штаб-пәтері Швейцарияның Базель қаласында орналасқан,&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.fsb.org/contact/|title=Contact|date=24 September 2014}}&lt;/ref&gt; әрі ол Швейцария заңнамасына сәйкес коммерциялық емес қауымдастық ретінде құрылған.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fsb.org/about/organisation-and-governance/|title=Organisational Structure and Governance|date=22 October 2020}}&lt;/ref&gt;

FSB G20 көшбасшыларының халықаралық институционалдық деңгейдегі алғашқы ірі жаңашылдығы болды. [[АҚШ Қаржы министрі]] [[Тимоти Гайтнер]] оны Халықаралық валюта қоры, [[Дүниежүзілік банк]] және [[Дүниежүзілік сауда ұйымы]]мен қатар жаһандық экономикалық басқару архитектурасының «іс жүзіндегі төртінші тірегі» ретінде сипаттады.

Кейбір басқа көпжақты қаржылық институттардан айырмашылығы, FSB-ның халықаралық шартқа негізделген құқықтық базасы мен ресми өкілеттіктері жоқ және оның орнына мүшелері қабылдаған ынтымақтастық туралы бейресми әрі заңдық күші жоқ өзара түсіністік туралы меморандумға сүйенеді.&lt;ref name=&quot;brookings&quot;/&gt;

== Тарихы ==
=== Қаржылық тұрақтылық форумы ===
FSB-ның ізашар ұйымы болған Қаржылық тұрақтылық форумы (FSF) 1999 жылы G7 елдерінің қаржы министрлері мен [[орталық банк]] басқарушылары халықаралық қаржылық тұрақтылықты ілгерілету мақсатында құрған қаржы министрліктері, орталық банкирлер және халықаралық қаржылық ұйымдар тобынан пайда болды.&lt;ref name=&quot;Founding&quot;&gt;{{cite web | title = Genesis of the FSF | url = http://www.fsforum.org/about/genesis_of_the_fsf.html| publisher = Financial Stability Forum| archive-date = 14 June 2008| archive-url = https://web.archive.org/web/20080614141837/http://www.fsforum.org/about/genesis_of_the_fsf.html | access-date = 30 April 2016 }}&lt;/ref&gt; FSF қаржылық институттарды, операцияларды және оқиғаларды қадағалау мен бақылау мәселелері бойынша талқылау мен ынтымақтастыққа жәрдемдесті. FSF-ны штаб-пәтері [[Швейцария]]ның [[Базель]] қаласындағы [[Халықаралық есеп айырысу банкі|Халықаралық есеп айырысулар банкінде]] орналасқан шағын хатшылық басқарды.&lt;ref name=&quot;FSF home&quot;&gt;{{cite web | title = Home/News| publisher = Financial Stability Forum| url = http://www.fsforum.org| archive-date = 12 May 2009 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090512222115/http://www.fsforum.org/ | access-date = 30 April 2016 }}&lt;/ref&gt;

FSF мүшелігіне орталық банктері, қаржы министрліктері мен ведомстволары және бағалы қағаздарды реттеуші органдары арқылы қатысқан он шақты мемлекет кірді, олардың қатарында [[Америка Құрама Штаттары]], [[Жапония]], [[Германия]], [[Ұлыбритания]], [[Франция]], [[Италия]], [[Канада]], [[Аустралия]], [[Нидерланд]] және бірнеше басқа да индустрияланған экономикалар, сондай-ақ бірнеше халықаралық экономикалық ұйымдар болды.&lt;ref&gt;{{cite web | title = Who we are | url = http://www.fsforum.org/about/who_we_are.html| publisher = Financial Stability Forum| archive-date = 14 June 2008| archive-url = https://web.archive.org/web/20080614141842/http://www.fsforum.org/about/who_we_are.html| access-date = 30 April 2016 }}&lt;/ref&gt; 2008 жылғы 15 қарашада өткен G20 саммитінде FSF мүшелігін Қытай сияқты дамушы экономикаларды қамтитындай етіп кеңейту туралы келісімге қол жеткізілді. [[2009 жылғы G20 Лондон саммиті]]нде FSF-ның құқықтық мирасқоры ретінде Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңесті (FSB) құру туралы шешім қабылданды, оған бұрын FSF мүшесі болмаған G20 мүшелері енгізілді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Financial Stability Forum decides to broaden its membership |publisher=Financial Stability Forum |date=12 March 2009 |url=http://www.fsforum.org/press/pr_090312b.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20090411064057/http://www.fsforum.org/press/pr_090312b.pdf |archive-date=11 April 2009 |access-date=30 April 2016 |url-status=unfit }}&lt;/ref&gt;

=== Құрылуы ===
Қаржылық тұрақтылық форумы 2008 жылғы 28–29 наурызда [[Халықаралық есеп айырысу банкі|Халықаралық есеп айырысулар банкімен]] байланысты [[Рим]]де кездесті. Мүшелер қаржы нарықтарындағы өзекті мәселелерді және оларды алдағы уақытта шешуге арналған түрлі саясаттық нұсқаларды талқылады.&lt;ref name=&quot;BIS 0308&quot;&gt;{{cite web|url= http://www.bis.org/press/p080329.htm |title=Press release: Financial Stability Forum meets in Rome|date=29 March 2008}}&lt;/ref&gt; Осы кездесуде FSF 2008 жылғы сәуірде G7 елдерінің қаржы министрлері мен орталық банк басқарушыларына ұсынылатын баяндаманы талқылады. Баяндамада қаржы нарықтарындағы сол кездегі күйзелістің негізгі әлсіз тұстары айқындалып, нарықтар мен институттардың орнықтылығын арттыруға бағытталған ұсынымдар берілді. FSF сондай-ақ [[Халықаралық валюта қоры]] мен [[Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымы]]ның егеменді әл-ауқат қорларына қатысты жүргізіп жатқан жұмыстарын талқылады. Халықаралық валюта қоры егеменді әл-ауқат қорларымен ерікті үздік тәжірибе қағидаттарының жиынтығын әзірлеу мақсатында тығыз жұмыс істеді және олардың корпоративтік басқаруына, институционалдық құрылымына және ашықтығына назар аударды.&lt;ref name=&quot;BIS 0308&quot;/&gt; 2008 жылғы 12 сәуірде FSF өзінің ұсынымдары баяндалған есепті G7 елдерінің қаржы министрлеріне ұсынды:&lt;ref name=&quot;FSFReport&quot;&gt;{{cite book|title=Report of the Financial Stability Forum on Enhancing Market and Institutional Resilience|date=7 April 2008|publisher=Financial Stability Forum|url=http://www.fsb.org/wp-content/uploads/r_0804.pdf}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bis.org/press/p080412.htm|title=Press release: Financial Stability Forum Recommends Actions to Enhance Market and Institutional Resilience|date=12 April 2008}}&lt;/ref&gt;
* Капиталды, өтімділікті және тәуекелдерді басқаруды пруденциялық қадағалауды күшейту
* Ашықтық пен бағалауды жақсарту
* Кредиттік рейтингтердің рөлі мен қолданылуын өзгерту
* Билік органдарының тәуекелдерге ден қою қабілетін күшейту
* Қаржы жүйесіндегі күйзелістерге ден қоюдың орнықты тетіктерін қалыптастыру

=== 2012 жылғы реформалар ===
FSB басқаруы жөніндегі жоғары деңгейлі панель Брукингс институтының қызметкері [[Доменико Ломбарди]] үйлестірген және Connect U.S. Fund қоры қаржыландырған тәуелсіз бастама болды. Оның құрамына Уганданың бұрынғы қаржы министрі әрі Уганда Орталық банкінің басқарушысы [[Эзра Сурума]], Қырғызстанның бұрынғы премьер-министрі [[Жоомарт Оторбаев]], Колумбияның бұрынғы қаржы министрі [[Хосе Антонио Окампо]] және Францияның Экономикалық талдау кеңесінің бұрынғы мүшесі [[Жак Мистраль]] кірген жоғары деңгейдегі сарапшылар панелі жиналды.&lt;ref name=&quot;newrules&quot;&gt;{{cite web|title=What We Do: High-Level Panel on the Governance of the Financial Stability Board|url=http://www.new-rules.org/what-we-do/fsb-unlocking-the-black-box/hlp-on-fsb-governance|website=New Rules for Global Finance|access-date=11 February 2018}}&lt;/ref&gt; Ломбарди панельдің қорытынды есебін 2011 жылғы қыркүйекте Брукингс институтының ''Issue Paper'' басылымы ретінде жариялап, онда FSB басқаруының оның ықпалының артуымен бірдей қарқынмен дамымағаны туралы қорытынды жасады. Есепте бірнеше ұсыным берілді:&lt;ref name=&quot;brookings&quot;&gt;{{cite book|author1=Domenico Lombardi|author-link1=Domenico Lombardi|title=The Governance of the Financial Stability Board|date=September 2011|publisher=Brookings Institution|location=Washington, DC|url=https://www.brookings.edu/wp-content/uploads/2016/06/FSB_Issues_Paper_Lombardi.pdf|access-date=11 February 2018}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>n0ptexqrbjyinf98k7bvinm9wckj9jn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632152</id>
      <parentid>3632144</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T07:01:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* 2012 жылғы реформалар */</comment>
      <origin>3632152</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16522" sha1="9bavl4r76qzm5br2ym07hv1rk6jm5re" xml:space="preserve">{{Ұйым
 |атауы                 = Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес
 |альтернативті         = Financial Stability Board (FSB)
 |background_color      = 
 |атау түсі             = 
 |логотип               = Financial Stability Board logo.svg
 |логотип ені           = 
 |анықтама              = 
 |карта1                = 
 |карта1 ені            = 
 |аңыз1                 = 
 |карта2                = 
 |карта2 ені            = 
 |аңыз2                 = 
 |мүшелік               = 
 |орталық типі          = Штаб-пәтері
 |орталық               = [[Базель]], [[Швейцария]]
 |орналасқан жері       = 
 |шыққан елі            = Швейцария
 |тип                   = [[Швейцария қауымдастығы]]
 |тілдер                = 
 |тіл                   = 
 |басшы мансабы1        = Төраға
 |басшы есімі1          = [[Эндрю Бейли (банкир)|Эндрю Бейли]]
 |басшы мансабы2        = Бас хатшы
 |басшы есімі2          = Джон Шиндлер
 |басшы мансабы3        = 
 |басшы есімі3          = 
 |басшы мансабы4        = 
 |басшы есімі4          = 
 |басшы мансабы5        = 
 |басшы есімі5          = 
 |басшы мансабы6        = 
 |басшы есімі6          = 
 |басшы мансабы7        = 
 |басшы есімі7          = 
 |басшы мансабы8        = 
 |басшы есімі8          = 
 |басшы мансабы9        = 
 |басшы есімі9          = 
 |басшы мансабы10       = 
 |басшы есімі10         = 
 |негізін салушы1       = 
 |құрылу оқиғалары1     = 
 |құрылу мерзімі1       = [[сәуір]] [[2009 жыл|2009]]
 |негізін салушы2       = [[Қаржылық тұрақтылық форумы]]
 |құрылу оқиғалары2     = 
 |құрылу мерзімі2       = 
 |негізін салушы3       = 
 |құрылу оқиғалары3     = 
 |құрылу мерзімі3       = 
 |негізін салушы4       = 
 |құрылу оқиғалары4     = 
 |құрылу мерзімі4       = 
 |негізін салушы5       = 
 |құрылу оқиғалары5     = 
 |құрылу мерзімі5       = 
 |негізін салушы6       = 
 |құрылу оқиғалары6     = 
 |құрылу мерзімі6       = 
 |ыдырау оқиғалары      = 
 |ыдырау уақыты         = 
 |түсініктемелер1       = Байланысты ұйымдар: [[Халықаралық есеп айырысу банкі]], [[Үлкен жиырмалық|G20]]
 |түсініктемелер2       = Қызметкерлер саны: 33 (2017)
 |мекен-жай             = 
 |сайт                  = https://www.fsb.org/
 |ортаққор              = 
}}
'''Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес''' (FSB) — жаһандық қаржы жүйесін қадағалайтын және оған қатысты ұсынымдар әзірлейтін халықаралық ұйым. Ол 2009 жылғы G20-ның Питтсбург саммитінде Қаржылық тұрақтылық форумының (FSF) құқықтық мирасқоры ретінде құрылды. Кеңес құрамына [[G20-ның барлық ірі экономикалары]], FSF мүшелері және [[Еуропалық комиссия]] кіреді. [[Халықаралық есеп айырысу банкі|Халықаралық есеп айырысулар банкі]] орналастыратын әрі қаржыландыратын кеңестің штаб-пәтері Швейцарияның Базель қаласында орналасқан,&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.fsb.org/contact/|title=Contact|date=24 September 2014}}&lt;/ref&gt; әрі ол Швейцария заңнамасына сәйкес коммерциялық емес қауымдастық ретінде құрылған.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fsb.org/about/organisation-and-governance/|title=Organisational Structure and Governance|date=22 October 2020}}&lt;/ref&gt;

FSB G20 көшбасшыларының халықаралық институционалдық деңгейдегі алғашқы ірі жаңашылдығы болды. [[АҚШ Қаржы министрі]] [[Тимоти Гайтнер]] оны Халықаралық валюта қоры, [[Дүниежүзілік банк]] және [[Дүниежүзілік сауда ұйымы]]мен қатар жаһандық экономикалық басқару архитектурасының «іс жүзіндегі төртінші тірегі» ретінде сипаттады.

Кейбір басқа көпжақты қаржылық институттардан айырмашылығы, FSB-ның халықаралық шартқа негізделген құқықтық базасы мен ресми өкілеттіктері жоқ және оның орнына мүшелері қабылдаған ынтымақтастық туралы бейресми әрі заңдық күші жоқ өзара түсіністік туралы меморандумға сүйенеді.&lt;ref name=&quot;brookings&quot;/&gt;

== Тарихы ==
=== Қаржылық тұрақтылық форумы ===
FSB-ның ізашар ұйымы болған Қаржылық тұрақтылық форумы (FSF) 1999 жылы G7 елдерінің қаржы министрлері мен [[орталық банк]] басқарушылары халықаралық қаржылық тұрақтылықты ілгерілету мақсатында құрған қаржы министрліктері, орталық банкирлер және халықаралық қаржылық ұйымдар тобынан пайда болды.&lt;ref name=&quot;Founding&quot;&gt;{{cite web | title = Genesis of the FSF | url = http://www.fsforum.org/about/genesis_of_the_fsf.html| publisher = Financial Stability Forum| archive-date = 14 June 2008| archive-url = https://web.archive.org/web/20080614141837/http://www.fsforum.org/about/genesis_of_the_fsf.html | access-date = 30 April 2016 }}&lt;/ref&gt; FSF қаржылық институттарды, операцияларды және оқиғаларды қадағалау мен бақылау мәселелері бойынша талқылау мен ынтымақтастыққа жәрдемдесті. FSF-ны штаб-пәтері [[Швейцария]]ның [[Базель]] қаласындағы [[Халықаралық есеп айырысу банкі|Халықаралық есеп айырысулар банкінде]] орналасқан шағын хатшылық басқарды.&lt;ref name=&quot;FSF home&quot;&gt;{{cite web | title = Home/News| publisher = Financial Stability Forum| url = http://www.fsforum.org| archive-date = 12 May 2009 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090512222115/http://www.fsforum.org/ | access-date = 30 April 2016 }}&lt;/ref&gt;

FSF мүшелігіне орталық банктері, қаржы министрліктері мен ведомстволары және бағалы қағаздарды реттеуші органдары арқылы қатысқан он шақты мемлекет кірді, олардың қатарында [[Америка Құрама Штаттары]], [[Жапония]], [[Германия]], [[Ұлыбритания]], [[Франция]], [[Италия]], [[Канада]], [[Аустралия]], [[Нидерланд]] және бірнеше басқа да индустрияланған экономикалар, сондай-ақ бірнеше халықаралық экономикалық ұйымдар болды.&lt;ref&gt;{{cite web | title = Who we are | url = http://www.fsforum.org/about/who_we_are.html| publisher = Financial Stability Forum| archive-date = 14 June 2008| archive-url = https://web.archive.org/web/20080614141842/http://www.fsforum.org/about/who_we_are.html| access-date = 30 April 2016 }}&lt;/ref&gt; 2008 жылғы 15 қарашада өткен G20 саммитінде FSF мүшелігін Қытай сияқты дамушы экономикаларды қамтитындай етіп кеңейту туралы келісімге қол жеткізілді. [[2009 жылғы G20 Лондон саммиті]]нде FSF-ның құқықтық мирасқоры ретінде Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңесті (FSB) құру туралы шешім қабылданды, оған бұрын FSF мүшесі болмаған G20 мүшелері енгізілді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Financial Stability Forum decides to broaden its membership |publisher=Financial Stability Forum |date=12 March 2009 |url=http://www.fsforum.org/press/pr_090312b.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20090411064057/http://www.fsforum.org/press/pr_090312b.pdf |archive-date=11 April 2009 |access-date=30 April 2016 |url-status=unfit }}&lt;/ref&gt;

=== Құрылуы ===
Қаржылық тұрақтылық форумы 2008 жылғы 28–29 наурызда [[Халықаралық есеп айырысу банкі|Халықаралық есеп айырысулар банкімен]] байланысты [[Рим]]де кездесті. Мүшелер қаржы нарықтарындағы өзекті мәселелерді және оларды алдағы уақытта шешуге арналған түрлі саясаттық нұсқаларды талқылады.&lt;ref name=&quot;BIS 0308&quot;&gt;{{cite web|url= http://www.bis.org/press/p080329.htm |title=Press release: Financial Stability Forum meets in Rome|date=29 March 2008}}&lt;/ref&gt; Осы кездесуде FSF 2008 жылғы сәуірде G7 елдерінің қаржы министрлері мен орталық банк басқарушыларына ұсынылатын баяндаманы талқылады. Баяндамада қаржы нарықтарындағы сол кездегі күйзелістің негізгі әлсіз тұстары айқындалып, нарықтар мен институттардың орнықтылығын арттыруға бағытталған ұсынымдар берілді. FSF сондай-ақ [[Халықаралық валюта қоры]] мен [[Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымы]]ның егеменді әл-ауқат қорларына қатысты жүргізіп жатқан жұмыстарын талқылады. Халықаралық валюта қоры егеменді әл-ауқат қорларымен ерікті үздік тәжірибе қағидаттарының жиынтығын әзірлеу мақсатында тығыз жұмыс істеді және олардың корпоративтік басқаруына, институционалдық құрылымына және ашықтығына назар аударды.&lt;ref name=&quot;BIS 0308&quot;/&gt; 2008 жылғы 12 сәуірде FSF өзінің ұсынымдары баяндалған есепті G7 елдерінің қаржы министрлеріне ұсынды:&lt;ref name=&quot;FSFReport&quot;&gt;{{cite book|title=Report of the Financial Stability Forum on Enhancing Market and Institutional Resilience|date=7 April 2008|publisher=Financial Stability Forum|url=http://www.fsb.org/wp-content/uploads/r_0804.pdf}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bis.org/press/p080412.htm|title=Press release: Financial Stability Forum Recommends Actions to Enhance Market and Institutional Resilience|date=12 April 2008}}&lt;/ref&gt;
* Капиталды, өтімділікті және тәуекелдерді басқаруды пруденциялық қадағалауды күшейту
* Ашықтық пен бағалауды жақсарту
* Кредиттік рейтингтердің рөлі мен қолданылуын өзгерту
* Билік органдарының тәуекелдерге ден қою қабілетін күшейту
* Қаржы жүйесіндегі күйзелістерге ден қоюдың орнықты тетіктерін қалыптастыру

=== 2012 жылғы реформалар ===
FSB басқаруы жөніндегі жоғары деңгейлі панель Брукингс институтының қызметкері [[Доменико Ломбарди]] үйлестірген және Connect U.S. Fund қоры қаржыландырған тәуелсіз бастама болды. Оның құрамына Уганданың бұрынғы қаржы министрі әрі Уганда Орталық банкінің басқарушысы [[Эзра Сурума]], Қырғызстанның бұрынғы премьер-министрі [[Жоомарт Оторбаев]], Колумбияның бұрынғы қаржы министрі [[Хосе Антонио Окампо]] және Францияның Экономикалық талдау кеңесінің бұрынғы мүшесі [[Жак Мистраль]] кірген жоғары деңгейдегі сарапшылар панелі жиналды.&lt;ref name=&quot;newrules&quot;&gt;{{cite web|title=What We Do: High-Level Panel on the Governance of the Financial Stability Board|url=http://www.new-rules.org/what-we-do/fsb-unlocking-the-black-box/hlp-on-fsb-governance|website=New Rules for Global Finance|access-date=11 February 2018}}&lt;/ref&gt; Ломбарди панельдің қорытынды есебін 2011 жылғы қыркүйекте Брукингс институтының ''Issue Paper'' басылымы ретінде жариялап, онда FSB басқаруының оның ықпалының артуымен бірдей қарқынмен дамымағаны туралы қорытынды жасады. Есепте бірнеше ұсыным берілді:&lt;ref name=&quot;brookings&quot;&gt;{{cite book|author1=Domenico Lombardi|author-link1=Domenico Lombardi|title=The Governance of the Financial Stability Board|date=September 2011|publisher=Brookings Institution|location=Washington, DC|url=https://www.brookings.edu/wp-content/uploads/2016/06/FSB_Issues_Paper_Lombardi.pdf|access-date=11 February 2018}}&lt;/ref&gt;

[[2011 жылғы G20 Канн саммиті]]нде G20 FSB-ны «тұрақты ұйымдық негізде» құру арқылы оның институционалдық әлеуетін, ресурстарын және басқаруын нығайтуға шақырды.&lt;ref name=&quot;history&quot;&gt;{{cite web|title=Our History|url=http://www.fsb.org/about/history/|website=Financial Stability Board|access-date=11 February 2018}}&lt;/ref&gt; [[2012 жылғы G20 Лос-Кабос саммиті]]не арналған есебінде FSB ұйымның әлеуетін, ресурстарын және басқаруын нығайту, сондай-ақ оны тұрақты ұйымдық негізде қалыптастыру жөніндегі нақты қадамдарды ұсынды. G20 FSB-ның қайта қаралған және түзетілген жарғысын мақұлдады.&lt;ref&gt;{{cite book|title=Report to the G20 Los Cabos Summit on Strengthening FSB Capacity, Resources and Governance|date=12 June 2012|publisher=Financial Stability Board|url=http://www.fsb.org/wp-content/uploads/r_120619c.pdf|access-date=11 February 2018}}&lt;/ref&gt; 2013 жылғы қаңтарда FSB Жарғысы пленарлық отырыста қабылданғаннан кейін, ол Швейцария заңнамасына сәйкес қауымдастық немесе «Verein» нысанындағы дербес заңды тұлғаға айналды.&lt;ref name=&quot;ar4&quot;&gt;{{cite book|author1=Financial Stability Board|title=4th Annual Report|date=December 2017|publisher=Financial Stability Board|location=Basel|url=http://www.fsb.org/wp-content/uploads/P160118.pdf}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>9bavl4r76qzm5br2ym07hv1rk6jm5re</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632153</id>
      <parentid>3632152</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T07:02:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3632153</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17079" sha1="18j8xhbau7bjrk4zkq6tt0a7dv1nw5c" xml:space="preserve">{{Ұйым
 |атауы                 = Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес
 |альтернативті         = Financial Stability Board (FSB)
 |background_color      = 
 |атау түсі             = 
 |логотип               = Financial Stability Board logo.svg
 |логотип ені           = 
 |анықтама              = 
 |карта1                = 
 |карта1 ені            = 
 |аңыз1                 = 
 |карта2                = 
 |карта2 ені            = 
 |аңыз2                 = 
 |мүшелік               = 
 |орталық типі          = Штаб-пәтері
 |орталық               = [[Базель]], [[Швейцария]]
 |орналасқан жері       = 
 |шыққан елі            = Швейцария
 |тип                   = [[Швейцария қауымдастығы]]
 |тілдер                = 
 |тіл                   = 
 |басшы мансабы1        = Төраға
 |басшы есімі1          = [[Эндрю Бейли (банкир)|Эндрю Бейли]]
 |басшы мансабы2        = Бас хатшы
 |басшы есімі2          = Джон Шиндлер
 |басшы мансабы3        = 
 |басшы есімі3          = 
 |басшы мансабы4        = 
 |басшы есімі4          = 
 |басшы мансабы5        = 
 |басшы есімі5          = 
 |басшы мансабы6        = 
 |басшы есімі6          = 
 |басшы мансабы7        = 
 |басшы есімі7          = 
 |басшы мансабы8        = 
 |басшы есімі8          = 
 |басшы мансабы9        = 
 |басшы есімі9          = 
 |басшы мансабы10       = 
 |басшы есімі10         = 
 |негізін салушы1       = 
 |құрылу оқиғалары1     = 
 |құрылу мерзімі1       = [[сәуір]] [[2009 жыл|2009]]
 |негізін салушы2       = [[Қаржылық тұрақтылық форумы]]
 |құрылу оқиғалары2     = 
 |құрылу мерзімі2       = 
 |негізін салушы3       = 
 |құрылу оқиғалары3     = 
 |құрылу мерзімі3       = 
 |негізін салушы4       = 
 |құрылу оқиғалары4     = 
 |құрылу мерзімі4       = 
 |негізін салушы5       = 
 |құрылу оқиғалары5     = 
 |құрылу мерзімі5       = 
 |негізін салушы6       = 
 |құрылу оқиғалары6     = 
 |құрылу мерзімі6       = 
 |ыдырау оқиғалары      = 
 |ыдырау уақыты         = 
 |түсініктемелер1       = Байланысты ұйымдар: [[Халықаралық есеп айырысу банкі]], [[Үлкен жиырмалық|G20]]
 |түсініктемелер2       = Қызметкерлер саны: 33 (2017)
 |мекен-жай             = 
 |сайт                  = https://www.fsb.org/
 |ортаққор              = 
}}
'''Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес''' (FSB) — жаһандық қаржы жүйесін қадағалайтын және оған қатысты ұсынымдар әзірлейтін халықаралық ұйым. Ол 2009 жылғы G20-ның Питтсбург саммитінде Қаржылық тұрақтылық форумының (FSF) құқықтық мирасқоры ретінде құрылды. Кеңес құрамына [[G20-ның барлық ірі экономикалары]], FSF мүшелері және [[Еуропалық комиссия]] кіреді. [[Халықаралық есеп айырысу банкі|Халықаралық есеп айырысулар банкі]] орналастыратын әрі қаржыландыратын кеңестің штаб-пәтері Швейцарияның Базель қаласында орналасқан,&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.fsb.org/contact/|title=Contact|date=24 September 2014}}&lt;/ref&gt; әрі ол Швейцария заңнамасына сәйкес коммерциялық емес қауымдастық ретінде құрылған.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fsb.org/about/organisation-and-governance/|title=Organisational Structure and Governance|date=22 October 2020}}&lt;/ref&gt;

FSB G20 көшбасшыларының халықаралық институционалдық деңгейдегі алғашқы ірі жаңашылдығы болды. [[АҚШ Қаржы министрі]] [[Тимоти Гайтнер]] оны Халықаралық валюта қоры, [[Дүниежүзілік банк]] және [[Дүниежүзілік сауда ұйымы]]мен қатар жаһандық экономикалық басқару архитектурасының «іс жүзіндегі төртінші тірегі» ретінде сипаттады.

Кейбір басқа көпжақты қаржылық институттардан айырмашылығы, FSB-ның халықаралық шартқа негізделген құқықтық базасы мен ресми өкілеттіктері жоқ және оның орнына мүшелері қабылдаған ынтымақтастық туралы бейресми әрі заңдық күші жоқ өзара түсіністік туралы меморандумға сүйенеді.&lt;ref name=&quot;brookings&quot;/&gt;

== Тарихы ==
=== Қаржылық тұрақтылық форумы ===
FSB-ның ізашар ұйымы болған Қаржылық тұрақтылық форумы (FSF) 1999 жылы G7 елдерінің қаржы министрлері мен [[орталық банк]] басқарушылары халықаралық қаржылық тұрақтылықты ілгерілету мақсатында құрған қаржы министрліктері, орталық банкирлер және халықаралық қаржылық ұйымдар тобынан пайда болды.&lt;ref name=&quot;Founding&quot;&gt;{{cite web | title = Genesis of the FSF | url = http://www.fsforum.org/about/genesis_of_the_fsf.html| publisher = Financial Stability Forum| archive-date = 14 June 2008| archive-url = https://web.archive.org/web/20080614141837/http://www.fsforum.org/about/genesis_of_the_fsf.html | access-date = 30 April 2016 }}&lt;/ref&gt; FSF қаржылық институттарды, операцияларды және оқиғаларды қадағалау мен бақылау мәселелері бойынша талқылау мен ынтымақтастыққа жәрдемдесті. FSF-ны штаб-пәтері [[Швейцария]]ның [[Базель]] қаласындағы [[Халықаралық есеп айырысу банкі|Халықаралық есеп айырысулар банкінде]] орналасқан шағын хатшылық басқарды.&lt;ref name=&quot;FSF home&quot;&gt;{{cite web | title = Home/News| publisher = Financial Stability Forum| url = http://www.fsforum.org| archive-date = 12 May 2009 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090512222115/http://www.fsforum.org/ | access-date = 30 April 2016 }}&lt;/ref&gt;

FSF мүшелігіне орталық банктері, қаржы министрліктері мен ведомстволары және бағалы қағаздарды реттеуші органдары арқылы қатысқан он шақты мемлекет кірді, олардың қатарында [[Америка Құрама Штаттары]], [[Жапония]], [[Германия]], [[Ұлыбритания]], [[Франция]], [[Италия]], [[Канада]], [[Аустралия]], [[Нидерланд]] және бірнеше басқа да индустрияланған экономикалар, сондай-ақ бірнеше халықаралық экономикалық ұйымдар болды.&lt;ref&gt;{{cite web | title = Who we are | url = http://www.fsforum.org/about/who_we_are.html| publisher = Financial Stability Forum| archive-date = 14 June 2008| archive-url = https://web.archive.org/web/20080614141842/http://www.fsforum.org/about/who_we_are.html| access-date = 30 April 2016 }}&lt;/ref&gt; 2008 жылғы 15 қарашада өткен G20 саммитінде FSF мүшелігін Қытай сияқты дамушы экономикаларды қамтитындай етіп кеңейту туралы келісімге қол жеткізілді. [[2009 жылғы G20 Лондон саммиті]]нде FSF-ның құқықтық мирасқоры ретінде Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңесті (FSB) құру туралы шешім қабылданды, оған бұрын FSF мүшесі болмаған G20 мүшелері енгізілді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Financial Stability Forum decides to broaden its membership |publisher=Financial Stability Forum |date=12 March 2009 |url=http://www.fsforum.org/press/pr_090312b.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20090411064057/http://www.fsforum.org/press/pr_090312b.pdf |archive-date=11 April 2009 |access-date=30 April 2016 |url-status=unfit }}&lt;/ref&gt;

=== Құрылуы ===
Қаржылық тұрақтылық форумы 2008 жылғы 28–29 наурызда [[Халықаралық есеп айырысу банкі|Халықаралық есеп айырысулар банкімен]] байланысты [[Рим]]де кездесті. Мүшелер қаржы нарықтарындағы өзекті мәселелерді және оларды алдағы уақытта шешуге арналған түрлі саясаттық нұсқаларды талқылады.&lt;ref name=&quot;BIS 0308&quot;&gt;{{cite web|url= http://www.bis.org/press/p080329.htm |title=Press release: Financial Stability Forum meets in Rome|date=29 March 2008}}&lt;/ref&gt; Осы кездесуде FSF 2008 жылғы сәуірде G7 елдерінің қаржы министрлері мен орталық банк басқарушыларына ұсынылатын баяндаманы талқылады. Баяндамада қаржы нарықтарындағы сол кездегі күйзелістің негізгі әлсіз тұстары айқындалып, нарықтар мен институттардың орнықтылығын арттыруға бағытталған ұсынымдар берілді. FSF сондай-ақ [[Халықаралық валюта қоры]] мен [[Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымы]]ның егеменді әл-ауқат қорларына қатысты жүргізіп жатқан жұмыстарын талқылады. Халықаралық валюта қоры егеменді әл-ауқат қорларымен ерікті үздік тәжірибе қағидаттарының жиынтығын әзірлеу мақсатында тығыз жұмыс істеді және олардың корпоративтік басқаруына, институционалдық құрылымына және ашықтығына назар аударды.&lt;ref name=&quot;BIS 0308&quot;/&gt; 2008 жылғы 12 сәуірде FSF өзінің ұсынымдары баяндалған есепті G7 елдерінің қаржы министрлеріне ұсынды:&lt;ref name=&quot;FSFReport&quot;&gt;{{cite book|title=Report of the Financial Stability Forum on Enhancing Market and Institutional Resilience|date=7 April 2008|publisher=Financial Stability Forum|url=http://www.fsb.org/wp-content/uploads/r_0804.pdf}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bis.org/press/p080412.htm|title=Press release: Financial Stability Forum Recommends Actions to Enhance Market and Institutional Resilience|date=12 April 2008}}&lt;/ref&gt;
* Капиталды, өтімділікті және тәуекелдерді басқаруды пруденциялық қадағалауды күшейту
* Ашықтық пен бағалауды жақсарту
* Кредиттік рейтингтердің рөлі мен қолданылуын өзгерту
* Билік органдарының тәуекелдерге ден қою қабілетін күшейту
* Қаржы жүйесіндегі күйзелістерге ден қоюдың орнықты тетіктерін қалыптастыру

=== 2012 жылғы реформалар ===
FSB басқаруы жөніндегі жоғары деңгейлі панель Брукингс институтының қызметкері [[Доменико Ломбарди]] үйлестірген және Connect U.S. Fund қоры қаржыландырған тәуелсіз бастама болды. Оның құрамына Уганданың бұрынғы қаржы министрі әрі Уганда Орталық банкінің басқарушысы [[Эзра Сурума]], Қырғызстанның бұрынғы премьер-министрі [[Жоомарт Оторбаев]], Колумбияның бұрынғы қаржы министрі [[Хосе Антонио Окампо]] және Францияның Экономикалық талдау кеңесінің бұрынғы мүшесі [[Жак Мистраль]] кірген жоғары деңгейдегі сарапшылар панелі жиналды.&lt;ref name=&quot;newrules&quot;&gt;{{cite web|title=What We Do: High-Level Panel on the Governance of the Financial Stability Board|url=http://www.new-rules.org/what-we-do/fsb-unlocking-the-black-box/hlp-on-fsb-governance|website=New Rules for Global Finance|access-date=11 February 2018}}&lt;/ref&gt; Ломбарди панельдің қорытынды есебін 2011 жылғы қыркүйекте Брукингс институтының ''Issue Paper'' басылымы ретінде жариялап, онда FSB басқаруының оның ықпалының артуымен бірдей қарқынмен дамымағаны туралы қорытынды жасады. Есепте бірнеше ұсыным берілді:&lt;ref name=&quot;brookings&quot;&gt;{{cite book|author1=Domenico Lombardi|author-link1=Domenico Lombardi|title=The Governance of the Financial Stability Board|date=September 2011|publisher=Brookings Institution|location=Washington, DC|url=https://www.brookings.edu/wp-content/uploads/2016/06/FSB_Issues_Paper_Lombardi.pdf|access-date=11 February 2018}}&lt;/ref&gt;

[[2011 жылғы G20 Канн саммиті]]нде G20 FSB-ны «тұрақты ұйымдық негізде» құру арқылы оның институционалдық әлеуетін, ресурстарын және басқаруын нығайтуға шақырды.&lt;ref name=&quot;history&quot;&gt;{{cite web|title=Our History|url=http://www.fsb.org/about/history/|website=Financial Stability Board|access-date=11 February 2018}}&lt;/ref&gt; [[2012 жылғы G20 Лос-Кабос саммиті]]не арналған есебінде FSB ұйымның әлеуетін, ресурстарын және басқаруын нығайту, сондай-ақ оны тұрақты ұйымдық негізде қалыптастыру жөніндегі нақты қадамдарды ұсынды. G20 FSB-ның қайта қаралған және түзетілген жарғысын мақұлдады.&lt;ref&gt;{{cite book|title=Report to the G20 Los Cabos Summit on Strengthening FSB Capacity, Resources and Governance|date=12 June 2012|publisher=Financial Stability Board|url=http://www.fsb.org/wp-content/uploads/r_120619c.pdf|access-date=11 February 2018}}&lt;/ref&gt; 2013 жылғы қаңтарда FSB Жарғысы пленарлық отырыста қабылданғаннан кейін, ол Швейцария заңнамасына сәйкес қауымдастық немесе «Verein» нысанындағы дербес заңды тұлғаға айналды.&lt;ref name=&quot;ar4&quot;&gt;{{cite book|author1=Financial Stability Board|title=4th Annual Report|date=December 2017|publisher=Financial Stability Board|location=Basel|url=http://www.fsb.org/wp-content/uploads/P160118.pdf}}&lt;/ref&gt;

FSB 2013 жылғы қаңтарда екі ұйым арасында жасалған бес жылдық келісімге сәйкес Халықаралық есеп айырысулар банкі тарапынан орналастырылады және қаржыландырылады. Банк FSB-ның операциялық шығындарының басым бөлігін көтереді, ал FSB-ның өзіне тиесілі активтері, міндеттемелері немесе кірістері жоқ.&lt;ref name=&quot;ar4&quot;/&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>18j8xhbau7bjrk4zkq6tt0a7dv1nw5c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632154</id>
      <parentid>3632153</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T07:03:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* 2012 жылғы реформалар */</comment>
      <origin>3632154</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17125" sha1="lzj86h05l5ohyy8t6p9d5h7s4vwjr37" xml:space="preserve">{{Ұйым
 |атауы                 = Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес
 |альтернативті         = Financial Stability Board (FSB)
 |background_color      = 
 |атау түсі             = 
 |логотип               = Financial Stability Board logo.svg
 |логотип ені           = 
 |анықтама              = 
 |карта1                = 
 |карта1 ені            = 
 |аңыз1                 = 
 |карта2                = 
 |карта2 ені            = 
 |аңыз2                 = 
 |мүшелік               = 
 |орталық типі          = Штаб-пәтері
 |орталық               = [[Базель]], [[Швейцария]]
 |орналасқан жері       = 
 |шыққан елі            = Швейцария
 |тип                   = [[Швейцария қауымдастығы]]
 |тілдер                = 
 |тіл                   = 
 |басшы мансабы1        = Төраға
 |басшы есімі1          = [[Эндрю Бейли (банкир)|Эндрю Бейли]]
 |басшы мансабы2        = Бас хатшы
 |басшы есімі2          = Джон Шиндлер
 |басшы мансабы3        = 
 |басшы есімі3          = 
 |басшы мансабы4        = 
 |басшы есімі4          = 
 |басшы мансабы5        = 
 |басшы есімі5          = 
 |басшы мансабы6        = 
 |басшы есімі6          = 
 |басшы мансабы7        = 
 |басшы есімі7          = 
 |басшы мансабы8        = 
 |басшы есімі8          = 
 |басшы мансабы9        = 
 |басшы есімі9          = 
 |басшы мансабы10       = 
 |басшы есімі10         = 
 |негізін салушы1       = 
 |құрылу оқиғалары1     = 
 |құрылу мерзімі1       = [[сәуір]] [[2009 жыл|2009]]
 |негізін салушы2       = [[Қаржылық тұрақтылық форумы]]
 |құрылу оқиғалары2     = 
 |құрылу мерзімі2       = 
 |негізін салушы3       = 
 |құрылу оқиғалары3     = 
 |құрылу мерзімі3       = 
 |негізін салушы4       = 
 |құрылу оқиғалары4     = 
 |құрылу мерзімі4       = 
 |негізін салушы5       = 
 |құрылу оқиғалары5     = 
 |құрылу мерзімі5       = 
 |негізін салушы6       = 
 |құрылу оқиғалары6     = 
 |құрылу мерзімі6       = 
 |ыдырау оқиғалары      = 
 |ыдырау уақыты         = 
 |түсініктемелер1       = Байланысты ұйымдар: [[Халықаралық есеп айырысу банкі]], [[Үлкен жиырмалық|G20]]
 |түсініктемелер2       = Қызметкерлер саны: 33 (2017)
 |мекен-жай             = 
 |сайт                  = https://www.fsb.org/
 |ортаққор              = 
}}
'''Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес''' (FSB) — жаһандық қаржы жүйесін қадағалайтын және оған қатысты ұсынымдар әзірлейтін халықаралық ұйым. Ол 2009 жылғы G20-ның Питтсбург саммитінде Қаржылық тұрақтылық форумының (FSF) құқықтық мирасқоры ретінде құрылды. Кеңес құрамына [[G20-ның барлық ірі экономикалары]], FSF мүшелері және [[Еуропалық комиссия]] кіреді. [[Халықаралық есеп айырысу банкі|Халықаралық есеп айырысулар банкі]] орналастыратын әрі қаржыландыратын кеңестің штаб-пәтері Швейцарияның Базель қаласында орналасқан,&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.fsb.org/contact/|title=Contact|date=24 September 2014}}&lt;/ref&gt; әрі ол Швейцария заңнамасына сәйкес коммерциялық емес қауымдастық ретінде құрылған.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fsb.org/about/organisation-and-governance/|title=Organisational Structure and Governance|date=22 October 2020}}&lt;/ref&gt;

FSB G20 көшбасшыларының халықаралық институционалдық деңгейдегі алғашқы ірі жаңашылдығы болды. [[АҚШ Қаржы министрі]] [[Тимоти Гайтнер]] оны Халықаралық валюта қоры, [[Дүниежүзілік банк]] және [[Дүниежүзілік сауда ұйымы]]мен қатар жаһандық экономикалық басқару архитектурасының «іс жүзіндегі төртінші тірегі» ретінде сипаттады.

Кейбір басқа көпжақты қаржылық институттардан айырмашылығы, FSB-ның халықаралық шартқа негізделген құқықтық базасы мен ресми өкілеттіктері жоқ және оның орнына мүшелері қабылдаған ынтымақтастық туралы бейресми әрі заңдық күші жоқ өзара түсіністік туралы меморандумға сүйенеді.&lt;ref name=&quot;brookings&quot;/&gt;

== Тарихы ==
=== Қаржылық тұрақтылық форумы ===
FSB-ның ізашар ұйымы болған Қаржылық тұрақтылық форумы (FSF) 1999 жылы G7 елдерінің қаржы министрлері мен [[орталық банк]] басқарушылары халықаралық қаржылық тұрақтылықты ілгерілету мақсатында құрған қаржы министрліктері, орталық банкирлер және халықаралық қаржылық ұйымдар тобынан пайда болды.&lt;ref name=&quot;Founding&quot;&gt;{{cite web | title = Genesis of the FSF | url = http://www.fsforum.org/about/genesis_of_the_fsf.html| publisher = Financial Stability Forum| archive-date = 14 June 2008| archive-url = https://web.archive.org/web/20080614141837/http://www.fsforum.org/about/genesis_of_the_fsf.html | access-date = 30 April 2016 }}&lt;/ref&gt; FSF қаржылық институттарды, операцияларды және оқиғаларды қадағалау мен бақылау мәселелері бойынша талқылау мен ынтымақтастыққа жәрдемдесті. FSF-ны штаб-пәтері [[Швейцария]]ның [[Базель]] қаласындағы [[Халықаралық есеп айырысу банкі|Халықаралық есеп айырысулар банкінде]] орналасқан шағын хатшылық басқарды.&lt;ref name=&quot;FSF home&quot;&gt;{{cite web | title = Home/News| publisher = Financial Stability Forum| url = http://www.fsforum.org| archive-date = 12 May 2009 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090512222115/http://www.fsforum.org/ | access-date = 30 April 2016 }}&lt;/ref&gt;

FSF мүшелігіне орталық банктері, қаржы министрліктері мен ведомстволары және бағалы қағаздарды реттеуші органдары арқылы қатысқан он шақты мемлекет кірді, олардың қатарында [[Америка Құрама Штаттары]], [[Жапония]], [[Германия]], [[Ұлыбритания]], [[Франция]], [[Италия]], [[Канада]], [[Аустралия]], [[Нидерланд]] және бірнеше басқа да индустрияланған экономикалар, сондай-ақ бірнеше халықаралық экономикалық ұйымдар болды.&lt;ref&gt;{{cite web | title = Who we are | url = http://www.fsforum.org/about/who_we_are.html| publisher = Financial Stability Forum| archive-date = 14 June 2008| archive-url = https://web.archive.org/web/20080614141842/http://www.fsforum.org/about/who_we_are.html| access-date = 30 April 2016 }}&lt;/ref&gt; 2008 жылғы 15 қарашада өткен G20 саммитінде FSF мүшелігін Қытай сияқты дамушы экономикаларды қамтитындай етіп кеңейту туралы келісімге қол жеткізілді. [[2009 жылғы G20 Лондон саммиті]]нде FSF-ның құқықтық мирасқоры ретінде Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңесті (FSB) құру туралы шешім қабылданды, оған бұрын FSF мүшесі болмаған G20 мүшелері енгізілді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Financial Stability Forum decides to broaden its membership |publisher=Financial Stability Forum |date=12 March 2009 |url=http://www.fsforum.org/press/pr_090312b.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20090411064057/http://www.fsforum.org/press/pr_090312b.pdf |archive-date=11 April 2009 |access-date=30 April 2016 |url-status=unfit }}&lt;/ref&gt;

=== Құрылуы ===
Қаржылық тұрақтылық форумы 2008 жылғы 28–29 наурызда [[Халықаралық есеп айырысу банкі|Халықаралық есеп айырысулар банкімен]] байланысты [[Рим]]де кездесті. Мүшелер қаржы нарықтарындағы өзекті мәселелерді және оларды алдағы уақытта шешуге арналған түрлі саясаттық нұсқаларды талқылады.&lt;ref name=&quot;BIS 0308&quot;&gt;{{cite web|url= http://www.bis.org/press/p080329.htm |title=Press release: Financial Stability Forum meets in Rome|date=29 March 2008}}&lt;/ref&gt; Осы кездесуде FSF 2008 жылғы сәуірде G7 елдерінің қаржы министрлері мен орталық банк басқарушыларына ұсынылатын баяндаманы талқылады. Баяндамада қаржы нарықтарындағы сол кездегі күйзелістің негізгі әлсіз тұстары айқындалып, нарықтар мен институттардың орнықтылығын арттыруға бағытталған ұсынымдар берілді. FSF сондай-ақ [[Халықаралық валюта қоры]] мен [[Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымы]]ның егеменді әл-ауқат қорларына қатысты жүргізіп жатқан жұмыстарын талқылады. Халықаралық валюта қоры егеменді әл-ауқат қорларымен ерікті үздік тәжірибе қағидаттарының жиынтығын әзірлеу мақсатында тығыз жұмыс істеді және олардың корпоративтік басқаруына, институционалдық құрылымына және ашықтығына назар аударды.&lt;ref name=&quot;BIS 0308&quot;/&gt; 2008 жылғы 12 сәуірде FSF өзінің ұсынымдары баяндалған есепті G7 елдерінің қаржы министрлеріне ұсынды:&lt;ref name=&quot;FSFReport&quot;&gt;{{cite book|title=Report of the Financial Stability Forum on Enhancing Market and Institutional Resilience|date=7 April 2008|publisher=Financial Stability Forum|url=http://www.fsb.org/wp-content/uploads/r_0804.pdf}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bis.org/press/p080412.htm|title=Press release: Financial Stability Forum Recommends Actions to Enhance Market and Institutional Resilience|date=12 April 2008}}&lt;/ref&gt;
* Капиталды, өтімділікті және тәуекелдерді басқаруды пруденциялық қадағалауды күшейту
* Ашықтық пен бағалауды жақсарту
* Кредиттік рейтингтердің рөлі мен қолданылуын өзгерту
* Билік органдарының тәуекелдерге ден қою қабілетін күшейту
* Қаржы жүйесіндегі күйзелістерге ден қоюдың орнықты тетіктерін қалыптастыру

=== 2012 жылғы реформалар ===
FSB басқаруы жөніндегі жоғары деңгейлі панель Брукингс институтының қызметкері [[Доменико Ломбарди]] үйлестірген және Connect U.S. Fund қоры қаржыландырған тәуелсіз бастама болды. Оның құрамына Уганданың бұрынғы қаржы министрі әрі Уганда Орталық банкінің басқарушысы [[Эзра Сурума]], Қырғызстанның бұрынғы премьер-министрі [[Жоомарт Оторбаев]], Колумбияның бұрынғы қаржы министрі [[Хосе Антонио Окампо]] және Францияның Экономикалық талдау кеңесінің бұрынғы мүшесі [[Жак Мистраль]] кірген жоғары деңгейдегі сарапшылар панелі жиналды.&lt;ref name=&quot;newrules&quot;&gt;{{cite web|title=What We Do: High-Level Panel on the Governance of the Financial Stability Board|url=http://www.new-rules.org/what-we-do/fsb-unlocking-the-black-box/hlp-on-fsb-governance|website=New Rules for Global Finance|access-date=11 February 2018}}&lt;/ref&gt; Ломбарди панельдің қорытынды есебін 2011 жылғы қыркүйекте Брукингс институтының ''Issue Paper'' басылымы ретінде жариялап, онда FSB басқаруының оның ықпалының артуымен бірдей қарқынмен дамымағаны туралы қорытынды жасады. Есепте бірнеше ұсыным берілді:&lt;ref name=&quot;brookings&quot;&gt;{{cite book|author1=Domenico Lombardi|author-link1=Domenico Lombardi|title=The Governance of the Financial Stability Board|date=September 2011|publisher=Brookings Institution|location=Washington, DC|url=https://www.brookings.edu/wp-content/uploads/2016/06/FSB_Issues_Paper_Lombardi.pdf|access-date=11 February 2018}}&lt;/ref&gt;

[[2011 жылғы G20 Канн саммиті]]нде G20 FSB-ны «тұрақты ұйымдық негізде» құру арқылы оның институционалдық әлеуетін, ресурстарын және басқаруын нығайтуға шақырды.&lt;ref name=&quot;history&quot;&gt;{{cite web|title=Our History|url=http://www.fsb.org/about/history/|website=Financial Stability Board|access-date=11 February 2018}}&lt;/ref&gt; [[2012 жылғы G20 Лос-Кабос саммиті]]не арналған есебінде FSB ұйымның әлеуетін, ресурстарын және басқаруын нығайту, сондай-ақ оны тұрақты ұйымдық негізде қалыптастыру жөніндегі нақты қадамдарды ұсынды. G20 FSB-ның қайта қаралған және түзетілген жарғысын мақұлдады.&lt;ref&gt;{{cite book|title=Report to the G20 Los Cabos Summit on Strengthening FSB Capacity, Resources and Governance|date=12 June 2012|publisher=Financial Stability Board|url=http://www.fsb.org/wp-content/uploads/r_120619c.pdf|access-date=11 February 2018}}&lt;/ref&gt; 2013 жылғы қаңтарда FSB Жарғысы пленарлық отырыста қабылданғаннан кейін, ол Швейцария заңнамасына сәйкес қауымдастық немесе «Verein» нысанындағы дербес заңды тұлғаға айналды.&lt;ref name=&quot;ar4&quot;&gt;{{cite book|author1=Financial Stability Board|title=4th Annual Report|date=December 2017|publisher=Financial Stability Board|location=Basel|url=http://www.fsb.org/wp-content/uploads/P160118.pdf}}&lt;/ref&gt;

FSB 2013 жылғы қаңтарда екі ұйым арасында жасалған бес жылдық келісімге сәйкес Халықаралық есеп айырысулар банкі тарапынан орналастырылады және қаржыландырылады. Банк FSB-ның операциялық шығындарының басым бөлігін көтереді, ал FSB-ның өзіне тиесілі активтері, міндеттемелері немесе кірістері жоқ.&lt;ref name=&quot;ar4&quot;/&gt;

=== 2016 жылғы реформалар ===

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>lzj86h05l5ohyy8t6p9d5h7s4vwjr37</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632155</id>
      <parentid>3632154</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T07:05:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* 2016 жылғы реформалар */</comment>
      <origin>3632155</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19739" sha1="k4q8db7wye6e5hpz87a2udsar2dfw4x" xml:space="preserve">{{Ұйым
 |атауы                 = Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес
 |альтернативті         = Financial Stability Board (FSB)
 |background_color      = 
 |атау түсі             = 
 |логотип               = Financial Stability Board logo.svg
 |логотип ені           = 
 |анықтама              = 
 |карта1                = 
 |карта1 ені            = 
 |аңыз1                 = 
 |карта2                = 
 |карта2 ені            = 
 |аңыз2                 = 
 |мүшелік               = 
 |орталық типі          = Штаб-пәтері
 |орталық               = [[Базель]], [[Швейцария]]
 |орналасқан жері       = 
 |шыққан елі            = Швейцария
 |тип                   = [[Швейцария қауымдастығы]]
 |тілдер                = 
 |тіл                   = 
 |басшы мансабы1        = Төраға
 |басшы есімі1          = [[Эндрю Бейли (банкир)|Эндрю Бейли]]
 |басшы мансабы2        = Бас хатшы
 |басшы есімі2          = Джон Шиндлер
 |басшы мансабы3        = 
 |басшы есімі3          = 
 |басшы мансабы4        = 
 |басшы есімі4          = 
 |басшы мансабы5        = 
 |басшы есімі5          = 
 |басшы мансабы6        = 
 |басшы есімі6          = 
 |басшы мансабы7        = 
 |басшы есімі7          = 
 |басшы мансабы8        = 
 |басшы есімі8          = 
 |басшы мансабы9        = 
 |басшы есімі9          = 
 |басшы мансабы10       = 
 |басшы есімі10         = 
 |негізін салушы1       = 
 |құрылу оқиғалары1     = 
 |құрылу мерзімі1       = [[сәуір]] [[2009 жыл|2009]]
 |негізін салушы2       = [[Қаржылық тұрақтылық форумы]]
 |құрылу оқиғалары2     = 
 |құрылу мерзімі2       = 
 |негізін салушы3       = 
 |құрылу оқиғалары3     = 
 |құрылу мерзімі3       = 
 |негізін салушы4       = 
 |құрылу оқиғалары4     = 
 |құрылу мерзімі4       = 
 |негізін салушы5       = 
 |құрылу оқиғалары5     = 
 |құрылу мерзімі5       = 
 |негізін салушы6       = 
 |құрылу оқиғалары6     = 
 |құрылу мерзімі6       = 
 |ыдырау оқиғалары      = 
 |ыдырау уақыты         = 
 |түсініктемелер1       = Байланысты ұйымдар: [[Халықаралық есеп айырысу банкі]], [[Үлкен жиырмалық|G20]]
 |түсініктемелер2       = Қызметкерлер саны: 33 (2017)
 |мекен-жай             = 
 |сайт                  = https://www.fsb.org/
 |ортаққор              = 
}}
'''Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес''' (FSB) — жаһандық қаржы жүйесін қадағалайтын және оған қатысты ұсынымдар әзірлейтін халықаралық ұйым. Ол 2009 жылғы G20-ның Питтсбург саммитінде Қаржылық тұрақтылық форумының (FSF) құқықтық мирасқоры ретінде құрылды. Кеңес құрамына [[G20-ның барлық ірі экономикалары]], FSF мүшелері және [[Еуропалық комиссия]] кіреді. [[Халықаралық есеп айырысу банкі|Халықаралық есеп айырысулар банкі]] орналастыратын әрі қаржыландыратын кеңестің штаб-пәтері Швейцарияның Базель қаласында орналасқан,&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.fsb.org/contact/|title=Contact|date=24 September 2014}}&lt;/ref&gt; әрі ол Швейцария заңнамасына сәйкес коммерциялық емес қауымдастық ретінде құрылған.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fsb.org/about/organisation-and-governance/|title=Organisational Structure and Governance|date=22 October 2020}}&lt;/ref&gt;

FSB G20 көшбасшыларының халықаралық институционалдық деңгейдегі алғашқы ірі жаңашылдығы болды. [[АҚШ Қаржы министрі]] [[Тимоти Гайтнер]] оны Халықаралық валюта қоры, [[Дүниежүзілік банк]] және [[Дүниежүзілік сауда ұйымы]]мен қатар жаһандық экономикалық басқару архитектурасының «іс жүзіндегі төртінші тірегі» ретінде сипаттады.

Кейбір басқа көпжақты қаржылық институттардан айырмашылығы, FSB-ның халықаралық шартқа негізделген құқықтық базасы мен ресми өкілеттіктері жоқ және оның орнына мүшелері қабылдаған ынтымақтастық туралы бейресми әрі заңдық күші жоқ өзара түсіністік туралы меморандумға сүйенеді.&lt;ref name=&quot;brookings&quot;/&gt;

== Тарихы ==
=== Қаржылық тұрақтылық форумы ===
FSB-ның ізашар ұйымы болған Қаржылық тұрақтылық форумы (FSF) 1999 жылы G7 елдерінің қаржы министрлері мен [[орталық банк]] басқарушылары халықаралық қаржылық тұрақтылықты ілгерілету мақсатында құрған қаржы министрліктері, орталық банкирлер және халықаралық қаржылық ұйымдар тобынан пайда болды.&lt;ref name=&quot;Founding&quot;&gt;{{cite web | title = Genesis of the FSF | url = http://www.fsforum.org/about/genesis_of_the_fsf.html| publisher = Financial Stability Forum| archive-date = 14 June 2008| archive-url = https://web.archive.org/web/20080614141837/http://www.fsforum.org/about/genesis_of_the_fsf.html | access-date = 30 April 2016 }}&lt;/ref&gt; FSF қаржылық институттарды, операцияларды және оқиғаларды қадағалау мен бақылау мәселелері бойынша талқылау мен ынтымақтастыққа жәрдемдесті. FSF-ны штаб-пәтері [[Швейцария]]ның [[Базель]] қаласындағы [[Халықаралық есеп айырысу банкі|Халықаралық есеп айырысулар банкінде]] орналасқан шағын хатшылық басқарды.&lt;ref name=&quot;FSF home&quot;&gt;{{cite web | title = Home/News| publisher = Financial Stability Forum| url = http://www.fsforum.org| archive-date = 12 May 2009 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090512222115/http://www.fsforum.org/ | access-date = 30 April 2016 }}&lt;/ref&gt;

FSF мүшелігіне орталық банктері, қаржы министрліктері мен ведомстволары және бағалы қағаздарды реттеуші органдары арқылы қатысқан он шақты мемлекет кірді, олардың қатарында [[Америка Құрама Штаттары]], [[Жапония]], [[Германия]], [[Ұлыбритания]], [[Франция]], [[Италия]], [[Канада]], [[Аустралия]], [[Нидерланд]] және бірнеше басқа да индустрияланған экономикалар, сондай-ақ бірнеше халықаралық экономикалық ұйымдар болды.&lt;ref&gt;{{cite web | title = Who we are | url = http://www.fsforum.org/about/who_we_are.html| publisher = Financial Stability Forum| archive-date = 14 June 2008| archive-url = https://web.archive.org/web/20080614141842/http://www.fsforum.org/about/who_we_are.html| access-date = 30 April 2016 }}&lt;/ref&gt; 2008 жылғы 15 қарашада өткен G20 саммитінде FSF мүшелігін Қытай сияқты дамушы экономикаларды қамтитындай етіп кеңейту туралы келісімге қол жеткізілді. [[2009 жылғы G20 Лондон саммиті]]нде FSF-ның құқықтық мирасқоры ретінде Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңесті (FSB) құру туралы шешім қабылданды, оған бұрын FSF мүшесі болмаған G20 мүшелері енгізілді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Financial Stability Forum decides to broaden its membership |publisher=Financial Stability Forum |date=12 March 2009 |url=http://www.fsforum.org/press/pr_090312b.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20090411064057/http://www.fsforum.org/press/pr_090312b.pdf |archive-date=11 April 2009 |access-date=30 April 2016 |url-status=unfit }}&lt;/ref&gt;

=== Құрылуы ===
Қаржылық тұрақтылық форумы 2008 жылғы 28–29 наурызда [[Халықаралық есеп айырысу банкі|Халықаралық есеп айырысулар банкімен]] байланысты [[Рим]]де кездесті. Мүшелер қаржы нарықтарындағы өзекті мәселелерді және оларды алдағы уақытта шешуге арналған түрлі саясаттық нұсқаларды талқылады.&lt;ref name=&quot;BIS 0308&quot;&gt;{{cite web|url= http://www.bis.org/press/p080329.htm |title=Press release: Financial Stability Forum meets in Rome|date=29 March 2008}}&lt;/ref&gt; Осы кездесуде FSF 2008 жылғы сәуірде G7 елдерінің қаржы министрлері мен орталық банк басқарушыларына ұсынылатын баяндаманы талқылады. Баяндамада қаржы нарықтарындағы сол кездегі күйзелістің негізгі әлсіз тұстары айқындалып, нарықтар мен институттардың орнықтылығын арттыруға бағытталған ұсынымдар берілді. FSF сондай-ақ [[Халықаралық валюта қоры]] мен [[Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымы]]ның егеменді әл-ауқат қорларына қатысты жүргізіп жатқан жұмыстарын талқылады. Халықаралық валюта қоры егеменді әл-ауқат қорларымен ерікті үздік тәжірибе қағидаттарының жиынтығын әзірлеу мақсатында тығыз жұмыс істеді және олардың корпоративтік басқаруына, институционалдық құрылымына және ашықтығына назар аударды.&lt;ref name=&quot;BIS 0308&quot;/&gt; 2008 жылғы 12 сәуірде FSF өзінің ұсынымдары баяндалған есепті G7 елдерінің қаржы министрлеріне ұсынды:&lt;ref name=&quot;FSFReport&quot;&gt;{{cite book|title=Report of the Financial Stability Forum on Enhancing Market and Institutional Resilience|date=7 April 2008|publisher=Financial Stability Forum|url=http://www.fsb.org/wp-content/uploads/r_0804.pdf}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bis.org/press/p080412.htm|title=Press release: Financial Stability Forum Recommends Actions to Enhance Market and Institutional Resilience|date=12 April 2008}}&lt;/ref&gt;
* Капиталды, өтімділікті және тәуекелдерді басқаруды пруденциялық қадағалауды күшейту
* Ашықтық пен бағалауды жақсарту
* Кредиттік рейтингтердің рөлі мен қолданылуын өзгерту
* Билік органдарының тәуекелдерге ден қою қабілетін күшейту
* Қаржы жүйесіндегі күйзелістерге ден қоюдың орнықты тетіктерін қалыптастыру

=== 2012 жылғы реформалар ===
FSB басқаруы жөніндегі жоғары деңгейлі панель Брукингс институтының қызметкері [[Доменико Ломбарди]] үйлестірген және Connect U.S. Fund қоры қаржыландырған тәуелсіз бастама болды. Оның құрамына Уганданың бұрынғы қаржы министрі әрі Уганда Орталық банкінің басқарушысы [[Эзра Сурума]], Қырғызстанның бұрынғы премьер-министрі [[Жоомарт Оторбаев]], Колумбияның бұрынғы қаржы министрі [[Хосе Антонио Окампо]] және Францияның Экономикалық талдау кеңесінің бұрынғы мүшесі [[Жак Мистраль]] кірген жоғары деңгейдегі сарапшылар панелі жиналды.&lt;ref name=&quot;newrules&quot;&gt;{{cite web|title=What We Do: High-Level Panel on the Governance of the Financial Stability Board|url=http://www.new-rules.org/what-we-do/fsb-unlocking-the-black-box/hlp-on-fsb-governance|website=New Rules for Global Finance|access-date=11 February 2018}}&lt;/ref&gt; Ломбарди панельдің қорытынды есебін 2011 жылғы қыркүйекте Брукингс институтының ''Issue Paper'' басылымы ретінде жариялап, онда FSB басқаруының оның ықпалының артуымен бірдей қарқынмен дамымағаны туралы қорытынды жасады. Есепте бірнеше ұсыным берілді:&lt;ref name=&quot;brookings&quot;&gt;{{cite book|author1=Domenico Lombardi|author-link1=Domenico Lombardi|title=The Governance of the Financial Stability Board|date=September 2011|publisher=Brookings Institution|location=Washington, DC|url=https://www.brookings.edu/wp-content/uploads/2016/06/FSB_Issues_Paper_Lombardi.pdf|access-date=11 February 2018}}&lt;/ref&gt;

[[2011 жылғы G20 Канн саммиті]]нде G20 FSB-ны «тұрақты ұйымдық негізде» құру арқылы оның институционалдық әлеуетін, ресурстарын және басқаруын нығайтуға шақырды.&lt;ref name=&quot;history&quot;&gt;{{cite web|title=Our History|url=http://www.fsb.org/about/history/|website=Financial Stability Board|access-date=11 February 2018}}&lt;/ref&gt; [[2012 жылғы G20 Лос-Кабос саммиті]]не арналған есебінде FSB ұйымның әлеуетін, ресурстарын және басқаруын нығайту, сондай-ақ оны тұрақты ұйымдық негізде қалыптастыру жөніндегі нақты қадамдарды ұсынды. G20 FSB-ның қайта қаралған және түзетілген жарғысын мақұлдады.&lt;ref&gt;{{cite book|title=Report to the G20 Los Cabos Summit on Strengthening FSB Capacity, Resources and Governance|date=12 June 2012|publisher=Financial Stability Board|url=http://www.fsb.org/wp-content/uploads/r_120619c.pdf|access-date=11 February 2018}}&lt;/ref&gt; 2013 жылғы қаңтарда FSB Жарғысы пленарлық отырыста қабылданғаннан кейін, ол Швейцария заңнамасына сәйкес қауымдастық немесе «Verein» нысанындағы дербес заңды тұлғаға айналды.&lt;ref name=&quot;ar4&quot;&gt;{{cite book|author1=Financial Stability Board|title=4th Annual Report|date=December 2017|publisher=Financial Stability Board|location=Basel|url=http://www.fsb.org/wp-content/uploads/P160118.pdf}}&lt;/ref&gt;

FSB 2013 жылғы қаңтарда екі ұйым арасында жасалған бес жылдық келісімге сәйкес Халықаралық есеп айырысулар банкі тарапынан орналастырылады және қаржыландырылады. Банк FSB-ның операциялық шығындарының басым бөлігін көтереді, ал FSB-ның өзіне тиесілі активтері, міндеттемелері немесе кірістері жоқ.&lt;ref name=&quot;ar4&quot;/&gt;

=== 2016 жылғы реформалар ===
2016 жылғы шілденің соңында, әлемдік нарықтар терроризм мен Ұлыбританияның [[Еуропалық одақ]]тан шығу туралы шешімін қоса алғанда бірқатар дағдарыстарға тап болғаннан кейін, Карни G20 саммитіне қатысқан қаржы министрлері мен орталық банк басқарушыларына FSB жүзеге асырған реформаларды баяндаған хат жолдады.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.theasianbanker.com/press-releases/fsb-chair-updates-g20-finance-ministers-and-central-bank-governors-on-progress-in-advancing-the-fsb%E2%80%99s-2016-priorities |title=FSB Chair updates G20 Finance Ministers and Central Bank Governors on progress in advancing the FSB's 2016 priorities |date=24 July 2016 |website=The Asian Banker |access-date=25 July 2016 |quote=The letter outlines the progress the FSB is making in advancing its priorities for 2016}}&lt;/ref&gt; Ол жаһандық экономика мен қаржы жүйесінің «тиімді жұмысын жалғастырғанын» және «белгісіздік пен тәуекелден қашудың күшеюіне» төтеп бергенін атап өтіп, «күйзеліс жағдайындағы мұндай орнықтылық G20-ның дағдарыстан кейінгі реформаларының ұзақ мерзімді пайдасын көрсететінін» растады. Ол Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес жүзеге асырған нақты реформалардың маңызын атап өтіп, олардың «[жаһандық қаржы дағдарыстарының] кейінгі салдарын күшейтудің орнына әлсіреткенін» мәлімдеді. Сондай-ақ ол FSB стратегияларына сенім білдіріп, «күйзеліс жағдайындағы орнықтылық G20-ның дағдарыстан кейінгі реформаларының ұзақ мерзімді пайдасын көрсетеді» деп мәлімдеді.&lt;ref&gt;{{cite news |last=Chan |first=Szu Ping |date=24 July 2016 |title=G20: Chancellor eyes clarity on Brexit deal 'later this year' as vote raises global risks |url=https://www.telegraph.co.uk/business/2016/07/24/g20-chancellor-eyes-clarity-on-brexit-deal-later-this-year-as-vo |work=The Telegraph |location=London, UK |access-date=25 July 2016}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>k4q8db7wye6e5hpz87a2udsar2dfw4x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632156</id>
      <parentid>3632155</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T07:06:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* 2016 жылғы реформалар */</comment>
      <origin>3632156</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20525" sha1="pvv2jfxio91iiuri1f0gueu5b2nnuao" xml:space="preserve">{{Ұйым
 |атауы                 = Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес
 |альтернативті         = Financial Stability Board (FSB)
 |background_color      = 
 |атау түсі             = 
 |логотип               = Financial Stability Board logo.svg
 |логотип ені           = 
 |анықтама              = 
 |карта1                = 
 |карта1 ені            = 
 |аңыз1                 = 
 |карта2                = 
 |карта2 ені            = 
 |аңыз2                 = 
 |мүшелік               = 
 |орталық типі          = Штаб-пәтері
 |орталық               = [[Базель]], [[Швейцария]]
 |орналасқан жері       = 
 |шыққан елі            = Швейцария
 |тип                   = [[Швейцария қауымдастығы]]
 |тілдер                = 
 |тіл                   = 
 |басшы мансабы1        = Төраға
 |басшы есімі1          = [[Эндрю Бейли (банкир)|Эндрю Бейли]]
 |басшы мансабы2        = Бас хатшы
 |басшы есімі2          = Джон Шиндлер
 |басшы мансабы3        = 
 |басшы есімі3          = 
 |басшы мансабы4        = 
 |басшы есімі4          = 
 |басшы мансабы5        = 
 |басшы есімі5          = 
 |басшы мансабы6        = 
 |басшы есімі6          = 
 |басшы мансабы7        = 
 |басшы есімі7          = 
 |басшы мансабы8        = 
 |басшы есімі8          = 
 |басшы мансабы9        = 
 |басшы есімі9          = 
 |басшы мансабы10       = 
 |басшы есімі10         = 
 |негізін салушы1       = 
 |құрылу оқиғалары1     = 
 |құрылу мерзімі1       = [[сәуір]] [[2009 жыл|2009]]
 |негізін салушы2       = [[Қаржылық тұрақтылық форумы]]
 |құрылу оқиғалары2     = 
 |құрылу мерзімі2       = 
 |негізін салушы3       = 
 |құрылу оқиғалары3     = 
 |құрылу мерзімі3       = 
 |негізін салушы4       = 
 |құрылу оқиғалары4     = 
 |құрылу мерзімі4       = 
 |негізін салушы5       = 
 |құрылу оқиғалары5     = 
 |құрылу мерзімі5       = 
 |негізін салушы6       = 
 |құрылу оқиғалары6     = 
 |құрылу мерзімі6       = 
 |ыдырау оқиғалары      = 
 |ыдырау уақыты         = 
 |түсініктемелер1       = Байланысты ұйымдар: [[Халықаралық есеп айырысу банкі]], [[Үлкен жиырмалық|G20]]
 |түсініктемелер2       = Қызметкерлер саны: 33 (2017)
 |мекен-жай             = 
 |сайт                  = https://www.fsb.org/
 |ортаққор              = 
}}
'''Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес''' (FSB) — жаһандық қаржы жүйесін қадағалайтын және оған қатысты ұсынымдар әзірлейтін халықаралық ұйым. Ол 2009 жылғы G20-ның Питтсбург саммитінде Қаржылық тұрақтылық форумының (FSF) құқықтық мирасқоры ретінде құрылды. Кеңес құрамына [[G20-ның барлық ірі экономикалары]], FSF мүшелері және [[Еуропалық комиссия]] кіреді. [[Халықаралық есеп айырысу банкі|Халықаралық есеп айырысулар банкі]] орналастыратын әрі қаржыландыратын кеңестің штаб-пәтері Швейцарияның Базель қаласында орналасқан,&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.fsb.org/contact/|title=Contact|date=24 September 2014}}&lt;/ref&gt; әрі ол Швейцария заңнамасына сәйкес коммерциялық емес қауымдастық ретінде құрылған.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fsb.org/about/organisation-and-governance/|title=Organisational Structure and Governance|date=22 October 2020}}&lt;/ref&gt;

FSB G20 көшбасшыларының халықаралық институционалдық деңгейдегі алғашқы ірі жаңашылдығы болды. [[АҚШ Қаржы министрі]] [[Тимоти Гайтнер]] оны Халықаралық валюта қоры, [[Дүниежүзілік банк]] және [[Дүниежүзілік сауда ұйымы]]мен қатар жаһандық экономикалық басқару архитектурасының «іс жүзіндегі төртінші тірегі» ретінде сипаттады.

Кейбір басқа көпжақты қаржылық институттардан айырмашылығы, FSB-ның халықаралық шартқа негізделген құқықтық базасы мен ресми өкілеттіктері жоқ және оның орнына мүшелері қабылдаған ынтымақтастық туралы бейресми әрі заңдық күші жоқ өзара түсіністік туралы меморандумға сүйенеді.&lt;ref name=&quot;brookings&quot;/&gt;

== Тарихы ==
=== Қаржылық тұрақтылық форумы ===
FSB-ның ізашар ұйымы болған Қаржылық тұрақтылық форумы (FSF) 1999 жылы G7 елдерінің қаржы министрлері мен [[орталық банк]] басқарушылары халықаралық қаржылық тұрақтылықты ілгерілету мақсатында құрған қаржы министрліктері, орталық банкирлер және халықаралық қаржылық ұйымдар тобынан пайда болды.&lt;ref name=&quot;Founding&quot;&gt;{{cite web | title = Genesis of the FSF | url = http://www.fsforum.org/about/genesis_of_the_fsf.html| publisher = Financial Stability Forum| archive-date = 14 June 2008| archive-url = https://web.archive.org/web/20080614141837/http://www.fsforum.org/about/genesis_of_the_fsf.html | access-date = 30 April 2016 }}&lt;/ref&gt; FSF қаржылық институттарды, операцияларды және оқиғаларды қадағалау мен бақылау мәселелері бойынша талқылау мен ынтымақтастыққа жәрдемдесті. FSF-ны штаб-пәтері [[Швейцария]]ның [[Базель]] қаласындағы [[Халықаралық есеп айырысу банкі|Халықаралық есеп айырысулар банкінде]] орналасқан шағын хатшылық басқарды.&lt;ref name=&quot;FSF home&quot;&gt;{{cite web | title = Home/News| publisher = Financial Stability Forum| url = http://www.fsforum.org| archive-date = 12 May 2009 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090512222115/http://www.fsforum.org/ | access-date = 30 April 2016 }}&lt;/ref&gt;

FSF мүшелігіне орталық банктері, қаржы министрліктері мен ведомстволары және бағалы қағаздарды реттеуші органдары арқылы қатысқан он шақты мемлекет кірді, олардың қатарында [[Америка Құрама Штаттары]], [[Жапония]], [[Германия]], [[Ұлыбритания]], [[Франция]], [[Италия]], [[Канада]], [[Аустралия]], [[Нидерланд]] және бірнеше басқа да индустрияланған экономикалар, сондай-ақ бірнеше халықаралық экономикалық ұйымдар болды.&lt;ref&gt;{{cite web | title = Who we are | url = http://www.fsforum.org/about/who_we_are.html| publisher = Financial Stability Forum| archive-date = 14 June 2008| archive-url = https://web.archive.org/web/20080614141842/http://www.fsforum.org/about/who_we_are.html| access-date = 30 April 2016 }}&lt;/ref&gt; 2008 жылғы 15 қарашада өткен G20 саммитінде FSF мүшелігін Қытай сияқты дамушы экономикаларды қамтитындай етіп кеңейту туралы келісімге қол жеткізілді. [[2009 жылғы G20 Лондон саммиті]]нде FSF-ның құқықтық мирасқоры ретінде Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңесті (FSB) құру туралы шешім қабылданды, оған бұрын FSF мүшесі болмаған G20 мүшелері енгізілді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Financial Stability Forum decides to broaden its membership |publisher=Financial Stability Forum |date=12 March 2009 |url=http://www.fsforum.org/press/pr_090312b.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20090411064057/http://www.fsforum.org/press/pr_090312b.pdf |archive-date=11 April 2009 |access-date=30 April 2016 |url-status=unfit }}&lt;/ref&gt;

=== Құрылуы ===
Қаржылық тұрақтылық форумы 2008 жылғы 28–29 наурызда [[Халықаралық есеп айырысу банкі|Халықаралық есеп айырысулар банкімен]] байланысты [[Рим]]де кездесті. Мүшелер қаржы нарықтарындағы өзекті мәселелерді және оларды алдағы уақытта шешуге арналған түрлі саясаттық нұсқаларды талқылады.&lt;ref name=&quot;BIS 0308&quot;&gt;{{cite web|url= http://www.bis.org/press/p080329.htm |title=Press release: Financial Stability Forum meets in Rome|date=29 March 2008}}&lt;/ref&gt; Осы кездесуде FSF 2008 жылғы сәуірде G7 елдерінің қаржы министрлері мен орталық банк басқарушыларына ұсынылатын баяндаманы талқылады. Баяндамада қаржы нарықтарындағы сол кездегі күйзелістің негізгі әлсіз тұстары айқындалып, нарықтар мен институттардың орнықтылығын арттыруға бағытталған ұсынымдар берілді. FSF сондай-ақ [[Халықаралық валюта қоры]] мен [[Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымы]]ның егеменді әл-ауқат қорларына қатысты жүргізіп жатқан жұмыстарын талқылады. Халықаралық валюта қоры егеменді әл-ауқат қорларымен ерікті үздік тәжірибе қағидаттарының жиынтығын әзірлеу мақсатында тығыз жұмыс істеді және олардың корпоративтік басқаруына, институционалдық құрылымына және ашықтығына назар аударды.&lt;ref name=&quot;BIS 0308&quot;/&gt; 2008 жылғы 12 сәуірде FSF өзінің ұсынымдары баяндалған есепті G7 елдерінің қаржы министрлеріне ұсынды:&lt;ref name=&quot;FSFReport&quot;&gt;{{cite book|title=Report of the Financial Stability Forum on Enhancing Market and Institutional Resilience|date=7 April 2008|publisher=Financial Stability Forum|url=http://www.fsb.org/wp-content/uploads/r_0804.pdf}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bis.org/press/p080412.htm|title=Press release: Financial Stability Forum Recommends Actions to Enhance Market and Institutional Resilience|date=12 April 2008}}&lt;/ref&gt;
* Капиталды, өтімділікті және тәуекелдерді басқаруды пруденциялық қадағалауды күшейту
* Ашықтық пен бағалауды жақсарту
* Кредиттік рейтингтердің рөлі мен қолданылуын өзгерту
* Билік органдарының тәуекелдерге ден қою қабілетін күшейту
* Қаржы жүйесіндегі күйзелістерге ден қоюдың орнықты тетіктерін қалыптастыру

=== 2012 жылғы реформалар ===
FSB басқаруы жөніндегі жоғары деңгейлі панель Брукингс институтының қызметкері [[Доменико Ломбарди]] үйлестірген және Connect U.S. Fund қоры қаржыландырған тәуелсіз бастама болды. Оның құрамына Уганданың бұрынғы қаржы министрі әрі Уганда Орталық банкінің басқарушысы [[Эзра Сурума]], Қырғызстанның бұрынғы премьер-министрі [[Жоомарт Оторбаев]], Колумбияның бұрынғы қаржы министрі [[Хосе Антонио Окампо]] және Францияның Экономикалық талдау кеңесінің бұрынғы мүшесі [[Жак Мистраль]] кірген жоғары деңгейдегі сарапшылар панелі жиналды.&lt;ref name=&quot;newrules&quot;&gt;{{cite web|title=What We Do: High-Level Panel on the Governance of the Financial Stability Board|url=http://www.new-rules.org/what-we-do/fsb-unlocking-the-black-box/hlp-on-fsb-governance|website=New Rules for Global Finance|access-date=11 February 2018}}&lt;/ref&gt; Ломбарди панельдің қорытынды есебін 2011 жылғы қыркүйекте Брукингс институтының ''Issue Paper'' басылымы ретінде жариялап, онда FSB басқаруының оның ықпалының артуымен бірдей қарқынмен дамымағаны туралы қорытынды жасады. Есепте бірнеше ұсыным берілді:&lt;ref name=&quot;brookings&quot;&gt;{{cite book|author1=Domenico Lombardi|author-link1=Domenico Lombardi|title=The Governance of the Financial Stability Board|date=September 2011|publisher=Brookings Institution|location=Washington, DC|url=https://www.brookings.edu/wp-content/uploads/2016/06/FSB_Issues_Paper_Lombardi.pdf|access-date=11 February 2018}}&lt;/ref&gt;

[[2011 жылғы G20 Канн саммиті]]нде G20 FSB-ны «тұрақты ұйымдық негізде» құру арқылы оның институционалдық әлеуетін, ресурстарын және басқаруын нығайтуға шақырды.&lt;ref name=&quot;history&quot;&gt;{{cite web|title=Our History|url=http://www.fsb.org/about/history/|website=Financial Stability Board|access-date=11 February 2018}}&lt;/ref&gt; [[2012 жылғы G20 Лос-Кабос саммиті]]не арналған есебінде FSB ұйымның әлеуетін, ресурстарын және басқаруын нығайту, сондай-ақ оны тұрақты ұйымдық негізде қалыптастыру жөніндегі нақты қадамдарды ұсынды. G20 FSB-ның қайта қаралған және түзетілген жарғысын мақұлдады.&lt;ref&gt;{{cite book|title=Report to the G20 Los Cabos Summit on Strengthening FSB Capacity, Resources and Governance|date=12 June 2012|publisher=Financial Stability Board|url=http://www.fsb.org/wp-content/uploads/r_120619c.pdf|access-date=11 February 2018}}&lt;/ref&gt; 2013 жылғы қаңтарда FSB Жарғысы пленарлық отырыста қабылданғаннан кейін, ол Швейцария заңнамасына сәйкес қауымдастық немесе «Verein» нысанындағы дербес заңды тұлғаға айналды.&lt;ref name=&quot;ar4&quot;&gt;{{cite book|author1=Financial Stability Board|title=4th Annual Report|date=December 2017|publisher=Financial Stability Board|location=Basel|url=http://www.fsb.org/wp-content/uploads/P160118.pdf}}&lt;/ref&gt;

FSB 2013 жылғы қаңтарда екі ұйым арасында жасалған бес жылдық келісімге сәйкес Халықаралық есеп айырысулар банкі тарапынан орналастырылады және қаржыландырылады. Банк FSB-ның операциялық шығындарының басым бөлігін көтереді, ал FSB-ның өзіне тиесілі активтері, міндеттемелері немесе кірістері жоқ.&lt;ref name=&quot;ar4&quot;/&gt;

=== 2016 жылғы реформалар ===
2016 жылғы шілденің соңында, әлемдік нарықтар терроризм мен Ұлыбританияның [[Еуропалық одақ]]тан шығу туралы шешімін қоса алғанда бірқатар дағдарыстарға тап болғаннан кейін, Карни G20 саммитіне қатысқан қаржы министрлері мен орталық банк басқарушыларына FSB жүзеге асырған реформаларды баяндаған хат жолдады.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.theasianbanker.com/press-releases/fsb-chair-updates-g20-finance-ministers-and-central-bank-governors-on-progress-in-advancing-the-fsb%E2%80%99s-2016-priorities |title=FSB Chair updates G20 Finance Ministers and Central Bank Governors on progress in advancing the FSB's 2016 priorities |date=24 July 2016 |website=The Asian Banker |access-date=25 July 2016 |quote=The letter outlines the progress the FSB is making in advancing its priorities for 2016}}&lt;/ref&gt; Ол жаһандық экономика мен қаржы жүйесінің «тиімді жұмысын жалғастырғанын» және «белгісіздік пен тәуекелден қашудың күшеюіне» төтеп бергенін атап өтіп, «күйзеліс жағдайындағы мұндай орнықтылық G20-ның дағдарыстан кейінгі реформаларының ұзақ мерзімді пайдасын көрсететінін» растады. Ол Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес жүзеге асырған нақты реформалардың маңызын атап өтіп, олардың «[жаһандық қаржы дағдарыстарының] кейінгі салдарын күшейтудің орнына әлсіреткенін» мәлімдеді. Сондай-ақ ол FSB стратегияларына сенім білдіріп, «күйзеліс жағдайындағы орнықтылық G20-ның дағдарыстан кейінгі реформаларының ұзақ мерзімді пайдасын көрсетеді» деп мәлімдеді.&lt;ref&gt;{{cite news |last=Chan |first=Szu Ping |date=24 July 2016 |title=G20: Chancellor eyes clarity on Brexit deal 'later this year' as vote raises global risks |url=https://www.telegraph.co.uk/business/2016/07/24/g20-chancellor-eyes-clarity-on-brexit-deal-later-this-year-as-vo |work=The Telegraph |location=London, UK |access-date=25 July 2016}}&lt;/ref&gt;

FSB 2016 жылғы шілденің соңына қарай жаһандық экономика мен қаржы жүйесі еңсерген «белгісіздік пен тәуекелден қашудың екі күшеюін» ескере отырып, G20 саммиті алдындағы хатты жариялады,&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.fsb.org/2016/07/fsb-chair-updates-g20-finance-ministers-and-central-bank-governors-on-progress-in-advancing-the-fsbs-2016-priorities/ |title=FSB Chair updates G20 Finance Ministers and Central Bank Governors on progress in advancing the FSB's 2016 priorities |date=24 July 2016 |website=FSB |access-date=25 July 2016}}&lt;/ref&gt; онда оның 2016 жылға арналған басымдықтары баяндалды:

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>pvv2jfxio91iiuri1f0gueu5b2nnuao</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632158</id>
      <parentid>3632156</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T07:07:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* 2016 жылғы реформалар */</comment>
      <origin>3632158</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21794" sha1="hmzqhyn5ksumg9l3lv8o2j7mc3w1gma" xml:space="preserve">{{Ұйым
 |атауы                 = Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес
 |альтернативті         = Financial Stability Board (FSB)
 |background_color      = 
 |атау түсі             = 
 |логотип               = Financial Stability Board logo.svg
 |логотип ені           = 
 |анықтама              = 
 |карта1                = 
 |карта1 ені            = 
 |аңыз1                 = 
 |карта2                = 
 |карта2 ені            = 
 |аңыз2                 = 
 |мүшелік               = 
 |орталық типі          = Штаб-пәтері
 |орталық               = [[Базель]], [[Швейцария]]
 |орналасқан жері       = 
 |шыққан елі            = Швейцария
 |тип                   = [[Швейцария қауымдастығы]]
 |тілдер                = 
 |тіл                   = 
 |басшы мансабы1        = Төраға
 |басшы есімі1          = [[Эндрю Бейли (банкир)|Эндрю Бейли]]
 |басшы мансабы2        = Бас хатшы
 |басшы есімі2          = Джон Шиндлер
 |басшы мансабы3        = 
 |басшы есімі3          = 
 |басшы мансабы4        = 
 |басшы есімі4          = 
 |басшы мансабы5        = 
 |басшы есімі5          = 
 |басшы мансабы6        = 
 |басшы есімі6          = 
 |басшы мансабы7        = 
 |басшы есімі7          = 
 |басшы мансабы8        = 
 |басшы есімі8          = 
 |басшы мансабы9        = 
 |басшы есімі9          = 
 |басшы мансабы10       = 
 |басшы есімі10         = 
 |негізін салушы1       = 
 |құрылу оқиғалары1     = 
 |құрылу мерзімі1       = [[сәуір]] [[2009 жыл|2009]]
 |негізін салушы2       = [[Қаржылық тұрақтылық форумы]]
 |құрылу оқиғалары2     = 
 |құрылу мерзімі2       = 
 |негізін салушы3       = 
 |құрылу оқиғалары3     = 
 |құрылу мерзімі3       = 
 |негізін салушы4       = 
 |құрылу оқиғалары4     = 
 |құрылу мерзімі4       = 
 |негізін салушы5       = 
 |құрылу оқиғалары5     = 
 |құрылу мерзімі5       = 
 |негізін салушы6       = 
 |құрылу оқиғалары6     = 
 |құрылу мерзімі6       = 
 |ыдырау оқиғалары      = 
 |ыдырау уақыты         = 
 |түсініктемелер1       = Байланысты ұйымдар: [[Халықаралық есеп айырысу банкі]], [[Үлкен жиырмалық|G20]]
 |түсініктемелер2       = Қызметкерлер саны: 33 (2017)
 |мекен-жай             = 
 |сайт                  = https://www.fsb.org/
 |ортаққор              = 
}}
'''Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес''' (FSB) — жаһандық қаржы жүйесін қадағалайтын және оған қатысты ұсынымдар әзірлейтін халықаралық ұйым. Ол 2009 жылғы G20-ның Питтсбург саммитінде Қаржылық тұрақтылық форумының (FSF) құқықтық мирасқоры ретінде құрылды. Кеңес құрамына [[G20-ның барлық ірі экономикалары]], FSF мүшелері және [[Еуропалық комиссия]] кіреді. [[Халықаралық есеп айырысу банкі|Халықаралық есеп айырысулар банкі]] орналастыратын әрі қаржыландыратын кеңестің штаб-пәтері Швейцарияның Базель қаласында орналасқан,&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.fsb.org/contact/|title=Contact|date=24 September 2014}}&lt;/ref&gt; әрі ол Швейцария заңнамасына сәйкес коммерциялық емес қауымдастық ретінде құрылған.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fsb.org/about/organisation-and-governance/|title=Organisational Structure and Governance|date=22 October 2020}}&lt;/ref&gt;

FSB G20 көшбасшыларының халықаралық институционалдық деңгейдегі алғашқы ірі жаңашылдығы болды. [[АҚШ Қаржы министрі]] [[Тимоти Гайтнер]] оны Халықаралық валюта қоры, [[Дүниежүзілік банк]] және [[Дүниежүзілік сауда ұйымы]]мен қатар жаһандық экономикалық басқару архитектурасының «іс жүзіндегі төртінші тірегі» ретінде сипаттады.

Кейбір басқа көпжақты қаржылық институттардан айырмашылығы, FSB-ның халықаралық шартқа негізделген құқықтық базасы мен ресми өкілеттіктері жоқ және оның орнына мүшелері қабылдаған ынтымақтастық туралы бейресми әрі заңдық күші жоқ өзара түсіністік туралы меморандумға сүйенеді.&lt;ref name=&quot;brookings&quot;/&gt;

== Тарихы ==
=== Қаржылық тұрақтылық форумы ===
FSB-ның ізашар ұйымы болған Қаржылық тұрақтылық форумы (FSF) 1999 жылы G7 елдерінің қаржы министрлері мен [[орталық банк]] басқарушылары халықаралық қаржылық тұрақтылықты ілгерілету мақсатында құрған қаржы министрліктері, орталық банкирлер және халықаралық қаржылық ұйымдар тобынан пайда болды.&lt;ref name=&quot;Founding&quot;&gt;{{cite web | title = Genesis of the FSF | url = http://www.fsforum.org/about/genesis_of_the_fsf.html| publisher = Financial Stability Forum| archive-date = 14 June 2008| archive-url = https://web.archive.org/web/20080614141837/http://www.fsforum.org/about/genesis_of_the_fsf.html | access-date = 30 April 2016 }}&lt;/ref&gt; FSF қаржылық институттарды, операцияларды және оқиғаларды қадағалау мен бақылау мәселелері бойынша талқылау мен ынтымақтастыққа жәрдемдесті. FSF-ны штаб-пәтері [[Швейцария]]ның [[Базель]] қаласындағы [[Халықаралық есеп айырысу банкі|Халықаралық есеп айырысулар банкінде]] орналасқан шағын хатшылық басқарды.&lt;ref name=&quot;FSF home&quot;&gt;{{cite web | title = Home/News| publisher = Financial Stability Forum| url = http://www.fsforum.org| archive-date = 12 May 2009 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090512222115/http://www.fsforum.org/ | access-date = 30 April 2016 }}&lt;/ref&gt;

FSF мүшелігіне орталық банктері, қаржы министрліктері мен ведомстволары және бағалы қағаздарды реттеуші органдары арқылы қатысқан он шақты мемлекет кірді, олардың қатарында [[Америка Құрама Штаттары]], [[Жапония]], [[Германия]], [[Ұлыбритания]], [[Франция]], [[Италия]], [[Канада]], [[Аустралия]], [[Нидерланд]] және бірнеше басқа да индустрияланған экономикалар, сондай-ақ бірнеше халықаралық экономикалық ұйымдар болды.&lt;ref&gt;{{cite web | title = Who we are | url = http://www.fsforum.org/about/who_we_are.html| publisher = Financial Stability Forum| archive-date = 14 June 2008| archive-url = https://web.archive.org/web/20080614141842/http://www.fsforum.org/about/who_we_are.html| access-date = 30 April 2016 }}&lt;/ref&gt; 2008 жылғы 15 қарашада өткен G20 саммитінде FSF мүшелігін Қытай сияқты дамушы экономикаларды қамтитындай етіп кеңейту туралы келісімге қол жеткізілді. [[2009 жылғы G20 Лондон саммиті]]нде FSF-ның құқықтық мирасқоры ретінде Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңесті (FSB) құру туралы шешім қабылданды, оған бұрын FSF мүшесі болмаған G20 мүшелері енгізілді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Financial Stability Forum decides to broaden its membership |publisher=Financial Stability Forum |date=12 March 2009 |url=http://www.fsforum.org/press/pr_090312b.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20090411064057/http://www.fsforum.org/press/pr_090312b.pdf |archive-date=11 April 2009 |access-date=30 April 2016 |url-status=unfit }}&lt;/ref&gt;

=== Құрылуы ===
Қаржылық тұрақтылық форумы 2008 жылғы 28–29 наурызда [[Халықаралық есеп айырысу банкі|Халықаралық есеп айырысулар банкімен]] байланысты [[Рим]]де кездесті. Мүшелер қаржы нарықтарындағы өзекті мәселелерді және оларды алдағы уақытта шешуге арналған түрлі саясаттық нұсқаларды талқылады.&lt;ref name=&quot;BIS 0308&quot;&gt;{{cite web|url= http://www.bis.org/press/p080329.htm |title=Press release: Financial Stability Forum meets in Rome|date=29 March 2008}}&lt;/ref&gt; Осы кездесуде FSF 2008 жылғы сәуірде G7 елдерінің қаржы министрлері мен орталық банк басқарушыларына ұсынылатын баяндаманы талқылады. Баяндамада қаржы нарықтарындағы сол кездегі күйзелістің негізгі әлсіз тұстары айқындалып, нарықтар мен институттардың орнықтылығын арттыруға бағытталған ұсынымдар берілді. FSF сондай-ақ [[Халықаралық валюта қоры]] мен [[Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымы]]ның егеменді әл-ауқат қорларына қатысты жүргізіп жатқан жұмыстарын талқылады. Халықаралық валюта қоры егеменді әл-ауқат қорларымен ерікті үздік тәжірибе қағидаттарының жиынтығын әзірлеу мақсатында тығыз жұмыс істеді және олардың корпоративтік басқаруына, институционалдық құрылымына және ашықтығына назар аударды.&lt;ref name=&quot;BIS 0308&quot;/&gt; 2008 жылғы 12 сәуірде FSF өзінің ұсынымдары баяндалған есепті G7 елдерінің қаржы министрлеріне ұсынды:&lt;ref name=&quot;FSFReport&quot;&gt;{{cite book|title=Report of the Financial Stability Forum on Enhancing Market and Institutional Resilience|date=7 April 2008|publisher=Financial Stability Forum|url=http://www.fsb.org/wp-content/uploads/r_0804.pdf}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bis.org/press/p080412.htm|title=Press release: Financial Stability Forum Recommends Actions to Enhance Market and Institutional Resilience|date=12 April 2008}}&lt;/ref&gt;
* Капиталды, өтімділікті және тәуекелдерді басқаруды пруденциялық қадағалауды күшейту
* Ашықтық пен бағалауды жақсарту
* Кредиттік рейтингтердің рөлі мен қолданылуын өзгерту
* Билік органдарының тәуекелдерге ден қою қабілетін күшейту
* Қаржы жүйесіндегі күйзелістерге ден қоюдың орнықты тетіктерін қалыптастыру

=== 2012 жылғы реформалар ===
FSB басқаруы жөніндегі жоғары деңгейлі панель Брукингс институтының қызметкері [[Доменико Ломбарди]] үйлестірген және Connect U.S. Fund қоры қаржыландырған тәуелсіз бастама болды. Оның құрамына Уганданың бұрынғы қаржы министрі әрі Уганда Орталық банкінің басқарушысы [[Эзра Сурума]], Қырғызстанның бұрынғы премьер-министрі [[Жоомарт Оторбаев]], Колумбияның бұрынғы қаржы министрі [[Хосе Антонио Окампо]] және Францияның Экономикалық талдау кеңесінің бұрынғы мүшесі [[Жак Мистраль]] кірген жоғары деңгейдегі сарапшылар панелі жиналды.&lt;ref name=&quot;newrules&quot;&gt;{{cite web|title=What We Do: High-Level Panel on the Governance of the Financial Stability Board|url=http://www.new-rules.org/what-we-do/fsb-unlocking-the-black-box/hlp-on-fsb-governance|website=New Rules for Global Finance|access-date=11 February 2018}}&lt;/ref&gt; Ломбарди панельдің қорытынды есебін 2011 жылғы қыркүйекте Брукингс институтының ''Issue Paper'' басылымы ретінде жариялап, онда FSB басқаруының оның ықпалының артуымен бірдей қарқынмен дамымағаны туралы қорытынды жасады. Есепте бірнеше ұсыным берілді:&lt;ref name=&quot;brookings&quot;&gt;{{cite book|author1=Domenico Lombardi|author-link1=Domenico Lombardi|title=The Governance of the Financial Stability Board|date=September 2011|publisher=Brookings Institution|location=Washington, DC|url=https://www.brookings.edu/wp-content/uploads/2016/06/FSB_Issues_Paper_Lombardi.pdf|access-date=11 February 2018}}&lt;/ref&gt;

[[2011 жылғы G20 Канн саммиті]]нде G20 FSB-ны «тұрақты ұйымдық негізде» құру арқылы оның институционалдық әлеуетін, ресурстарын және басқаруын нығайтуға шақырды.&lt;ref name=&quot;history&quot;&gt;{{cite web|title=Our History|url=http://www.fsb.org/about/history/|website=Financial Stability Board|access-date=11 February 2018}}&lt;/ref&gt; [[2012 жылғы G20 Лос-Кабос саммиті]]не арналған есебінде FSB ұйымның әлеуетін, ресурстарын және басқаруын нығайту, сондай-ақ оны тұрақты ұйымдық негізде қалыптастыру жөніндегі нақты қадамдарды ұсынды. G20 FSB-ның қайта қаралған және түзетілген жарғысын мақұлдады.&lt;ref&gt;{{cite book|title=Report to the G20 Los Cabos Summit on Strengthening FSB Capacity, Resources and Governance|date=12 June 2012|publisher=Financial Stability Board|url=http://www.fsb.org/wp-content/uploads/r_120619c.pdf|access-date=11 February 2018}}&lt;/ref&gt; 2013 жылғы қаңтарда FSB Жарғысы пленарлық отырыста қабылданғаннан кейін, ол Швейцария заңнамасына сәйкес қауымдастық немесе «Verein» нысанындағы дербес заңды тұлғаға айналды.&lt;ref name=&quot;ar4&quot;&gt;{{cite book|author1=Financial Stability Board|title=4th Annual Report|date=December 2017|publisher=Financial Stability Board|location=Basel|url=http://www.fsb.org/wp-content/uploads/P160118.pdf}}&lt;/ref&gt;

FSB 2013 жылғы қаңтарда екі ұйым арасында жасалған бес жылдық келісімге сәйкес Халықаралық есеп айырысулар банкі тарапынан орналастырылады және қаржыландырылады. Банк FSB-ның операциялық шығындарының басым бөлігін көтереді, ал FSB-ның өзіне тиесілі активтері, міндеттемелері немесе кірістері жоқ.&lt;ref name=&quot;ar4&quot;/&gt;

=== 2016 жылғы реформалар ===
2016 жылғы шілденің соңында, әлемдік нарықтар терроризм мен Ұлыбританияның [[Еуропалық одақ]]тан шығу туралы шешімін қоса алғанда бірқатар дағдарыстарға тап болғаннан кейін, Карни G20 саммитіне қатысқан қаржы министрлері мен орталық банк басқарушыларына FSB жүзеге асырған реформаларды баяндаған хат жолдады.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.theasianbanker.com/press-releases/fsb-chair-updates-g20-finance-ministers-and-central-bank-governors-on-progress-in-advancing-the-fsb%E2%80%99s-2016-priorities |title=FSB Chair updates G20 Finance Ministers and Central Bank Governors on progress in advancing the FSB's 2016 priorities |date=24 July 2016 |website=The Asian Banker |access-date=25 July 2016 |quote=The letter outlines the progress the FSB is making in advancing its priorities for 2016}}&lt;/ref&gt; Ол жаһандық экономика мен қаржы жүйесінің «тиімді жұмысын жалғастырғанын» және «белгісіздік пен тәуекелден қашудың күшеюіне» төтеп бергенін атап өтіп, «күйзеліс жағдайындағы мұндай орнықтылық G20-ның дағдарыстан кейінгі реформаларының ұзақ мерзімді пайдасын көрсететінін» растады. Ол Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес жүзеге асырған нақты реформалардың маңызын атап өтіп, олардың «[жаһандық қаржы дағдарыстарының] кейінгі салдарын күшейтудің орнына әлсіреткенін» мәлімдеді. Сондай-ақ ол FSB стратегияларына сенім білдіріп, «күйзеліс жағдайындағы орнықтылық G20-ның дағдарыстан кейінгі реформаларының ұзақ мерзімді пайдасын көрсетеді» деп мәлімдеді.&lt;ref&gt;{{cite news |last=Chan |first=Szu Ping |date=24 July 2016 |title=G20: Chancellor eyes clarity on Brexit deal 'later this year' as vote raises global risks |url=https://www.telegraph.co.uk/business/2016/07/24/g20-chancellor-eyes-clarity-on-brexit-deal-later-this-year-as-vo |work=The Telegraph |location=London, UK |access-date=25 July 2016}}&lt;/ref&gt;

FSB 2016 жылғы шілденің соңына қарай жаһандық экономика мен қаржы жүйесі еңсерген «белгісіздік пен тәуекелден қашудың екі күшеюін» ескере отырып, G20 саммиті алдындағы хатты жариялады,&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.fsb.org/2016/07/fsb-chair-updates-g20-finance-ministers-and-central-bank-governors-on-progress-in-advancing-the-fsbs-2016-priorities/ |title=FSB Chair updates G20 Finance Ministers and Central Bank Governors on progress in advancing the FSB's 2016 priorities |date=24 July 2016 |website=FSB |access-date=25 July 2016}}&lt;/ref&gt; онда оның 2016 жылға арналған басымдықтары баяндалды:
* Активтерді басқаруға байланысты құрылымдық осалдықтарды жоюды қоса алғанда, нарыққа негізделген қаржыландырудың орнықты көздерін қамтамасыз ету үшін реформалардың үйлестірілген бағдарламасын ілгерілету
* Орталық контрагенттердің орнықтылығы, қалпына келтірілуі және реттелген таратылуы жөніндегі саясатты бағалауды және қажет болған жағдайда оны жетілдіру бойынша ұсынымдар әзірлеуді қоса алғанда, қаржы нарығының орнықты инфрақұрылымын дамыту
* Халықаралық валюта қоры және Халықаралық есеп айырысулар банкімен серіктестікте макропруденциялық саясаттың негіздері мен құралдарын қолданған елдердің тәжірибесінен сабақ ала отырып, тиімді макропруденциялық тетіктерді қолдау

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>hmzqhyn5ksumg9l3lv8o2j7mc3w1gma</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632159</id>
      <parentid>3632158</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T07:09:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* 2016 жылғы реформалар */</comment>
      <origin>3632159</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23112" sha1="htgobv1p71r4peen9ctqyoa5y1u5v8w" xml:space="preserve">{{Ұйым
 |атауы                 = Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес
 |альтернативті         = Financial Stability Board (FSB)
 |background_color      = 
 |атау түсі             = 
 |логотип               = Financial Stability Board logo.svg
 |логотип ені           = 
 |анықтама              = 
 |карта1                = 
 |карта1 ені            = 
 |аңыз1                 = 
 |карта2                = 
 |карта2 ені            = 
 |аңыз2                 = 
 |мүшелік               = 
 |орталық типі          = Штаб-пәтері
 |орталық               = [[Базель]], [[Швейцария]]
 |орналасқан жері       = 
 |шыққан елі            = Швейцария
 |тип                   = [[Швейцария қауымдастығы]]
 |тілдер                = 
 |тіл                   = 
 |басшы мансабы1        = Төраға
 |басшы есімі1          = [[Эндрю Бейли (банкир)|Эндрю Бейли]]
 |басшы мансабы2        = Бас хатшы
 |басшы есімі2          = Джон Шиндлер
 |басшы мансабы3        = 
 |басшы есімі3          = 
 |басшы мансабы4        = 
 |басшы есімі4          = 
 |басшы мансабы5        = 
 |басшы есімі5          = 
 |басшы мансабы6        = 
 |басшы есімі6          = 
 |басшы мансабы7        = 
 |басшы есімі7          = 
 |басшы мансабы8        = 
 |басшы есімі8          = 
 |басшы мансабы9        = 
 |басшы есімі9          = 
 |басшы мансабы10       = 
 |басшы есімі10         = 
 |негізін салушы1       = 
 |құрылу оқиғалары1     = 
 |құрылу мерзімі1       = [[сәуір]] [[2009 жыл|2009]]
 |негізін салушы2       = [[Қаржылық тұрақтылық форумы]]
 |құрылу оқиғалары2     = 
 |құрылу мерзімі2       = 
 |негізін салушы3       = 
 |құрылу оқиғалары3     = 
 |құрылу мерзімі3       = 
 |негізін салушы4       = 
 |құрылу оқиғалары4     = 
 |құрылу мерзімі4       = 
 |негізін салушы5       = 
 |құрылу оқиғалары5     = 
 |құрылу мерзімі5       = 
 |негізін салушы6       = 
 |құрылу оқиғалары6     = 
 |құрылу мерзімі6       = 
 |ыдырау оқиғалары      = 
 |ыдырау уақыты         = 
 |түсініктемелер1       = Байланысты ұйымдар: [[Халықаралық есеп айырысу банкі]], [[Үлкен жиырмалық|G20]]
 |түсініктемелер2       = Қызметкерлер саны: 33 (2017)
 |мекен-жай             = 
 |сайт                  = https://www.fsb.org/
 |ортаққор              = 
}}
'''Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес''' (FSB) — жаһандық қаржы жүйесін қадағалайтын және оған қатысты ұсынымдар әзірлейтін халықаралық ұйым. Ол 2009 жылғы G20-ның Питтсбург саммитінде Қаржылық тұрақтылық форумының (FSF) құқықтық мирасқоры ретінде құрылды. Кеңес құрамына [[G20-ның барлық ірі экономикалары]], FSF мүшелері және [[Еуропалық комиссия]] кіреді. [[Халықаралық есеп айырысу банкі|Халықаралық есеп айырысулар банкі]] орналастыратын әрі қаржыландыратын кеңестің штаб-пәтері Швейцарияның Базель қаласында орналасқан,&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.fsb.org/contact/|title=Contact|date=24 September 2014}}&lt;/ref&gt; әрі ол Швейцария заңнамасына сәйкес коммерциялық емес қауымдастық ретінде құрылған.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fsb.org/about/organisation-and-governance/|title=Organisational Structure and Governance|date=22 October 2020}}&lt;/ref&gt;

FSB G20 көшбасшыларының халықаралық институционалдық деңгейдегі алғашқы ірі жаңашылдығы болды. [[АҚШ Қаржы министрі]] [[Тимоти Гайтнер]] оны Халықаралық валюта қоры, [[Дүниежүзілік банк]] және [[Дүниежүзілік сауда ұйымы]]мен қатар жаһандық экономикалық басқару архитектурасының «іс жүзіндегі төртінші тірегі» ретінде сипаттады.

Кейбір басқа көпжақты қаржылық институттардан айырмашылығы, FSB-ның халықаралық шартқа негізделген құқықтық базасы мен ресми өкілеттіктері жоқ және оның орнына мүшелері қабылдаған ынтымақтастық туралы бейресми әрі заңдық күші жоқ өзара түсіністік туралы меморандумға сүйенеді.&lt;ref name=&quot;brookings&quot;/&gt;

== Тарихы ==
=== Қаржылық тұрақтылық форумы ===
FSB-ның ізашар ұйымы болған Қаржылық тұрақтылық форумы (FSF) 1999 жылы G7 елдерінің қаржы министрлері мен [[орталық банк]] басқарушылары халықаралық қаржылық тұрақтылықты ілгерілету мақсатында құрған қаржы министрліктері, орталық банкирлер және халықаралық қаржылық ұйымдар тобынан пайда болды.&lt;ref name=&quot;Founding&quot;&gt;{{cite web | title = Genesis of the FSF | url = http://www.fsforum.org/about/genesis_of_the_fsf.html| publisher = Financial Stability Forum| archive-date = 14 June 2008| archive-url = https://web.archive.org/web/20080614141837/http://www.fsforum.org/about/genesis_of_the_fsf.html | access-date = 30 April 2016 }}&lt;/ref&gt; FSF қаржылық институттарды, операцияларды және оқиғаларды қадағалау мен бақылау мәселелері бойынша талқылау мен ынтымақтастыққа жәрдемдесті. FSF-ны штаб-пәтері [[Швейцария]]ның [[Базель]] қаласындағы [[Халықаралық есеп айырысу банкі|Халықаралық есеп айырысулар банкінде]] орналасқан шағын хатшылық басқарды.&lt;ref name=&quot;FSF home&quot;&gt;{{cite web | title = Home/News| publisher = Financial Stability Forum| url = http://www.fsforum.org| archive-date = 12 May 2009 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090512222115/http://www.fsforum.org/ | access-date = 30 April 2016 }}&lt;/ref&gt;

FSF мүшелігіне орталық банктері, қаржы министрліктері мен ведомстволары және бағалы қағаздарды реттеуші органдары арқылы қатысқан он шақты мемлекет кірді, олардың қатарында [[Америка Құрама Штаттары]], [[Жапония]], [[Германия]], [[Ұлыбритания]], [[Франция]], [[Италия]], [[Канада]], [[Аустралия]], [[Нидерланд]] және бірнеше басқа да индустрияланған экономикалар, сондай-ақ бірнеше халықаралық экономикалық ұйымдар болды.&lt;ref&gt;{{cite web | title = Who we are | url = http://www.fsforum.org/about/who_we_are.html| publisher = Financial Stability Forum| archive-date = 14 June 2008| archive-url = https://web.archive.org/web/20080614141842/http://www.fsforum.org/about/who_we_are.html| access-date = 30 April 2016 }}&lt;/ref&gt; 2008 жылғы 15 қарашада өткен G20 саммитінде FSF мүшелігін Қытай сияқты дамушы экономикаларды қамтитындай етіп кеңейту туралы келісімге қол жеткізілді. [[2009 жылғы G20 Лондон саммиті]]нде FSF-ның құқықтық мирасқоры ретінде Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңесті (FSB) құру туралы шешім қабылданды, оған бұрын FSF мүшесі болмаған G20 мүшелері енгізілді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Financial Stability Forum decides to broaden its membership |publisher=Financial Stability Forum |date=12 March 2009 |url=http://www.fsforum.org/press/pr_090312b.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20090411064057/http://www.fsforum.org/press/pr_090312b.pdf |archive-date=11 April 2009 |access-date=30 April 2016 |url-status=unfit }}&lt;/ref&gt;

=== Құрылуы ===
Қаржылық тұрақтылық форумы 2008 жылғы 28–29 наурызда [[Халықаралық есеп айырысу банкі|Халықаралық есеп айырысулар банкімен]] байланысты [[Рим]]де кездесті. Мүшелер қаржы нарықтарындағы өзекті мәселелерді және оларды алдағы уақытта шешуге арналған түрлі саясаттық нұсқаларды талқылады.&lt;ref name=&quot;BIS 0308&quot;&gt;{{cite web|url= http://www.bis.org/press/p080329.htm |title=Press release: Financial Stability Forum meets in Rome|date=29 March 2008}}&lt;/ref&gt; Осы кездесуде FSF 2008 жылғы сәуірде G7 елдерінің қаржы министрлері мен орталық банк басқарушыларына ұсынылатын баяндаманы талқылады. Баяндамада қаржы нарықтарындағы сол кездегі күйзелістің негізгі әлсіз тұстары айқындалып, нарықтар мен институттардың орнықтылығын арттыруға бағытталған ұсынымдар берілді. FSF сондай-ақ [[Халықаралық валюта қоры]] мен [[Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымы]]ның егеменді әл-ауқат қорларына қатысты жүргізіп жатқан жұмыстарын талқылады. Халықаралық валюта қоры егеменді әл-ауқат қорларымен ерікті үздік тәжірибе қағидаттарының жиынтығын әзірлеу мақсатында тығыз жұмыс істеді және олардың корпоративтік басқаруына, институционалдық құрылымына және ашықтығына назар аударды.&lt;ref name=&quot;BIS 0308&quot;/&gt; 2008 жылғы 12 сәуірде FSF өзінің ұсынымдары баяндалған есепті G7 елдерінің қаржы министрлеріне ұсынды:&lt;ref name=&quot;FSFReport&quot;&gt;{{cite book|title=Report of the Financial Stability Forum on Enhancing Market and Institutional Resilience|date=7 April 2008|publisher=Financial Stability Forum|url=http://www.fsb.org/wp-content/uploads/r_0804.pdf}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bis.org/press/p080412.htm|title=Press release: Financial Stability Forum Recommends Actions to Enhance Market and Institutional Resilience|date=12 April 2008}}&lt;/ref&gt;
* Капиталды, өтімділікті және тәуекелдерді басқаруды пруденциялық қадағалауды күшейту
* Ашықтық пен бағалауды жақсарту
* Кредиттік рейтингтердің рөлі мен қолданылуын өзгерту
* Билік органдарының тәуекелдерге ден қою қабілетін күшейту
* Қаржы жүйесіндегі күйзелістерге ден қоюдың орнықты тетіктерін қалыптастыру

=== 2012 жылғы реформалар ===
FSB басқаруы жөніндегі жоғары деңгейлі панель Брукингс институтының қызметкері [[Доменико Ломбарди]] үйлестірген және Connect U.S. Fund қоры қаржыландырған тәуелсіз бастама болды. Оның құрамына Уганданың бұрынғы қаржы министрі әрі Уганда Орталық банкінің басқарушысы [[Эзра Сурума]], Қырғызстанның бұрынғы премьер-министрі [[Жоомарт Оторбаев]], Колумбияның бұрынғы қаржы министрі [[Хосе Антонио Окампо]] және Францияның Экономикалық талдау кеңесінің бұрынғы мүшесі [[Жак Мистраль]] кірген жоғары деңгейдегі сарапшылар панелі жиналды.&lt;ref name=&quot;newrules&quot;&gt;{{cite web|title=What We Do: High-Level Panel on the Governance of the Financial Stability Board|url=http://www.new-rules.org/what-we-do/fsb-unlocking-the-black-box/hlp-on-fsb-governance|website=New Rules for Global Finance|access-date=11 February 2018}}&lt;/ref&gt; Ломбарди панельдің қорытынды есебін 2011 жылғы қыркүйекте Брукингс институтының ''Issue Paper'' басылымы ретінде жариялап, онда FSB басқаруының оның ықпалының артуымен бірдей қарқынмен дамымағаны туралы қорытынды жасады. Есепте бірнеше ұсыным берілді:&lt;ref name=&quot;brookings&quot;&gt;{{cite book|author1=Domenico Lombardi|author-link1=Domenico Lombardi|title=The Governance of the Financial Stability Board|date=September 2011|publisher=Brookings Institution|location=Washington, DC|url=https://www.brookings.edu/wp-content/uploads/2016/06/FSB_Issues_Paper_Lombardi.pdf|access-date=11 February 2018}}&lt;/ref&gt;

[[2011 жылғы G20 Канн саммиті]]нде G20 FSB-ны «тұрақты ұйымдық негізде» құру арқылы оның институционалдық әлеуетін, ресурстарын және басқаруын нығайтуға шақырды.&lt;ref name=&quot;history&quot;&gt;{{cite web|title=Our History|url=http://www.fsb.org/about/history/|website=Financial Stability Board|access-date=11 February 2018}}&lt;/ref&gt; [[2012 жылғы G20 Лос-Кабос саммиті]]не арналған есебінде FSB ұйымның әлеуетін, ресурстарын және басқаруын нығайту, сондай-ақ оны тұрақты ұйымдық негізде қалыптастыру жөніндегі нақты қадамдарды ұсынды. G20 FSB-ның қайта қаралған және түзетілген жарғысын мақұлдады.&lt;ref&gt;{{cite book|title=Report to the G20 Los Cabos Summit on Strengthening FSB Capacity, Resources and Governance|date=12 June 2012|publisher=Financial Stability Board|url=http://www.fsb.org/wp-content/uploads/r_120619c.pdf|access-date=11 February 2018}}&lt;/ref&gt; 2013 жылғы қаңтарда FSB Жарғысы пленарлық отырыста қабылданғаннан кейін, ол Швейцария заңнамасына сәйкес қауымдастық немесе «Verein» нысанындағы дербес заңды тұлғаға айналды.&lt;ref name=&quot;ar4&quot;&gt;{{cite book|author1=Financial Stability Board|title=4th Annual Report|date=December 2017|publisher=Financial Stability Board|location=Basel|url=http://www.fsb.org/wp-content/uploads/P160118.pdf}}&lt;/ref&gt;

FSB 2013 жылғы қаңтарда екі ұйым арасында жасалған бес жылдық келісімге сәйкес Халықаралық есеп айырысулар банкі тарапынан орналастырылады және қаржыландырылады. Банк FSB-ның операциялық шығындарының басым бөлігін көтереді, ал FSB-ның өзіне тиесілі активтері, міндеттемелері немесе кірістері жоқ.&lt;ref name=&quot;ar4&quot;/&gt;

=== 2016 жылғы реформалар ===
2016 жылғы шілденің соңында, әлемдік нарықтар терроризм мен Ұлыбританияның [[Еуропалық одақ]]тан шығу туралы шешімін қоса алғанда бірқатар дағдарыстарға тап болғаннан кейін, Карни G20 саммитіне қатысқан қаржы министрлері мен орталық банк басқарушыларына FSB жүзеге асырған реформаларды баяндаған хат жолдады.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.theasianbanker.com/press-releases/fsb-chair-updates-g20-finance-ministers-and-central-bank-governors-on-progress-in-advancing-the-fsb%E2%80%99s-2016-priorities |title=FSB Chair updates G20 Finance Ministers and Central Bank Governors on progress in advancing the FSB's 2016 priorities |date=24 July 2016 |website=The Asian Banker |access-date=25 July 2016 |quote=The letter outlines the progress the FSB is making in advancing its priorities for 2016}}&lt;/ref&gt; Ол жаһандық экономика мен қаржы жүйесінің «тиімді жұмысын жалғастырғанын» және «белгісіздік пен тәуекелден қашудың күшеюіне» төтеп бергенін атап өтіп, «күйзеліс жағдайындағы мұндай орнықтылық G20-ның дағдарыстан кейінгі реформаларының ұзақ мерзімді пайдасын көрсететінін» растады. Ол Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес жүзеге асырған нақты реформалардың маңызын атап өтіп, олардың «[жаһандық қаржы дағдарыстарының] кейінгі салдарын күшейтудің орнына әлсіреткенін» мәлімдеді. Сондай-ақ ол FSB стратегияларына сенім білдіріп, «күйзеліс жағдайындағы орнықтылық G20-ның дағдарыстан кейінгі реформаларының ұзақ мерзімді пайдасын көрсетеді» деп мәлімдеді.&lt;ref&gt;{{cite news |last=Chan |first=Szu Ping |date=24 July 2016 |title=G20: Chancellor eyes clarity on Brexit deal 'later this year' as vote raises global risks |url=https://www.telegraph.co.uk/business/2016/07/24/g20-chancellor-eyes-clarity-on-brexit-deal-later-this-year-as-vo |work=The Telegraph |location=London, UK |access-date=25 July 2016}}&lt;/ref&gt;

FSB 2016 жылғы шілденің соңына қарай жаһандық экономика мен қаржы жүйесі еңсерген «белгісіздік пен тәуекелден қашудың екі күшеюін» ескере отырып, G20 саммиті алдындағы хатты жариялады,&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.fsb.org/2016/07/fsb-chair-updates-g20-finance-ministers-and-central-bank-governors-on-progress-in-advancing-the-fsbs-2016-priorities/ |title=FSB Chair updates G20 Finance Ministers and Central Bank Governors on progress in advancing the FSB's 2016 priorities |date=24 July 2016 |website=FSB |access-date=25 July 2016}}&lt;/ref&gt; онда оның 2016 жылға арналған басымдықтары баяндалды:
* Активтерді басқаруға байланысты құрылымдық осалдықтарды жоюды қоса алғанда, нарыққа негізделген қаржыландырудың орнықты көздерін қамтамасыз ету үшін реформалардың үйлестірілген бағдарламасын ілгерілету
* Орталық контрагенттердің орнықтылығы, қалпына келтірілуі және реттелген таратылуы жөніндегі саясатты бағалауды және қажет болған жағдайда оны жетілдіру бойынша ұсынымдар әзірлеуді қоса алғанда, қаржы нарығының орнықты инфрақұрылымын дамыту
* Халықаралық валюта қоры және Халықаралық есеп айырысулар банкімен серіктестікте макропруденциялық саясаттың негіздері мен құралдарын қолданған елдердің тәжірибесінен сабақ ала отырып, тиімді макропруденциялық тетіктерді қолдау
Жоғарыда аталған басымдықтардан бөлек, FSB мынадай мақсаттарды да көздеді:
* Дағдарыстан кейінгі реформаларды толық әрі дәйекті түрде іске асыруды жалғастырумен қатар, олардың елеулі күтпеген салдарын жою
* Қаржы жүйесіндегі жаңа және туындап келе жатқан осалдықтарды, оның ішінде мінез-құлыққа, корреспонденттік банк ісіне және климаттың өзгеруіне байланысты осалдықтарды жою
* Қаржылық технологиялардағы инновациялардың әлеуетті жүйелік салдарын және операциялық іркілістерден туындайтын жүйелік тәуекелдерді бақылау
2016 жылғы қарашада FSB мен Халықаралық есеп айырысулар банкінің директорлар кеңесі 2018 жылғы қаңтардан 2023 жылға дейінгі кезеңге арналған келісімді тағы бес жылға ұзарту туралы келісті.&lt;ref name=&quot;ar4&quot;/&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>htgobv1p71r4peen9ctqyoa5y1u5v8w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632160</id>
      <parentid>3632159</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T07:10:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3632160</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23682" sha1="hp2z2n31jmrp9uyb6aulf5sowm2bx4l" xml:space="preserve">{{Ұйым
 |атауы                 = Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес
 |альтернативті         = Financial Stability Board (FSB)
 |background_color      = 
 |атау түсі             = 
 |логотип               = Financial Stability Board logo.svg
 |логотип ені           = 
 |анықтама              = 
 |карта1                = 
 |карта1 ені            = 
 |аңыз1                 = 
 |карта2                = 
 |карта2 ені            = 
 |аңыз2                 = 
 |мүшелік               = 
 |орталық типі          = Штаб-пәтері
 |орталық               = [[Базель]], [[Швейцария]]
 |орналасқан жері       = 
 |шыққан елі            = Швейцария
 |тип                   = [[Швейцария қауымдастығы]]
 |тілдер                = 
 |тіл                   = 
 |басшы мансабы1        = Төраға
 |басшы есімі1          = [[Эндрю Бейли (банкир)|Эндрю Бейли]]
 |басшы мансабы2        = Бас хатшы
 |басшы есімі2          = Джон Шиндлер
 |басшы мансабы3        = 
 |басшы есімі3          = 
 |басшы мансабы4        = 
 |басшы есімі4          = 
 |басшы мансабы5        = 
 |басшы есімі5          = 
 |басшы мансабы6        = 
 |басшы есімі6          = 
 |басшы мансабы7        = 
 |басшы есімі7          = 
 |басшы мансабы8        = 
 |басшы есімі8          = 
 |басшы мансабы9        = 
 |басшы есімі9          = 
 |басшы мансабы10       = 
 |басшы есімі10         = 
 |негізін салушы1       = 
 |құрылу оқиғалары1     = 
 |құрылу мерзімі1       = [[сәуір]] [[2009 жыл|2009]]
 |негізін салушы2       = [[Қаржылық тұрақтылық форумы]]
 |құрылу оқиғалары2     = 
 |құрылу мерзімі2       = 
 |негізін салушы3       = 
 |құрылу оқиғалары3     = 
 |құрылу мерзімі3       = 
 |негізін салушы4       = 
 |құрылу оқиғалары4     = 
 |құрылу мерзімі4       = 
 |негізін салушы5       = 
 |құрылу оқиғалары5     = 
 |құрылу мерзімі5       = 
 |негізін салушы6       = 
 |құрылу оқиғалары6     = 
 |құрылу мерзімі6       = 
 |ыдырау оқиғалары      = 
 |ыдырау уақыты         = 
 |түсініктемелер1       = Байланысты ұйымдар: [[Халықаралық есеп айырысу банкі]], [[Үлкен жиырмалық|G20]]
 |түсініктемелер2       = Қызметкерлер саны: 33 (2017)
 |мекен-жай             = 
 |сайт                  = https://www.fsb.org/
 |ортаққор              = 
}}
'''Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес''' (FSB) — жаһандық қаржы жүйесін қадағалайтын және оған қатысты ұсынымдар әзірлейтін халықаралық ұйым. Ол 2009 жылғы G20-ның Питтсбург саммитінде Қаржылық тұрақтылық форумының (FSF) құқықтық мирасқоры ретінде құрылды. Кеңес құрамына [[G20-ның барлық ірі экономикалары]], FSF мүшелері және [[Еуропалық комиссия]] кіреді. [[Халықаралық есеп айырысу банкі|Халықаралық есеп айырысулар банкі]] орналастыратын әрі қаржыландыратын кеңестің штаб-пәтері Швейцарияның Базель қаласында орналасқан,&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.fsb.org/contact/|title=Contact|date=24 September 2014}}&lt;/ref&gt; әрі ол Швейцария заңнамасына сәйкес коммерциялық емес қауымдастық ретінде құрылған.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fsb.org/about/organisation-and-governance/|title=Organisational Structure and Governance|date=22 October 2020}}&lt;/ref&gt;

FSB G20 көшбасшыларының халықаралық институционалдық деңгейдегі алғашқы ірі жаңашылдығы болды. [[АҚШ Қаржы министрі]] [[Тимоти Гайтнер]] оны Халықаралық валюта қоры, [[Дүниежүзілік банк]] және [[Дүниежүзілік сауда ұйымы]]мен қатар жаһандық экономикалық басқару архитектурасының «іс жүзіндегі төртінші тірегі» ретінде сипаттады.

Кейбір басқа көпжақты қаржылық институттардан айырмашылығы, FSB-ның халықаралық шартқа негізделген құқықтық базасы мен ресми өкілеттіктері жоқ және оның орнына мүшелері қабылдаған ынтымақтастық туралы бейресми әрі заңдық күші жоқ өзара түсіністік туралы меморандумға сүйенеді.&lt;ref name=&quot;brookings&quot;/&gt;

== Тарихы ==
=== Қаржылық тұрақтылық форумы ===
FSB-ның ізашар ұйымы болған Қаржылық тұрақтылық форумы (FSF) 1999 жылы G7 елдерінің қаржы министрлері мен [[орталық банк]] басқарушылары халықаралық қаржылық тұрақтылықты ілгерілету мақсатында құрған қаржы министрліктері, орталық банкирлер және халықаралық қаржылық ұйымдар тобынан пайда болды.&lt;ref name=&quot;Founding&quot;&gt;{{cite web | title = Genesis of the FSF | url = http://www.fsforum.org/about/genesis_of_the_fsf.html| publisher = Financial Stability Forum| archive-date = 14 June 2008| archive-url = https://web.archive.org/web/20080614141837/http://www.fsforum.org/about/genesis_of_the_fsf.html | access-date = 30 April 2016 }}&lt;/ref&gt; FSF қаржылық институттарды, операцияларды және оқиғаларды қадағалау мен бақылау мәселелері бойынша талқылау мен ынтымақтастыққа жәрдемдесті. FSF-ны штаб-пәтері [[Швейцария]]ның [[Базель]] қаласындағы [[Халықаралық есеп айырысу банкі|Халықаралық есеп айырысулар банкінде]] орналасқан шағын хатшылық басқарды.&lt;ref name=&quot;FSF home&quot;&gt;{{cite web | title = Home/News| publisher = Financial Stability Forum| url = http://www.fsforum.org| archive-date = 12 May 2009 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090512222115/http://www.fsforum.org/ | access-date = 30 April 2016 }}&lt;/ref&gt;

FSF мүшелігіне орталық банктері, қаржы министрліктері мен ведомстволары және бағалы қағаздарды реттеуші органдары арқылы қатысқан он шақты мемлекет кірді, олардың қатарында [[Америка Құрама Штаттары]], [[Жапония]], [[Германия]], [[Ұлыбритания]], [[Франция]], [[Италия]], [[Канада]], [[Аустралия]], [[Нидерланд]] және бірнеше басқа да индустрияланған экономикалар, сондай-ақ бірнеше халықаралық экономикалық ұйымдар болды.&lt;ref&gt;{{cite web | title = Who we are | url = http://www.fsforum.org/about/who_we_are.html| publisher = Financial Stability Forum| archive-date = 14 June 2008| archive-url = https://web.archive.org/web/20080614141842/http://www.fsforum.org/about/who_we_are.html| access-date = 30 April 2016 }}&lt;/ref&gt; 2008 жылғы 15 қарашада өткен G20 саммитінде FSF мүшелігін Қытай сияқты дамушы экономикаларды қамтитындай етіп кеңейту туралы келісімге қол жеткізілді. [[2009 жылғы G20 Лондон саммиті]]нде FSF-ның құқықтық мирасқоры ретінде Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңесті (FSB) құру туралы шешім қабылданды, оған бұрын FSF мүшесі болмаған G20 мүшелері енгізілді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Financial Stability Forum decides to broaden its membership |publisher=Financial Stability Forum |date=12 March 2009 |url=http://www.fsforum.org/press/pr_090312b.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20090411064057/http://www.fsforum.org/press/pr_090312b.pdf |archive-date=11 April 2009 |access-date=30 April 2016 |url-status=unfit }}&lt;/ref&gt;

=== Құрылуы ===
Қаржылық тұрақтылық форумы 2008 жылғы 28–29 наурызда [[Халықаралық есеп айырысу банкі|Халықаралық есеп айырысулар банкімен]] байланысты [[Рим]]де кездесті. Мүшелер қаржы нарықтарындағы өзекті мәселелерді және оларды алдағы уақытта шешуге арналған түрлі саясаттық нұсқаларды талқылады.&lt;ref name=&quot;BIS 0308&quot;&gt;{{cite web|url= http://www.bis.org/press/p080329.htm |title=Press release: Financial Stability Forum meets in Rome|date=29 March 2008}}&lt;/ref&gt; Осы кездесуде FSF 2008 жылғы сәуірде G7 елдерінің қаржы министрлері мен орталық банк басқарушыларына ұсынылатын баяндаманы талқылады. Баяндамада қаржы нарықтарындағы сол кездегі күйзелістің негізгі әлсіз тұстары айқындалып, нарықтар мен институттардың орнықтылығын арттыруға бағытталған ұсынымдар берілді. FSF сондай-ақ [[Халықаралық валюта қоры]] мен [[Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымы]]ның егеменді әл-ауқат қорларына қатысты жүргізіп жатқан жұмыстарын талқылады. Халықаралық валюта қоры егеменді әл-ауқат қорларымен ерікті үздік тәжірибе қағидаттарының жиынтығын әзірлеу мақсатында тығыз жұмыс істеді және олардың корпоративтік басқаруына, институционалдық құрылымына және ашықтығына назар аударды.&lt;ref name=&quot;BIS 0308&quot;/&gt; 2008 жылғы 12 сәуірде FSF өзінің ұсынымдары баяндалған есепті G7 елдерінің қаржы министрлеріне ұсынды:&lt;ref name=&quot;FSFReport&quot;&gt;{{cite book|title=Report of the Financial Stability Forum on Enhancing Market and Institutional Resilience|date=7 April 2008|publisher=Financial Stability Forum|url=http://www.fsb.org/wp-content/uploads/r_0804.pdf}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bis.org/press/p080412.htm|title=Press release: Financial Stability Forum Recommends Actions to Enhance Market and Institutional Resilience|date=12 April 2008}}&lt;/ref&gt;
* Капиталды, өтімділікті және тәуекелдерді басқаруды пруденциялық қадағалауды күшейту
* Ашықтық пен бағалауды жақсарту
* Кредиттік рейтингтердің рөлі мен қолданылуын өзгерту
* Билік органдарының тәуекелдерге ден қою қабілетін күшейту
* Қаржы жүйесіндегі күйзелістерге ден қоюдың орнықты тетіктерін қалыптастыру

=== 2012 жылғы реформалар ===
FSB басқаруы жөніндегі жоғары деңгейлі панель Брукингс институтының қызметкері [[Доменико Ломбарди]] үйлестірген және Connect U.S. Fund қоры қаржыландырған тәуелсіз бастама болды. Оның құрамына Уганданың бұрынғы қаржы министрі әрі Уганда Орталық банкінің басқарушысы [[Эзра Сурума]], Қырғызстанның бұрынғы премьер-министрі [[Жоомарт Оторбаев]], Колумбияның бұрынғы қаржы министрі [[Хосе Антонио Окампо]] және Францияның Экономикалық талдау кеңесінің бұрынғы мүшесі [[Жак Мистраль]] кірген жоғары деңгейдегі сарапшылар панелі жиналды.&lt;ref name=&quot;newrules&quot;&gt;{{cite web|title=What We Do: High-Level Panel on the Governance of the Financial Stability Board|url=http://www.new-rules.org/what-we-do/fsb-unlocking-the-black-box/hlp-on-fsb-governance|website=New Rules for Global Finance|access-date=11 February 2018}}&lt;/ref&gt; Ломбарди панельдің қорытынды есебін 2011 жылғы қыркүйекте Брукингс институтының ''Issue Paper'' басылымы ретінде жариялап, онда FSB басқаруының оның ықпалының артуымен бірдей қарқынмен дамымағаны туралы қорытынды жасады. Есепте бірнеше ұсыным берілді:&lt;ref name=&quot;brookings&quot;&gt;{{cite book|author1=Domenico Lombardi|author-link1=Domenico Lombardi|title=The Governance of the Financial Stability Board|date=September 2011|publisher=Brookings Institution|location=Washington, DC|url=https://www.brookings.edu/wp-content/uploads/2016/06/FSB_Issues_Paper_Lombardi.pdf|access-date=11 February 2018}}&lt;/ref&gt;

[[2011 жылғы G20 Канн саммиті]]нде G20 FSB-ны «тұрақты ұйымдық негізде» құру арқылы оның институционалдық әлеуетін, ресурстарын және басқаруын нығайтуға шақырды.&lt;ref name=&quot;history&quot;&gt;{{cite web|title=Our History|url=http://www.fsb.org/about/history/|website=Financial Stability Board|access-date=11 February 2018}}&lt;/ref&gt; [[2012 жылғы G20 Лос-Кабос саммиті]]не арналған есебінде FSB ұйымның әлеуетін, ресурстарын және басқаруын нығайту, сондай-ақ оны тұрақты ұйымдық негізде қалыптастыру жөніндегі нақты қадамдарды ұсынды. G20 FSB-ның қайта қаралған және түзетілген жарғысын мақұлдады.&lt;ref&gt;{{cite book|title=Report to the G20 Los Cabos Summit on Strengthening FSB Capacity, Resources and Governance|date=12 June 2012|publisher=Financial Stability Board|url=http://www.fsb.org/wp-content/uploads/r_120619c.pdf|access-date=11 February 2018}}&lt;/ref&gt; 2013 жылғы қаңтарда FSB Жарғысы пленарлық отырыста қабылданғаннан кейін, ол Швейцария заңнамасына сәйкес қауымдастық немесе «Verein» нысанындағы дербес заңды тұлғаға айналды.&lt;ref name=&quot;ar4&quot;&gt;{{cite book|author1=Financial Stability Board|title=4th Annual Report|date=December 2017|publisher=Financial Stability Board|location=Basel|url=http://www.fsb.org/wp-content/uploads/P160118.pdf}}&lt;/ref&gt;

FSB 2013 жылғы қаңтарда екі ұйым арасында жасалған бес жылдық келісімге сәйкес Халықаралық есеп айырысулар банкі тарапынан орналастырылады және қаржыландырылады. Банк FSB-ның операциялық шығындарының басым бөлігін көтереді, ал FSB-ның өзіне тиесілі активтері, міндеттемелері немесе кірістері жоқ.&lt;ref name=&quot;ar4&quot;/&gt;

=== 2016 жылғы реформалар ===
2016 жылғы шілденің соңында, әлемдік нарықтар терроризм мен Ұлыбританияның [[Еуропалық одақ]]тан шығу туралы шешімін қоса алғанда бірқатар дағдарыстарға тап болғаннан кейін, Карни G20 саммитіне қатысқан қаржы министрлері мен орталық банк басқарушыларына FSB жүзеге асырған реформаларды баяндаған хат жолдады.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.theasianbanker.com/press-releases/fsb-chair-updates-g20-finance-ministers-and-central-bank-governors-on-progress-in-advancing-the-fsb%E2%80%99s-2016-priorities |title=FSB Chair updates G20 Finance Ministers and Central Bank Governors on progress in advancing the FSB's 2016 priorities |date=24 July 2016 |website=The Asian Banker |access-date=25 July 2016 |quote=The letter outlines the progress the FSB is making in advancing its priorities for 2016}}&lt;/ref&gt; Ол жаһандық экономика мен қаржы жүйесінің «тиімді жұмысын жалғастырғанын» және «белгісіздік пен тәуекелден қашудың күшеюіне» төтеп бергенін атап өтіп, «күйзеліс жағдайындағы мұндай орнықтылық G20-ның дағдарыстан кейінгі реформаларының ұзақ мерзімді пайдасын көрсететінін» растады. Ол Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес жүзеге асырған нақты реформалардың маңызын атап өтіп, олардың «[жаһандық қаржы дағдарыстарының] кейінгі салдарын күшейтудің орнына әлсіреткенін» мәлімдеді. Сондай-ақ ол FSB стратегияларына сенім білдіріп, «күйзеліс жағдайындағы орнықтылық G20-ның дағдарыстан кейінгі реформаларының ұзақ мерзімді пайдасын көрсетеді» деп мәлімдеді.&lt;ref&gt;{{cite news |last=Chan |first=Szu Ping |date=24 July 2016 |title=G20: Chancellor eyes clarity on Brexit deal 'later this year' as vote raises global risks |url=https://www.telegraph.co.uk/business/2016/07/24/g20-chancellor-eyes-clarity-on-brexit-deal-later-this-year-as-vo |work=The Telegraph |location=London, UK |access-date=25 July 2016}}&lt;/ref&gt;

FSB 2016 жылғы шілденің соңына қарай жаһандық экономика мен қаржы жүйесі еңсерген «белгісіздік пен тәуекелден қашудың екі күшеюін» ескере отырып, G20 саммиті алдындағы хатты жариялады,&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.fsb.org/2016/07/fsb-chair-updates-g20-finance-ministers-and-central-bank-governors-on-progress-in-advancing-the-fsbs-2016-priorities/ |title=FSB Chair updates G20 Finance Ministers and Central Bank Governors on progress in advancing the FSB's 2016 priorities |date=24 July 2016 |website=FSB |access-date=25 July 2016}}&lt;/ref&gt; онда оның 2016 жылға арналған басымдықтары баяндалды:
* Активтерді басқаруға байланысты құрылымдық осалдықтарды жоюды қоса алғанда, нарыққа негізделген қаржыландырудың орнықты көздерін қамтамасыз ету үшін реформалардың үйлестірілген бағдарламасын ілгерілету
* Орталық контрагенттердің орнықтылығы, қалпына келтірілуі және реттелген таратылуы жөніндегі саясатты бағалауды және қажет болған жағдайда оны жетілдіру бойынша ұсынымдар әзірлеуді қоса алғанда, қаржы нарығының орнықты инфрақұрылымын дамыту
* Халықаралық валюта қоры және Халықаралық есеп айырысулар банкімен серіктестікте макропруденциялық саясаттың негіздері мен құралдарын қолданған елдердің тәжірибесінен сабақ ала отырып, тиімді макропруденциялық тетіктерді қолдау
Жоғарыда аталған басымдықтардан бөлек, FSB мынадай мақсаттарды да көздеді:
* Дағдарыстан кейінгі реформаларды толық әрі дәйекті түрде іске асыруды жалғастырумен қатар, олардың елеулі күтпеген салдарын жою
* Қаржы жүйесіндегі жаңа және туындап келе жатқан осалдықтарды, оның ішінде мінез-құлыққа, корреспонденттік банк ісіне және климаттың өзгеруіне байланысты осалдықтарды жою
* Қаржылық технологиялардағы инновациялардың әлеуетті жүйелік салдарын және операциялық іркілістерден туындайтын жүйелік тәуекелдерді бақылау
2016 жылғы қарашада FSB мен Халықаралық есеп айырысулар банкінің директорлар кеңесі 2018 жылғы қаңтардан 2023 жылға дейінгі кезеңге арналған келісімді тағы бес жылға ұзарту туралы келісті.&lt;ref name=&quot;ar4&quot;/&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

[[Санат:Орталық банктер]]
[[Санат:Швейцариядағы 2009 жылы құрылған ұйымдар]]
[[Санат:2009 жылы құрылған ұйымдар]]
[[Санат:Қаржылық реттеу]]
[[Санат:Халықаралық қаржы ұйымдары]]
[[Санат:Базельде орналасқан ұйымдар]]
[[Санат:Жүйелік тәуекел]]
[[Санат:Марио Драги]]
[[Санат:Марк Карни]]
[[Санат:Халықаралық есеп айырысулар банкі]]</text>
      <sha1>hp2z2n31jmrp9uyb6aulf5sowm2bx4l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632170</id>
      <parentid>3632160</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T07:20:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3632170</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23686" sha1="g33jgnv7w90y2oyv63ta0cy5je57que" xml:space="preserve">{{Ұйым
 |атауы                 = Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес
 |альтернативті         = Financial Stability Board (FSB)
 |background_color      = 
 |атау түсі             = 
 |логотип               = Financial Stability Board logo.svg
 |логотип ені           = 
 |анықтама              = 
 |карта1                = 
 |карта1 ені            = 
 |аңыз1                 = 
 |карта2                = 
 |карта2 ені            = 
 |аңыз2                 = 
 |мүшелік               = 
 |орталық типі          = Штаб-пәтері
 |орталық               = [[Базель]], [[Швейцария]]
 |орналасқан жері       = 
 |шыққан елі            = Швейцария
 |тип                   = [[Швейцария қауымдастығы]]
 |тілдер                = 
 |тіл                   = 
 |басшы мансабы1        = Төраға
 |басшы есімі1          = [[Эндрю Бейли (банкир)|Эндрю Бейли]]
 |басшы мансабы2        = Бас хатшы
 |басшы есімі2          = Джон Шиндлер
 |басшы мансабы3        = 
 |басшы есімі3          = 
 |басшы мансабы4        = 
 |басшы есімі4          = 
 |басшы мансабы5        = 
 |басшы есімі5          = 
 |басшы мансабы6        = 
 |басшы есімі6          = 
 |басшы мансабы7        = 
 |басшы есімі7          = 
 |басшы мансабы8        = 
 |басшы есімі8          = 
 |басшы мансабы9        = 
 |басшы есімі9          = 
 |басшы мансабы10       = 
 |басшы есімі10         = 
 |негізін салушы1       = 
 |құрылу оқиғалары1     = 
 |құрылу мерзімі1       = [[сәуір]] [[2009 жыл|2009]]
 |негізін салушы2       = [[Қаржылық тұрақтылық форумы]]
 |құрылу оқиғалары2     = 
 |құрылу мерзімі2       = 
 |негізін салушы3       = 
 |құрылу оқиғалары3     = 
 |құрылу мерзімі3       = 
 |негізін салушы4       = 
 |құрылу оқиғалары4     = 
 |құрылу мерзімі4       = 
 |негізін салушы5       = 
 |құрылу оқиғалары5     = 
 |құрылу мерзімі5       = 
 |негізін салушы6       = 
 |құрылу оқиғалары6     = 
 |құрылу мерзімі6       = 
 |ыдырау оқиғалары      = 
 |ыдырау уақыты         = 
 |түсініктемелер1       = Байланысты ұйымдар: [[Халықаралық есеп айырысу банкі]], [[Үлкен жиырмалық|G20]]
 |түсініктемелер2       = Қызметкерлер саны: 33 (2017)
 |мекен-жай             = 
 |сайт                  = https://www.fsb.org/
 |ортаққор              = 
}}
'''Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес''' (FSB) — жаһандық қаржы жүйесін қадағалайтын және оған қатысты ұсынымдар әзірлейтін халықаралық ұйым. Ол 2009 жылғы G20-ның Питтсбург саммитінде Қаржылық тұрақтылық форумының (FSF) құқықтық мирасқоры ретінде құрылды. Кеңес құрамына [[G20|G20-ның барлық ірі экономикалары]], FSF мүшелері және [[Еуропалық комиссия]] кіреді. [[Халықаралық есеп айырысу банкі|Халықаралық есеп айырысулар банкі]] орналастыратын әрі қаржыландыратын кеңестің штаб-пәтері Швейцарияның Базель қаласында орналасқан,&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.fsb.org/contact/|title=Contact|date=24 September 2014}}&lt;/ref&gt; әрі ол Швейцария заңнамасына сәйкес коммерциялық емес қауымдастық ретінде құрылған.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fsb.org/about/organisation-and-governance/|title=Organisational Structure and Governance|date=22 October 2020}}&lt;/ref&gt;

FSB G20 көшбасшыларының халықаралық институционалдық деңгейдегі алғашқы ірі жаңашылдығы болды. [[АҚШ Қаржы министрі]] [[Тимоти Гайтнер]] оны Халықаралық валюта қоры, [[Дүниежүзілік банк]] және [[Дүниежүзілік сауда ұйымы]]мен қатар жаһандық экономикалық басқару архитектурасының «іс жүзіндегі төртінші тірегі» ретінде сипаттады.

Кейбір басқа көпжақты қаржылық институттардан айырмашылығы, FSB-ның халықаралық шартқа негізделген құқықтық базасы мен ресми өкілеттіктері жоқ және оның орнына мүшелері қабылдаған ынтымақтастық туралы бейресми әрі заңдық күші жоқ өзара түсіністік туралы меморандумға сүйенеді.&lt;ref name=&quot;brookings&quot;/&gt;

== Тарихы ==
=== Қаржылық тұрақтылық форумы ===
FSB-ның ізашар ұйымы болған Қаржылық тұрақтылық форумы (FSF) 1999 жылы G7 елдерінің қаржы министрлері мен [[орталық банк]] басқарушылары халықаралық қаржылық тұрақтылықты ілгерілету мақсатында құрған қаржы министрліктері, орталық банкирлер және халықаралық қаржылық ұйымдар тобынан пайда болды.&lt;ref name=&quot;Founding&quot;&gt;{{cite web | title = Genesis of the FSF | url = http://www.fsforum.org/about/genesis_of_the_fsf.html| publisher = Financial Stability Forum| archive-date = 14 June 2008| archive-url = https://web.archive.org/web/20080614141837/http://www.fsforum.org/about/genesis_of_the_fsf.html | access-date = 30 April 2016 }}&lt;/ref&gt; FSF қаржылық институттарды, операцияларды және оқиғаларды қадағалау мен бақылау мәселелері бойынша талқылау мен ынтымақтастыққа жәрдемдесті. FSF-ны штаб-пәтері [[Швейцария]]ның [[Базель]] қаласындағы [[Халықаралық есеп айырысу банкі|Халықаралық есеп айырысулар банкінде]] орналасқан шағын хатшылық басқарды.&lt;ref name=&quot;FSF home&quot;&gt;{{cite web | title = Home/News| publisher = Financial Stability Forum| url = http://www.fsforum.org| archive-date = 12 May 2009 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090512222115/http://www.fsforum.org/ | access-date = 30 April 2016 }}&lt;/ref&gt;

FSF мүшелігіне орталық банктері, қаржы министрліктері мен ведомстволары және бағалы қағаздарды реттеуші органдары арқылы қатысқан он шақты мемлекет кірді, олардың қатарында [[Америка Құрама Штаттары]], [[Жапония]], [[Германия]], [[Ұлыбритания]], [[Франция]], [[Италия]], [[Канада]], [[Аустралия]], [[Нидерланд]] және бірнеше басқа да индустрияланған экономикалар, сондай-ақ бірнеше халықаралық экономикалық ұйымдар болды.&lt;ref&gt;{{cite web | title = Who we are | url = http://www.fsforum.org/about/who_we_are.html| publisher = Financial Stability Forum| archive-date = 14 June 2008| archive-url = https://web.archive.org/web/20080614141842/http://www.fsforum.org/about/who_we_are.html| access-date = 30 April 2016 }}&lt;/ref&gt; 2008 жылғы 15 қарашада өткен G20 саммитінде FSF мүшелігін Қытай сияқты дамушы экономикаларды қамтитындай етіп кеңейту туралы келісімге қол жеткізілді. [[2009 жылғы G20 Лондон саммиті]]нде FSF-ның құқықтық мирасқоры ретінде Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңесті (FSB) құру туралы шешім қабылданды, оған бұрын FSF мүшесі болмаған G20 мүшелері енгізілді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Financial Stability Forum decides to broaden its membership |publisher=Financial Stability Forum |date=12 March 2009 |url=http://www.fsforum.org/press/pr_090312b.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20090411064057/http://www.fsforum.org/press/pr_090312b.pdf |archive-date=11 April 2009 |access-date=30 April 2016 |url-status=unfit }}&lt;/ref&gt;

=== Құрылуы ===
Қаржылық тұрақтылық форумы 2008 жылғы 28–29 наурызда [[Халықаралық есеп айырысу банкі|Халықаралық есеп айырысулар банкімен]] байланысты [[Рим]]де кездесті. Мүшелер қаржы нарықтарындағы өзекті мәселелерді және оларды алдағы уақытта шешуге арналған түрлі саясаттық нұсқаларды талқылады.&lt;ref name=&quot;BIS 0308&quot;&gt;{{cite web|url= http://www.bis.org/press/p080329.htm |title=Press release: Financial Stability Forum meets in Rome|date=29 March 2008}}&lt;/ref&gt; Осы кездесуде FSF 2008 жылғы сәуірде G7 елдерінің қаржы министрлері мен орталық банк басқарушыларына ұсынылатын баяндаманы талқылады. Баяндамада қаржы нарықтарындағы сол кездегі күйзелістің негізгі әлсіз тұстары айқындалып, нарықтар мен институттардың орнықтылығын арттыруға бағытталған ұсынымдар берілді. FSF сондай-ақ [[Халықаралық валюта қоры]] мен [[Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымы]]ның егеменді әл-ауқат қорларына қатысты жүргізіп жатқан жұмыстарын талқылады. Халықаралық валюта қоры егеменді әл-ауқат қорларымен ерікті үздік тәжірибе қағидаттарының жиынтығын әзірлеу мақсатында тығыз жұмыс істеді және олардың корпоративтік басқаруына, институционалдық құрылымына және ашықтығына назар аударды.&lt;ref name=&quot;BIS 0308&quot;/&gt; 2008 жылғы 12 сәуірде FSF өзінің ұсынымдары баяндалған есепті G7 елдерінің қаржы министрлеріне ұсынды:&lt;ref name=&quot;FSFReport&quot;&gt;{{cite book|title=Report of the Financial Stability Forum on Enhancing Market and Institutional Resilience|date=7 April 2008|publisher=Financial Stability Forum|url=http://www.fsb.org/wp-content/uploads/r_0804.pdf}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bis.org/press/p080412.htm|title=Press release: Financial Stability Forum Recommends Actions to Enhance Market and Institutional Resilience|date=12 April 2008}}&lt;/ref&gt;
* Капиталды, өтімділікті және тәуекелдерді басқаруды пруденциялық қадағалауды күшейту
* Ашықтық пен бағалауды жақсарту
* Кредиттік рейтингтердің рөлі мен қолданылуын өзгерту
* Билік органдарының тәуекелдерге ден қою қабілетін күшейту
* Қаржы жүйесіндегі күйзелістерге ден қоюдың орнықты тетіктерін қалыптастыру

=== 2012 жылғы реформалар ===
FSB басқаруы жөніндегі жоғары деңгейлі панель Брукингс институтының қызметкері [[Доменико Ломбарди]] үйлестірген және Connect U.S. Fund қоры қаржыландырған тәуелсіз бастама болды. Оның құрамына Уганданың бұрынғы қаржы министрі әрі Уганда Орталық банкінің басқарушысы [[Эзра Сурума]], Қырғызстанның бұрынғы премьер-министрі [[Жоомарт Оторбаев]], Колумбияның бұрынғы қаржы министрі [[Хосе Антонио Окампо]] және Францияның Экономикалық талдау кеңесінің бұрынғы мүшесі [[Жак Мистраль]] кірген жоғары деңгейдегі сарапшылар панелі жиналды.&lt;ref name=&quot;newrules&quot;&gt;{{cite web|title=What We Do: High-Level Panel on the Governance of the Financial Stability Board|url=http://www.new-rules.org/what-we-do/fsb-unlocking-the-black-box/hlp-on-fsb-governance|website=New Rules for Global Finance|access-date=11 February 2018}}&lt;/ref&gt; Ломбарди панельдің қорытынды есебін 2011 жылғы қыркүйекте Брукингс институтының ''Issue Paper'' басылымы ретінде жариялап, онда FSB басқаруының оның ықпалының артуымен бірдей қарқынмен дамымағаны туралы қорытынды жасады. Есепте бірнеше ұсыным берілді:&lt;ref name=&quot;brookings&quot;&gt;{{cite book|author1=Domenico Lombardi|author-link1=Domenico Lombardi|title=The Governance of the Financial Stability Board|date=September 2011|publisher=Brookings Institution|location=Washington, DC|url=https://www.brookings.edu/wp-content/uploads/2016/06/FSB_Issues_Paper_Lombardi.pdf|access-date=11 February 2018}}&lt;/ref&gt;

[[2011 жылғы G20 Канн саммиті]]нде G20 FSB-ны «тұрақты ұйымдық негізде» құру арқылы оның институционалдық әлеуетін, ресурстарын және басқаруын нығайтуға шақырды.&lt;ref name=&quot;history&quot;&gt;{{cite web|title=Our History|url=http://www.fsb.org/about/history/|website=Financial Stability Board|access-date=11 February 2018}}&lt;/ref&gt; [[2012 жылғы G20 Лос-Кабос саммиті]]не арналған есебінде FSB ұйымның әлеуетін, ресурстарын және басқаруын нығайту, сондай-ақ оны тұрақты ұйымдық негізде қалыптастыру жөніндегі нақты қадамдарды ұсынды. G20 FSB-ның қайта қаралған және түзетілген жарғысын мақұлдады.&lt;ref&gt;{{cite book|title=Report to the G20 Los Cabos Summit on Strengthening FSB Capacity, Resources and Governance|date=12 June 2012|publisher=Financial Stability Board|url=http://www.fsb.org/wp-content/uploads/r_120619c.pdf|access-date=11 February 2018}}&lt;/ref&gt; 2013 жылғы қаңтарда FSB Жарғысы пленарлық отырыста қабылданғаннан кейін, ол Швейцария заңнамасына сәйкес қауымдастық немесе «Verein» нысанындағы дербес заңды тұлғаға айналды.&lt;ref name=&quot;ar4&quot;&gt;{{cite book|author1=Financial Stability Board|title=4th Annual Report|date=December 2017|publisher=Financial Stability Board|location=Basel|url=http://www.fsb.org/wp-content/uploads/P160118.pdf}}&lt;/ref&gt;

FSB 2013 жылғы қаңтарда екі ұйым арасында жасалған бес жылдық келісімге сәйкес Халықаралық есеп айырысулар банкі тарапынан орналастырылады және қаржыландырылады. Банк FSB-ның операциялық шығындарының басым бөлігін көтереді, ал FSB-ның өзіне тиесілі активтері, міндеттемелері немесе кірістері жоқ.&lt;ref name=&quot;ar4&quot;/&gt;

=== 2016 жылғы реформалар ===
2016 жылғы шілденің соңында, әлемдік нарықтар терроризм мен Ұлыбританияның [[Еуропалық одақ]]тан шығу туралы шешімін қоса алғанда бірқатар дағдарыстарға тап болғаннан кейін, Карни G20 саммитіне қатысқан қаржы министрлері мен орталық банк басқарушыларына FSB жүзеге асырған реформаларды баяндаған хат жолдады.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.theasianbanker.com/press-releases/fsb-chair-updates-g20-finance-ministers-and-central-bank-governors-on-progress-in-advancing-the-fsb%E2%80%99s-2016-priorities |title=FSB Chair updates G20 Finance Ministers and Central Bank Governors on progress in advancing the FSB's 2016 priorities |date=24 July 2016 |website=The Asian Banker |access-date=25 July 2016 |quote=The letter outlines the progress the FSB is making in advancing its priorities for 2016}}&lt;/ref&gt; Ол жаһандық экономика мен қаржы жүйесінің «тиімді жұмысын жалғастырғанын» және «белгісіздік пен тәуекелден қашудың күшеюіне» төтеп бергенін атап өтіп, «күйзеліс жағдайындағы мұндай орнықтылық G20-ның дағдарыстан кейінгі реформаларының ұзақ мерзімді пайдасын көрсететінін» растады. Ол Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес жүзеге асырған нақты реформалардың маңызын атап өтіп, олардың «[жаһандық қаржы дағдарыстарының] кейінгі салдарын күшейтудің орнына әлсіреткенін» мәлімдеді. Сондай-ақ ол FSB стратегияларына сенім білдіріп, «күйзеліс жағдайындағы орнықтылық G20-ның дағдарыстан кейінгі реформаларының ұзақ мерзімді пайдасын көрсетеді» деп мәлімдеді.&lt;ref&gt;{{cite news |last=Chan |first=Szu Ping |date=24 July 2016 |title=G20: Chancellor eyes clarity on Brexit deal 'later this year' as vote raises global risks |url=https://www.telegraph.co.uk/business/2016/07/24/g20-chancellor-eyes-clarity-on-brexit-deal-later-this-year-as-vo |work=The Telegraph |location=London, UK |access-date=25 July 2016}}&lt;/ref&gt;

FSB 2016 жылғы шілденің соңына қарай жаһандық экономика мен қаржы жүйесі еңсерген «белгісіздік пен тәуекелден қашудың екі күшеюін» ескере отырып, G20 саммиті алдындағы хатты жариялады,&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.fsb.org/2016/07/fsb-chair-updates-g20-finance-ministers-and-central-bank-governors-on-progress-in-advancing-the-fsbs-2016-priorities/ |title=FSB Chair updates G20 Finance Ministers and Central Bank Governors on progress in advancing the FSB's 2016 priorities |date=24 July 2016 |website=FSB |access-date=25 July 2016}}&lt;/ref&gt; онда оның 2016 жылға арналған басымдықтары баяндалды:
* Активтерді басқаруға байланысты құрылымдық осалдықтарды жоюды қоса алғанда, нарыққа негізделген қаржыландырудың орнықты көздерін қамтамасыз ету үшін реформалардың үйлестірілген бағдарламасын ілгерілету
* Орталық контрагенттердің орнықтылығы, қалпына келтірілуі және реттелген таратылуы жөніндегі саясатты бағалауды және қажет болған жағдайда оны жетілдіру бойынша ұсынымдар әзірлеуді қоса алғанда, қаржы нарығының орнықты инфрақұрылымын дамыту
* Халықаралық валюта қоры және Халықаралық есеп айырысулар банкімен серіктестікте макропруденциялық саясаттың негіздері мен құралдарын қолданған елдердің тәжірибесінен сабақ ала отырып, тиімді макропруденциялық тетіктерді қолдау
Жоғарыда аталған басымдықтардан бөлек, FSB мынадай мақсаттарды да көздеді:
* Дағдарыстан кейінгі реформаларды толық әрі дәйекті түрде іске асыруды жалғастырумен қатар, олардың елеулі күтпеген салдарын жою
* Қаржы жүйесіндегі жаңа және туындап келе жатқан осалдықтарды, оның ішінде мінез-құлыққа, корреспонденттік банк ісіне және климаттың өзгеруіне байланысты осалдықтарды жою
* Қаржылық технологиялардағы инновациялардың әлеуетті жүйелік салдарын және операциялық іркілістерден туындайтын жүйелік тәуекелдерді бақылау
2016 жылғы қарашада FSB мен Халықаралық есеп айырысулар банкінің директорлар кеңесі 2018 жылғы қаңтардан 2023 жылға дейінгі кезеңге арналған келісімді тағы бес жылға ұзарту туралы келісті.&lt;ref name=&quot;ar4&quot;/&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

[[Санат:Орталық банктер]]
[[Санат:Швейцариядағы 2009 жылы құрылған ұйымдар]]
[[Санат:2009 жылы құрылған ұйымдар]]
[[Санат:Қаржылық реттеу]]
[[Санат:Халықаралық қаржы ұйымдары]]
[[Санат:Базельде орналасқан ұйымдар]]
[[Санат:Жүйелік тәуекел]]
[[Санат:Марио Драги]]
[[Санат:Марк Карни]]
[[Санат:Халықаралық есеп айырысулар банкі]]</text>
      <sha1>g33jgnv7w90y2oyv63ta0cy5je57que</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қатысушы талқылауы:Tilaqtobe</title>
    <ns>3</ns>
    <id>783739</id>
    <revision>
      <id>3632125</id>
      <timestamp>2026-07-20T05:47:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>New user message</username>
        <id>61167</id>
      </contributor>
      <comment>[[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу.</comment>
      <origin>3632125</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="207" sha1="hk3w339dtppbe005nbs7wu72te7v1ex" xml:space="preserve">{{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Tilaqtobe}}

-- [[Қатысушы:Sibom|Sibom]] ([[Қатысушы талқылауы:Sibom|талқылауы]]) 10:47, 2026 ж. шілденің 20 (+05)</text>
      <sha1>hk3w339dtppbe005nbs7wu72te7v1ex</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Швейцариядағы 2009 жылы құрылған ұйымдар</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783740</id>
    <revision>
      <id>3632162</id>
      <timestamp>2026-07-20T07:11:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: [[Санат:Елдер бойынша 2009 жылы құрылған ұйымдар]] [[Санат:Швейцариядағы 2000 жылдары құрылған ұйымдар]] [[Санат:Жылы бойынша Швейцариядағы құрылған ұйымдар]] [[Санат:2009 жылғы Швейцария]] [[Санат:Еуропадағы 2009 жылы құрылған ұйымдар]]</comment>
      <origin>3632162</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="410" sha1="r6d6afukanpkwf48vsi2k6gauywzjfd" xml:space="preserve">[[Санат:Елдер бойынша 2009 жылы құрылған ұйымдар]]
[[Санат:Швейцариядағы 2000 жылдары құрылған ұйымдар]]
[[Санат:Жылы бойынша Швейцариядағы құрылған ұйымдар]]
[[Санат:2009 жылғы Швейцария]]
[[Санат:Еуропадағы 2009 жылы құрылған ұйымдар]]</text>
      <sha1>r6d6afukanpkwf48vsi2k6gauywzjfd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:2009 жылы құрылған ұйымдар</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783741</id>
    <revision>
      <id>3632163</id>
      <timestamp>2026-07-20T07:13:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: [[Санат:2000 жылдары құрылған ұйымдар]] [[Санат:2009 жылы құрылған ұйымдар]]</comment>
      <origin>3632163</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="127" sha1="hp1h0usj2fiybm2skxiyncg8395wrif" xml:space="preserve">[[Санат:2000 жылдары құрылған ұйымдар]]
[[Санат:2009 жылы құрылған ұйымдар]]</text>
      <sha1>hp1h0usj2fiybm2skxiyncg8395wrif</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632165</id>
      <parentid>3632163</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T07:15:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3632165</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="118" sha1="obpizlk284xwbq6d4sskd0wviz385wv" xml:space="preserve">[[Санат:2000 жылдары құрылған ұйымдар]]
[[Санат:2009 жылы құрылғандар]]</text>
      <sha1>obpizlk284xwbq6d4sskd0wviz385wv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Базельде орналасқан ұйымдар</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783742</id>
    <revision>
      <id>3632167</id>
      <timestamp>2026-07-20T07:17:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: [[Санат:Қалалар бойынша Швейцариядағы ұйымдар]] [[Санат:Базель]]</comment>
      <origin>3632167</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="114" sha1="lu98yn5suklk5xi63e95kn3203mtr5z" xml:space="preserve">[[Санат:Қалалар бойынша Швейцариядағы ұйымдар]]
[[Санат:Базель]]</text>
      <sha1>lu98yn5suklk5xi63e95kn3203mtr5z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Қаржылық реттеу</title>
    <ns>14</ns>
    <id>783743</id>
    <revision>
      <id>3632169</id>
      <timestamp>2026-07-20T07:19:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: [[Санат:Кәсіпкерлік құқық]] [[Санат:Корпоративтік басқару]] [[Санат:Экономикалық құқық]] [[Санат:Қаржылық құқық]] [[Санат:Қаржы нарықтары]] [[Санат:Реттеу]]</comment>
      <origin>3632169</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="272" sha1="n4yqcftlqmdmhls5p22eilj32o5pfs4" xml:space="preserve">[[Санат:Кәсіпкерлік құқық]]
[[Санат:Корпоративтік басқару]]
[[Санат:Экономикалық құқық]]
[[Санат:Қаржылық құқық]]
[[Санат:Қаржы нарықтары]]
[[Санат:Реттеу]]</text>
      <sha1>n4yqcftlqmdmhls5p22eilj32o5pfs4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаймерденова Нұрсұлу Жамалбекқызы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>783744</id>
    <revision>
      <id>3632173</id>
      <timestamp>2026-07-20T07:34:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dostoevskykz</username>
        <id>183227</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: {{Тексерілмеген мақала|date={{subst:#time:F Y}}}} {{Ғалым  |Есімі               = Шаймерденова Нұрсұлу Жамалбекқызы.  |Шынайы есімі        =   |Суреті              =   |Сурет ені           =   |Сурет тақырыбы      =   |Туған күні          = 1958 жылы 16 желтоқсан.  |Туған жері          = Жамбыл облысы, Шу ауданы, Төле...</comment>
      <origin>3632173</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6943" sha1="7cq7qudwghry7f8wbtt94h1tkqt5857" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=шілде 2026}}
{{Ғалым
 |Есімі               = Шаймерденова Нұрсұлу Жамалбекқызы.
 |Шынайы есімі        = 
 |Суреті              = 
 |Сурет ені           = 
 |Сурет тақырыбы      = 
 |Туған күні          = 1958 жылы 16 желтоқсан.
 |Туған жері          = Жамбыл облысы, Шу ауданы, Төле би ауылы.
 |Қайтыс болған күні  = 
 |Қайтыс болған жері  = 
 |Азаматтығы          = Қазақстан.
 |Жұбайы              =  
 |Балалары            = 
 |Ғылыми аясы         = тіл білімі, русистика, тарихи лексикология, әлеуметтік лингвистика, этнолингвистика, аударматану, түркология.
 |Жұмыс орны          = әл-Фараби атындағы ҚазҰУ, Орыс филологиясы және әлем әдебиеті кафедрасының профессоры, Түркология және алтаистика ҒЗИ директоры.
 |Ғылыми дәрежесі     = Филология ғылымдарының докторы.
 |Ғылыми атағы        = Профессор.
 |Альма-матер         = 
 |Ғылыми жетекші      = Светлана Георгиевна Капралова.
 |Атақты шәкірттері   = 
 |Несімен белгілі     = тілтанушы-ғалым, профессор, оқулық авторы, балалар әдебиеті авторы, Қазақстандағы әлеуметтік лингвистика мен тіл саясаты мәселелерін зерттеуші
 |Марапаттары         = Қазақстан Республикасы Білім беру ісінің құрметті қызметкері, ҚР президентінің Құрмет грамотасы, &quot;Қазақстан Республикасының ғылымын дамытуға сіңірген еңбегі үшін&quot; төсбелгісі және басқа марапаттар.
 |Қолтаңбасы          = 
 |Қолтаңба ені        = 
 |Сайты               = 
 |Commons             = 
}}
'''Шаймерденова Нұрсұлу Жамалбекқызы'''(1958 жылы 16 желтоқсан, Жамблы облысы, Шу ауданы, Төле би ауылы) — қазақстандық тілтанушы ғалым, филология ғылымдарының докторы, профессор. Қазақстан Республикасы Білім беру ісінің құрметті қызметкері(2010). Қазақстан халқы Ассамблеясының ғылыми-сарапшылық кеңесінің мүшесі(2011 жылдан).&lt;br&gt;
&lt;big&gt;'''Өмірбаяны'''&lt;/big&gt;&lt;br&gt;
1976 жылы Қазақ мемлекеттік университетін (қазіргі әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті), 1989 жылы Мәскеу мемлекеттік педагогикалық институтын бітірген. &lt;br&gt;
1989-2007 жылдары әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінде оқытушы болып қызмет атқарды. 2007-2013 жылдары &quot;Парасат&quot; көпсалалы ғылыми-зерттеу институтының Гуманитарлық зерттеулер орталығын басқарды.&lt;br&gt;
2013 жылдан бастап Еуразия ұлттық университетінің Жалпы тіл білімі және вцдарма теориясы кафедрасының профессоры. 2015 жылдан Мәскеу мемлекеттік университетінің Қазақстандағы филиалында тәрбие жұмыстары және дамыту жөніндегі директордың міндетін атқарушы қызметін атқарады.&lt;br&gt;
Сондай-ақ Көкшетау мемлекеттік университетінің құрметті профессоры(2012 жылдан), Ресей жоғары оқу орындарының қазақстандық түлектері клубының президенттері, Орыс тілі мен әдебиеті мұғалімдерінң қазақстандық қауымдастығы кеңесінің мүшесі. &lt;br&gt;
&lt;big&gt;'''Ғылыми қызметі'''&lt;/big&gt;&lt;br&gt;
Нұрсұлу Шаймерденованың ғылыми еңбектері тіл білімі аударматану, этнолингвистика, әлеуметтік лингвистика және мемлекеттік тіл саясаты мәселелеріне арналған.&lt;br&gt;
Қазақстанда және шетелде қазақ, орыс және ағылшын тілдерінде 200-ден астам ғылыми еңбек, соның ішінде мақалалар, баяндамалар және оқу-әдістемелік еңбектер жариялаған.&lt;br&gt;
&lt;big&gt;'''Негізгі еңбектері'''&lt;/big&gt;&lt;br&gt;
Автор немесе бірлескен автор ретінде төмендегі еңбектерді жариялаған:
* &quot;Глоссы как феномен текста&quot; (1997);
* &quot;Языки народов Казахстана&quot; әлеуметтік-лингвистикалық анықтамалығы (2007);
* &quot;Детская литература в Казахстане: от дискуссий к решениям&quot; ұжымдық монографиясы (2015);
* &quot;Императивы государстенной этнополитики Республики Казахстан. Аналистические материалы и методические рекомендации для государстенных органов&quot; (2012);
* &quot;Қызғалдақ&quot;;
* &quot;Принцесса цветов&quot;;
* &quot;Сказки о прекрасных птицах Фламинго&quot;.&lt;br&gt;
&lt;big&gt;'''Марапаттары'''&lt;/big&gt;&lt;br&gt;
* Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің &quot;Жоғары оқу орнының үздік оқытушысы&quot; грантының иегері (2007, 2011);
* ҚР ұлттық академиялық кітапханасының 10 жылдығына арналған &quot;Балалар ертегісі&quot; байқауының 1- орын дипломанты (2014);
* Қазақстан Республикасы президентінің '''Құрмет грамотасы'''.
&lt;ref&gt;&quot;Қазақстан халқы&quot; энциклопедиясы, - Алматы, &quot;Қазақ энциклопедиясы&quot;, 2016&lt;/ref&gt;.</text>
      <sha1>7cq7qudwghry7f8wbtt94h1tkqt5857</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Бауска</title>
    <ns>0</ns>
    <id>783745</id>
    <revision>
      <id>3632177</id>
      <timestamp>2026-07-20T08:27:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: '''Бауска''' ({{lang-lv|Bauska}}) — [[Латвия]]дағы қала, [[Бауска аймағы]]ның әкімшілік орталығы.  == Дереккөздер == {{дереккөздер}}  [[Санат:Латвия қалалары]]</comment>
      <origin>3632177</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="254" sha1="7cr9rb212drij1r0z280u4jsxfr9tqh" xml:space="preserve">'''Бауска''' ({{lang-lv|Bauska}}) — [[Латвия]]дағы қала, [[Бауска аймағы]]ның әкімшілік орталығы.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Латвия қалалары]]</text>
      <sha1>7cr9rb212drij1r0z280u4jsxfr9tqh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632178</id>
      <parentid>3632177</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T08:28:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>үлгі</comment>
      <origin>3632178</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="289" sha1="kitgi4yaudgs6gjmpcw7d4m8kzf58se" xml:space="preserve">'''Бауска''' ({{lang-lv|Bauska}}) — [[Латвия]]дағы қала, [[Бауска аймағы]]ның әкімшілік орталығы.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Латвия қалалары}}

[[Санат:Латвия қалалары]]</text>
      <sha1>kitgi4yaudgs6gjmpcw7d4m8kzf58se</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632179</id>
      <parentid>3632178</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T08:30:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>толықтыру</comment>
      <origin>3632179</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="379" sha1="kfx9n3tmqoafkjnq6w5k77u981t861w" xml:space="preserve">'''Бауска''' ({{lang-lv|Bauska}}) — [[Латвия]]дағы қала, [[Бауска аймағы]]ның әкімшілік орталығы.
Бауска қаласының халқы 2026 жылы 8 912 адамды құрады.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Латвия қалалары}}

[[Санат:Латвия қалалары]]</text>
      <sha1>kfx9n3tmqoafkjnq6w5k77u981t861w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632180</id>
      <parentid>3632179</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T08:32:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>дереккөз</comment>
      <origin>3632180</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="568" sha1="7n8hdztmwvk7h22wdypl7zh0yug2za9" xml:space="preserve">'''Бауска''' ({{lang-lv|Bauska}}) — [[Латвия]]дағы қала, [[Бауска аймағы]]ның әкімшілік орталығы.
Бауска қаласының халқы 2026 жылы 8 912 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-bauska-11454.html|title=Население Бауска|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-20|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Латвия қалалары}}

[[Санат:Латвия қалалары]]</text>
      <sha1>7n8hdztmwvk7h22wdypl7zh0yug2za9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632228</id>
      <parentid>3632180</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T11:28:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>толықтыру</comment>
      <origin>3632228</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="941" sha1="9fhjkgkbps3zkly0e9ovk0ih62upsup" xml:space="preserve">'''Бауска''' ({{lang-lv|Bauska}}) — [[Латвия]]дағы қала, [[Бауска аймағы]]ның әкімшілік орталығы.
Бауска қаласының халқы 2026 жылы 8 912 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-bauska-11454.html|title=Население Бауска|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-20|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Бауска қаласы Лиелупе өзенін құрайтын Муса мен Мемеле өзендерінің арасында, [[Рига]]дан солтүстікке қарай 66 км, ал Латвия-Литва шекарасы оңтүстікке қарай 19 км жерде орналасқан.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Латвия қалалары}}

[[Санат:Латвия қалалары]]</text>
      <sha1>9fhjkgkbps3zkly0e9ovk0ih62upsup</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632229</id>
      <parentid>3632228</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T11:29:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>/* Географиялық орналасуы */ толықтыру</comment>
      <origin>3632229</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1012" sha1="az0pan7tn45lhfha9ivr304uqcziez3" xml:space="preserve">'''Бауска''' ({{lang-lv|Bauska}}) — [[Латвия]]дағы қала, [[Бауска аймағы]]ның әкімшілік орталығы.
Бауска қаласының халқы 2026 жылы 8 912 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-bauska-11454.html|title=Население Бауска|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-20|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Бауска қаласы Лиелупе өзенін құрайтын Муса мен Мемеле өзендерінің арасында, [[Рига]]дан солтүстікке қарай 66 км, ал Латвия-Литва шекарасы оңтүстікке қарай 19 км жерде орналасқан.
Ол елдің сыра астанасы болып саналады.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Латвия қалалары}}

[[Санат:Латвия қалалары]]</text>
      <sha1>az0pan7tn45lhfha9ivr304uqcziez3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632230</id>
      <parentid>3632229</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T11:30:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>/* Географиялық орналасуы */ дереккөз</comment>
      <origin>3632230</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1183" sha1="lv2hu5q8zurjsk0nirsjzf7gb85eowq" xml:space="preserve">'''Бауска''' ({{lang-lv|Bauska}}) — [[Латвия]]дағы қала, [[Бауска аймағы]]ның әкімшілік орталығы.
Бауска қаласының халқы 2026 жылы 8 912 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-bauska-11454.html|title=Население Бауска|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-20|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Бауска қаласы Лиелупе өзенін құрайтын Муса мен Мемеле өзендерінің арасында, [[Рига]]дан солтүстікке қарай 66 км, ал Латвия-Литва шекарасы оңтүстікке қарай 19 км жерде орналасқан.
Ол елдің сыра астанасы болып саналады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/bauska_lc4351|title=Европа &gt; Латвия &gt; Бауска|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-20|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Латвия қалалары}}

[[Санат:Латвия қалалары]]</text>
      <sha1>lv2hu5q8zurjsk0nirsjzf7gb85eowq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632234</id>
      <parentid>3632230</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T11:37:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>толықтыру</comment>
      <origin>3632234</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1529" sha1="prxzfknb4lhwupzq6q6h31qqhr0ko4m" xml:space="preserve">'''Бауска''' ({{lang-lv|Bauska}}) — [[Латвия]]дағы қала, [[Бауска аймағы]]ның әкімшілік орталығы. Ол елдің сыра астанасы болып саналады.
Бауска қаласының халқы 2026 жылы 8 912 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-bauska-11454.html|title=Население Бауска|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-20|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Бауска қаласы Лиелупе өзенін құрайтын Муса мен Мемеле өзендерінің арасында, [[Рига]]дан солтүстікке қарай 66 км, ал Латвия-Литва шекарасы оңтүстікке қарай 19 км жерде орналасқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/bauska_lc4351|title=Европа &gt; Латвия &gt; Бауска|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-20|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
Бұл аймақты ежелгі заманда семигал тайпалары, яғни семигалдықтар мекендеген. Археологиялық қазба жұмыстары адамдардың бұл аймаққа шамамен 3500 жыл бұрын қоныстанғанын көрсетті.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Латвия қалалары}}

[[Санат:Латвия қалалары]]</text>
      <sha1>prxzfknb4lhwupzq6q6h31qqhr0ko4m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632235</id>
      <parentid>3632234</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T11:38:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тарихы */ толықтыру</comment>
      <origin>3632235</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1823" sha1="pjbs4iw72com9iwf1k5in7x42rkim5n" xml:space="preserve">'''Бауска''' ({{lang-lv|Bauska}}) — [[Латвия]]дағы қала, [[Бауска аймағы]]ның әкімшілік орталығы. Ол елдің сыра астанасы болып саналады.
Бауска қаласының халқы 2026 жылы 8 912 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-bauska-11454.html|title=Население Бауска|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-20|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Бауска қаласы Лиелупе өзенін құрайтын Муса мен Мемеле өзендерінің арасында, [[Рига]]дан солтүстікке қарай 66 км, ал Латвия-Литва шекарасы оңтүстікке қарай 19 км жерде орналасқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/bauska_lc4351|title=Европа &gt; Латвия &gt; Бауска|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-20|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
Бұл аймақты ежелгі заманда семигал тайпалары, яғни семигалдықтар мекендеген. Археологиялық қазба жұмыстары адамдардың бұл аймаққа шамамен 3500 жыл бұрын қоныстанғанын көрсетті.
1433 жылы тевтон рыцарлары осы аймақта қоныс тепті және өз билігін нығайту үшін үлкен бекініс салды. Бекініс Вайрогмиестс деп аталды. 1450 жылы мұнда қамал салынды.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Латвия қалалары}}

[[Санат:Латвия қалалары]]</text>
      <sha1>pjbs4iw72com9iwf1k5in7x42rkim5n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632236</id>
      <parentid>3632235</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T11:39:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>/* Географиялық орналасуы */ толықтыру</comment>
      <origin>3632236</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1971" sha1="9kviazhacp07rk50hshasg526swa1kd" xml:space="preserve">'''Бауска''' ({{lang-lv|Bauska}}) — [[Латвия]]дағы қала, [[Бауска аймағы]]ның әкімшілік орталығы. Ол елдің сыра астанасы болып саналады.
Бауска қаласының халқы 2026 жылы 8 912 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-bauska-11454.html|title=Население Бауска|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-20|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Бауска қаласы Лиелупе өзенін құрайтын Муса мен Мемеле өзендерінің арасында, [[Рига]]дан солтүстікке қарай 66 км, ал Латвия-Литва шекарасы оңтүстікке қарай 19 км жерде орналасқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/bauska_lc4351|title=Европа &gt; Латвия &gt; Бауска|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-20|lang=}}&lt;/ref&gt;
XVI ғасырда Баускада алғашқы тас ғимарат салынды. 1609 жылы қоныс қала құқығын алды.

== Тарихы ==
Бұл аймақты ежелгі заманда семигал тайпалары, яғни семигалдықтар мекендеген. Археологиялық қазба жұмыстары адамдардың бұл аймаққа шамамен 3500 жыл бұрын қоныстанғанын көрсетті.
1433 жылы тевтон рыцарлары осы аймақта қоныс тепті және өз билігін нығайту үшін үлкен бекініс салды. Бекініс Вайрогмиестс деп аталды. 1450 жылы мұнда қамал салынды.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Латвия қалалары}}

[[Санат:Латвия қалалары]]</text>
      <sha1>9kviazhacp07rk50hshasg526swa1kd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632239</id>
      <parentid>3632236</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T11:43:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тарихы */ толықтыру</comment>
      <origin>3632239</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2210" sha1="redo6yi1799zs4ingabpalfbk344e4j" xml:space="preserve">'''Бауска''' ({{lang-lv|Bauska}}) — [[Латвия]]дағы қала, [[Бауска аймағы]]ның әкімшілік орталығы. Ол елдің сыра астанасы болып саналады.
Бауска қаласының халқы 2026 жылы 8 912 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-bauska-11454.html|title=Население Бауска|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-20|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Бауска қаласы Лиелупе өзенін құрайтын Муса мен Мемеле өзендерінің арасында, [[Рига]]дан солтүстікке қарай 66 км, ал Латвия-Литва шекарасы оңтүстікке қарай 19 км жерде орналасқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/bauska_lc4351|title=Европа &gt; Латвия &gt; Бауска|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-20|lang=}}&lt;/ref&gt;
XVI ғасырда Баускада алғашқы тас ғимарат салынды. 1609 жылы қоныс қала құқығын алды.

== Тарихы ==
Бұл аймақты ежелгі заманда семигал тайпалары, яғни семигалдықтар мекендеген. Археологиялық қазба жұмыстары адамдардың бұл аймаққа шамамен 3500 жыл бұрын қоныстанғанын көрсетті.
1433 жылы тевтон рыцарлары осы аймақта қоныс тепті және өз билігін нығайту үшін үлкен бекініс салды. Бекініс Вайрогмиестс деп аталды. 1450 жылы мұнда қамал салынды.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1883-Bauska.html|title=Европа. Латвия. историческая область Земгале|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-20|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Латвия қалалары}}

[[Санат:Латвия қалалары]]</text>
      <sha1>redo6yi1799zs4ingabpalfbk344e4j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632243</id>
      <parentid>3632239</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T11:49:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тарихы */ толықтыру</comment>
      <origin>3632243</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2918" sha1="j5ywy771hwh536224pfcr3sueyd5it9" xml:space="preserve">'''Бауска''' ({{lang-lv|Bauska}}) — [[Латвия]]дағы қала, [[Бауска аймағы]]ның әкімшілік орталығы. Ол елдің сыра астанасы болып саналады.
Бауска қаласының халқы 2026 жылы 8 912 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-bauska-11454.html|title=Население Бауска|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-20|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Бауска қаласы Лиелупе өзенін құрайтын Муса мен Мемеле өзендерінің арасында, [[Рига]]дан солтүстікке қарай 66 км, ал Латвия-Литва шекарасы оңтүстікке қарай 19 км жерде орналасқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/bauska_lc4351|title=Европа &gt; Латвия &gt; Бауска|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-20|lang=}}&lt;/ref&gt;
XVI ғасырда Баускада алғашқы тас ғимарат салынды. 1609 жылы қоныс қала құқығын алды.

== Тарихы ==
Бұл аймақты ежелгі заманда семигал тайпалары, яғни семигалдықтар мекендеген. Археологиялық қазба жұмыстары адамдардың бұл аймаққа шамамен 3500 жыл бұрын қоныстанғанын көрсетті.
1433 жылы тевтон рыцарлары осы аймақта қоныс тепті және өз билігін нығайту үшін үлкен бекініс салды. Бекініс Вайрогмиестс деп аталды. 1450 жылы мұнда қамал салынды.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1883-Bauska.html|title=Европа. Латвия. историческая область Земгале|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-20|lang=}}&lt;/ref&gt;

1736 және 1740 жылдар аралығында Бартоломео Франческо Растрелли осы жерде — герцог Биронның жазғы резиденциясы қызметін атқарған Рундал сарайын салды.
Бауска өзінің ғасырлар бойғы тарихында көп нәрсені бастан кешірді. Бұл жерде ал поляктар, шведтер және орыстар соғысты. Ол өтіп бара жатқан әскерлермен өртеліп, талан-таражға түсті,  Ал 1711 жылғы оба ауруы қала халқының көп бөлігін жойды.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Латвия қалалары}}

[[Санат:Латвия қалалары]]</text>
      <sha1>j5ywy771hwh536224pfcr3sueyd5it9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Crédit Agricole</title>
    <ns>0</ns>
    <id>783746</id>
    <revision>
      <id>3632183</id>
      <timestamp>2026-07-20T09:14:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: {{Компания  |атауы              = Crédit Agricole S.A.  |логотипі           = Crédit Agricole.svg  |суреті             = Siège du Crédit Agricole.jpg  |сурет атауы        = Crédit Agricole штаб-пәтері («Campus Evergreen»), [[Монруж]], Франция  |түрі               = [[Ашық акционерлік қоғам|ашық компания]]  |биржадағы листингі = ACA (Euronext Paris), ...</comment>
      <origin>3632183</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6139" sha1="1c6y1zlbcmm9qdt8kp21az5gid1mpbt" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = Crédit Agricole S.A.
 |логотипі           = Crédit Agricole.svg
 |суреті             = Siège du Crédit Agricole.jpg
 |сурет атауы        = Crédit Agricole штаб-пәтері («Campus Evergreen»), [[Монруж]], Франция
 |түрі               = [[Ашық акционерлік қоғам|ашық компания]]
 |биржадағы листингі = ACA (Euronext Paris), [[CAC 40]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = 05.11.1894
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Монруж]], Франция
 |басты адамдары     = Эрик Виаль (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;Оливье Гавальда (бас атқарушы директор)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{ӨСІМ}} €133,7 млрд (2022)
 |айналым            = €39,5 млрд (2025)
 |операциялық кіріс  = {{ӨСІМ}} €15,9 млрд (2025)
 |таза табысы        = {{ӨСІМ}} €9,5 млрд (2025)
 |активтер           = {{ӨСІМ}} €2,334 трлн (2025, III тоқсан)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 160 000
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = {{plainlist|
* [[LCL S.A.|LCL]]
* [[Crédit Agricole Corporate and Investment Bank|Crédit Agricole CIB]]
* [[Crédit Agricole Italia]]
* [[Crédit Agricole Egypt]]
* [[Amundi]]
* BforBank
}}
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://credit-agricole.com
 |Ортаққор           = 
}}
'''Crédit Agricole Group''' ({{lang-fr|Crédit Agricole}}; {{IPA-fr|kʁedi aɡʁikɔl}}), кейде '''La banque verte''' ({{IPA-fr|la bɑ̃k vɛʁt}}; сөзбе-сөз «Жасыл банк», ауыл шаруашылығымен тарихи байланысына байланысты),&lt;ref&gt;{{cite news|title=Crédit Agricole : la banque verte s'engage à devenir arc-en-ciel|url=https://www.boursier.com/actions/actualites/news/credit-agricole-la-banque-verte-s-engage-a-devenir-arc-en-ciel-269036.html|publisher=Boursier.com|date=23 January 2008|access-date=18 August 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141106115346/http://www.boursier.com/actions/actualites/news/credit-agricole-la-banque-verte-s-engage-a-devenir-arc-en-ciel-269036.html|archive-date=6 November 2014}}&lt;/ref&gt; — француз халықаралық банк тобы және әлемдегі ең ірі кооперативтік қаржылық институт. 2025 жылғы жағдай бойынша Crédit Agricole активтері бойынша әлемдегі оныншы ірі банк және [[BNP Paribas]]-тен кейінгі Франциядағы екінші ірі банк болып табылады.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Jimenea |first=Adrian |last2=Wu |first2=John |last3=Terris |first3=Harry |last4=Singh |first4=Yuvraj |last5=Lozano |first5=Cheska |title=The world's largest banks by assets, 2025 |url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/articles/2025/4/the-worlds-largest-banks-by-assets-2025-88424232 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260210065153/https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/articles/2025/4/the-worlds-largest-banks-by-assets-2025-88424232 |archive-date=2026-02-10 |access-date=2026-07-07 |website=S&amp;P Global Market Intelligence |language=en}}&lt;/ref&gt; ''S&amp;P Global'' ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, ол сондай-ақ активтері бойынша Еуропадағы үшінші ірі банк болып табылады, активтері $3,149 триллионды құрайды.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&amp;P Global}}&lt;/ref&gt; Ол Crédit Agricole жергілікті банктерінің желісінен, 39 Crédit Agricole өңірлік банкінен және орталық институт — Crédit Agricole S.A.-дан тұрады. Ол аралық холдингтік компания ретінде Crédit Agricole S.A. арқылы ''Euronext Paris''-тің бірінші нарығында листингтелген және [[CAC 40]] қор нарығы индексінің құрамына кіреді. Топтың жергілікті банктері өңірлік банктерге иелік етеді, өз кезегінде өңірлік банктер холдингтік компания арқылы '''Crédit Agricole S.A.''' акцияларының басым бөлігіне иелік етеді, ал Crédit Agricole S.A. өз кезегінде LCL, Италия желісі және CIB бөлімшесі сияқты топтың еншілес ұйымдарының бір бөлігіне иелік етеді. Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк болып саналады.</text>
      <sha1>1c6y1zlbcmm9qdt8kp21az5gid1mpbt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632184</id>
      <parentid>3632183</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T09:15:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3632184</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6196" sha1="6aajz6hjfbnx05iurctwiiwppjprf3n" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = Crédit Agricole S.A.
 |логотипі           = Crédit Agricole.svg
 |суреті             = Siège du Crédit Agricole.jpg
 |сурет атауы        = Crédit Agricole штаб-пәтері («Campus Evergreen»), [[Монруж]], Франция
 |түрі               = [[Ашық акционерлік қоғам|ашық компания]]
 |биржадағы листингі = ACA (Euronext Paris), [[CAC 40]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = 05.11.1894
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Монруж]], Франция
 |басты адамдары     = Эрик Виаль (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;Оливье Гавальда (бас атқарушы директор)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{ӨСІМ}} €133,7 млрд (2022)
 |айналым            = €39,5 млрд (2025)
 |операциялық кіріс  = {{ӨСІМ}} €15,9 млрд (2025)
 |таза табысы        = {{ӨСІМ}} €9,5 млрд (2025)
 |активтер           = {{ӨСІМ}} €2,334 трлн (2025, III тоқсан)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 160 000
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = {{plainlist|
* [[LCL S.A.|LCL]]
* [[Crédit Agricole Corporate and Investment Bank|Crédit Agricole CIB]]
* [[Crédit Agricole Italia]]
* [[Crédit Agricole Egypt]]
* [[Amundi]]
* BforBank
}}
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://credit-agricole.com
 |Ортаққор           = 
}}
'''Crédit Agricole Group''' ({{lang-fr|Crédit Agricole}}; {{IPA-fr|kʁedi aɡʁikɔl}}), кейде '''La banque verte''' ({{IPA-fr|la bɑ̃k vɛʁt}}; сөзбе-сөз «Жасыл банк», ауыл шаруашылығымен тарихи байланысына байланысты),&lt;ref&gt;{{cite news|title=Crédit Agricole : la banque verte s'engage à devenir arc-en-ciel|url=https://www.boursier.com/actions/actualites/news/credit-agricole-la-banque-verte-s-engage-a-devenir-arc-en-ciel-269036.html|publisher=Boursier.com|date=23 January 2008|access-date=18 August 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141106115346/http://www.boursier.com/actions/actualites/news/credit-agricole-la-banque-verte-s-engage-a-devenir-arc-en-ciel-269036.html|archive-date=6 November 2014}}&lt;/ref&gt; — француз халықаралық банк тобы және әлемдегі ең ірі кооперативтік қаржылық институт. 2025 жылғы жағдай бойынша Crédit Agricole активтері бойынша әлемдегі оныншы ірі банк және [[BNP Paribas]]-тен кейінгі Франциядағы екінші ірі банк болып табылады.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Jimenea |first=Adrian |last2=Wu |first2=John |last3=Terris |first3=Harry |last4=Singh |first4=Yuvraj |last5=Lozano |first5=Cheska |title=The world's largest banks by assets, 2025 |url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/articles/2025/4/the-worlds-largest-banks-by-assets-2025-88424232 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260210065153/https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/articles/2025/4/the-worlds-largest-banks-by-assets-2025-88424232 |archive-date=2026-02-10 |access-date=2026-07-07 |website=S&amp;P Global Market Intelligence |language=en}}&lt;/ref&gt; ''S&amp;P Global'' ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, ол сондай-ақ активтері бойынша Еуропадағы үшінші ірі банк болып табылады, активтері $3,149 триллионды құрайды.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&amp;P Global}}&lt;/ref&gt; Ол Crédit Agricole жергілікті банктерінің желісінен, 39 Crédit Agricole өңірлік банкінен және орталық институт — Crédit Agricole S.A.-дан тұрады. Ол аралық холдингтік компания ретінде Crédit Agricole S.A. арқылы ''Euronext Paris''-тің бірінші нарығында листингтелген және [[CAC 40]] қор нарығы индексінің құрамына кіреді. Топтың жергілікті банктері өңірлік банктерге иелік етеді, өз кезегінде өңірлік банктер холдингтік компания арқылы '''Crédit Agricole S.A.''' акцияларының басым бөлігіне иелік етеді, ал Crédit Agricole S.A. өз кезегінде LCL, Италия желісі және CIB бөлімшесі сияқты топтың еншілес ұйымдарының бір бөлігіне иелік етеді. Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк болып саналады.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>6aajz6hjfbnx05iurctwiiwppjprf3n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632185</id>
      <parentid>3632184</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T09:15:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3632185</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6175" sha1="gv3r7iy46125yfdgc4z5de8yiymk1sk" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = Crédit Agricole S.A.
 |логотипі           = 
 |суреті             = Siège du Crédit Agricole.jpg
 |сурет атауы        = Crédit Agricole штаб-пәтері («Campus Evergreen»), [[Монруж]], Франция
 |түрі               = [[Ашық акционерлік қоғам|ашық компания]]
 |биржадағы листингі = ACA (Euronext Paris), [[CAC 40]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = 05.11.1894
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Монруж]], Франция
 |басты адамдары     = Эрик Виаль (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;Оливье Гавальда (бас атқарушы директор)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{ӨСІМ}} €133,7 млрд (2022)
 |айналым            = €39,5 млрд (2025)
 |операциялық кіріс  = {{ӨСІМ}} €15,9 млрд (2025)
 |таза табысы        = {{ӨСІМ}} €9,5 млрд (2025)
 |активтер           = {{ӨСІМ}} €2,334 трлн (2025, III тоқсан)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 160 000
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = {{plainlist|
* [[LCL S.A.|LCL]]
* [[Crédit Agricole Corporate and Investment Bank|Crédit Agricole CIB]]
* [[Crédit Agricole Italia]]
* [[Crédit Agricole Egypt]]
* [[Amundi]]
* BforBank
}}
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://credit-agricole.com
 |Ортаққор           = 
}}
'''Crédit Agricole Group''' ({{lang-fr|Crédit Agricole}}; {{IPA-fr|kʁedi aɡʁikɔl}}), кейде '''La banque verte''' ({{IPA-fr|la bɑ̃k vɛʁt}}; сөзбе-сөз «Жасыл банк», ауыл шаруашылығымен тарихи байланысына байланысты)&lt;ref&gt;{{cite news|title=Crédit Agricole : la banque verte s'engage à devenir arc-en-ciel|url=https://www.boursier.com/actions/actualites/news/credit-agricole-la-banque-verte-s-engage-a-devenir-arc-en-ciel-269036.html|publisher=Boursier.com|date=23 January 2008|access-date=18 August 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141106115346/http://www.boursier.com/actions/actualites/news/credit-agricole-la-banque-verte-s-engage-a-devenir-arc-en-ciel-269036.html|archive-date=6 November 2014}}&lt;/ref&gt; — француз халықаралық банк тобы және әлемдегі ең ірі кооперативтік қаржылық институт. 2025 жылғы жағдай бойынша Crédit Agricole активтері бойынша әлемдегі оныншы ірі банк және [[BNP Paribas]]-тен кейінгі Франциядағы екінші ірі банк болып табылады.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Jimenea |first=Adrian |last2=Wu |first2=John |last3=Terris |first3=Harry |last4=Singh |first4=Yuvraj |last5=Lozano |first5=Cheska |title=The world's largest banks by assets, 2025 |url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/articles/2025/4/the-worlds-largest-banks-by-assets-2025-88424232 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260210065153/https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/articles/2025/4/the-worlds-largest-banks-by-assets-2025-88424232 |archive-date=2026-02-10 |access-date=2026-07-07 |website=S&amp;P Global Market Intelligence |language=en}}&lt;/ref&gt; ''S&amp;P Global'' ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, ол сондай-ақ активтері бойынша Еуропадағы үшінші ірі банк болып табылады, активтері $3,149 триллионды құрайды.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&amp;P Global}}&lt;/ref&gt; Ол Crédit Agricole жергілікті банктерінің желісінен, 39 Crédit Agricole өңірлік банкінен және орталық институт — Crédit Agricole S.A.-дан тұрады. Ол аралық холдингтік компания ретінде Crédit Agricole S.A. арқылы ''Euronext Paris''-тің бірінші нарығында листингтелген және [[CAC 40]] қор нарығы индексінің құрамына кіреді. Топтың жергілікті банктері өңірлік банктерге иелік етеді, өз кезегінде өңірлік банктер холдингтік компания арқылы '''Crédit Agricole S.A.''' акцияларының басым бөлігіне иелік етеді, ал Crédit Agricole S.A. өз кезегінде LCL, Италия желісі және CIB бөлімшесі сияқты топтың еншілес ұйымдарының бір бөлігіне иелік етеді. Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк болып саналады.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>gv3r7iy46125yfdgc4z5de8yiymk1sk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632186</id>
      <parentid>3632185</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T09:16:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3632186</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6175" sha1="3njdj2lfd9ipbun569c7mq4pme9ysgz" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = Crédit Agricole S.A.
 |логотипі           = 
 |суреті             = Siège du Crédit Agricole.jpg
 |сурет атауы        = Crédit Agricole штаб-пәтері («Campus Evergreen»), [[Монруж]], Франция
 |түрі               = [[Ашық акционерлік қоғам|ашық компания]]
 |биржадағы листингі = ACA (Euronext Paris), [[CAC 40]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = 05.11.1894
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Монруж]], Франция
 |басты адамдары     = Эрик Виаль (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;Оливье Гавальда (бас атқарушы директор)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} €133,7 млрд (2022)
 |айналым            = €39,5 млрд (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} €15,9 млрд (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} €9,5 млрд (2025)
 |активтер           = {{өсім}} €2,334 трлн (2025, III тоқсан)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 160 000
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = {{plainlist|
* [[LCL S.A.|LCL]]
* [[Crédit Agricole Corporate and Investment Bank|Crédit Agricole CIB]]
* [[Crédit Agricole Italia]]
* [[Crédit Agricole Egypt]]
* [[Amundi]]
* BforBank
}}
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://credit-agricole.com
 |Ортаққор           = 
}}
'''Crédit Agricole Group''' ({{lang-fr|Crédit Agricole}}; {{IPA-fr|kʁedi aɡʁikɔl}}), кейде '''La banque verte''' ({{IPA-fr|la bɑ̃k vɛʁt}}; сөзбе-сөз «Жасыл банк», ауыл шаруашылығымен тарихи байланысына байланысты)&lt;ref&gt;{{cite news|title=Crédit Agricole : la banque verte s'engage à devenir arc-en-ciel|url=https://www.boursier.com/actions/actualites/news/credit-agricole-la-banque-verte-s-engage-a-devenir-arc-en-ciel-269036.html|publisher=Boursier.com|date=23 January 2008|access-date=18 August 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141106115346/http://www.boursier.com/actions/actualites/news/credit-agricole-la-banque-verte-s-engage-a-devenir-arc-en-ciel-269036.html|archive-date=6 November 2014}}&lt;/ref&gt; — француз халықаралық банк тобы және әлемдегі ең ірі кооперативтік қаржылық институт. 2025 жылғы жағдай бойынша Crédit Agricole активтері бойынша әлемдегі оныншы ірі банк және [[BNP Paribas]]-тен кейінгі Франциядағы екінші ірі банк болып табылады.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Jimenea |first=Adrian |last2=Wu |first2=John |last3=Terris |first3=Harry |last4=Singh |first4=Yuvraj |last5=Lozano |first5=Cheska |title=The world's largest banks by assets, 2025 |url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/articles/2025/4/the-worlds-largest-banks-by-assets-2025-88424232 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260210065153/https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/articles/2025/4/the-worlds-largest-banks-by-assets-2025-88424232 |archive-date=2026-02-10 |access-date=2026-07-07 |website=S&amp;P Global Market Intelligence |language=en}}&lt;/ref&gt; ''S&amp;P Global'' ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, ол сондай-ақ активтері бойынша Еуропадағы үшінші ірі банк болып табылады, активтері $3,149 триллионды құрайды.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&amp;P Global}}&lt;/ref&gt; Ол Crédit Agricole жергілікті банктерінің желісінен, 39 Crédit Agricole өңірлік банкінен және орталық институт — Crédit Agricole S.A.-дан тұрады. Ол аралық холдингтік компания ретінде Crédit Agricole S.A. арқылы ''Euronext Paris''-тің бірінші нарығында листингтелген және [[CAC 40]] қор нарығы индексінің құрамына кіреді. Топтың жергілікті банктері өңірлік банктерге иелік етеді, өз кезегінде өңірлік банктер холдингтік компания арқылы '''Crédit Agricole S.A.''' акцияларының басым бөлігіне иелік етеді, ал Crédit Agricole S.A. өз кезегінде LCL, Италия желісі және CIB бөлімшесі сияқты топтың еншілес ұйымдарының бір бөлігіне иелік етеді. Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк болып саналады.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>3njdj2lfd9ipbun569c7mq4pme9ysgz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632187</id>
      <parentid>3632186</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T09:16:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3632187</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6179" sha1="lrtwl8bpvqf55fppmespj8bo1iq5dgk" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = Crédit Agricole S.A.
 |логотипі           = 
 |суреті             = Siège du Crédit Agricole.jpg
 |сурет атауы        = Crédit Agricole штаб-пәтері («Campus Evergreen»), [[Монруж]], Франция
 |түрі               = [[Ашық акционерлік қоғам|ашық компания]]
 |биржадағы листингі = ACA (Euronext Paris), [[CAC 40]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = 05.11.1894
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Монруж]], [[Франция]]
 |басты адамдары     = Эрик Виаль (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;Оливье Гавальда (бас атқарушы директор)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} €133,7 млрд (2022)
 |айналым            = €39,5 млрд (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} €15,9 млрд (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} €9,5 млрд (2025)
 |активтер           = {{өсім}} €2,334 трлн (2025, III тоқсан)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 160 000
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = {{plainlist|
* [[LCL S.A.|LCL]]
* [[Crédit Agricole Corporate and Investment Bank|Crédit Agricole CIB]]
* [[Crédit Agricole Italia]]
* [[Crédit Agricole Egypt]]
* [[Amundi]]
* BforBank
}}
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://credit-agricole.com
 |Ортаққор           = 
}}
'''Crédit Agricole Group''' ({{lang-fr|Crédit Agricole}}; {{IPA-fr|kʁedi aɡʁikɔl}}), кейде '''La banque verte''' ({{IPA-fr|la bɑ̃k vɛʁt}}; сөзбе-сөз «Жасыл банк», ауыл шаруашылығымен тарихи байланысына байланысты)&lt;ref&gt;{{cite news|title=Crédit Agricole : la banque verte s'engage à devenir arc-en-ciel|url=https://www.boursier.com/actions/actualites/news/credit-agricole-la-banque-verte-s-engage-a-devenir-arc-en-ciel-269036.html|publisher=Boursier.com|date=23 January 2008|access-date=18 August 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141106115346/http://www.boursier.com/actions/actualites/news/credit-agricole-la-banque-verte-s-engage-a-devenir-arc-en-ciel-269036.html|archive-date=6 November 2014}}&lt;/ref&gt; — француз халықаралық банк тобы және әлемдегі ең ірі кооперативтік қаржылық институт. 2025 жылғы жағдай бойынша Crédit Agricole активтері бойынша әлемдегі оныншы ірі банк және [[BNP Paribas]]-тен кейінгі Франциядағы екінші ірі банк болып табылады.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Jimenea |first=Adrian |last2=Wu |first2=John |last3=Terris |first3=Harry |last4=Singh |first4=Yuvraj |last5=Lozano |first5=Cheska |title=The world's largest banks by assets, 2025 |url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/articles/2025/4/the-worlds-largest-banks-by-assets-2025-88424232 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260210065153/https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/articles/2025/4/the-worlds-largest-banks-by-assets-2025-88424232 |archive-date=2026-02-10 |access-date=2026-07-07 |website=S&amp;P Global Market Intelligence |language=en}}&lt;/ref&gt; ''S&amp;P Global'' ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, ол сондай-ақ активтері бойынша Еуропадағы үшінші ірі банк болып табылады, активтері $3,149 триллионды құрайды.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&amp;P Global}}&lt;/ref&gt; Ол Crédit Agricole жергілікті банктерінің желісінен, 39 Crédit Agricole өңірлік банкінен және орталық институт — Crédit Agricole S.A.-дан тұрады. Ол аралық холдингтік компания ретінде Crédit Agricole S.A. арқылы ''Euronext Paris''-тің бірінші нарығында листингтелген және [[CAC 40]] қор нарығы индексінің құрамына кіреді. Топтың жергілікті банктері өңірлік банктерге иелік етеді, өз кезегінде өңірлік банктер холдингтік компания арқылы '''Crédit Agricole S.A.''' акцияларының басым бөлігіне иелік етеді, ал Crédit Agricole S.A. өз кезегінде LCL, Италия желісі және CIB бөлімшесі сияқты топтың еншілес ұйымдарының бір бөлігіне иелік етеді. Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк болып саналады.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>lrtwl8bpvqf55fppmespj8bo1iq5dgk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632189</id>
      <parentid>3632187</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T09:16:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3632189</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6208" sha1="kwl7wh8wtzw3v46663kgyqk0kecdm1p" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = Crédit Agricole S.A.
 |логотипі           = 
 |суреті             = Siège du Crédit Agricole.jpg
 |сурет атауы        = Crédit Agricole штаб-пәтері («Campus Evergreen»), [[Монруж]], Франция
 |түрі               = [[Ашық акционерлік қоғам|ашық компания]]
 |биржадағы листингі = ACA (Euronext Paris), [[CAC 40]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = [[5 қараша]] [[1894 эыл|1894]]
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Монруж]], [[Франция]]
 |басты адамдары     = Эрик Виаль (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;Оливье Гавальда (бас атқарушы директор)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} €133,7 млрд (2022)
 |айналым            = €39,5 млрд (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} €15,9 млрд (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} €9,5 млрд (2025)
 |активтер           = {{өсім}} €2,334 трлн (2025, III тоқсан)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 160 000
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = {{plainlist|
* [[LCL S.A.|LCL]]
* [[Crédit Agricole Corporate and Investment Bank|Crédit Agricole CIB]]
* [[Crédit Agricole Italia]]
* [[Crédit Agricole Egypt]]
* [[Amundi]]
* BforBank
}}
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://credit-agricole.com
 |Ортаққор           = 
}}
'''Crédit Agricole Group''' ({{lang-fr|Crédit Agricole}}; {{IPA-fr|kʁedi aɡʁikɔl}}), кейде '''La banque verte''' ({{IPA-fr|la bɑ̃k vɛʁt}}; сөзбе-сөз «Жасыл банк», ауыл шаруашылығымен тарихи байланысына байланысты)&lt;ref&gt;{{cite news|title=Crédit Agricole : la banque verte s'engage à devenir arc-en-ciel|url=https://www.boursier.com/actions/actualites/news/credit-agricole-la-banque-verte-s-engage-a-devenir-arc-en-ciel-269036.html|publisher=Boursier.com|date=23 January 2008|access-date=18 August 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141106115346/http://www.boursier.com/actions/actualites/news/credit-agricole-la-banque-verte-s-engage-a-devenir-arc-en-ciel-269036.html|archive-date=6 November 2014}}&lt;/ref&gt; — француз халықаралық банк тобы және әлемдегі ең ірі кооперативтік қаржылық институт. 2025 жылғы жағдай бойынша Crédit Agricole активтері бойынша әлемдегі оныншы ірі банк және [[BNP Paribas]]-тен кейінгі Франциядағы екінші ірі банк болып табылады.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Jimenea |first=Adrian |last2=Wu |first2=John |last3=Terris |first3=Harry |last4=Singh |first4=Yuvraj |last5=Lozano |first5=Cheska |title=The world's largest banks by assets, 2025 |url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/articles/2025/4/the-worlds-largest-banks-by-assets-2025-88424232 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260210065153/https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/articles/2025/4/the-worlds-largest-banks-by-assets-2025-88424232 |archive-date=2026-02-10 |access-date=2026-07-07 |website=S&amp;P Global Market Intelligence |language=en}}&lt;/ref&gt; ''S&amp;P Global'' ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, ол сондай-ақ активтері бойынша Еуропадағы үшінші ірі банк болып табылады, активтері $3,149 триллионды құрайды.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&amp;P Global}}&lt;/ref&gt; Ол Crédit Agricole жергілікті банктерінің желісінен, 39 Crédit Agricole өңірлік банкінен және орталық институт — Crédit Agricole S.A.-дан тұрады. Ол аралық холдингтік компания ретінде Crédit Agricole S.A. арқылы ''Euronext Paris''-тің бірінші нарығында листингтелген және [[CAC 40]] қор нарығы индексінің құрамына кіреді. Топтың жергілікті банктері өңірлік банктерге иелік етеді, өз кезегінде өңірлік банктер холдингтік компания арқылы '''Crédit Agricole S.A.''' акцияларының басым бөлігіне иелік етеді, ал Crédit Agricole S.A. өз кезегінде LCL, Италия желісі және CIB бөлімшесі сияқты топтың еншілес ұйымдарының бір бөлігіне иелік етеді. Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк болып саналады.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>kwl7wh8wtzw3v46663kgyqk0kecdm1p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632190</id>
      <parentid>3632189</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T09:17:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3632190</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6208" sha1="m1tnvk4qx0s2rw7zlqqm9mgkfx7kzfx" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = Crédit Agricole S.A.
 |логотипі           = 
 |суреті             = Siège du Crédit Agricole.jpg
 |сурет атауы        = Crédit Agricole штаб-пәтері («Campus Evergreen»), [[Монруж]], Франция
 |түрі               = [[Ашық акционерлік қоғам|ашық компания]]
 |биржадағы листингі = ACA (Euronext Paris), [[CAC 40]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = [[5 қараша]] [[1894 жыл|1894]]
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Монруж]], [[Франция]]
 |басты адамдары     = Эрик Виаль (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;Оливье Гавальда (бас атқарушы директор)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} €133,7 млрд (2022)
 |айналым            = €39,5 млрд (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} €15,9 млрд (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} €9,5 млрд (2025)
 |активтер           = {{өсім}} €2,334 трлн (2025, III тоқсан)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 160 000
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = {{plainlist|
* [[LCL S.A.|LCL]]
* [[Crédit Agricole Corporate and Investment Bank|Crédit Agricole CIB]]
* [[Crédit Agricole Italia]]
* [[Crédit Agricole Egypt]]
* [[Amundi]]
* BforBank
}}
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://credit-agricole.com
 |Ортаққор           = 
}}
'''Crédit Agricole Group''' ({{lang-fr|Crédit Agricole}}; {{IPA-fr|kʁedi aɡʁikɔl}}), кейде '''La banque verte''' ({{IPA-fr|la bɑ̃k vɛʁt}}; сөзбе-сөз «Жасыл банк», ауыл шаруашылығымен тарихи байланысына байланысты)&lt;ref&gt;{{cite news|title=Crédit Agricole : la banque verte s'engage à devenir arc-en-ciel|url=https://www.boursier.com/actions/actualites/news/credit-agricole-la-banque-verte-s-engage-a-devenir-arc-en-ciel-269036.html|publisher=Boursier.com|date=23 January 2008|access-date=18 August 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141106115346/http://www.boursier.com/actions/actualites/news/credit-agricole-la-banque-verte-s-engage-a-devenir-arc-en-ciel-269036.html|archive-date=6 November 2014}}&lt;/ref&gt; — француз халықаралық банк тобы және әлемдегі ең ірі кооперативтік қаржылық институт. 2025 жылғы жағдай бойынша Crédit Agricole активтері бойынша әлемдегі оныншы ірі банк және [[BNP Paribas]]-тен кейінгі Франциядағы екінші ірі банк болып табылады.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Jimenea |first=Adrian |last2=Wu |first2=John |last3=Terris |first3=Harry |last4=Singh |first4=Yuvraj |last5=Lozano |first5=Cheska |title=The world's largest banks by assets, 2025 |url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/articles/2025/4/the-worlds-largest-banks-by-assets-2025-88424232 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260210065153/https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/articles/2025/4/the-worlds-largest-banks-by-assets-2025-88424232 |archive-date=2026-02-10 |access-date=2026-07-07 |website=S&amp;P Global Market Intelligence |language=en}}&lt;/ref&gt; ''S&amp;P Global'' ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, ол сондай-ақ активтері бойынша Еуропадағы үшінші ірі банк болып табылады, активтері $3,149 триллионды құрайды.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&amp;P Global}}&lt;/ref&gt; Ол Crédit Agricole жергілікті банктерінің желісінен, 39 Crédit Agricole өңірлік банкінен және орталық институт — Crédit Agricole S.A.-дан тұрады. Ол аралық холдингтік компания ретінде Crédit Agricole S.A. арқылы ''Euronext Paris''-тің бірінші нарығында листингтелген және [[CAC 40]] қор нарығы индексінің құрамына кіреді. Топтың жергілікті банктері өңірлік банктерге иелік етеді, өз кезегінде өңірлік банктер холдингтік компания арқылы '''Crédit Agricole S.A.''' акцияларының басым бөлігіне иелік етеді, ал Crédit Agricole S.A. өз кезегінде LCL, Италия желісі және CIB бөлімшесі сияқты топтың еншілес ұйымдарының бір бөлігіне иелік етеді. Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк болып саналады.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>m1tnvk4qx0s2rw7zlqqm9mgkfx7kzfx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632191</id>
      <parentid>3632190</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T09:17:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3632191</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6173" sha1="ra06tpc7fs8zjioavokcdrs50utn8zv" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = Crédit Agricole S.A.
 |логотипі           = 
 |суреті             = Siège du Crédit Agricole.jpg
 |сурет атауы        = Crédit Agricole штаб-пәтері («Campus Evergreen»), [[Монруж]], Франция
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = ACA (Euronext Paris), [[CAC 40]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = [[5 қараша]] [[1894 жыл|1894]]
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Монруж]], [[Франция]]
 |басты адамдары     = Эрик Виаль (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;Оливье Гавальда (бас атқарушы директор)
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} €133,7 млрд (2022)
 |айналым            = €39,5 млрд (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} €15,9 млрд (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} €9,5 млрд (2025)
 |активтер           = {{өсім}} €2,334 трлн (2025, III тоқсан)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 160 000
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = {{plainlist|
* [[LCL S.A.|LCL]]
* [[Crédit Agricole Corporate and Investment Bank|Crédit Agricole CIB]]
* [[Crédit Agricole Italia]]
* [[Crédit Agricole Egypt]]
* [[Amundi]]
* BforBank
}}
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://credit-agricole.com
 |Ортаққор           = 
}}
'''Crédit Agricole Group''' ({{lang-fr|Crédit Agricole}}; {{IPA-fr|kʁedi aɡʁikɔl}}), кейде '''La banque verte''' ({{IPA-fr|la bɑ̃k vɛʁt}}; сөзбе-сөз «Жасыл банк», ауыл шаруашылығымен тарихи байланысына байланысты)&lt;ref&gt;{{cite news|title=Crédit Agricole : la banque verte s'engage à devenir arc-en-ciel|url=https://www.boursier.com/actions/actualites/news/credit-agricole-la-banque-verte-s-engage-a-devenir-arc-en-ciel-269036.html|publisher=Boursier.com|date=23 January 2008|access-date=18 August 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141106115346/http://www.boursier.com/actions/actualites/news/credit-agricole-la-banque-verte-s-engage-a-devenir-arc-en-ciel-269036.html|archive-date=6 November 2014}}&lt;/ref&gt; — француз халықаралық банк тобы және әлемдегі ең ірі кооперативтік қаржылық институт. 2025 жылғы жағдай бойынша Crédit Agricole активтері бойынша әлемдегі оныншы ірі банк және [[BNP Paribas]]-тен кейінгі Франциядағы екінші ірі банк болып табылады.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Jimenea |first=Adrian |last2=Wu |first2=John |last3=Terris |first3=Harry |last4=Singh |first4=Yuvraj |last5=Lozano |first5=Cheska |title=The world's largest banks by assets, 2025 |url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/articles/2025/4/the-worlds-largest-banks-by-assets-2025-88424232 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260210065153/https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/articles/2025/4/the-worlds-largest-banks-by-assets-2025-88424232 |archive-date=2026-02-10 |access-date=2026-07-07 |website=S&amp;P Global Market Intelligence |language=en}}&lt;/ref&gt; ''S&amp;P Global'' ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, ол сондай-ақ активтері бойынша Еуропадағы үшінші ірі банк болып табылады, активтері $3,149 триллионды құрайды.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&amp;P Global}}&lt;/ref&gt; Ол Crédit Agricole жергілікті банктерінің желісінен, 39 Crédit Agricole өңірлік банкінен және орталық институт — Crédit Agricole S.A.-дан тұрады. Ол аралық холдингтік компания ретінде Crédit Agricole S.A. арқылы ''Euronext Paris''-тің бірінші нарығында листингтелген және [[CAC 40]] қор нарығы индексінің құрамына кіреді. Топтың жергілікті банктері өңірлік банктерге иелік етеді, өз кезегінде өңірлік банктер холдингтік компания арқылы '''Crédit Agricole S.A.''' акцияларының басым бөлігіне иелік етеді, ал Crédit Agricole S.A. өз кезегінде LCL, Италия желісі және CIB бөлімшесі сияқты топтың еншілес ұйымдарының бір бөлігіне иелік етеді. Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк болып саналады.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>ra06tpc7fs8zjioavokcdrs50utn8zv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632192</id>
      <parentid>3632191</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T09:19:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3632192</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6427" sha1="qkxlnj3873fusob7dmsfm214n9gvh73" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = Crédit Agricole S.A.
 |логотипі           = 
 |суреті             = Siège du Crédit Agricole.jpg
 |сурет атауы        = Crédit Agricole штаб-пәтері («Campus Evergreen»), [[Монруж]], Франция
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = ACA (Euronext Paris), [[CAC 40]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = [[5 қараша]] [[1894 жыл|1894]]
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Монруж]], [[Франция]]
 |басты адамдары     = Эрик Виаль (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;Оливье Гавальда (бас атқарушы директор)&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.reuters.com/business/finance/credit-agricole-appoints-olivier-gavalda-its-new-ceo-les-echos-reports-2024-12-17/ | title=Credit Agricole names Olivier Gavalda as its new CEO | work=Reuters | date=17 December 2024 }}&lt;/ref&gt;
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} €133,7 млрд (2022)
 |айналым            = €39,5 млрд (2025)
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} €15,9 млрд (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} €9,5 млрд (2025)
 |активтер           = {{өсім}} €2,334 трлн (2025, III тоқсан)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 160 000
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = {{plainlist|
* [[LCL S.A.|LCL]]
* [[Crédit Agricole Corporate and Investment Bank|Crédit Agricole CIB]]
* [[Crédit Agricole Italia]]
* [[Crédit Agricole Egypt]]
* [[Amundi]]
* BforBank
}}
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://credit-agricole.com
 |Ортаққор           = 
}}
'''Crédit Agricole Group''' ({{lang-fr|Crédit Agricole}}; {{IPA-fr|kʁedi aɡʁikɔl}}), кейде '''La banque verte''' ({{IPA-fr|la bɑ̃k vɛʁt}}; сөзбе-сөз «Жасыл банк», ауыл шаруашылығымен тарихи байланысына байланысты)&lt;ref&gt;{{cite news|title=Crédit Agricole : la banque verte s'engage à devenir arc-en-ciel|url=https://www.boursier.com/actions/actualites/news/credit-agricole-la-banque-verte-s-engage-a-devenir-arc-en-ciel-269036.html|publisher=Boursier.com|date=23 January 2008|access-date=18 August 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141106115346/http://www.boursier.com/actions/actualites/news/credit-agricole-la-banque-verte-s-engage-a-devenir-arc-en-ciel-269036.html|archive-date=6 November 2014}}&lt;/ref&gt; — француз халықаралық банк тобы және әлемдегі ең ірі кооперативтік қаржылық институт. 2025 жылғы жағдай бойынша Crédit Agricole активтері бойынша әлемдегі оныншы ірі банк және [[BNP Paribas]]-тен кейінгі Франциядағы екінші ірі банк болып табылады.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Jimenea |first=Adrian |last2=Wu |first2=John |last3=Terris |first3=Harry |last4=Singh |first4=Yuvraj |last5=Lozano |first5=Cheska |title=The world's largest banks by assets, 2025 |url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/articles/2025/4/the-worlds-largest-banks-by-assets-2025-88424232 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260210065153/https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/articles/2025/4/the-worlds-largest-banks-by-assets-2025-88424232 |archive-date=2026-02-10 |access-date=2026-07-07 |website=S&amp;P Global Market Intelligence |language=en}}&lt;/ref&gt; ''S&amp;P Global'' ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, ол сондай-ақ активтері бойынша Еуропадағы үшінші ірі банк болып табылады, активтері $3,149 триллионды құрайды.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&amp;P Global}}&lt;/ref&gt; Ол Crédit Agricole жергілікті банктерінің желісінен, 39 Crédit Agricole өңірлік банкінен және орталық институт — Crédit Agricole S.A.-дан тұрады. Ол аралық холдингтік компания ретінде Crédit Agricole S.A. арқылы ''Euronext Paris''-тің бірінші нарығында листингтелген және [[CAC 40]] қор нарығы индексінің құрамына кіреді. Топтың жергілікті банктері өңірлік банктерге иелік етеді, өз кезегінде өңірлік банктер холдингтік компания арқылы '''Crédit Agricole S.A.''' акцияларының басым бөлігіне иелік етеді, ал Crédit Agricole S.A. өз кезегінде LCL, Италия желісі және CIB бөлімшесі сияқты топтың еншілес ұйымдарының бір бөлігіне иелік етеді. Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк болып саналады.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>qkxlnj3873fusob7dmsfm214n9gvh73</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632193</id>
      <parentid>3632192</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T09:19:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3632193</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6666" sha1="evtj3f34ea3xycjywzomx9l8szxyl25" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = Crédit Agricole S.A.
 |логотипі           = 
 |суреті             = Siège du Crédit Agricole.jpg
 |сурет атауы        = Crédit Agricole штаб-пәтері («Campus Evergreen»), [[Монруж]], Франция
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = ACA (Euronext Paris), [[CAC 40]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = [[5 қараша]] [[1894 жыл|1894]]
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Монруж]], [[Франция]]
 |басты адамдары     = Эрик Виаль (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;Оливье Гавальда (бас атқарушы директор)&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.reuters.com/business/finance/credit-agricole-appoints-olivier-gavalda-its-new-ceo-les-echos-reports-2024-12-17/ | title=Credit Agricole names Olivier Gavalda as its new CEO | work=Reuters | date=17 December 2024 }}&lt;/ref&gt;
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} €133,7 млрд (2022)
 |айналым            = €39,5 млрд (2025)&lt;ref&gt;{{Cite web |last= |date=2026-02-04 |title=Fourth quarter &amp; Full-year 2025 results |url=https://presse.credit-agricole.com/fourth-quarter-full-year-2025-results/ |access-date=2026-07-07 |website=Crédit Agricole |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} €15,9 млрд (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} €9,5 млрд (2025)
 |активтер           = {{өсім}} €2,334 трлн (2025, III тоқсан)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 160 000
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = {{plainlist|
* [[LCL S.A.|LCL]]
* [[Crédit Agricole Corporate and Investment Bank|Crédit Agricole CIB]]
* [[Crédit Agricole Italia]]
* [[Crédit Agricole Egypt]]
* [[Amundi]]
* BforBank
}}
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://credit-agricole.com
 |Ортаққор           = 
}}
'''Crédit Agricole Group''' ({{lang-fr|Crédit Agricole}}; {{IPA-fr|kʁedi aɡʁikɔl}}), кейде '''La banque verte''' ({{IPA-fr|la bɑ̃k vɛʁt}}; сөзбе-сөз «Жасыл банк», ауыл шаруашылығымен тарихи байланысына байланысты)&lt;ref&gt;{{cite news|title=Crédit Agricole : la banque verte s'engage à devenir arc-en-ciel|url=https://www.boursier.com/actions/actualites/news/credit-agricole-la-banque-verte-s-engage-a-devenir-arc-en-ciel-269036.html|publisher=Boursier.com|date=23 January 2008|access-date=18 August 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141106115346/http://www.boursier.com/actions/actualites/news/credit-agricole-la-banque-verte-s-engage-a-devenir-arc-en-ciel-269036.html|archive-date=6 November 2014}}&lt;/ref&gt; — француз халықаралық банк тобы және әлемдегі ең ірі кооперативтік қаржылық институт. 2025 жылғы жағдай бойынша Crédit Agricole активтері бойынша әлемдегі оныншы ірі банк және [[BNP Paribas]]-тен кейінгі Франциядағы екінші ірі банк болып табылады.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Jimenea |first=Adrian |last2=Wu |first2=John |last3=Terris |first3=Harry |last4=Singh |first4=Yuvraj |last5=Lozano |first5=Cheska |title=The world's largest banks by assets, 2025 |url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/articles/2025/4/the-worlds-largest-banks-by-assets-2025-88424232 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260210065153/https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/articles/2025/4/the-worlds-largest-banks-by-assets-2025-88424232 |archive-date=2026-02-10 |access-date=2026-07-07 |website=S&amp;P Global Market Intelligence |language=en}}&lt;/ref&gt; ''S&amp;P Global'' ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, ол сондай-ақ активтері бойынша Еуропадағы үшінші ірі банк болып табылады, активтері $3,149 триллионды құрайды.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&amp;P Global}}&lt;/ref&gt; Ол Crédit Agricole жергілікті банктерінің желісінен, 39 Crédit Agricole өңірлік банкінен және орталық институт — Crédit Agricole S.A.-дан тұрады. Ол аралық холдингтік компания ретінде Crédit Agricole S.A. арқылы ''Euronext Paris''-тің бірінші нарығында листингтелген және [[CAC 40]] қор нарығы индексінің құрамына кіреді. Топтың жергілікті банктері өңірлік банктерге иелік етеді, өз кезегінде өңірлік банктер холдингтік компания арқылы '''Crédit Agricole S.A.''' акцияларының басым бөлігіне иелік етеді, ал Crédit Agricole S.A. өз кезегінде LCL, Италия желісі және CIB бөлімшесі сияқты топтың еншілес ұйымдарының бір бөлігіне иелік етеді. Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк болып саналады.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>evtj3f34ea3xycjywzomx9l8szxyl25</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632194</id>
      <parentid>3632193</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T09:19:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3632194</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7098" sha1="76i6sd5o8pxnl1tw5au642x5w3gnmbn" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = Crédit Agricole S.A.
 |логотипі           = 
 |суреті             = Siège du Crédit Agricole.jpg
 |сурет атауы        = Crédit Agricole штаб-пәтері («Campus Evergreen»), [[Монруж]], Франция
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = ACA (Euronext Paris), [[CAC 40]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = [[5 қараша]] [[1894 жыл|1894]]
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Монруж]], [[Франция]]
 |басты адамдары     = Эрик Виаль (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;Оливье Гавальда (бас атқарушы директор)&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.reuters.com/business/finance/credit-agricole-appoints-olivier-gavalda-its-new-ceo-les-echos-reports-2024-12-17/ | title=Credit Agricole names Olivier Gavalda as its new CEO | work=Reuters | date=17 December 2024 }}&lt;/ref&gt;
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} €133,7 млрд (2022)
 |айналым            = €39,5 млрд (2025)&lt;ref&gt;{{Cite web |last= |date=2026-02-04 |title=Fourth quarter &amp; Full-year 2025 results |url=https://presse.credit-agricole.com/fourth-quarter-full-year-2025-results/ |access-date=2026-07-07 |website=Crédit Agricole |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} €15,9 млрд (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} €9,5 млрд (2025)
 |активтер           = {{өсім}} €2,334 трлн (2025, III тоқсан)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 160 000&lt;ref&gt;{{cite web |author=&lt;!-- not stated --&gt; |date=2026-03-27 |title=Availability of Crédit Agricole S.A.’s 2025 Universal Registration Document and Annual Financial Report |url=https://www.credit-agricole.com/en/finance/financial-press-releases/availability-of-credit-agricole-s.a.-s-2025-universal-registration-document-and-annual-financial-report |website=Crédit agricole |location= |publisher= |access-date=2026-07-07}}&lt;/ref&gt;
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = {{plainlist|
* [[LCL S.A.|LCL]]
* [[Crédit Agricole Corporate and Investment Bank|Crédit Agricole CIB]]
* [[Crédit Agricole Italia]]
* [[Crédit Agricole Egypt]]
* [[Amundi]]
* BforBank
}}
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://credit-agricole.com
 |Ортаққор           = 
}}
'''Crédit Agricole Group''' ({{lang-fr|Crédit Agricole}}; {{IPA-fr|kʁedi aɡʁikɔl}}), кейде '''La banque verte''' ({{IPA-fr|la bɑ̃k vɛʁt}}; сөзбе-сөз «Жасыл банк», ауыл шаруашылығымен тарихи байланысына байланысты)&lt;ref&gt;{{cite news|title=Crédit Agricole : la banque verte s'engage à devenir arc-en-ciel|url=https://www.boursier.com/actions/actualites/news/credit-agricole-la-banque-verte-s-engage-a-devenir-arc-en-ciel-269036.html|publisher=Boursier.com|date=23 January 2008|access-date=18 August 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141106115346/http://www.boursier.com/actions/actualites/news/credit-agricole-la-banque-verte-s-engage-a-devenir-arc-en-ciel-269036.html|archive-date=6 November 2014}}&lt;/ref&gt; — француз халықаралық банк тобы және әлемдегі ең ірі кооперативтік қаржылық институт. 2025 жылғы жағдай бойынша Crédit Agricole активтері бойынша әлемдегі оныншы ірі банк және [[BNP Paribas]]-тен кейінгі Франциядағы екінші ірі банк болып табылады.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Jimenea |first=Adrian |last2=Wu |first2=John |last3=Terris |first3=Harry |last4=Singh |first4=Yuvraj |last5=Lozano |first5=Cheska |title=The world's largest banks by assets, 2025 |url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/articles/2025/4/the-worlds-largest-banks-by-assets-2025-88424232 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260210065153/https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/articles/2025/4/the-worlds-largest-banks-by-assets-2025-88424232 |archive-date=2026-02-10 |access-date=2026-07-07 |website=S&amp;P Global Market Intelligence |language=en}}&lt;/ref&gt; ''S&amp;P Global'' ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, ол сондай-ақ активтері бойынша Еуропадағы үшінші ірі банк болып табылады, активтері $3,149 триллионды құрайды.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&amp;P Global}}&lt;/ref&gt; Ол Crédit Agricole жергілікті банктерінің желісінен, 39 Crédit Agricole өңірлік банкінен және орталық институт — Crédit Agricole S.A.-дан тұрады. Ол аралық холдингтік компания ретінде Crédit Agricole S.A. арқылы ''Euronext Paris''-тің бірінші нарығында листингтелген және [[CAC 40]] қор нарығы индексінің құрамына кіреді. Топтың жергілікті банктері өңірлік банктерге иелік етеді, өз кезегінде өңірлік банктер холдингтік компания арқылы '''Crédit Agricole S.A.''' акцияларының басым бөлігіне иелік етеді, ал Crédit Agricole S.A. өз кезегінде LCL, Италия желісі және CIB бөлімшесі сияқты топтың еншілес ұйымдарының бір бөлігіне иелік етеді. Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк болып саналады.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>76i6sd5o8pxnl1tw5au642x5w3gnmbn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632195</id>
      <parentid>3632194</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T09:20:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3632195</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7308" sha1="7v3yca6oy2uogih1zkrcknsqpc6ok1h" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = Crédit Agricole S.A.
 |логотипі           = 
 |суреті             = Siège du Crédit Agricole.jpg
 |сурет атауы        = Crédit Agricole штаб-пәтері («Campus Evergreen»), [[Монруж]], Франция&lt;ref name=sieges&gt;{{cite web |website=Crédit Agricole |title=De Las Cases à Jean Jaurès : Crédit Agricole S.A. à travers ses sièges |date=2011 |url=https://www.credit-agricole.com/pdfPreview/189647}}&lt;/ref&gt;
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = ACA (Euronext Paris), [[CAC 40]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = [[5 қараша]] [[1894 жыл|1894]]
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Монруж]], [[Франция]]
 |басты адамдары     = Эрик Виаль (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;Оливье Гавальда (бас атқарушы директор)&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.reuters.com/business/finance/credit-agricole-appoints-olivier-gavalda-its-new-ceo-les-echos-reports-2024-12-17/ | title=Credit Agricole names Olivier Gavalda as its new CEO | work=Reuters | date=17 December 2024 }}&lt;/ref&gt;
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} €133,7 млрд (2022)
 |айналым            = €39,5 млрд (2025)&lt;ref&gt;{{Cite web |last= |date=2026-02-04 |title=Fourth quarter &amp; Full-year 2025 results |url=https://presse.credit-agricole.com/fourth-quarter-full-year-2025-results/ |access-date=2026-07-07 |website=Crédit Agricole |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} €15,9 млрд (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} €9,5 млрд (2025)
 |активтер           = {{өсім}} €2,334 трлн (2025, III тоқсан)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 160 000&lt;ref&gt;{{cite web |author=&lt;!-- not stated --&gt; |date=2026-03-27 |title=Availability of Crédit Agricole S.A.’s 2025 Universal Registration Document and Annual Financial Report |url=https://www.credit-agricole.com/en/finance/financial-press-releases/availability-of-credit-agricole-s.a.-s-2025-universal-registration-document-and-annual-financial-report |website=Crédit agricole |location= |publisher= |access-date=2026-07-07}}&lt;/ref&gt;
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = {{plainlist|
* [[LCL S.A.|LCL]]
* [[Crédit Agricole Corporate and Investment Bank|Crédit Agricole CIB]]
* [[Crédit Agricole Italia]]
* [[Crédit Agricole Egypt]]
* [[Amundi]]
* BforBank
}}
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://credit-agricole.com
 |Ортаққор           = 
}}
'''Crédit Agricole Group''' ({{lang-fr|Crédit Agricole}}; {{IPA-fr|kʁedi aɡʁikɔl}}), кейде '''La banque verte''' ({{IPA-fr|la bɑ̃k vɛʁt}}; сөзбе-сөз «Жасыл банк», ауыл шаруашылығымен тарихи байланысына байланысты)&lt;ref&gt;{{cite news|title=Crédit Agricole : la banque verte s'engage à devenir arc-en-ciel|url=https://www.boursier.com/actions/actualites/news/credit-agricole-la-banque-verte-s-engage-a-devenir-arc-en-ciel-269036.html|publisher=Boursier.com|date=23 January 2008|access-date=18 August 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141106115346/http://www.boursier.com/actions/actualites/news/credit-agricole-la-banque-verte-s-engage-a-devenir-arc-en-ciel-269036.html|archive-date=6 November 2014}}&lt;/ref&gt; — француз халықаралық банк тобы және әлемдегі ең ірі кооперативтік қаржылық институт. 2025 жылғы жағдай бойынша Crédit Agricole активтері бойынша әлемдегі оныншы ірі банк және [[BNP Paribas]]-тен кейінгі Франциядағы екінші ірі банк болып табылады.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Jimenea |first=Adrian |last2=Wu |first2=John |last3=Terris |first3=Harry |last4=Singh |first4=Yuvraj |last5=Lozano |first5=Cheska |title=The world's largest banks by assets, 2025 |url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/articles/2025/4/the-worlds-largest-banks-by-assets-2025-88424232 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260210065153/https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/articles/2025/4/the-worlds-largest-banks-by-assets-2025-88424232 |archive-date=2026-02-10 |access-date=2026-07-07 |website=S&amp;P Global Market Intelligence |language=en}}&lt;/ref&gt; ''S&amp;P Global'' ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, ол сондай-ақ активтері бойынша Еуропадағы үшінші ірі банк болып табылады, активтері $3,149 триллионды құрайды.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&amp;P Global}}&lt;/ref&gt; Ол Crédit Agricole жергілікті банктерінің желісінен, 39 Crédit Agricole өңірлік банкінен және орталық институт — Crédit Agricole S.A.-дан тұрады. Ол аралық холдингтік компания ретінде Crédit Agricole S.A. арқылы ''Euronext Paris''-тің бірінші нарығында листингтелген және [[CAC 40]] қор нарығы индексінің құрамына кіреді. Топтың жергілікті банктері өңірлік банктерге иелік етеді, өз кезегінде өңірлік банктер холдингтік компания арқылы '''Crédit Agricole S.A.''' акцияларының басым бөлігіне иелік етеді, ал Crédit Agricole S.A. өз кезегінде LCL, Италия желісі және CIB бөлімшесі сияқты топтың еншілес ұйымдарының бір бөлігіне иелік етеді. Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк болып саналады.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>7v3yca6oy2uogih1zkrcknsqpc6ok1h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632196</id>
      <parentid>3632195</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T09:23:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3632196</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8137" sha1="mlzvze42s94c9bffzi6akles9cqn2nx" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = Crédit Agricole S.A.
 |логотипі           = 
 |суреті             = Siège du Crédit Agricole.jpg
 |сурет атауы        = Crédit Agricole штаб-пәтері («Campus Evergreen»), [[Монруж]], Франция&lt;ref name=sieges&gt;{{cite web |website=Crédit Agricole |title=De Las Cases à Jean Jaurès : Crédit Agricole S.A. à travers ses sièges |date=2011 |url=https://www.credit-agricole.com/pdfPreview/189647}}&lt;/ref&gt;
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = ACA (Euronext Paris), [[CAC 40]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = [[5 қараша]] [[1894 жыл|1894]]
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Монруж]], [[Франция]]
 |басты адамдары     = Эрик Виаль (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;Оливье Гавальда (бас атқарушы директор)&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.reuters.com/business/finance/credit-agricole-appoints-olivier-gavalda-its-new-ceo-les-echos-reports-2024-12-17/ | title=Credit Agricole names Olivier Gavalda as its new CEO | work=Reuters | date=17 December 2024 }}&lt;/ref&gt;
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} €133,7 млрд (2022)
 |айналым            = €39,5 млрд (2025)&lt;ref&gt;{{Cite web |last= |date=2026-02-04 |title=Fourth quarter &amp; Full-year 2025 results |url=https://presse.credit-agricole.com/fourth-quarter-full-year-2025-results/ |access-date=2026-07-07 |website=Crédit Agricole |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} €15,9 млрд (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} €9,5 млрд (2025)
 |активтер           = {{өсім}} €2,334 трлн (2025, III тоқсан)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 160 000&lt;ref&gt;{{cite web |author=&lt;!-- not stated --&gt; |date=2026-03-27 |title=Availability of Crédit Agricole S.A.’s 2025 Universal Registration Document and Annual Financial Report |url=https://www.credit-agricole.com/en/finance/financial-press-releases/availability-of-credit-agricole-s.a.-s-2025-universal-registration-document-and-annual-financial-report |website=Crédit agricole |location= |publisher= |access-date=2026-07-07}}&lt;/ref&gt;
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = {{plainlist|
* [[LCL S.A.|LCL]]
* [[Crédit Agricole Corporate and Investment Bank|Crédit Agricole CIB]]
* [[Crédit Agricole Italia]]
* [[Crédit Agricole Egypt]]
* [[Amundi]]
* BforBank
}}
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://credit-agricole.com
 |Ортаққор           = 
}}
'''Crédit Agricole Group''' ({{lang-fr|Crédit Agricole}}; {{IPA-fr|kʁedi aɡʁikɔl}}), кейде '''La banque verte''' ({{IPA-fr|la bɑ̃k vɛʁt}}; сөзбе-сөз «Жасыл банк», ауыл шаруашылығымен тарихи байланысына байланысты)&lt;ref&gt;{{cite news|title=Crédit Agricole : la banque verte s'engage à devenir arc-en-ciel|url=https://www.boursier.com/actions/actualites/news/credit-agricole-la-banque-verte-s-engage-a-devenir-arc-en-ciel-269036.html|publisher=Boursier.com|date=23 January 2008|access-date=18 August 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141106115346/http://www.boursier.com/actions/actualites/news/credit-agricole-la-banque-verte-s-engage-a-devenir-arc-en-ciel-269036.html|archive-date=6 November 2014}}&lt;/ref&gt; — француз халықаралық банк тобы және әлемдегі ең ірі кооперативтік қаржылық институт. 2025 жылғы жағдай бойынша Crédit Agricole активтері бойынша әлемдегі оныншы ірі банк және [[BNP Paribas]]-тен кейінгі Франциядағы екінші ірі банк болып табылады.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Jimenea |first=Adrian |last2=Wu |first2=John |last3=Terris |first3=Harry |last4=Singh |first4=Yuvraj |last5=Lozano |first5=Cheska |title=The world's largest banks by assets, 2025 |url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/articles/2025/4/the-worlds-largest-banks-by-assets-2025-88424232 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260210065153/https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/articles/2025/4/the-worlds-largest-banks-by-assets-2025-88424232 |archive-date=2026-02-10 |access-date=2026-07-07 |website=S&amp;P Global Market Intelligence |language=en}}&lt;/ref&gt; ''S&amp;P Global'' ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, ол сондай-ақ активтері бойынша Еуропадағы үшінші ірі банк болып табылады, активтері $3,149 триллионды құрайды.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&amp;P Global}}&lt;/ref&gt; Ол Crédit Agricole жергілікті банктерінің желісінен, 39 Crédit Agricole өңірлік банкінен және орталық институт — Crédit Agricole S.A.-дан тұрады. Ол аралық холдингтік компания ретінде Crédit Agricole S.A. арқылы ''Euronext Paris''-тің бірінші нарығында листингтелген және [[CAC 40]] қор нарығы индексінің құрамына кіреді. Топтың жергілікті банктері өңірлік банктерге иелік етеді, өз кезегінде өңірлік банктер холдингтік компания арқылы '''Crédit Agricole S.A.''' акцияларының басым бөлігіне иелік етеді, ал Crédit Agricole S.A. өз кезегінде LCL, Италия желісі және CIB бөлімшесі сияқты топтың еншілес ұйымдарының бір бөлігіне иелік етеді. Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк болып саналады.

1974 жылдан бері Crédit Agricole [[Франция кубогы]]ның демеушісі болып келеді.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Coupe de France to become “Crédit Agricole Coupe de France” |url=https://uk.fff.fr/article/168-coupe-de-france-to-become-credit-agricole-coupe-de-france-.html |access-date=2026-04-16 |website=uk.fff.fr}}&lt;/ref&gt; Ол сондай-ақ 1998 жылдан 2008 жылға дейін Crédit Agricole кәсіпқой тасжол велокомандасының титулдық демеушісі болды.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2007-06-26 |title=Crédit Agricole to withdraw sponsorship after 2008 {{!}} Cyclingnews.com |url=https://www.cyclingnews.com/news/credit-agricole-to-withdraw-sponsorship-after-2008/ |access-date=2026-04-16 |website=Cyclingnews |language=en}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>mlzvze42s94c9bffzi6akles9cqn2nx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632197</id>
      <parentid>3632196</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T09:24:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3632197</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8982" sha1="n0x1rcxb21m9o2t01uv3i062az2md3a" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = Crédit Agricole S.A.
 |логотипі           = 
 |суреті             = Siège du Crédit Agricole.jpg
 |сурет атауы        = Crédit Agricole штаб-пәтері («Campus Evergreen»), [[Монруж]], Франция&lt;ref name=sieges&gt;{{cite web |website=Crédit Agricole |title=De Las Cases à Jean Jaurès : Crédit Agricole S.A. à travers ses sièges |date=2011 |url=https://www.credit-agricole.com/pdfPreview/189647}}&lt;/ref&gt;
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = ACA (Euronext Paris), [[CAC 40]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = [[5 қараша]] [[1894 жыл|1894]]
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Монруж]], [[Франция]]
 |басты адамдары     = Эрик Виаль (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;Оливье Гавальда (бас атқарушы директор)&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.reuters.com/business/finance/credit-agricole-appoints-olivier-gavalda-its-new-ceo-les-echos-reports-2024-12-17/ | title=Credit Agricole names Olivier Gavalda as its new CEO | work=Reuters | date=17 December 2024 }}&lt;/ref&gt;
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} €133,7 млрд (2022)
 |айналым            = €39,5 млрд (2025)&lt;ref&gt;{{Cite web |last= |date=2026-02-04 |title=Fourth quarter &amp; Full-year 2025 results |url=https://presse.credit-agricole.com/fourth-quarter-full-year-2025-results/ |access-date=2026-07-07 |website=Crédit Agricole |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} €15,9 млрд (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} €9,5 млрд (2025)
 |активтер           = {{өсім}} €2,334 трлн (2025, III тоқсан)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 160 000&lt;ref&gt;{{cite web |author=&lt;!-- not stated --&gt; |date=2026-03-27 |title=Availability of Crédit Agricole S.A.’s 2025 Universal Registration Document and Annual Financial Report |url=https://www.credit-agricole.com/en/finance/financial-press-releases/availability-of-credit-agricole-s.a.-s-2025-universal-registration-document-and-annual-financial-report |website=Crédit agricole |location= |publisher= |access-date=2026-07-07}}&lt;/ref&gt;
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = {{plainlist|
* [[LCL S.A.|LCL]]
* [[Crédit Agricole Corporate and Investment Bank|Crédit Agricole CIB]]
* [[Crédit Agricole Italia]]
* [[Crédit Agricole Egypt]]
* [[Amundi]]
* BforBank
}}
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://credit-agricole.com
 |Ортаққор           = 
}}
'''Crédit Agricole Group''' ({{lang-fr|Crédit Agricole}}; {{IPA-fr|kʁedi aɡʁikɔl}}), кейде '''La banque verte''' ({{IPA-fr|la bɑ̃k vɛʁt}}; сөзбе-сөз «Жасыл банк», ауыл шаруашылығымен тарихи байланысына байланысты)&lt;ref&gt;{{cite news|title=Crédit Agricole : la banque verte s'engage à devenir arc-en-ciel|url=https://www.boursier.com/actions/actualites/news/credit-agricole-la-banque-verte-s-engage-a-devenir-arc-en-ciel-269036.html|publisher=Boursier.com|date=23 January 2008|access-date=18 August 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141106115346/http://www.boursier.com/actions/actualites/news/credit-agricole-la-banque-verte-s-engage-a-devenir-arc-en-ciel-269036.html|archive-date=6 November 2014}}&lt;/ref&gt; — француз халықаралық банк тобы және әлемдегі ең ірі кооперативтік қаржылық институт. 2025 жылғы жағдай бойынша Crédit Agricole активтері бойынша әлемдегі оныншы ірі банк және [[BNP Paribas]]-тен кейінгі Франциядағы екінші ірі банк болып табылады.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Jimenea |first=Adrian |last2=Wu |first2=John |last3=Terris |first3=Harry |last4=Singh |first4=Yuvraj |last5=Lozano |first5=Cheska |title=The world's largest banks by assets, 2025 |url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/articles/2025/4/the-worlds-largest-banks-by-assets-2025-88424232 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260210065153/https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/articles/2025/4/the-worlds-largest-banks-by-assets-2025-88424232 |archive-date=2026-02-10 |access-date=2026-07-07 |website=S&amp;P Global Market Intelligence |language=en}}&lt;/ref&gt; ''S&amp;P Global'' ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, ол сондай-ақ активтері бойынша Еуропадағы үшінші ірі банк болып табылады, активтері $3,149 триллионды құрайды.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&amp;P Global}}&lt;/ref&gt; Ол Crédit Agricole жергілікті банктерінің желісінен, 39 Crédit Agricole өңірлік банкінен және орталық институт — Crédit Agricole S.A.-дан тұрады. Ол аралық холдингтік компания ретінде Crédit Agricole S.A. арқылы ''Euronext Paris''-тің бірінші нарығында листингтелген және [[CAC 40]] қор нарығы индексінің құрамына кіреді. Топтың жергілікті банктері өңірлік банктерге иелік етеді, өз кезегінде өңірлік банктер холдингтік компания арқылы '''Crédit Agricole S.A.''' акцияларының басым бөлігіне иелік етеді, ал Crédit Agricole S.A. өз кезегінде LCL, Италия желісі және CIB бөлімшесі сияқты топтың еншілес ұйымдарының бір бөлігіне иелік етеді. Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк болып саналады.

1974 жылдан бері Crédit Agricole [[Франция кубогы]]ның демеушісі болып келеді.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Coupe de France to become “Crédit Agricole Coupe de France” |url=https://uk.fff.fr/article/168-coupe-de-france-to-become-credit-agricole-coupe-de-france-.html |access-date=2026-04-16 |website=uk.fff.fr}}&lt;/ref&gt; Ол сондай-ақ 1998 жылдан 2008 жылға дейін Crédit Agricole кәсіпқой тасжол велокомандасының титулдық демеушісі болды.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2007-06-26 |title=Crédit Agricole to withdraw sponsorship after 2008 {{!}} Cyclingnews.com |url=https://www.cyclingnews.com/news/credit-agricole-to-withdraw-sponsorship-after-2008/ |access-date=2026-04-16 |website=Cyclingnews |language=en}}&lt;/ref&gt;

Crédit Agricole 2014 жылдың соңында [[Еуропалық банктік қадағалау]] күшіне енгеннен бері маңызды институт ретінде белгіленген, соның нәтижесінде оған [[Еуропалық орталық банк]] тікелей қадағалау жүргізеді.&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>n0x1rcxb21m9o2t01uv3i062az2md3a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632198</id>
      <parentid>3632197</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T09:25:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3632198</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9002" sha1="ihfwo44bynryrs6ikb6zin1jcjmksey" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = Crédit Agricole S.A.
 |логотипі           = 
 |суреті             = Siège du Crédit Agricole.jpg
 |сурет атауы        = Crédit Agricole штаб-пәтері («Campus Evergreen»), [[Монруж]], Франция&lt;ref name=sieges&gt;{{cite web |website=Crédit Agricole |title=De Las Cases à Jean Jaurès : Crédit Agricole S.A. à travers ses sièges |date=2011 |url=https://www.credit-agricole.com/pdfPreview/189647}}&lt;/ref&gt;
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = ACA (Euronext Paris), [[CAC 40]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = [[5 қараша]] [[1894 жыл|1894]]
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Монруж]], [[Франция]]
 |басты адамдары     = Эрик Виаль (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;Оливье Гавальда (бас атқарушы директор)&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.reuters.com/business/finance/credit-agricole-appoints-olivier-gavalda-its-new-ceo-les-echos-reports-2024-12-17/ | title=Credit Agricole names Olivier Gavalda as its new CEO | work=Reuters | date=17 December 2024 }}&lt;/ref&gt;
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} €133,7 млрд (2022)
 |айналым            = €39,5 млрд (2025)&lt;ref&gt;{{Cite web |last= |date=2026-02-04 |title=Fourth quarter &amp; Full-year 2025 results |url=https://presse.credit-agricole.com/fourth-quarter-full-year-2025-results/ |access-date=2026-07-07 |website=Crédit Agricole |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} €15,9 млрд (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} €9,5 млрд (2025)
 |активтер           = {{өсім}} €2,334 трлн (2025, III тоқсан)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 160 000&lt;ref&gt;{{cite web |author=&lt;!-- not stated --&gt; |date=2026-03-27 |title=Availability of Crédit Agricole S.A.’s 2025 Universal Registration Document and Annual Financial Report |url=https://www.credit-agricole.com/en/finance/financial-press-releases/availability-of-credit-agricole-s.a.-s-2025-universal-registration-document-and-annual-financial-report |website=Crédit agricole |location= |publisher= |access-date=2026-07-07}}&lt;/ref&gt;
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = {{plainlist|
* [[LCL S.A.|LCL]]
* [[Crédit Agricole Corporate and Investment Bank|Crédit Agricole CIB]]
* [[Crédit Agricole Italia]]
* [[Crédit Agricole Egypt]]
* [[Amundi]]
* BforBank
}}
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://credit-agricole.com
 |Ортаққор           = 
}}
'''Crédit Agricole Group''' ({{lang-fr|Crédit Agricole}}; {{IPA-fr|kʁedi aɡʁikɔl}}), кейде '''La banque verte''' ({{IPA-fr|la bɑ̃k vɛʁt}}; сөзбе-сөз «Жасыл банк», ауыл шаруашылығымен тарихи байланысына байланысты)&lt;ref&gt;{{cite news|title=Crédit Agricole : la banque verte s'engage à devenir arc-en-ciel|url=https://www.boursier.com/actions/actualites/news/credit-agricole-la-banque-verte-s-engage-a-devenir-arc-en-ciel-269036.html|publisher=Boursier.com|date=23 January 2008|access-date=18 August 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141106115346/http://www.boursier.com/actions/actualites/news/credit-agricole-la-banque-verte-s-engage-a-devenir-arc-en-ciel-269036.html|archive-date=6 November 2014}}&lt;/ref&gt; — француз халықаралық банк тобы және әлемдегі ең ірі кооперативтік қаржылық институт. 2025 жылғы жағдай бойынша Crédit Agricole активтері бойынша әлемдегі оныншы ірі банк және [[BNP Paribas]]-тен кейінгі Франциядағы екінші ірі банк болып табылады.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Jimenea |first=Adrian |last2=Wu |first2=John |last3=Terris |first3=Harry |last4=Singh |first4=Yuvraj |last5=Lozano |first5=Cheska |title=The world's largest banks by assets, 2025 |url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/articles/2025/4/the-worlds-largest-banks-by-assets-2025-88424232 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260210065153/https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/articles/2025/4/the-worlds-largest-banks-by-assets-2025-88424232 |archive-date=2026-02-10 |access-date=2026-07-07 |website=S&amp;P Global Market Intelligence |language=en}}&lt;/ref&gt; ''S&amp;P Global'' ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, ол сондай-ақ активтері бойынша Еуропадағы үшінші ірі банк болып табылады, активтері $3,149 триллионды құрайды.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&amp;P Global}}&lt;/ref&gt; Ол Crédit Agricole жергілікті банктерінің желісінен, 39 Crédit Agricole өңірлік банкінен және орталық институт — Crédit Agricole S.A.-дан тұрады. Ол аралық холдингтік компания ретінде Crédit Agricole S.A. арқылы ''Euronext Paris''-тің бірінші нарығында листингтелген және [[CAC 40]] қор нарығы индексінің құрамына кіреді. Топтың жергілікті банктері өңірлік банктерге иелік етеді, өз кезегінде өңірлік банктер холдингтік компания арқылы '''Crédit Agricole S.A.''' акцияларының басым бөлігіне иелік етеді, ал Crédit Agricole S.A. өз кезегінде LCL, Италия желісі және CIB бөлімшесі сияқты топтың еншілес ұйымдарының бір бөлігіне иелік етеді. Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк болып саналады.

1974 жылдан бері Crédit Agricole [[Франция кубогы]]ның демеушісі болып келеді.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Coupe de France to become “Crédit Agricole Coupe de France” |url=https://uk.fff.fr/article/168-coupe-de-france-to-become-credit-agricole-coupe-de-france-.html |access-date=2026-04-16 |website=uk.fff.fr}}&lt;/ref&gt; Ол сондай-ақ 1998 жылдан 2008 жылға дейін Crédit Agricole кәсіпқой тасжол велокомандасының титулдық демеушісі болды.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2007-06-26 |title=Crédit Agricole to withdraw sponsorship after 2008 {{!}} Cyclingnews.com |url=https://www.cyclingnews.com/news/credit-agricole-to-withdraw-sponsorship-after-2008/ |access-date=2026-04-16 |website=Cyclingnews |language=en}}&lt;/ref&gt;

Crédit Agricole 2014 жылдың соңында [[Еуропалық банктік қадағалау]] күшіне енгеннен бері маңызды институт ретінде белгіленген, соның нәтижесінде оған [[Еуропалық орталық банк]] тікелей қадағалау жүргізеді.&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>ihfwo44bynryrs6ikb6zin1jcjmksey</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632199</id>
      <parentid>3632198</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T09:26:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3632199</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9489" sha1="b9rrnck6hhrph1z943yefmg72ikm5om" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = Crédit Agricole S.A.
 |логотипі           = 
 |суреті             = Siège du Crédit Agricole.jpg
 |сурет атауы        = Crédit Agricole штаб-пәтері («Campus Evergreen»), [[Монруж]], Франция&lt;ref name=sieges&gt;{{cite web |website=Crédit Agricole |title=De Las Cases à Jean Jaurès : Crédit Agricole S.A. à travers ses sièges |date=2011 |url=https://www.credit-agricole.com/pdfPreview/189647}}&lt;/ref&gt;
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = ACA (Euronext Paris), [[CAC 40]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = [[5 қараша]] [[1894 жыл|1894]]
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Монруж]], [[Франция]]
 |басты адамдары     = Эрик Виаль (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;Оливье Гавальда (бас атқарушы директор)&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.reuters.com/business/finance/credit-agricole-appoints-olivier-gavalda-its-new-ceo-les-echos-reports-2024-12-17/ | title=Credit Agricole names Olivier Gavalda as its new CEO | work=Reuters | date=17 December 2024 }}&lt;/ref&gt;
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} €133,7 млрд (2022)
 |айналым            = €39,5 млрд (2025)&lt;ref&gt;{{Cite web |last= |date=2026-02-04 |title=Fourth quarter &amp; Full-year 2025 results |url=https://presse.credit-agricole.com/fourth-quarter-full-year-2025-results/ |access-date=2026-07-07 |website=Crédit Agricole |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} €15,9 млрд (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} €9,5 млрд (2025)
 |активтер           = {{өсім}} €2,334 трлн (2025, III тоқсан)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 160 000&lt;ref&gt;{{cite web |author=&lt;!-- not stated --&gt; |date=2026-03-27 |title=Availability of Crédit Agricole S.A.’s 2025 Universal Registration Document and Annual Financial Report |url=https://www.credit-agricole.com/en/finance/financial-press-releases/availability-of-credit-agricole-s.a.-s-2025-universal-registration-document-and-annual-financial-report |website=Crédit agricole |location= |publisher= |access-date=2026-07-07}}&lt;/ref&gt;
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = {{plainlist|
* [[LCL S.A.|LCL]]
* [[Crédit Agricole Corporate and Investment Bank|Crédit Agricole CIB]]
* [[Crédit Agricole Italia]]
* [[Crédit Agricole Egypt]]
* [[Amundi]]
* BforBank
}}
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://credit-agricole.com
 |Ортаққор           = 
}}
'''Crédit Agricole Group''' ({{lang-fr|Crédit Agricole}}; {{IPA-fr|kʁedi aɡʁikɔl}}), кейде '''La banque verte''' ({{IPA-fr|la bɑ̃k vɛʁt}}; сөзбе-сөз «Жасыл банк», ауыл шаруашылығымен тарихи байланысына байланысты)&lt;ref&gt;{{cite news|title=Crédit Agricole : la banque verte s'engage à devenir arc-en-ciel|url=https://www.boursier.com/actions/actualites/news/credit-agricole-la-banque-verte-s-engage-a-devenir-arc-en-ciel-269036.html|publisher=Boursier.com|date=23 January 2008|access-date=18 August 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141106115346/http://www.boursier.com/actions/actualites/news/credit-agricole-la-banque-verte-s-engage-a-devenir-arc-en-ciel-269036.html|archive-date=6 November 2014}}&lt;/ref&gt; — француз халықаралық банк тобы және әлемдегі ең ірі кооперативтік қаржылық институт. 2025 жылғы жағдай бойынша Crédit Agricole активтері бойынша әлемдегі оныншы ірі банк және [[BNP Paribas]]-тен кейінгі Франциядағы екінші ірі банк болып табылады.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Jimenea |first=Adrian |last2=Wu |first2=John |last3=Terris |first3=Harry |last4=Singh |first4=Yuvraj |last5=Lozano |first5=Cheska |title=The world's largest banks by assets, 2025 |url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/articles/2025/4/the-worlds-largest-banks-by-assets-2025-88424232 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260210065153/https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/articles/2025/4/the-worlds-largest-banks-by-assets-2025-88424232 |archive-date=2026-02-10 |access-date=2026-07-07 |website=S&amp;P Global Market Intelligence |language=en}}&lt;/ref&gt; ''S&amp;P Global'' ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, ол сондай-ақ активтері бойынша Еуропадағы үшінші ірі банк болып табылады, активтері $3,149 триллионды құрайды.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&amp;P Global}}&lt;/ref&gt; Ол Crédit Agricole жергілікті банктерінің желісінен, 39 Crédit Agricole өңірлік банкінен және орталық институт — Crédit Agricole S.A.-дан тұрады. Ол аралық холдингтік компания ретінде Crédit Agricole S.A. арқылы ''Euronext Paris''-тің бірінші нарығында листингтелген және [[CAC 40]] қор нарығы индексінің құрамына кіреді. Топтың жергілікті банктері өңірлік банктерге иелік етеді, өз кезегінде өңірлік банктер холдингтік компания арқылы '''Crédit Agricole S.A.''' акцияларының басым бөлігіне иелік етеді, ал Crédit Agricole S.A. өз кезегінде LCL, Италия желісі және CIB бөлімшесі сияқты топтың еншілес ұйымдарының бір бөлігіне иелік етеді. Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк болып саналады.

1974 жылдан бері Crédit Agricole [[Франция кубогы]]ның демеушісі болып келеді.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Coupe de France to become “Crédit Agricole Coupe de France” |url=https://uk.fff.fr/article/168-coupe-de-france-to-become-credit-agricole-coupe-de-france-.html |access-date=2026-04-16 |website=uk.fff.fr}}&lt;/ref&gt; Ол сондай-ақ 1998 жылдан 2008 жылға дейін Crédit Agricole кәсіпқой тасжол велокомандасының титулдық демеушісі болды.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2007-06-26 |title=Crédit Agricole to withdraw sponsorship after 2008 {{!}} Cyclingnews.com |url=https://www.cyclingnews.com/news/credit-agricole-to-withdraw-sponsorship-after-2008/ |access-date=2026-04-16 |website=Cyclingnews |language=en}}&lt;/ref&gt;

Crédit Agricole 2014 жылдың соңында [[Еуропалық банктік қадағалау]] күшіне енгеннен бері маңызды институт ретінде белгіленген, соның нәтижесінде оған [[Еуропалық орталық банк]] тікелей қадағалау жүргізеді.&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
XIX ғасырдың 2-жартысында француз фермерлері ұзақ мерзімді, икемді әрі қолжетімді бағамен несие алуда қиындықтарға тап болды. 1861 жылы [[Crédit Foncier de France]]-ты қоса алғанда, ауыл шаруашылығы банктерін құруға бірнеше талпыныс жасалды, бірақ олардың ешқайсысы сәтті болмады.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>b9rrnck6hhrph1z943yefmg72ikm5om</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632200</id>
      <parentid>3632199</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T09:29:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тарихы */</comment>
      <origin>3632200</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9641" sha1="qq9darf7evpaylnsn1sx1hbkhg0szp7" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = Crédit Agricole S.A.
 |логотипі           = 
 |суреті             = Siège du Crédit Agricole.jpg
 |сурет атауы        = Crédit Agricole штаб-пәтері («Campus Evergreen»), [[Монруж]], Франция&lt;ref name=sieges&gt;{{cite web |website=Crédit Agricole |title=De Las Cases à Jean Jaurès : Crédit Agricole S.A. à travers ses sièges |date=2011 |url=https://www.credit-agricole.com/pdfPreview/189647}}&lt;/ref&gt;
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = ACA (Euronext Paris), [[CAC 40]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = [[5 қараша]] [[1894 жыл|1894]]
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Монруж]], [[Франция]]
 |басты адамдары     = Эрик Виаль (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;Оливье Гавальда (бас атқарушы директор)&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.reuters.com/business/finance/credit-agricole-appoints-olivier-gavalda-its-new-ceo-les-echos-reports-2024-12-17/ | title=Credit Agricole names Olivier Gavalda as its new CEO | work=Reuters | date=17 December 2024 }}&lt;/ref&gt;
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} €133,7 млрд (2022)
 |айналым            = €39,5 млрд (2025)&lt;ref&gt;{{Cite web |last= |date=2026-02-04 |title=Fourth quarter &amp; Full-year 2025 results |url=https://presse.credit-agricole.com/fourth-quarter-full-year-2025-results/ |access-date=2026-07-07 |website=Crédit Agricole |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} €15,9 млрд (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} €9,5 млрд (2025)
 |активтер           = {{өсім}} €2,334 трлн (2025, III тоқсан)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 160 000&lt;ref&gt;{{cite web |author=&lt;!-- not stated --&gt; |date=2026-03-27 |title=Availability of Crédit Agricole S.A.’s 2025 Universal Registration Document and Annual Financial Report |url=https://www.credit-agricole.com/en/finance/financial-press-releases/availability-of-credit-agricole-s.a.-s-2025-universal-registration-document-and-annual-financial-report |website=Crédit agricole |location= |publisher= |access-date=2026-07-07}}&lt;/ref&gt;
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = {{plainlist|
* [[LCL S.A.|LCL]]
* [[Crédit Agricole Corporate and Investment Bank|Crédit Agricole CIB]]
* [[Crédit Agricole Italia]]
* [[Crédit Agricole Egypt]]
* [[Amundi]]
* BforBank
}}
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://credit-agricole.com
 |Ортаққор           = 
}}
'''Crédit Agricole Group''' ({{lang-fr|Crédit Agricole}}; {{IPA-fr|kʁedi aɡʁikɔl}}), кейде '''La banque verte''' ({{IPA-fr|la bɑ̃k vɛʁt}}; сөзбе-сөз «Жасыл банк», ауыл шаруашылығымен тарихи байланысына байланысты)&lt;ref&gt;{{cite news|title=Crédit Agricole : la banque verte s'engage à devenir arc-en-ciel|url=https://www.boursier.com/actions/actualites/news/credit-agricole-la-banque-verte-s-engage-a-devenir-arc-en-ciel-269036.html|publisher=Boursier.com|date=23 January 2008|access-date=18 August 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141106115346/http://www.boursier.com/actions/actualites/news/credit-agricole-la-banque-verte-s-engage-a-devenir-arc-en-ciel-269036.html|archive-date=6 November 2014}}&lt;/ref&gt; — француз халықаралық банк тобы және әлемдегі ең ірі кооперативтік қаржылық институт. 2025 жылғы жағдай бойынша Crédit Agricole активтері бойынша әлемдегі оныншы ірі банк және [[BNP Paribas]]-тен кейінгі Франциядағы екінші ірі банк болып табылады.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Jimenea |first=Adrian |last2=Wu |first2=John |last3=Terris |first3=Harry |last4=Singh |first4=Yuvraj |last5=Lozano |first5=Cheska |title=The world's largest banks by assets, 2025 |url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/articles/2025/4/the-worlds-largest-banks-by-assets-2025-88424232 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260210065153/https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/articles/2025/4/the-worlds-largest-banks-by-assets-2025-88424232 |archive-date=2026-02-10 |access-date=2026-07-07 |website=S&amp;P Global Market Intelligence |language=en}}&lt;/ref&gt; ''S&amp;P Global'' ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, ол сондай-ақ активтері бойынша Еуропадағы үшінші ірі банк болып табылады, активтері $3,149 триллионды құрайды.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&amp;P Global}}&lt;/ref&gt; Ол Crédit Agricole жергілікті банктерінің желісінен, 39 Crédit Agricole өңірлік банкінен және орталық институт — Crédit Agricole S.A.-дан тұрады. Ол аралық холдингтік компания ретінде Crédit Agricole S.A. арқылы ''Euronext Paris''-тің бірінші нарығында листингтелген және [[CAC 40]] қор нарығы индексінің құрамына кіреді. Топтың жергілікті банктері өңірлік банктерге иелік етеді, өз кезегінде өңірлік банктер холдингтік компания арқылы '''Crédit Agricole S.A.''' акцияларының басым бөлігіне иелік етеді, ал Crédit Agricole S.A. өз кезегінде LCL, Италия желісі және CIB бөлімшесі сияқты топтың еншілес ұйымдарының бір бөлігіне иелік етеді. Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк болып саналады.

1974 жылдан бері Crédit Agricole [[Франция кубогы]]ның демеушісі болып келеді.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Coupe de France to become “Crédit Agricole Coupe de France” |url=https://uk.fff.fr/article/168-coupe-de-france-to-become-credit-agricole-coupe-de-france-.html |access-date=2026-04-16 |website=uk.fff.fr}}&lt;/ref&gt; Ол сондай-ақ 1998 жылдан 2008 жылға дейін Crédit Agricole кәсіпқой тасжол велокомандасының титулдық демеушісі болды.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2007-06-26 |title=Crédit Agricole to withdraw sponsorship after 2008 {{!}} Cyclingnews.com |url=https://www.cyclingnews.com/news/credit-agricole-to-withdraw-sponsorship-after-2008/ |access-date=2026-04-16 |website=Cyclingnews |language=en}}&lt;/ref&gt;

Crédit Agricole 2014 жылдың соңында [[Еуропалық банктік қадағалау]] күшіне енгеннен бері маңызды институт ретінде белгіленген, соның нәтижесінде оған [[Еуропалық орталық банк]] тікелей қадағалау жүргізеді.&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
XIX ғасырдың 2-жартысында француз фермерлері ұзақ мерзімді, икемді әрі қолжетімді бағамен несие алуда қиындықтарға тап болды. 1861 жылы [[Crédit Foncier de France]]-ты қоса алғанда, ауыл шаруашылығы банктерін құруға бірнеше талпыныс жасалды, бірақ олардың ешқайсысы сәтті болмады.

=== Crédit Agricole-дың құрылуы және жергілікті мен аймақтық банктердің құрылуы (1894–1900) ===

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>qq9darf7evpaylnsn1sx1hbkhg0szp7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632201</id>
      <parentid>3632200</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T09:30:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Crédit Agricole-дың құрылуы және жергілікті мен аймақтық банктердің құрылуы (1894–1900) */</comment>
      <origin>3632201</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9812" sha1="lrr9rtfikicet0wqesn5m19g9bmttvf" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = Crédit Agricole S.A.
 |логотипі           = 
 |суреті             = Siège du Crédit Agricole.jpg
 |сурет атауы        = Crédit Agricole штаб-пәтері («Campus Evergreen»), [[Монруж]], Франция&lt;ref name=sieges&gt;{{cite web |website=Crédit Agricole |title=De Las Cases à Jean Jaurès : Crédit Agricole S.A. à travers ses sièges |date=2011 |url=https://www.credit-agricole.com/pdfPreview/189647}}&lt;/ref&gt;
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = ACA (Euronext Paris), [[CAC 40]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = [[5 қараша]] [[1894 жыл|1894]]
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Монруж]], [[Франция]]
 |басты адамдары     = Эрик Виаль (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;Оливье Гавальда (бас атқарушы директор)&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.reuters.com/business/finance/credit-agricole-appoints-olivier-gavalda-its-new-ceo-les-echos-reports-2024-12-17/ | title=Credit Agricole names Olivier Gavalda as its new CEO | work=Reuters | date=17 December 2024 }}&lt;/ref&gt;
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} €133,7 млрд (2022)
 |айналым            = €39,5 млрд (2025)&lt;ref&gt;{{Cite web |last= |date=2026-02-04 |title=Fourth quarter &amp; Full-year 2025 results |url=https://presse.credit-agricole.com/fourth-quarter-full-year-2025-results/ |access-date=2026-07-07 |website=Crédit Agricole |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} €15,9 млрд (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} €9,5 млрд (2025)
 |активтер           = {{өсім}} €2,334 трлн (2025, III тоқсан)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 160 000&lt;ref&gt;{{cite web |author=&lt;!-- not stated --&gt; |date=2026-03-27 |title=Availability of Crédit Agricole S.A.’s 2025 Universal Registration Document and Annual Financial Report |url=https://www.credit-agricole.com/en/finance/financial-press-releases/availability-of-credit-agricole-s.a.-s-2025-universal-registration-document-and-annual-financial-report |website=Crédit agricole |location= |publisher= |access-date=2026-07-07}}&lt;/ref&gt;
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = {{plainlist|
* [[LCL S.A.|LCL]]
* [[Crédit Agricole Corporate and Investment Bank|Crédit Agricole CIB]]
* [[Crédit Agricole Italia]]
* [[Crédit Agricole Egypt]]
* [[Amundi]]
* BforBank
}}
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://credit-agricole.com
 |Ортаққор           = 
}}
'''Crédit Agricole Group''' ({{lang-fr|Crédit Agricole}}; {{IPA-fr|kʁedi aɡʁikɔl}}), кейде '''La banque verte''' ({{IPA-fr|la bɑ̃k vɛʁt}}; сөзбе-сөз «Жасыл банк», ауыл шаруашылығымен тарихи байланысына байланысты)&lt;ref&gt;{{cite news|title=Crédit Agricole : la banque verte s'engage à devenir arc-en-ciel|url=https://www.boursier.com/actions/actualites/news/credit-agricole-la-banque-verte-s-engage-a-devenir-arc-en-ciel-269036.html|publisher=Boursier.com|date=23 January 2008|access-date=18 August 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141106115346/http://www.boursier.com/actions/actualites/news/credit-agricole-la-banque-verte-s-engage-a-devenir-arc-en-ciel-269036.html|archive-date=6 November 2014}}&lt;/ref&gt; — француз халықаралық банк тобы және әлемдегі ең ірі кооперативтік қаржылық институт. 2025 жылғы жағдай бойынша Crédit Agricole активтері бойынша әлемдегі оныншы ірі банк және [[BNP Paribas]]-тен кейінгі Франциядағы екінші ірі банк болып табылады.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Jimenea |first=Adrian |last2=Wu |first2=John |last3=Terris |first3=Harry |last4=Singh |first4=Yuvraj |last5=Lozano |first5=Cheska |title=The world's largest banks by assets, 2025 |url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/articles/2025/4/the-worlds-largest-banks-by-assets-2025-88424232 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260210065153/https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/articles/2025/4/the-worlds-largest-banks-by-assets-2025-88424232 |archive-date=2026-02-10 |access-date=2026-07-07 |website=S&amp;P Global Market Intelligence |language=en}}&lt;/ref&gt; ''S&amp;P Global'' ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, ол сондай-ақ активтері бойынша Еуропадағы үшінші ірі банк болып табылады, активтері $3,149 триллионды құрайды.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&amp;P Global}}&lt;/ref&gt; Ол Crédit Agricole жергілікті банктерінің желісінен, 39 Crédit Agricole өңірлік банкінен және орталық институт — Crédit Agricole S.A.-дан тұрады. Ол аралық холдингтік компания ретінде Crédit Agricole S.A. арқылы ''Euronext Paris''-тің бірінші нарығында листингтелген және [[CAC 40]] қор нарығы индексінің құрамына кіреді. Топтың жергілікті банктері өңірлік банктерге иелік етеді, өз кезегінде өңірлік банктер холдингтік компания арқылы '''Crédit Agricole S.A.''' акцияларының басым бөлігіне иелік етеді, ал Crédit Agricole S.A. өз кезегінде LCL, Италия желісі және CIB бөлімшесі сияқты топтың еншілес ұйымдарының бір бөлігіне иелік етеді. Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк болып саналады.

1974 жылдан бері Crédit Agricole [[Франция кубогы]]ның демеушісі болып келеді.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Coupe de France to become “Crédit Agricole Coupe de France” |url=https://uk.fff.fr/article/168-coupe-de-france-to-become-credit-agricole-coupe-de-france-.html |access-date=2026-04-16 |website=uk.fff.fr}}&lt;/ref&gt; Ол сондай-ақ 1998 жылдан 2008 жылға дейін Crédit Agricole кәсіпқой тасжол велокомандасының титулдық демеушісі болды.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2007-06-26 |title=Crédit Agricole to withdraw sponsorship after 2008 {{!}} Cyclingnews.com |url=https://www.cyclingnews.com/news/credit-agricole-to-withdraw-sponsorship-after-2008/ |access-date=2026-04-16 |website=Cyclingnews |language=en}}&lt;/ref&gt;

Crédit Agricole 2014 жылдың соңында [[Еуропалық банктік қадағалау]] күшіне енгеннен бері маңызды институт ретінде белгіленген, соның нәтижесінде оған [[Еуропалық орталық банк]] тікелей қадағалау жүргізеді.&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
XIX ғасырдың 2-жартысында француз фермерлері ұзақ мерзімді, икемді әрі қолжетімді бағамен несие алуда қиындықтарға тап болды. 1861 жылы [[Crédit Foncier de France]]-ты қоса алғанда, ауыл шаруашылығы банктерін құруға бірнеше талпыныс жасалды, бірақ олардың ешқайсысы сәтті болмады.

=== Crédit Agricole-дың құрылуы және жергілікті мен аймақтық банктердің құрылуы (1894–1900) ===
[[Сурет:Jules Méline.jpg|thumb|left|Жюль Мелин алғашқы жергілікті банктердің құрылуына бастамашы болды.]]

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>lrr9rtfikicet0wqesn5m19g9bmttvf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632202</id>
      <parentid>3632201</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T09:30:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3632202</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9816" sha1="sjmvyb2et9arrgwyj1360uq55a41dhg" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = Crédit Agricole S.A.
 |логотипі           = 
 |суреті             = Siège du Crédit Agricole.jpg
 |сурет атауы        = Crédit Agricole штаб-пәтері («Campus Evergreen»), [[Монруж]], Франция&lt;ref name=sieges&gt;{{cite web |website=Crédit Agricole |title=De Las Cases à Jean Jaurès : Crédit Agricole S.A. à travers ses sièges |date=2011 |url=https://www.credit-agricole.com/pdfPreview/189647}}&lt;/ref&gt;
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = ACA (Euronext Paris), [[CAC 40]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = [[5 қараша]] [[1894 жыл|1894]]
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Монруж]], [[Франция]]
 |басты адамдары     = Эрик Виаль (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;Оливье Гавальда (бас атқарушы директор)&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.reuters.com/business/finance/credit-agricole-appoints-olivier-gavalda-its-new-ceo-les-echos-reports-2024-12-17/ | title=Credit Agricole names Olivier Gavalda as its new CEO | work=Reuters | date=17 December 2024 }}&lt;/ref&gt;
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} €133,7 млрд (2022)
 |айналым            = €39,5 млрд (2025)&lt;ref&gt;{{Cite web |last= |date=2026-02-04 |title=Fourth quarter &amp; Full-year 2025 results |url=https://presse.credit-agricole.com/fourth-quarter-full-year-2025-results/ |access-date=2026-07-07 |website=Crédit Agricole |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} €15,9 млрд (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} €9,5 млрд (2025)
 |активтер           = {{өсім}} €2,334 трлн (2025, III тоқсан)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 160 000&lt;ref&gt;{{cite web |author=&lt;!-- not stated --&gt; |date=2026-03-27 |title=Availability of Crédit Agricole S.A.’s 2025 Universal Registration Document and Annual Financial Report |url=https://www.credit-agricole.com/en/finance/financial-press-releases/availability-of-credit-agricole-s.a.-s-2025-universal-registration-document-and-annual-financial-report |website=Crédit agricole |location= |publisher= |access-date=2026-07-07}}&lt;/ref&gt;
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = {{plainlist|
* [[LCL S.A.|LCL]]
* [[Crédit Agricole Corporate and Investment Bank|Crédit Agricole CIB]]
* [[Crédit Agricole Italia]]
* [[Crédit Agricole Egypt]]
* [[Amundi]]
* BforBank
}}
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://credit-agricole.com
 |Ортаққор           = 
}}
'''Crédit Agricole Group''' ({{lang-fr|Crédit Agricole}}; {{IPA-fr|kʁedi aɡʁikɔl}}), кейде '''La banque verte''' ({{IPA-fr|la bɑ̃k vɛʁt}}; сөзбе-сөз «Жасыл банк», ауыл шаруашылығымен тарихи байланысына байланысты)&lt;ref&gt;{{cite news|title=Crédit Agricole : la banque verte s'engage à devenir arc-en-ciel|url=https://www.boursier.com/actions/actualites/news/credit-agricole-la-banque-verte-s-engage-a-devenir-arc-en-ciel-269036.html|publisher=Boursier.com|date=23 January 2008|access-date=18 August 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141106115346/http://www.boursier.com/actions/actualites/news/credit-agricole-la-banque-verte-s-engage-a-devenir-arc-en-ciel-269036.html|archive-date=6 November 2014}}&lt;/ref&gt; — француз халықаралық банк тобы және әлемдегі ең ірі кооперативтік қаржылық институт. 2025 жылғы жағдай бойынша Crédit Agricole активтері бойынша әлемдегі оныншы ірі банк және [[BNP Paribas]]-тен кейінгі Франциядағы екінші ірі банк болып табылады.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Jimenea |first=Adrian |last2=Wu |first2=John |last3=Terris |first3=Harry |last4=Singh |first4=Yuvraj |last5=Lozano |first5=Cheska |title=The world's largest banks by assets, 2025 |url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/articles/2025/4/the-worlds-largest-banks-by-assets-2025-88424232 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260210065153/https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/articles/2025/4/the-worlds-largest-banks-by-assets-2025-88424232 |archive-date=2026-02-10 |access-date=2026-07-07 |website=S&amp;P Global Market Intelligence |language=en}}&lt;/ref&gt; ''S&amp;P Global'' ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, ол сондай-ақ активтері бойынша Еуропадағы үшінші ірі банк болып табылады, активтері $3,149 триллионды құрайды.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&amp;P Global}}&lt;/ref&gt; Ол Crédit Agricole жергілікті банктерінің желісінен, 39 Crédit Agricole өңірлік банкінен және орталық институт — Crédit Agricole S.A.-дан тұрады. Ол аралық холдингтік компания ретінде Crédit Agricole S.A. арқылы ''Euronext Paris''-тің бірінші нарығында листингтелген және [[CAC 40]] қор нарығы индексінің құрамына кіреді. Топтың жергілікті банктері өңірлік банктерге иелік етеді, өз кезегінде өңірлік банктер холдингтік компания арқылы '''Crédit Agricole S.A.''' акцияларының басым бөлігіне иелік етеді, ал Crédit Agricole S.A. өз кезегінде LCL, Италия желісі және CIB бөлімшесі сияқты топтың еншілес ұйымдарының бір бөлігіне иелік етеді. Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк болып саналады.

1974 жылдан бері Crédit Agricole [[Франция кубогы]]ның демеушісі болып келеді.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Coupe de France to become “Crédit Agricole Coupe de France” |url=https://uk.fff.fr/article/168-coupe-de-france-to-become-credit-agricole-coupe-de-france-.html |access-date=2026-04-16 |website=uk.fff.fr}}&lt;/ref&gt; Ол сондай-ақ 1998 жылдан 2008 жылға дейін Crédit Agricole кәсіпқой тасжол велокомандасының титулдық демеушісі болды.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2007-06-26 |title=Crédit Agricole to withdraw sponsorship after 2008 {{!}} Cyclingnews.com |url=https://www.cyclingnews.com/news/credit-agricole-to-withdraw-sponsorship-after-2008/ |access-date=2026-04-16 |website=Cyclingnews |language=en}}&lt;/ref&gt;

Crédit Agricole 2014 жылдың соңында [[Еуропалық банктік қадағалау]] күшіне енгеннен бері маңызды институт ретінде белгіленген, соның нәтижесінде оған [[Еуропалық орталық банк]] тікелей қадағалау жүргізеді.&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
XIX ғасырдың 2-жартысында француз фермерлері ұзақ мерзімді, икемді әрі қолжетімді бағамен несие алуда қиындықтарға тап болды. 1861 жылы [[Crédit Foncier de France]]-ты қоса алғанда, ауыл шаруашылығы банктерін құруға бірнеше талпыныс жасалды, бірақ олардың ешқайсысы сәтті болмады.

=== Crédit Agricole-дың құрылуы және жергілікті мен аймақтық банктердің құрылуы (1894–1900) ===
[[Сурет:Jules Méline.jpg|thumb|left|[[Жюль Мелин]] алғашқы жергілікті банктердің құрылуына бастамашы болды.]]

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>sjmvyb2et9arrgwyj1360uq55a41dhg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632203</id>
      <parentid>3632202</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T09:31:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Crédit Agricole-дың құрылуы және жергілікті мен аймақтық банктердің құрылуы (1894–1900) */</comment>
      <origin>3632203</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10342" sha1="tp79u5hkcolaztuhnjh0klft30q58w8" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = Crédit Agricole S.A.
 |логотипі           = 
 |суреті             = Siège du Crédit Agricole.jpg
 |сурет атауы        = Crédit Agricole штаб-пәтері («Campus Evergreen»), [[Монруж]], Франция&lt;ref name=sieges&gt;{{cite web |website=Crédit Agricole |title=De Las Cases à Jean Jaurès : Crédit Agricole S.A. à travers ses sièges |date=2011 |url=https://www.credit-agricole.com/pdfPreview/189647}}&lt;/ref&gt;
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = ACA (Euronext Paris), [[CAC 40]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = [[5 қараша]] [[1894 жыл|1894]]
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Монруж]], [[Франция]]
 |басты адамдары     = Эрик Виаль (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;Оливье Гавальда (бас атқарушы директор)&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.reuters.com/business/finance/credit-agricole-appoints-olivier-gavalda-its-new-ceo-les-echos-reports-2024-12-17/ | title=Credit Agricole names Olivier Gavalda as its new CEO | work=Reuters | date=17 December 2024 }}&lt;/ref&gt;
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} €133,7 млрд (2022)
 |айналым            = €39,5 млрд (2025)&lt;ref&gt;{{Cite web |last= |date=2026-02-04 |title=Fourth quarter &amp; Full-year 2025 results |url=https://presse.credit-agricole.com/fourth-quarter-full-year-2025-results/ |access-date=2026-07-07 |website=Crédit Agricole |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} €15,9 млрд (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} €9,5 млрд (2025)
 |активтер           = {{өсім}} €2,334 трлн (2025, III тоқсан)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 160 000&lt;ref&gt;{{cite web |author=&lt;!-- not stated --&gt; |date=2026-03-27 |title=Availability of Crédit Agricole S.A.’s 2025 Universal Registration Document and Annual Financial Report |url=https://www.credit-agricole.com/en/finance/financial-press-releases/availability-of-credit-agricole-s.a.-s-2025-universal-registration-document-and-annual-financial-report |website=Crédit agricole |location= |publisher= |access-date=2026-07-07}}&lt;/ref&gt;
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = {{plainlist|
* [[LCL S.A.|LCL]]
* [[Crédit Agricole Corporate and Investment Bank|Crédit Agricole CIB]]
* [[Crédit Agricole Italia]]
* [[Crédit Agricole Egypt]]
* [[Amundi]]
* BforBank
}}
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://credit-agricole.com
 |Ортаққор           = 
}}
'''Crédit Agricole Group''' ({{lang-fr|Crédit Agricole}}; {{IPA-fr|kʁedi aɡʁikɔl}}), кейде '''La banque verte''' ({{IPA-fr|la bɑ̃k vɛʁt}}; сөзбе-сөз «Жасыл банк», ауыл шаруашылығымен тарихи байланысына байланысты)&lt;ref&gt;{{cite news|title=Crédit Agricole : la banque verte s'engage à devenir arc-en-ciel|url=https://www.boursier.com/actions/actualites/news/credit-agricole-la-banque-verte-s-engage-a-devenir-arc-en-ciel-269036.html|publisher=Boursier.com|date=23 January 2008|access-date=18 August 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141106115346/http://www.boursier.com/actions/actualites/news/credit-agricole-la-banque-verte-s-engage-a-devenir-arc-en-ciel-269036.html|archive-date=6 November 2014}}&lt;/ref&gt; — француз халықаралық банк тобы және әлемдегі ең ірі кооперативтік қаржылық институт. 2025 жылғы жағдай бойынша Crédit Agricole активтері бойынша әлемдегі оныншы ірі банк және [[BNP Paribas]]-тен кейінгі Франциядағы екінші ірі банк болып табылады.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Jimenea |first=Adrian |last2=Wu |first2=John |last3=Terris |first3=Harry |last4=Singh |first4=Yuvraj |last5=Lozano |first5=Cheska |title=The world's largest banks by assets, 2025 |url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/articles/2025/4/the-worlds-largest-banks-by-assets-2025-88424232 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260210065153/https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/articles/2025/4/the-worlds-largest-banks-by-assets-2025-88424232 |archive-date=2026-02-10 |access-date=2026-07-07 |website=S&amp;P Global Market Intelligence |language=en}}&lt;/ref&gt; ''S&amp;P Global'' ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, ол сондай-ақ активтері бойынша Еуропадағы үшінші ірі банк болып табылады, активтері $3,149 триллионды құрайды.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&amp;P Global}}&lt;/ref&gt; Ол Crédit Agricole жергілікті банктерінің желісінен, 39 Crédit Agricole өңірлік банкінен және орталық институт — Crédit Agricole S.A.-дан тұрады. Ол аралық холдингтік компания ретінде Crédit Agricole S.A. арқылы ''Euronext Paris''-тің бірінші нарығында листингтелген және [[CAC 40]] қор нарығы индексінің құрамына кіреді. Топтың жергілікті банктері өңірлік банктерге иелік етеді, өз кезегінде өңірлік банктер холдингтік компания арқылы '''Crédit Agricole S.A.''' акцияларының басым бөлігіне иелік етеді, ал Crédit Agricole S.A. өз кезегінде LCL, Италия желісі және CIB бөлімшесі сияқты топтың еншілес ұйымдарының бір бөлігіне иелік етеді. Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк болып саналады.

1974 жылдан бері Crédit Agricole [[Франция кубогы]]ның демеушісі болып келеді.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Coupe de France to become “Crédit Agricole Coupe de France” |url=https://uk.fff.fr/article/168-coupe-de-france-to-become-credit-agricole-coupe-de-france-.html |access-date=2026-04-16 |website=uk.fff.fr}}&lt;/ref&gt; Ол сондай-ақ 1998 жылдан 2008 жылға дейін Crédit Agricole кәсіпқой тасжол велокомандасының титулдық демеушісі болды.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2007-06-26 |title=Crédit Agricole to withdraw sponsorship after 2008 {{!}} Cyclingnews.com |url=https://www.cyclingnews.com/news/credit-agricole-to-withdraw-sponsorship-after-2008/ |access-date=2026-04-16 |website=Cyclingnews |language=en}}&lt;/ref&gt;

Crédit Agricole 2014 жылдың соңында [[Еуропалық банктік қадағалау]] күшіне енгеннен бері маңызды институт ретінде белгіленген, соның нәтижесінде оған [[Еуропалық орталық банк]] тікелей қадағалау жүргізеді.&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
XIX ғасырдың 2-жартысында француз фермерлері ұзақ мерзімді, икемді әрі қолжетімді бағамен несие алуда қиындықтарға тап болды. 1861 жылы [[Crédit Foncier de France]]-ты қоса алғанда, ауыл шаруашылығы банктерін құруға бірнеше талпыныс жасалды, бірақ олардың ешқайсысы сәтті болмады.

=== Crédit Agricole-дың құрылуы және жергілікті мен аймақтық банктердің құрылуы (1894–1900) ===
[[Сурет:Jules Méline.jpg|thumb|left|[[Жюль Мелин]] алғашқы жергілікті банктердің құрылуына бастамашы болды.]]
[[Сурет:28 Las Cases.jpg|thumb|1921 жылы жаңадан құрылған Ұлттық ауыл шаруашылығы несиесі басқармасы (ONCA) уақытша кеңселерден Лас-Каз көшесі мен Казимир-Перье көшесінің қиылысындағы бұрыштағы ғимаратқа көшті. Осылайша бұл ғимаратты топтың алғашқы тұрақты штаб-пәтері деп санауға болады.&lt;ref name=sieges/&gt;]]

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>tp79u5hkcolaztuhnjh0klft30q58w8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632204</id>
      <parentid>3632203</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T09:32:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Crédit Agricole-дың құрылуы және жергілікті мен аймақтық банктердің құрылуы (1894–1900) */</comment>
      <origin>3632204</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10895" sha1="fohir9xtof27bg31sna6j5x05w8xtrw" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = Crédit Agricole S.A.
 |логотипі           = 
 |суреті             = Siège du Crédit Agricole.jpg
 |сурет атауы        = Crédit Agricole штаб-пәтері («Campus Evergreen»), [[Монруж]], Франция&lt;ref name=sieges&gt;{{cite web |website=Crédit Agricole |title=De Las Cases à Jean Jaurès : Crédit Agricole S.A. à travers ses sièges |date=2011 |url=https://www.credit-agricole.com/pdfPreview/189647}}&lt;/ref&gt;
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = ACA (Euronext Paris), [[CAC 40]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = [[5 қараша]] [[1894 жыл|1894]]
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Монруж]], [[Франция]]
 |басты адамдары     = Эрик Виаль (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;Оливье Гавальда (бас атқарушы директор)&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.reuters.com/business/finance/credit-agricole-appoints-olivier-gavalda-its-new-ceo-les-echos-reports-2024-12-17/ | title=Credit Agricole names Olivier Gavalda as its new CEO | work=Reuters | date=17 December 2024 }}&lt;/ref&gt;
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} €133,7 млрд (2022)
 |айналым            = €39,5 млрд (2025)&lt;ref&gt;{{Cite web |last= |date=2026-02-04 |title=Fourth quarter &amp; Full-year 2025 results |url=https://presse.credit-agricole.com/fourth-quarter-full-year-2025-results/ |access-date=2026-07-07 |website=Crédit Agricole |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} €15,9 млрд (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} €9,5 млрд (2025)
 |активтер           = {{өсім}} €2,334 трлн (2025, III тоқсан)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 160 000&lt;ref&gt;{{cite web |author=&lt;!-- not stated --&gt; |date=2026-03-27 |title=Availability of Crédit Agricole S.A.’s 2025 Universal Registration Document and Annual Financial Report |url=https://www.credit-agricole.com/en/finance/financial-press-releases/availability-of-credit-agricole-s.a.-s-2025-universal-registration-document-and-annual-financial-report |website=Crédit agricole |location= |publisher= |access-date=2026-07-07}}&lt;/ref&gt;
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = {{plainlist|
* [[LCL S.A.|LCL]]
* [[Crédit Agricole Corporate and Investment Bank|Crédit Agricole CIB]]
* [[Crédit Agricole Italia]]
* [[Crédit Agricole Egypt]]
* [[Amundi]]
* BforBank
}}
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://credit-agricole.com
 |Ортаққор           = 
}}
'''Crédit Agricole Group''' ({{lang-fr|Crédit Agricole}}; {{IPA-fr|kʁedi aɡʁikɔl}}), кейде '''La banque verte''' ({{IPA-fr|la bɑ̃k vɛʁt}}; сөзбе-сөз «Жасыл банк», ауыл шаруашылығымен тарихи байланысына байланысты)&lt;ref&gt;{{cite news|title=Crédit Agricole : la banque verte s'engage à devenir arc-en-ciel|url=https://www.boursier.com/actions/actualites/news/credit-agricole-la-banque-verte-s-engage-a-devenir-arc-en-ciel-269036.html|publisher=Boursier.com|date=23 January 2008|access-date=18 August 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141106115346/http://www.boursier.com/actions/actualites/news/credit-agricole-la-banque-verte-s-engage-a-devenir-arc-en-ciel-269036.html|archive-date=6 November 2014}}&lt;/ref&gt; — француз халықаралық банк тобы және әлемдегі ең ірі кооперативтік қаржылық институт. 2025 жылғы жағдай бойынша Crédit Agricole активтері бойынша әлемдегі оныншы ірі банк және [[BNP Paribas]]-тен кейінгі Франциядағы екінші ірі банк болып табылады.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Jimenea |first=Adrian |last2=Wu |first2=John |last3=Terris |first3=Harry |last4=Singh |first4=Yuvraj |last5=Lozano |first5=Cheska |title=The world's largest banks by assets, 2025 |url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/articles/2025/4/the-worlds-largest-banks-by-assets-2025-88424232 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260210065153/https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/articles/2025/4/the-worlds-largest-banks-by-assets-2025-88424232 |archive-date=2026-02-10 |access-date=2026-07-07 |website=S&amp;P Global Market Intelligence |language=en}}&lt;/ref&gt; ''S&amp;P Global'' ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, ол сондай-ақ активтері бойынша Еуропадағы үшінші ірі банк болып табылады, активтері $3,149 триллионды құрайды.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&amp;P Global}}&lt;/ref&gt; Ол Crédit Agricole жергілікті банктерінің желісінен, 39 Crédit Agricole өңірлік банкінен және орталық институт — Crédit Agricole S.A.-дан тұрады. Ол аралық холдингтік компания ретінде Crédit Agricole S.A. арқылы ''Euronext Paris''-тің бірінші нарығында листингтелген және [[CAC 40]] қор нарығы индексінің құрамына кіреді. Топтың жергілікті банктері өңірлік банктерге иелік етеді, өз кезегінде өңірлік банктер холдингтік компания арқылы '''Crédit Agricole S.A.''' акцияларының басым бөлігіне иелік етеді, ал Crédit Agricole S.A. өз кезегінде LCL, Италия желісі және CIB бөлімшесі сияқты топтың еншілес ұйымдарының бір бөлігіне иелік етеді. Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк болып саналады.

1974 жылдан бері Crédit Agricole [[Франция кубогы]]ның демеушісі болып келеді.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Coupe de France to become “Crédit Agricole Coupe de France” |url=https://uk.fff.fr/article/168-coupe-de-france-to-become-credit-agricole-coupe-de-france-.html |access-date=2026-04-16 |website=uk.fff.fr}}&lt;/ref&gt; Ол сондай-ақ 1998 жылдан 2008 жылға дейін Crédit Agricole кәсіпқой тасжол велокомандасының титулдық демеушісі болды.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2007-06-26 |title=Crédit Agricole to withdraw sponsorship after 2008 {{!}} Cyclingnews.com |url=https://www.cyclingnews.com/news/credit-agricole-to-withdraw-sponsorship-after-2008/ |access-date=2026-04-16 |website=Cyclingnews |language=en}}&lt;/ref&gt;

Crédit Agricole 2014 жылдың соңында [[Еуропалық банктік қадағалау]] күшіне енгеннен бері маңызды институт ретінде белгіленген, соның нәтижесінде оған [[Еуропалық орталық банк]] тікелей қадағалау жүргізеді.&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
XIX ғасырдың 2-жартысында француз фермерлері ұзақ мерзімді, икемді әрі қолжетімді бағамен несие алуда қиындықтарға тап болды. 1861 жылы [[Crédit Foncier de France]]-ты қоса алғанда, ауыл шаруашылығы банктерін құруға бірнеше талпыныс жасалды, бірақ олардың ешқайсысы сәтті болмады.

=== Crédit Agricole-дың құрылуы және жергілікті мен аймақтық банктердің құрылуы (1894–1900) ===
[[Сурет:Jules Méline.jpg|thumb|left|[[Жюль Мелин]] алғашқы жергілікті банктердің құрылуына бастамашы болды.]]
[[Сурет:28 Las Cases.jpg|thumb|1921 жылы жаңадан құрылған Ұлттық ауыл шаруашылығы несиесі басқармасы (ONCA) уақытша кеңселерден Лас-Каз көшесі мен Казимир-Перье көшесінің қиылысындағы бұрыштағы ғимаратқа көшті. Осылайша бұл ғимаратты топтың алғашқы тұрақты штаб-пәтері деп санауға болады.&lt;ref name=sieges/&gt;]]
[[Сурет:20 rue Las Cases Paris.jpg|thumb|1930-жылдары Caisse Nationale du Crédit Agricole алаңның арғы бетіне, кіреберісі Лас-Каз көшесі, 30 мекенжайында орналасқан ғимараттар кешеніне көшті. Бұл ғимарат 1966 жылы Монпарнасқа көшкенге дейін оның бас кеңсесі болды. Қазір мұнда Франция Ұлттық жиналысының кеңселері орналасқан.&lt;ref name=sieges/&gt;]]

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>fohir9xtof27bg31sna6j5x05w8xtrw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632205</id>
      <parentid>3632204</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T09:36:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Crédit Agricole-дың құрылуы және жергілікті мен аймақтық банктердің құрылуы (1894–1900) */</comment>
      <origin>3632205</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12534" sha1="03lw8dgpgkzt34j08b2qz4htzan6fo9" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = Crédit Agricole S.A.
 |логотипі           = 
 |суреті             = Siège du Crédit Agricole.jpg
 |сурет атауы        = Crédit Agricole штаб-пәтері («Campus Evergreen»), [[Монруж]], Франция&lt;ref name=sieges&gt;{{cite web |website=Crédit Agricole |title=De Las Cases à Jean Jaurès : Crédit Agricole S.A. à travers ses sièges |date=2011 |url=https://www.credit-agricole.com/pdfPreview/189647}}&lt;/ref&gt;
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = ACA (Euronext Paris), [[CAC 40]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = [[5 қараша]] [[1894 жыл|1894]]
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Монруж]], [[Франция]]
 |басты адамдары     = Эрик Виаль (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;Оливье Гавальда (бас атқарушы директор)&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.reuters.com/business/finance/credit-agricole-appoints-olivier-gavalda-its-new-ceo-les-echos-reports-2024-12-17/ | title=Credit Agricole names Olivier Gavalda as its new CEO | work=Reuters | date=17 December 2024 }}&lt;/ref&gt;
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} €133,7 млрд (2022)
 |айналым            = €39,5 млрд (2025)&lt;ref&gt;{{Cite web |last= |date=2026-02-04 |title=Fourth quarter &amp; Full-year 2025 results |url=https://presse.credit-agricole.com/fourth-quarter-full-year-2025-results/ |access-date=2026-07-07 |website=Crédit Agricole |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} €15,9 млрд (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} €9,5 млрд (2025)
 |активтер           = {{өсім}} €2,334 трлн (2025, III тоқсан)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 160 000&lt;ref&gt;{{cite web |author=&lt;!-- not stated --&gt; |date=2026-03-27 |title=Availability of Crédit Agricole S.A.’s 2025 Universal Registration Document and Annual Financial Report |url=https://www.credit-agricole.com/en/finance/financial-press-releases/availability-of-credit-agricole-s.a.-s-2025-universal-registration-document-and-annual-financial-report |website=Crédit agricole |location= |publisher= |access-date=2026-07-07}}&lt;/ref&gt;
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = {{plainlist|
* [[LCL S.A.|LCL]]
* [[Crédit Agricole Corporate and Investment Bank|Crédit Agricole CIB]]
* [[Crédit Agricole Italia]]
* [[Crédit Agricole Egypt]]
* [[Amundi]]
* BforBank
}}
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://credit-agricole.com
 |Ортаққор           = 
}}
'''Crédit Agricole Group''' ({{lang-fr|Crédit Agricole}}; {{IPA-fr|kʁedi aɡʁikɔl}}), кейде '''La banque verte''' ({{IPA-fr|la bɑ̃k vɛʁt}}; сөзбе-сөз «Жасыл банк», ауыл шаруашылығымен тарихи байланысына байланысты)&lt;ref&gt;{{cite news|title=Crédit Agricole : la banque verte s'engage à devenir arc-en-ciel|url=https://www.boursier.com/actions/actualites/news/credit-agricole-la-banque-verte-s-engage-a-devenir-arc-en-ciel-269036.html|publisher=Boursier.com|date=23 January 2008|access-date=18 August 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141106115346/http://www.boursier.com/actions/actualites/news/credit-agricole-la-banque-verte-s-engage-a-devenir-arc-en-ciel-269036.html|archive-date=6 November 2014}}&lt;/ref&gt; — француз халықаралық банк тобы және әлемдегі ең ірі кооперативтік қаржылық институт. 2025 жылғы жағдай бойынша Crédit Agricole активтері бойынша әлемдегі оныншы ірі банк және [[BNP Paribas]]-тен кейінгі Франциядағы екінші ірі банк болып табылады.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Jimenea |first=Adrian |last2=Wu |first2=John |last3=Terris |first3=Harry |last4=Singh |first4=Yuvraj |last5=Lozano |first5=Cheska |title=The world's largest banks by assets, 2025 |url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/articles/2025/4/the-worlds-largest-banks-by-assets-2025-88424232 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260210065153/https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/articles/2025/4/the-worlds-largest-banks-by-assets-2025-88424232 |archive-date=2026-02-10 |access-date=2026-07-07 |website=S&amp;P Global Market Intelligence |language=en}}&lt;/ref&gt; ''S&amp;P Global'' ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, ол сондай-ақ активтері бойынша Еуропадағы үшінші ірі банк болып табылады, активтері $3,149 триллионды құрайды.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&amp;P Global}}&lt;/ref&gt; Ол Crédit Agricole жергілікті банктерінің желісінен, 39 Crédit Agricole өңірлік банкінен және орталық институт — Crédit Agricole S.A.-дан тұрады. Ол аралық холдингтік компания ретінде Crédit Agricole S.A. арқылы ''Euronext Paris''-тің бірінші нарығында листингтелген және [[CAC 40]] қор нарығы индексінің құрамына кіреді. Топтың жергілікті банктері өңірлік банктерге иелік етеді, өз кезегінде өңірлік банктер холдингтік компания арқылы '''Crédit Agricole S.A.''' акцияларының басым бөлігіне иелік етеді, ал Crédit Agricole S.A. өз кезегінде LCL, Италия желісі және CIB бөлімшесі сияқты топтың еншілес ұйымдарының бір бөлігіне иелік етеді. Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк болып саналады.

1974 жылдан бері Crédit Agricole [[Франция кубогы]]ның демеушісі болып келеді.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Coupe de France to become “Crédit Agricole Coupe de France” |url=https://uk.fff.fr/article/168-coupe-de-france-to-become-credit-agricole-coupe-de-france-.html |access-date=2026-04-16 |website=uk.fff.fr}}&lt;/ref&gt; Ол сондай-ақ 1998 жылдан 2008 жылға дейін Crédit Agricole кәсіпқой тасжол велокомандасының титулдық демеушісі болды.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2007-06-26 |title=Crédit Agricole to withdraw sponsorship after 2008 {{!}} Cyclingnews.com |url=https://www.cyclingnews.com/news/credit-agricole-to-withdraw-sponsorship-after-2008/ |access-date=2026-04-16 |website=Cyclingnews |language=en}}&lt;/ref&gt;

Crédit Agricole 2014 жылдың соңында [[Еуропалық банктік қадағалау]] күшіне енгеннен бері маңызды институт ретінде белгіленген, соның нәтижесінде оған [[Еуропалық орталық банк]] тікелей қадағалау жүргізеді.&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
XIX ғасырдың 2-жартысында француз фермерлері ұзақ мерзімді, икемді әрі қолжетімді бағамен несие алуда қиындықтарға тап болды. 1861 жылы [[Crédit Foncier de France]]-ты қоса алғанда, ауыл шаруашылығы банктерін құруға бірнеше талпыныс жасалды, бірақ олардың ешқайсысы сәтті болмады.

=== Crédit Agricole-дың құрылуы және жергілікті мен аймақтық банктердің құрылуы (1894–1900) ===
[[Сурет:Jules Méline.jpg|thumb|left|[[Жюль Мелин]] алғашқы жергілікті банктердің құрылуына бастамашы болды.]]
[[Сурет:28 Las Cases.jpg|thumb|1921 жылы жаңадан құрылған Ұлттық ауыл шаруашылығы несиесі басқармасы (ONCA) уақытша кеңселерден Лас-Каз көшесі мен Казимир-Перье көшесінің қиылысындағы бұрыштағы ғимаратқа көшті. Осылайша бұл ғимаратты топтың алғашқы тұрақты штаб-пәтері деп санауға болады.&lt;ref name=sieges/&gt;]]
[[Сурет:20 rue Las Cases Paris.jpg|thumb|1930-жылдары Caisse Nationale du Crédit Agricole алаңның арғы бетіне, кіреберісі Лас-Каз көшесі, 30 мекенжайында орналасқан ғимараттар кешеніне көшті. Бұл ғимарат 1966 жылы Монпарнасқа көшкенге дейін оның бас кеңсесі болды. Қазір мұнда Франция Ұлттық жиналысының кеңселері орналасқан.&lt;ref name=sieges/&gt;]]
Crédit Agricole өз тарихын XIX ғасырдың соңынан, нақтырақ айтқанда, кәсіптік бірлестіктер құру еркіндігін белгілеген 1884 жылғы заңнан бастау алады. Бұл заң, соның ішінде, ''syndicats agricoles'' (фермерлер одақтары) құруға және жергілікті өзара көмек банктерінің негізін қалауға мүмкіндік берді.&lt;ref name=&quot;Credit-Agricole b&quot;&gt;{{cite news|title=History of Credit Agricole group|url=https://www.credit-agricole.com/notre-groupe/histoire-du-groupe-credit-agricole|work=Credit-Agricole.com|publisher=Credit-Agricole.com|access-date=18 August 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130928135847/http://www.credit-agricole.com/Le-Groupe/Histoire-du-groupe-Credit-Agricole|archive-date=28 September 2013}}&lt;/ref&gt; Société de Crédit Agricole.&lt;ref name=&quot;Que de bon sens!&quot;&gt;{{cite news|title=Que de bon sens!|url=https://www.strategies.fr/actualites/marques/r10386W/que-de-bon-sens.html|publisher=Stratégies.fr|date=14 January 2000|access-date=18 August 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140812092704/http://www.strategies.fr/actualites/marques/r10386W/que-de-bon-sens.html|archive-date=12 August 2014}}&lt;/ref&gt; 1885 жылғы 23 ақпанда [[Юра өңірі]]нің Полиньи округіндегі [[Сален-ле-Бенде]] құрылды.&lt;ref name=&quot;Credit-Agricole b&quot; /&gt; Ол Франциядағы осындай үлгідегі алғашқы ұйым болды.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>03lw8dgpgkzt34j08b2qz4htzan6fo9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632206</id>
      <parentid>3632205</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T09:39:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Crédit Agricole-дың құрылуы және жергілікті мен аймақтық банктердің құрылуы (1894–1900) */</comment>
      <origin>3632206</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13677" sha1="rg17494s7lf2vnf2ov30dxhoelap5zb" xml:space="preserve">{{Компания
 |атауы              = Crédit Agricole S.A.
 |логотипі           = 
 |суреті             = Siège du Crédit Agricole.jpg
 |сурет атауы        = Crédit Agricole штаб-пәтері («Campus Evergreen»), [[Монруж]], Франция&lt;ref name=sieges&gt;{{cite web |website=Crédit Agricole |title=De Las Cases à Jean Jaurès : Crédit Agricole S.A. à travers ses sièges |date=2011 |url=https://www.credit-agricole.com/pdfPreview/189647}}&lt;/ref&gt;
 |түрі               = [[Қоғамдық компания]]
 |биржадағы листингі = ACA (Euronext Paris), [[CAC 40]]
 |қызметі            = бүкіл әлем бойынша
 |құрылды            = [[5 қараша]] [[1894 жыл|1894]]
 |құрушы             = 
 |орналасуы          = [[Монруж]], [[Франция]]
 |басты адамдары     = Эрик Виаль (директорлар кеңесінің төрағасы)&lt;br&gt;Оливье Гавальда (бас атқарушы директор)&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.reuters.com/business/finance/credit-agricole-appoints-olivier-gavalda-its-new-ceo-les-echos-reports-2024-12-17/ | title=Credit Agricole names Olivier Gavalda as its new CEO | work=Reuters | date=17 December 2024 }}&lt;/ref&gt;
 |саласы             = қаржылық қызметтер
 |өнімі              = {{plainlist|
* активтерді басқару
* банктік қызметтер
* тауарлық операциялар
* несие карталары
* акциялар саудасы
* сақтандыру
* инвестицияларды басқару
* ипотекалық несиелер
* жеке капитал
* әл-ауқатты басқару
}}
 |ұраны              = 
 |бұрынғы атауы      = 
 |жабылды            = 
 |жабылуының себебі  = 
 |ізбасары           = 
 |бөлімшелер         = 
 |статус             = 
 |тілдер             = 
 |қарызы             = 
 |жарнама            = 
 |меншікті капиталы  = {{өсім}} €133,7 млрд (2022)
 |айналым            = €39,5 млрд (2025)&lt;ref&gt;{{Cite web |last= |date=2026-02-04 |title=Fourth quarter &amp; Full-year 2025 results |url=https://presse.credit-agricole.com/fourth-quarter-full-year-2025-results/ |access-date=2026-07-07 |website=Crédit Agricole |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
 |операциялық кіріс  = {{өсім}} €15,9 млрд (2025)
 |таза табысы        = {{өсім}} €9,5 млрд (2025)
 |активтер           = {{өсім}} €2,334 трлн (2025, III тоқсан)
 |капитализация      = 
 |қызметкерлер саны  = 160 000&lt;ref&gt;{{cite web |author=&lt;!-- not stated --&gt; |date=2026-03-27 |title=Availability of Crédit Agricole S.A.’s 2025 Universal Registration Document and Annual Financial Report |url=https://www.credit-agricole.com/en/finance/financial-press-releases/availability-of-credit-agricole-s.a.-s-2025-universal-registration-document-and-annual-financial-report |website=Crédit agricole |location= |publisher= |access-date=2026-07-07}}&lt;/ref&gt;
 |басшы компания     = 
 |бағынышты компания = {{plainlist|
* [[LCL S.A.|LCL]]
* [[Crédit Agricole Corporate and Investment Bank|Crédit Agricole CIB]]
* [[Crédit Agricole Italia]]
* [[Crédit Agricole Egypt]]
* [[Amundi]]
* BforBank
}}
 |аудитор            = 
 |сайты              = https://credit-agricole.com
 |Ортаққор           = 
}}
'''Crédit Agricole Group''' ({{lang-fr|Crédit Agricole}}; {{IPA-fr|kʁedi aɡʁikɔl}}), кейде '''La banque verte''' ({{IPA-fr|la bɑ̃k vɛʁt}}; сөзбе-сөз «Жасыл банк», ауыл шаруашылығымен тарихи байланысына байланысты)&lt;ref&gt;{{cite news|title=Crédit Agricole : la banque verte s'engage à devenir arc-en-ciel|url=https://www.boursier.com/actions/actualites/news/credit-agricole-la-banque-verte-s-engage-a-devenir-arc-en-ciel-269036.html|publisher=Boursier.com|date=23 January 2008|access-date=18 August 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141106115346/http://www.boursier.com/actions/actualites/news/credit-agricole-la-banque-verte-s-engage-a-devenir-arc-en-ciel-269036.html|archive-date=6 November 2014}}&lt;/ref&gt; — француз халықаралық банк тобы және әлемдегі ең ірі кооперативтік қаржылық институт. 2025 жылғы жағдай бойынша Crédit Agricole активтері бойынша әлемдегі оныншы ірі банк және [[BNP Paribas]]-тен кейінгі Франциядағы екінші ірі банк болып табылады.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Jimenea |first=Adrian |last2=Wu |first2=John |last3=Terris |first3=Harry |last4=Singh |first4=Yuvraj |last5=Lozano |first5=Cheska |title=The world's largest banks by assets, 2025 |url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/articles/2025/4/the-worlds-largest-banks-by-assets-2025-88424232 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260210065153/https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/articles/2025/4/the-worlds-largest-banks-by-assets-2025-88424232 |archive-date=2026-02-10 |access-date=2026-07-07 |website=S&amp;P Global Market Intelligence |language=en}}&lt;/ref&gt; ''S&amp;P Global'' ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, ол сондай-ақ активтері бойынша Еуропадағы үшінші ірі банк болып табылады, активтері $3,149 триллионды құрайды.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&amp;P Global}}&lt;/ref&gt; Ол Crédit Agricole жергілікті банктерінің желісінен, 39 Crédit Agricole өңірлік банкінен және орталық институт — Crédit Agricole S.A.-дан тұрады. Ол аралық холдингтік компания ретінде Crédit Agricole S.A. арқылы ''Euronext Paris''-тің бірінші нарығында листингтелген және [[CAC 40]] қор нарығы индексінің құрамына кіреді. Топтың жергілікті банктері өңірлік банктерге иелік етеді, өз кезегінде өңірлік банктер холдингтік компания арқылы '''Crédit Agricole S.A.''' акцияларының басым бөлігіне иелік етеді, ал Crédit Agricole S.A. өз кезегінде LCL, Италия желісі және CIB бөлімшесі сияқты топтың еншілес ұйымдарының бір бөлігіне иелік етеді. Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк болып саналады.

1974 жылдан бері Crédit Agricole [[Франция кубогы]]ның демеушісі болып келеді.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Coupe de France to become “Crédit Agricole Coupe de France” |url=https://uk.fff.fr/article/168-coupe-de-france-to-become-credit-agricole-coupe-de-france-.html |access-date=2026-04-16 |website=uk.fff.fr}}&lt;/ref&gt; Ол сондай-ақ 1998 жылдан 2008 жылға дейін Crédit Agricole кәсіпқой тасжол велокомандасының титулдық демеушісі болды.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2007-06-26 |title=Crédit Agricole to withdraw sponsorship after 2008 {{!}} Cyclingnews.com |url=https://www.cyclingnews.com/news/credit-agricole-to-withdraw-sponsorship-after-2008/ |access-date=2026-04-16 |website=Cyclingnews |language=en}}&lt;/ref&gt;

Crédit Agricole 2014 жылдың соңында [[Еуропалық банктік қадағалау]] күшіне енгеннен бері маңызды институт ретінде белгіленген, соның нәтижесінде оған [[Еуропалық орталық банк]] тікелей қадағалау жүргізеді.&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
XIX ғасырдың 2-жартысында француз фермерлері ұзақ мерзімді, икемді әрі қолжетімді бағамен несие алуда қиындықтарға тап болды. 1861 жылы [[Crédit Foncier de France]]-ты қоса алғанда, ауыл шаруашылығы банктерін құруға бірнеше талпыныс жасалды, бірақ олардың ешқайсысы сәтті болмады.

=== Crédit Agricole-дың құрылуы және жергілікті мен аймақтық банктердің құрылуы (1894–1900) ===
[[Сурет:Jules Méline.jpg|thumb|left|[[Жюль Мелин]] алғашқы жергілікті банктердің құрылуына бастамашы болды.]]
[[Сурет:28 Las Cases.jpg|thumb|1921 жылы жаңадан құрылған Ұлттық ауыл шаруашылығы несиесі басқармасы (ONCA) уақытша кеңселерден Лас-Каз көшесі мен Казимир-Перье көшесінің қиылысындағы бұрыштағы ғимаратқа көшті. Осылайша бұл ғимаратты топтың алғашқы тұрақты штаб-пәтері деп санауға болады.&lt;ref name=sieges/&gt;]]
[[Сурет:20 rue Las Cases Paris.jpg|thumb|1930-жылдары Caisse Nationale du Crédit Agricole алаңның арғы бетіне, кіреберісі Лас-Каз көшесі, 30 мекенжайында орналасқан ғимараттар кешеніне көшті. Бұл ғимарат 1966 жылы Монпарнасқа көшкенге дейін оның бас кеңсесі болды. Қазір мұнда Франция Ұлттық жиналысының кеңселері орналасқан.&lt;ref name=sieges/&gt;]]
Crédit Agricole өз тарихын XIX ғасырдың соңынан, нақтырақ айтқанда, кәсіптік бірлестіктер құру еркіндігін белгілеген 1884 жылғы заңнан бастау алады. Бұл заң, соның ішінде, ''syndicats agricoles'' (фермерлер одақтары) құруға және жергілікті өзара көмек банктерінің негізін қалауға мүмкіндік берді.&lt;ref name=&quot;Credit-Agricole b&quot;&gt;{{cite news|title=History of Credit Agricole group|url=https://www.credit-agricole.com/notre-groupe/histoire-du-groupe-credit-agricole|work=Credit-Agricole.com|publisher=Credit-Agricole.com|access-date=18 August 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130928135847/http://www.credit-agricole.com/Le-Groupe/Histoire-du-groupe-Credit-Agricole|archive-date=28 September 2013}}&lt;/ref&gt; Société de Crédit Agricole.&lt;ref name=&quot;Que de bon sens!&quot;&gt;{{cite news|title=Que de bon sens!|url=https://www.strategies.fr/actualites/marques/r10386W/que-de-bon-sens.html|publisher=Stratégies.fr|date=14 January 2000|access-date=18 August 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140812092704/http://www.strategies.fr/actualites/marques/r10386W/que-de-bon-sens.html|archive-date=12 August 2014}}&lt;/ref&gt; 1885 жылғы 23 ақпанда [[Юра өңірі]]нің Полиньи округіндегі [[Сален-ле-Бенде]] құрылды.&lt;ref name=&quot;Credit-Agricole b&quot; /&gt; Ол Франциядағы осындай үлгідегі алғашқы ұйым болды.

Шағын отбасылық шаруашылықтарды несиелеуді дамыту мақсатында осы тәжірибеге сүйене отырып, Ауыл шаруашылығы министрі [[Жюль Мелин]]нің қолдауына ие болған 1894 жылғы 5 қарашадағы заң Crédit Agricole-дың жергілікті банктерін құруға жол ашты.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=December 15, 2020 |title=1894 : la profession agricole est dotée d’un instrument bancaire (Crédit agricole) |url=https://institutions-professionnelles.fr/reperes/histoire/7397-1894-la-profession-agricole-est-dotee-d-un-instrument-bancaire-credit-agricole#:~:text=Port%C3%A9e%20notamment%20par%20le%20d%C3%A9put%C3%A9,par%20ces%20syndicats%20ou%20les |website=institutions-professionnelles.fr}}&lt;/ref&gt; Алғашқы жергілікті банктерді агрономдар, мұғалімдер және жер иелері сияқты жергілікті ықпалды тұлғалар құрды, ал фермерлер олардың құрамында азшылық болды.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>rg17494s7lf2vnf2ov30dxhoelap5zb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қатысушы:Эдгар Герт</title>
    <ns>2</ns>
    <id>783752</id>
    <revision>
      <id>3632240</id>
      <timestamp>2026-07-20T11:46:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Эдгар Герт</username>
        <id>183645</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: '''Метод молекулярного резонанса (технология Ибрагимова)''' — межотраслевая физико-химическая технология направленной деструкции, идентификации и преобразования молекулярных структур, основанная на воздействии низкоинтенсивными электромагнитными колеба...</comment>
      <origin>3632240</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24494" sha1="5fhg6nbraomy2nt0gmbbjaw7jc2vl2x" xml:space="preserve">'''Метод молекулярного резонанса (технология Ибрагимова)''' — межотраслевая физико-химическая технология направленной деструкции, идентификации и преобразования молекулярных структур, основанная на воздействии низкоинтенсивными электромагнитными колебаниями заданных резонансных частот на внутримолекулярные связи. Метод разработан в начале 2000-х годов казахстанским физиком Ильдаром Равильевичем Ибрагимовым совместно со специалистами научно-технологического центра (НТЦ) «Арго»&lt;ref name=&quot;expert_2005&quot;&gt;''Грудницкий П.'' Попасть в резонанс // Эксперт-Казахстан : журнал. — 2005. — 2–9 октября (№ 20 (46)). — С. Science &amp; Technologies.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;megapolis_2005&quot;&gt;''Михайлова К.'' Излучатели прибыли // Мегаполис : газета. — 2005. — 7 ноября (№ 44 (257)).&lt;/ref&gt;. 

Технология носит междисциплинарный характер и применяется в процессах интенсификации нефтепереработки, утилизации промышленных углеводородных отходов, а также признана в рамках фундаментальных академических исследований по нетепловому волновому воздействию на биоорганические структуры, нуклеиновые кислоты (ДНК и РНК) и капсиды патогенных микроорганизмов&lt;ref name=&quot;expert_2005&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;dan_2020&quot;&gt;''Гуляев Ю. В., Таранов И. В., Черепенин В. А.'' Использование мощных электромагнитных импульсов для воздействия на бактерии и вирусы // Доклады Российской академии наук. Физика, technical науки : журнал. — 2020. — Т. 493, № 1. — С. 15—17. — DOI:10.31857/S2686740020040069.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ikhlov_2018&quot;&gt;''Ихлов Б. Л.'' Спектры ДНК. Обзор // Вестник новых медицинских технологий : журнал. — 2018. — Т. 25, № 2. — С. 121—134. — DOI:10.24411/1609-2163-2018-16001.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ikhlov_2019&quot;&gt;''Ихлов Б. Л.'' О возможности лечения вирусных заболеваний КВЧ-терапией // Вестник новых медицинских технологий : журнал. — 2019. — Т. 26, № 1. — С. 67—71. — DOI:10.24411/1609-2163-2019-16248.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;nature_2015&quot;&gt;''Yang S. C., Sun C. K. et al.'' Efficient Structure Resonance Energy Transfer from Microwaves to Confined Acoustic Vibrations in Viruses // Scientific Reports. — 2015. — Vol. 5. — P. 18030. — DOI:10.1038/srep18030.&lt;/ref&gt;.

== Теоретические основы метода ==
В отличие от классических термических методов (например, термокрекинга в нефтехимии), где энергия передается хаотично через механизм тепловых столкновений, метод Ибрагимова базируется на принципах квантово-механического резонансного поглощения энергии волнового поля&lt;ref name=&quot;expert_2005&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;expert_2006&quot;&gt;''Грудницкий П.'' Терапия с резонансом // Эксперт-Казахстан : журнал. — 2006. — 13–20 февраля (№ 6 (62)).&lt;/ref&gt;. В основе технологии лежит математическая модель несимметричного осциллятора применительно к сложным многокомпонентным молекулярным цепочкам&lt;ref name=&quot;expert_2006&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;ikhlov_2018&quot; /&gt;.

Модель описывает целевую молекулу или вирусный капсид как колебательную систему (осциллятор) с фрагментами разной массы, где жесткость внутримолекулярных связей определяется отношением кулоновских сил&lt;ref name=&quot;expert_2006&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;nature_2015&quot; |. Каждому виду объектов соответствует свой индивидуальный резонансный спектр частот:
* Внешнее волновое поле настраивается на резонансную частоту целевой связи, раскачивая структуру порциями до тех пор, пока масса и жесткость связи не войдут в резонанс, и амплитуда колебаний не превысит энергию связи (около 1 эВ), вызывая деструктивный разрыв цепи в строго заданном месте за счет эффекта структурного резонансного переноса энергии (SRET — Structure-Resonant Energy Transfer)&lt;ref name=&quot;expert_2005&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;expert_2006&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;dan_2020&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;nature_2015&quot; /&gt;.
* Интенсивность электромагнитного воздействия является крайне низкой и воспринимается только идентичными по массе и жесткости структурами. Вероятность побочного воздействия на соседние нерезонансные соединения (или здоровые клетки хозяина) стремится к нулю&lt;ref name=&quot;expert_2006&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;nature_2015&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;plos_one_2021&quot;&gt;''Barbora A., Minnes R.'' Targeted antiviral treatment using non-ionizing radiation therapy for SARS-CoV-2 and viral pandemics preparedness // PLoS ONE. — 2021. — Vol. 16, no. 5. — P. e0251780. — DOI:10.1371/journal.pone.0251780.&lt;/ref&gt;.

== Патенты и международный приоритет ==
Технологические решения И. Р. Ибрагимова защищены национальными и международными охранными документами:
* '''Предварительный патент РК № 13989''' («Способ СВЧ-переработки сырья») — зарегистрирован Комитетом по правам интеллектуальной собственности Министерства юстиции Республики Казахстан 16 февраля 2004 года.
* '''Международная патентная заявка WO 2004/009734''' (в рамках PCT) — зафиксировала уникальность изобретения и приоритет технологии на международном уровне через Всемирную организацию интеллектуальной собственности (WIPO) в Женеве&lt;ref name=&quot;megapolis_2005&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;expert_2006&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;expert_2007&quot;&gt;Израильтяне «открывают» казахстанские теории // Эксперт-Казахстан : журнал. — 2007. — 13 августа (№ 29 (131)).&lt;/ref&gt;.
* '''Патент РК № 17734''' («Способ преобразования молекул») — зарегистрирован в Государственном реестре изобретений Республики Казахстан 15 сентября 2006 года.

== Основные направления применения ==

=== Нефтехимия и переработка углеводородного сырья ===
Первоначальное практическое развитие метод получил при решении задач по снижению динамической вязкости тяжелых нефтей, утилизации нетоварных (амбарных) нефтяных разливов и увеличению выхода светлых фракций&lt;ref name=&quot;expert_2005&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;megapolis_2005&quot; /&gt;. Электромагнитное воздействие позволяет осуществлять селективный крекинг парафинов, нафтенов и асфальтенов, переводя высоковязкие битумные смеси в кондиционную товарную нефть без экстремального нагрева оборудования&lt;ref name=&quot;expert_2005&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;expert_2006&quot; /&gt;.

=== Применение в биомедицине и вирусологии ===
Перенос математических моделей колебательных структур на живые организмы обосновал теоретическую концепцию резонансного деструктивного воздействия на патогены (вирусы и бактерии)&lt;ref name=&quot;expert_2006&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;expert_2007&quot; /&gt;. Метод предполагает разрушение РНК вирусов или ДНК болезнетворных бактерий без нанесения вреда здоровым тканям человека за счет точечного СВЧ-резонанса. В 2003 году возможностью применения метода для воздействия на вирус СПИДа интересовалось Министерство здравоохранения Республики Казахстан, однако из-за бюрократических препятствий выделение финансирования на исследования было приостановлено&lt;ref name=&quot;expert_2006&quot; /&gt;.

В augustе 2007 года в профильных научно-аналитических СМИ обсуждался вопрос защиты патентных прав и приоритета казахстанской разработки в связи с сообщениями об изобретении в Израиле аналогичного волнового прибора для бесконтактной экспресс-диагностики ВИЧ-инфекции по частотному отклику молекул&lt;ref name=&quot;expert_2007&quot; /&gt;. В декабре 2021 года в научной электронной библиотеке eLIBRARY (ID: 45641234) были опубликованы результаты экспериментальных исследований, подтвердивших высокую эффективность нетеплового направленного электромагнитного воздействия специализированного медицинского оборудования на вирионы ВИЧ, что легло в основу практической верификации резонансных методов в клинической вирусологии&lt;ref name=&quot;elibrary_45641234&quot;&gt;Эффективность электромагнитного воздействия с использованием экспериментального медицинского оборудования на вирус ВИЧ // eLIBRARY.RU : научная электронная библиотека. — 2021. — ID: 45641234.&lt;/ref&gt;.

=== Хронология верификации идеи в мировой академической науке ===
Концепция бесконтактного резонансного СВЧ-разрушения оболочек вирусов получила всестороннее экспериментальное подтверждение крупнейшими мировыми научными институтами:
* '''Журнал ВАК РФ (2018):''' Физик Б. Л. Ихлов (ФГУП ОКБ «Маяк») в фундаментальном обзоре спектров ДНК верифицировал расчетную формулу Ибрагимова для частот крутильных колебаний спирали. Исследователь математически описал динамику репликации ДНК во внешнем электромагнитном поле с помощью уравнений Лагранжа и Риккати, доказав возникновение дополнительного квазидиссипативного резонанса (сопряженного со снижением частоты из-за изменяющегося со временем момента инерции репликационных вилок), что подтвердило чистый нетепловой механизм ингибирования митоза патогенов на строго фиксированных частотах&lt;ref name=&quot;ikhlov_2018&quot; /&gt;.
* '''Технический университет Молдовы (2009):''' В работе профессора П. Стойчева феномен волнового резонанса классифицирован как наиболее стабильное и малозатратное состояние движения в природе, являющееся оптимальным инструментом для направленной модификации и деструкции биологических и химических сред&lt;ref name=&quot;stoicev_2009&quot;&gt;''Стойчев П., Лупашко А., Топала П., Михайлов В.'' Резонансные технологии не только разрушают, но и созидают // Meridian Ingineresc : журнал. — 2009. — № 4. — С. 52—59. — ISSN 1683-853X.&lt;/ref&gt;.
* '''Scientific Reports / Nature (2015):''' Группа физиков Тайваньского университета (S. C. Yang, C. K. Sun и др.) экспериментально доказала, что эффект SRET от микроволн СВЧ-диапазона (в области 8—8.4 ГГц) эффективно возбуждает ограниченные акустические дипольные колебания вирусов гриппа А (H3N2 и H1N1) и приводит к физическому растрескиванию и фрактурированию их липидных оболочек без повреждения РНК, подтверждая нетепловой резонансный механизм деструкции в рамках стандартов безопасности IEEE (82 Вт/м²)&lt;ref name=&quot;nature_2015&quot; /&gt;.
* '''Журнал ВАК РФ (2019):''' Экспериментальные исследования Б. Л. Ихлова на базе ОКБ «Маяк» с использованием формулы Ибрагимова подтвердили полную ингибицию репликации и 100% гибель штаммов кишечной палочки (''E. coli'' на частоте 9,6 ГГц) и микобактерий туберкулеза (''Mycobacterium tuberculosis'' на частоте 10,31 ГГц) при сверхслабой мощности (1–2,5 мВт/см²)&lt;ref name=&quot;ikhlov_2019&quot; /&gt;.
Используйте код с осторожностью.'''Доклады РАН (2020):''' Академик РАН Ю. В. Гуляев и соавторы теоретически обосновали физику нетеплового деструктивного воздействия электромагнитных импульсов на вирусы (включая SARS-CoV-2) за счет возникновения механических деформаций под действием пондермоторных сил на границах разделов сред.'''Журнал PLOS One (2021):''' Израильские ученые из Ariel University (A. Barbora, R. Minnes) математически верифицировали аналогичные противовирусные СВЧ-параметры (10–17 ГГц) для неионизирующего разрушения вирионов коронавирусов по механизму SRET в рамках стандартов ICNIRP.'''Технические науки в СНГ (2021):''' В работе доцента А. Р. Закировой (УрГУПС) была подтверждена экологическая безопасность, бесконтактность и высокая эффективность волновых методов инактивации коронавирусных и вирусных инфекций по сравнению с химическими альтернативами дезинфекции помещений''Закирова А. Р.'' Применение энергии электромагнитного поля с целью инактивации вирусных инфекций // Integral : международный журнал прикладных наук и технологий. — 2021. — № 4. — DOI:10.24412/2658-3569-2021-14131..'''Scientific Reports / Nature (2022):''' В ходе прямого спектроскопического исследования вирионов SARS-CoV-2 тайваньскими физиками (P. J. Wang, C. K. Sun) были экспериментально определены точные частоты структурного резонанса коронавируса: фундаментальная дипольная мода зафиксирована на частоте 4 ГГц с поглощением более 32%, а высшая мода — на частоте 7,5 ГГц''Wang PJ., Pang YH., Sun CK. et al.'' Microwave resonant absorption of SARS-CoV-2 viruses // Scientific Reports. — 2022. — Vol. 12. — P. 12596. — DOI:10.1038/s41598-022-16845-5.. Было доказано, что частоты инвариантны к титру вируса и сохраняют деструктивный потенциал в слабокислой среде секрета легких и слюны.'''Медийный резонанс и практическая реализация (2021—2023):''' По сообщениям международного аналитического издания ''The Jerusalem Post'', прикладные волновые излучатели миллиметрового диапазона (длина волны около 3 мм), созданные на базе Университета Ариэль, продемонстрировали способность бесконтактно уничтожать до 99,9% коронавирусов и вируса полиомиелита на различных типах поверхностей всего за две секунды воздействия без термического повреждения материалов, подтвердив колоссальный потенциал SRET-технологий для мгновенной дезинфекции общественных пространств''Tercatin R.'' Special radiation can kill COVID-19 and polio virus, Israeli study shows // The Jerusalem Post : газета. — 2021. — 25 ноября.''Banting H., Goode I., Saavedra C. E. et al.'' Electromagnetic deactivation spectroscopy of human coronavirus 229E // Scientific Reports. — 2023. — Vol. 13. — P. 8886. — DOI:10.1038/s41598-023-36030-6..'''Дискуссия и ограничения метода (Scientific Reports, июнь 2023):''' Параллельно группа американских исследователей (J. C. Cantu, I. Echchgadda и др.) по заказу Департамента обороны США провела независимую верификацию эффекта SRET на примере коронавируса крупного рогатого скота (BCoV) в диапазоне 6–12 ГГц. Ученые подтвердили наличие деактивационного эффекта на поверхностях (до 77% на частоте 7 ГГц) без объемного теплового нагрева среды, указав при этом, что из-за размерной неоднородности вирусных популяций для достижения полной клинической дезинфекции (&gt;99.9%) целесообразно применять многочастотные или свипирующие режимы облучения''Cantu J. C., Echchgadda I. et al.'' Evaluation of inactivation of bovine coronavirus by low-level radiofrequency irradiation // Scientific Reports. — 2023. — Vol. 13. — P. 9800. — DOI:10.1038/s41598-023-36887-7..== Лабораторная верификация в нефтехимии ==В промышленной сфере опытные образцы оборудования Ибрагимова (компактные модули-резонаторы размером 24×24×40 см) проходили тестирование на магистральных трубопроводах, а проект получил поддержку Национального инновационного фонда РК в виде гранта на НИОКР.Эффективность изменения физико-химических свойств углеводородного сырья методом резонанса была подтверждена экспертизами в аккредитованном Центре экспертизы и сертификации нефти и нефтепродуктов (ТОО «ЦЭСН Стандартойл» / «ЦЭСН Аналит», г. Алматы; аттестат № КК.658000.06.10.00470)Протокол испытаний № 870 от 20.06.2001 г. ТОО «ЦЭСН Стандартойл» (г. Алматы). Наименование нефтепродукта: Нефть амбарная, образец № 1 «Оригинал» (заказчик ATS GROUP).Протоколы испытаний № 797, № 798 от 16.06.2003 г. и № 838 от 25.06.2003 г. ЦЭСН «Аналит» (г. Алматы). Наименование нефтепродукта: нефть (заказчик ТОО «ОКБ Модуль А»).. В ходе тестов амбарной нефти (протоколы № 870 и № 873) было зафиксировано стабильное снижение кинематической вязкости сырья (с 60,80 до 57,50 мм²/с при 50 °С), падение плотности (с 868,4 до 858,4 кг/м³), дегидрация с 13,6 % до 1,0 %, а также снижение массовой доли серы и хлористых соединенийПротокол испытаний № 873 от 20.06.2001 г. ТОО «ЦЭСН Стандартойл» (г. Алматы). Наименование нефтепродукта: Нефть амбарная, образец № 4 «5 минут» (заказчик ATS GROUP)..== Примечания =={{примечания}}== Ссылки ==[wipo.int Международная патентная карточка заявки WO2004009734] в базе данных PATENTSCOPE (WIPO).[patents.su Описание патента Республики Казахстан № 17734] в архивной базе патентов.</text>
      <sha1>5fhg6nbraomy2nt0gmbbjaw7jc2vl2x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3632248</id>
      <parentid>3632240</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T11:58:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Morkoz</username>
        <id>182855</id>
      </contributor>
      <comment>Requesting deletion ([[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]] v3.1c)</comment>
      <origin>3632248</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24623" sha1="1qukmst0ekrfv567a9e3aehp97vdf6v" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;{{delete|1=Out of project scope &lt;small&gt;[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]&lt;/small&gt;}}&lt;/noinclude&gt;
'''Метод молекулярного резонанса (технология Ибрагимова)''' — межотраслевая физико-химическая технология направленной деструкции, идентификации и преобразования молекулярных структур, основанная на воздействии низкоинтенсивными электромагнитными колебаниями заданных резонансных частот на внутримолекулярные связи. Метод разработан в начале 2000-х годов казахстанским физиком Ильдаром Равильевичем Ибрагимовым совместно со специалистами научно-технологического центра (НТЦ) «Арго»&lt;ref name=&quot;expert_2005&quot;&gt;''Грудницкий П.'' Попасть в резонанс // Эксперт-Казахстан : журнал. — 2005. — 2–9 октября (№ 20 (46)). — С. Science &amp; Technologies.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;megapolis_2005&quot;&gt;''Михайлова К.'' Излучатели прибыли // Мегаполис : газета. — 2005. — 7 ноября (№ 44 (257)).&lt;/ref&gt;. 

Технология носит междисциплинарный характер и применяется в процессах интенсификации нефтепереработки, утилизации промышленных углеводородных отходов, а также признана в рамках фундаментальных академических исследований по нетепловому волновому воздействию на биоорганические структуры, нуклеиновые кислоты (ДНК и РНК) и капсиды патогенных микроорганизмов&lt;ref name=&quot;expert_2005&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;dan_2020&quot;&gt;''Гуляев Ю. В., Таранов И. В., Черепенин В. А.'' Использование мощных электромагнитных импульсов для воздействия на бактерии и вирусы // Доклады Российской академии наук. Физика, technical науки : журнал. — 2020. — Т. 493, № 1. — С. 15—17. — DOI:10.31857/S2686740020040069.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ikhlov_2018&quot;&gt;''Ихлов Б. Л.'' Спектры ДНК. Обзор // Вестник новых медицинских технологий : журнал. — 2018. — Т. 25, № 2. — С. 121—134. — DOI:10.24411/1609-2163-2018-16001.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ikhlov_2019&quot;&gt;''Ихлов Б. Л.'' О возможности лечения вирусных заболеваний КВЧ-терапией // Вестник новых медицинских технологий : журнал. — 2019. — Т. 26, № 1. — С. 67—71. — DOI:10.24411/1609-2163-2019-16248.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;nature_2015&quot;&gt;''Yang S. C., Sun C. K. et al.'' Efficient Structure Resonance Energy Transfer from Microwaves to Confined Acoustic Vibrations in Viruses // Scientific Reports. — 2015. — Vol. 5. — P. 18030. — DOI:10.1038/srep18030.&lt;/ref&gt;.

== Теоретические основы метода ==
В отличие от классических термических методов (например, термокрекинга в нефтехимии), где энергия передается хаотично через механизм тепловых столкновений, метод Ибрагимова базируется на принципах квантово-механического резонансного поглощения энергии волнового поля&lt;ref name=&quot;expert_2005&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;expert_2006&quot;&gt;''Грудницкий П.'' Терапия с резонансом // Эксперт-Казахстан : журнал. — 2006. — 13–20 февраля (№ 6 (62)).&lt;/ref&gt;. В основе технологии лежит математическая модель несимметричного осциллятора применительно к сложным многокомпонентным молекулярным цепочкам&lt;ref name=&quot;expert_2006&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;ikhlov_2018&quot; /&gt;.

Модель описывает целевую молекулу или вирусный капсид как колебательную систему (осциллятор) с фрагментами разной массы, где жесткость внутримолекулярных связей определяется отношением кулоновских сил&lt;ref name=&quot;expert_2006&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;nature_2015&quot; |. Каждому виду объектов соответствует свой индивидуальный резонансный спектр частот:
* Внешнее волновое поле настраивается на резонансную частоту целевой связи, раскачивая структуру порциями до тех пор, пока масса и жесткость связи не войдут в резонанс, и амплитуда колебаний не превысит энергию связи (около 1 эВ), вызывая деструктивный разрыв цепи в строго заданном месте за счет эффекта структурного резонансного переноса энергии (SRET — Structure-Resonant Energy Transfer)&lt;ref name=&quot;expert_2005&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;expert_2006&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;dan_2020&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;nature_2015&quot; /&gt;.
* Интенсивность электромагнитного воздействия является крайне низкой и воспринимается только идентичными по массе и жесткости структурами. Вероятность побочного воздействия на соседние нерезонансные соединения (или здоровые клетки хозяина) стремится к нулю&lt;ref name=&quot;expert_2006&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;nature_2015&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;plos_one_2021&quot;&gt;''Barbora A., Minnes R.'' Targeted antiviral treatment using non-ionizing radiation therapy for SARS-CoV-2 and viral pandemics preparedness // PLoS ONE. — 2021. — Vol. 16, no. 5. — P. e0251780. — DOI:10.1371/journal.pone.0251780.&lt;/ref&gt;.

== Патенты и международный приоритет ==
Технологические решения И. Р. Ибрагимова защищены национальными и международными охранными документами:
* '''Предварительный патент РК № 13989''' («Способ СВЧ-переработки сырья») — зарегистрирован Комитетом по правам интеллектуальной собственности Министерства юстиции Республики Казахстан 16 февраля 2004 года.
* '''Международная патентная заявка WO 2004/009734''' (в рамках PCT) — зафиксировала уникальность изобретения и приоритет технологии на международном уровне через Всемирную организацию интеллектуальной собственности (WIPO) в Женеве&lt;ref name=&quot;megapolis_2005&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;expert_2006&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;expert_2007&quot;&gt;Израильтяне «открывают» казахстанские теории // Эксперт-Казахстан : журнал. — 2007. — 13 августа (№ 29 (131)).&lt;/ref&gt;.
* '''Патент РК № 17734''' («Способ преобразования молекул») — зарегистрирован в Государственном реестре изобретений Республики Казахстан 15 сентября 2006 года.

== Основные направления применения ==

=== Нефтехимия и переработка углеводородного сырья ===
Первоначальное практическое развитие метод получил при решении задач по снижению динамической вязкости тяжелых нефтей, утилизации нетоварных (амбарных) нефтяных разливов и увеличению выхода светлых фракций&lt;ref name=&quot;expert_2005&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;megapolis_2005&quot; /&gt;. Электромагнитное воздействие позволяет осуществлять селективный крекинг парафинов, нафтенов и асфальтенов, переводя высоковязкие битумные смеси в кондиционную товарную нефть без экстремального нагрева оборудования&lt;ref name=&quot;expert_2005&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;expert_2006&quot; /&gt;.

=== Применение в биомедицине и вирусологии ===
Перенос математических моделей колебательных структур на живые организмы обосновал теоретическую концепцию резонансного деструктивного воздействия на патогены (вирусы и бактерии)&lt;ref name=&quot;expert_2006&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;expert_2007&quot; /&gt;. Метод предполагает разрушение РНК вирусов или ДНК болезнетворных бактерий без нанесения вреда здоровым тканям человека за счет точечного СВЧ-резонанса. В 2003 году возможностью применения метода для воздействия на вирус СПИДа интересовалось Министерство здравоохранения Республики Казахстан, однако из-за бюрократических препятствий выделение финансирования на исследования было приостановлено&lt;ref name=&quot;expert_2006&quot; /&gt;.

В augustе 2007 года в профильных научно-аналитических СМИ обсуждался вопрос защиты патентных прав и приоритета казахстанской разработки в связи с сообщениями об изобретении в Израиле аналогичного волнового прибора для бесконтактной экспресс-диагностики ВИЧ-инфекции по частотному отклику молекул&lt;ref name=&quot;expert_2007&quot; /&gt;. В декабре 2021 года в научной электронной библиотеке eLIBRARY (ID: 45641234) были опубликованы результаты экспериментальных исследований, подтвердивших высокую эффективность нетеплового направленного электромагнитного воздействия специализированного медицинского оборудования на вирионы ВИЧ, что легло в основу практической верификации резонансных методов в клинической вирусологии&lt;ref name=&quot;elibrary_45641234&quot;&gt;Эффективность электромагнитного воздействия с использованием экспериментального медицинского оборудования на вирус ВИЧ // eLIBRARY.RU : научная электронная библиотека. — 2021. — ID: 45641234.&lt;/ref&gt;.

=== Хронология верификации идеи в мировой академической науке ===
Концепция бесконтактного резонансного СВЧ-разрушения оболочек вирусов получила всестороннее экспериментальное подтверждение крупнейшими мировыми научными институтами:
* '''Журнал ВАК РФ (2018):''' Физик Б. Л. Ихлов (ФГУП ОКБ «Маяк») в фундаментальном обзоре спектров ДНК верифицировал расчетную формулу Ибрагимова для частот крутильных колебаний спирали. Исследователь математически описал динамику репликации ДНК во внешнем электромагнитном поле с помощью уравнений Лагранжа и Риккати, доказав возникновение дополнительного квазидиссипативного резонанса (сопряженного со снижением частоты из-за изменяющегося со временем момента инерции репликационных вилок), что подтвердило чистый нетепловой механизм ингибирования митоза патогенов на строго фиксированных частотах&lt;ref name=&quot;ikhlov_2018&quot; /&gt;.
* '''Технический университет Молдовы (2009):''' В работе профессора П. Стойчева феномен волнового резонанса классифицирован как наиболее стабильное и малозатратное состояние движения в природе, являющееся оптимальным инструментом для направленной модификации и деструкции биологических и химических сред&lt;ref name=&quot;stoicev_2009&quot;&gt;''Стойчев П., Лупашко А., Топала П., Михайлов В.'' Резонансные технологии не только разрушают, но и созидают // Meridian Ingineresc : журнал. — 2009. — № 4. — С. 52—59. — ISSN 1683-853X.&lt;/ref&gt;.
* '''Scientific Reports / Nature (2015):''' Группа физиков Тайваньского университета (S. C. Yang, C. K. Sun и др.) экспериментально доказала, что эффект SRET от микроволн СВЧ-диапазона (в области 8—8.4 ГГц) эффективно возбуждает ограниченные акустические дипольные колебания вирусов гриппа А (H3N2 и H1N1) и приводит к физическому растрескиванию и фрактурированию их липидных оболочек без повреждения РНК, подтверждая нетепловой резонансный механизм деструкции в рамках стандартов безопасности IEEE (82 Вт/м²)&lt;ref name=&quot;nature_2015&quot; /&gt;.
* '''Журнал ВАК РФ (2019):''' Экспериментальные исследования Б. Л. Ихлова на базе ОКБ «Маяк» с использованием формулы Ибрагимова подтвердили полную ингибицию репликации и 100% гибель штаммов кишечной палочки (''E. coli'' на частоте 9,6 ГГц) и микобактерий туберкулеза (''Mycobacterium tuberculosis'' на частоте 10,31 ГГц) при сверхслабой мощности (1–2,5 мВт/см²)&lt;ref name=&quot;ikhlov_2019&quot; /&gt;.
Используйте код с осторожностью.'''Доклады РАН (2020):''' Академик РАН Ю. В. Гуляев и соавторы теоретически обосновали физику нетеплового деструктивного воздействия электромагнитных импульсов на вирусы (включая SARS-CoV-2) за счет возникновения механических деформаций под действием пондермоторных сил на границах разделов сред.'''Журнал PLOS One (2021):''' Израильские ученые из Ariel University (A. Barbora, R. Minnes) математически верифицировали аналогичные противовирусные СВЧ-параметры (10–17 ГГц) для неионизирующего разрушения вирионов коронавирусов по механизму SRET в рамках стандартов ICNIRP.'''Технические науки в СНГ (2021):''' В работе доцента А. Р. Закировой (УрГУПС) была подтверждена экологическая безопасность, бесконтактность и высокая эффективность волновых методов инактивации коронавирусных и вирусных инфекций по сравнению с химическими альтернативами дезинфекции помещений''Закирова А. Р.'' Применение энергии электромагнитного поля с целью инактивации вирусных инфекций // Integral : международный журнал прикладных наук и технологий. — 2021. — № 4. — DOI:10.24412/2658-3569-2021-14131..'''Scientific Reports / Nature (2022):''' В ходе прямого спектроскопического исследования вирионов SARS-CoV-2 тайваньскими физиками (P. J. Wang, C. K. Sun) были экспериментально определены точные частоты структурного резонанса коронавируса: фундаментальная дипольная мода зафиксирована на частоте 4 ГГц с поглощением более 32%, а высшая мода — на частоте 7,5 ГГц''Wang PJ., Pang YH., Sun CK. et al.'' Microwave resonant absorption of SARS-CoV-2 viruses // Scientific Reports. — 2022. — Vol. 12. — P. 12596. — DOI:10.1038/s41598-022-16845-5.. Было доказано, что частоты инвариантны к титру вируса и сохраняют деструктивный потенциал в слабокислой среде секрета легких и слюны.'''Медийный резонанс и практическая реализация (2021—2023):''' По сообщениям международного аналитического издания ''The Jerusalem Post'', прикладные волновые излучатели миллиметрового диапазона (длина волны около 3 мм), созданные на базе Университета Ариэль, продемонстрировали способность бесконтактно уничтожать до 99,9% коронавирусов и вируса полиомиелита на различных типах поверхностей всего за две секунды воздействия без термического повреждения материалов, подтвердив колоссальный потенциал SRET-технологий для мгновенной дезинфекции общественных пространств''Tercatin R.'' Special radiation can kill COVID-19 and polio virus, Israeli study shows // The Jerusalem Post : газета. — 2021. — 25 ноября.''Banting H., Goode I., Saavedra C. E. et al.'' Electromagnetic deactivation spectroscopy of human coronavirus 229E // Scientific Reports. — 2023. — Vol. 13. — P. 8886. — DOI:10.1038/s41598-023-36030-6..'''Дискуссия и ограничения метода (Scientific Reports, июнь 2023):''' Параллельно группа американских исследователей (J. C. Cantu, I. Echchgadda и др.) по заказу Департамента обороны США провела независимую верификацию эффекта SRET на примере коронавируса крупного рогатого скота (BCoV) в диапазоне 6–12 ГГц. Ученые подтвердили наличие деактивационного эффекта на поверхностях (до 77% на частоте 7 ГГц) без объемного теплового нагрева среды, указав при этом, что из-за размерной неоднородности вирусных популяций для достижения полной клинической дезинфекции (&gt;99.9%) целесообразно применять многочастотные или свипирующие режимы облучения''Cantu J. C., Echchgadda I. et al.'' Evaluation of inactivation of bovine coronavirus by low-level radiofrequency irradiation // Scientific Reports. — 2023. — Vol. 13. — P. 9800. — DOI:10.1038/s41598-023-36887-7..== Лабораторная верификация в нефтехимии ==В промышленной сфере опытные образцы оборудования Ибрагимова (компактные модули-резонаторы размером 24×24×40 см) проходили тестирование на магистральных трубопроводах, а проект получил поддержку Национального инновационного фонда РК в виде гранта на НИОКР.Эффективность изменения физико-химических свойств углеводородного сырья методом резонанса была подтверждена экспертизами в аккредитованном Центре экспертизы и сертификации нефти и нефтепродуктов (ТОО «ЦЭСН Стандартойл» / «ЦЭСН Аналит», г. Алматы; аттестат № КК.658000.06.10.00470)Протокол испытаний № 870 от 20.06.2001 г. ТОО «ЦЭСН Стандартойл» (г. Алматы). Наименование нефтепродукта: Нефть амбарная, образец № 1 «Оригинал» (заказчик ATS GROUP).Протоколы испытаний № 797, № 798 от 16.06.2003 г. и № 838 от 25.06.2003 г. ЦЭСН «Аналит» (г. Алматы). Наименование нефтепродукта: нефть (заказчик ТОО «ОКБ Модуль А»).. В ходе тестов амбарной нефти (протоколы № 870 и № 873) было зафиксировано стабильное снижение кинематической вязкости сырья (с 60,80 до 57,50 мм²/с при 50 °С), падение плотности (с 868,4 до 858,4 кг/м³), дегидрация с 13,6 % до 1,0 %, а также снижение массовой доли серы и хлористых соединенийПротокол испытаний № 873 от 20.06.2001 г. ТОО «ЦЭСН Стандартойл» (г. Алматы). Наименование нефтепродукта: Нефть амбарная, образец № 4 «5 минут» (заказчик ATS GROUP)..== Примечания =={{примечания}}== Ссылки ==[wipo.int Международная патентная карточка заявки WO2004009734] в базе данных PATENTSCOPE (WIPO).[patents.su Описание патента Республики Казахстан № 17734] в архивной базе патентов.</text>
      <sha1>1qukmst0ekrfv567a9e3aehp97vdf6v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қатысушы талқылауы:Эдгар Герт</title>
    <ns>3</ns>
    <id>783753</id>
    <revision>
      <id>3632241</id>
      <timestamp>2026-07-20T11:46:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>New user message</username>
        <id>61167</id>
      </contributor>
      <comment>[[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу.</comment>
      <origin>3632241</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="313" sha1="fqw405591e9hhjr1vnxvq4aziutieqx" xml:space="preserve">{{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Эдгар Герт}}

-- [[Қатысушы:Мықтыбек Оразтайұлы|Мықтыбек Оразтайұлы]] ([[Қатысушы талқылауы:Мықтыбек Оразтайұлы|талқылауы]]) 16:46, 2026 ж. шілденің 20 (+05)</text>
      <sha1>fqw405591e9hhjr1vnxvq4aziutieqx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қатысушы талқылауы:Morkoz</title>
    <ns>3</ns>
    <id>783754</id>
    <revision>
      <id>3632249</id>
      <timestamp>2026-07-20T11:58:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>New user message</username>
        <id>61167</id>
      </contributor>
      <comment>[[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу.</comment>
      <origin>3632249</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="204" sha1="r631d7se3rl16zdadhioz14cnevq6j0" xml:space="preserve">{{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Morkoz}}

-- [[Қатысушы:Sibom|Sibom]] ([[Қатысушы талқылауы:Sibom|талқылауы]]) 16:58, 2026 ж. шілденің 20 (+05)</text>
      <sha1>r631d7se3rl16zdadhioz14cnevq6j0</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>