វិគីភីឌា
kmwiki
https://km.wikipedia.org/wiki/%E1%9E%91%E1%9F%86%E1%9E%96%E1%9F%90%E1%9E%9A%E1%9E%8A%E1%9E%BE%E1%9E%98
MediaWiki 1.47.0-wmf.8
first-letter
មេឌា
ពិសេស
ការពិភាក្សា
អ្នកប្រើប្រាស់
ការពិភាក្សារបស់អ្នកប្រើប្រាស់
វិគីភីឌា
ការពិភាក្សាអំពីវិគីភីឌា
ឯកសារ
ការពិភាក្សាអំពីឯកសារ
មេឌាវិគី
ការពិភាក្សាអំពីមេឌាវិគី
ទំព័រគំរូ
ការពិភាក្សាអំពីទំព័រគំរូ
ជំនួយ
ការពិភាក្សាអំពីជំនួយ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម
ការពិភាក្សាអំពីចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
វិគីភីឌា
0
3124
337046
333373
2026-06-30T17:09:48Z
~2026-37495-90
51815
/* មើលផងដែរ */
337046
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox website
| logo = [[File:Wikipedia-v2-logo.svg|frameless|150px|alt=A white sphere made of large jigsaw pieces, with letters from several alphabets shown on the pieces]]<br />[[File:Wikipedia wordmark.svg|150px|Wikipedia wordmark]]
| screenshot = [[File:Wikipedia Main Page.png|border|300px|alt=Main page of the English Wikipedia]]
| collapsible = yes
| caption = [[Main Page]] of the English Wikipedia
| url = {{URL|https://www.wikipedia.org|wikipedia.org}}
| slogan = ''The free encyclopedia that anyone can edit''
| commercial = No
| type = [[Internet encyclopedia]]
| registration = Optional<ref group=notes>Registration is required for certain tasks such as editing [[protected page]]s, creating pages in the English Wikipedia, and uploading files.</ref>
| language = 292 languages
| num_users =
| owner = [[Wikimedia Foundation]]
| author = [[Jimmy Wales]], [[Larry Sanger]]<ref name="Sidener" />
| alexa = Global: {{increase}} 6<ref name="Alexa siteinfo" /> ({{as of|2016|07|06|alt=July 2016}})
| oclc = 52075003
| name = Wikipedia
| logocaption = រូបសញ្ញាអន្ដរជាតិរបស់វិគីភីឌា។
| programming_language = [[LAMP (software bundle)|LAMP]] platform<ref name="roadchap">{{cite web |url = http://rogchap.com/2011/09/06/top-40-website-programming-languages/ |title = Top 40 Website Programming Languages |work = roadchap.com |author = Roger Chapman |accessdate = September 6, 2011 |deadurl = unfit |archiveurl = https://web.archive.org/web/20130922015103/http://rogchap.com/2011/09/06/top-40-website-programming-languages/ |archivedate = September 22, 2013 }}</ref>
| content license = {{nobr|[[Creative Commons licenses|CC Attribution / Share-Alike]] 3.0}}<br /><small>Most text is also dual-licensed under [[GFDL]]; media licensing varies</small>
| launch date = {{Start date and age|mf=yes|2001|1|15}}
| current status = Active
| Subsidiaries = [[Nupedia]] [[Wikiwiki.com]]
}}
'''វីគីភីឌា''' ({{lang-en|Wikipedia}}) ជា[[សព្វវចនាធិប្បាយ]]សេរីច្រើនភាសានៅលើ[[អ៊ីនធឺណិត]] ដែលមនុស្សគ្រប់គ្នាអាចអាននិងធ្វើឱ្យមាតិកាទាន់សម័យបន្ថែមទៀត ធ្វើឱ្យវីគីភីឌាសព្វវចនាធិប្បាយបានក្លាយទៅជាការកែប្រែ ការប្រមូលនិងការអភិរក្សរាប់រយរាប់ពាន់នាក់នៃអ្នកស្ម័គ្រចិត្តនៅជុំវិញពិភពលោក តាមរយៈកម្មវិធីដែលគេហៅថា[[មេឌាវិគី]] ។
== ប្រវត្តិនៃពាក្យវិគី ==
តាមន័យបច្ចេកទេស, វិគីគឺជាកម្មវិធីបំរើសេវា (server program) ដែលអនុញ្ញាតអោយ គ្រប់អ្នកប្រើប្រាស់ សហការ ក្នុងការបង្កើត ខ្លឹមសារនៃមួយវិបសាយ។ អ្នកប្រើប្រាស់ណា ក៏អាចតែងខ្លឹមសារវិគី ព្រមទាំងការបរិច្ចាកចំណេះ(contributions), ដោយប្រើប្រាស់ ឧបករណ៍ស្វែងរកវិប(web browser) ដែលធ្លាប់ប្រើប្រាស់ ដូចជាអ៊ិនណិតអិចក្សផ្លរឺ (Internet Explorer), កញ្ជ្រោងភ្លើង (Firefox) ជាដើម។ ជាមូលដ្ឋាន មួយវិបសាយវិគី ត្រូវប្រតិបត្តិការ តាមគោលការជឿជាក់គ្នាទៅវិញទៅមក។ <br />
ពាក្យវិគី មានកំណើត ពីពាក្យ "wikiwiki" ដែលមានន័យ តាមភាសារដ្ឋហាវៃ (Hawaiian language)ថា "រហ័ស រហ័ស" ។
== [[វិគីភីឌាភាសាខ្មែរ]] ==
វិគីភីឌាភាសាខ្មែរជាទីប្រជុំចំណេះគ្រប់ប្រភេទដែលមនុស្សគ្រប់ជាតិសាសន៍ បាននិងកំពុងបរិច្ចាគ ចំណេះដឹងផងខ្លួន ដើម្បីមនុស្សជាតិទូទៅជាពិសេស សំរាប់កូនខ្មែរទាំងអស់គ្នា។
វិគីភីឌាបានចាប់ផ្ពើមនៅថ្ងៃទី១៥[[ខែមករា]] ឆ្នាំ[[២០០១]]។ វិគីភីឌាភាសាខ្មែរបានចាប់ផេី្ដមនៅឆ្នាំ[[២០០៥]]។
លោកជីមបូ វ៉ែល នឹងឡារី សាងហ្គឺបង្កើតវាសម្រាប់ចំណែកបង្គ្រប់[[វសករណ៏]]សរសេរ ''Nupedia''។ ឥឡួវនេះវាជារបស់[[វិគីមេឌា|មូលស្ថាបនាវិគិមេឌា]]។
វិគីគឺជាវិបសាយមួយដែលអនុញ្ញាតអោយអ្នកទស្សនាចូលទៅកែប្រែអត្ថបទរបស់ពួកគេនៅក្នុងកុំព្យូទរ័របស់គេផ្ទាល់។ អ្នកទស្សនាក៏អាចបង្កើតនូវអត្ថបទថ្មីៗ នឹងកែប្រែរៀបចំនូវអត្ថបទដែលមានរួចមកហើយបានដែរ។ រឿងដែលងាយស្រួលម៉្យាងទៀតគឺថាកម្មវិធីវិគីអនុញ្ញាតអោយកែប្រែអត្ថបទនឹងអាចតែ hyperlinks. ហើយអត្ថប្រយោជន៍ផ្សេងៗទៀតរបស់វិគីគឺអនុញ្ញាតអោយបន្ថែម រឺក៏ផ្លាស់ប្តូររូបភាព តារាង និងសមាសភាពអន្តរកម្មពិតប្រាកដដូចជាហ្គេមជាដើម។
វិគីបានផ្តល់អោយអ្នកប្រើប្រាស់នូវភាពងាយស្រួលជាច្រើន។ ពេលខ្លះអ្នកប្រើប្រាស់អាចមានការងាយស្រួលក្នុងការមើលទំព័រវិបសាយដួចដែលអ្នកប្រើប្រាស់ជាប្រចាំមើលដែរ មុននឹងក្រោយពេលការផ្លាស់ប្តូរដែលពួកគេបានបង្កើត។ វាមិនចាំបាច់ត្រូវការចេះប្រើប្រាស់ HTML ([[HTML|hypertext markup language]]) រឺក៏សាកល្បងប្រើប្រាស់នៅក្នុងកូដ HTML នោះទេ។ ឧទាហរណ៍ដ៏សំខាន់ដែលគួរតែដឹងនៃវិបសាយវីគីនោះគឺថាវិគីភីឌាគឺជាការសហការគ្នាដើម្បីសាងសង់វចនានុក្រមមួយតាមប្រពន្ធ័អ៊ិនធឺណេត។
==បញ្ជីវិគីភីឌាតាមភាសាផ្សេងៗ==
===1,000,000 ធិន===
Français • الجزيرة العربية لتسلق التلفزيون • Deutsch • English • Películas españolas • مصرى • Polski • Italiano • Minangkabau • Nederlands • ガンからジョー • नेपाल भाषा • Norsk (bokmål) • فارسی • Português • Русский • Sinugboanong Binisaya • Svenska • Ślůnski • український літак • Việt / 越南語 • Winaray • 中文
===100,000+ articles===
Slovenčina • Afrikaans • Shqip • Armãneashce • Azərbaycanca / Азәрбајҹан / آذربایجان دیلی • বাংলা • Български • Bân-lâm-gú / Hō-ló-oē / 闽南语 • Беларуская (Акадэмічная) • Bosanski / босански • Català • Нохчийн • Cymraeg • Česky • Dansk • Magyarország • Eesti • Ελληνικά • Euskara • خاورمیانه • Filipino • Frysk • Galego • Հայերեն • देवनागरी और हाउस • Hrvatski • Indonesia • ישראל לשקופית הכסא • Кыргызча / qırğızça / اوزبیکچه • Latina • Latviešu valoda • Lietuvių • Lumbaart • Македонски • Les Malagasy • മലായ്രം • Melayu / بهاس ملايو • Norsk (nynorsk) • Nnapulitano • Occitan • Oʻzbekcha / Ўзбекча / اوزبیکچه • Plattdüütsch • Қазақша / Qazaqşa / قازاقشا • Română • Sardu • Simple English • Slovenščina • Asturianu • Српски / Srpski • Srpskohrvatski / Српскохрватски • Suomi • Tagalog Binisaya / ᜊᜌ᜔ᜊᜌᜒᜈ᜔ • தமிழ் • Татарча / Tatarça • తెలుగు • Тоҷикӣ / تاجیکی / Tojikī • تۆرکجه • Türkçe • اردو • Vèneto • Volapük • ภาษาไทย • 粵語 / 粤语 • isiZulu • Zazaki • ဗမာလူမျိုး • 한국 호텔 • ტეხასის თამაშში ლოსიონის ბურგერი • Esperanto
===10,000+ articles===
Acèh / بهسا اچيه • Аҧсуа • アイヌ・イタㇰ • Alemannisch • አማርኛ • Aragonés • արեւմտահայերէն • Kreyòl Ayisyen • ᬩᬲᬩᬮᬶ • Banyumasan • Башҡортса • Беларуская (Тарашкевіца) • भोजपुरी • Bikol Central • Boarisch • Brezhoneg • Чӑвашла • Chavacano de Zamboanga • ϯⲙⲉⲧⲣⲉⲙⲛ̀ⲭⲏⲙⲓ • Corsu • Dagbanli • الدارجة • Diné Bizaad • Emigliàn–Rumagnòl • Эрзянь • Fiji Hindi / फ़िजी बात • Føroyskt • Gaeilge • Gàidhlig • ગુજરાતી • Hausa / هَوُسَا • Hak-kâ-fa / 客家話 • ଓଡ଼ିଆ ଖାଦ୍ୟ • Hmoob • नेपाली • Hornjoserbsce • Hulontalo • Ido • Ilokano • ইমার ঠার/বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী • Interlingua • Иронау • Íslenska • Jawa / ꦧꦱꦗꦮ • Kapampangan • ಕನ್ನಡ • Kurdî / كوردی • کوردیی ناوەندی • Kotava • Коми • Lëtzebuergesch • Limburgs • Lígu • لۊری شومالی • Malti • Māori • मैथिली • 古文 / 文言文 • मराठी • / Mäzeruni • ꯃꯤꯇꯩꯂꯣꯟ • مازِرونی • მარგალური • Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ / 閩東語 • Монгол • Молдовеняскэ • Nāhuatlahtōlli • Napulitano • Nedersaksisch • Nordfriisk • Марий • ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ • অসমীযা় • پښتو • Piemontèis • Qırımtatarca • Ripoarisch • Runa Simi • Советский Союз • Sámegiella • ChiShona • संस्कृतम् • Саха Тыла • شاہ مکھی پنجابی (شاہ مکھی) • Scots • Sesotho sa Leboa • Сибирской говор • Sicilianu • سنڌي / सिन्धी • Soomaaliga • Melayu sareng Buku / ᮘᮞ ᮞᮥᮔ᮪ᮓ • Kiswahili • ၵႂၢမ်းတႆးယႂ် • Tarandíne • བོད་ཡིག • chiTumbuka • Türkmençe / түркмен / تۆرکمنچه • ᨅᨔ ᨕᨙᨁᨗ / Basa Ugi • Vepsän • Võro • Walon • West-Vlams • 吳語 • ייִדיש • Yorùbá • Žemaitėška • ភាសាខ្មែរ • සිංහල
===1,000+ articles===
Адыгэбзэ • Адыгэбзэ • अंगिका • Akan • Алтай тил • Arpitan • ܐܬܘܪܝܐ • asụsụ bekee maọbụ asụsụ oyibo • Atikamekw • Avañe’ẽ • Авар • aanaarsämikielâ • अवधी • Aymlinkar • Ænglisc • Bamanankan • Banjar • Betawi • ဘာသာ မန် • Bislama • Буряад • Chamoru • crnogorski / црногорски • Vahcuengh / Vaƅcueŋƅ / 話僮 • Deitsch • डोगरी / 𑠖𑠵𑠌𑠤𑠮 / ڈوگری • Dolnoserbski • duálá • རྫོང་ཁ • Estremeñu • Ἑλληνική ἀρχαία • Eʋegbe • Ekegusii • Furlan • Viti • Fulfulde / 𞤆𞤵𞤤𞤢𞤪 • fɔ̀ngbè • Gaelg • دزيرية • 徽語 • Gagauz • Ghanaian Pidgin • Gĩkũyũ • گیلکی • ГӀалгӀай мотт • गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni • हरियाणवी • Хальмг • Hiniligaynon • Huli • Interlingue • Iñupiak • ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ / Inuktitut • Ikɔ • Kalaallisut • كشميري • Kanien’kéha • Kaszëbsczi • Kanuri • Kernuack / Kernewek / Kernewek / Kernowek • کهووار • Khoekhoegowab • Kinyarwanda • Kinaray-a • K’iche’ • Kitaita • Kimachame • Kĩembu • Koyraboro Senni • Krio • Kikamba • Kʋsaal • Kyivunjo • Dzhudezmo / לאדינו • Лакку • لکی • Ladin • Latgaļu • ພາສາລາວ • Лезги • Lingála • līvõ kēļ • Livvinkarjala • Li Niha • Lingua • Llionés • lojban • Luganda • لُری • मगही • Saro Mandailing • Kajin M̧ajeļ • Mâdhurâ • Maaya t'aan • ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡤᡳᠰᡠᠨ • Reo Mā’ohi • Bahasa Melayu Kedah • 𑅬𑅱𑅛𑅧𑅑 • Mirandés • Мокшень • Mòoré • dorerin Naoero • Ndaꞌa • isiNdebele saseNyakatho • ногай тили • Normaund / Nouormand / Normand • Novial • 𞄀𞄩𞄰𞄁𞄦𞄱𞄂𞄤𞄳𞄬𞄃𞄥𞄳 • Norfuk / Pitkern • ᚛ᚑᚌᚐᚋ᚜ • Oromoo • पालि • Pangasinán • Pangcah / 阿美族 • Papiamentu • Patois • Ποντιακά • Перем Коми • Pfälzisch • Picard • Prūsiskan • Къарачай–Малкъар • Qaraqalpaqsha • ရခိုင်ဘာသာ • Rumantsch • Runyankore • سرائیکی • Sakizaya / 撒奇莱雅 • ꢱꣃꢬꢵꢰ꣄ꢜ꣄ꢬ • Sāmoa • Sängö • Base Sazak • सादरी • Seeltersk • Setswana • Ganda ke Lava • Словѣ́ньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ • Советский • Sranantongo • kerol seselwa • Bahasa Sūg • ꠍꠤꠟꠐꠤ • ᝦᝲᝨᝪᝯ • ᥖᥭᥰᥖᥬᥲᥑᥨᥒᥰ • ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ ⵜⴰⵏⴰⵡⴰⵢⵜ • Taqbaylit • Tayal / 泰雅 • Tolışi / Толыши / تالشی • Tetun • กำเมือง / ᨣᩴᩤᨾᩮᩥᩬᨦ • Pisin • Toskë • faka Tonga • ತುಳು • Tsėhesenėstsestotse • Тыва дыл • Chaouïa • ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ • Thuɔŋjäŋ • ትግርኛ • Twi • Tyap • Удмурт • Uyghur / ئۇيغۇرچه • Vlăhește • Warao • Wolof • Wymysöryś • Хакас • isiXhosa • Yugtun • ꆇꉙ • Zarmaciine • Zeêuws • ᏣᎳᎩ • 𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺 • ދިވެހި • ߒߞߏ
===100+ articles===
Абаза бызшва • Nehinawewin / ᓀᐦᐃᔭᐍᐏᐣ • Ашвaлъи мицIи • Acholi • Qafar af • Arbërisht • Åarjelsaemien • Langue des Signes Américaine • படக பாஷை • Bajau Sama • Bali Melayu • Baoulé • Ichibemba • ᝊᝓᝑᝒ • འབྲས་ལྗོངས་སྐད • ብሊን • बरʼ • 𑄌𑄋𑄴𑄟𑄳𑄦 𑄞𑄌𑄴 • Ciluba • ꨀꨇꩉ ꨌꩌ • Chimakonde • Chinook Jargon • Шор тили • Ԓыгъоравэтԓьэн йиԓыйиԓ • छत्तीसगढ़ी • Chichewa • iCitonga • دکنی • Dangmbe • Дарган • Dholuo • Diutisk • Dusun Bundu-liwan • ߖߎ߬ߟߊ߬ߞߊ߲ • Enxet Sur • Ẹ̀dó • ewondo • français cadien • Gã • गढ़वाळि • Gayo • Ghɔmálá’ • Guyanese Creole • ენაჲ ქართული • Ekegusii • 𑌸𑌂𑌸𑍍𑌕𑍃𑌤𑌮𑍍 • 湘语 • ᜱᜨᜳᜨᜳᜢ • 𑢹𑣉𑣉 𑣎𑣋𑣜 • Hibena • Hiri Motu • 徽語 • Hunsrik • Хуэйзў йүян • Igala • Ižoran keel • Islander Creole English • 晉語 / 晋语 • I•ya•q • Ishan • Jèrriais • jysk • joola • julevsámegiella • Koyra ciini • kakɔ • Kalenjin • къарай тили • Batak karo • kabuverdianu • ꤊꤢ꤬ꤛꤢ꤭ ꤜꤟꤤ꤬ • ᨴᩱ᩠ᨿᨡᩨ᩠ᨶ • Kishambaa • कुड़ुख • Taetae ni kiribati • शेषी पाङ • Kókborok • Kĩmĩrũ • Kırımçakça / Кърымчахча • Kiteso • Kɨlaangi • Kipare • Korya Chini • કચ્છી • Lakȟólʼiyapi • ᰛᰩᰵᰛᰧᰵᰶ • Libras • Lingít • ꓡꓲ-ꓢꓴ • Luluhia • Tshiluba • Lur • Lyydin • Lazuri / ლაზური • siLozi • Lwo • Mâing-bă̤-ngṳ̌ / 閩北語 • 閩中語 • Makua • मारवाड़ी • metaʼ • Míkmawísimk • Моаньсь • Maarrênga'twich • kreol morisien • 𑘦𑘻𑘚𑘲 • Muysccubun • Nauatlajtoliisi • Ndebele seSewula • Ñhähñu • Nēhiyawēwin / Nehithawewin • Nigerian Pidgin • Ko e vagahau Niuē • Nupe • Obolo • うちなーぐち/沖縄口 • Oschdfrängisch • Övdalsk • Patuá • 𖬇𖬰𖬞 𖬌𖬣𖬵 • Pārsīk / 𐭯𐭠𐭫𐭮𐭩𐭪 • Pamona • Kata Pakpak • Pelémbang • Plautdietsch • ꡖꡍꡂꡛ ꡌ • Toba Qom • къумукъ тил • Rapa Nui • ꤽꥍꤺꥏ • Rumeli Türkçesi • Рѹсскій • 𐴌𐴟𐴇𐴥𐴝𐴚𐴒𐴙𐴝 • Romani • Kirundi • Rukai • Rukiga • Руски язик • لهجة قبيلة الشحوح • ࠀࠓࠌࠉࠕ • Schwäbisch • SiSwati • Pijin blo'Solomon • सुरजापुरी • Табасаран • Talossan • तामाङ • ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ (ⴰⵟⵍⴰⵙ ⴰⵏⴰⵎⵎⴰⵙ) • تاتی • a tekoi • Thok Nath • ትግሬ • Tokelau • Chitonga • ꪼꪕꪒꪾ • ᦅᧄᦺᦑᦟᦹᧉ • 𗼇𗟲 • ภาษาอีสาน • Xitsonga • Tshivenḓa • Talamanca • tiếng Tây bồi • خراسان تركچىسى • Ngangana Tuvalu • Удиэ • Úmbúndú • Урум • اوزبیکچه • Vaďďa • ꕙꔤ • वऱ्हाडी • Viklasun • 𐓏𐓘𐓻𐓘𐓻𐓟 𐒻𐓟 • 𞋒𞋀𞋉𞋃𞋕 • Wenske • Яғнобӣ зивок • Yoem Noki • 𐌓𐌀𐌔𐌍𐌀 • 𑲄𑲮𑱵 𑲄𑲪𑲮𑱵
===10+ articles===
Агъул • Atnakenaege' • Apsáalooke aliláau • Alemán Coloniero • ژند • 𑀪𑀭𑀫𑀇 • बघेली • ཤར་པའི་སྐད་ཡིག • Brõ • Barí ara • Miraya Bikol • ᑕᗸᒡ • 𐊢𐊠𐊯𐊦𐊠𐊪 • Cavineña • Chikashshanompa' • Choctaw • Dhøg Cøllø • Dinjii Zhu’ Ginjik • Doogh Qinag • Drèents • Ebon • Fakaʻuvea • Gaoidhealg • Gonja • Gayogo̱hó:nǫ' • Grönnegs • Hinónoʼeitíít • Hoocąk • Iu Mienh • Ịzọn • ヤンバルクトゥーバ/山原言葉 • Julakan • нымылан • Kupangaxwicham • Kymraec • Kʷínaył • Kuanyama • कुमाऊँनी • latviešu literārā valoda • ᤕᤠᤰᤌᤢᤱ ᤐᤠᤴ • Luduuli • Lusoga • Lumasaba •ミャークフツ/宮古口 • Mahsen en Pohnpei • Maziɣ • Melayu Tengah • Meshkwahkihaki • Muskogee • ကချင်ဘာသာ • Oshiwambo • Otsiherero • Onʌyotaʔa:ka • Onǫda’gegá’ • 𐒋𐒘𐒈𐒑𐒛𐒒𐒕𐒀 •Qatzijob'al • Rutooro • Runyoro • Sosoni' da̲i̲gwape • Slavomolisano • Sháshíshálh • Talossan • Tuḍḍungiyya • Tłı̨chǫ Yatıì • Ukomno'm • парья • ヤイマムニ/八重山物言 • tlhIngan Hol / • tokipona • Unangam Tunuu • Yumplatok
===1+ articles===
Wôbanakiôdwawôgan • अहिराणी • 𐿤𐿣𐿢𐿡𐿠 • Hasí:nay • Isoko • Jarawa • ལ་དྭགས་སྐད་
== និវេទន៏ ==
វិគីភីឌាទាំងអស់មាន៖
* ៦០៣៥០០០អត្ថបទ។
* អ្នកប្រើប្រាស់ ១ លាននាក់។
* វិគីភីឌាមាន ២២៩ ភាសា។
* វិគីភីឌាដែលមានអត្ថបទច្រើនជាងគេ៕
** [[ភាសាអង់គ្លេស]]
** [[ភាសាអាល្លឺម៉ង់]]
** [[ភាសាបារាំង]]
** [[ភាសាជប៉ុន]]
** [[ភាសាប៉ូឡូញ]]
** [[ភាសាស្វីស]]
** [[ភាសាហុល្លង់]]
** [[ភាសាព័រទុយហ្កាល់]]
** [[ភាសាចិន]]
** [[ភាសារុស្ស៊ី]]
** [[ភាសាអេស្ប៉ាញ]]។ល។
វិគីភីឌាអាឡឺម៉ង់មាន DVD-ROM ដែរ ។ នៅវិគីភីឌាអង់គ្លេសគេចង់ធ្វើនៅ DVD នឹងក្រដាសដែរ ។
វិគីភីឌាភាសាខ្មែរគឺជាវិគីភីឌាមួយដែលមានអត្ថបទតិច។
== ឈ្មោះសុខ ឆីម ==
ភាសាខ្មែរ
ពាក្យ'''វិគីភីឌា'''គឺជាពីរពាក្យ
* '''វិគី'''មានន័យថា'''លឿន'''។ ពាក្យនេះមានកំណើតមកពី[[ភាសាហាវៃ]]។ គេនិយាយថា''wiki wiki'' បានន័យថា លឿនៗ ។ ឧទាហរណ៍ គេហៅតាក់ស៊ីថាwiki wiki (វិគីៗ)។
* ''ភីឌា''មានន័យថាការអប់រំ។ពាក្យនេះមានកំណើតមកពី[[ភាសាក្រិក]]"pedia"។
ដូច្នេះ'''វិគី'''(លឿនៗ) និង '''ភីឌា'''(ការអប់រំ)គឺជា'''ការអប់រំដែលលឿន''' ។
== មើលផងដែរ ==
[http://searchsoa.techtarget.com/sDefinition/0,,sid26_gci943070,00.html Definition of Wiki] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071109121711/http://searchsoa.techtarget.com/sDefinition/0,,sid26_gci943070,00.html |date= |nolink=e|https://support.google.com/android/thread/438580184?hl=en=e}}
==ឯកសារយោង==
<references />
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:វិគីភីឌា]]
m5yco9785kkcdbsdols2l4ms5ry2dgw
អម្ពបាលី
0
14597
337047
213678
2026-06-30T20:00:03Z
~2026-37605-14
51816
Corrected the article's errors; changed the format; added more relevant information from the Pali canon; added referenced discourses.
337047
wikitext
text/x-wiki
== 1.0 ការជួបជុំគ្នានៅក្នុងចម្ការស្វាយ ==
[1] នៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌាបុរាណ នាងអម្ពបាលីគឺជាស្ត្រីដែលមានសម្រស់ស្រស់ត្រកាលលើសលប់ ដែលបានបម្រើការជាស្រីសោភិនីប្រចាំនគរវេសាលីដ៏រុងរឿង។ នាងជាស្ត្រីដែលមានឥទ្ធិពល ផ្ទុកទៅដោយទ្រព្យសម្បត្តិស្តុកស្តម្ភ និងជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិលើចម្ការស្វាយដ៏ធំល្វឹងល្វើយនិងស្រស់ស្អាត (អម្ពវ័ន) នៅជាយក្រុង។ ទោះបីជាមានការចោមរោមស្វែងរកពីសំណាក់ស្តេច និង الأمក្សត្រទាំងឡាយយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏ជីវិតរបស់នាងបានឈានចូលដល់ចំណុចរបត់ផ្លាស់ប្តូរដ៏ធំធេងមួយ ក្នុងអំឡុងឆ្នាំចុងក្រោយនៃការសម្តែងធម៌ទេសនារបស់ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ។
[2] កាលព្រះសម្ពុទ្ធបរមគ្រូ ស្តេចយាងទៅកាន់ក្រុងវេសាលី រួមជាមួយព្រះភិក្ខុសង្ឃជាច្រើនអង្គ ព្រះអង្គបានជ្រើសរើសគង់ប្រថាប់នៅក្នុងចម្ការស្វាយរបស់នាងអម្ពបាលី។ នៅពេលបានឮដំណឹងថាលោកម្ចាស់ដ៏មានព្រះភាគកំពុងគង់ប្រថាប់នៅក្នុងដីចំការរបស់ខ្លួន នាងអម្ពបាលីក៏មានសេចក្តីជ្រះថ្លាយ៉ាងក្រៃលែង។ នាងបានរៀបចំយានដ៏ថ្លៃថ្លាបំផុតរបស់ខ្លួន រួចបរចេញពីទីក្រុងសំដៅទៅទទួលព្រះអង្គ។
[3] បន្ទាប់ពីបានស្តាប់ធម្មកថាដ៏ជ្រាលជ្រៅ និងគួរឱ្យរំភើបចិត្តពីព្រះសម្ពុទ្ធរួចមក នាងបាននិមន្តព្រះអង្គព្រមទាំងព្រះសង្ឃសាវ័កដើម្បីទទួលភត្តាហារនៅថ្ងៃស្អែក។ ព្រះសម្ពុទ្ធទ្រង់បានទទួលការនិមន្តរបស់នាងដោយការគង់នៅស្ងៀម (''ទីឃនិកាយ ១៦, វិន័យបិដក មហាវគ្គ ៦.៣០'')។
== 2.0 ការចាញ់របស់ពួកស្តេចលិច្ឆវី ==
[4] ក្នុងខណៈពេលដែលនាងអម្ពបាលីកំពុងបរយានត្រឡប់ទៅទីក្រុងវិញ យានរបស់នាងបានបរទទន្ទឹមបុកទង្គិចគ្នាជាមួយពួកស្តេចលិច្ឆវីកំឡោះៗដ៏មានអំណាចនៃក្រុងវេសាលី ដែលកំពុងប្រញាប់ប្រញាល់ទៅគាល់ព្រះសម្ពុទ្ធដែរ។ ពួកស្តេចលិច្ឆវីទាំងនោះមានសភាពគួរឱ្យទស្សនាពន់ពេក ដោយសារការប្រើប្រាស់សម្លៀកបំពាក់ និងគ្រឿងលម្អទៅតាមពណ៌យ៉ាងឆើតឆាយរៀងៗខ្លួន—ខ្លះប្រើពណ៌ខៀវសុទ្ធ ខ្លះពណ៌លឿង ខ្លះពណ៌ក្រហម ឬខ្លះពណ៌ស។ នៅពេលទតឃើញពួកស្តេចទាំងនោះ ព្រះសម្ពុទ្ធថែមទាំងមានព្រះបន្ទូលទៅកាន់ភិក្ខុទាំងឡាយថា ភិក្ខុណាដែលមិនដែលឃើញពួកទេវតានៅក្នុងឋានត្រៃត្រឹង្ស ចូរមើលស្តេចលិច្ឆវីទាំងឡាយចុះ ត្បិតសម្រស់របស់ពួកគេមានសភាពប្រហាក់ប្រហែលគ្នានឹងទេវតាក្នុងឋានត្រៃត្រឹង្សដែរ (''DN 16'')។
[5] ដោយក្តីរំភើបញាប់ញ័រ យានរបស់នាងអម្ពបាលីបានបរទៅបំប៉ះនឹងរាជរថរបស់ស្តេចទាំងនោះ កង់កៀកនឹងកង់។ នៅពេលដែលពួកស្តេចសួរដេញដោលថា ហេតុអ្វីបានជានាងបរយានយ៉ាងលឿននិងប្រថុយប្រថានបែបនេះ នាងបានឆ្លើយតបទៅវិញដោយមោទនភាពថា នាងទើបតែបាននិមន្តព្រះសម្ពុទ្ធព្រមទាំងព្រះសង្ឃសាវ័កដើម្បីឆាន់ភត្តាហារថ្ងៃស្អែករួចហើយ។
[6] ដោយមានបំណងចង់ធ្វើជាម្ចាស់ទានដ can ទួលព្រះពុទ្ធមុន ពួកស្តេចលិច្ឆវីបានដេញថ្លៃសុំទិញភត្តកាលនោះពីនាងក្នុងតម្លៃ ១ សែនកហាបណៈ។ នាងអម្ពបាលីបានបដិសេធយ៉ាងដាច់អហង្ការដោយពោលថា៖ ''"បពិត្រព្រះអយ្យបុត្ត ទុកជាព្រះអង្គប្រទានក្រុងវេសាលី ព្រមទាំងជនបទនិងផលចំណូលទាំងអស់ដល់ខ្ញុំម្ចាស់ ក៏ខ្ញុំម្ចាស់មិនព្រមថ្វាយនូវភត្តកាលដ៏ប្រសើរនេះឡើយ"''។ កាលបើអស់សង្ឃឹម ពួកស្តេចលិច្ឆវីក៏បានដកដង្ហើមធំ រួចបន្លឺវាចាថា៖ ''"ពួកយើងចាញ់នាងអម្ពបាលីហើយ! ពួកយើងត្រូវស្រ្តីម្នាក់នេះបញ្ឆោតបានមុនហើយ"'' (''មហាវគ្គ ៦.៣០'')។ ពួកស្តេចទាំងនោះបានបន្តដំណើរទៅកាន់ចម្ការស្វាយ ប៉ុន្តែនៅពេលដែលពួកគេក្រាបទូលសុំនិមន្តព្រះពុទ្ធសម្រាប់ភត្តាហារថ្ងៃស្អែក ព្រះអង្គទ្រង់ត្រាស់តបវិញយ៉ាងខ្លីថា៖ ''"តថាគតបានទទួលការនិមន្តរបស់នាងអម្ពបាលីរួចហើយ"''។
== 3.0 ការថ្វាយទានដ៏ឧត្តុង្គឧត្តម ==
[7] លុះព្រឹកឡើង នាងអម្ពបាលីបានចាត់ចែងរៀបចំខាទនីយភោជនីយាហារដ៏ប្រណីត ថ្លៃថ្លា រួចប្រគល់ប្រគេនចំពោះព្រះសម្ពុទ្ធ និងភិក្ខុសង្ឃដោយផ្ទាល់ដៃ។ បន្ទាប់ពីកិច្ចភត្តាហារបានបញ្ចប់ទៅ នាងបានធ្វើសកម្មភាពដ៏មានអត្ថន័យជាប្រវត្តិសាស្ត្រមួយ៖ នាងបានអង្គុយក្នុងទីដ៏សមគួរមួយ ឱនកាយ រួចយកទឹកមកច្រូចលើព្រះហស្តរបស់ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ ដើម្បីជានិមិត្តរូបនៃការវេរប្រគល់កម្មសិទ្ធិទាំងស្រុងនៃចម្ការស្វាយរបស់ខ្លួនថ្វាយចំពោះសង្ឃសាវ័ក ដើម្បីប្រែក្លាយទីនោះទៅជាអារាម (វត្តអារាម) ជាដរាបតទៅ (''DN 16; មហាវគ្គ ៦.៣០'')។
== 4.0 ការចូលកាន់ផ្នួស និងការសម្រេចព្រះអរហត្ត ==
[8] ទោះបីជានាងអម្ពបាលីបានចំណាយពេលជាច្រើនឆ្នាំបន្តបន្ទាប់ទៀតក្នុងការឧបត្ថម្ភគាំទ្រព្រះសាសនាក្នុងនាមជាឧបាសិកាក៏ដោយ ក៏ចំណុចកំពូលនៃជីវិតខាងវិញ្ញាណរបស់នាងបានកើតឡើងនៅពេលក្រោយមកទៀត។ ក្រោយពីបានឃើញការប្រែប្រួលជរានៃរូបកាយរបស់ខ្លួន និងដោយមានការបំផុសគំនិតពីកូនប្រុសរបស់នាង—ដែលបានចូលសាងផ្នួស ហើយក្លាយជាព្រះធម្មកថិកដ៏មានវោហារសព្ទ—នាងអម្ពបាលីបានសម្រេចចិត្តលះបង់ជីវិតលោកិយទាំងស្រុង។
[9] នាងបានចូលកាន់ផ្នួសនៅក្នុងសំណាក់ភិក្ខុនីសង្ឃ។ តាមរយៈការចំរើនវិបស្សនាកម្មដ្ឋានយ៉ាងជ្រាលជ្រៅទៅលើភាពមិនទៀងទាត់ (អនិច្ចំ) នៃរូបកាយដែលធ្លាប់តែមានសម្រស់ល្បីល្បាញ នាងបានកាត់ផ្តាច់នូវកិលេសគ្រឿងសៅហ្មងគ្រប់បែបយ៉ាង រួចសម្រេចនូវព្រះអរហត្តផល ក្លាយជាព្រះអរហន្តីដ៏បរិសុទ្ធ។ ការសម្រេចធម៌របស់នាងត្រូវបានកត់ត្រាទុកជាអមតៈនៅក្នុងគាថានៃ ''ថេរីគាថា'' (គាថារបស់ព្រះថេរី) ដែលនាងបានប្រៀបធៀបសម្រស់ពីអតីតកាលទៅនឹងភាពទ្រុឌទ្រោមនៃជរា ដោយបិទកន្ទុយគាថានីមួយៗដោយសច្ចធម៌ដ៏ឧត្តមថា៖ ''"ពាក្យរបស់ព្រះសព្វញ្ញូអ្នកពោលនូវពាក្យពិត មិនប្រែប្រួលជាដទៃឡើយ"'' (''ថេរីគាថា ១១.១ / Thig 252-270'')។
== 5.0 គន្ថនិទ្ទេស (ប្រភពឯកសារយោង) ==
[10] '''ទីឃនិកាយ [ព្រះសូត្រ].''' ''សូត្រទី ១៦៖ មហាបរិនិព្វានសូត្រ [សូត្រស្តីពីព្រឹត្តិការណ៍ចុងក្រោយរបស់ព្រះពុទ្ធ].''<blockquote>''សម្គាល់៖ អត្ថបទនេះកត់ត្រាអំពីការជួបជុំគ្នាជាប្រវត្តិសាស្ត្ររវាងព្រះពុទ្ធ នាងអម្ពបាលី និងពួកស្តេចលិច្ឆវី ក្នុងអំឡុងពេលដែលព្រះអង្គធ្វើដំណើរចុងក្រោយទៅកាន់ក្រុងវេសាលី។''</blockquote>[11] '''វិន័យបិដក [ព្រះវិន័យ].''' ''មហាវគ្គ, ភាគ ៦, ជំពូកទី ៣០៖ ចីវរក្ខន្ធកៈ [ជំពូកស្តីពីសម្លៀកបំពាក់ និងចីវរ].''<blockquote>''សម្គាល់៖ វិន័យសង្ឃនេះបានរក្សាទុកនូវកិច្ចសន្ទនាដេញដោលជាក់ស្តែង ព្រឹត្តិការណ៍រថបំប៉ះគ្នាជាមួយពួកស្តេចលិច្ឆវី និងនីតិវិធីផ្លូវការជុំវិញការថ្វាយចម្ការអម្ពវ័ន។''</blockquote>[12] '''ខុទ្ទកនិកាយ [បណ្តុំអត្ថបទខ្លីៗ].''' ''ថេរីគាថា, ជំពូកទី ១១, កំណាព្យទី ១៖ អម្ពបាលីថេរីគាថា (គាថា លេខ ២៥២–២៧០).''<blockquote>''សម្គាល់៖ ស្នាដៃកំណាព្យនេះមានផ្ទុកនូវគាថាផ្ទាល់ខ្លួនរបស់នាងអម្ពបាលី ឆ្លុះបញ្ចាំងអំពីវ័យជរា ការពុករលួយនៃរូបកាយ និងការសម្រេចបាននូវព្រះអរហត្ត (ការរួចផុតចាកទុក្ខទាំងស្រុង)។''</blockquote>{{ខ្លីមិនពេញលេញ_ព្រះពុទ្ធសាសនា}}
[[Category:ព្រះពុទ្ធសាសនា]]
[[Category:សាវ័កព្រះពុទ្ធ]]
m8pv72ned5wahg4inxhmji5jx3qmz4p
337048
337047
2026-06-30T20:03:19Z
~2026-37605-14
51816
337048
wikitext
text/x-wiki
== 1.0 ការជួបជុំគ្នានៅក្នុងចម្ការស្វាយ ==
[1] នៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌាបុរាណ នាងអម្ពបាលីគឺជាស្ត្រីដែលមានសម្រស់ស្រស់ត្រកាលលើសលប់ ដែលបានបម្រើការជាស្រីសោភិនីប្រចាំនគរវេសាលីដ៏រុងរឿង។ នាងជាស្ត្រីដែលមានឥទ្ធិពល ផ្ទុកទៅដោយទ្រព្យសម្បត្តិស្តុកស្តម្ភ និងជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិលើចម្ការស្វាយដ៏ធំល្វឹងល្វើយនិងស្រស់ស្អាត (អម្ពវ័ន) នៅជាយក្រុង។ ទោះបីជាមានការចោមរោមស្វែងរកពីសំណាក់ស្តេច និងពួកក្សត្រទាំងឡាយយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏ជីវិតរបស់នាងបានឈានចូលដល់ចំណុចរបត់ផ្លាស់ប្តូរដ៏ធំធេងមួយ ក្នុងអំឡុងឆ្នាំចុងក្រោយនៃការសម្តែងធម៌ទេសនារបស់ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ។
[2] កាលព្រះសម្ពុទ្ធបរមគ្រូ ស្តេចយាងទៅកាន់ក្រុងវេសាលី រួមជាមួយព្រះភិក្ខុសង្ឃជាច្រើនអង្គ ព្រះអង្គបានជ្រើសរើសគង់ប្រថាប់នៅក្នុងចម្ការស្វាយរបស់នាងអម្ពបាលី។ នៅពេលបានឮដំណឹងថាលោកម្ចាស់ដ៏មានព្រះភាគកំពុងគង់ប្រថាប់នៅក្នុងដីចំការរបស់ខ្លួន នាងអម្ពបាលីក៏មានសេចក្តីជ្រះថ្លាយ៉ាងក្រៃលែង។ នាងបានរៀបចំយានដ៏ថ្លៃថ្លាបំផុតរបស់ខ្លួន រួចបរចេញពីទីក្រុងសំដៅទៅទទួលព្រះអង្គ។
[3] បextបន្ទាប់ពីបានស្តាប់ធម្មកថាដ៏ជ្រាលជ្រៅ និងគួរឱ្យរំភើបចិត្តពីព្រះសម្ពុទ្ធរួចមក នាងបាននិមន្តព្រះអង្គព្រមទាំងព្រះសង្ឃសាវ័កដើម្បីទទួលភត្តាហារនៅថ្ងៃស្អែក។ ព្រះសម្ពុទ្ធទ្រង់បានទទួលការនិមន្តរបស់នាងដោយការគង់នៅស្ងៀម (''ទីឃនិកាយ ១៦, វិន័យបិដក មហាវគ្គ ៦.៣០'')។
== 2.0 ការចាញ់របស់ពួកស្តេចលិច្ឆវី ==
[4] ក្នុងខណៈពេលដែលនាងអម្ពបាលីកំពុងបរយានត្រឡប់ទៅទីក្រុងវិញ យានរបស់នាងបានបរទទន្ទឹមបុកទង្គិចគ្នាជាមួយពួកស្តេចលិច្ឆវីកំឡោះៗដ៏មានអំណាចនៃក្រុងវេសាលី ដែលកំពុងប្រញាប់ប្រញាល់ទៅគាល់ព្រះសម្ពុទ្ធដែរ។ ពួកស្តេចលិច្ឆវីទាំងនោះមានសភាពគួរឱ្យទស្សនាពន់ពេក ដោយសារការប្រើប្រាស់សម្លៀកបំពាក់ និងគ្រឿងលម្អទៅតាមពណ៌យ៉ាងឆើតឆាយរៀងៗខ្លួន—ខ្លះប្រើពណ៌ខៀវសុទ្ធ ខ្លះពណ៌លឿង ខ្លះពណ៌ក្រហម ឬខ្លះពណ៌ស។ នៅពេលទតឃើញពួកស្តេចទាំងនោះ ព្រះសម្ពុទ្ធថែមទាំងមានព្រះបន្ទូលទៅកាន់ភិក្ខុទាំងឡាយថា ភិក្ខុណាដែលមិនដែលឃើញពួកទេវតានៅក្នុងឋានត្រៃត្រឹង្ស ចូរមើលស្តេចលិច្ឆវីទាំងឡាយចុះ ត្បិតសម្រស់របស់ពួកគេមានសភាពប្រហាក់ប្រហែលគ្នានឹងទេវតាក្នុងឋានត្រៃត្រឹង្សដែរ (''DN 16'')។
[5] ដោយក្តីរំភើបញាប់ញ័រ យានរបស់នាងអម្ពបាលីបានបរទៅបំប៉ះនឹងរាជរថរបស់ស្តេចទាំងនោះ កង់កៀកនឹងកង់。នៅពេលដែលពួកស្តេចសួរដេញដោលថា ហេតុអ្វីបានជានាងបរយានយ៉ាងលឿននិងប្រថុយប្រថានបែបនេះ នាងបានឆ្លើយតបទៅវិញដោយមោទនភាពថា នាងទើបតែបាននិមន្តព្រះសម្ពុទ្ធព្រមទាំងព្រះសង្ឃសាវ័កដើម្បីឆាន់ភត្តាហារថ្ងៃស្អែករួចហើយ។
[6] ដោយមានបំណងចង់ធ្វើជាម្ចាស់ទានក្នុងការនិមន្តព្រះពុទ្ធមុន ពួកស្តេចលិច្ឆវីបានដេញថ្លៃសុំទិញភត្តកាលនោះពីនាងក្នុងតម្លៃ ១ សែនកហាបណៈ។ នាងអម្ពបាលីបានបដិសេធយ៉ាងដាច់អហង្ការដោយពោលថា៖ ''"បពិត្រព្រះអយ្យបុត្ត ទុកជាព្រះអង្គប្រទានក្រុងវេសាលី ព្រមទាំងជនបទនិងផលចំណូលទាំងអស់ដល់ខ្ញុំម្ចាស់ ក៏ខ្ញុំម្ចាស់មិនព្រមថ្វាយនូវភត្តកាលដ៏ប្រសើរនេះឡើយ"''។ កាលបើអស់សង្ឃឹម ពួកស្តេចលិច្ឆវីក៏បានដកដង្ហើមធំ រួចបន្លឺវាចាថា៖ ''"ពួកយើងចាញ់នាងអម្ពបាលីហើយ! ពួកយើងត្រូវស្រ្តីម្នាក់នេះបញ្ឆោតបានមុនហើយ"'' (''មហាវគ្គ ៦.៣០'')។ ពួកស្តេចទាំងនោះបានបន្តដំណើរទៅកាន់ចម្ការស្វាយ ប៉ុន្តែនៅពេលដែលពួកគេក្រាបទូលសុំនិមន្តព្រះពុទ្ធសម្រាប់ភត្តាហារថ្ងៃស្អែក ព្រះអង្គទ្រង់ត្រាស់តបវិញយ៉ាងខ្លីថា៖ ''"តថាគតបានទទួលការនិមន្តរបស់នាងអម្ពបាលីរួចហើយ"''។
== 3.0 ការថ្វាយទានដ៏ឧត្តុង្គឧត្តម ==
[7] លុះព្រឹកឡើង នាងអម្ពបាលីបានចាត់ចែងរៀបចំខាទនីយភោជនីយាហារដ៏ប្រណីត ថ្លៃថ្លា រួចប្រគល់ប្រគេនចំពោះព្រះសម្ពុទ្ធ និងភិក្ខុសង្ឃដោយផ្ទាល់ដៃ។ បទន្ទាប់ពីកិច្ចភត្តាហារបានបញ្ចប់ទៅ នាងបានធ្វើសកម្មភាពដ៏មានអត្ថន័យជាប្រវត្តិសាស្ត្រមួយ៖ នាងបានអង្គុយក្នុងទីដ៏សមគួរមួយ ឱនកាយ រួចយកទឹកមកច្រូចលើព្រះហស្តរបស់ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ ដើម្បីជានិមិត្តរូបនៃការវេរប្រគល់កម្មសិទ្ធិទាំងស្រុងនៃចម្ការស្វាយរបស់ខ្លួនថ្វាយចំពោះសង្ឃសាវ័ក ដើម្បីប្រែក្លាយទីនោះទៅជាអារាម (វត្តអារាម) ជាដរាបតទៅ (''DN 16; មហាវគ្គ ៦.៣០'')។
== 4.0 ការចូលកាន់ផ្នួស និងការសម្រេចព្រះអរហត្ត ==
[8] ទោះបីជានាងអម្ពបាលីបានចំណាយពេលជាច្រើនឆ្នាំបន្តបន្ទាប់ទៀតក្នុងការឧបត្ថម្ភគាំទ្រព្រះសាសនាក្នុងនាមជាឧបាសិកាក៏ដោយ ក៏ចំណុចកំពូលនៃជីវិតខាងវិញ្ញាណរបស់នាងបានកើតឡើងនៅពេលក្រោយមកទៀត។ ក្រោយពីបានឃើញការប្រែប្រួលជរានៃរូបកាយរបស់ខ្លួន និងដោយមានការបំផុសគំនិតពីកូនប្រុសរបស់នាង—ដែលបានចូលសាងផ្នួស ហើយក្លាយជាព្រះធម្មកថិកដ៏មានវោហារសព្ទ—នាងអម្ពបាលីបានសម្រេចចិត្តលះបង់ជីវិតលោកិយទាំងស្រុង។
[9] នាងបានចូលកាន់ផ្នួសនៅក្នុងសំណាក់ភិក្ខុនីសង្ឃ។ តាមរយៈការចម្រើនវិបស្សនាកម្មដ្ឋានយ៉ាងជ្រាលជ្រៅទៅលើភាពមិនទៀងទាត់ (អនិច្ចំ) នៃរូបកាយដែលធ្លាប់តែមានសម្រស់ល្បីល្បាញ នាងបានកាត់ផ្តាច់នូវកិលេសគ្រឿងសៅហ្មងគ្រប់បែបយ៉ាង រួចសម្រេចនូវព្រះអរហត្តផល ក្លាយជាព្រះអរហន្តីដ៏បរិសុទ្ធ។ ការសម្រេចធម៌របស់នាងត្រូវបានកត់ត្រាទុកជាអមតៈនៅក្នុងគាថានៃ ''ថេរីគាថា'' (គាថារបស់ព្រះថេរី) ដែលនាងបានប្រៀបធៀបសម្រស់ពីអតីតកាលទៅនឹងភាពទ្រុឌទ្រោមនៃជរា ដោយបិទកន្ទុយគាថានីមួយៗដោយសច្ចធម៌ដ៏ឧត្តមថា៖ ''"ពាក្យរបស់ព្រះសព្វញ្ញូអ្នកពោលនូវពាក្យពិត មិនប្រែប្រួលជាដទៃឡើយ"'' (''ថេរីគាថា ១១.១ / Thig 252-270'')។
== 5.0 គន្ថនិទ្ទេស (ប្រភពឯកសារយោង) ==
[10] '''ទីឃនិកាយ [ព្រះសូត្រ].''' ''សូត្រទី ១៦៖ មហាបរិនិព្វានសូត្រ [សូត្រស្តីពីព្រឹត្តិការណ៍ចុងក្រោយរបស់ព្រះពុទ្ធ].''<blockquote>''សម្គាល់៖ អត្ថបទនេះកត់ត្រាអំពីការជួបជុំគ្នាជាប្រវត្តិសាស្ត្ររវាងព្រះពុទ្ធ នាងអម្ពបាលី និងពួកស្តេចលិច្ឆវី ក្នុងអំឡុងពេលដែលព្រះអង្គធ្វើដំណើរចុងក្រោយទៅកាន់ក្រុងវេសាលី។''</blockquote>[11] '''វិន័យបិដក [ព្រះវិន័យ].''' ''មហាវគ្គ, ភាគ ៦, ជំពូកទី ៣០៖ ចីវរក្ខន្ធកៈ [ជំពូកស្តីពីសម្លៀកបំពាក់ និងចីវរ].''<blockquote>''សម្គាល់៖ វិន័យសង្ឃនេះបានរក្សាទុកនូវកិច្ចសន្ទនាដេញដោលជាក់ស្តែង ព្រឹត្តិការណ៍រថបំប៉ះគ្នាជាមួយពួកស្តេចលិច្ឆវី និងនីតិវិធីផ្លូវការជុំវិញការថ្វាយចម្ការអម្ពវ័ន។''</blockquote>[12] '''ខុទ្ទកនិកាយ [បណ្តុំអត្ថបទខ្លីៗ].''' ''ថេរីគាថា, ជំពូកទី ជំពូកទី ១១, កំណាព្យទី ១៖ អម្ពបាលីថេរីគាថា (គាថា លេខ ២៥២–២៧០).''<blockquote>''សម្គាល់៖ ស្នាដៃកំណាព្យនេះមានផ្ទុកនូវគាថាផ្ទាល់ខ្លួនរបស់នាងអម្ពបាលី ឆ្លុះបញ្ចាំងអំពីវ័យជរា ការពុករលួយនៃរូបកាយ និងការសម្រេចបាននូវព្រះអរហត្ត (ការរួចផុតចាកទុក្ខទាំងស្រុង)។''</blockquote>{{ខ្លីមិនពេញលេញ_ព្រះពុទ្ធសាសនា}}
[[Category:ព្រះពុទ្ធសាសនា]]
[[Category:សាវ័កព្រះពុទ្ធ]]
qeslkvpg9uimmksjsbag6g2b2cmewvn
337049
337048
2026-06-30T20:29:03Z
~2026-37605-14
51816
337049
wikitext
text/x-wiki
== 1.0 ការជួបជុំគ្នានៅក្នុងចម្ការស្វាយ ==
[1] នៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌាបុរាណ នាងអម្ពបាលីគឺជាស្ត្រីដែលមានសម្រស់ស្រស់ត្រកាលលើសលប់ ដែលបានបម្រើការជាស្រីសោភិនីប្រចាំនគរវេសាលីដ៏រុងរឿង។ នាងជាស្ត្រីដែលមានឥទ្ធិពល ពោរពេញទៅដោយទ្រព្យសម្បត្តិស្តុកស្តម្ភ និងជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិលើចម្ការស្វាយដ៏ធំល្វឹងល្វើយនិងស្រស់ស្អាត (អម្ពវ័ន) នៅជាយក្រុង។ ទោះបីជាមានការចោមរោមស្វែងរកពីសំណាក់ស្តេច និងពួកក្សត្រទាំងឡាយយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏ជីវិតរបស់នាងបានឈានចូលដល់ចំណុចរបត់ផ្លាស់ប្តូរដ៏ធំធេងមួយ ក្នុងអំឡុងឆ្នាំចុងក្រោយនៃការសម្តែងធម៌ទេសនារបស់ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ។
[2] កាលព្រះពុទ្ធបរមគ្រូ ស្តេចយាងទៅកាន់ក្រុងវេសាលី រួមជាមួយព្រះភិក្ខុសង្ឃជាច្រើនអង្គ ព្រះអង្គបានជ្រើសរើសគង់ប្រថាប់នៅក្នុងចម្ការស្វាយរបស់នាងអម្ពបាលី។ នៅពេលបានឮដំណឹងថាព្រះមានព្រះភាគកំពុងគង់ប្រថាប់នៅក្នុងដីចម្ការរបស់ខ្លួន នាងអម្ពបាលីក៏មានសេចក្តីជ្រះថ្លាយ៉ាងក្រៃលែង។ នាងបានរៀបចំយានដ៏ថ្លៃថ្លាបំផុតរបស់ខ្លួន រួចបរចេញពីទីក្រុងសំដៅទៅទទួលព្រះអង្គ។
[3] បន្ទាប់ពីបានស្តាប់ធម្មកថាដ៏ជ្រាលជ្រៅ និងគួរឱ្យរំភើបចិត្តពីព្រះពុទ្ធរួចមក នាងបាននិមន្តព្រះអង្គព្រមទាំងព្រះសង្ឃសាវ័កដើម្បីទទួលភត្តាហារនៅថ្ងៃស្អែក។ ព្រះពុទ្ធទ្រង់បានទទួលការនិមន្តរបស់នាងដោយការគង់នៅស្ងៀម (DN 16'', វិន័យបិដក មហាវគ្គ ៦.៣០'')។
== 2.0 ការចាញ់របស់ពួកស្តេចលិច្ឆវី ==
[4] ក្នុងខណៈពេលដែលនាងអម្ពបាលីកំពុងបរយានត្រឡប់ទៅទីក្រុងវិញ យានរបស់នាងបានបរទទន្ទឹមបុកទង្គិចគ្នាជាមួយពួកស្តេចលិច្ឆវីកំលោះៗដ៏មានអំណាចនៃក្រុងវេសាលី ដែលកំពុងប្រញាប់ប្រញាល់ទៅគាល់ព្រះពុទ្ធដែរ។ ពួកស្តេចលិច្ឆវីទាំងនោះមានសភាពគួរឱ្យទស្សនាពន់ពេក ដោយសារការប្រើប្រាស់សម្លៀកបំពាក់ និងគ្រឿងលម្អទៅតាមពណ៌យ៉ាងឆើតឆាយរៀងៗខ្លួន (ខ្លះប្រើពណ៌ខៀវសុទ្ធ ខ្លះពណ៌លឿង ខ្លះពណ៌ក្រហម ឬខ្លះពណ៌ស)។ នៅពេលទតឃើញពួកស្តេចទាំងនោះ ព្រះពុទ្ធថែមទាំងមានព្រះបន្ទូលទៅកាន់ភិក្ខុទាំងឡាយថា ភិក្ខុណាដែលមិនដែលឃើញពួកទេវតានៅក្នុងឋានត្រៃត្រឹង្ស ចូរមើលស្តេចលិច្ឆវីទាំងឡាយចុះ ត្បិតសម្រស់របស់ពួកគេមានសភាពប្រហាក់ប្រហែលគ្នានឹងទេវតាក្នុងឋានត្រៃត្រឹង្សដែរ (''DN 16'')។
[5] ដោយក្តីរំភើបញាប់ញ័រ យានរបស់នាងអម្ពបាលីបានបរទៅបំប៉ះនឹងរាជរថរបស់ស្តេចទាំងនោះ កង់កៀកនឹងកង់។ នៅពេលដែលពួកស្តេចសួរដេញដោលថា ហេតុអ្វីបានជានាងបរយានយ៉ាងលឿននិងប្រថុយប្រថានបែបនេះ នាងបានឆ្លើយតបទៅវិញដោយមោទនភាពថា នាងទើបតែបាននិមន្តព្រះពុទ្ធព្រមទាំងព្រះសង្ឃសាវ័កដើម្បីឆាន់ភត្តាហារថ្ងៃស្អែករួចហើយ។
[6] ដោយមានបំណងចង់ធ្វើជាម្ចាស់ទានក្នុងការនិមន្តព្រះពុទ្ធមុន ពួកស្តេចលិច្ឆវីបានដេញថ្លៃសុំទិញភត្តកាលនោះពីនាងក្នុងតម្លៃ ១ សែនកហាបណៈ។ នាងអម្ពបាលីបានបដិសេធយ៉ាងដាច់អហង្ការដោយពោលថា៖ ''"បពិត្រព្រះអយ្យបុត្ត ទុកជាព្រះអង្គប្រទានក្រុងវេសាលី ព្រមទាំងជនបទនិងផលចំណូលទាំងអស់ដល់ខ្ញុំម្ចាស់ ក៏ខ្ញុំម្ចាស់មិនព្រមថ្វាយនូវភត្តកាលដ៏ប្រសើរនេះឡើយ"''។ កាលបើអស់សង្ឃឹម ពួកស្តេចលិច្ឆវីក៏បានដកដង្ហើមធំ រួចបន្លឺវាចាថា៖ ''"ពួកយើងចាញ់នាងអម្ពបាលីហើយ! ពួកយើងត្រូវស្រ្តីម្នាក់នេះបញ្ឆោតបានមុនហើយ"'' (DN 16; ''មហាវគ្គ ៦.៣០'')។ ពួកស្តេចទាំងនោះបានបន្តដំណើរទៅកាន់ចម្ការស្វាយ ប៉ុន្តែនៅពេលដែលពួកគេក្រាបទូលសុំនិមន្តព្រះពុទ្ធសម្រាប់ភត្តាហារថ្ងៃស្អែក ព្រះអង្គទ្រង់ត្រាស់តបវិញយ៉ាងខ្លីថា៖ ''"តថាគតបានទទួលការនិមន្តរបស់នាងអម្ពបាលីរួចហើយ"''។
== 3.0 ការថ្វាយទានដ៏ឧត្តុង្គឧត្តម ==
[7] លុះព្រឹកឡើង នាងអម្ពបាលីបានចាត់ចែងរៀបចំខាទនីយភោជនីយាហារដ៏ប្រណីត ថ្លៃថ្លា ដោយបានប្រគេនចំពោះព្រះពុទ្ធ និងភិក្ខុសង្ឃដោយផ្ទាល់ដៃ។ បន្ទាប់ពីកិច្ចភត្តាហារបានបញ្ចប់ទៅ នាងបានធ្វើសកម្មភាពដ៏មានអត្ថន័យជាប្រវត្តិសាស្ត្រមួយ៖ នាងបានអង្គុយក្នុងទីដ៏សមគួរមួយ ឱនកាយ រួចយកទឹកមកច្រូចលើព្រះហស្តរបស់ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ ដើម្បីជានិមិត្តរូបនៃការវេរប្រគល់កម្មសិទ្ធិទាំងស្រុងនៃចម្ការស្វាយរបស់ខ្លួនថ្វាយចំពោះសង្ឃសាវ័ក ដើម្បីប្រែក្លាយទីនោះទៅជាអារាម (វត្តអារាម) ជាដរាបតទៅ (''DN 16; មហាវគ្គ ៦.៣០'')។
== 4.0 ការចូលកាន់ផ្នួស និងការសម្រេចព្រះអរហត្ត ==
[8] ទោះបីជានាងអម្ពបាលីបានចំណាយពេលជាច្រើនឆ្នាំបន្តទៀតក្នុងការឧបត្ថម្ភគាំទ្រព្រះសាសនាក្នុងនាមជាឧបាសិកាក៏ដោយ ក៏ចំណុចកំពូលនៃជីវិតខាងវិញ្ញាណរបស់នាងបានកើតឡើងនៅពេលក្រោយមកទៀត។ ក្រោយពីបានឃើញការប្រែប្រួលជរានៃរូបកាយរបស់ខ្លួន និងដោយមានការបំផុសគំនិតពីកូនប្រុសរបស់នាង (ដែលបានចូលសាងផ្នួស ហើយក្លាយជាព្រះធម្មកថិកដ៏មានវោហារសព្ទ) នាងអម្ពបាលីបានសម្រេចចិត្តលះបង់ជីវិតលោកិយទាំងស្រុង។
[9] នាងបានចូលកាន់ផ្នួសនៅក្នុងសំណាក់ភិក្ខុនីសង្ឃ។ តាមរយៈការចម្រើនវិបស្សនាកម្មដ្ឋានយ៉ាងជ្រាលជ្រៅទៅលើភាពមិនទៀងទាត់ (អនិច្ចំ) នៃរូបកាយដែលធ្លាប់តែមានសម្រស់ល្បីល្បាញ នាងបានកាត់ផ្តាច់នូវកិលេសគ្រឿងសៅហ្មងគ្រប់បែបយ៉ាង រួចសម្រេចនូវព្រះអរហត្តផល ក្លាយជាព្រះអរហន្តីដ៏បរិសុទ្ធ។ ការសម្រេចធម៌របស់នាងត្រូវបានកត់ត្រាទុកជាអមតៈនៅក្នុងគាថានៃ ''ថេរីគាថា'' (គាថារបស់ព្រះថេរី) ដែលនាងបានប្រៀបធៀបសម្រស់ពីអតីតកាលទៅនឹងភាពទ្រុឌទ្រោមនៃជរា ដោយបិទកន្ទុយគាថានីមួយៗដោយសច្ចធម៌ដ៏ឧត្តមថា៖ ''"ពាក្យរបស់ព្រះសព្វញ្ញុពុទ្ធអ្នកពោលនូវពាក្យពិត មិនប្រែប្រួលជាដទៃឡើយ"'' (''ថេរីគាថា ១១.១ / Thig 252-270'')។
== 5.0 គន្ថនិទ្ទេស (ប្រភពឯកសារយោង) ==
[10] '''ទីឃនិកាយ [ព្រះសូត្រ].''' ''សូត្រទី ១៦៖ មហាបរិនិព្វានសូត្រ [សូត្រស្តីពីព្រឹត្តិការណ៍ចុងក្រោយរបស់ព្រះពុទ្ធ] (The Great Total Unbinding Discourse: Mahā Parinibbāna Sutta (DN 16).''<blockquote>''សម្គាល់៖ អត្ថបទនេះកត់ត្រាអំពីការជួបជុំគ្នាជាប្រវត្តិសាស្ត្ររវាងព្រះពុទ្ធ នាងអម្ពបាលី និងពួកស្តេចលិច្ឆវី ក្នុងអំឡុងពេលដែលព្រះអង្គធ្វើដំណើរចុងក្រោយទៅកាន់ក្រុងវេសាលី។''</blockquote>[11] '''វិន័យបិដក [ព្រះវិន័យ].''' ''មហាវគ្គ, ភាគ ៦, ជំពូកទី ៣០៖ ចីវរក្ខន្ធកៈ [ជំពូកស្តីពីសម្លៀកបំពាក់ និងចីវរ].''<blockquote>''សម្គាល់៖ វិន័យសង្ឃនេះបានរក្សាទុកនូវកិច្ចសន្ទនាដេញដោលជាក់ស្តែង ព្រឹត្តិការណ៍រថបំប៉ះគ្នាជាមួយពួកស្តេចលិច្ឆវី និងនីតិវិធីផ្លូវការជុំវិញការថ្វាយចម្ការអម្ពវ័ន។''</blockquote>[12] '''ខុទ្ទកនិកាយ [បណ្តុំអត្ថបទខ្លីៗ].''' ''ថេរីគាថា, ជំពូកទី ជំពូកទី ១១, កំណាព្យទី ១៖ អម្ពបាលីថេរីគាថា (គាថា លេខ ២៥២–២៧០).''<blockquote>''សម្គាល់៖ ស្នាដៃកំណាព្យនេះមានផ្ទុកនូវគាថាផ្ទាល់ខ្លួនរបស់នាងអម្ពបាលី ឆ្លុះបញ្ចាំងអំពីវ័យជរា ការពុករលួយនៃរូបកាយ និងការសម្រេចបាននូវព្រះអរហត្ត (ការរួចផុតចាកទុក្ខទាំងស្រុង)។''</blockquote>{{ខ្លីមិនពេញលេញ_ព្រះពុទ្ធសាសនា}}
[[Category:ព្រះពុទ្ធសាសនា]]
[[Category:សាវ័កព្រះពុទ្ធ]]
8p1jfk8g4tazur9wiqzs2opd5ed9rv3
ទំព័រគំរូ:ប្រអប់ព័ត៌មាន អតីតប្រទេស
10
14660
337053
332004
2026-07-01T03:39:05Z
TheRandomGoober
27248
Increases event from 6 to 15 in data47
337053
wikitext
text/x-wiki
{{infobox
| bodyclass = geography vcard
| bodystyle = font-size:88%;
| headerstyle= text-align:left;
| aboveclass = adr
| abovestyle = padding:0.25em 0.33em 0.33em;line-height:1.2em;font-size:1.25em;
| above =
{{#if:{{{conventional_long_name|}}}{{{native_name|}}}{{{name|}}}
| {{#if:{{{conventional_long_name|}}}
|<div style="display:inline" class=" fn org country-name">{{{conventional_long_name|}}}</div><br/>
}}{{#if:{{{native_name|}}}{{{name|}}}
|<div style="padding-top:0.25em; font-weight:normal;"><!--
-->{{br separated entries
|{{{native_name|}}}
|{{#if:{{{name|}}}
|<div style="display:inline" class="fn org country-name">{{{name|}}}</div>
}}}}</div>
}}<!--
-->{{#ifeq:{{{micronation|}}}|yes
|<div style="display:inline" class=" fn org">[[Micronation]]</div>
}}
}}
| subheader = {{#if:{{{life_span|}}} | {{{life_span}}} | {{#if:{{{year_start|}}}|{{{year_start}}}{{#if:{{{year_end}}}|–{{{year_end}}} }} }} }}
| imagestyle = text-align:center;padding:0.5em 0;
| image1 = {{#if:{{{image_coat|}}}{{{image_symbol|}}}{{{image_flag|}}}{{{image_flag2|}}}
|{{infobox country/imagetable
|image1a = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|suppressplaceholder={{main other||no}}|image={{{image_flag|}}}|sizedefault=125px|size={{{flag_width|{{{flag_size|}}}}}}|maxsize=250|border={{yesno |{{{flag_border|}}}|yes=yes|blank=yes}}|alt={{{alt_flag|{{{flag_alt|}}}}}}|title=Flag of {{{common_name|{{{name|{{{linking_name|{{PAGENAME}}}}}}}}}}}}}
|image1b = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|suppressplaceholder={{main other||no}}|image={{{image_flag2|}}}|sizedefault=125px|size={{{flag_width|}}}|maxsize=250|border={{yesno |{{{flag2_border|}}}|yes=yes|blank=yes}}|alt={{{alt_flag2|{{{flag_alt2|}}}}}}}}
|caption1= {{#ifexist:{{if empty |{{{flag_type_article|}}} |{{{flag|}}} | {{if empty |{{{flag_type|}}} |Flag}} of {{if empty |{{{linking_name|}}} |{{{common_name|}}} |{{{name|}}} |{{PAGENAME}} }} }} |[[{{if empty |{{{flag_type_article|}}} |{{{flag|}}} |{{if empty |{{{flag_type|}}} |Flag}} of {{if empty |{{{linking_name|}}} |{{{common_name|}}} |{{{name|}}} |{{PAGENAME}} }} }}|{{if empty |{{{flag_caption|}}} |{{{flag_type|}}} |Flag}}]] |{{if empty |{{{flag_caption|}}} |{{{flag_type|}}} |Flag}} }}
|image2 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|suppressplaceholder={{main other||no}}|image={{if empty|{{{image_coat|}}}|{{{image_symbol|}}}}} |size={{{symbol_width|{{{coa_size|}}}}}}|sizedefault=85px|alt={{#if:{{{image_coat|}}}|{{{alt_coat|{{{coat_alt}}}}}}|{{{alt_symbol|}}}}}|title={{{symbol_type|Coat of arms}}} of {{{common_name|{{{name|{{{linking_name|{{PAGENAME}}}}}}}}}}}}}
|caption2= {{#ifexist:{{if empty |{{{symbol_type_article|}}} |{{{symbol|}}} |{{if empty |{{{symbol_type|}}} |Coat of arms}} of {{if empty |{{{linking_name|}}} |{{{common_name|}}} |{{{name|}}} |{{PAGENAME}} }} }} |[[{{if empty |{{{symbol_type_article|}}} |{{{symbol|}}} |{{if empty |{{{symbol_type|}}} |Coat of arms}} of {{if empty |{{{linking_name|}}} |{{{common_name|}}} |{{{name|}}} |{{PAGENAME}} }} }} | {{if empty |{{{symbol_type|}}} |Coat of arms}}]] |{{if empty |{{{symbol_type|}}} |Coat of arms}} }}
}} }}
| data1 = {{#if:{{{national_motto|}}}{{{motto|}}}
|<div style="line-height:1.2em;">'''បាវចនា'''<br>{{if empty|{{{motto|}}}|{{{national_motto|}}}}}<!--
-->{{#if:{{{khmermotto|}}}|<br/><div style="display:inline"">{{{khmermotto}}}</div> }}</div>
}}
| class2 = anthem
| data2 = {{#if:{{{national_anthem|}}}{{{anthem|}}}
|<div style="line-height:1.2em;">'''ភ្លេងជាតិ'''<br>{{if empty|{{{national_anthem|}}}|{{{anthem|}}}}}</div>
}}{{#if:{{{anthems|}}}
|
<div style="line-height:1.2em;">'''ភ្លេងជាតិ: '''{{{anthems}}}</div>
}}{{#if:{{{royal_anthem|}}}
|
<hr/>
<div style="line-height:1.2em;">'''[[ព្រះរាជភ្លេង]]: '''{{{royal_anthem}}}</div>
}}{{#if:{{{flag_anthem|}}}
|
<hr/>
<div style="line-height:1.2em;">'''[[ភ្លេងទង់]]: '''{{{flag_anthem}}}</div>
}}{{#if:{{{national_march|}}}
|
<hr/>
<div style="line-height:1.2em;">'''ភ្លេងយាត្រា: '''{{{national_march}}}</div>
}}{{#if:{{{territorial_anthem|}}}
|
<hr/>
<div style="line-height:1.2em;">'''ភ្លេងប្រចាំដែនដី: '''{{{territorial_anthem}}}</div>
}}{{#if:{{{regional_anthem|}}}
|
<hr/>
<div style="line-height:1.2em;">'''ភ្លេងប្រចាំតំបន់: '''{{{regional_anthem}}}</div>
}}{{#if:{{{state_anthem|}}}
|
<hr/>
<div style="line-height:1.2em;">'''ភ្លេងរដ្ឋ: '''{{{state_anthem}}}</div>
}}{{#if:{{{march|}}}
|
<hr/>
<div style="line-height:1.2em;">'''March: '''{{{march}}}</div>
}}
| data3 = {{#if:{{{other_symbol|}}}{{{text_symbol|}}}
|<div style="line-height:1.2em;">{{#if:{{{other_symbol_type|}}}{{{text_symbol_type|}}}
| '''{{if empty|{{{other_symbol_type|}}}|{{{text_symbol_type|}}}}}'''<br/>}}<!--
-->{{if empty|{{{other_symbol|}}}|{{{text_symbol|}}}}}</div>
}}
| data4 = {{#if:{{{image_map|}}}
|{{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image_map|}}}|size={{{map_width|{{{image_map_size|}}}}}}|upright=1.15|alt={{{alt_map|{{{image_map_alt|}}}}}}|title={{{map_caption|{{{image_map_caption|ទីតាំងនៃ {{{common_name|{{{name|{{{linking_name|{{PAGENAME}} }}} }}} }}} }}} }}} }}<!--
-->{{#if:{{{map_caption|{{{image_map_caption|}}}}}}|<div style="font-size:90%;position:relative;top:0.3em;">{{{map_caption|{{{image_map_caption|}}}}}}</div>}} }}
| data5 = {{#if:{{{image_map2|}}}
|{{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image_map2|}}}|size={{{map2_width|{{{image_map2_size|}}}}}}|upright=1.15|alt={{{alt_map2|{{{image_map2_alt|}}}}}}|title={{{map_caption2|{{{image_map2_caption|ទីតាំងនៃ {{{common_name|{{{name|{{{linking_name|{{PAGENAME}} }}} }}} }}} }}} }}} }}<!--
-->{{#if:{{{map_caption2|{{{image_map2_caption|}}}}}}|<div style="font-size:90%;position:relative;top:0.3em;">{{{map_caption2|{{{image_map2_caption|}}}}}}</div>}} }}
| label6 = ស្ថានភាព
| data6 = {{#if:{{{status|}}}|{{Infobox country/status text|status={{{status|}}}|status_text={{{status_text|}}}|empire={{{empire|}}}|year_end={{{year_end|}}}|year_exile_start={{{year_exile_start|}}}|year_exile_end={{{year_exile_end|}}} }} }}
| label7 = ទីតាំង
| data7 = {{{loctext|}}}
| label8 = {{#if:{{{capital_type|}}} | {{{capital_type}}} | ធានី }}{{#ifeq: {{#ifeq:{{{largest_city|}}}{{{largest_settlement|}}}|capital
|capital<!--
-->|{{#switch:{{{capital}}}
| [[{{{largest_city|}}}{{{largest_settlement|}}}]] = capital
| {{{largest_city|}}}{{{largest_settlement|}}} = capital
| not capital
}}<!--
-->}}|capital <!--
(#ifeq:)-->|<!------------------------------------------
capital is largest_city/_settlement:
-------------------------------------------
--><br/><div style="display:inline" style="font-weight:normal">និង {{{largest_settlement_type|ទីក្រុងធំបំផុត}}}</div>
}}
| data8 = {{#if:{{{capital|}}}|{{{capital}}}{{#if:{{{coordinates|}}}|<br/>{{#invoke:Coordinates|coordinsert|{{{coordinates}}}|type:city}}}} }}
| rowclass9 = {{#if:{{{capital|}}}|mergedrow}}
| label9 = ធានីនិរទេស
| data9 = {{#ifexist:{{{capital_exile|}}}|[[{{{capital_exile|}}}]]|{{{captial_exile|}}}}}
| rowclass10 = {{#if:{{{capital|}}}|mergedrow}}
| label10 = {{#if:{{{admin_center_type|}}}| {{{admin_center_type}}} | មណ្ឌលរដ្ឋបាល }}
| data10 = {{#switch:{{{admin_center|}}}
|capital | =
|[[{{{capital|}}}]] =
|{{{capital|}}} =
|#default = {{{admin_center}}}{{#if:{{{capital|}}}||{{#if:{{{coordinates|}}}|<br/>{{#invoke:Coordinates|coordinsert|{{{coordinates}}}|type:city}}}} }} }}
| rowclass11 = {{#if:{{{capital|}}}{{{admin_center|}}}|mergedbottomrow}}
| label11 = {{{largest_settlement_type|ទីក្រុង}}}ធំបំផុត
| data11 = {{#ifeq: {{#ifeq:{{{largest_city|}}}{{{largest_settlement|}}}|capital
|capital<!--
-->|{{#switch:{{{capital}}}
| [[{{{largest_city|}}}{{{largest_settlement|}}}]] = capital
| {{{largest_city|}}}{{{largest_settlement|}}} = capital
| not capital
}}<!--
-->}}|capital <!--
(#ifeq:)-->|<!-- nothing already appears above -->
| {{if empty| {{{largest_city|}}} | {{{largest_settlement|}}} }}
}}
| rowclass12 = mergedtoprow
| label12 = ភាសាផ្លូវការ
| data12 = {{{official_languages|}}}
| rowclass13 = mergedrow
| label13 = <span style="font-weight:normal;">ភាសាទទួលស្គាល់</span>
| data13 = {{if empty| {{{recognized_languages|}}} | {{{recognised_languages|}}} }}
| rowclass14 = mergedrow
| label14 = <span style="font-weight:normal;">ភាសាជាតិ{{#if:{{{recognized_national_languages|}}}|ទទួលស្គាល់|ទទួលស្គាល់}}</span>
| data14 = {{if empty| {{{recognized_national_languages|}}} | {{{recognised_national_languages|}}} | {{{national_languages|}}} }}
| rowclass15 = mergedrow
| label15 = <span style="font-weight:normal;">ភាសាទទួលស្គាល់ក្នុងតំបន់</span>
| data15 = {{if empty| {{{recognized_regional_languages|}}} | {{{recognised_regional_languages|}}} | {{{regional_languages|}}} }}
| label16 = ភាសាទូទៅ
| data16 = {{{common_languages|}}}
| rowclass17 = {{#ifeq:{{{languages2_sub|}}}|yes
|{{#ifeq:{{{languages_sub|}}}|yes |mergedrow}}
|{{#ifeq:{{{languages_sub|}}}|yes |mergedbottomrow}} }}
| label17 ={{#ifeq:{{{languages_sub|}}}|yes
|<div style="display:inline" style="font-weight:normal;">{{if empty| {{{languages_type|}}} | Other languages }}</div>
|{{if empty| {{{languages_type|}}} | Other languages }}
}}
| data17 = {{{languages|}}}
| rowclass18 = {{#ifeq:{{{languages2_sub|}}}|yes |mergedbottomrow}}
| label18 = {{#ifeq:{{{languages2_sub|}}}|yes
|<div style="display:inline" style="font-weight:normal;">{{if empty|{{{languages2_type|}}} | Other languages }}</div>
|{{if empty|{{{languages2_type|}}} | Other languages }}
}}
| data18 = {{{languages2|}}}
| label19 = [[ក្រុមជនជាតិ ]] <!--
-->{{#if:{{{ethnic_groups_year|}}} |<div style="font-weight:normal;display:inline;"> ({{{ethnic_groups_year}}}){{{ethnic_groups_ref|}}}</div>|<div style="font-weight:normal;display:inline;">{{{ethnic_groups_ref|}}}</div>}}
| data19 = {{{ethnic_groups|}}}
| label20 = សាសនា <!--
-->{{#if:{{{religion_year|}}} |<div style="font-weight:normal;display:inline;"> ({{{religion_year}}}){{{religion_ref|}}}</div>|<div style="font-weight:normal;display:inline;">{{{religion_ref|}}}</div>}}
| data20 = {{{religion|}}}
| label21 = [[ប្រជានាម]]
| data21 = {{#if:{{{demonym|}}}
|{{#ifexist:{{{demonym}}} ប្រជាជន
| [[{{{demonym}}} ប្រជាជន|{{{demonym}}}]]
| {{{demonym}}}
}}
}}
| label22 = ប្រភេទ
| data22 = {{{org_type|}}}
| label23 = {{if empty|{{{membership_type|}}} | Membership }}
| data23 = {{{membership|}}}
| label24 = {{#if:{{{government_type|}}}
| {{#if:{{{politics_link|}}}
| [[{{{politics_link}}}|{{#ifeq:{{{micronation|}}}|yes|រចនាសម្ព័ន្ធអង្គការ|រដ្ឋាភិបាល}}]]<!--
-->| {{#ifexist:Politics of {{{linking_name|{{{common_name|{{{name|{{PAGENAME}}}}}}}}}}}
| [[របបនយោបាយនៃ {{{linking_name|{{{common_name|{{{name|{{PAGENAME}}}}}}}}}}}|{{#ifeq:{{{micronation|}}}|yes|រចនាសម្ព័ន្ធអង្គការ|រដ្ឋាភិបាល}}]]<!--
-->| {{#ifeq:{{{micronation|}}}|yes|រចនាសម្ព័ន្ធអង្គការ|រដ្ឋាភិបាល}}<!--
-->}}<!--
-->}}<!--
-->}}
| data24 = {{{government_type|}}}
| header25 = {{#if:{{{government_type|}}} || {{#if:{{{leader_title1|}}}{{{leader_name1|}}}
| {{#if:{{{name|}}}{{{membership|}}}
| <!--template being used for geopolitical org:-->Leaders
| <!--template being used for country/territory: -->Government
}}
}} }}
| rowclass26 = mergedrow
| data26 = {{#if:{{{leader_name1|}}}|{{Infobox country/multirow|{{{leader_title1|}}} |{{{leader_name1|}}} |{{{leader_title2|}}} |{{{leader_name2|}}} |{{{leader_title3|}}} |{{{leader_name3|}}} |{{{leader_title4|}}} |{{{leader_name4|}}} |{{{leader_title5|}}} |{{{leader_name5|}}} |{{{leader_title6|}}} |{{{leader_name6|}}} |{{{leader_title7|}}} |{{{leader_name7|}}} |{{{leader_title8|}}} |{{{leader_name8|}}} |{{{leader_title9|}}} |{{{leader_name9|}}} |{{{leader_title10|}}} |{{{leader_name10|}}} |{{{leader_title11|}}} |{{{leader_name11|}}} |{{{leader_title12|}}} |{{{leader_name12|}}} |{{{leader_title13|}}} |{{{leader_name13|}}} |{{{leader_title14|}}} |{{{leader_name14|}}} |{{{leader_title15|}}} |{{{leader_name15|}}} }} }}
| rowclass27 = mergedrow
| label27 = {{#if:{{{title_leader|}}}| {{{title_leader}}} }}
| data27 = {{#if:{{{title_leader|}}}| }}
| rowclass28 = mergedrow
| data28 = {{#if:{{{year_leader1|}}} | {{Infobox country/multirow|{{{year_leader1|}}} |{{{leader1|}}} |{{{year_leader2|}}} |{{{leader2|}}} |{{{year_leader3|}}} |{{{leader3|}}} |{{{year_leader4|}}} |{{{leader4|}}} |{{{year_leader5|}}} |{{{leader5|}}} |{{{year_leader6|}}} |{{{leader6|}}} |{{{year_leader7|}}} |{{{leader7|}}} |{{{year_leader8|}}} |{{{leader8|}}} |{{{year_leader9|}}} |{{{leader9|}}} |{{{year_leader10|}}} |{{{leader10|}}} |{{{year_leader11|}}} |{{{leader11|}}} }} }}
| rowclass29 = mergedrow
| label29 = {{#if:{{{title_representative|}}}| {{{title_representative}}} }}
| data29 = {{#if:{{{title_representative|}}}| }}
| rowclass30 = mergedrow
| data30 = {{#if:{{{year_representative1|}}}|{{Infobox country/multirow|{{{year_representative1|}}} |{{{representative1|}}} |{{{year_representative2|}}} |{{{representative2|}}} |{{{year_representative3|}}} |{{{representative3|}}} |{{{year_representative4|}}} |{{{representative4|}}} |{{{year_representative5|}}} |{{{representative5|}}} }} }}
| rowclass31 = mergedrow
| label31 = {{#if:{{{title_deputy|}}}|{{{title_deputy}}} }}
| data31 = {{#if:{{{title_deputy|}}}| }}
| rowclass32 = mergedrow
| data32 = {{#if:{{{year_deputy1|}}}|{{Infobox country/multirow|{{{year_deputy1|}}} |{{{deputy1|}}} |{{{year_deputy2|}}} |{{{deputy2|}}} |{{{year_deputy3|}}} |{{{deputy3|}}} |{{{year_deputy4|}}} |{{{deputy4|}}} |{{{year_deputy5|}}} |{{{deputy5|}}} |{{{year_deputy6|}}} |{{{deputy6|}}} }} }}
| label40 = នីតិបញ្ញត្តិ
| data40 = {{{legislature|}}}
| rowclass41 = mergedrow
| label41 = <div style="text-indent:-0.9em;margin-left:1.2em;font-weight:normal;">• {{#if:{{{type_house1|}}}|{{{type_house1}}}|[[សភាជាន់ខ្ពស់]]}}</div>
| data41 = {{{upper_house|{{{house1|}}}}}}
| rowclass42 = mergedbottomrow
| label42 = <div style="text-indent:-0.9em;margin-left:1.2em;font-weight:normal;">• {{#if:{{{type_house2|}}}|{{{type_house2}}}|[[សភាជាន់ទាប]]}}</div>
| data42 = {{{lower_house|{{{house2|}}}}}}
| rowclass43 = {{#if:{{{established_event1|}}} |mergedtoprow}}
| header43 = {{#if:{{{established_event1|}}}{{{sovereignty_type|}}}
|{{#if:{{{sovereignty_type|}}}
| {{{sovereignty_type}}}<!--
-->{{#if:{{{sovereignty_note|}}} | <div style="font-weight:normal;display:inline;">{{{sovereignty_note}}}</div>}}
| {{#if:{{{established|}}}| | Establishment }}
}} }}
| label44 = ការបង្កើតឡើង
| data44 = {{#if:{{{sovereignty_type|}}}
|
|{{{established|}}}
}}
| label45 = {{#if:{{{era|}}}|សម័យកាលប្រវត្តិសាស្រ្ត|ប្រវត្តិសាស្រ្ត}}
| data45 = {{#if:{{{era|}}} |{{#ifexist:{{{era|}}}|[[{{{era}}}]]|{{{era}}}}} | {{#if:{{{date_start|}}}{{{year_start|}}}| }}}}
| rowclass46 = {{#if:{{{established_event2|}}} |mergedrow |mergedbottomrow}}
| data46 = {{#if:{{{established_date1|}}}|{{Infobox country/multirow |{{{established_event1|}}} |{{{established_date1||}}} |{{{established_event2|}}} |{{{established_date2||}}} |{{{established_event3|}}} |{{{established_date3|}}} |{{{established_event4|}}} |{{{established_date4|}}} |{{{established_event5|}}} |{{{established_date5|}}} |{{{established_event6|}}} |{{{established_date6|}}} |{{{established_event7|}}} |{{{established_date7|}}} |{{{established_event8|}}} |{{{established_date8|}}} |{{{established_event9|}}} |{{{established_date9|}}} |{{{established_event10|}}} |{{{established_date10|}}} |{{{established_event11|}}} |{{{established_date11|}}} |{{{established_event12|}}} |{{{established_date12|}}} |{{{established_event13|}}} |{{{established_date13|}}} |{{{established_event14|}}} |{{{established_date14|}}} |{{{established_event15|}}} |{{{established_date15|}}} }} }}
| rowclass47 = {{#if:{{{date_start|}}}{{{year_start|}}} |mergedrow |mergedbottomrow}}
| data47 = {{#if:{{{date_start|}}}{{{year_start|}}}|{{Infobox country/multirow |{{{event_pre|}}} |{{{date_pre|}}} |{{ifempty|{{{event_start|}}}|Established}} |{{{date_start|}}} {{{year_start|}}} |{{{event1|}}} |{{{date_event1|}}} |{{{event2|}}} |{{{date_event2|}}} |{{{event3|}}} |{{{date_event3|}}} |{{{event4|}}} |{{{date_event4|}}} |{{{event5|}}} |{{{date_event5|}}} |{{{event6|}}} |{{{date_event6|}}} |{{{event7|}}} |{{{date_event7|}}} |{{{event8|}}} |{{{date_event8|}}} |{{{event9|}}} |{{{date_event9|}}} |{{{event10|}}} |{{{date_event10|}}} |{{{event11|}}} |{{{date_event12|}}} |{{{event13|}}} |{{{date_event13|}}} |{{{event14|}}} |{{{date_event14|}}} |{{{event15|}}} |{{{date_event15|}}} |{{ifempty|{{{event_end|}}}|Disestablished}} |{{{date_end|}}} {{{year_end|}}} |{{{event_post|}}} |{{{date_post|}}} }} }}
| rowclass60 = mergedtoprow
| header60 = {{#if:{{{area_km2|}}}{{{area_ha|}}}{{{area_sq_mi|}}}{{{area_acre|}}}{{{area_land_km2|}}}{{{area_land_ha|}}}{{{area_land_sq_mi|}}}{{{area_land_acre|}}}{{{area_water_km2|}}}{{{area_water_ha|}}}{{{area_water_sq_mi|}}}{{{area_water_acre|}}}{{{stat_area1|}}}{{{stat_area2|}}}{{{stat_area3|}}}{{{stat_area4|}}}{{{stat_area5|}}}
| {{#if:{{{area_link|}}}
| [[{{{area_link}}}|ក្រឡាផ្ទៃ {{#ifeq:{{{micronation|}}}|yes|claimed|}}]]
| {{#ifexist:ភូមិសាស្រ្ត {{{linking_name|{{{common_name|{{{name|{{PAGENAME}}}}}}}}}}}
| [[ភូមិសាស្រ្ត {{{linking_name|{{{common_name|{{{name|{{PAGENAME}}}}}}}}}}}|ក្រឡាផ្ទៃ {{#ifeq:{{{micronation|}}}|yes|claimed|}}]]
| ក្រឡាផ្ទៃ {{#ifeq:{{{micronation|}}}|yes|claimed|}}<!--
-->}}<!--
-->}} }}
| rowclass61 = {{#if:{{{area_land_km2|}}}{{{area_land_ha|}}}{{{area_land_sq_mi|}}}{{{area_land_acre|}}}{{{area_water_km2|}}}{{{area_water_ha|}}}{{{area_water_sq_mi|}}}{{{area_water_acre|}}}{{{FR_metropole|}}}{{{area_label2|}}}{{{area_label3|}}}{{{percent_water|}}}{{{stat_area1|}}}{{{stat_area2|}}}{{{stat_area3|}}}{{{stat_area4|}}}{{{stat_area5|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}}
| label61 = <div style="text-indent:-0.9em;margin-left:1.2em;font-weight:normal;">• {{{area_label|ផ្ទៃសរុប}}}{{{FR_foot4|}}}</div>
| data61 = {{#if:{{{area_km2|}}}{{{area_ha|}}}{{{area_sq_mi|}}}{{{area_acre|}}}
|{{#if:{{{area_km2|}}}{{{area_sq_mi|}}}
|{{convinfobox|{{{area_km2|}}}|km2|{{{area_sq_mi|}}}|sqmi|abbr=on}}
|{{#if:{{{area_ha|}}}{{{area_acre|}}}
|{{convinfobox|{{{area_ha|}}}|ha|{{{area_acre|}}}|acre|abbr=on}}
}}
}}{{{area_footnote|}}}{{#if:{{{area_rank|}}} | ([[បញ្ជីរាយប្រទេសតាមក្រឡាផ្ទៃសរុប|{{{area_rank}}}]]) }}
}}
| rowclass62 = {{#if:{{{area_water_km2|}}}{{{area_water_ha|}}}{{{area_water_sq_mi|}}}{{{area_water_acre|}}}{{{FR_metropole|}}}{{{area_label2|}}}{{{area_label3|}}}{{{percent_water|}}}{{{stat_area1|}}}{{{stat_area2|}}}{{{stat_area3|}}}{{{stat_area4|}}}{{{stat_area5|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}}
| label62 = <div style="text-indent:-0.9em;margin-left:1.2em;font-weight:normal;">• Land</div>
| data62 = {{#if:{{{area_land_km2|}}}{{{area_land_ha|}}}{{{area_land_sq_mi|}}}{{{area_land_acre|}}}
|{{#if:{{{area_land_km2|}}}{{{area_land_sq_mi|}}}
|{{convinfobox|{{{area_land_km2|}}}|km2|{{{area_land_sq_mi|}}}|sqmi|abbr=on}}
|{{#if:{{{area_land_ha|}}}{{{area_land_acre|}}}
|{{convinfobox|{{{area_land_ha|}}}|ha|{{{area_land_acre|}}}|acre|abbr=on}}
}}
}}{{{area_land_footnote|}}}
}}
| rowclass63 = {{#if:{{{FR_metropole|}}}{{{area_label2|}}}{{{area_label3|}}}{{{percent_water|}}}{{{stat_area1|}}}{{{stat_area2|}}}{{{stat_area3|}}}{{{stat_area4|}}}{{{stat_area5|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}}
| label63 = <div style="text-indent:-0.9em;margin-left:1.2em;font-weight:normal;">• Water</div>
| data63 = {{#if:{{{area_water_km2|}}}{{{area_water_ha|}}}{{{area_water_sq_mi|}}}{{{area_water_acre|}}}
|{{#if:{{{area_water_km2|}}}{{{area_water_sq_mi|}}}
|{{convinfobox|{{{area_water_km2|}}}|km2|{{{area_water_sq_mi|}}}|sqmi|abbr=on}}
|{{#if:{{{area_water_ha|}}}{{{area_water_acre|}}}
|{{convinfobox|{{{area_water_ha|}}}|ha|{{{area_water_acre|}}}|acre|abbr=on}}
}}
}}{{{area_water_footnote|}}}
}}
| rowclass64 = {{#if:{{{FR_metropole|}}}{{{area_label2|}}}{{{area_label3|}}}{{{stat_area1|}}}{{{stat_area2|}}}{{{stat_area3|}}}{{{stat_area4|}}}{{{stat_area5|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}}
| label64 = <div style="text-indent:-0.9em;margin-left:1.2em;font-weight:normal;">• Water (%)</div>
| data64 = {{{percent_water|}}}
| rowclass65 = {{#if:{{{FR_metropole|}}}{{{area_label3|}}}{{{stat_area1|}}}{{{stat_area2|}}}{{{stat_area3|}}}{{{stat_area4|}}}{{{stat_area5|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}}
| label65 = <div style="text-indent:-0.9em;margin-left:1.2em;font-weight:normal;">• {{{area_label2|}}}</div>
| data65 = {{#if:{{{area_label2|}}}| {{{area_data2|}}} }}
| rowclass66 = {{#if:{{{FR_metropole|}}}{{{stat_area1|}}}{{{stat_area2|}}}{{{stat_area3|}}}{{{stat_area4|}}}{{{stat_area5|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}}
| label66 = <div style="text-indent:-0.9em;margin-left:1.2em;font-weight:normal;">• {{{area_label3|}}}</div>
| data66 = {{#if:{{{area_label3|}}}| {{{area_data3|}}} }}
| rowclass67 = {{#if:{{{FR_metropole|}}}{{{stat_area2|}}}{{{stat_area3|}}}{{{stat_area4|}}}{{{stat_area5|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}}
| label67 = {{{stat_year1|}}}{{{ref_area1|}}}
| data67 = {{#if: {{{stat_area1|}}} | {{convinfobox|{{{stat_area1|}}}|km2||sqmi}} }}
| rowclass68 = {{#if:{{{FR_metropole|}}}{{{stat_area3|}}}{{{stat_area4|}}}{{{stat_area5|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}}
| label68 = {{{stat_year2|}}}{{{ref_area2|}}}
| data68 = {{#if: {{{stat_area2|}}} | {{convinfobox|{{{stat_area2|}}}|km2||sqmi}} }}
| rowclass69 = {{#if:{{{FR_metropole|}}}{{{stat_area4|}}}{{{stat_area5|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}}
| label69 = {{{stat_year3|}}}{{{ref_area3|}}}
| data69 = {{#if: {{{stat_area3|}}} | {{convinfobox|{{{stat_area3|}}}|km2||sqmi}} }}
| rowclass70 = {{#if:{{{FR_metropole|}}}{{{stat_area5|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}}
| label70 = {{{stat_year4|}}}{{{ref_area4|}}}
| data70 = {{#if: {{{stat_area4|}}} | {{convinfobox|{{{stat_area4|}}}|km2||sqmi}} }}
| rowclass71 = {{#if:{{{FR_metropole|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}}
| label71 = {{{stat_year5|}}}{{{ref_area5|}}}
| data71 = {{#if: {{{stat_area5|}}} | {{convinfobox|{{{stat_area5|}}}|km2||sqmi}} }}
| rowclass72 = mergedrow
| label72 = <div style="text-indent:-0.9em;margin-left:1.2em;font-weight:normal;">• {{{FR_metropole}}}</div>
| data72 = {{#if:{{{FR_metropole|}}}| <nowiki /> }}
| rowclass73 = mergedrow
| label73 = <div style="text-indent:0.5em;margin-left:1em;font-weight:normal;">• [[Institut Géographique National|IGN]]{{{FR_foot2|}}}</div>
| data73 = {{#if:{{{FR_metropole|}}}
|{{#if:{{{FR_IGN_area_km2|}}}{{{FR_IGN_area_sq_mi|}}}
|{{convinfobox|{{{FR_IGN_area_km2|}}}|km2|{{{FR_IGN_area_sq_mi|}}}|sqmi|abbr=on}}{{#if:{{{FR_IGN_area_rank|}}}| ([[List of countries and dependencies by area|{{{FR_IGN_area_rank|}}}]])}}
}}
}}
| rowclass89 = mergedbottomrow
| label89 = <div style="text-indent:0.5em;margin-left:1em;font-weight:normal;">• [[Cadastre]]{{{FR_foot3|}}}</div>
| data89 = {{#if:{{{FR_metropole|}}}
|{{#if:{{{FR_cadastre_area_km2|}}}{{{FR_cadastre_area_sq_mi|}}}
| {{convinfobox|{{{FR_cadastre_area_km2|}}}|km2|{{{FR_cadastre_area_sq_mi|}}}|sqmi|abbr=on}}{{#if:{{{FR_cadastre_area_rank|}}}| ([[List of countries and dependencies by area|{{{FR_cadastre_area_rank|}}}]])}}
}}
}}
| rowclass90 = mergedtoprow
| header90 = {{#if:{{{population_estimate|}}}{{{population_census|}}}{{{FR_metropole_population|}}}{{{stat_pop1|}}}{{{stat_pop2|}}}{{{stat_pop3|}}}{{{stat_pop4|}}}{{{stat_pop5|}}}
|{{#if:{{{population_link|}}}
| {{#ifeq:{{{population_link}}}|no|ប្រជាជន|[[{{{population_link}}}|ប្រជាជន]]}}<!--
-->| {{#ifexist:ប្រជាសាស្រ្តនៃ {{{linking_name|{{{common_name|{{{name|{{PAGENAME}}}}}}}}}}}
| [[ប្រជាសាស្រ្តនៃ {{{linking_name|{{{common_name|{{{name|{{PAGENAME}}}}}}}}}}}|ប្រជាជន]]<!--
-->| ប្រជាជន<!--
-->}}<!--
-->}} }}
| rowclass91 = mergedrow
| label91 = <div style="text-indent:-0.9em;margin-left:1.2em;font-weight:normal;">• {{#if:{{{population_estimate_year|}}} |ប៉ាន់ស្មាន (ឆ្នាំ {{{population_estimate_year}}}) |ប៉ាន់ស្មាន}}</div>
| data91 = {{#if:{{{population_estimate|}}}
|{{{population_estimate}}}<!--
-->{{#if:{{{population_estimate_rank|}}} | ([[បញ្ជីប្រទេសតាមចំនួនប្រជាជន|{{{population_estimate_rank}}}]])}}
}}
| rowclass92 = mergedrow
| label92= <div style="text-indent:-0.9em;margin-left:1.2em;font-weight:normal;">• {{{population_label2|}}}</div>
| data92= {{#if:{{{population_label2|}}}|{{{population_data2|}}}}}
| rowclass93= mergedrow
| label93= <div style="text-indent:-0.9em;margin-left:1.2em;font-weight:normal;">• {{{population_label3|}}}</div>
| data93= {{#if:{{{population_label3|}}}|{{{population_data3|}}}}}
| rowclass94= mergedrow
| data94= {{#if:{{{stat_pop1|}}}{{{stat_pop2|}}}{{{stat_pop3|}}}{{{stat_pop4|}}}{{{stat_pop5|}}}|{{infobox country/multirow|{{{stat_year1|}}}{{{ref_pop1|}}} |{{{stat_pop1|}}}|{{{stat_year2|}}}{{{ref_pop2|}}} |{{{stat_pop2|}}}|{{{stat_year3|}}}{{{ref_pop3|}}} |{{{stat_pop3|}}}|{{{stat_year4|}}}{{{ref_pop4|}}} |{{{stat_pop4|}}}|{{{stat_year5|}}}{{{ref_pop5|}}} |{{{stat_pop5|}}} }} }}
| rowclass95= mergedrow
| label95= <div style="text-indent:-0.9em;margin-left:1.2em;font-weight:normal;">• {{#if:{{{population_census_year|}}} |ជំរឿន (ឆ្នាំ {{{population_census_year}}})|ជំរឿន}}</div>
| data95= {{#if:{{{population_census|}}}
|{{{population_census}}}<!--
-->{{#if:{{{population_census_rank|}}} | ([[បញ្ជីប្រទេសតាមចំនួនប្រជាជន|{{{population_census_rank}}}]])}}
}}
| rowclass96= mergedrow
| label96 = {{#if:{{{FR_metropole_population|}}}|{{#if:{{{FR_total_population_estimate_year|}}}|<span style="font-weight:normal"> ({{{FR_total_population_estimate_year}}})</span>}}}}
| data96 = {{#if:{{{FR_metropole_population|}}}|{{#if:{{{FR_total_population_estimate_year|}}}|<nowiki />}}}}
| rowclass97 = mergedrow
| label97= <div style="text-indent:-0.9em;margin-left:1.2em;font-weight:normal;">• Total{{{FR_foot|}}}</div>
| data97= {{#if:{{{FR_metropole_population|}}}|{{#if:{{{FR_total_population_estimate|}}}
|{{{FR_total_population_estimate}}}{{#if:{{{FR_total_population_estimate_rank|}}}| ([[បញ្ជីប្រទេសតាមចំនួនប្រជាជនឆ្នាំ២០០៥|{{{FR_total_population_estimate_rank}}}]])}}
}} }}
| rowclass98 = mergedrow
| label98= <div style="text-indent:-0.9em;margin-left:1.2em;font-weight:normal;">• {{{FR_metropole}}}</div>
| data98= {{#if:{{{FR_metropole_population|}}}|{{{FR_metropole_population}}}{{#if:{{{FR_metropole_population_estimate_rank|}}}
| ([[បញ្ជីប្រទេសតាមចំនួនប្រជាជនឆ្នាំ២០០៥|{{{FR_metropole_population_estimate_rank}}}]])}}
}}
| rowclass99 = mergedbottomrow
| label99= <div style="text-indent:-0.9em;margin-left:1.2em;font-weight:normal;">• [[ដង់ស៊ីតេប្រជាជន|ដង់ស៊ីតេ]]{{{FR_foot5|}}}</div>
| data99= {{#if:{{{population_density_km2|}}}{{{population_density_sq_mi|}}}
| {{convinfobox|{{{population_density_km2|}}}|/km2|{{{population_density_sq_mi|}}}|/sqmi|1|abbr=on}}{{{pop_den_footnote|}}}<!--
-->{{#if:{{{population_density_rank|}}} | ([[List of countries and territories by population density|{{{population_density_rank}}}]])}}
}}
| rowclass100 = {{#if:{{{population_estimate|}}}{{{population_census|}}}{{{FR_metropole_population|}}}|mergedbottomrow|mergedtoprow}}
| label100 = សមាជិកភាព
| data100= {{{nummembers|}}}
| rowclass101= mergedtoprow
| label101= {{#ifeq:{{{micronation|}}}|yes|Claimed|}} [[ផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប|GDP]] <span style="font-weight:normal;">([[យុគភាពនៃអំណាចទិញ|PPP]])</span>
| data101= {{#if:{{{GDP_PPP|}}}{{{GDP_PPP_per_capita|}}}
|{{#if:{{{GDP_PPP_year|}}} |ប៉ាន់ស្មាន (ឆ្នាំ {{{GDP_PPP_year}}})}}
}}
| rowclass102= mergedrow
| label102= <div style="text-indent:-0.9em;margin-left:1.2em;font-weight:normal;">• សរុប</div>
| data102= {{#if:{{{GDP_PPP|}}}
|{{{GDP_PPP}}}<!--
-->{{#if:{{{GDP_PPP_rank|}}} | ([[បញ្ជីរាយប្រទេសតាមផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (យុគភាពនៃអំណាចទិញ)|{{{GDP_PPP_rank}}}]])}}
}}
| rowclass103= mergedbottomrow
| label103= <div style="text-indent:-0.9em;margin-left:1.2em;font-weight:normal;">• ក្នុងម្នាក់</div>
| data103= {{#if:{{{GDP_PPP_per_capita|}}}
|{{{GDP_PPP_per_capita}}}<!--
-->{{#if:{{{GDP_PPP_per_capita_rank|}}} | ([[បញ្ជីរាយប្រទេសតាមផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (យុគភាពនៃអំណាចទិញ) ក្នុងម្នាក់|{{{GDP_PPP_per_capita_rank}}}]])}}
}}
| rowclass104= mergedtoprow
| label104= {{#ifeq:{{{micronation|}}}|yes|Claimed|}} [[ផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប|GDP]] <span style="font-weight:normal;">(មធ្យម)</span>
| data104= {{#if:{{{GDP_nominal|}}}{{{GDP_nominal_per_capita|}}}
|{{#if:{{{GDP_nominal_year|}}} |ប៉ាន់ស្មាន (ឆ្នាំ {{{GDP_nominal_year}}})}}
}}
| rowclass105= mergedrow
| label105= <div style="text-indent:-0.9em;margin-left:1.2em;font-weight:normal;">• សរុប</div>
| data105= {{#if:{{{GDP_nominal|}}}
|{{{GDP_nominal}}}<!--
-->{{#if:{{{GDP_nominal_rank|}}} | ([[បញ្ជីរាយប្រទេសតាមផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (មធ្យម)|{{{GDP_nominal_rank}}}]])}}
}}
| rowclass106= mergedbottomrow
| label106= <div style="text-indent:-0.9em;margin-left:1.2em;font-weight:normal;">• ក្នុងម្នាក់</div>
| data106= {{#if:{{{GDP_nominal_per_capita|}}}
| {{{GDP_nominal_per_capita}}}<!--
-->{{#if:{{{GDP_nominal_per_capita_rank|}}} | ([[បញ្ជីរាយប្រទេសតាមផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (មធ្យម) ក្នុងម្នាក់|{{{GDP_nominal_per_capita_rank}}}]])}}
}}
| label107= [[មេគុណជីនី|ជីនី]]{{#if:{{{Gini_year|}}} | <span style="font-weight:normal;">({{{Gini_year}}})</span>}}
| data107= {{#if:{{{Gini|}}}
| {{#switch:{{{Gini_change|}}}
|increase = {{increaseNegative}} <!--
-->|decrease = {{decreasePositive}} <!--
-->|steady = {{steady}} <!--
-->}}{{{Gini}}}{{{Gini_ref|}}}<br/><!--
---------Evaluate and add Gini category:----------
--><span style="white-space:nowrap;"><!--
-->{{#iferror:<!--
-->{{#ifexpr:{{{Gini}}}>100 <!--
-->| {{error|កំហុស: តម្លៃជីនីលើសពី 100}}<!--Handled by outer #iferror, not visible to users--><!--
-->| {{#ifexpr:{{{Gini}}}>=60 |{{color|red|ខ្ពស់ណាស់}}<!--
-->| {{#ifexpr:{{{Gini}}}>=46 <!--
-->| {{color|darkred|ខ្ពស់}}<!--
-->| {{#ifexpr:{{{Gini}}}>=30 <!--
-->| {{color|orange|មធ្យម}}<!--
-->| {{#ifexpr:{{{Gini}}}>=0 <!--
-->| {{color|forestgreen|ទាប}}<!--
-->| {{error|កំហុស:តម្លៃជីនីក្រោម 0}}<!--Handled by outer #iferror, not visible to users--><!--
-->}}<!--
-->}}<!--
-->}}<!--
-->}}<!--
-->}}<!--
-->| {{error|កំហុស: តម្លៃជីនីមិនត្រឹមត្រូវ}}{{#ifeq: {{NAMESPACE}} | {{ns:0}} | [[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អត្ថបទប្រទេសទាមទារតំហែទាំ]] }}<!--
-->}}<!--
--></span><!--
-----------Add Gini_rank (if supplied):----------
-->{{#if:{{{Gini_rank|}}}
| · [[បញ្ជីរាយប្រទេសតាមសមភាពប្រាក់ចំណូល|{{{Gini_rank}}}]]<!--
-->}}<!--
-->}}
| label108= [[លិបិក្រមអភិវឌ្ឍន៍មនុស្ស|HDI]]{{#if:{{{HDI_year|}}} | <span style="font-weight:normal;">({{{HDI_year}}})</span>}}
| data108= {{#if:{{{HDI|}}}
| {{#switch:{{{HDI_change|}}}
|increase = {{increase}} <!--
-->|decrease = {{decrease}} <!--
-->|steady = {{steady}} <!--
-->}}{{{HDI}}}{{{HDI_ref|}}}<br/><!--
---------Evaluate and add HDI category:---------
--><span style="white-space:nowrap;"><!--
-->{{#iferror:<!--
-->{{#ifexpr:{{{HDI}}}>1 <!--
-->| {{error|កំហុស: តម្លៃ HDI ធំជាង 1}}<!--Handled by outer #iferror, not visible to users--><!--
-->| {{#ifexpr:{{{HDI}}}>0.799 <!--
-->| {{color|darkgreen|ខ្ពស់ណាស់}}<!--
-->| {{#ifexpr:{{{HDI}}}>0.699 <!--
-->| {{color|forestgreen|ខ្ពស់}}<!--
-->| {{#ifexpr:{{{HDI}}}>0.549 <!--
-->| {{color|orange|មធ្យម}}<!--
-->| {{#ifexpr:{{{HDI}}}>=0.000<!--
-->| {{color|red|ទាប}}<!--
-->| {{error|កំហុស: តម្លៃ HDI តូចជាង 0}}<!--Handled by outer #iferror, not visible to users--><!--
-->}}<!--
-->}}<!--
-->}}<!--
-->}}<!--
-->}}<!--
-->| {{error|កំហុស: តម្លៃ HDI មិនត្រឹមត្រូវ}}{{#ifeq: {{NAMESPACE}} | {{ns:0}} | [[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អត្ថបទប្រទេសទាមទារតំហែទាំ]] }}<!--
-->}}<!--
--></span><!--
----------Add HDI_rank (if supplied):-----------
-->{{#if:{{{HDI_rank|}}}
| · [[បញ្ជីរាយប្រទេសតាមលិបិក្រមអភិវឌ្ឍន៍មនុស្ស|{{{HDI_rank}}}]]<!--
-->}}<!--
-->}}
| label109= {{#ifeq:{{{micronation|}}}|yes|Purported|}}រូបិយវត្ថុ
| data109= {{#if:{{{currency|}}}
| {{{currency}}} {{#if:{{{currency_code|}}} |([[ISO 4217|{{{currency_code}}}]])}}
}}
| rowclass119= {{#if:{{{utc_offset_DST|}}}{{{DST_note|}}} |mergedtoprow}}
| label119= ល្វែងម៉ោង
| data119= {{#if:{{{utc_offset|}}}
|{{nowrap|[[ម៉ោងសកលតាមកូអរដោនេ|UTC]]{{{utc_offset}}}}} {{#if:{{{time_zone|}}}|({{{time_zone}}})}}
|{{{time_zone|}}}
}}
| rowclass120= {{#if:{{{DST_note|}}} |mergedrow |mergedbottomrow}}
| label120= <div style="text-indent:-0.9em;margin-left:1.2em;font-weight:normal;">• រដូវក្តៅ ([[ម៉ោងរដូវក្ដៅ|DST]])</div>
| data120= {{#if:{{{utc_offset_DST|}}}
|{{nowrap|[[ម៉ោងសកលតាមកូអរដោនេ|UTC]]{{{utc_offset_DST}}}}} {{#if:{{{time_zone_DST|}}}|({{{time_zone_DST}}})|{{#if:{{{DST|}}}|({{{DST}}})}}}}
|{{#if:{{{time_zone_DST|}}}|{{{time_zone_DST}}}|{{{DST|}}}}}
}}
| rowclass121= mergedbottomrow
| label121= <nowiki />
| data121= {{{DST_note|}}}
| label122 = [[Antipodes]]
| data122= {{{antipodes|}}}
| label123 = ទម្រង់កាលបរិច្ឆេទ
| data123= {{{date_format|}}}
| label124= [[ទិសបើកបរ]]
| data124= {{#if:{{{drives_on|}}} | {{lcfirst:{{{drives_on}}}}} }}
| label125= {{#if:{{{calling_code|}}}
|{{#ifexist:លេខទូរស័ព្ទនៅ{{{linking_name|{{{common_name|{{{name|{{PAGENAME}}}}}}}}}}}
| [[លេខទូរសព្ទនៅ{{{linking_name|{{{common_name|{{{name|{{PAGENAME}}}}}}}}}}}|កូដហៅទូរសព្ទ]]
| កូដហៅទូរសព្ទ
}}
}}
| data125= {{{calling_code|}}}
| label126= [[Patron saint]]{{#if:{{{patron_saints|}}}|s}}
| data126= {{if empty| {{{patron_saints|}}} | {{{patron_saint|}}} }}
| label127= [[ISO 3166|កូដ ISO 3166]]
| data127= {{#switch:{{{iso3166code|}}}
|omit = <!--(do nothing)-->
| = <!--if iso3166code is not supplied:
-->{{#if:{{{common_name|}}}
| {{#if:{{ISO 3166 code|{{{common_name}}}|nocat=true}}
| [[ISO 3166-2:{{ISO 3166 code|{{{common_name}}}}}|{{ISO 3166 code|{{{common_name}}}}}]]
}}
}}
|#default = [[ISO 3166-2:{{uc:{{{iso3166code}}}}}|{{uc:{{{iso3166code}}}}}]]
}}
| label128= [[ដែនកម្រិតខ្ពស់តាមកូដប្រទេស|ដែនកម្រិតខ្ពស់]]
| data128= {{{cctld|}}}
| data129 = {{#if:{{{official_website|}}}
|<div style="line-height:11pt">'''គេហទំព័រ'''<br/>{{{official_website}}}</div>
}}
| data130= {{#if:{{{image_map3|{{{location_map|}}}}}}
| {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image_map3|{{{location_map|}}}}}}|size={{{map3_width|}}}|upright=1.15|alt={{{alt_map3|}}}|title=ទីតាំងនៃ{{{common_name|{{{name|{{{linking_name|{{PAGENAME}} }}} }}} }}} }}<!--
-->{{#if:{{{map_caption3|}}}|<div style="font-size:90%;position:relative;top:0.3em;">{{{map_caption3|}}}</div>}}
}}
| data134 = {{#if:{{{p1|}}}{{{s1|}}}
|{{Infobox country/formernext|flag_p1={{{flag_p1|}}}|image_p1={{{image_p1|}}}|p1={{{p1|}}}|border_p1={{{border_p1|}}}|flag_p2={{{flag_p2|}}}|image_p2={{{image_p2|}}}|p2={{{p2|}}}|border_p2={{{border_p2|}}}|flag_p3={{{flag_p3|}}}|image_p3={{{image_p3|}}}|p3={{{p3|}}}|border_p3={{{border_p3|}}}|flag_p4={{{flag_p4|}}}|image_p4={{{image_p4|}}}|p4={{{p4|}}}|border_p4={{{border_p4|}}}|flag_p5={{{flag_p5|}}}|image_p5={{{image_p5|}}}|p5={{{p5|}}}|border_p5={{{border_p5|}}}|flag_p6={{{flag_p6|}}}|image_p6={{{image_p6|}}}|p6={{{p6|}}}|border_p6={{{border_p6|}}}|flag_p7={{{flag_p7|}}}|image_p7={{{image_p7|}}}|p7={{{p7|}}}|border_p7={{{border_p7|}}}|flag_p8={{{flag_p8|}}}|image_p8={{{image_p8|}}}|p8={{{p8|}}}|border_p8={{{border_p8|}}}|flag_p9={{{flag_p9|}}}|image_p9={{{image_p9|}}}|p9={{{p9|}}}|border_p9={{{border_p9|}}}|flag_p10={{{flag_p10|}}}|image_p10={{{image_p10|}}}|p10={{{p10|}}}|border_p10={{{border_p10|}}}|flag_p11={{{flag_p11|}}}|image_p11={{{image_p11|}}}|p11={{{p11|}}}|border_p11={{{border_p11|}}}|flag_p12={{{flag_p12|}}}|image_p12={{{image_p12|}}}|p12={{{p12|}}}|border_p12={{{border_p12|}}}|flag_p13={{{flag_p13|}}}|image_p13={{{image_p13|}}}|p13={{{p13|}}}|border_p13={{{border_p13|}}}|flag_p14={{{flag_p14|}}}|image_p14={{{image_p14|}}}|p14={{{p14|}}}|border_p14={{{border_p14|}}}|flag_p15={{{flag_p15|}}}|image_p15={{{image_p15|}}}|p15={{{p15|}}}|border_p15={{{border_p15|}}}|flag_s1={{{flag_s1|}}}|image_s1={{{image_s1|}}}|s1={{{s1|}}}|border_s1={{{border_s1|}}}|flag_s2={{{flag_s2|}}}|image_s2={{{image_s2|}}}|s2={{{s2|}}}|border_s2={{{border_s2|}}}|flag_s3={{{flag_s3|}}}|image_s3={{{image_s3|}}}|s3={{{s3|}}}|border_s3={{{border_s3|}}}|flag_s4={{{flag_s4|}}}|image_s4={{{image_s4|}}}|s4={{{s4|}}}|border_s4={{{border_s4|}}}|flag_s5={{{flag_s5|}}}|image_s5={{{image_s5|}}}|s5={{{s5|}}}|border_s5={{{border_s5|}}}|flag_s6={{{flag_s6|}}}|image_s6={{{image_s6|}}}|s6={{{s6|}}}|border_s6={{{border_s6|}}}|flag_s7={{{flag_s7|}}}|image_s7={{{image_s7|}}}|s7={{{s7|}}}|border_s7={{{border_s7|}}}|flag_s8={{{flag_s8|}}}|image_s8={{{image_s8|}}}|s8={{{s8|}}}|border_s8={{{border_s8|}}}|flag_s9={{{flag_s9|}}}|image_s9={{{image_s9|}}}|s9={{{s9|}}}|border_s9={{{border_s9|}}}|flag_s10={{{flag_s10|}}}|image_s10={{{image_s10|}}}|s10={{{s10|}}}|border_s10={{{border_s10|}}}|flag_s11={{{flag_s11|}}}|image_s11={{{image_s11|}}}|s11={{{s11|}}}|border_s11={{{border_s11|}}}|flag_s12={{{flag_s12|}}}|image_s12={{{image_s12|}}}|s12={{{s12|}}}|border_s12={{{border_s12|}}}|flag_s13={{{flag_s13|}}}|image_s13={{{image_s13|}}}|s13={{{s13|}}}|border_s13={{{border_s13|}}}|flag_s14={{{flag_s14|}}}|image_s14={{{image_s14|}}}|s14={{{s14|}}}|border_s14={{{border_s14|}}}|flag_s15={{{flag_s15|}}}|image_s15={{{image_s15|}}}|s15={{{s15|}}}|border_s15={{{border_s15|}}}}}
}}
| label135 = ឥឡូវជាផ្នែកនៃ
| data135 = {{{today|}}}
| data136 = {{#if:{{{footnote_a|}}}{{{footnote_b|}}}{{{footnote_c|}}}{{{footnote_d|}}}{{{footnote_e|}}}{{{footnote_f|}}}{{{footnote_g|}}}{{{footnote_h|}}}
|<div style="text-align:left;margin-left:auto; margin-right:auto;"><ol style="list-style-type: lower-alpha; margin-left: 1em; font-size:90%;">
{{#if:{{{footnote_a|}}}|<li value=1>{{{footnote_a|}}}</li>
}}{{#if:{{{footnote_b|}}}|<li value=2>{{{footnote_b|}}}</li>
}}{{#if:{{{footnote_c|}}}|<li value=3>{{{footnote_c|}}}</li>
}}{{#if:{{{footnote_d|}}}|<li value=4>{{{footnote_d|}}}</li>
}}{{#if:{{{footnote_e|}}}|<li value=5>{{{footnote_e|}}}</li>
}}{{#if:{{{footnote_f|}}}|<li value=6>{{{footnote_f|}}}</li>
}}{{#if:{{{footnote_g|}}}|<li value=7>{{{footnote_g|}}}</li>
}}{{#if:{{{footnote_h|}}}|<li value=8>{{{footnote_h|}}}</li>}}
</ol></div>}}
| data137 = {{#if:{{{footnote1|}}}{{{footnote2|}}}{{{footnote3|}}}{{{footnote4|}}}{{{footnote5|}}}{{{footnote6|}}}{{{footnote7|}}}{{{footnote8|}}}
|<div style="text-align:left;margin-left:auto; margin-right:auto;"><ol style="font-size:90%; margin-left:1em;">
{{#if:{{{footnote1|}}}|<li value=1>{{{footnote1|}}}</li>
}}{{#if:{{{footnote2|}}}|<li value=2>{{{footnote2|}}}</li>
}}{{#if:{{{footnote3|}}}|<li value=3>{{{footnote3|}}}</li>
}}{{#if:{{{footnote4|}}}|<li value=4>{{{footnote4|}}}</li>
}}{{#if:{{{footnote5|}}}|<li value=5>{{{footnote5|}}}</li>
}}{{#if:{{{footnote6|}}}|<li value=6>{{{footnote6|}}}</li>
}}{{#if:{{{footnote7|}}}|<li value=7>{{{footnote7|}}}</li>
}}{{#if:{{{footnote8|}}}|<li value=8>{{{footnote8|}}}</li>}}
</ol></div>}}
| rowstyle138 = font-size:90%;
| data138 = {{#if:{{{footnotes|}}}|<div style="text-align:left;margin-left:auto; margin-right:auto;">{{{footnotes}}}{{#if:{{{footnotes2|}}}|<br>{{{footnotes2}}}}}</div>}}
| belowclass = mergedtoprow noprint
| below = {{#if:{{{navbar|}}}| {{navbar|{{{navbar|}}}}} }}
}}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using infobox country with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Template:Infobox country]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y| admin_center_type | admin_center | alt_coat | alt_flag | alt_flag2 | alt_map | alt_map2 | alt_map3 | alt_symbol | anthem | antipodes | area_acre | area_data2 | area_data3 | area_footnote | area_ha | area_km2 | area_label | area_label2 | area_label3 | area_land_acre | area_land_footnote | area_land_ha | area_land_km2 | area_land_sq_mi | area_link | area_rank | area_sq_mi | area_water_acre | area_water_footnote | area_water_ha | area_water_km2 | area_water_sq_mi | border_p1 | border_p2 | border_p3 | border_p4 | border_p5 | border_p6 | border_p7 | border_p8 | border_p9 | border_p10 | border_p11 | border_p12 | border_p13 | border_p14 | border_p15 | border_s1 | border_s2 | border_s3 | border_s4 | border_s5 | border_s6 | border_s7 | border_s8 | border_s9 | border_s10 | border_s11 | border_s12 | border_s13 | border_s14 | border_s15 | calling_code | capital_exile | capital_type | capital | cctld | coa_size | coat_alt | common_languages | common_name | conventional_long_name | coordinates | currency_code | currency | date_end | date_event1 | date_event2 | date_event3 | date_event4 | date_event5 | date_event6 | date_format | date_post | date_pre | date_start | demonym | deputy1 | deputy2 | deputy3 | deputy4 | deputy5 | deputy6 | drives_on | DST_note | DST | empire | englishmotto | era | established_date1 | established_date2 | established_date3 | established_date4 | established_date5 | established_date6 | established_date7 | established_date8 | established_date9 | established_date10 | established_date11 | established_date12 | established_date13 | established_date14 | established_date15 | established_event1 | established_event2 | established_event3 | established_event4 | established_event5 | established_event6 | established_event7 | established_event8 | established_event9 | established_event10 | established_event11 | established_event12 | established_event13 | established_event14 | established_event15 | established | ethnic_groups_ref | ethnic_groups_year | ethnic_groups | event_end | event_post | event_pre | event_start | event1 | event2 | event3 | event4 | event5 | event6 | flag| flag_alt | flag_alt2 | flag_border | flag_caption | flag_caption | flag_p1 | flag_p2 | flag_p3 | flag_p4 | flag_p5 | flag_p6 | flag_p7 | flag_p8 | flag_p9 | flag_p10 | flag_p11 | flag_p12 | flag_p13 | flag_p14 | flag_p15 | flag_s1 | flag_s2 | flag_s3 | flag_s4 | flag_s5 | flag_s6 | flag_s7 | flag_s8 | flag_s9 | flag_s10 | flag_s11 | flag_s12 | flag_s13 | flag_s14 | flag_s15 | flag_size | flag_type | flag_type_article | flag_width | flag2_border | footnote_a | footnote_a | footnote_b | footnote_b | footnote_c | footnote_c | footnote_d | footnote_d | footnote_e | footnote_e | footnote_f | footnote_f | footnote_g | footnote_g | footnote_h | footnote_h | footnote1 | footnote1 | footnote2 | footnote2 | footnote3 | footnote3 | footnote4 | footnote4 | footnote5 | footnote5 | footnote6 | footnote6 | footnote7 | footnote7 | footnote8 | footnote8 | footnotes | footnotes2 | FR_cadastre_area_km2 | FR_cadastre_area_rank | FR_cadastre_area_sq_mi | FR_foot | FR_foot2 | FR_foot3 | FR_foot4 | FR_foot5 | FR_IGN_area_km2 | FR_IGN_area_rank | FR_IGN_area_sq_mi | FR_metropole_population_estimate_rank | FR_metropole_population | FR_metropole | FR_total_population_estimate_rank | FR_total_population_estimate_year | FR_total_population_estimate | GDP_nominal_per_capita_rank | GDP_nominal_per_capita | GDP_nominal_rank | GDP_nominal_year | GDP_nominal | GDP_PPP_per_capita_rank | GDP_PPP_per_capita | GDP_PPP_rank | GDP_PPP_year | GDP_PPP | Gini_change | Gini_rank | Gini_ref | Gini_year | Gini | government_type | HDI_change | HDI_rank | HDI_ref | HDI_year | HDI | house1 | house2 | image_coat | image_flag | image_flag2 | image_map_alt | image_map_caption | image_map_size | image_map | image_map2_alt | image_map2_caption | image_map2_size | image_map2 | image_map3 | image_p1 | image_p2 | image_p3 | image_p4 | image_p5 | image_p6 | image_p7 | image_p8 | image_p9 | image_p10 | image_p11 | image_p12 | image_p13 | image_p14 | image_p15 | image_s1 | image_s2 | image_s3 | image_s4 | image_s5 | image_s6 | image_s7 | image_s8 | image_s9 | image_s10 | image_s11 | image_s12 | image_s13 | image_s14 | image_s15 | image_symbol | iso3166code | languages_sub | languages_type | languages | languages2_sub | languages2_type | languages2 | largest_city | largest_settlement_type | largest_settlement | leader_name1 | leader_name2 | leader_name3 | leader_name4 | leader_name5 | leader_name6 | leader_name7 | leader_name8 | leader_name9 | leader_name10 | leader_name11 | leader_name12 | leader_name13 | leader_name14 | leader_name15 | leader_title1 | leader_title2 | leader_title3 | leader_title4 | leader_title5 | leader_title6 | leader_title7 | leader_title8 | leader_title9 | leader_title10 | leader_title11 | leader_title12 | leader_title13 | leader_title14 | leader_title15 | leader1 | leader2 | leader3 | leader4 | leader5 | leader6 | leader7 | leader8 | leader9 | leader10 | leader11 | legislature | life_span | linking_name | location_map | loctext | lower_house | map_caption | map_caption2 | map_caption3 | map_width | map2_width | map3_width | membership_type | membership | micronation | motto | name | national_anthem | national_languages | national_motto | native_name | navbar | nummembers | official_languages | official_website | org_type | other_symbol_type | other_symbol | p1 | p2 | p3 | p4 | p5 | p6 | p7 | p8 | p9 | p10 | p11 | p12 | p13 | p14 | p15 | patron_saint | patron_saints | percent_water | politics_link | pop_den_footnote | population_census_rank | population_census_year | population_census | population_data2 | population_data3 | population_density_km2 | population_density_rank | population_density_sq_mi | population_estimate_rank | population_estimate_year | population_estimate | population_label2 | population_label3 | population_link | recognised_languages | recognised_national_languages | recognised_regional_languages | recognized_languages | recognized_national_languages | ref_area1 | ref_area2 | ref_area3 | ref_area4 | ref_area5 | ref_pop1 | ref_pop2 | ref_pop3 | ref_pop4 | ref_pop5 | regional_languages | recognized_regional_languages | religion_ref | religion_year | religion | representative1 | representative2 | representative3 | representative4 | representative5 | royal_anthem | flag_anthem | march | national_march | regional_anthem | territorial_anthem | state_anthem | s1 | s2 | s3 | s4 | s5 | s6 | s7 | s8 | s9 | s10 | s11 | s12 | s13 | s14 | s15 | sovereignty_note | sovereignty_type | stat_area1 | stat_area2 | stat_area3 | stat_area4 | stat_area5 | stat_pop1 | stat_pop2 | stat_pop3 | stat_pop4 | stat_pop5 | stat_year1 | stat_year2 | stat_year3 | stat_year4 | stat_year5 | status_text | status | symbol| symbol_type_article | symbol_type | symbol_width | text_symbol_type | text_symbol | time_zone_DST | time_zone | title_deputy | title_leader | title_representative | today | type_house1 | type_house2 | upper_house | utc_offset_DST | utc_offset | year_deputy1 | year_deputy2 | year_deputy3 | year_deputy4 | year_deputy5 | year_deputy6 | year_end | year_exile_end | year_exile_start | year_leader1 | year_leader2 | year_leader3 | year_leader4 | year_leader5 | year_leader6 | year_leader7 | year_leader8 | year_leader9 | year_leader10 | year_leader11 | year_representative1 | year_representative2 | year_representative3 | year_representative4 | year_representative5 | year_start}}{{main other|
{{#if:{{both|{{{image_coat|}}}|{{{image_symbol|}}}}}|[[Category:Pages using infobox country with syntax problems|A]]
}}{{#if:{{both|{{{alt_coat|}}}|{{{alt_symbol|}}}}}|[[Category:Pages using infobox country with syntax problems|B]]
}}{{#if:{{both|{{{motto|}}}|{{{national_motto|}}}}}|[[Category:Pages using infobox country with syntax problems|C]]
}}{{#if:{{both|{{{national_anthem|}}}|{{{anthem|}}}}}|[[Category:Pages using infobox country with syntax problems|D]]
}}{{#if:{{both|{{{other_symbol|}}}|{{{text_symbol|}}}}}|[[Category:Pages using infobox country with syntax problems|E]]
}}{{#if:{{both|{{{other_symbol_type|}}}|{{{text_symbol_type|}}}}}|[[Category:Pages using infobox country with syntax problems|F]]
}}{{#if:{{both|{{{largest_city|}}}|{{{largest_settlement|}}}}}|[[Category:Pages using infobox country with syntax problems|G]]
}}{{#if:{{both|{{{recognized_languages|}}}|{{{recognised_languages|}}}}}|[[Category:Pages using infobox country with syntax problems|H]]
}}{{#if:{{both|{{{recognized_national_languages|}}}|{{{recognised_national_languages|}}}}}{{both|{{{recognized_regional_languages|}}}|{{{recognised_regional_languages|}}}}}|[[Category:Pages using infobox country with syntax problems|I]]
}}{{#if:{{{official_languages|}}}||{{#if:{{{recognized_languages|}}}{{{recognised_languages|}}}{{{recognized_national_languages|}}}{{{recognised_national_languages|}}}{{{recognized_regional_languages|}}}{{{recognised_regional_languages|}}}|[[Category:Pages using infobox country with syntax problems|J]]}}
}}{{#if:{{both|{{{area_km2|}}}|{{{area_ha|}}}}}{{both|{{{area_land_km2|}}}|{{{area_land_ha|}}}}}{{both|{{{area_water_km2|}}}|{{{area_water_ha|}}}}}|[[Category:Pages using infobox country with syntax problems|K]]
}}{{#if:{{both|{{{DST|}}}|{{{time_zone_DST|}}}}}|[[Category:Pages using infobox country with syntax problems|L]]
}}{{#if:{{{time_zone|}}}{{{utc_offset|}}}||{{#if:{{{time_zone_DST|}}}{{{utc_offset_DST|}}}|[[Category:Pages using infobox country with syntax problems|M]]}}
}}{{#if:{{both|{{{patron_saint|}}}|{{{patron_saints|}}}}}|[[Category:Pages using infobox country with syntax problems|N]]
}}{{#if:{{both|{{{sovereignty_type|}}}|{{{established|}}} }}|[[Category:Pages using infobox country with syntax problems|O]]
}}{{#if:{{{languages|}}}|{{#if:{{{languages_type|}}}||[[Category:Pages using infobox country with syntax problems|P]]}}
}}{{#if:{{{languages2|}}}|{{#if:{{{languages2_type|}}}||[[Category:Pages using infobox country with syntax problems|P]]}}
}}{{#if:{{{flag_type|}}}|[[Category:Pages using infobox country or infobox former country with the flag caption or type parameters|T{{PAGENAME}}]]
}}{{#if:{{{flag_caption|}}}|[[Category:Pages using infobox country or infobox former country with the flag caption or type parameters|C{{PAGENAME}}]]
}}{{#if:{{{symbol_type|}}}|[[Category:Pages using infobox country or infobox former country with the symbol caption or type parameters|T{{PAGENAME}}]]
}}{{#if:{{{symbol_caption|}}}|[[Category:Pages using infobox country or infobox former country with the symbol caption or type parameters|C{{PAGENAME}}]]
}}}}<!--
Tracking categories from merge with {{infobox former country}}. After all cats are empty/have been checked, these can be removed.
-->{{#if:{{{status_text|}}}|{{#ifeq:{{ucfirst:{{{status|}}}}}|Colony|{{main other|[[Category:Former country articles using status text with Colony or Exile]]}}|{{#ifeq:{{ucfirst:{{{status|}}}}}|Exile|{{main other|[[Category:Former country articles using status text with Colony or Exile]]}}}}}}
}}{{#if:{{{government_type|}}}
| {{#switch:{{ucfirst:{{{government_type}}}}}
|Constitutional monarchy |Constitutional Monarchy|Elective monarchy|Elective Monarchy |Absolute Monarchy |Absolute monarchy
|Monarchy={{Main other|{{#switch:{{{continent}}}
|Europe=[[Category:Former country articles categorised by government type|A]]
|Asia=[[Category:Former country articles categorised by government type|B]]
|North America=[[Category:Former country articles categorised by government type|C]]
|South America=[[Category:Former country articles categorised by government type|D]]
|Africa=[[Category:Former country articles categorised by government type|E]]
|Oceania=[[Category:Former country articles categorised by government type|F]]
|Eurasia=[[Category:Former country articles categorised by government type|G]]
|Afroasia=[[Category:Former country articles categorised by government type|H]]
|Afroeurasia=[[Category:Former country articles categorised by government type|I]]
|[[Category:Former country articles categorised by government type|J]]
}} }}
|Republic|Federal Republic|Federal republic={{Main other|[[Category:Former country articles categorised by government type|K]]}}
|Principality={{Main other|[[Category:Former country articles categorised by government type|L]]}}
|Emirate={{Main other|[[Category:Former country articles categorised by government type|M]]}}
|Socialist republic |Socialist Republic |Socialist State
|Socialist state={{Main other|[[Category:Former country articles categorised by government type|N]]}}
|Theocracy={{Main other|[[Category:Former country articles categorised by government type|O]]}}
}}
}}<!--End of former country tracking cats--><noinclude>
{{documentation}}
</noinclude>
1rs76ie0k0t7emx4srcnj6bdppcww1n
337055
337053
2026-07-01T03:43:14Z
TheRandomGoober
27248
Fixed
337055
wikitext
text/x-wiki
{{infobox
| bodyclass = geography vcard
| bodystyle = font-size:88%;
| headerstyle= text-align:left;
| aboveclass = adr
| abovestyle = padding:0.25em 0.33em 0.33em;line-height:1.2em;font-size:1.25em;
| above =
{{#if:{{{conventional_long_name|}}}{{{native_name|}}}{{{name|}}}
| {{#if:{{{conventional_long_name|}}}
|<div style="display:inline" class=" fn org country-name">{{{conventional_long_name|}}}</div><br/>
}}{{#if:{{{native_name|}}}{{{name|}}}
|<div style="padding-top:0.25em; font-weight:normal;"><!--
-->{{br separated entries
|{{{native_name|}}}
|{{#if:{{{name|}}}
|<div style="display:inline" class="fn org country-name">{{{name|}}}</div>
}}}}</div>
}}<!--
-->{{#ifeq:{{{micronation|}}}|yes
|<div style="display:inline" class=" fn org">[[Micronation]]</div>
}}
}}
| subheader = {{#if:{{{life_span|}}} | {{{life_span}}} | {{#if:{{{year_start|}}}|{{{year_start}}}{{#if:{{{year_end}}}|–{{{year_end}}} }} }} }}
| imagestyle = text-align:center;padding:0.5em 0;
| image1 = {{#if:{{{image_coat|}}}{{{image_symbol|}}}{{{image_flag|}}}{{{image_flag2|}}}
|{{infobox country/imagetable
|image1a = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|suppressplaceholder={{main other||no}}|image={{{image_flag|}}}|sizedefault=125px|size={{{flag_width|{{{flag_size|}}}}}}|maxsize=250|border={{yesno |{{{flag_border|}}}|yes=yes|blank=yes}}|alt={{{alt_flag|{{{flag_alt|}}}}}}|title=Flag of {{{common_name|{{{name|{{{linking_name|{{PAGENAME}}}}}}}}}}}}}
|image1b = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|suppressplaceholder={{main other||no}}|image={{{image_flag2|}}}|sizedefault=125px|size={{{flag_width|}}}|maxsize=250|border={{yesno |{{{flag2_border|}}}|yes=yes|blank=yes}}|alt={{{alt_flag2|{{{flag_alt2|}}}}}}}}
|caption1= {{#ifexist:{{if empty |{{{flag_type_article|}}} |{{{flag|}}} | {{if empty |{{{flag_type|}}} |Flag}} of {{if empty |{{{linking_name|}}} |{{{common_name|}}} |{{{name|}}} |{{PAGENAME}} }} }} |[[{{if empty |{{{flag_type_article|}}} |{{{flag|}}} |{{if empty |{{{flag_type|}}} |Flag}} of {{if empty |{{{linking_name|}}} |{{{common_name|}}} |{{{name|}}} |{{PAGENAME}} }} }}|{{if empty |{{{flag_caption|}}} |{{{flag_type|}}} |Flag}}]] |{{if empty |{{{flag_caption|}}} |{{{flag_type|}}} |Flag}} }}
|image2 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|suppressplaceholder={{main other||no}}|image={{if empty|{{{image_coat|}}}|{{{image_symbol|}}}}} |size={{{symbol_width|{{{coa_size|}}}}}}|sizedefault=85px|alt={{#if:{{{image_coat|}}}|{{{alt_coat|{{{coat_alt}}}}}}|{{{alt_symbol|}}}}}|title={{{symbol_type|Coat of arms}}} of {{{common_name|{{{name|{{{linking_name|{{PAGENAME}}}}}}}}}}}}}
|caption2= {{#ifexist:{{if empty |{{{symbol_type_article|}}} |{{{symbol|}}} |{{if empty |{{{symbol_type|}}} |Coat of arms}} of {{if empty |{{{linking_name|}}} |{{{common_name|}}} |{{{name|}}} |{{PAGENAME}} }} }} |[[{{if empty |{{{symbol_type_article|}}} |{{{symbol|}}} |{{if empty |{{{symbol_type|}}} |Coat of arms}} of {{if empty |{{{linking_name|}}} |{{{common_name|}}} |{{{name|}}} |{{PAGENAME}} }} }} | {{if empty |{{{symbol_type|}}} |Coat of arms}}]] |{{if empty |{{{symbol_type|}}} |Coat of arms}} }}
}} }}
| data1 = {{#if:{{{national_motto|}}}{{{motto|}}}
|<div style="line-height:1.2em;">'''បាវចនា'''<br>{{if empty|{{{motto|}}}|{{{national_motto|}}}}}<!--
-->{{#if:{{{khmermotto|}}}|<br/><div style="display:inline"">{{{khmermotto}}}</div> }}</div>
}}
| class2 = anthem
| data2 = {{#if:{{{national_anthem|}}}{{{anthem|}}}
|<div style="line-height:1.2em;">'''ភ្លេងជាតិ'''<br>{{if empty|{{{national_anthem|}}}|{{{anthem|}}}}}</div>
}}{{#if:{{{anthems|}}}
|
<div style="line-height:1.2em;">'''ភ្លេងជាតិ: '''{{{anthems}}}</div>
}}{{#if:{{{royal_anthem|}}}
|
<hr/>
<div style="line-height:1.2em;">'''[[ព្រះរាជភ្លេង]]: '''{{{royal_anthem}}}</div>
}}{{#if:{{{flag_anthem|}}}
|
<hr/>
<div style="line-height:1.2em;">'''[[ភ្លេងទង់]]: '''{{{flag_anthem}}}</div>
}}{{#if:{{{national_march|}}}
|
<hr/>
<div style="line-height:1.2em;">'''ភ្លេងយាត្រា: '''{{{national_march}}}</div>
}}{{#if:{{{territorial_anthem|}}}
|
<hr/>
<div style="line-height:1.2em;">'''ភ្លេងប្រចាំដែនដី: '''{{{territorial_anthem}}}</div>
}}{{#if:{{{regional_anthem|}}}
|
<hr/>
<div style="line-height:1.2em;">'''ភ្លេងប្រចាំតំបន់: '''{{{regional_anthem}}}</div>
}}{{#if:{{{state_anthem|}}}
|
<hr/>
<div style="line-height:1.2em;">'''ភ្លេងរដ្ឋ: '''{{{state_anthem}}}</div>
}}{{#if:{{{march|}}}
|
<hr/>
<div style="line-height:1.2em;">'''March: '''{{{march}}}</div>
}}
| data3 = {{#if:{{{other_symbol|}}}{{{text_symbol|}}}
|<div style="line-height:1.2em;">{{#if:{{{other_symbol_type|}}}{{{text_symbol_type|}}}
| '''{{if empty|{{{other_symbol_type|}}}|{{{text_symbol_type|}}}}}'''<br/>}}<!--
-->{{if empty|{{{other_symbol|}}}|{{{text_symbol|}}}}}</div>
}}
| data4 = {{#if:{{{image_map|}}}
|{{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image_map|}}}|size={{{map_width|{{{image_map_size|}}}}}}|upright=1.15|alt={{{alt_map|{{{image_map_alt|}}}}}}|title={{{map_caption|{{{image_map_caption|ទីតាំងនៃ {{{common_name|{{{name|{{{linking_name|{{PAGENAME}} }}} }}} }}} }}} }}} }}<!--
-->{{#if:{{{map_caption|{{{image_map_caption|}}}}}}|<div style="font-size:90%;position:relative;top:0.3em;">{{{map_caption|{{{image_map_caption|}}}}}}</div>}} }}
| data5 = {{#if:{{{image_map2|}}}
|{{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image_map2|}}}|size={{{map2_width|{{{image_map2_size|}}}}}}|upright=1.15|alt={{{alt_map2|{{{image_map2_alt|}}}}}}|title={{{map_caption2|{{{image_map2_caption|ទីតាំងនៃ {{{common_name|{{{name|{{{linking_name|{{PAGENAME}} }}} }}} }}} }}} }}} }}<!--
-->{{#if:{{{map_caption2|{{{image_map2_caption|}}}}}}|<div style="font-size:90%;position:relative;top:0.3em;">{{{map_caption2|{{{image_map2_caption|}}}}}}</div>}} }}
| label6 = ស្ថានភាព
| data6 = {{#if:{{{status|}}}|{{Infobox country/status text|status={{{status|}}}|status_text={{{status_text|}}}|empire={{{empire|}}}|year_end={{{year_end|}}}|year_exile_start={{{year_exile_start|}}}|year_exile_end={{{year_exile_end|}}} }} }}
| label7 = ទីតាំង
| data7 = {{{loctext|}}}
| label8 = {{#if:{{{capital_type|}}} | {{{capital_type}}} | ធានី }}{{#ifeq: {{#ifeq:{{{largest_city|}}}{{{largest_settlement|}}}|capital
|capital<!--
-->|{{#switch:{{{capital}}}
| [[{{{largest_city|}}}{{{largest_settlement|}}}]] = capital
| {{{largest_city|}}}{{{largest_settlement|}}} = capital
| not capital
}}<!--
-->}}|capital <!--
(#ifeq:)-->|<!------------------------------------------
capital is largest_city/_settlement:
-------------------------------------------
--><br/><div style="display:inline" style="font-weight:normal">និង {{{largest_settlement_type|ទីក្រុងធំបំផុត}}}</div>
}}
| data8 = {{#if:{{{capital|}}}|{{{capital}}}{{#if:{{{coordinates|}}}|<br/>{{#invoke:Coordinates|coordinsert|{{{coordinates}}}|type:city}}}} }}
| rowclass9 = {{#if:{{{capital|}}}|mergedrow}}
| label9 = ធានីនិរទេស
| data9 = {{#ifexist:{{{capital_exile|}}}|[[{{{capital_exile|}}}]]|{{{captial_exile|}}}}}
| rowclass10 = {{#if:{{{capital|}}}|mergedrow}}
| label10 = {{#if:{{{admin_center_type|}}}| {{{admin_center_type}}} | មណ្ឌលរដ្ឋបាល }}
| data10 = {{#switch:{{{admin_center|}}}
|capital | =
|[[{{{capital|}}}]] =
|{{{capital|}}} =
|#default = {{{admin_center}}}{{#if:{{{capital|}}}||{{#if:{{{coordinates|}}}|<br/>{{#invoke:Coordinates|coordinsert|{{{coordinates}}}|type:city}}}} }} }}
| rowclass11 = {{#if:{{{capital|}}}{{{admin_center|}}}|mergedbottomrow}}
| label11 = {{{largest_settlement_type|ទីក្រុង}}}ធំបំផុត
| data11 = {{#ifeq: {{#ifeq:{{{largest_city|}}}{{{largest_settlement|}}}|capital
|capital<!--
-->|{{#switch:{{{capital}}}
| [[{{{largest_city|}}}{{{largest_settlement|}}}]] = capital
| {{{largest_city|}}}{{{largest_settlement|}}} = capital
| not capital
}}<!--
-->}}|capital <!--
(#ifeq:)-->|<!-- nothing already appears above -->
| {{if empty| {{{largest_city|}}} | {{{largest_settlement|}}} }}
}}
| rowclass12 = mergedtoprow
| label12 = ភាសាផ្លូវការ
| data12 = {{{official_languages|}}}
| rowclass13 = mergedrow
| label13 = <span style="font-weight:normal;">ភាសាទទួលស្គាល់</span>
| data13 = {{if empty| {{{recognized_languages|}}} | {{{recognised_languages|}}} }}
| rowclass14 = mergedrow
| label14 = <span style="font-weight:normal;">ភាសាជាតិ{{#if:{{{recognized_national_languages|}}}|ទទួលស្គាល់|ទទួលស្គាល់}}</span>
| data14 = {{if empty| {{{recognized_national_languages|}}} | {{{recognised_national_languages|}}} | {{{national_languages|}}} }}
| rowclass15 = mergedrow
| label15 = <span style="font-weight:normal;">ភាសាទទួលស្គាល់ក្នុងតំបន់</span>
| data15 = {{if empty| {{{recognized_regional_languages|}}} | {{{recognised_regional_languages|}}} | {{{regional_languages|}}} }}
| label16 = ភាសាទូទៅ
| data16 = {{{common_languages|}}}
| rowclass17 = {{#ifeq:{{{languages2_sub|}}}|yes
|{{#ifeq:{{{languages_sub|}}}|yes |mergedrow}}
|{{#ifeq:{{{languages_sub|}}}|yes |mergedbottomrow}} }}
| label17 ={{#ifeq:{{{languages_sub|}}}|yes
|<div style="display:inline" style="font-weight:normal;">{{if empty| {{{languages_type|}}} | Other languages }}</div>
|{{if empty| {{{languages_type|}}} | Other languages }}
}}
| data17 = {{{languages|}}}
| rowclass18 = {{#ifeq:{{{languages2_sub|}}}|yes |mergedbottomrow}}
| label18 = {{#ifeq:{{{languages2_sub|}}}|yes
|<div style="display:inline" style="font-weight:normal;">{{if empty|{{{languages2_type|}}} | Other languages }}</div>
|{{if empty|{{{languages2_type|}}} | Other languages }}
}}
| data18 = {{{languages2|}}}
| label19 = [[ក្រុមជនជាតិ ]] <!--
-->{{#if:{{{ethnic_groups_year|}}} |<div style="font-weight:normal;display:inline;"> ({{{ethnic_groups_year}}}){{{ethnic_groups_ref|}}}</div>|<div style="font-weight:normal;display:inline;">{{{ethnic_groups_ref|}}}</div>}}
| data19 = {{{ethnic_groups|}}}
| label20 = សាសនា <!--
-->{{#if:{{{religion_year|}}} |<div style="font-weight:normal;display:inline;"> ({{{religion_year}}}){{{religion_ref|}}}</div>|<div style="font-weight:normal;display:inline;">{{{religion_ref|}}}</div>}}
| data20 = {{{religion|}}}
| label21 = [[ប្រជានាម]]
| data21 = {{#if:{{{demonym|}}}
|{{#ifexist:{{{demonym}}} ប្រជាជន
| [[{{{demonym}}} ប្រជាជន|{{{demonym}}}]]
| {{{demonym}}}
}}
}}
| label22 = ប្រភេទ
| data22 = {{{org_type|}}}
| label23 = {{if empty|{{{membership_type|}}} | Membership }}
| data23 = {{{membership|}}}
| label24 = {{#if:{{{government_type|}}}
| {{#if:{{{politics_link|}}}
| [[{{{politics_link}}}|{{#ifeq:{{{micronation|}}}|yes|រចនាសម្ព័ន្ធអង្គការ|រដ្ឋាភិបាល}}]]<!--
-->| {{#ifexist:Politics of {{{linking_name|{{{common_name|{{{name|{{PAGENAME}}}}}}}}}}}
| [[របបនយោបាយនៃ {{{linking_name|{{{common_name|{{{name|{{PAGENAME}}}}}}}}}}}|{{#ifeq:{{{micronation|}}}|yes|រចនាសម្ព័ន្ធអង្គការ|រដ្ឋាភិបាល}}]]<!--
-->| {{#ifeq:{{{micronation|}}}|yes|រចនាសម្ព័ន្ធអង្គការ|រដ្ឋាភិបាល}}<!--
-->}}<!--
-->}}<!--
-->}}
| data24 = {{{government_type|}}}
| header25 = {{#if:{{{government_type|}}} || {{#if:{{{leader_title1|}}}{{{leader_name1|}}}
| {{#if:{{{name|}}}{{{membership|}}}
| <!--template being used for geopolitical org:-->Leaders
| <!--template being used for country/territory: -->Government
}}
}} }}
| rowclass26 = mergedrow
| data26 = {{#if:{{{leader_name1|}}}|{{Infobox country/multirow|{{{leader_title1|}}} |{{{leader_name1|}}} |{{{leader_title2|}}} |{{{leader_name2|}}} |{{{leader_title3|}}} |{{{leader_name3|}}} |{{{leader_title4|}}} |{{{leader_name4|}}} |{{{leader_title5|}}} |{{{leader_name5|}}} |{{{leader_title6|}}} |{{{leader_name6|}}} |{{{leader_title7|}}} |{{{leader_name7|}}} |{{{leader_title8|}}} |{{{leader_name8|}}} |{{{leader_title9|}}} |{{{leader_name9|}}} |{{{leader_title10|}}} |{{{leader_name10|}}} |{{{leader_title11|}}} |{{{leader_name11|}}} |{{{leader_title12|}}} |{{{leader_name12|}}} |{{{leader_title13|}}} |{{{leader_name13|}}} |{{{leader_title14|}}} |{{{leader_name14|}}} |{{{leader_title15|}}} |{{{leader_name15|}}} }} }}
| rowclass27 = mergedrow
| label27 = {{#if:{{{title_leader|}}}| {{{title_leader}}} }}
| data27 = {{#if:{{{title_leader|}}}| }}
| rowclass28 = mergedrow
| data28 = {{#if:{{{year_leader1|}}} | {{Infobox country/multirow|{{{year_leader1|}}} |{{{leader1|}}} |{{{year_leader2|}}} |{{{leader2|}}} |{{{year_leader3|}}} |{{{leader3|}}} |{{{year_leader4|}}} |{{{leader4|}}} |{{{year_leader5|}}} |{{{leader5|}}} |{{{year_leader6|}}} |{{{leader6|}}} |{{{year_leader7|}}} |{{{leader7|}}} |{{{year_leader8|}}} |{{{leader8|}}} |{{{year_leader9|}}} |{{{leader9|}}} |{{{year_leader10|}}} |{{{leader10|}}} |{{{year_leader11|}}} |{{{leader11|}}} }} }}
| rowclass29 = mergedrow
| label29 = {{#if:{{{title_representative|}}}| {{{title_representative}}} }}
| data29 = {{#if:{{{title_representative|}}}| }}
| rowclass30 = mergedrow
| data30 = {{#if:{{{year_representative1|}}}|{{Infobox country/multirow|{{{year_representative1|}}} |{{{representative1|}}} |{{{year_representative2|}}} |{{{representative2|}}} |{{{year_representative3|}}} |{{{representative3|}}} |{{{year_representative4|}}} |{{{representative4|}}} |{{{year_representative5|}}} |{{{representative5|}}} }} }}
| rowclass31 = mergedrow
| label31 = {{#if:{{{title_deputy|}}}|{{{title_deputy}}} }}
| data31 = {{#if:{{{title_deputy|}}}| }}
| rowclass32 = mergedrow
| data32 = {{#if:{{{year_deputy1|}}}|{{Infobox country/multirow|{{{year_deputy1|}}} |{{{deputy1|}}} |{{{year_deputy2|}}} |{{{deputy2|}}} |{{{year_deputy3|}}} |{{{deputy3|}}} |{{{year_deputy4|}}} |{{{deputy4|}}} |{{{year_deputy5|}}} |{{{deputy5|}}} |{{{year_deputy6|}}} |{{{deputy6|}}} }} }}
| label40 = នីតិបញ្ញត្តិ
| data40 = {{{legislature|}}}
| rowclass41 = mergedrow
| label41 = <div style="text-indent:-0.9em;margin-left:1.2em;font-weight:normal;">• {{#if:{{{type_house1|}}}|{{{type_house1}}}|[[សភាជាន់ខ្ពស់]]}}</div>
| data41 = {{{upper_house|{{{house1|}}}}}}
| rowclass42 = mergedbottomrow
| label42 = <div style="text-indent:-0.9em;margin-left:1.2em;font-weight:normal;">• {{#if:{{{type_house2|}}}|{{{type_house2}}}|[[សភាជាន់ទាប]]}}</div>
| data42 = {{{lower_house|{{{house2|}}}}}}
| rowclass43 = {{#if:{{{established_event1|}}} |mergedtoprow}}
| header43 = {{#if:{{{established_event1|}}}{{{sovereignty_type|}}}
|{{#if:{{{sovereignty_type|}}}
| {{{sovereignty_type}}}<!--
-->{{#if:{{{sovereignty_note|}}} | <div style="font-weight:normal;display:inline;">{{{sovereignty_note}}}</div>}}
| {{#if:{{{established|}}}| | Establishment }}
}} }}
| label44 = ការបង្កើតឡើង
| data44 = {{#if:{{{sovereignty_type|}}}
|
|{{{established|}}}
}}
| label45 = {{#if:{{{era|}}}|សម័យកាលប្រវត្តិសាស្រ្ត|ប្រវត្តិសាស្រ្ត}}
| data45 = {{#if:{{{era|}}} |{{#ifexist:{{{era|}}}|[[{{{era}}}]]|{{{era}}}}} | {{#if:{{{date_start|}}}{{{year_start|}}}| }}}}
| rowclass46 = {{#if:{{{established_event2|}}} |mergedrow |mergedbottomrow}}
| data46 = {{#if:{{{established_date1|}}}|{{Infobox country/multirow |{{{established_event1|}}} |{{{established_date1||}}} |{{{established_event2|}}} |{{{established_date2||}}} |{{{established_event3|}}} |{{{established_date3|}}} |{{{established_event4|}}} |{{{established_date4|}}} |{{{established_event5|}}} |{{{established_date5|}}} |{{{established_event6|}}} |{{{established_date6|}}} |{{{established_event7|}}} |{{{established_date7|}}} |{{{established_event8|}}} |{{{established_date8|}}} |{{{established_event9|}}} |{{{established_date9|}}} |{{{established_event10|}}} |{{{established_date10|}}} |{{{established_event11|}}} |{{{established_date11|}}} |{{{established_event12|}}} |{{{established_date12|}}} |{{{established_event13|}}} |{{{established_date13|}}} |{{{established_event14|}}} |{{{established_date14|}}} |{{{established_event15|}}} |{{{established_date15|}}} }} }}
| rowclass47 = {{#if:{{{date_start|}}}{{{year_start|}}} |mergedrow |mergedbottomrow}}
| data47 = {{#if:{{{date_start|}}}{{{year_start|}}}|{{Infobox country/multirow |{{{event_pre|}}} |{{{date_pre|}}} |{{ifempty|{{{event_start|}}}|Established}} |{{{date_start|}}} {{{year_start|}}} |{{{event1|}}} |{{{date_event1|}}} |{{{event2|}}} |{{{date_event2|}}} |{{{event3|}}} |{{{date_event3|}}} |{{{event4|}}} |{{{date_event4|}}} |{{{event5|}}} |{{{date_event5|}}} |{{{event6|}}} |{{{date_event6|}}} |{{{event7|}}} |{{{date_event7|}}} |{{{event8|}}} |{{{date_event8|}}} |{{{event9|}}} |{{{date_event9|}}} |{{{event10|}}} |{{{date_event10|}}} |{{{event11|}}} |{{{date_event12|}}} |{{{event13|}}} |{{{date_event13|}}} |{{{event14|}}} |{{{date_event14|}}} |{{{event15|}}} |{{{date_event15|}}} |{{ifempty|{{{event_end|}}}|Disestablished}} |{{{date_end|}}} {{{year_end|}}} |{{{event_post|}}} |{{{date_post|}}} }} }}
| rowclass60 = mergedtoprow
| header60 = {{#if:{{{area_km2|}}}{{{area_ha|}}}{{{area_sq_mi|}}}{{{area_acre|}}}{{{area_land_km2|}}}{{{area_land_ha|}}}{{{area_land_sq_mi|}}}{{{area_land_acre|}}}{{{area_water_km2|}}}{{{area_water_ha|}}}{{{area_water_sq_mi|}}}{{{area_water_acre|}}}{{{stat_area1|}}}{{{stat_area2|}}}{{{stat_area3|}}}{{{stat_area4|}}}{{{stat_area5|}}}
| {{#if:{{{area_link|}}}
| [[{{{area_link}}}|ក្រឡាផ្ទៃ {{#ifeq:{{{micronation|}}}|yes|claimed|}}]]
| {{#ifexist:ភូមិសាស្រ្ត {{{linking_name|{{{common_name|{{{name|{{PAGENAME}}}}}}}}}}}
| [[ភូមិសាស្រ្ត {{{linking_name|{{{common_name|{{{name|{{PAGENAME}}}}}}}}}}}|ក្រឡាផ្ទៃ {{#ifeq:{{{micronation|}}}|yes|claimed|}}]]
| ក្រឡាផ្ទៃ {{#ifeq:{{{micronation|}}}|yes|claimed|}}<!--
-->}}<!--
-->}} }}
| rowclass61 = {{#if:{{{area_land_km2|}}}{{{area_land_ha|}}}{{{area_land_sq_mi|}}}{{{area_land_acre|}}}{{{area_water_km2|}}}{{{area_water_ha|}}}{{{area_water_sq_mi|}}}{{{area_water_acre|}}}{{{FR_metropole|}}}{{{area_label2|}}}{{{area_label3|}}}{{{percent_water|}}}{{{stat_area1|}}}{{{stat_area2|}}}{{{stat_area3|}}}{{{stat_area4|}}}{{{stat_area5|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}}
| label61 = <div style="text-indent:-0.9em;margin-left:1.2em;font-weight:normal;">• {{{area_label|ផ្ទៃសរុប}}}{{{FR_foot4|}}}</div>
| data61 = {{#if:{{{area_km2|}}}{{{area_ha|}}}{{{area_sq_mi|}}}{{{area_acre|}}}
|{{#if:{{{area_km2|}}}{{{area_sq_mi|}}}
|{{convinfobox|{{{area_km2|}}}|km2|{{{area_sq_mi|}}}|sqmi|abbr=on}}
|{{#if:{{{area_ha|}}}{{{area_acre|}}}
|{{convinfobox|{{{area_ha|}}}|ha|{{{area_acre|}}}|acre|abbr=on}}
}}
}}{{{area_footnote|}}}{{#if:{{{area_rank|}}} | ([[បញ្ជីរាយប្រទេសតាមក្រឡាផ្ទៃសរុប|{{{area_rank}}}]]) }}
}}
| rowclass62 = {{#if:{{{area_water_km2|}}}{{{area_water_ha|}}}{{{area_water_sq_mi|}}}{{{area_water_acre|}}}{{{FR_metropole|}}}{{{area_label2|}}}{{{area_label3|}}}{{{percent_water|}}}{{{stat_area1|}}}{{{stat_area2|}}}{{{stat_area3|}}}{{{stat_area4|}}}{{{stat_area5|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}}
| label62 = <div style="text-indent:-0.9em;margin-left:1.2em;font-weight:normal;">• Land</div>
| data62 = {{#if:{{{area_land_km2|}}}{{{area_land_ha|}}}{{{area_land_sq_mi|}}}{{{area_land_acre|}}}
|{{#if:{{{area_land_km2|}}}{{{area_land_sq_mi|}}}
|{{convinfobox|{{{area_land_km2|}}}|km2|{{{area_land_sq_mi|}}}|sqmi|abbr=on}}
|{{#if:{{{area_land_ha|}}}{{{area_land_acre|}}}
|{{convinfobox|{{{area_land_ha|}}}|ha|{{{area_land_acre|}}}|acre|abbr=on}}
}}
}}{{{area_land_footnote|}}}
}}
| rowclass63 = {{#if:{{{FR_metropole|}}}{{{area_label2|}}}{{{area_label3|}}}{{{percent_water|}}}{{{stat_area1|}}}{{{stat_area2|}}}{{{stat_area3|}}}{{{stat_area4|}}}{{{stat_area5|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}}
| label63 = <div style="text-indent:-0.9em;margin-left:1.2em;font-weight:normal;">• Water</div>
| data63 = {{#if:{{{area_water_km2|}}}{{{area_water_ha|}}}{{{area_water_sq_mi|}}}{{{area_water_acre|}}}
|{{#if:{{{area_water_km2|}}}{{{area_water_sq_mi|}}}
|{{convinfobox|{{{area_water_km2|}}}|km2|{{{area_water_sq_mi|}}}|sqmi|abbr=on}}
|{{#if:{{{area_water_ha|}}}{{{area_water_acre|}}}
|{{convinfobox|{{{area_water_ha|}}}|ha|{{{area_water_acre|}}}|acre|abbr=on}}
}}
}}{{{area_water_footnote|}}}
}}
| rowclass64 = {{#if:{{{FR_metropole|}}}{{{area_label2|}}}{{{area_label3|}}}{{{stat_area1|}}}{{{stat_area2|}}}{{{stat_area3|}}}{{{stat_area4|}}}{{{stat_area5|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}}
| label64 = <div style="text-indent:-0.9em;margin-left:1.2em;font-weight:normal;">• Water (%)</div>
| data64 = {{{percent_water|}}}
| rowclass65 = {{#if:{{{FR_metropole|}}}{{{area_label3|}}}{{{stat_area1|}}}{{{stat_area2|}}}{{{stat_area3|}}}{{{stat_area4|}}}{{{stat_area5|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}}
| label65 = <div style="text-indent:-0.9em;margin-left:1.2em;font-weight:normal;">• {{{area_label2|}}}</div>
| data65 = {{#if:{{{area_label2|}}}| {{{area_data2|}}} }}
| rowclass66 = {{#if:{{{FR_metropole|}}}{{{stat_area1|}}}{{{stat_area2|}}}{{{stat_area3|}}}{{{stat_area4|}}}{{{stat_area5|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}}
| label66 = <div style="text-indent:-0.9em;margin-left:1.2em;font-weight:normal;">• {{{area_label3|}}}</div>
| data66 = {{#if:{{{area_label3|}}}| {{{area_data3|}}} }}
| rowclass67 = {{#if:{{{FR_metropole|}}}{{{stat_area2|}}}{{{stat_area3|}}}{{{stat_area4|}}}{{{stat_area5|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}}
| label67 = {{{stat_year1|}}}{{{ref_area1|}}}
| data67 = {{#if: {{{stat_area1|}}} | {{convinfobox|{{{stat_area1|}}}|km2||sqmi}} }}
| rowclass68 = {{#if:{{{FR_metropole|}}}{{{stat_area3|}}}{{{stat_area4|}}}{{{stat_area5|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}}
| label68 = {{{stat_year2|}}}{{{ref_area2|}}}
| data68 = {{#if: {{{stat_area2|}}} | {{convinfobox|{{{stat_area2|}}}|km2||sqmi}} }}
| rowclass69 = {{#if:{{{FR_metropole|}}}{{{stat_area4|}}}{{{stat_area5|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}}
| label69 = {{{stat_year3|}}}{{{ref_area3|}}}
| data69 = {{#if: {{{stat_area3|}}} | {{convinfobox|{{{stat_area3|}}}|km2||sqmi}} }}
| rowclass70 = {{#if:{{{FR_metropole|}}}{{{stat_area5|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}}
| label70 = {{{stat_year4|}}}{{{ref_area4|}}}
| data70 = {{#if: {{{stat_area4|}}} | {{convinfobox|{{{stat_area4|}}}|km2||sqmi}} }}
| rowclass71 = {{#if:{{{FR_metropole|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}}
| label71 = {{{stat_year5|}}}{{{ref_area5|}}}
| data71 = {{#if: {{{stat_area5|}}} | {{convinfobox|{{{stat_area5|}}}|km2||sqmi}} }}
| rowclass72 = mergedrow
| label72 = <div style="text-indent:-0.9em;margin-left:1.2em;font-weight:normal;">• {{{FR_metropole}}}</div>
| data72 = {{#if:{{{FR_metropole|}}}| <nowiki /> }}
| rowclass73 = mergedrow
| label73 = <div style="text-indent:0.5em;margin-left:1em;font-weight:normal;">• [[Institut Géographique National|IGN]]{{{FR_foot2|}}}</div>
| data73 = {{#if:{{{FR_metropole|}}}
|{{#if:{{{FR_IGN_area_km2|}}}{{{FR_IGN_area_sq_mi|}}}
|{{convinfobox|{{{FR_IGN_area_km2|}}}|km2|{{{FR_IGN_area_sq_mi|}}}|sqmi|abbr=on}}{{#if:{{{FR_IGN_area_rank|}}}| ([[List of countries and dependencies by area|{{{FR_IGN_area_rank|}}}]])}}
}}
}}
| rowclass89 = mergedbottomrow
| label89 = <div style="text-indent:0.5em;margin-left:1em;font-weight:normal;">• [[Cadastre]]{{{FR_foot3|}}}</div>
| data89 = {{#if:{{{FR_metropole|}}}
|{{#if:{{{FR_cadastre_area_km2|}}}{{{FR_cadastre_area_sq_mi|}}}
| {{convinfobox|{{{FR_cadastre_area_km2|}}}|km2|{{{FR_cadastre_area_sq_mi|}}}|sqmi|abbr=on}}{{#if:{{{FR_cadastre_area_rank|}}}| ([[List of countries and dependencies by area|{{{FR_cadastre_area_rank|}}}]])}}
}}
}}
| rowclass90 = mergedtoprow
| header90 = {{#if:{{{population_estimate|}}}{{{population_census|}}}{{{FR_metropole_population|}}}{{{stat_pop1|}}}{{{stat_pop2|}}}{{{stat_pop3|}}}{{{stat_pop4|}}}{{{stat_pop5|}}}
|{{#if:{{{population_link|}}}
| {{#ifeq:{{{population_link}}}|no|ប្រជាជន|[[{{{population_link}}}|ប្រជាជន]]}}<!--
-->| {{#ifexist:ប្រជាសាស្រ្តនៃ {{{linking_name|{{{common_name|{{{name|{{PAGENAME}}}}}}}}}}}
| [[ប្រជាសាស្រ្តនៃ {{{linking_name|{{{common_name|{{{name|{{PAGENAME}}}}}}}}}}}|ប្រជាជន]]<!--
-->| ប្រជាជន<!--
-->}}<!--
-->}} }}
| rowclass91 = mergedrow
| label91 = <div style="text-indent:-0.9em;margin-left:1.2em;font-weight:normal;">• {{#if:{{{population_estimate_year|}}} |ប៉ាន់ស្មាន (ឆ្នាំ {{{population_estimate_year}}}) |ប៉ាន់ស្មាន}}</div>
| data91 = {{#if:{{{population_estimate|}}}
|{{{population_estimate}}}<!--
-->{{#if:{{{population_estimate_rank|}}} | ([[បញ្ជីប្រទេសតាមចំនួនប្រជាជន|{{{population_estimate_rank}}}]])}}
}}
| rowclass92 = mergedrow
| label92= <div style="text-indent:-0.9em;margin-left:1.2em;font-weight:normal;">• {{{population_label2|}}}</div>
| data92= {{#if:{{{population_label2|}}}|{{{population_data2|}}}}}
| rowclass93= mergedrow
| label93= <div style="text-indent:-0.9em;margin-left:1.2em;font-weight:normal;">• {{{population_label3|}}}</div>
| data93= {{#if:{{{population_label3|}}}|{{{population_data3|}}}}}
| rowclass94= mergedrow
| data94= {{#if:{{{stat_pop1|}}}{{{stat_pop2|}}}{{{stat_pop3|}}}{{{stat_pop4|}}}{{{stat_pop5|}}}|{{infobox country/multirow|{{{stat_year1|}}}{{{ref_pop1|}}} |{{{stat_pop1|}}}|{{{stat_year2|}}}{{{ref_pop2|}}} |{{{stat_pop2|}}}|{{{stat_year3|}}}{{{ref_pop3|}}} |{{{stat_pop3|}}}|{{{stat_year4|}}}{{{ref_pop4|}}} |{{{stat_pop4|}}}|{{{stat_year5|}}}{{{ref_pop5|}}} |{{{stat_pop5|}}} }} }}
| rowclass95= mergedrow
| label95= <div style="text-indent:-0.9em;margin-left:1.2em;font-weight:normal;">• {{#if:{{{population_census_year|}}} |ជំរឿន (ឆ្នាំ {{{population_census_year}}})|ជំរឿន}}</div>
| data95= {{#if:{{{population_census|}}}
|{{{population_census}}}<!--
-->{{#if:{{{population_census_rank|}}} | ([[បញ្ជីប្រទេសតាមចំនួនប្រជាជន|{{{population_census_rank}}}]])}}
}}
| rowclass96= mergedrow
| label96 = {{#if:{{{FR_metropole_population|}}}|{{#if:{{{FR_total_population_estimate_year|}}}|<span style="font-weight:normal"> ({{{FR_total_population_estimate_year}}})</span>}}}}
| data96 = {{#if:{{{FR_metropole_population|}}}|{{#if:{{{FR_total_population_estimate_year|}}}|<nowiki />}}}}
| rowclass97 = mergedrow
| label97= <div style="text-indent:-0.9em;margin-left:1.2em;font-weight:normal;">• Total{{{FR_foot|}}}</div>
| data97= {{#if:{{{FR_metropole_population|}}}|{{#if:{{{FR_total_population_estimate|}}}
|{{{FR_total_population_estimate}}}{{#if:{{{FR_total_population_estimate_rank|}}}| ([[បញ្ជីប្រទេសតាមចំនួនប្រជាជនឆ្នាំ២០០៥|{{{FR_total_population_estimate_rank}}}]])}}
}} }}
| rowclass98 = mergedrow
| label98= <div style="text-indent:-0.9em;margin-left:1.2em;font-weight:normal;">• {{{FR_metropole}}}</div>
| data98= {{#if:{{{FR_metropole_population|}}}|{{{FR_metropole_population}}}{{#if:{{{FR_metropole_population_estimate_rank|}}}
| ([[បញ្ជីប្រទេសតាមចំនួនប្រជាជនឆ្នាំ២០០៥|{{{FR_metropole_population_estimate_rank}}}]])}}
}}
| rowclass99 = mergedbottomrow
| label99= <div style="text-indent:-0.9em;margin-left:1.2em;font-weight:normal;">• [[ដង់ស៊ីតេប្រជាជន|ដង់ស៊ីតេ]]{{{FR_foot5|}}}</div>
| data99= {{#if:{{{population_density_km2|}}}{{{population_density_sq_mi|}}}
| {{convinfobox|{{{population_density_km2|}}}|/km2|{{{population_density_sq_mi|}}}|/sqmi|1|abbr=on}}{{{pop_den_footnote|}}}<!--
-->{{#if:{{{population_density_rank|}}} | ([[List of countries and territories by population density|{{{population_density_rank}}}]])}}
}}
| rowclass100 = {{#if:{{{population_estimate|}}}{{{population_census|}}}{{{FR_metropole_population|}}}|mergedbottomrow|mergedtoprow}}
| label100 = សមាជិកភាព
| data100= {{{nummembers|}}}
| rowclass101= mergedtoprow
| label101= {{#ifeq:{{{micronation|}}}|yes|Claimed|}} [[ផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប|GDP]] <span style="font-weight:normal;">([[យុគភាពនៃអំណាចទិញ|PPP]])</span>
| data101= {{#if:{{{GDP_PPP|}}}{{{GDP_PPP_per_capita|}}}
|{{#if:{{{GDP_PPP_year|}}} |ប៉ាន់ស្មាន (ឆ្នាំ {{{GDP_PPP_year}}})}}
}}
| rowclass102= mergedrow
| label102= <div style="text-indent:-0.9em;margin-left:1.2em;font-weight:normal;">• សរុប</div>
| data102= {{#if:{{{GDP_PPP|}}}
|{{{GDP_PPP}}}<!--
-->{{#if:{{{GDP_PPP_rank|}}} | ([[បញ្ជីរាយប្រទេសតាមផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (យុគភាពនៃអំណាចទិញ)|{{{GDP_PPP_rank}}}]])}}
}}
| rowclass103= mergedbottomrow
| label103= <div style="text-indent:-0.9em;margin-left:1.2em;font-weight:normal;">• ក្នុងម្នាក់</div>
| data103= {{#if:{{{GDP_PPP_per_capita|}}}
|{{{GDP_PPP_per_capita}}}<!--
-->{{#if:{{{GDP_PPP_per_capita_rank|}}} | ([[បញ្ជីរាយប្រទេសតាមផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (យុគភាពនៃអំណាចទិញ) ក្នុងម្នាក់|{{{GDP_PPP_per_capita_rank}}}]])}}
}}
| rowclass104= mergedtoprow
| label104= {{#ifeq:{{{micronation|}}}|yes|Claimed|}} [[ផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប|GDP]] <span style="font-weight:normal;">(មធ្យម)</span>
| data104= {{#if:{{{GDP_nominal|}}}{{{GDP_nominal_per_capita|}}}
|{{#if:{{{GDP_nominal_year|}}} |ប៉ាន់ស្មាន (ឆ្នាំ {{{GDP_nominal_year}}})}}
}}
| rowclass105= mergedrow
| label105= <div style="text-indent:-0.9em;margin-left:1.2em;font-weight:normal;">• សរុប</div>
| data105= {{#if:{{{GDP_nominal|}}}
|{{{GDP_nominal}}}<!--
-->{{#if:{{{GDP_nominal_rank|}}} | ([[បញ្ជីរាយប្រទេសតាមផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (មធ្យម)|{{{GDP_nominal_rank}}}]])}}
}}
| rowclass106= mergedbottomrow
| label106= <div style="text-indent:-0.9em;margin-left:1.2em;font-weight:normal;">• ក្នុងម្នាក់</div>
| data106= {{#if:{{{GDP_nominal_per_capita|}}}
| {{{GDP_nominal_per_capita}}}<!--
-->{{#if:{{{GDP_nominal_per_capita_rank|}}} | ([[បញ្ជីរាយប្រទេសតាមផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (មធ្យម) ក្នុងម្នាក់|{{{GDP_nominal_per_capita_rank}}}]])}}
}}
| label107= [[មេគុណជីនី|ជីនី]]{{#if:{{{Gini_year|}}} | <span style="font-weight:normal;">({{{Gini_year}}})</span>}}
| data107= {{#if:{{{Gini|}}}
| {{#switch:{{{Gini_change|}}}
|increase = {{increaseNegative}} <!--
-->|decrease = {{decreasePositive}} <!--
-->|steady = {{steady}} <!--
-->}}{{{Gini}}}{{{Gini_ref|}}}<br/><!--
---------Evaluate and add Gini category:----------
--><span style="white-space:nowrap;"><!--
-->{{#iferror:<!--
-->{{#ifexpr:{{{Gini}}}>100 <!--
-->| {{error|កំហុស: តម្លៃជីនីលើសពី 100}}<!--Handled by outer #iferror, not visible to users--><!--
-->| {{#ifexpr:{{{Gini}}}>=60 |{{color|red|ខ្ពស់ណាស់}}<!--
-->| {{#ifexpr:{{{Gini}}}>=46 <!--
-->| {{color|darkred|ខ្ពស់}}<!--
-->| {{#ifexpr:{{{Gini}}}>=30 <!--
-->| {{color|orange|មធ្យម}}<!--
-->| {{#ifexpr:{{{Gini}}}>=0 <!--
-->| {{color|forestgreen|ទាប}}<!--
-->| {{error|កំហុស:តម្លៃជីនីក្រោម 0}}<!--Handled by outer #iferror, not visible to users--><!--
-->}}<!--
-->}}<!--
-->}}<!--
-->}}<!--
-->}}<!--
-->| {{error|កំហុស: តម្លៃជីនីមិនត្រឹមត្រូវ}}{{#ifeq: {{NAMESPACE}} | {{ns:0}} | [[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អត្ថបទប្រទេសទាមទារតំហែទាំ]] }}<!--
-->}}<!--
--></span><!--
-----------Add Gini_rank (if supplied):----------
-->{{#if:{{{Gini_rank|}}}
| · [[បញ្ជីរាយប្រទេសតាមសមភាពប្រាក់ចំណូល|{{{Gini_rank}}}]]<!--
-->}}<!--
-->}}
| label108= [[លិបិក្រមអភិវឌ្ឍន៍មនុស្ស|HDI]]{{#if:{{{HDI_year|}}} | <span style="font-weight:normal;">({{{HDI_year}}})</span>}}
| data108= {{#if:{{{HDI|}}}
| {{#switch:{{{HDI_change|}}}
|increase = {{increase}} <!--
-->|decrease = {{decrease}} <!--
-->|steady = {{steady}} <!--
-->}}{{{HDI}}}{{{HDI_ref|}}}<br/><!--
---------Evaluate and add HDI category:---------
--><span style="white-space:nowrap;"><!--
-->{{#iferror:<!--
-->{{#ifexpr:{{{HDI}}}>1 <!--
-->| {{error|កំហុស: តម្លៃ HDI ធំជាង 1}}<!--Handled by outer #iferror, not visible to users--><!--
-->| {{#ifexpr:{{{HDI}}}>0.799 <!--
-->| {{color|darkgreen|ខ្ពស់ណាស់}}<!--
-->| {{#ifexpr:{{{HDI}}}>0.699 <!--
-->| {{color|forestgreen|ខ្ពស់}}<!--
-->| {{#ifexpr:{{{HDI}}}>0.549 <!--
-->| {{color|orange|មធ្យម}}<!--
-->| {{#ifexpr:{{{HDI}}}>=0.000<!--
-->| {{color|red|ទាប}}<!--
-->| {{error|កំហុស: តម្លៃ HDI តូចជាង 0}}<!--Handled by outer #iferror, not visible to users--><!--
-->}}<!--
-->}}<!--
-->}}<!--
-->}}<!--
-->}}<!--
-->| {{error|កំហុស: តម្លៃ HDI មិនត្រឹមត្រូវ}}{{#ifeq: {{NAMESPACE}} | {{ns:0}} | [[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អត្ថបទប្រទេសទាមទារតំហែទាំ]] }}<!--
-->}}<!--
--></span><!--
----------Add HDI_rank (if supplied):-----------
-->{{#if:{{{HDI_rank|}}}
| · [[បញ្ជីរាយប្រទេសតាមលិបិក្រមអភិវឌ្ឍន៍មនុស្ស|{{{HDI_rank}}}]]<!--
-->}}<!--
-->}}
| label109= {{#ifeq:{{{micronation|}}}|yes|Purported|}}រូបិយវត្ថុ
| data109= {{#if:{{{currency|}}}
| {{{currency}}} {{#if:{{{currency_code|}}} |([[ISO 4217|{{{currency_code}}}]])}}
}}
| rowclass119= {{#if:{{{utc_offset_DST|}}}{{{DST_note|}}} |mergedtoprow}}
| label119= ល្វែងម៉ោង
| data119= {{#if:{{{utc_offset|}}}
|{{nowrap|[[ម៉ោងសកលតាមកូអរដោនេ|UTC]]{{{utc_offset}}}}} {{#if:{{{time_zone|}}}|({{{time_zone}}})}}
|{{{time_zone|}}}
}}
| rowclass120= {{#if:{{{DST_note|}}} |mergedrow |mergedbottomrow}}
| label120= <div style="text-indent:-0.9em;margin-left:1.2em;font-weight:normal;">• រដូវក្តៅ ([[ម៉ោងរដូវក្ដៅ|DST]])</div>
| data120= {{#if:{{{utc_offset_DST|}}}
|{{nowrap|[[ម៉ោងសកលតាមកូអរដោនេ|UTC]]{{{utc_offset_DST}}}}} {{#if:{{{time_zone_DST|}}}|({{{time_zone_DST}}})|{{#if:{{{DST|}}}|({{{DST}}})}}}}
|{{#if:{{{time_zone_DST|}}}|{{{time_zone_DST}}}|{{{DST|}}}}}
}}
| rowclass121= mergedbottomrow
| label121= <nowiki />
| data121= {{{DST_note|}}}
| label122 = [[Antipodes]]
| data122= {{{antipodes|}}}
| label123 = ទម្រង់កាលបរិច្ឆេទ
| data123= {{{date_format|}}}
| label124= [[ទិសបើកបរ]]
| data124= {{#if:{{{drives_on|}}} | {{lcfirst:{{{drives_on}}}}} }}
| label125= {{#if:{{{calling_code|}}}
|{{#ifexist:លេខទូរស័ព្ទនៅ{{{linking_name|{{{common_name|{{{name|{{PAGENAME}}}}}}}}}}}
| [[លេខទូរសព្ទនៅ{{{linking_name|{{{common_name|{{{name|{{PAGENAME}}}}}}}}}}}|កូដហៅទូរសព្ទ]]
| កូដហៅទូរសព្ទ
}}
}}
| data125= {{{calling_code|}}}
| label126= [[Patron saint]]{{#if:{{{patron_saints|}}}|s}}
| data126= {{if empty| {{{patron_saints|}}} | {{{patron_saint|}}} }}
| label127= [[ISO 3166|កូដ ISO 3166]]
| data127= {{#switch:{{{iso3166code|}}}
|omit = <!--(do nothing)-->
| = <!--if iso3166code is not supplied:
-->{{#if:{{{common_name|}}}
| {{#if:{{ISO 3166 code|{{{common_name}}}|nocat=true}}
| [[ISO 3166-2:{{ISO 3166 code|{{{common_name}}}}}|{{ISO 3166 code|{{{common_name}}}}}]]
}}
}}
|#default = [[ISO 3166-2:{{uc:{{{iso3166code}}}}}|{{uc:{{{iso3166code}}}}}]]
}}
| label128= [[ដែនកម្រិតខ្ពស់តាមកូដប្រទេស|ដែនកម្រិតខ្ពស់]]
| data128= {{{cctld|}}}
| data129 = {{#if:{{{official_website|}}}
|<div style="line-height:11pt">'''គេហទំព័រ'''<br/>{{{official_website}}}</div>
}}
| data130= {{#if:{{{image_map3|{{{location_map|}}}}}}
| {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image_map3|{{{location_map|}}}}}}|size={{{map3_width|}}}|upright=1.15|alt={{{alt_map3|}}}|title=ទីតាំងនៃ{{{common_name|{{{name|{{{linking_name|{{PAGENAME}} }}} }}} }}} }}<!--
-->{{#if:{{{map_caption3|}}}|<div style="font-size:90%;position:relative;top:0.3em;">{{{map_caption3|}}}</div>}}
}}
| data134 = {{#if:{{{p1|}}}{{{s1|}}}
|{{Infobox country/formernext|flag_p1={{{flag_p1|}}}|image_p1={{{image_p1|}}}|p1={{{p1|}}}|border_p1={{{border_p1|}}}|flag_p2={{{flag_p2|}}}|image_p2={{{image_p2|}}}|p2={{{p2|}}}|border_p2={{{border_p2|}}}|flag_p3={{{flag_p3|}}}|image_p3={{{image_p3|}}}|p3={{{p3|}}}|border_p3={{{border_p3|}}}|flag_p4={{{flag_p4|}}}|image_p4={{{image_p4|}}}|p4={{{p4|}}}|border_p4={{{border_p4|}}}|flag_p5={{{flag_p5|}}}|image_p5={{{image_p5|}}}|p5={{{p5|}}}|border_p5={{{border_p5|}}}|flag_p6={{{flag_p6|}}}|image_p6={{{image_p6|}}}|p6={{{p6|}}}|border_p6={{{border_p6|}}}|flag_p7={{{flag_p7|}}}|image_p7={{{image_p7|}}}|p7={{{p7|}}}|border_p7={{{border_p7|}}}|flag_p8={{{flag_p8|}}}|image_p8={{{image_p8|}}}|p8={{{p8|}}}|border_p8={{{border_p8|}}}|flag_p9={{{flag_p9|}}}|image_p9={{{image_p9|}}}|p9={{{p9|}}}|border_p9={{{border_p9|}}}|flag_p10={{{flag_p10|}}}|image_p10={{{image_p10|}}}|p10={{{p10|}}}|border_p10={{{border_p10|}}}|flag_p11={{{flag_p11|}}}|image_p11={{{image_p11|}}}|p11={{{p11|}}}|border_p11={{{border_p11|}}}|flag_p12={{{flag_p12|}}}|image_p12={{{image_p12|}}}|p12={{{p12|}}}|border_p12={{{border_p12|}}}|flag_p13={{{flag_p13|}}}|image_p13={{{image_p13|}}}|p13={{{p13|}}}|border_p13={{{border_p13|}}}|flag_p14={{{flag_p14|}}}|image_p14={{{image_p14|}}}|p14={{{p14|}}}|border_p14={{{border_p14|}}}|flag_p15={{{flag_p15|}}}|image_p15={{{image_p15|}}}|p15={{{p15|}}}|border_p15={{{border_p15|}}}|flag_s1={{{flag_s1|}}}|image_s1={{{image_s1|}}}|s1={{{s1|}}}|border_s1={{{border_s1|}}}|flag_s2={{{flag_s2|}}}|image_s2={{{image_s2|}}}|s2={{{s2|}}}|border_s2={{{border_s2|}}}|flag_s3={{{flag_s3|}}}|image_s3={{{image_s3|}}}|s3={{{s3|}}}|border_s3={{{border_s3|}}}|flag_s4={{{flag_s4|}}}|image_s4={{{image_s4|}}}|s4={{{s4|}}}|border_s4={{{border_s4|}}}|flag_s5={{{flag_s5|}}}|image_s5={{{image_s5|}}}|s5={{{s5|}}}|border_s5={{{border_s5|}}}|flag_s6={{{flag_s6|}}}|image_s6={{{image_s6|}}}|s6={{{s6|}}}|border_s6={{{border_s6|}}}|flag_s7={{{flag_s7|}}}|image_s7={{{image_s7|}}}|s7={{{s7|}}}|border_s7={{{border_s7|}}}|flag_s8={{{flag_s8|}}}|image_s8={{{image_s8|}}}|s8={{{s8|}}}|border_s8={{{border_s8|}}}|flag_s9={{{flag_s9|}}}|image_s9={{{image_s9|}}}|s9={{{s9|}}}|border_s9={{{border_s9|}}}|flag_s10={{{flag_s10|}}}|image_s10={{{image_s10|}}}|s10={{{s10|}}}|border_s10={{{border_s10|}}}|flag_s11={{{flag_s11|}}}|image_s11={{{image_s11|}}}|s11={{{s11|}}}|border_s11={{{border_s11|}}}|flag_s12={{{flag_s12|}}}|image_s12={{{image_s12|}}}|s12={{{s12|}}}|border_s12={{{border_s12|}}}|flag_s13={{{flag_s13|}}}|image_s13={{{image_s13|}}}|s13={{{s13|}}}|border_s13={{{border_s13|}}}|flag_s14={{{flag_s14|}}}|image_s14={{{image_s14|}}}|s14={{{s14|}}}|border_s14={{{border_s14|}}}|flag_s15={{{flag_s15|}}}|image_s15={{{image_s15|}}}|s15={{{s15|}}}|border_s15={{{border_s15|}}}}}
}}
| label135 = ឥឡូវជាផ្នែកនៃ
| data135 = {{{today|}}}
| data136 = {{#if:{{{footnote_a|}}}{{{footnote_b|}}}{{{footnote_c|}}}{{{footnote_d|}}}{{{footnote_e|}}}{{{footnote_f|}}}{{{footnote_g|}}}{{{footnote_h|}}}
|<div style="text-align:left;margin-left:auto; margin-right:auto;"><ol style="list-style-type: lower-alpha; margin-left: 1em; font-size:90%;">
{{#if:{{{footnote_a|}}}|<li value=1>{{{footnote_a|}}}</li>
}}{{#if:{{{footnote_b|}}}|<li value=2>{{{footnote_b|}}}</li>
}}{{#if:{{{footnote_c|}}}|<li value=3>{{{footnote_c|}}}</li>
}}{{#if:{{{footnote_d|}}}|<li value=4>{{{footnote_d|}}}</li>
}}{{#if:{{{footnote_e|}}}|<li value=5>{{{footnote_e|}}}</li>
}}{{#if:{{{footnote_f|}}}|<li value=6>{{{footnote_f|}}}</li>
}}{{#if:{{{footnote_g|}}}|<li value=7>{{{footnote_g|}}}</li>
}}{{#if:{{{footnote_h|}}}|<li value=8>{{{footnote_h|}}}</li>}}
</ol></div>}}
| data137 = {{#if:{{{footnote1|}}}{{{footnote2|}}}{{{footnote3|}}}{{{footnote4|}}}{{{footnote5|}}}{{{footnote6|}}}{{{footnote7|}}}{{{footnote8|}}}
|<div style="text-align:left;margin-left:auto; margin-right:auto;"><ol style="font-size:90%; margin-left:1em;">
{{#if:{{{footnote1|}}}|<li value=1>{{{footnote1|}}}</li>
}}{{#if:{{{footnote2|}}}|<li value=2>{{{footnote2|}}}</li>
}}{{#if:{{{footnote3|}}}|<li value=3>{{{footnote3|}}}</li>
}}{{#if:{{{footnote4|}}}|<li value=4>{{{footnote4|}}}</li>
}}{{#if:{{{footnote5|}}}|<li value=5>{{{footnote5|}}}</li>
}}{{#if:{{{footnote6|}}}|<li value=6>{{{footnote6|}}}</li>
}}{{#if:{{{footnote7|}}}|<li value=7>{{{footnote7|}}}</li>
}}{{#if:{{{footnote8|}}}|<li value=8>{{{footnote8|}}}</li>}}
</ol></div>}}
| rowstyle138 = font-size:90%;
| data138 = {{#if:{{{footnotes|}}}|<div style="text-align:left;margin-left:auto; margin-right:auto;">{{{footnotes}}}{{#if:{{{footnotes2|}}}|<br>{{{footnotes2}}}}}</div>}}
| belowclass = mergedtoprow noprint
| below = {{#if:{{{navbar|}}}| {{navbar|{{{navbar|}}}}} }}
}}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using infobox country with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Template:Infobox country]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y| admin_center_type | admin_center | alt_coat | alt_flag | alt_flag2 | alt_map | alt_map2 | alt_map3 | alt_symbol | anthem | antipodes | area_acre | area_data2 | area_data3 | area_footnote | area_ha | area_km2 | area_label | area_label2 | area_label3 | area_land_acre | area_land_footnote | area_land_ha | area_land_km2 | area_land_sq_mi | area_link | area_rank | area_sq_mi | area_water_acre | area_water_footnote | area_water_ha | area_water_km2 | area_water_sq_mi | border_p1 | border_p2 | border_p3 | border_p4 | border_p5 | border_p6 | border_p7 | border_p8 | border_p9 | border_p10 | border_p11 | border_p12 | border_p13 | border_p14 | border_p15 | border_s1 | border_s2 | border_s3 | border_s4 | border_s5 | border_s6 | border_s7 | border_s8 | border_s9 | border_s10 | border_s11 | border_s12 | border_s13 | border_s14 | border_s15 | calling_code | capital_exile | capital_type | capital | cctld | coa_size | coat_alt | common_languages | common_name | conventional_long_name | coordinates | currency_code | currency | date_end | date_event1 | date_event2 | date_event3 | date_event4 | date_event5 | date_event6 | date_event7 | date_event8 | date_event9 | date_event10 | date_event11 | date_event12 | date_event13 | date_event14 | date_event15 | date_format | date_post | date_pre | date_start | demonym | deputy1 | deputy2 | deputy3 | deputy4 | deputy5 | deputy6 | drives_on | DST_note | DST | empire | englishmotto | era | established_date1 | established_date2 | established_date3 | established_date4 | established_date5 | established_date6 | established_date7 | established_date8 | established_date9 | established_date10 | established_date11 | established_date12 | established_date13 | established_date14 | established_date15 | established_event1 | established_event2 | established_event3 | established_event4 | established_event5 | established_event6 | established_event7 | established_event8 | established_event9 | established_event10 | established_event11 | established_event12 | established_event13 | established_event14 | established_event15 | established | ethnic_groups_ref | ethnic_groups_year | ethnic_groups | event_end | event_post | event_pre | event_start | event1 | event2 | event3 | event4 | event5 | event6 | flag| flag_alt | flag_alt2 | flag_border | flag_caption | flag_caption | flag_p1 | flag_p2 | flag_p3 | flag_p4 | flag_p5 | flag_p6 | flag_p7 | flag_p8 | flag_p9 | flag_p10 | flag_p11 | flag_p12 | flag_p13 | flag_p14 | flag_p15 | flag_s1 | flag_s2 | flag_s3 | flag_s4 | flag_s5 | flag_s6 | flag_s7 | flag_s8 | flag_s9 | flag_s10 | flag_s11 | flag_s12 | flag_s13 | flag_s14 | flag_s15 | flag_size | flag_type | flag_type_article | flag_width | flag2_border | footnote_a | footnote_a | footnote_b | footnote_b | footnote_c | footnote_c | footnote_d | footnote_d | footnote_e | footnote_e | footnote_f | footnote_f | footnote_g | footnote_g | footnote_h | footnote_h | footnote1 | footnote1 | footnote2 | footnote2 | footnote3 | footnote3 | footnote4 | footnote4 | footnote5 | footnote5 | footnote6 | footnote6 | footnote7 | footnote7 | footnote8 | footnote8 | footnotes | footnotes2 | FR_cadastre_area_km2 | FR_cadastre_area_rank | FR_cadastre_area_sq_mi | FR_foot | FR_foot2 | FR_foot3 | FR_foot4 | FR_foot5 | FR_IGN_area_km2 | FR_IGN_area_rank | FR_IGN_area_sq_mi | FR_metropole_population_estimate_rank | FR_metropole_population | FR_metropole | FR_total_population_estimate_rank | FR_total_population_estimate_year | FR_total_population_estimate | GDP_nominal_per_capita_rank | GDP_nominal_per_capita | GDP_nominal_rank | GDP_nominal_year | GDP_nominal | GDP_PPP_per_capita_rank | GDP_PPP_per_capita | GDP_PPP_rank | GDP_PPP_year | GDP_PPP | Gini_change | Gini_rank | Gini_ref | Gini_year | Gini | government_type | HDI_change | HDI_rank | HDI_ref | HDI_year | HDI | house1 | house2 | image_coat | image_flag | image_flag2 | image_map_alt | image_map_caption | image_map_size | image_map | image_map2_alt | image_map2_caption | image_map2_size | image_map2 | image_map3 | image_p1 | image_p2 | image_p3 | image_p4 | image_p5 | image_p6 | image_p7 | image_p8 | image_p9 | image_p10 | image_p11 | image_p12 | image_p13 | image_p14 | image_p15 | image_s1 | image_s2 | image_s3 | image_s4 | image_s5 | image_s6 | image_s7 | image_s8 | image_s9 | image_s10 | image_s11 | image_s12 | image_s13 | image_s14 | image_s15 | image_symbol | iso3166code | languages_sub | languages_type | languages | languages2_sub | languages2_type | languages2 | largest_city | largest_settlement_type | largest_settlement | leader_name1 | leader_name2 | leader_name3 | leader_name4 | leader_name5 | leader_name6 | leader_name7 | leader_name8 | leader_name9 | leader_name10 | leader_name11 | leader_name12 | leader_name13 | leader_name14 | leader_name15 | leader_title1 | leader_title2 | leader_title3 | leader_title4 | leader_title5 | leader_title6 | leader_title7 | leader_title8 | leader_title9 | leader_title10 | leader_title11 | leader_title12 | leader_title13 | leader_title14 | leader_title15 | leader1 | leader2 | leader3 | leader4 | leader5 | leader6 | leader7 | leader8 | leader9 | leader10 | leader11 | legislature | life_span | linking_name | location_map | loctext | lower_house | map_caption | map_caption2 | map_caption3 | map_width | map2_width | map3_width | membership_type | membership | micronation | motto | name | national_anthem | national_languages | national_motto | native_name | navbar | nummembers | official_languages | official_website | org_type | other_symbol_type | other_symbol | p1 | p2 | p3 | p4 | p5 | p6 | p7 | p8 | p9 | p10 | p11 | p12 | p13 | p14 | p15 | patron_saint | patron_saints | percent_water | politics_link | pop_den_footnote | population_census_rank | population_census_year | population_census | population_data2 | population_data3 | population_density_km2 | population_density_rank | population_density_sq_mi | population_estimate_rank | population_estimate_year | population_estimate | population_label2 | population_label3 | population_link | recognised_languages | recognised_national_languages | recognised_regional_languages | recognized_languages | recognized_national_languages | ref_area1 | ref_area2 | ref_area3 | ref_area4 | ref_area5 | ref_pop1 | ref_pop2 | ref_pop3 | ref_pop4 | ref_pop5 | regional_languages | recognized_regional_languages | religion_ref | religion_year | religion | representative1 | representative2 | representative3 | representative4 | representative5 | royal_anthem | flag_anthem | march | national_march | regional_anthem | territorial_anthem | state_anthem | s1 | s2 | s3 | s4 | s5 | s6 | s7 | s8 | s9 | s10 | s11 | s12 | s13 | s14 | s15 | sovereignty_note | sovereignty_type | stat_area1 | stat_area2 | stat_area3 | stat_area4 | stat_area5 | stat_pop1 | stat_pop2 | stat_pop3 | stat_pop4 | stat_pop5 | stat_year1 | stat_year2 | stat_year3 | stat_year4 | stat_year5 | status_text | status | symbol| symbol_type_article | symbol_type | symbol_width | text_symbol_type | text_symbol | time_zone_DST | time_zone | title_deputy | title_leader | title_representative | today | type_house1 | type_house2 | upper_house | utc_offset_DST | utc_offset | year_deputy1 | year_deputy2 | year_deputy3 | year_deputy4 | year_deputy5 | year_deputy6 | year_end | year_exile_end | year_exile_start | year_leader1 | year_leader2 | year_leader3 | year_leader4 | year_leader5 | year_leader6 | year_leader7 | year_leader8 | year_leader9 | year_leader10 | year_leader11 | year_representative1 | year_representative2 | year_representative3 | year_representative4 | year_representative5 | year_start}}{{main other|
{{#if:{{both|{{{image_coat|}}}|{{{image_symbol|}}}}}|[[Category:Pages using infobox country with syntax problems|A]]
}}{{#if:{{both|{{{alt_coat|}}}|{{{alt_symbol|}}}}}|[[Category:Pages using infobox country with syntax problems|B]]
}}{{#if:{{both|{{{motto|}}}|{{{national_motto|}}}}}|[[Category:Pages using infobox country with syntax problems|C]]
}}{{#if:{{both|{{{national_anthem|}}}|{{{anthem|}}}}}|[[Category:Pages using infobox country with syntax problems|D]]
}}{{#if:{{both|{{{other_symbol|}}}|{{{text_symbol|}}}}}|[[Category:Pages using infobox country with syntax problems|E]]
}}{{#if:{{both|{{{other_symbol_type|}}}|{{{text_symbol_type|}}}}}|[[Category:Pages using infobox country with syntax problems|F]]
}}{{#if:{{both|{{{largest_city|}}}|{{{largest_settlement|}}}}}|[[Category:Pages using infobox country with syntax problems|G]]
}}{{#if:{{both|{{{recognized_languages|}}}|{{{recognised_languages|}}}}}|[[Category:Pages using infobox country with syntax problems|H]]
}}{{#if:{{both|{{{recognized_national_languages|}}}|{{{recognised_national_languages|}}}}}{{both|{{{recognized_regional_languages|}}}|{{{recognised_regional_languages|}}}}}|[[Category:Pages using infobox country with syntax problems|I]]
}}{{#if:{{{official_languages|}}}||{{#if:{{{recognized_languages|}}}{{{recognised_languages|}}}{{{recognized_national_languages|}}}{{{recognised_national_languages|}}}{{{recognized_regional_languages|}}}{{{recognised_regional_languages|}}}|[[Category:Pages using infobox country with syntax problems|J]]}}
}}{{#if:{{both|{{{area_km2|}}}|{{{area_ha|}}}}}{{both|{{{area_land_km2|}}}|{{{area_land_ha|}}}}}{{both|{{{area_water_km2|}}}|{{{area_water_ha|}}}}}|[[Category:Pages using infobox country with syntax problems|K]]
}}{{#if:{{both|{{{DST|}}}|{{{time_zone_DST|}}}}}|[[Category:Pages using infobox country with syntax problems|L]]
}}{{#if:{{{time_zone|}}}{{{utc_offset|}}}||{{#if:{{{time_zone_DST|}}}{{{utc_offset_DST|}}}|[[Category:Pages using infobox country with syntax problems|M]]}}
}}{{#if:{{both|{{{patron_saint|}}}|{{{patron_saints|}}}}}|[[Category:Pages using infobox country with syntax problems|N]]
}}{{#if:{{both|{{{sovereignty_type|}}}|{{{established|}}} }}|[[Category:Pages using infobox country with syntax problems|O]]
}}{{#if:{{{languages|}}}|{{#if:{{{languages_type|}}}||[[Category:Pages using infobox country with syntax problems|P]]}}
}}{{#if:{{{languages2|}}}|{{#if:{{{languages2_type|}}}||[[Category:Pages using infobox country with syntax problems|P]]}}
}}{{#if:{{{flag_type|}}}|[[Category:Pages using infobox country or infobox former country with the flag caption or type parameters|T{{PAGENAME}}]]
}}{{#if:{{{flag_caption|}}}|[[Category:Pages using infobox country or infobox former country with the flag caption or type parameters|C{{PAGENAME}}]]
}}{{#if:{{{symbol_type|}}}|[[Category:Pages using infobox country or infobox former country with the symbol caption or type parameters|T{{PAGENAME}}]]
}}{{#if:{{{symbol_caption|}}}|[[Category:Pages using infobox country or infobox former country with the symbol caption or type parameters|C{{PAGENAME}}]]
}}}}<!--
Tracking categories from merge with {{infobox former country}}. After all cats are empty/have been checked, these can be removed.
-->{{#if:{{{status_text|}}}|{{#ifeq:{{ucfirst:{{{status|}}}}}|Colony|{{main other|[[Category:Former country articles using status text with Colony or Exile]]}}|{{#ifeq:{{ucfirst:{{{status|}}}}}|Exile|{{main other|[[Category:Former country articles using status text with Colony or Exile]]}}}}}}
}}{{#if:{{{government_type|}}}
| {{#switch:{{ucfirst:{{{government_type}}}}}
|Constitutional monarchy |Constitutional Monarchy|Elective monarchy|Elective Monarchy |Absolute Monarchy |Absolute monarchy
|Monarchy={{Main other|{{#switch:{{{continent}}}
|Europe=[[Category:Former country articles categorised by government type|A]]
|Asia=[[Category:Former country articles categorised by government type|B]]
|North America=[[Category:Former country articles categorised by government type|C]]
|South America=[[Category:Former country articles categorised by government type|D]]
|Africa=[[Category:Former country articles categorised by government type|E]]
|Oceania=[[Category:Former country articles categorised by government type|F]]
|Eurasia=[[Category:Former country articles categorised by government type|G]]
|Afroasia=[[Category:Former country articles categorised by government type|H]]
|Afroeurasia=[[Category:Former country articles categorised by government type|I]]
|[[Category:Former country articles categorised by government type|J]]
}} }}
|Republic|Federal Republic|Federal republic={{Main other|[[Category:Former country articles categorised by government type|K]]}}
|Principality={{Main other|[[Category:Former country articles categorised by government type|L]]}}
|Emirate={{Main other|[[Category:Former country articles categorised by government type|M]]}}
|Socialist republic |Socialist Republic |Socialist State
|Socialist state={{Main other|[[Category:Former country articles categorised by government type|N]]}}
|Theocracy={{Main other|[[Category:Former country articles categorised by government type|O]]}}
}}
}}<!--End of former country tracking cats--><noinclude>
{{documentation}}
</noinclude>
ednvgk1s90fvrolyoyqnfimjvbnepm8
337056
337055
2026-07-01T03:46:30Z
TheRandomGoober
27248
Fixed events number
337056
wikitext
text/x-wiki
{{infobox
| bodyclass = geography vcard
| bodystyle = font-size:88%;
| headerstyle= text-align:left;
| aboveclass = adr
| abovestyle = padding:0.25em 0.33em 0.33em;line-height:1.2em;font-size:1.25em;
| above =
{{#if:{{{conventional_long_name|}}}{{{native_name|}}}{{{name|}}}
| {{#if:{{{conventional_long_name|}}}
|<div style="display:inline" class=" fn org country-name">{{{conventional_long_name|}}}</div><br/>
}}{{#if:{{{native_name|}}}{{{name|}}}
|<div style="padding-top:0.25em; font-weight:normal;"><!--
-->{{br separated entries
|{{{native_name|}}}
|{{#if:{{{name|}}}
|<div style="display:inline" class="fn org country-name">{{{name|}}}</div>
}}}}</div>
}}<!--
-->{{#ifeq:{{{micronation|}}}|yes
|<div style="display:inline" class=" fn org">[[Micronation]]</div>
}}
}}
| subheader = {{#if:{{{life_span|}}} | {{{life_span}}} | {{#if:{{{year_start|}}}|{{{year_start}}}{{#if:{{{year_end}}}|–{{{year_end}}} }} }} }}
| imagestyle = text-align:center;padding:0.5em 0;
| image1 = {{#if:{{{image_coat|}}}{{{image_symbol|}}}{{{image_flag|}}}{{{image_flag2|}}}
|{{infobox country/imagetable
|image1a = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|suppressplaceholder={{main other||no}}|image={{{image_flag|}}}|sizedefault=125px|size={{{flag_width|{{{flag_size|}}}}}}|maxsize=250|border={{yesno |{{{flag_border|}}}|yes=yes|blank=yes}}|alt={{{alt_flag|{{{flag_alt|}}}}}}|title=Flag of {{{common_name|{{{name|{{{linking_name|{{PAGENAME}}}}}}}}}}}}}
|image1b = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|suppressplaceholder={{main other||no}}|image={{{image_flag2|}}}|sizedefault=125px|size={{{flag_width|}}}|maxsize=250|border={{yesno |{{{flag2_border|}}}|yes=yes|blank=yes}}|alt={{{alt_flag2|{{{flag_alt2|}}}}}}}}
|caption1= {{#ifexist:{{if empty |{{{flag_type_article|}}} |{{{flag|}}} | {{if empty |{{{flag_type|}}} |Flag}} of {{if empty |{{{linking_name|}}} |{{{common_name|}}} |{{{name|}}} |{{PAGENAME}} }} }} |[[{{if empty |{{{flag_type_article|}}} |{{{flag|}}} |{{if empty |{{{flag_type|}}} |Flag}} of {{if empty |{{{linking_name|}}} |{{{common_name|}}} |{{{name|}}} |{{PAGENAME}} }} }}|{{if empty |{{{flag_caption|}}} |{{{flag_type|}}} |Flag}}]] |{{if empty |{{{flag_caption|}}} |{{{flag_type|}}} |Flag}} }}
|image2 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|suppressplaceholder={{main other||no}}|image={{if empty|{{{image_coat|}}}|{{{image_symbol|}}}}} |size={{{symbol_width|{{{coa_size|}}}}}}|sizedefault=85px|alt={{#if:{{{image_coat|}}}|{{{alt_coat|{{{coat_alt}}}}}}|{{{alt_symbol|}}}}}|title={{{symbol_type|Coat of arms}}} of {{{common_name|{{{name|{{{linking_name|{{PAGENAME}}}}}}}}}}}}}
|caption2= {{#ifexist:{{if empty |{{{symbol_type_article|}}} |{{{symbol|}}} |{{if empty |{{{symbol_type|}}} |Coat of arms}} of {{if empty |{{{linking_name|}}} |{{{common_name|}}} |{{{name|}}} |{{PAGENAME}} }} }} |[[{{if empty |{{{symbol_type_article|}}} |{{{symbol|}}} |{{if empty |{{{symbol_type|}}} |Coat of arms}} of {{if empty |{{{linking_name|}}} |{{{common_name|}}} |{{{name|}}} |{{PAGENAME}} }} }} | {{if empty |{{{symbol_type|}}} |Coat of arms}}]] |{{if empty |{{{symbol_type|}}} |Coat of arms}} }}
}} }}
| data1 = {{#if:{{{national_motto|}}}{{{motto|}}}
|<div style="line-height:1.2em;">'''បាវចនា'''<br>{{if empty|{{{motto|}}}|{{{national_motto|}}}}}<!--
-->{{#if:{{{khmermotto|}}}|<br/><div style="display:inline"">{{{khmermotto}}}</div> }}</div>
}}
| class2 = anthem
| data2 = {{#if:{{{national_anthem|}}}{{{anthem|}}}
|<div style="line-height:1.2em;">'''ភ្លេងជាតិ'''<br>{{if empty|{{{national_anthem|}}}|{{{anthem|}}}}}</div>
}}{{#if:{{{anthems|}}}
|
<div style="line-height:1.2em;">'''ភ្លេងជាតិ: '''{{{anthems}}}</div>
}}{{#if:{{{royal_anthem|}}}
|
<hr/>
<div style="line-height:1.2em;">'''[[ព្រះរាជភ្លេង]]: '''{{{royal_anthem}}}</div>
}}{{#if:{{{flag_anthem|}}}
|
<hr/>
<div style="line-height:1.2em;">'''[[ភ្លេងទង់]]: '''{{{flag_anthem}}}</div>
}}{{#if:{{{national_march|}}}
|
<hr/>
<div style="line-height:1.2em;">'''ភ្លេងយាត្រា: '''{{{national_march}}}</div>
}}{{#if:{{{territorial_anthem|}}}
|
<hr/>
<div style="line-height:1.2em;">'''ភ្លេងប្រចាំដែនដី: '''{{{territorial_anthem}}}</div>
}}{{#if:{{{regional_anthem|}}}
|
<hr/>
<div style="line-height:1.2em;">'''ភ្លេងប្រចាំតំបន់: '''{{{regional_anthem}}}</div>
}}{{#if:{{{state_anthem|}}}
|
<hr/>
<div style="line-height:1.2em;">'''ភ្លេងរដ្ឋ: '''{{{state_anthem}}}</div>
}}{{#if:{{{march|}}}
|
<hr/>
<div style="line-height:1.2em;">'''March: '''{{{march}}}</div>
}}
| data3 = {{#if:{{{other_symbol|}}}{{{text_symbol|}}}
|<div style="line-height:1.2em;">{{#if:{{{other_symbol_type|}}}{{{text_symbol_type|}}}
| '''{{if empty|{{{other_symbol_type|}}}|{{{text_symbol_type|}}}}}'''<br/>}}<!--
-->{{if empty|{{{other_symbol|}}}|{{{text_symbol|}}}}}</div>
}}
| data4 = {{#if:{{{image_map|}}}
|{{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image_map|}}}|size={{{map_width|{{{image_map_size|}}}}}}|upright=1.15|alt={{{alt_map|{{{image_map_alt|}}}}}}|title={{{map_caption|{{{image_map_caption|ទីតាំងនៃ {{{common_name|{{{name|{{{linking_name|{{PAGENAME}} }}} }}} }}} }}} }}} }}<!--
-->{{#if:{{{map_caption|{{{image_map_caption|}}}}}}|<div style="font-size:90%;position:relative;top:0.3em;">{{{map_caption|{{{image_map_caption|}}}}}}</div>}} }}
| data5 = {{#if:{{{image_map2|}}}
|{{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image_map2|}}}|size={{{map2_width|{{{image_map2_size|}}}}}}|upright=1.15|alt={{{alt_map2|{{{image_map2_alt|}}}}}}|title={{{map_caption2|{{{image_map2_caption|ទីតាំងនៃ {{{common_name|{{{name|{{{linking_name|{{PAGENAME}} }}} }}} }}} }}} }}} }}<!--
-->{{#if:{{{map_caption2|{{{image_map2_caption|}}}}}}|<div style="font-size:90%;position:relative;top:0.3em;">{{{map_caption2|{{{image_map2_caption|}}}}}}</div>}} }}
| label6 = ស្ថានភាព
| data6 = {{#if:{{{status|}}}|{{Infobox country/status text|status={{{status|}}}|status_text={{{status_text|}}}|empire={{{empire|}}}|year_end={{{year_end|}}}|year_exile_start={{{year_exile_start|}}}|year_exile_end={{{year_exile_end|}}} }} }}
| label7 = ទីតាំង
| data7 = {{{loctext|}}}
| label8 = {{#if:{{{capital_type|}}} | {{{capital_type}}} | ធានី }}{{#ifeq: {{#ifeq:{{{largest_city|}}}{{{largest_settlement|}}}|capital
|capital<!--
-->|{{#switch:{{{capital}}}
| [[{{{largest_city|}}}{{{largest_settlement|}}}]] = capital
| {{{largest_city|}}}{{{largest_settlement|}}} = capital
| not capital
}}<!--
-->}}|capital <!--
(#ifeq:)-->|<!------------------------------------------
capital is largest_city/_settlement:
-------------------------------------------
--><br/><div style="display:inline" style="font-weight:normal">និង {{{largest_settlement_type|ទីក្រុងធំបំផុត}}}</div>
}}
| data8 = {{#if:{{{capital|}}}|{{{capital}}}{{#if:{{{coordinates|}}}|<br/>{{#invoke:Coordinates|coordinsert|{{{coordinates}}}|type:city}}}} }}
| rowclass9 = {{#if:{{{capital|}}}|mergedrow}}
| label9 = ធានីនិរទេស
| data9 = {{#ifexist:{{{capital_exile|}}}|[[{{{capital_exile|}}}]]|{{{captial_exile|}}}}}
| rowclass10 = {{#if:{{{capital|}}}|mergedrow}}
| label10 = {{#if:{{{admin_center_type|}}}| {{{admin_center_type}}} | មណ្ឌលរដ្ឋបាល }}
| data10 = {{#switch:{{{admin_center|}}}
|capital | =
|[[{{{capital|}}}]] =
|{{{capital|}}} =
|#default = {{{admin_center}}}{{#if:{{{capital|}}}||{{#if:{{{coordinates|}}}|<br/>{{#invoke:Coordinates|coordinsert|{{{coordinates}}}|type:city}}}} }} }}
| rowclass11 = {{#if:{{{capital|}}}{{{admin_center|}}}|mergedbottomrow}}
| label11 = {{{largest_settlement_type|ទីក្រុង}}}ធំបំផុត
| data11 = {{#ifeq: {{#ifeq:{{{largest_city|}}}{{{largest_settlement|}}}|capital
|capital<!--
-->|{{#switch:{{{capital}}}
| [[{{{largest_city|}}}{{{largest_settlement|}}}]] = capital
| {{{largest_city|}}}{{{largest_settlement|}}} = capital
| not capital
}}<!--
-->}}|capital <!--
(#ifeq:)-->|<!-- nothing already appears above -->
| {{if empty| {{{largest_city|}}} | {{{largest_settlement|}}} }}
}}
| rowclass12 = mergedtoprow
| label12 = ភាសាផ្លូវការ
| data12 = {{{official_languages|}}}
| rowclass13 = mergedrow
| label13 = <span style="font-weight:normal;">ភាសាទទួលស្គាល់</span>
| data13 = {{if empty| {{{recognized_languages|}}} | {{{recognised_languages|}}} }}
| rowclass14 = mergedrow
| label14 = <span style="font-weight:normal;">ភាសាជាតិ{{#if:{{{recognized_national_languages|}}}|ទទួលស្គាល់|ទទួលស្គាល់}}</span>
| data14 = {{if empty| {{{recognized_national_languages|}}} | {{{recognised_national_languages|}}} | {{{national_languages|}}} }}
| rowclass15 = mergedrow
| label15 = <span style="font-weight:normal;">ភាសាទទួលស្គាល់ក្នុងតំបន់</span>
| data15 = {{if empty| {{{recognized_regional_languages|}}} | {{{recognised_regional_languages|}}} | {{{regional_languages|}}} }}
| label16 = ភាសាទូទៅ
| data16 = {{{common_languages|}}}
| rowclass17 = {{#ifeq:{{{languages2_sub|}}}|yes
|{{#ifeq:{{{languages_sub|}}}|yes |mergedrow}}
|{{#ifeq:{{{languages_sub|}}}|yes |mergedbottomrow}} }}
| label17 ={{#ifeq:{{{languages_sub|}}}|yes
|<div style="display:inline" style="font-weight:normal;">{{if empty| {{{languages_type|}}} | Other languages }}</div>
|{{if empty| {{{languages_type|}}} | Other languages }}
}}
| data17 = {{{languages|}}}
| rowclass18 = {{#ifeq:{{{languages2_sub|}}}|yes |mergedbottomrow}}
| label18 = {{#ifeq:{{{languages2_sub|}}}|yes
|<div style="display:inline" style="font-weight:normal;">{{if empty|{{{languages2_type|}}} | Other languages }}</div>
|{{if empty|{{{languages2_type|}}} | Other languages }}
}}
| data18 = {{{languages2|}}}
| label19 = [[ក្រុមជនជាតិ ]] <!--
-->{{#if:{{{ethnic_groups_year|}}} |<div style="font-weight:normal;display:inline;"> ({{{ethnic_groups_year}}}){{{ethnic_groups_ref|}}}</div>|<div style="font-weight:normal;display:inline;">{{{ethnic_groups_ref|}}}</div>}}
| data19 = {{{ethnic_groups|}}}
| label20 = សាសនា <!--
-->{{#if:{{{religion_year|}}} |<div style="font-weight:normal;display:inline;"> ({{{religion_year}}}){{{religion_ref|}}}</div>|<div style="font-weight:normal;display:inline;">{{{religion_ref|}}}</div>}}
| data20 = {{{religion|}}}
| label21 = [[ប្រជានាម]]
| data21 = {{#if:{{{demonym|}}}
|{{#ifexist:{{{demonym}}} ប្រជាជន
| [[{{{demonym}}} ប្រជាជន|{{{demonym}}}]]
| {{{demonym}}}
}}
}}
| label22 = ប្រភេទ
| data22 = {{{org_type|}}}
| label23 = {{if empty|{{{membership_type|}}} | Membership }}
| data23 = {{{membership|}}}
| label24 = {{#if:{{{government_type|}}}
| {{#if:{{{politics_link|}}}
| [[{{{politics_link}}}|{{#ifeq:{{{micronation|}}}|yes|រចនាសម្ព័ន្ធអង្គការ|រដ្ឋាភិបាល}}]]<!--
-->| {{#ifexist:Politics of {{{linking_name|{{{common_name|{{{name|{{PAGENAME}}}}}}}}}}}
| [[របបនយោបាយនៃ {{{linking_name|{{{common_name|{{{name|{{PAGENAME}}}}}}}}}}}|{{#ifeq:{{{micronation|}}}|yes|រចនាសម្ព័ន្ធអង្គការ|រដ្ឋាភិបាល}}]]<!--
-->| {{#ifeq:{{{micronation|}}}|yes|រចនាសម្ព័ន្ធអង្គការ|រដ្ឋាភិបាល}}<!--
-->}}<!--
-->}}<!--
-->}}
| data24 = {{{government_type|}}}
| header25 = {{#if:{{{government_type|}}} || {{#if:{{{leader_title1|}}}{{{leader_name1|}}}
| {{#if:{{{name|}}}{{{membership|}}}
| <!--template being used for geopolitical org:-->Leaders
| <!--template being used for country/territory: -->Government
}}
}} }}
| rowclass26 = mergedrow
| data26 = {{#if:{{{leader_name1|}}}|{{Infobox country/multirow|{{{leader_title1|}}} |{{{leader_name1|}}} |{{{leader_title2|}}} |{{{leader_name2|}}} |{{{leader_title3|}}} |{{{leader_name3|}}} |{{{leader_title4|}}} |{{{leader_name4|}}} |{{{leader_title5|}}} |{{{leader_name5|}}} |{{{leader_title6|}}} |{{{leader_name6|}}} |{{{leader_title7|}}} |{{{leader_name7|}}} |{{{leader_title8|}}} |{{{leader_name8|}}} |{{{leader_title9|}}} |{{{leader_name9|}}} |{{{leader_title10|}}} |{{{leader_name10|}}} |{{{leader_title11|}}} |{{{leader_name11|}}} |{{{leader_title12|}}} |{{{leader_name12|}}} |{{{leader_title13|}}} |{{{leader_name13|}}} |{{{leader_title14|}}} |{{{leader_name14|}}} |{{{leader_title15|}}} |{{{leader_name15|}}} }} }}
| rowclass27 = mergedrow
| label27 = {{#if:{{{title_leader|}}}| {{{title_leader}}} }}
| data27 = {{#if:{{{title_leader|}}}| }}
| rowclass28 = mergedrow
| data28 = {{#if:{{{year_leader1|}}} | {{Infobox country/multirow|{{{year_leader1|}}} |{{{leader1|}}} |{{{year_leader2|}}} |{{{leader2|}}} |{{{year_leader3|}}} |{{{leader3|}}} |{{{year_leader4|}}} |{{{leader4|}}} |{{{year_leader5|}}} |{{{leader5|}}} |{{{year_leader6|}}} |{{{leader6|}}} |{{{year_leader7|}}} |{{{leader7|}}} |{{{year_leader8|}}} |{{{leader8|}}} |{{{year_leader9|}}} |{{{leader9|}}} |{{{year_leader10|}}} |{{{leader10|}}} |{{{year_leader11|}}} |{{{leader11|}}} }} }}
| rowclass29 = mergedrow
| label29 = {{#if:{{{title_representative|}}}| {{{title_representative}}} }}
| data29 = {{#if:{{{title_representative|}}}| }}
| rowclass30 = mergedrow
| data30 = {{#if:{{{year_representative1|}}}|{{Infobox country/multirow|{{{year_representative1|}}} |{{{representative1|}}} |{{{year_representative2|}}} |{{{representative2|}}} |{{{year_representative3|}}} |{{{representative3|}}} |{{{year_representative4|}}} |{{{representative4|}}} |{{{year_representative5|}}} |{{{representative5|}}} }} }}
| rowclass31 = mergedrow
| label31 = {{#if:{{{title_deputy|}}}|{{{title_deputy}}} }}
| data31 = {{#if:{{{title_deputy|}}}| }}
| rowclass32 = mergedrow
| data32 = {{#if:{{{year_deputy1|}}}|{{Infobox country/multirow|{{{year_deputy1|}}} |{{{deputy1|}}} |{{{year_deputy2|}}} |{{{deputy2|}}} |{{{year_deputy3|}}} |{{{deputy3|}}} |{{{year_deputy4|}}} |{{{deputy4|}}} |{{{year_deputy5|}}} |{{{deputy5|}}} |{{{year_deputy6|}}} |{{{deputy6|}}} }} }}
| label40 = នីតិបញ្ញត្តិ
| data40 = {{{legislature|}}}
| rowclass41 = mergedrow
| label41 = <div style="text-indent:-0.9em;margin-left:1.2em;font-weight:normal;">• {{#if:{{{type_house1|}}}|{{{type_house1}}}|[[សភាជាន់ខ្ពស់]]}}</div>
| data41 = {{{upper_house|{{{house1|}}}}}}
| rowclass42 = mergedbottomrow
| label42 = <div style="text-indent:-0.9em;margin-left:1.2em;font-weight:normal;">• {{#if:{{{type_house2|}}}|{{{type_house2}}}|[[សភាជាន់ទាប]]}}</div>
| data42 = {{{lower_house|{{{house2|}}}}}}
| rowclass43 = {{#if:{{{established_event1|}}} |mergedtoprow}}
| header43 = {{#if:{{{established_event1|}}}{{{sovereignty_type|}}}
|{{#if:{{{sovereignty_type|}}}
| {{{sovereignty_type}}}<!--
-->{{#if:{{{sovereignty_note|}}} | <div style="font-weight:normal;display:inline;">{{{sovereignty_note}}}</div>}}
| {{#if:{{{established|}}}| | Establishment }}
}} }}
| label44 = ការបង្កើតឡើង
| data44 = {{#if:{{{sovereignty_type|}}}
|
|{{{established|}}}
}}
| label45 = {{#if:{{{era|}}}|សម័យកាលប្រវត្តិសាស្រ្ត|ប្រវត្តិសាស្រ្ត}}
| data45 = {{#if:{{{era|}}} |{{#ifexist:{{{era|}}}|[[{{{era}}}]]|{{{era}}}}} | {{#if:{{{date_start|}}}{{{year_start|}}}| }}}}
| rowclass46 = {{#if:{{{established_event2|}}} |mergedrow |mergedbottomrow}}
| data46 = {{#if:{{{established_date1|}}}|{{Infobox country/multirow |{{{established_event1|}}} |{{{established_date1||}}} |{{{established_event2|}}} |{{{established_date2||}}} |{{{established_event3|}}} |{{{established_date3|}}} |{{{established_event4|}}} |{{{established_date4|}}} |{{{established_event5|}}} |{{{established_date5|}}} |{{{established_event6|}}} |{{{established_date6|}}} |{{{established_event7|}}} |{{{established_date7|}}} |{{{established_event8|}}} |{{{established_date8|}}} |{{{established_event9|}}} |{{{established_date9|}}} |{{{established_event10|}}} |{{{established_date10|}}} |{{{established_event11|}}} |{{{established_date11|}}} |{{{established_event12|}}} |{{{established_date12|}}} |{{{established_event13|}}} |{{{established_date13|}}} |{{{established_event14|}}} |{{{established_date14|}}} |{{{established_event15|}}} |{{{established_date15|}}} }} }}
| rowclass47 = {{#if:{{{date_start|}}}{{{year_start|}}} |mergedrow |mergedbottomrow}}
| data47 = {{#if:{{{date_start|}}}{{{year_start|}}}|{{Infobox country/multirow |{{{event_pre|}}} |{{{date_pre|}}} |{{ifempty|{{{event_start|}}}|Established}} |{{{date_start|}}} {{{year_start|}}} |{{{event1|}}} |{{{date_event1|}}} |{{{event2|}}} |{{{date_event2|}}} |{{{event3|}}} |{{{date_event3|}}} |{{{event4|}}} |{{{date_event4|}}} |{{{event5|}}} |{{{date_event5|}}} |{{{event6|}}} |{{{date_event6|}}} |{{{event7|}}} |{{{date_event7|}}} |{{{event8|}}} |{{{date_event8|}}} |{{{event9|}}} |{{{date_event9|}}} |{{{event10|}}} |{{{date_event10|}}} |{{{event11|}}} |{{{date_event12|}}} |{{{event13|}}} |{{{date_event13|}}} |{{{event14|}}} |{{{date_event14|}}} |{{{event15|}}} |{{{date_event15|}}} |{{ifempty|{{{event_end|}}}|Disestablished}} |{{{date_end|}}} {{{year_end|}}} |{{{event_post|}}} |{{{date_post|}}} }} }}
| rowclass60 = mergedtoprow
| header60 = {{#if:{{{area_km2|}}}{{{area_ha|}}}{{{area_sq_mi|}}}{{{area_acre|}}}{{{area_land_km2|}}}{{{area_land_ha|}}}{{{area_land_sq_mi|}}}{{{area_land_acre|}}}{{{area_water_km2|}}}{{{area_water_ha|}}}{{{area_water_sq_mi|}}}{{{area_water_acre|}}}{{{stat_area1|}}}{{{stat_area2|}}}{{{stat_area3|}}}{{{stat_area4|}}}{{{stat_area5|}}}
| {{#if:{{{area_link|}}}
| [[{{{area_link}}}|ក្រឡាផ្ទៃ {{#ifeq:{{{micronation|}}}|yes|claimed|}}]]
| {{#ifexist:ភូមិសាស្រ្ត {{{linking_name|{{{common_name|{{{name|{{PAGENAME}}}}}}}}}}}
| [[ភូមិសាស្រ្ត {{{linking_name|{{{common_name|{{{name|{{PAGENAME}}}}}}}}}}}|ក្រឡាផ្ទៃ {{#ifeq:{{{micronation|}}}|yes|claimed|}}]]
| ក្រឡាផ្ទៃ {{#ifeq:{{{micronation|}}}|yes|claimed|}}<!--
-->}}<!--
-->}} }}
| rowclass61 = {{#if:{{{area_land_km2|}}}{{{area_land_ha|}}}{{{area_land_sq_mi|}}}{{{area_land_acre|}}}{{{area_water_km2|}}}{{{area_water_ha|}}}{{{area_water_sq_mi|}}}{{{area_water_acre|}}}{{{FR_metropole|}}}{{{area_label2|}}}{{{area_label3|}}}{{{percent_water|}}}{{{stat_area1|}}}{{{stat_area2|}}}{{{stat_area3|}}}{{{stat_area4|}}}{{{stat_area5|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}}
| label61 = <div style="text-indent:-0.9em;margin-left:1.2em;font-weight:normal;">• {{{area_label|ផ្ទៃសរុប}}}{{{FR_foot4|}}}</div>
| data61 = {{#if:{{{area_km2|}}}{{{area_ha|}}}{{{area_sq_mi|}}}{{{area_acre|}}}
|{{#if:{{{area_km2|}}}{{{area_sq_mi|}}}
|{{convinfobox|{{{area_km2|}}}|km2|{{{area_sq_mi|}}}|sqmi|abbr=on}}
|{{#if:{{{area_ha|}}}{{{area_acre|}}}
|{{convinfobox|{{{area_ha|}}}|ha|{{{area_acre|}}}|acre|abbr=on}}
}}
}}{{{area_footnote|}}}{{#if:{{{area_rank|}}} | ([[បញ្ជីរាយប្រទេសតាមក្រឡាផ្ទៃសរុប|{{{area_rank}}}]]) }}
}}
| rowclass62 = {{#if:{{{area_water_km2|}}}{{{area_water_ha|}}}{{{area_water_sq_mi|}}}{{{area_water_acre|}}}{{{FR_metropole|}}}{{{area_label2|}}}{{{area_label3|}}}{{{percent_water|}}}{{{stat_area1|}}}{{{stat_area2|}}}{{{stat_area3|}}}{{{stat_area4|}}}{{{stat_area5|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}}
| label62 = <div style="text-indent:-0.9em;margin-left:1.2em;font-weight:normal;">• Land</div>
| data62 = {{#if:{{{area_land_km2|}}}{{{area_land_ha|}}}{{{area_land_sq_mi|}}}{{{area_land_acre|}}}
|{{#if:{{{area_land_km2|}}}{{{area_land_sq_mi|}}}
|{{convinfobox|{{{area_land_km2|}}}|km2|{{{area_land_sq_mi|}}}|sqmi|abbr=on}}
|{{#if:{{{area_land_ha|}}}{{{area_land_acre|}}}
|{{convinfobox|{{{area_land_ha|}}}|ha|{{{area_land_acre|}}}|acre|abbr=on}}
}}
}}{{{area_land_footnote|}}}
}}
| rowclass63 = {{#if:{{{FR_metropole|}}}{{{area_label2|}}}{{{area_label3|}}}{{{percent_water|}}}{{{stat_area1|}}}{{{stat_area2|}}}{{{stat_area3|}}}{{{stat_area4|}}}{{{stat_area5|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}}
| label63 = <div style="text-indent:-0.9em;margin-left:1.2em;font-weight:normal;">• Water</div>
| data63 = {{#if:{{{area_water_km2|}}}{{{area_water_ha|}}}{{{area_water_sq_mi|}}}{{{area_water_acre|}}}
|{{#if:{{{area_water_km2|}}}{{{area_water_sq_mi|}}}
|{{convinfobox|{{{area_water_km2|}}}|km2|{{{area_water_sq_mi|}}}|sqmi|abbr=on}}
|{{#if:{{{area_water_ha|}}}{{{area_water_acre|}}}
|{{convinfobox|{{{area_water_ha|}}}|ha|{{{area_water_acre|}}}|acre|abbr=on}}
}}
}}{{{area_water_footnote|}}}
}}
| rowclass64 = {{#if:{{{FR_metropole|}}}{{{area_label2|}}}{{{area_label3|}}}{{{stat_area1|}}}{{{stat_area2|}}}{{{stat_area3|}}}{{{stat_area4|}}}{{{stat_area5|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}}
| label64 = <div style="text-indent:-0.9em;margin-left:1.2em;font-weight:normal;">• Water (%)</div>
| data64 = {{{percent_water|}}}
| rowclass65 = {{#if:{{{FR_metropole|}}}{{{area_label3|}}}{{{stat_area1|}}}{{{stat_area2|}}}{{{stat_area3|}}}{{{stat_area4|}}}{{{stat_area5|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}}
| label65 = <div style="text-indent:-0.9em;margin-left:1.2em;font-weight:normal;">• {{{area_label2|}}}</div>
| data65 = {{#if:{{{area_label2|}}}| {{{area_data2|}}} }}
| rowclass66 = {{#if:{{{FR_metropole|}}}{{{stat_area1|}}}{{{stat_area2|}}}{{{stat_area3|}}}{{{stat_area4|}}}{{{stat_area5|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}}
| label66 = <div style="text-indent:-0.9em;margin-left:1.2em;font-weight:normal;">• {{{area_label3|}}}</div>
| data66 = {{#if:{{{area_label3|}}}| {{{area_data3|}}} }}
| rowclass67 = {{#if:{{{FR_metropole|}}}{{{stat_area2|}}}{{{stat_area3|}}}{{{stat_area4|}}}{{{stat_area5|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}}
| label67 = {{{stat_year1|}}}{{{ref_area1|}}}
| data67 = {{#if: {{{stat_area1|}}} | {{convinfobox|{{{stat_area1|}}}|km2||sqmi}} }}
| rowclass68 = {{#if:{{{FR_metropole|}}}{{{stat_area3|}}}{{{stat_area4|}}}{{{stat_area5|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}}
| label68 = {{{stat_year2|}}}{{{ref_area2|}}}
| data68 = {{#if: {{{stat_area2|}}} | {{convinfobox|{{{stat_area2|}}}|km2||sqmi}} }}
| rowclass69 = {{#if:{{{FR_metropole|}}}{{{stat_area4|}}}{{{stat_area5|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}}
| label69 = {{{stat_year3|}}}{{{ref_area3|}}}
| data69 = {{#if: {{{stat_area3|}}} | {{convinfobox|{{{stat_area3|}}}|km2||sqmi}} }}
| rowclass70 = {{#if:{{{FR_metropole|}}}{{{stat_area5|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}}
| label70 = {{{stat_year4|}}}{{{ref_area4|}}}
| data70 = {{#if: {{{stat_area4|}}} | {{convinfobox|{{{stat_area4|}}}|km2||sqmi}} }}
| rowclass71 = {{#if:{{{FR_metropole|}}}|mergedrow|mergedbottomrow}}
| label71 = {{{stat_year5|}}}{{{ref_area5|}}}
| data71 = {{#if: {{{stat_area5|}}} | {{convinfobox|{{{stat_area5|}}}|km2||sqmi}} }}
| rowclass72 = mergedrow
| label72 = <div style="text-indent:-0.9em;margin-left:1.2em;font-weight:normal;">• {{{FR_metropole}}}</div>
| data72 = {{#if:{{{FR_metropole|}}}| <nowiki /> }}
| rowclass73 = mergedrow
| label73 = <div style="text-indent:0.5em;margin-left:1em;font-weight:normal;">• [[Institut Géographique National|IGN]]{{{FR_foot2|}}}</div>
| data73 = {{#if:{{{FR_metropole|}}}
|{{#if:{{{FR_IGN_area_km2|}}}{{{FR_IGN_area_sq_mi|}}}
|{{convinfobox|{{{FR_IGN_area_km2|}}}|km2|{{{FR_IGN_area_sq_mi|}}}|sqmi|abbr=on}}{{#if:{{{FR_IGN_area_rank|}}}| ([[List of countries and dependencies by area|{{{FR_IGN_area_rank|}}}]])}}
}}
}}
| rowclass89 = mergedbottomrow
| label89 = <div style="text-indent:0.5em;margin-left:1em;font-weight:normal;">• [[Cadastre]]{{{FR_foot3|}}}</div>
| data89 = {{#if:{{{FR_metropole|}}}
|{{#if:{{{FR_cadastre_area_km2|}}}{{{FR_cadastre_area_sq_mi|}}}
| {{convinfobox|{{{FR_cadastre_area_km2|}}}|km2|{{{FR_cadastre_area_sq_mi|}}}|sqmi|abbr=on}}{{#if:{{{FR_cadastre_area_rank|}}}| ([[List of countries and dependencies by area|{{{FR_cadastre_area_rank|}}}]])}}
}}
}}
| rowclass90 = mergedtoprow
| header90 = {{#if:{{{population_estimate|}}}{{{population_census|}}}{{{FR_metropole_population|}}}{{{stat_pop1|}}}{{{stat_pop2|}}}{{{stat_pop3|}}}{{{stat_pop4|}}}{{{stat_pop5|}}}
|{{#if:{{{population_link|}}}
| {{#ifeq:{{{population_link}}}|no|ប្រជាជន|[[{{{population_link}}}|ប្រជាជន]]}}<!--
-->| {{#ifexist:ប្រជាសាស្រ្តនៃ {{{linking_name|{{{common_name|{{{name|{{PAGENAME}}}}}}}}}}}
| [[ប្រជាសាស្រ្តនៃ {{{linking_name|{{{common_name|{{{name|{{PAGENAME}}}}}}}}}}}|ប្រជាជន]]<!--
-->| ប្រជាជន<!--
-->}}<!--
-->}} }}
| rowclass91 = mergedrow
| label91 = <div style="text-indent:-0.9em;margin-left:1.2em;font-weight:normal;">• {{#if:{{{population_estimate_year|}}} |ប៉ាន់ស្មាន (ឆ្នាំ {{{population_estimate_year}}}) |ប៉ាន់ស្មាន}}</div>
| data91 = {{#if:{{{population_estimate|}}}
|{{{population_estimate}}}<!--
-->{{#if:{{{population_estimate_rank|}}} | ([[បញ្ជីប្រទេសតាមចំនួនប្រជាជន|{{{population_estimate_rank}}}]])}}
}}
| rowclass92 = mergedrow
| label92= <div style="text-indent:-0.9em;margin-left:1.2em;font-weight:normal;">• {{{population_label2|}}}</div>
| data92= {{#if:{{{population_label2|}}}|{{{population_data2|}}}}}
| rowclass93= mergedrow
| label93= <div style="text-indent:-0.9em;margin-left:1.2em;font-weight:normal;">• {{{population_label3|}}}</div>
| data93= {{#if:{{{population_label3|}}}|{{{population_data3|}}}}}
| rowclass94= mergedrow
| data94= {{#if:{{{stat_pop1|}}}{{{stat_pop2|}}}{{{stat_pop3|}}}{{{stat_pop4|}}}{{{stat_pop5|}}}|{{infobox country/multirow|{{{stat_year1|}}}{{{ref_pop1|}}} |{{{stat_pop1|}}}|{{{stat_year2|}}}{{{ref_pop2|}}} |{{{stat_pop2|}}}|{{{stat_year3|}}}{{{ref_pop3|}}} |{{{stat_pop3|}}}|{{{stat_year4|}}}{{{ref_pop4|}}} |{{{stat_pop4|}}}|{{{stat_year5|}}}{{{ref_pop5|}}} |{{{stat_pop5|}}} }} }}
| rowclass95= mergedrow
| label95= <div style="text-indent:-0.9em;margin-left:1.2em;font-weight:normal;">• {{#if:{{{population_census_year|}}} |ជំរឿន (ឆ្នាំ {{{population_census_year}}})|ជំរឿន}}</div>
| data95= {{#if:{{{population_census|}}}
|{{{population_census}}}<!--
-->{{#if:{{{population_census_rank|}}} | ([[បញ្ជីប្រទេសតាមចំនួនប្រជាជន|{{{population_census_rank}}}]])}}
}}
| rowclass96= mergedrow
| label96 = {{#if:{{{FR_metropole_population|}}}|{{#if:{{{FR_total_population_estimate_year|}}}|<span style="font-weight:normal"> ({{{FR_total_population_estimate_year}}})</span>}}}}
| data96 = {{#if:{{{FR_metropole_population|}}}|{{#if:{{{FR_total_population_estimate_year|}}}|<nowiki />}}}}
| rowclass97 = mergedrow
| label97= <div style="text-indent:-0.9em;margin-left:1.2em;font-weight:normal;">• Total{{{FR_foot|}}}</div>
| data97= {{#if:{{{FR_metropole_population|}}}|{{#if:{{{FR_total_population_estimate|}}}
|{{{FR_total_population_estimate}}}{{#if:{{{FR_total_population_estimate_rank|}}}| ([[បញ្ជីប្រទេសតាមចំនួនប្រជាជនឆ្នាំ២០០៥|{{{FR_total_population_estimate_rank}}}]])}}
}} }}
| rowclass98 = mergedrow
| label98= <div style="text-indent:-0.9em;margin-left:1.2em;font-weight:normal;">• {{{FR_metropole}}}</div>
| data98= {{#if:{{{FR_metropole_population|}}}|{{{FR_metropole_population}}}{{#if:{{{FR_metropole_population_estimate_rank|}}}
| ([[បញ្ជីប្រទេសតាមចំនួនប្រជាជនឆ្នាំ២០០៥|{{{FR_metropole_population_estimate_rank}}}]])}}
}}
| rowclass99 = mergedbottomrow
| label99= <div style="text-indent:-0.9em;margin-left:1.2em;font-weight:normal;">• [[ដង់ស៊ីតេប្រជាជន|ដង់ស៊ីតេ]]{{{FR_foot5|}}}</div>
| data99= {{#if:{{{population_density_km2|}}}{{{population_density_sq_mi|}}}
| {{convinfobox|{{{population_density_km2|}}}|/km2|{{{population_density_sq_mi|}}}|/sqmi|1|abbr=on}}{{{pop_den_footnote|}}}<!--
-->{{#if:{{{population_density_rank|}}} | ([[List of countries and territories by population density|{{{population_density_rank}}}]])}}
}}
| rowclass100 = {{#if:{{{population_estimate|}}}{{{population_census|}}}{{{FR_metropole_population|}}}|mergedbottomrow|mergedtoprow}}
| label100 = សមាជិកភាព
| data100= {{{nummembers|}}}
| rowclass101= mergedtoprow
| label101= {{#ifeq:{{{micronation|}}}|yes|Claimed|}} [[ផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប|GDP]] <span style="font-weight:normal;">([[យុគភាពនៃអំណាចទិញ|PPP]])</span>
| data101= {{#if:{{{GDP_PPP|}}}{{{GDP_PPP_per_capita|}}}
|{{#if:{{{GDP_PPP_year|}}} |ប៉ាន់ស្មាន (ឆ្នាំ {{{GDP_PPP_year}}})}}
}}
| rowclass102= mergedrow
| label102= <div style="text-indent:-0.9em;margin-left:1.2em;font-weight:normal;">• សរុប</div>
| data102= {{#if:{{{GDP_PPP|}}}
|{{{GDP_PPP}}}<!--
-->{{#if:{{{GDP_PPP_rank|}}} | ([[បញ្ជីរាយប្រទេសតាមផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (យុគភាពនៃអំណាចទិញ)|{{{GDP_PPP_rank}}}]])}}
}}
| rowclass103= mergedbottomrow
| label103= <div style="text-indent:-0.9em;margin-left:1.2em;font-weight:normal;">• ក្នុងម្នាក់</div>
| data103= {{#if:{{{GDP_PPP_per_capita|}}}
|{{{GDP_PPP_per_capita}}}<!--
-->{{#if:{{{GDP_PPP_per_capita_rank|}}} | ([[បញ្ជីរាយប្រទេសតាមផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (យុគភាពនៃអំណាចទិញ) ក្នុងម្នាក់|{{{GDP_PPP_per_capita_rank}}}]])}}
}}
| rowclass104= mergedtoprow
| label104= {{#ifeq:{{{micronation|}}}|yes|Claimed|}} [[ផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប|GDP]] <span style="font-weight:normal;">(មធ្យម)</span>
| data104= {{#if:{{{GDP_nominal|}}}{{{GDP_nominal_per_capita|}}}
|{{#if:{{{GDP_nominal_year|}}} |ប៉ាន់ស្មាន (ឆ្នាំ {{{GDP_nominal_year}}})}}
}}
| rowclass105= mergedrow
| label105= <div style="text-indent:-0.9em;margin-left:1.2em;font-weight:normal;">• សរុប</div>
| data105= {{#if:{{{GDP_nominal|}}}
|{{{GDP_nominal}}}<!--
-->{{#if:{{{GDP_nominal_rank|}}} | ([[បញ្ជីរាយប្រទេសតាមផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (មធ្យម)|{{{GDP_nominal_rank}}}]])}}
}}
| rowclass106= mergedbottomrow
| label106= <div style="text-indent:-0.9em;margin-left:1.2em;font-weight:normal;">• ក្នុងម្នាក់</div>
| data106= {{#if:{{{GDP_nominal_per_capita|}}}
| {{{GDP_nominal_per_capita}}}<!--
-->{{#if:{{{GDP_nominal_per_capita_rank|}}} | ([[បញ្ជីរាយប្រទេសតាមផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (មធ្យម) ក្នុងម្នាក់|{{{GDP_nominal_per_capita_rank}}}]])}}
}}
| label107= [[មេគុណជីនី|ជីនី]]{{#if:{{{Gini_year|}}} | <span style="font-weight:normal;">({{{Gini_year}}})</span>}}
| data107= {{#if:{{{Gini|}}}
| {{#switch:{{{Gini_change|}}}
|increase = {{increaseNegative}} <!--
-->|decrease = {{decreasePositive}} <!--
-->|steady = {{steady}} <!--
-->}}{{{Gini}}}{{{Gini_ref|}}}<br/><!--
---------Evaluate and add Gini category:----------
--><span style="white-space:nowrap;"><!--
-->{{#iferror:<!--
-->{{#ifexpr:{{{Gini}}}>100 <!--
-->| {{error|កំហុស: តម្លៃជីនីលើសពី 100}}<!--Handled by outer #iferror, not visible to users--><!--
-->| {{#ifexpr:{{{Gini}}}>=60 |{{color|red|ខ្ពស់ណាស់}}<!--
-->| {{#ifexpr:{{{Gini}}}>=46 <!--
-->| {{color|darkred|ខ្ពស់}}<!--
-->| {{#ifexpr:{{{Gini}}}>=30 <!--
-->| {{color|orange|មធ្យម}}<!--
-->| {{#ifexpr:{{{Gini}}}>=0 <!--
-->| {{color|forestgreen|ទាប}}<!--
-->| {{error|កំហុស:តម្លៃជីនីក្រោម 0}}<!--Handled by outer #iferror, not visible to users--><!--
-->}}<!--
-->}}<!--
-->}}<!--
-->}}<!--
-->}}<!--
-->| {{error|កំហុស: តម្លៃជីនីមិនត្រឹមត្រូវ}}{{#ifeq: {{NAMESPACE}} | {{ns:0}} | [[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អត្ថបទប្រទេសទាមទារតំហែទាំ]] }}<!--
-->}}<!--
--></span><!--
-----------Add Gini_rank (if supplied):----------
-->{{#if:{{{Gini_rank|}}}
| · [[បញ្ជីរាយប្រទេសតាមសមភាពប្រាក់ចំណូល|{{{Gini_rank}}}]]<!--
-->}}<!--
-->}}
| label108= [[លិបិក្រមអភិវឌ្ឍន៍មនុស្ស|HDI]]{{#if:{{{HDI_year|}}} | <span style="font-weight:normal;">({{{HDI_year}}})</span>}}
| data108= {{#if:{{{HDI|}}}
| {{#switch:{{{HDI_change|}}}
|increase = {{increase}} <!--
-->|decrease = {{decrease}} <!--
-->|steady = {{steady}} <!--
-->}}{{{HDI}}}{{{HDI_ref|}}}<br/><!--
---------Evaluate and add HDI category:---------
--><span style="white-space:nowrap;"><!--
-->{{#iferror:<!--
-->{{#ifexpr:{{{HDI}}}>1 <!--
-->| {{error|កំហុស: តម្លៃ HDI ធំជាង 1}}<!--Handled by outer #iferror, not visible to users--><!--
-->| {{#ifexpr:{{{HDI}}}>0.799 <!--
-->| {{color|darkgreen|ខ្ពស់ណាស់}}<!--
-->| {{#ifexpr:{{{HDI}}}>0.699 <!--
-->| {{color|forestgreen|ខ្ពស់}}<!--
-->| {{#ifexpr:{{{HDI}}}>0.549 <!--
-->| {{color|orange|មធ្យម}}<!--
-->| {{#ifexpr:{{{HDI}}}>=0.000<!--
-->| {{color|red|ទាប}}<!--
-->| {{error|កំហុស: តម្លៃ HDI តូចជាង 0}}<!--Handled by outer #iferror, not visible to users--><!--
-->}}<!--
-->}}<!--
-->}}<!--
-->}}<!--
-->}}<!--
-->| {{error|កំហុស: តម្លៃ HDI មិនត្រឹមត្រូវ}}{{#ifeq: {{NAMESPACE}} | {{ns:0}} | [[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អត្ថបទប្រទេសទាមទារតំហែទាំ]] }}<!--
-->}}<!--
--></span><!--
----------Add HDI_rank (if supplied):-----------
-->{{#if:{{{HDI_rank|}}}
| · [[បញ្ជីរាយប្រទេសតាមលិបិក្រមអភិវឌ្ឍន៍មនុស្ស|{{{HDI_rank}}}]]<!--
-->}}<!--
-->}}
| label109= {{#ifeq:{{{micronation|}}}|yes|Purported|}}រូបិយវត្ថុ
| data109= {{#if:{{{currency|}}}
| {{{currency}}} {{#if:{{{currency_code|}}} |([[ISO 4217|{{{currency_code}}}]])}}
}}
| rowclass119= {{#if:{{{utc_offset_DST|}}}{{{DST_note|}}} |mergedtoprow}}
| label119= ល្វែងម៉ោង
| data119= {{#if:{{{utc_offset|}}}
|{{nowrap|[[ម៉ោងសកលតាមកូអរដោនេ|UTC]]{{{utc_offset}}}}} {{#if:{{{time_zone|}}}|({{{time_zone}}})}}
|{{{time_zone|}}}
}}
| rowclass120= {{#if:{{{DST_note|}}} |mergedrow |mergedbottomrow}}
| label120= <div style="text-indent:-0.9em;margin-left:1.2em;font-weight:normal;">• រដូវក្តៅ ([[ម៉ោងរដូវក្ដៅ|DST]])</div>
| data120= {{#if:{{{utc_offset_DST|}}}
|{{nowrap|[[ម៉ោងសកលតាមកូអរដោនេ|UTC]]{{{utc_offset_DST}}}}} {{#if:{{{time_zone_DST|}}}|({{{time_zone_DST}}})|{{#if:{{{DST|}}}|({{{DST}}})}}}}
|{{#if:{{{time_zone_DST|}}}|{{{time_zone_DST}}}|{{{DST|}}}}}
}}
| rowclass121= mergedbottomrow
| label121= <nowiki />
| data121= {{{DST_note|}}}
| label122 = [[Antipodes]]
| data122= {{{antipodes|}}}
| label123 = ទម្រង់កាលបរិច្ឆេទ
| data123= {{{date_format|}}}
| label124= [[ទិសបើកបរ]]
| data124= {{#if:{{{drives_on|}}} | {{lcfirst:{{{drives_on}}}}} }}
| label125= {{#if:{{{calling_code|}}}
|{{#ifexist:លេខទូរស័ព្ទនៅ{{{linking_name|{{{common_name|{{{name|{{PAGENAME}}}}}}}}}}}
| [[លេខទូរសព្ទនៅ{{{linking_name|{{{common_name|{{{name|{{PAGENAME}}}}}}}}}}}|កូដហៅទូរសព្ទ]]
| កូដហៅទូរសព្ទ
}}
}}
| data125= {{{calling_code|}}}
| label126= [[Patron saint]]{{#if:{{{patron_saints|}}}|s}}
| data126= {{if empty| {{{patron_saints|}}} | {{{patron_saint|}}} }}
| label127= [[ISO 3166|កូដ ISO 3166]]
| data127= {{#switch:{{{iso3166code|}}}
|omit = <!--(do nothing)-->
| = <!--if iso3166code is not supplied:
-->{{#if:{{{common_name|}}}
| {{#if:{{ISO 3166 code|{{{common_name}}}|nocat=true}}
| [[ISO 3166-2:{{ISO 3166 code|{{{common_name}}}}}|{{ISO 3166 code|{{{common_name}}}}}]]
}}
}}
|#default = [[ISO 3166-2:{{uc:{{{iso3166code}}}}}|{{uc:{{{iso3166code}}}}}]]
}}
| label128= [[ដែនកម្រិតខ្ពស់តាមកូដប្រទេស|ដែនកម្រិតខ្ពស់]]
| data128= {{{cctld|}}}
| data129 = {{#if:{{{official_website|}}}
|<div style="line-height:11pt">'''គេហទំព័រ'''<br/>{{{official_website}}}</div>
}}
| data130= {{#if:{{{image_map3|{{{location_map|}}}}}}
| {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image_map3|{{{location_map|}}}}}}|size={{{map3_width|}}}|upright=1.15|alt={{{alt_map3|}}}|title=ទីតាំងនៃ{{{common_name|{{{name|{{{linking_name|{{PAGENAME}} }}} }}} }}} }}<!--
-->{{#if:{{{map_caption3|}}}|<div style="font-size:90%;position:relative;top:0.3em;">{{{map_caption3|}}}</div>}}
}}
| data134 = {{#if:{{{p1|}}}{{{s1|}}}
|{{Infobox country/formernext|flag_p1={{{flag_p1|}}}|image_p1={{{image_p1|}}}|p1={{{p1|}}}|border_p1={{{border_p1|}}}|flag_p2={{{flag_p2|}}}|image_p2={{{image_p2|}}}|p2={{{p2|}}}|border_p2={{{border_p2|}}}|flag_p3={{{flag_p3|}}}|image_p3={{{image_p3|}}}|p3={{{p3|}}}|border_p3={{{border_p3|}}}|flag_p4={{{flag_p4|}}}|image_p4={{{image_p4|}}}|p4={{{p4|}}}|border_p4={{{border_p4|}}}|flag_p5={{{flag_p5|}}}|image_p5={{{image_p5|}}}|p5={{{p5|}}}|border_p5={{{border_p5|}}}|flag_p6={{{flag_p6|}}}|image_p6={{{image_p6|}}}|p6={{{p6|}}}|border_p6={{{border_p6|}}}|flag_p7={{{flag_p7|}}}|image_p7={{{image_p7|}}}|p7={{{p7|}}}|border_p7={{{border_p7|}}}|flag_p8={{{flag_p8|}}}|image_p8={{{image_p8|}}}|p8={{{p8|}}}|border_p8={{{border_p8|}}}|flag_p9={{{flag_p9|}}}|image_p9={{{image_p9|}}}|p9={{{p9|}}}|border_p9={{{border_p9|}}}|flag_p10={{{flag_p10|}}}|image_p10={{{image_p10|}}}|p10={{{p10|}}}|border_p10={{{border_p10|}}}|flag_p11={{{flag_p11|}}}|image_p11={{{image_p11|}}}|p11={{{p11|}}}|border_p11={{{border_p11|}}}|flag_p12={{{flag_p12|}}}|image_p12={{{image_p12|}}}|p12={{{p12|}}}|border_p12={{{border_p12|}}}|flag_p13={{{flag_p13|}}}|image_p13={{{image_p13|}}}|p13={{{p13|}}}|border_p13={{{border_p13|}}}|flag_p14={{{flag_p14|}}}|image_p14={{{image_p14|}}}|p14={{{p14|}}}|border_p14={{{border_p14|}}}|flag_p15={{{flag_p15|}}}|image_p15={{{image_p15|}}}|p15={{{p15|}}}|border_p15={{{border_p15|}}}|flag_s1={{{flag_s1|}}}|image_s1={{{image_s1|}}}|s1={{{s1|}}}|border_s1={{{border_s1|}}}|flag_s2={{{flag_s2|}}}|image_s2={{{image_s2|}}}|s2={{{s2|}}}|border_s2={{{border_s2|}}}|flag_s3={{{flag_s3|}}}|image_s3={{{image_s3|}}}|s3={{{s3|}}}|border_s3={{{border_s3|}}}|flag_s4={{{flag_s4|}}}|image_s4={{{image_s4|}}}|s4={{{s4|}}}|border_s4={{{border_s4|}}}|flag_s5={{{flag_s5|}}}|image_s5={{{image_s5|}}}|s5={{{s5|}}}|border_s5={{{border_s5|}}}|flag_s6={{{flag_s6|}}}|image_s6={{{image_s6|}}}|s6={{{s6|}}}|border_s6={{{border_s6|}}}|flag_s7={{{flag_s7|}}}|image_s7={{{image_s7|}}}|s7={{{s7|}}}|border_s7={{{border_s7|}}}|flag_s8={{{flag_s8|}}}|image_s8={{{image_s8|}}}|s8={{{s8|}}}|border_s8={{{border_s8|}}}|flag_s9={{{flag_s9|}}}|image_s9={{{image_s9|}}}|s9={{{s9|}}}|border_s9={{{border_s9|}}}|flag_s10={{{flag_s10|}}}|image_s10={{{image_s10|}}}|s10={{{s10|}}}|border_s10={{{border_s10|}}}|flag_s11={{{flag_s11|}}}|image_s11={{{image_s11|}}}|s11={{{s11|}}}|border_s11={{{border_s11|}}}|flag_s12={{{flag_s12|}}}|image_s12={{{image_s12|}}}|s12={{{s12|}}}|border_s12={{{border_s12|}}}|flag_s13={{{flag_s13|}}}|image_s13={{{image_s13|}}}|s13={{{s13|}}}|border_s13={{{border_s13|}}}|flag_s14={{{flag_s14|}}}|image_s14={{{image_s14|}}}|s14={{{s14|}}}|border_s14={{{border_s14|}}}|flag_s15={{{flag_s15|}}}|image_s15={{{image_s15|}}}|s15={{{s15|}}}|border_s15={{{border_s15|}}}}}
}}
| label135 = ឥឡូវជាផ្នែកនៃ
| data135 = {{{today|}}}
| data136 = {{#if:{{{footnote_a|}}}{{{footnote_b|}}}{{{footnote_c|}}}{{{footnote_d|}}}{{{footnote_e|}}}{{{footnote_f|}}}{{{footnote_g|}}}{{{footnote_h|}}}
|<div style="text-align:left;margin-left:auto; margin-right:auto;"><ol style="list-style-type: lower-alpha; margin-left: 1em; font-size:90%;">
{{#if:{{{footnote_a|}}}|<li value=1>{{{footnote_a|}}}</li>
}}{{#if:{{{footnote_b|}}}|<li value=2>{{{footnote_b|}}}</li>
}}{{#if:{{{footnote_c|}}}|<li value=3>{{{footnote_c|}}}</li>
}}{{#if:{{{footnote_d|}}}|<li value=4>{{{footnote_d|}}}</li>
}}{{#if:{{{footnote_e|}}}|<li value=5>{{{footnote_e|}}}</li>
}}{{#if:{{{footnote_f|}}}|<li value=6>{{{footnote_f|}}}</li>
}}{{#if:{{{footnote_g|}}}|<li value=7>{{{footnote_g|}}}</li>
}}{{#if:{{{footnote_h|}}}|<li value=8>{{{footnote_h|}}}</li>}}
</ol></div>}}
| data137 = {{#if:{{{footnote1|}}}{{{footnote2|}}}{{{footnote3|}}}{{{footnote4|}}}{{{footnote5|}}}{{{footnote6|}}}{{{footnote7|}}}{{{footnote8|}}}
|<div style="text-align:left;margin-left:auto; margin-right:auto;"><ol style="font-size:90%; margin-left:1em;">
{{#if:{{{footnote1|}}}|<li value=1>{{{footnote1|}}}</li>
}}{{#if:{{{footnote2|}}}|<li value=2>{{{footnote2|}}}</li>
}}{{#if:{{{footnote3|}}}|<li value=3>{{{footnote3|}}}</li>
}}{{#if:{{{footnote4|}}}|<li value=4>{{{footnote4|}}}</li>
}}{{#if:{{{footnote5|}}}|<li value=5>{{{footnote5|}}}</li>
}}{{#if:{{{footnote6|}}}|<li value=6>{{{footnote6|}}}</li>
}}{{#if:{{{footnote7|}}}|<li value=7>{{{footnote7|}}}</li>
}}{{#if:{{{footnote8|}}}|<li value=8>{{{footnote8|}}}</li>}}
</ol></div>}}
| rowstyle138 = font-size:90%;
| data138 = {{#if:{{{footnotes|}}}|<div style="text-align:left;margin-left:auto; margin-right:auto;">{{{footnotes}}}{{#if:{{{footnotes2|}}}|<br>{{{footnotes2}}}}}</div>}}
| belowclass = mergedtoprow noprint
| below = {{#if:{{{navbar|}}}| {{navbar|{{{navbar|}}}}} }}
}}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using infobox country with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Template:Infobox country]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y| admin_center_type | admin_center | alt_coat | alt_flag | alt_flag2 | alt_map | alt_map2 | alt_map3 | alt_symbol | anthem | antipodes | area_acre | area_data2 | area_data3 | area_footnote | area_ha | area_km2 | area_label | area_label2 | area_label3 | area_land_acre | area_land_footnote | area_land_ha | area_land_km2 | area_land_sq_mi | area_link | area_rank | area_sq_mi | area_water_acre | area_water_footnote | area_water_ha | area_water_km2 | area_water_sq_mi | border_p1 | border_p2 | border_p3 | border_p4 | border_p5 | border_p6 | border_p7 | border_p8 | border_p9 | border_p10 | border_p11 | border_p12 | border_p13 | border_p14 | border_p15 | border_s1 | border_s2 | border_s3 | border_s4 | border_s5 | border_s6 | border_s7 | border_s8 | border_s9 | border_s10 | border_s11 | border_s12 | border_s13 | border_s14 | border_s15 | calling_code | capital_exile | capital_type | capital | cctld | coa_size | coat_alt | common_languages | common_name | conventional_long_name | coordinates | currency_code | currency | date_end | date_event1 | date_event2 | date_event3 | date_event4 | date_event5 | date_event6 | date_event7 | date_event8 | date_event9 | date_event10 | date_event11 | date_event12 | date_event13 | date_event14 | date_event15 | date_format | date_post | date_pre | date_start | demonym | deputy1 | deputy2 | deputy3 | deputy4 | deputy5 | deputy6 | drives_on | DST_note | DST | empire | englishmotto | era | established_date1 | established_date2 | established_date3 | established_date4 | established_date5 | established_date6 | established_date7 | established_date8 | established_date9 | established_date10 | established_date11 | established_date12 | established_date13 | established_date14 | established_date15 | established_event1 | established_event2 | established_event3 | established_event4 | established_event5 | established_event6 | established_event7 | established_event8 | established_event9 | established_event10 | established_event11 | established_event12 | established_event13 | established_event14 | established_event15 | established | ethnic_groups_ref | ethnic_groups_year | ethnic_groups | event_end | event_post | event_pre | event_start | event1 | event2 | event3 | event4 | event5 | event6 | event7 | event8 | event9 | event10 | event11 | event12 | event13 | event14 | event15 | flag| flag_alt | flag_alt2 | flag_border | flag_caption | flag_caption | flag_p1 | flag_p2 | flag_p3 | flag_p4 | flag_p5 | flag_p6 | flag_p7 | flag_p8 | flag_p9 | flag_p10 | flag_p11 | flag_p12 | flag_p13 | flag_p14 | flag_p15 | flag_s1 | flag_s2 | flag_s3 | flag_s4 | flag_s5 | flag_s6 | flag_s7 | flag_s8 | flag_s9 | flag_s10 | flag_s11 | flag_s12 | flag_s13 | flag_s14 | flag_s15 | flag_size | flag_type | flag_type_article | flag_width | flag2_border | footnote_a | footnote_a | footnote_b | footnote_b | footnote_c | footnote_c | footnote_d | footnote_d | footnote_e | footnote_e | footnote_f | footnote_f | footnote_g | footnote_g | footnote_h | footnote_h | footnote1 | footnote1 | footnote2 | footnote2 | footnote3 | footnote3 | footnote4 | footnote4 | footnote5 | footnote5 | footnote6 | footnote6 | footnote7 | footnote7 | footnote8 | footnote8 | footnotes | footnotes2 | FR_cadastre_area_km2 | FR_cadastre_area_rank | FR_cadastre_area_sq_mi | FR_foot | FR_foot2 | FR_foot3 | FR_foot4 | FR_foot5 | FR_IGN_area_km2 | FR_IGN_area_rank | FR_IGN_area_sq_mi | FR_metropole_population_estimate_rank | FR_metropole_population | FR_metropole | FR_total_population_estimate_rank | FR_total_population_estimate_year | FR_total_population_estimate | GDP_nominal_per_capita_rank | GDP_nominal_per_capita | GDP_nominal_rank | GDP_nominal_year | GDP_nominal | GDP_PPP_per_capita_rank | GDP_PPP_per_capita | GDP_PPP_rank | GDP_PPP_year | GDP_PPP | Gini_change | Gini_rank | Gini_ref | Gini_year | Gini | government_type | HDI_change | HDI_rank | HDI_ref | HDI_year | HDI | house1 | house2 | image_coat | image_flag | image_flag2 | image_map_alt | image_map_caption | image_map_size | image_map | image_map2_alt | image_map2_caption | image_map2_size | image_map2 | image_map3 | image_p1 | image_p2 | image_p3 | image_p4 | image_p5 | image_p6 | image_p7 | image_p8 | image_p9 | image_p10 | image_p11 | image_p12 | image_p13 | image_p14 | image_p15 | image_s1 | image_s2 | image_s3 | image_s4 | image_s5 | image_s6 | image_s7 | image_s8 | image_s9 | image_s10 | image_s11 | image_s12 | image_s13 | image_s14 | image_s15 | image_symbol | iso3166code | languages_sub | languages_type | languages | languages2_sub | languages2_type | languages2 | largest_city | largest_settlement_type | largest_settlement | leader_name1 | leader_name2 | leader_name3 | leader_name4 | leader_name5 | leader_name6 | leader_name7 | leader_name8 | leader_name9 | leader_name10 | leader_name11 | leader_name12 | leader_name13 | leader_name14 | leader_name15 | leader_title1 | leader_title2 | leader_title3 | leader_title4 | leader_title5 | leader_title6 | leader_title7 | leader_title8 | leader_title9 | leader_title10 | leader_title11 | leader_title12 | leader_title13 | leader_title14 | leader_title15 | leader1 | leader2 | leader3 | leader4 | leader5 | leader6 | leader7 | leader8 | leader9 | leader10 | leader11 | legislature | life_span | linking_name | location_map | loctext | lower_house | map_caption | map_caption2 | map_caption3 | map_width | map2_width | map3_width | membership_type | membership | micronation | motto | name | national_anthem | national_languages | national_motto | native_name | navbar | nummembers | official_languages | official_website | org_type | other_symbol_type | other_symbol | p1 | p2 | p3 | p4 | p5 | p6 | p7 | p8 | p9 | p10 | p11 | p12 | p13 | p14 | p15 | patron_saint | patron_saints | percent_water | politics_link | pop_den_footnote | population_census_rank | population_census_year | population_census | population_data2 | population_data3 | population_density_km2 | population_density_rank | population_density_sq_mi | population_estimate_rank | population_estimate_year | population_estimate | population_label2 | population_label3 | population_link | recognised_languages | recognised_national_languages | recognised_regional_languages | recognized_languages | recognized_national_languages | ref_area1 | ref_area2 | ref_area3 | ref_area4 | ref_area5 | ref_pop1 | ref_pop2 | ref_pop3 | ref_pop4 | ref_pop5 | regional_languages | recognized_regional_languages | religion_ref | religion_year | religion | representative1 | representative2 | representative3 | representative4 | representative5 | royal_anthem | flag_anthem | march | national_march | regional_anthem | territorial_anthem | state_anthem | s1 | s2 | s3 | s4 | s5 | s6 | s7 | s8 | s9 | s10 | s11 | s12 | s13 | s14 | s15 | sovereignty_note | sovereignty_type | stat_area1 | stat_area2 | stat_area3 | stat_area4 | stat_area5 | stat_pop1 | stat_pop2 | stat_pop3 | stat_pop4 | stat_pop5 | stat_year1 | stat_year2 | stat_year3 | stat_year4 | stat_year5 | status_text | status | symbol| symbol_type_article | symbol_type | symbol_width | text_symbol_type | text_symbol | time_zone_DST | time_zone | title_deputy | title_leader | title_representative | today | type_house1 | type_house2 | upper_house | utc_offset_DST | utc_offset | year_deputy1 | year_deputy2 | year_deputy3 | year_deputy4 | year_deputy5 | year_deputy6 | year_end | year_exile_end | year_exile_start | year_leader1 | year_leader2 | year_leader3 | year_leader4 | year_leader5 | year_leader6 | year_leader7 | year_leader8 | year_leader9 | year_leader10 | year_leader11 | year_representative1 | year_representative2 | year_representative3 | year_representative4 | year_representative5 | year_start}}{{main other|
{{#if:{{both|{{{image_coat|}}}|{{{image_symbol|}}}}}|[[Category:Pages using infobox country with syntax problems|A]]
}}{{#if:{{both|{{{alt_coat|}}}|{{{alt_symbol|}}}}}|[[Category:Pages using infobox country with syntax problems|B]]
}}{{#if:{{both|{{{motto|}}}|{{{national_motto|}}}}}|[[Category:Pages using infobox country with syntax problems|C]]
}}{{#if:{{both|{{{national_anthem|}}}|{{{anthem|}}}}}|[[Category:Pages using infobox country with syntax problems|D]]
}}{{#if:{{both|{{{other_symbol|}}}|{{{text_symbol|}}}}}|[[Category:Pages using infobox country with syntax problems|E]]
}}{{#if:{{both|{{{other_symbol_type|}}}|{{{text_symbol_type|}}}}}|[[Category:Pages using infobox country with syntax problems|F]]
}}{{#if:{{both|{{{largest_city|}}}|{{{largest_settlement|}}}}}|[[Category:Pages using infobox country with syntax problems|G]]
}}{{#if:{{both|{{{recognized_languages|}}}|{{{recognised_languages|}}}}}|[[Category:Pages using infobox country with syntax problems|H]]
}}{{#if:{{both|{{{recognized_national_languages|}}}|{{{recognised_national_languages|}}}}}{{both|{{{recognized_regional_languages|}}}|{{{recognised_regional_languages|}}}}}|[[Category:Pages using infobox country with syntax problems|I]]
}}{{#if:{{{official_languages|}}}||{{#if:{{{recognized_languages|}}}{{{recognised_languages|}}}{{{recognized_national_languages|}}}{{{recognised_national_languages|}}}{{{recognized_regional_languages|}}}{{{recognised_regional_languages|}}}|[[Category:Pages using infobox country with syntax problems|J]]}}
}}{{#if:{{both|{{{area_km2|}}}|{{{area_ha|}}}}}{{both|{{{area_land_km2|}}}|{{{area_land_ha|}}}}}{{both|{{{area_water_km2|}}}|{{{area_water_ha|}}}}}|[[Category:Pages using infobox country with syntax problems|K]]
}}{{#if:{{both|{{{DST|}}}|{{{time_zone_DST|}}}}}|[[Category:Pages using infobox country with syntax problems|L]]
}}{{#if:{{{time_zone|}}}{{{utc_offset|}}}||{{#if:{{{time_zone_DST|}}}{{{utc_offset_DST|}}}|[[Category:Pages using infobox country with syntax problems|M]]}}
}}{{#if:{{both|{{{patron_saint|}}}|{{{patron_saints|}}}}}|[[Category:Pages using infobox country with syntax problems|N]]
}}{{#if:{{both|{{{sovereignty_type|}}}|{{{established|}}} }}|[[Category:Pages using infobox country with syntax problems|O]]
}}{{#if:{{{languages|}}}|{{#if:{{{languages_type|}}}||[[Category:Pages using infobox country with syntax problems|P]]}}
}}{{#if:{{{languages2|}}}|{{#if:{{{languages2_type|}}}||[[Category:Pages using infobox country with syntax problems|P]]}}
}}{{#if:{{{flag_type|}}}|[[Category:Pages using infobox country or infobox former country with the flag caption or type parameters|T{{PAGENAME}}]]
}}{{#if:{{{flag_caption|}}}|[[Category:Pages using infobox country or infobox former country with the flag caption or type parameters|C{{PAGENAME}}]]
}}{{#if:{{{symbol_type|}}}|[[Category:Pages using infobox country or infobox former country with the symbol caption or type parameters|T{{PAGENAME}}]]
}}{{#if:{{{symbol_caption|}}}|[[Category:Pages using infobox country or infobox former country with the symbol caption or type parameters|C{{PAGENAME}}]]
}}}}<!--
Tracking categories from merge with {{infobox former country}}. After all cats are empty/have been checked, these can be removed.
-->{{#if:{{{status_text|}}}|{{#ifeq:{{ucfirst:{{{status|}}}}}|Colony|{{main other|[[Category:Former country articles using status text with Colony or Exile]]}}|{{#ifeq:{{ucfirst:{{{status|}}}}}|Exile|{{main other|[[Category:Former country articles using status text with Colony or Exile]]}}}}}}
}}{{#if:{{{government_type|}}}
| {{#switch:{{ucfirst:{{{government_type}}}}}
|Constitutional monarchy |Constitutional Monarchy|Elective monarchy|Elective Monarchy |Absolute Monarchy |Absolute monarchy
|Monarchy={{Main other|{{#switch:{{{continent}}}
|Europe=[[Category:Former country articles categorised by government type|A]]
|Asia=[[Category:Former country articles categorised by government type|B]]
|North America=[[Category:Former country articles categorised by government type|C]]
|South America=[[Category:Former country articles categorised by government type|D]]
|Africa=[[Category:Former country articles categorised by government type|E]]
|Oceania=[[Category:Former country articles categorised by government type|F]]
|Eurasia=[[Category:Former country articles categorised by government type|G]]
|Afroasia=[[Category:Former country articles categorised by government type|H]]
|Afroeurasia=[[Category:Former country articles categorised by government type|I]]
|[[Category:Former country articles categorised by government type|J]]
}} }}
|Republic|Federal Republic|Federal republic={{Main other|[[Category:Former country articles categorised by government type|K]]}}
|Principality={{Main other|[[Category:Former country articles categorised by government type|L]]}}
|Emirate={{Main other|[[Category:Former country articles categorised by government type|M]]}}
|Socialist republic |Socialist Republic |Socialist State
|Socialist state={{Main other|[[Category:Former country articles categorised by government type|N]]}}
|Theocracy={{Main other|[[Category:Former country articles categorised by government type|O]]}}
}}
}}<!--End of former country tracking cats--><noinclude>
{{documentation}}
</noinclude>
b5ud2in6jrvp0u0r40lz5mz3gfk6nwa
ប៉ុលពត
0
15737
337051
327821
2026-07-01T00:59:02Z
~2026-37326-44
51795
/* */
337051
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| name = ប៉ុល ពត
| image = Pol Pot (cropped).jpg
| caption =
| office = [[អគ្គលេខាធិការបក្សកុម្មុយនីស្តកម្ពុជា]]
| deputy = [[នួន ជា]]
| term_start = ២២ កុម្ភៈ ១៩៦៣
| term_end = ៦ ធ្នូ ១៩៨១
| predecessor = [[ទូ សាមុត]] (១៩៦២)
| successor = តំណែងត្រូវបានលុបចោល (បក្សត្រូវរំលាយ)
| office2 = [[បញ្ជីរាយនាម នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា|នាយករដ្ឋមន្រ្តី]]នៃ[[កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ]]
| 2blankname2 = ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី
| 2namedata2 = [[អៀង សារី]]<br />[[សុន សេន]]<br />[[វ៉ន វេត]]
| 1blankname2 = គណៈប្រធានរដ្ឋ
| 1namedata2 = [[ខៀវ សំផន]]
| president2 =
| term_start2 = ២៥ តុលា ១៩៧៦
| term_end2 = ៧ មករា ១៩៧៩
| predecessor2 = នួន ជា (ស្ដីទី)
| successor2 = [[ប៉ែន សុវណ្ណ]] (នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃ[[សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា]])
| 1blankname3 = គណៈប្រធានរដ្ឋ
| 1namedata3 = ខៀវ សំផន
| term_start3 = ១៤ មេសា ១៩៧៦
| term_end3 = ២៧ កញ្ញា ១៩៧៦
| 2blankname3 = ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី
| 2namedata3 = [[អៀង សារី]]<br />[[សុន សេន]]<br />[[វ៉ន វេត]]
| predecessor3 = ខៀវ សំផន (ស្ដីទី)
| successor3 = នួន ជា (ស្ដីទី)
| office4 = អគ្គមេបញ្ជាការនៃ[[កងទ័ពបដិវត្តន៍កម្ពុជា]]
| term_start4 = ១៩៧៧
| term_end4 = ១៩៧៩
| office5 = [[គណបក្សកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ|អគ្គលេខាធិការបក្សកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ]]
| term_start5 = ១៩៨១
| term_end5 = ១៩៨៥
| predecessor5 = ខ្លួនលោក<br/>{{small|(ក្នុងនាមជាលេខា[[បក្សកុម្មុយនីស្តកម្ពុជា]])}}
| successor5 = [[ខៀវ សំផន]]
| birth_name = សាឡុត ស
| birth_date = ១៩ ឧសភា ១៩២៥<ref name=BBC>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/history/historic_figures/pot_pol.shtml|title=Historic Figures: Pol Pot (1925–1998)|publisher=BBC History|accessdate=25 January 2011}}</ref> <ref> David Chandler (1999) [http://www.time.com/time/asia/asia/magazine/1999/990823/pol_pot1.html Pol Pot], Website: www.time.com, Publication: Time Asia Magazine 23 January 2001 </ref>
| birth_place = [[ព្រែកស្បូវ]] [[ខេត្តកំពង់ធំ]] [[សម័យអាណានិគមបារាំង|កម្ពុជា]]
| death_date = ១៥ មេសា ១៩៩៨ (អាយុ ៧២ ឆ្នាំ)
| death_place = [[ស្រុកអន្លង់វែង|អន្លង់វែក]] [[ខេត្តឧត្តរមានជ័យ]] [[ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា|កម្ពុជា]]
| education = ''[[សាលាវិស្វកម្មនៃព័ត៌មានវិទ្យា និងបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល|EFREI]]'' (គ្មានសញ្ញាបត្រ)
| resting_place = ស្រុកអន្លង់វែក ខេត្តឧត្តរមានជ័យ កម្ពុជា
| spouse = [[ខៀវ ពណ្ណារី]] (រ.ក. ១៩៥៦–១៩៧៩)
| mother = សុក ណែម
| father = ប៉ែន សាឡុត
| children = ១ នាក់<ref>{{cite web|url=http://www.phnompenhpost.com/national/pol-pot%E2%80%99s-daughter-weds|title=Pol Pot's daughter weds|work=[[The Phnom Penh Post]]|date=17 March 2014|accessdate=29 June 2014}}</ref>
| party = {{flagicon image|Flag of the Communist Party of Kampuchea.svg|23px }} [[បក្សកុម្មុយនីស្តកម្ពុជា]] (១៩៦០–១៩៨១)ុ<br/>[[គណបក្សកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ]] (១៩៨១–១៩៩៣)
| otherparty = [[បក្សកុម្មុយនីស្តបារាំង]] (ទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៥០)
| signature = Pol Pot signature.svg
| serviceyears = ១៩៦៣–១៩៩៧
| allegiance = {{Flagicon image|Banner of the Communist Party of Kampuchea.svg|23px}} [[ខ្មែរក្រហម]]<br>{{Flagicon image|Flag of Democratic Kampuchea.svg|23px}} [[កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ]]
| rank = [[នាយឧត្តមសេនីយ៍]]
| branch = {{flagicon image|Banner of the Communist Party of Kampuchea.svg|23px}} [[កងទ័ពបដិវត្តន៍កម្ពុជា]]
| battles = *[[សង្គ្រាមវៀតណាម]]
*[[សង្គ្រាមផ្ទៃក្នុងកម្ពុជា|សង្គ្រាមស៊ីវិលកម្ពុជា]]
*[[សង្គ្រាមកម្ពុជា-វៀតណាម]]
}}
'''ប៉ុលពត''' (ឈ្មោះកំណើត៖ '''សាឡុត ស''', ១៩ ឧសភា ១៩២៥ – ១៥ មេសា ១៩៩៨) គឺជាអ្នកបដិវត្ដន៍នយោបាយ និងមេដឹកនាំផ្ដាច់ការមួយរូបនៃរបប[[កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ]]ពីឆ្នាំ១៩៧៦ រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៧៩។ ជាថ្នាក់ដឹកនាំនៃ[[បក្សកុម្មុយនីស្តកម្ពុជា]] ប៉ុលពត និងបក្សពួករបស់លោកបានឡើងកាន់អំណាចដឹកនាំប្រទេសកម្ពុជាបន្ទាប់ពីបានឈ្នះ[[សង្គ្រាមផ្ទៃក្នុងកម្ពុជា|សង្គ្រាមស៊ីវិល]]ផ្តួលរំលំរបប[[សាធារណរដ្ឋខ្មែរ]]នៅថ្ងៃទី១៧ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៧៥ មុនពេលត្រូវបាន[[សង្គ្រាមកម្ពុជា-វៀតណាម|ផ្ដួលរំលំទៅវិញ]]ដោយកងទ័ពចំរុះនៃកងកម្លាំងរំដោះប្រជាជនកម្ពុជានៅថ្ងៃទី៧ ខែមករា ឆ្នាំ១៩៧៩។<ref> Jack Anderson, Bill Pronzini (1981) [https://books.google.com/books/about/The_Cambodia_File.html?id=ROohAAAAMAAJ The Cambodia File], Publisher: Doubleday, Original from the University of Michigan p.431 [[ISBN]]: 0385149840, 9780385149846 </ref> ក្រោមរបបដឹកនាំរបស់លោក ប្រទេសកម្ពុជាត្រូវជួបវិនាសកម្មដ៏រ៉ាំរ៉ៃនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រសម័យដោយប្រជាជនកម្ពុជាប្រមាណពី ១.៥ ទៅ ២ លាននាក់ត្រូវស្លាប់បាត់បង់ជីវិតដោយ[[អំពើប្រល័យពូជសាសន៍ខ្មែរ|អំពើប្រល័យពូជសាសន៍]]។
== ជីវិតចាប់ផ្ដើម ==
'''Early life'''
ប៉ុលពត មានឈ្មោះកំណើតហៅថា [[សាឡុត ស]] កើតក្នុងគ្រួសារត្រកូលកសិករស្តុកស្តម្ភមួយនៅ ភូមិវាលស្បូវ [[ខេត្តកំពង់ធំ]] ឪពុករបស់លោកមានឈ្មោះថា ប៉ែន សាឡុត ជាជនជាតិចិន ម្តាយឈ្មោះ សុក ណែម ជាជនជាតិថៃ ឪពុកម្ដាយរបស់ប៉ុលពត បានធ្វើអន្តោរប្រវេសន៍មករស់នៅកម្ពុជា និងបានបង្កើត ប៉ុលពត នៅទីនោះ ។ ប៉ុលពត ដែលមានឈ្មោះកំណើតហៅថា សាឡុត ស លោកមានបងប្អូនទាំងអស់ ៩នាក់ ក្នុងនោះប្រុស៧នាក់ និងស្រី២នាក់ សាឡុត ស គឺជាកូនទី៨ នៅក្នុងគ្រួសារផងដែរ ហើយគ្រួសាររបស់ សាឡុត ស មានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយព្រះបរមរាជវាំង នៅក្នុងឆ្នាំ១៩២៩ បងស្រីជីដូនមួយម្នាក់របស់ សាឡុត ស ឈ្មោះ មាឃ គឺជាអ្នករាំរបាំនៅក្នុងព្រះបរមរាជវាំង ។ ក្រោយមក មាឃ ក៏បានក្លាយជាស្នំឯករបស់ ព្រះអង្គម្ចាស់ស៊ីសុវត្ថិ មុនីវង្ស ហើយទទួលបានតំណែងជា ឃុនអ្នកម្នាង ដែលមានអំណាចត្រួតលើស្រីភីលៀងទាំងអស់នៅក្នុងរាជវាំង ។ ចំណែកឯបងប្រុសច្បងរបស់ សាឡុត ស ឈ្មោះ សាឡុត សួង ក៏ជាបុគ្គលិកម្នាក់បម្រើការនៅក្នុងការិយាល័យពិធីការនៃព្រះបរមរាជវាំងផងដែរ ។ មិនយូរប៉ុន្មានក្រោយមក ប្អូនស្រីរបស់ សាឡុត ស ឈ្មោះ សារឿន ក៏បានចូលមកបម្រើការក្នុងក្រុមរបាំព្រះបរមរាជវាំង ហើយបានក្លាយជាស្នំឯករបស់ព្រះបាទ ស៊ីសុវត្ថិ មុនីវង្ស ដូច មាឃ ដែលជាបងប្អូនជីដូនមួយនេះផងដែរ ។ នៅឆ្នាំ១៩៣៤ សាឡុត ស ដែលកាលនោះមានអាយុ៦ឆ្នាំ និងបងប្រុសម្នាក់ទៀត ឈ្មោះ សាឡុត ឆាយ ត្រូវបានគ្រួសារបញ្ជូនពីកំពង់ធំឱ្យមករស់នៅ ភ្នំពេញ ជាមួយ មាឃ និង សួង ដែលជាបង។ មិនយូរប៉ុន្មានក្រោយពីមកដល់ភ្នំពេញ សាឡុត ស ក៏បានទៅបួសរៀនធម៌ និងភាសាខ្មែរនៅ វត្តបុទមវត្តី ដែលស្ថិតនៅជាប់នឹងព្រះបរមរាជវាំង គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា នៅពេលនោះ ប្រទេសកម្ពុជាកំពុងស្ថិតក្រោមអាណាព្យាបាលបារាំង ហើយនៅតាមសាលារៀនរបស់រដ្ឋ គេតម្រូវឱ្យរៀនជាភាសាបារាំង ។ ហេតុដែលនាំឱ្យ សាឡុត ស មានគំនិតជាតិនិយមជ្រុល នោះបណ្ដាលមកពី អត្ថបទនយោបាយជាច្រើន បានបណ្ដុះស្មារតីរបស់លោក ឱ្យមានការគិតបែបរវើរវាយ និង ការតាំងចិត្តផ្ដាច់ជ្ញាខ្ពស់ ។ នៅក្នុងអំឡុងពេល ដែល សាឡុត ស ទើបតែបានចូលរៀននៅសាលាបឋមសិក្សា [[សឺន ង៉ុកថាញ់]] ដែលជាពលរដ្ឋខ្មែរកម្ពុជាក្រោម យកនាមត្រកូល សឺន តាមរយៈលោកឧកញ៉ា (សឺន គុយ) ដោយក្មេងជំនាន់ក្រោយមិនបានរៀនប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរជ្រៅជ្រះនោះទេក៏បានលាបពណ៌មកលើលោកថា ជាពួកយួន ឬ ពួកក្បាលយួនខ្លួនខ្មែរ ដោយក្រឡៃឈ្មោះនាមត្រកូលរបស់លោក មកជា (សឺង ង៉ុកថាញ់) ។ សឺន ង៉ុកថាញ់ ដែលធ្វើការនៅវិទ្យាស្ថានពុទ្ធសាសនបណ្ឌិតកម្ពុជាក្នុងក្រុងភ្នំពេញ បានទទួលការអនុញ្ញាតពីអាជ្ញាធរបារាំង ឱ្យបោះផ្សាយកាសែតជាភាសាខ្មែរមួយឈ្មោះ “នគរវត្ត” ដែលជាកាសែតភាសាខ្មែរលើកដំបូងបង្អស់ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ។ កាសែត នគរវត្ត មានការចុះផ្សាយនូវអត្ថបទវិចារណកថាជាច្រើន ដែលបង្ហាញ ពីគំនិតជាតិនិយម និង ទ្រឹស្ដីនយោបាយ ហើយ សាឡុត ស ដែលរស់នៅជាមួយបងស្រី ប្រហែលជាបានអានកាសែតនេះជាប្រចាំ ពីព្រោះថាបងស្រីរបស់ សាឡុត ស ដែលមានឋានៈជាអ្នកម្នាង បានជាវកាសែត នគរវត្ត មកអានជាប្រចាំ ដោយបែបនេះហើយ សាឡុត ស អាចនិងផុងខ្លួនក្នុងទ្រឹស្ដីនយោបាយទាំងអស់នេះ ។ ព្រឹត្តិការណ៍ដ៏សំខាន់មួយទៀត គឺនៅពេលដែល សាឡុត ស បានចូលរៀននៅវិទ្យាល័យ ក្នុងអំឡុងឆ្នាំ 1949 ហើយសាឡុត ស ដែលទទួលបាននៅពត៌មានជាតិនិយមស្ដីពីបារាំងដែលបានកាត់ទឹកដីកម្ពុជា នៃដែនដីកម្ពុជាក្រោម ទៅឱ្យពួកវៀតណាម នៅថ្ងៃទី៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ១៩៤៩ ប៉ុន្តែសច្ចភាពនៃប្រវត្តិសាស្ត្របានបង្ហាញថា ការចុះហត្ថលេខារវាងប្រធាននាធិបតីបារាំង និង ស្ដេចវៀតមិញ នាម បាវដាយ (Bao Dai) ដែលធ្វើឡើងនៅថ្ងៃ ទី៤ មិថុនា ឆ្នាំ ១៩៤៩ គឺជាថ្ងៃដែលបារាំងបានប្រគល់ទឹកដីកូសាំងស៊ីន ដែលបារាំងបានច្បាំងដណ្តើមយកពីពួកវៀតមិញ នៅឆ្នាំ ១៨៦២ ទៅឱ្យពួកវៀតមិញវិញប៉ុណ្ណោះ មិនមែនជាការកាត់យកទឹកដីកម្ពុជាទៅឱ្យវៀតណាមនោះទេ ព្រោះទឹកដីកម្ពុជាក្រោម បានបាត់បង់ក្នុងអំឡុងឆ្នាំ ១៨៣៤ ក្នុងរាជក្សត្រីអង្គមុី ដូចនេះហើយ បារាំងមិនបានដាក់បញ្ចូលដែនដីកូសាំងសុីនមកក្នុងទឹកដីកម្ពុជាវិញនោះទេ តែបារាំងបានយកដែនដីកូសាំងស៊ីននេះទុកធ្វើជាកម្មសិទ្ធិផ្ទាល់ខ្លួន ដោយមានលក្ខន្តិកៈជាដែនដីបារាំងនៅនាយសមុទ្រ (Territoire d’Ouetre-Mer) ដោយសារប្រជាជនខ្មែរមួយចំនួនមាន អក្ខរៈកម្ម ខ្សោយនៅការគិតពិចារណា និង ខ្វះការសិក្សាស្រាវជ្រាវប្រវត្តិសាស្ត្រជាតិ ទើបប្រជាជនមួយចំនួនបន្តការយល់ខុសមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ ។<ref> Samuel Totten, William S. Parsons, Israel W. Charny (2004) [https://books.google.com/books/about/Century_of_Genocide.html?id=5Ef8Hrx8Cd0C Century of Genocide: Critical Essays and Eyewitness Accounts], Publisher: Psychology Press p.507 [[ISBN]]: 0415944309, 9780415944304 </ref>
== ការធ្វើបដិវឌ្ឍន៍ ==
'''Revolution'''
នៅឆ្នាំ១៩៤៧ សាឡុត ស បានបញ្ចប់ការសិក្សានៅអនុវិទ្យាល័យកំពង់ចាម ហើយមានបំណងចង់បន្តការសិក្សានៅ វិទ្យាល័យព្រះសុីសុវត្ថិ ប៉ុន្តែវិទ្យាល័យមួយនេះ តម្រូវឱ្យសិស្ស ត្រូវធ្វើទេស្តប្រឡងចូលទើបអាចរៀននៅទីនេះបាន ដោយសារ សាឡុត ស បានប្រឡងធ្លាក់ ទើបសាឡុត ស បានទៅចូលរៀននៅសាលាបច្ចេកទេសមួយ នៅក្នុង ខណ្ឌទួលគោក (បច្ចុប្បន្ន: បំបែកជា ខ័ណ្ឌឫស្សីកែវ) ក្រុងភ្នំពេញ ដោយយកជំនាញខាងជាងដែក ក្នុងឆ្នាំ ១៩៤៨ ។ បន្ទាប់មក សាឡុត ស បានប្រឡងចូលរៀននៅវិទ្យាល័យស៊ីសុវត្ថិ ក្នុងកម្រិតពិន្ទុមធ្យមភាគ ដែលមានន័យថា បិះធ្លាក់ជាលើកទី២ អំឡុងពេលកំពុងរៀន សាឡុត ស រកបានមិត្តជិតស្និតម្នាក់ ឈ្មោះ អៀង សារី ។ យោងតាមប្រាសាសន៍លោក [[កេង វណ្ណសាក់]] ដែលជាមន្រ្តីថ្នាក់ដឹកនាំគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ សាឡុត ស និង អៀង សារី បានចូលរួមយ៉ាងសកម្ម ជួយគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ ក្នុងពេលបោះឆ្នោតជាតិឆ្នាំ១៩៤៩ ។ នៅពេលនោះ គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ ដែលមានអ្នកអង្គម្ចាស់ ស៊ីសុវត្ថិ យុត្តិវង្ស ជាប្រធាន បានទទួលជ័យជំនះយ៉ាងលើសលុប ដោយដណ្តើមបាន ៦០អាសនៈ ក្នុងចំណោមអាសនៈសរុបទាំង ៧៥ នៅរដ្ឋសភា ។ នៅឆ្នាំ ១៩៥០ សាឡុត ស បានទទួលអាហារូបករណ៍ ដើម្បីទៅបន្តការសិក្សានៅប្រទេសបារាំង ផ្នែកអេឡិចត្រូនិច ។<ref> David P Chandler (1999) [https://books.google.com/books/about/Brother_Number_One.html?id=XpM4DgAAQBAJ Brother Number One: A Political Biography Of Pol Pot], Publisher: Avalon Publishing p.280 [[ISBN]]: 0813346355, 9780813346359 </ref> សំណួរសួរថា ហេតុអ្វីបានជា សាឡុត ស ដែលមិនមែនជាសិស្សរៀនពូកែ ក្នុងលំដាប់ពិន្ទុខ្ពស់ តែបែរជាទទួលបានអាហារូបករណ៍ទៅរៀននៅប្រទេសបារាំងបែបនេះ? នេះប្រហែលជាមកពីហេតុផលសំខាន់ពីរ ៖ <br>
ទី១ នៅពេលនោះ ក្រសួងអប់រំស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ ដែលឈ្នះឆ្នោត កាលពីឆ្នាំ១៩៤៩ ហើយប្រហែលជាដោយសារតែ សាឡុត ស បានជួយធ្វើការឃោសនាបោះឆ្នោតឱ្យគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ ទើបរដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងអប់រំផ្តល់អាហារូបករណ៍ឱ្យ សាឡុត ស បានទៅរៀននៅប្រទេសបារាំង ។ <br>
ទី២ សាឡុត ស ទំនងជាចេះភាសាបារាំង និង អាចនិយាយភាសាបារាំងបានទើប រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងអប់រំផ្តល់អាហារូបករណ៍ឱ្យ សាឡុត ស ដើម្បីបន្តការសិក្សាផ្នែកបច្ចេកទេសអេឡិចត្រូនិច នៅប្រទេសបារាំង ។
== ការទទួលយកគំនិតកុម្មុយនីស្ត ==
'''Acceptance of communist ideas'''
សាឡុត ស ដែលកំពុងរៀនសូត្រក្នុងប្រទេសបារាំង នាពេលមួយដែលលោកបានចុះកម្មសិក្សានៅក្នុងប្រទេស "យូហ្គោស្លាវី" (Yugoslavia) លោកបានជាប់ចិត្តនៅអត្ថបទមួយរបស់ស្ថាបនិក នៃលទ្ធិកុម្មុនីស្ត នោះគឺលោក ជោសេប ស្តាលីន (Joseph Stalin) ដែលជាថ្នាក់ដឹកនាំនៃរបបកុម្មុយនីស្ត នៅ [[សហភាពសូវៀត]] ដែលអត្ថបទនោះបានពិពណ៌នាអំពីគោលនយោបាយកុម្មុយនីស្តជាច្រើនចំនុច រួមមានការបង្កើតរដ្ឋដោយបក្សតែមួយ ឧស្សាហូបនីយកម្មរួម ដែលមានន័យថា ការប្រែក្លាយ ការផលិតបែបឯកជនគ្រួសារ មកជាការផលិតបែបឧស្សាហកម្មរួម ទ្រឹស្ដីសង្គមនិយម ដែលមានន័យថា ការលុបបំបាត់កម្មសិទ្ធិឯកជន សមូហភាពនៃកសិកម្ម ដែលមានន័យថា ការសំដៅដល់ជនទាំងឡាយដែលមករួមគ្នាជាក្រុមដើម្បីធ្វើកសិកម្ម ឬ ធ្វើជាសម្ព័ន្ធកសិកម្មតែមួយ ការលុបបំបាត់ជម្លោះវណ្ណៈ ដែលមានន័យថា គ្មានអ្នកមាន គ្មានអ្នកក្រ ការរស់នៅក្នុងសង្គមដែលមានវណ្ណៈស្មើគ្នា ដោយជាប់ចិត្តទៅនិង អត្ថបទនៃលទ្ធិកុម្មុយនីស្ត របស់លោក ស្តាលីន សាឡុត ស ដែលបានសិក្សានៅប្រទេសបារាំង ចាប់ពីឆ្នាំ ១៩៥០ រហូតដល់ឆ្នាំ ១៩៥៣ លោកបានសំរេចចិត្តមកប្រទេសកម្ពុជាវិញ ទោះបីលោកនៅសល់រយៈពេល ២ឆ្នាំទៀតទើបរៀនបញ្ចប់ការសិក្សានៅប្រទេសបារាំង ដូចនេះ សាឡុត ស មិនបានរៀនបញ្ចប់ការសិក្សាក្លាយជាបញ្ញាវ័ន្ត នៅប្រទេសបារាំងនោះទេ ។<ref> Daniel Chirot (1996) [https://books.google.com/books/about/Modern_Tyrants.html?hl=fr&id=K-M9DwAAQBAJ Modern Tyrants: The Power and Prevalence of Evil in Our Age], Édition: illustrée, réimprimée, révisée, Publisher: Princeton University Press p.496 [[ISBN]]: 0691027773, 9780691027777 </ref>
== ការផ្ដើមនយោបាយ ==
'''Political initiatives'''
លទ្ធិកុម្មុយនីស្តបានចាប់ផ្តើមរីកដុះដាលជាខ្លាំង នៅទូទាំងពិភពលោក តាមរយៈចលនាប្រឆាំងនឹងមហាអំណាចអាណានិគម ដែលចាប់ផ្ទុះឡើង នៅក្រោយពេលបញ្ចប់ [[សង្គ្រាមលោកលើកទី២]] ។ នៅឥណ្ឌូចិន ដែលស្ថិតក្រោមអាណានិគមបារាំង ក៏មានចលនាកុម្មុយនីស្តមួយដែរ គឺ "បក្សកុម្មុយនីស្តឥណ្ឌូចិន" ដែលបង្កើតឡើងដោយលោក [[ហូ ជីមិញ]] នៅឆ្នាំ ១៩៣០ ដែលបក្សនេះប្រមូលផ្តុំចលនាកុម្មុយនីស្តដែលមកពីប្រទេស [[កម្ពុជា]] [[ឡាវ]] និង [[វៀតណាម]] ។ នៅកម្ពុជា សាខាបក្សកុម្មុយនីស្តឥណ្ឌូចិន ត្រូវបានបង្កើតឡើង នៅឆ្នាំ១៩៤២ ដោយអាចារ្យមៀន ហៅ សឺន ង៉ុកមិញ បក្សគុម្មុយនីស្តនេះ គឺជាការច្របាច់បញ្ចូលគ្នារវាង សឺន ង៉ុកថាញ់ និង ហូ ជីមិញ ការធ្វើបែបនេះ គឺក្នុងគោលដៅឆ្លៀតយកចំណេញពីប្រជាប្រិយភាពរបស់ សឺន ង៉ុកថាញ់ ដែលជាប្រមុខដឹកនាំចលនាប្រឆាំងបារាំងដ៏ល្បីល្បាញមួយ គឺចលនា ខ្មែរឥស្សរៈ (Khmer Issarak) ប៉ុន្តែ សឺន ង៉ុកថាញ់ មិនមែនជាមនុស្សក្នុងក្រុមកុម្មុយនីស្តនោះទេ ។
នៅឆ្នាំ ១៩៥១ សឺន ង៉ុកមិញ បានបង្កើតចលនាប្រដាប់អាវុធមួយ ដោយដាក់ឈ្មោះថា "សមាគមខ្មែរឥស្សរៈ" ទៀតផង ជាហេតុនាំឱ្យមានការភាន់ច្រឡំ មិនដឹងមួយណាជាខ្មែរឥស្សរៈកុម្មុយនីស្ត និងមួយណាមិនមែនជាខ្មែរឥស្សរៈកុម្មុយនីស្ត នោះទេ ។ នៅឆ្នាំដដែលនេះដែរ វៀតណាម បានសម្រេចបំបែក បក្សកុម្មុយនីស្តឥណ្ឌូចិន ឱ្យទៅជាបក្សកុម្មុយនីស្តផ្ទាល់របស់ប្រទេសនីមួយៗវិញ ។ ក្រុមខ្មែរឥស្សរៈកុម្មុយនីស្ត ក៏សម្រេចបង្កើតបក្សកុម្មុយនីស្តផ្ទាល់របស់ខ្លួន ដែលមានឈ្មោះថា "បក្សប្រជាជនបដិវត្តន៍កម្ពុជា" បក្សនេះដឹកនាំដោយគណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមបក្សបណ្តោះអាសន្នមួយ ដែលមាន សឺន ង៉ុកមិញ ជាប្រធាន ទូ សាមុត ជាអនុប្រធាន និង សៀវ ហេង ជាអគ្គលេខាធិការ ក៏ប៉ុន្តែ ពីឆ្នាំ ១៩៥១ រហូតដល់ឆ្នាំ ១៩៦០ ក្រុមខ្មែរកុម្មុយនីស្តមិនបានរៀបចំធ្វើសន្និបាតបង្កើតបក្សជាផ្លូវការណ៍នោះទេ ដែលជាហេតុនាំឱ្យ បក្សប្រជាជនបដិវត្តន៍កម្ពុជា ដែលមិនទាន់មានឯករាជម្ចាស់ការលើខ្លួនឯង បានដាច់ស្រឡះពី បក្សកុម្មុយនីស្តឥណ្ឌូចិននោះទេ ។ នៅខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៦០ ពោលគឺ ៩ឆ្នាំក្រោយពេល "បក្សប្រជាជនបដិវត្តន៍កម្ពុជា" បានធ្វើការបំបែកចេញពី គណបក្សកុម្មុយនីស្តឥណ្ឌូចិន ទើបបក្សប្រជាជនបដិវត្តន៍កម្ពុជាបានរៀបចំធ្វើសន្និបាតដោយលួចលាក់មួយ ក្នុងគោលដៅបង្កើតជាផ្លូវការណ៍នូវគណបក្សកុម្មុយនីស្តផ្ទាល់របស់កម្ពុជា ប៉ុន្តែបក្សនេះ បានប្តូរឈ្មោះទៅជា “បក្សពលករកម្ពុជា” វិញ ។ បក្សថ្មីនេះ មាន ទូសាមុត ជាលេខាបក្ស [[នួនជា]] ជាលេខារងបក្ស ហើយ សាឡុត ស គឺជាមេដឹកនាំលំដាប់ទីបីក្នុងជួរបក្ស ហើយ [[អៀងសារី]] ដែលជាមិត្តភក្តិរបស់ សាឡុត ស ក៏ត្រូវបានជ្រើសរើសឱ្យធ្វើជាសមាជិកគណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមបក្សថ្មីនេះដែរ ។ សម្រាប់ក្រុមខ្មែរក្រហម ដែលដឹកនាំដោយ ប៉ុលពត សន្និបាតខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៦០ ទើបជាការចាប់ផ្តើមពិតប្រាកដនៃចលនាកុម្មុយនីស្តរបស់ខ្លួន ប៉ុន្តែក្រោយពេលចាប់ខ្លួនពួកខ្មែរក្រហម យកមកកាត់ទោសដោយតុលាការកាត់ក្ដីខ្មែរក្រហម ដែលបង្កើតឡើងដោយរដ្ឋាភិបាល និង [[អង្គការសហប្រជាជាតិ]] នាថ្ងៃទី៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០០៣ ថ្នាក់ដឹកនាំជាន់ខ្ពស់របស់ពួកខ្មែរក្រហមតែងធ្វើការបដិសេធមិនទទួលស្គាល់ថាខ្លួនមានកំណើតចេញពី បក្សប្រជាជនបដិវត្តន៍កម្ពុជានោះទេ ។ ពួកខ្មែរក្រហមដែលបដិសេធបែបនេះ ក្នុងចេតនាផ្តាច់បដិវត្តន៍របស់ពួកគេឱ្យដាច់ស្រឡះពីបក្សកុម្មុយនីស្តឥណ្ឌូចិន ដើម្បីកុំឱ្យពួកគេមានជាប់ពាក់ព័ន្ធជាមួយ និងវៀតណាមខាងជើង ដែលមានន័យថា ទោះជាពួកគេស្លាប់ ក៏ពួកគេ នៅតែអាចក្លែង ឬ បំភ្លៃសេចក្ដីពិតថា ពួកគេគឺជាអ្នកស្នេហាជាតិនោះទេ ដើម្បីលាងនៅបាបកម្មរបស់ពួកគេ ដែលសម្លាប់ប្រជាជនខ្លួនអស់រាប់លាននាក់ ។ ផ្ទុយទៅវិញ គណៈបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ដែលបច្ចុប្បន្នជាគណបក្សកាន់អំណាចនៅកម្ពុជា តែងតែប្រកាន់យកបក្សប្រជាជនបដិវត្តន៍កម្ពុជា ជាប្រភពដើមរបស់ខ្លួន ហើយកំណត់យកថ្ងៃទី២៨ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៥១ ជាថ្ងៃកំណើតបក្សជាប់រហូតមកទល់ពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ដែលមានន័យថា បក្សគុម្មុយនីស្តកម្ពុជា របស់ប៉ុលពត និង បក្សប្រជាជនកម្ពុជា បច្ចុប្បន្ន ដែលកើតចេញពីបក្សគុម្មុយនីសឥណ្ឌូចិនតែមួយ ប៉ុន្តែបក្សទាំងពីរបានបែកចេញជាបក្សពីរផ្សេងគ្នាដែលមាននៅរចនាសម្ព័នបក្សដាច់ដោយឡែកពីគ្នា ប៉ុន្តែអ្នកនយោបាយមួយចំនួន នូវតែបន្តនយោបាយលាបពណ៌ថាបក្សទាំងពីរនេះជាបក្សតែមួយទៅវិញ ដែលផ្ទុយពីសច្ចភាពប្រវត្តិសាស្ត្រទាំងស្រុង ។ នៅក្រោយពេលដែល ទូសាមុត បានបាត់ខ្លួន នៅឆ្នាំ១៩៦៣ សាឡុត ស ក៏បានឡើងមកកាន់តំណែងជាលេខាបក្សពលករកម្ពុជា រំលង នួនជា ដែលជាលេខារងបក្ស ក្នុងអំឡុងចុងឆ្នាំ ១៩៦៤-១៩៦៥ សាឡុត ស បានទៅធ្វើទស្សនកិច្ចនៅ [[ទីក្រុងហាណូយ]] នា [[វៀតណាមខាងជើង]] និងបន្តធ្វើទស្សនកិច្ច នៅ [[ទីក្រុងប៉េកាំង]] នា [[ប្រទេសចិន]] ។ ក្រោយពេល សាឡុត ស បានទទួលនូវការផ្ដល់យុត្តិសាស្ត្រ និង ទទួលបានការគាំទ្រ ពីសំណាក់ វៀតណាមខាងជើង និង ប្រទេសចិន សាឡុត ស ក៏បានប្រកាសប្ដូរឈ្មោះ "បក្សពលករកម្ពុជា" មកជា "បក្សកុម្មុយនីស្តកម្ពុជា" វិញ ដែលប្រកាសឡើងនៅ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៦៦ ។<ref> Elizabeth Becker (1986) [https://books.google.com/books/about/When_the_War_was_Over.html?id=JP7RAAAAIAAJ When the War was Over: The Voices of Cambodia's Revolution and Its People], Publisher: Simon and Schuster p.502 [[ISBN]]: 0671417878, 9780671417871 </ref>
== ការពង្រីកឥទ្ធិពល កុម្មុយនីស្ត ==
'''Expansion of communist influence'''
ក្រោយពេល ប៉ុលពត ទទួលបានការគាំទ្រ ពីសំណាក់ មហាអំណាច [[សហភាពសូវៀត]] [[ចិន]] និង [[វៀតណាមខាងជើង]] នៅថ្ងៃទី១៧ ខែមករា ឆ្នាំ ១៩៦៨ កងទ័ពខ្មែរក្រហម បានបើកការវាយប្រហារចូលកាន់កាប់ [[ខេត្តសៀមរាប]] ពីរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដឹកនាំដោយ [[នរោត្តម សីហនុ|ព្រះនរោត្តមសីហនុ]] ដោយពួកខ្មែរក្រហម បានយកទីតាំង នៃប្រាសាទសំខាន់ៗរបស់កម្ពុជា ធ្វើជាលានដ្ឋានទ័ពដើម្បីលាក់ខ្លួន ដែលមានន័យថា បើសម្ដេចសីហនុ ចង់កំចាត់កងទ័ពរបស់ពួកខ្មែរក្រហម ដោយការទម្លាក់គ្រាប់បែក នោះប្រាកដណាស់ទ្រង់ត្រូវទម្លាក់គ្រាប់បែកកំទេចប្រាសាទបុរាណរបស់ខ្លួនផងដែរ ហើយវាជារឿងដែលលំបាកសម្រាប់ព្រះអង្គ ក្នុងការតទល់ជាមួយនិងពួកទ័ពព្រៃរបស់ ប៉ុលពត ដែលប្រើយុទ្ធសាស្ត្រយកប្រាសាទបុរាណធ្វើជាចំណាត់ខ្មាំង ដូចជា [[ប្រាសាទ អង្គរវត្ត]] និង ប្រាសាទផ្សេងៗទៀត ។ នៅដើមឆ្នាំ 1969 ដោយមើលឃើញថា កងទ័ពវៀតណាមខាងជើង រាប់សែននាក់ បានចូលមកលាក់ខ្លួន ក្នុងទឹកដីភាគខាងជើង របស់កម្ពុជា ដូចនេះ [[សហរដ្ឋអាមេរិក]] ក្រោមការដឹកនាំ របស់ប្រធានាធិបតី លោក "រិចឆាត នីកសុន" (Richard Nixon) បានបញ្ជារឱ្យបើកប្របិត្តការទម្លាក់គ្រាប់បែកនៅកម្ពុជា តាមរយៈកងទ័ពជើងអាកាស
B-52 ដែលធ្វើឡើង នៅខែមិនា ឆ្នាំ 1969 គ្រាប់បែកដែលធ្លាក់មក មិនសូវរងផលប៉ះពាល់ដល់កងទ័ពវៀតណាមខាងជើង នោះទេ ព្រោះពួកគេបានជីករូងក្រោមដី ដែលមានជម្រៅជ្រៅជាច្រើនសិបម៉ែត្រដើម្បីពួនគេចពីការទម្លាក់គ្រាប់នេះ ផ្ទុយទៅវិញ ប្រជាជនខ្មែរ ដែលមិនមានអ្នកជ្រោមជ្រែង ក្នុងការជីករូងក្រោមដី ដើម្បីគេចចេញពីការទម្លាក់គ្រាប់នេះ គ្រាប់បែកទាំងអស់នេះបានធ្វើឱ្យប្រជាជនខ្មែរ ប្រមាណជា ៥០,០០០ (៥មុឺននាក់) បានបាត់បងជីវិតក្នុងអំឡុងពេលទម្លាក់គ្រាប់នេះ ដូចនេះ ប្រជាជនភាគឦសាន នៃប្រទេសកម្ពុជា បានបង្ករជាការចងគំនុំ ទៅលើសហរដ្ឋអាមេរិក ហើយពួកគេបានចុះចូល និង កងទ័ពរបស់ ប៉ុលពត កាន់តែច្រើនឡើងៗ រហូតបានធ្វើឱ្យចំនួនទ័ពរបស់ ប៉ុលពត កើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័ស ។ សម្ដេចសីហនុ ដោយមើលឃើញថា ប្រទេសចិន និង មិនលែងដៃក្នុងសង្គ្រាមប្រឆាំងចក្រព័ទ្ធអាមេរិកនោះទេ បើព្រះអង្គ ប្រកាសចុះចូល និង សហរដ្ឋអាមេរិក នោះចិន និង ជួយប៉ុលពត ប្រកាសរដ្ឋស្វ័យភាពភាគជើងភ្លាមៗ ដែលមានន័យថា ប្រទេសកម្ពុជាត្រូវដាច់ជាពីរ ដូចគ្នាទៅនិង [[ឧបទ្វីបកូរ៉េ]] ប៉ុលពត ដែលបានកាន់កាប់ [[បាត់ដំបង]] [[សៀមរាប]] [[កំពង់ធំ]] [[មណ្ឌលគិរី]] [[រតនគិរី]] [[ក្រចេះ]] [[ស្ទឹងត្រែង]] [[ព្រះវិហារ]] និង ប្រកាសជា ប្រទេសកម្ពុជា
ភាគខាងជើង ជាក់ជាមិនខាន ហើយពេលនោះកម្ពុជាទាំងមូលនិងខាតបង់ច្រើនក្នុងសង្គ្រាមនេះ ដូចនេះហើយ ព្រះនរោត្តម សីហនុ មានតែរៀបចំ សំរេចឱ្យលោកសេនាប្រមុខ [[លន់ នល់]] ធ្វើរដ្ឋប្រហារទ្រង់ ដើម្បីបោះឆ្នោតដកសេចក្ដីទុកចិត្តទ្រង់ ចេញពីអំណាចសភាប៉ុនណោះ ទើបកម្ពុជាអាចពឹងពាក់ សហរដ្ឋអាមេរិក ដោយបើកចំហបាន ដើម្បីតទល់និងពួកកុម្មុយនីសជាបន្តទៀត ។<ref> Ben Kiernan (1985) [https://books.google.com/books/about/How_Pol_Pot_Came_to_Power.html?id=vvsNAQAAMAAJ How Pol Pot Came to Power: A History of Communism in Kampuchea, 1930-1975], Publisher: Verso, Original from the University of Michigan p.430 [[ISBN]]: 0860910970, 9780860910978 </ref>
== ជ័យជំនះ ដែលមិនបានគ្រោងទុក ==
'''Unplanned Victory'''
ជ័យជំនះ ដែលមិនបានគ្រោងទុក របស់ពួកខ្មែរក្រហម គឺនៅពេលដែល [[សហរដ្ឋអាមេរិក]] ប្រកាសដកខ្លួនចេញពីការធ្វើសង្គ្រាមនៅឧបទ្វីបឥណ្ឌូចិន ដែលបានប្រកាសក្នុងសន្ធិសញ្ញាទីក្រុងប៉ារីស ដែលធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី២៧ ខែមករា ឆ្នាំ ១៩៧៣ ដែលសភាអាមេរិក តម្រូវឱ្យកងទ័ពអាមេរិកទាំងអស់ ត្រូវដកចេញពីសង្គ្រាមនៅឧបទ្វីបឥណ្ឌូចិន ពេលនោះហើយដែល របបសាធារណៈរដ្ឋខ្មែរ របស់លោក សេនាប្រមុខ [[លន់ នល់]] ត្រូវបាត់បង់ខ្នងបង្អែកយ៉ាងធំនោះគឺ [[សហរដ្ឋអាមេរិក]] ចំណែកឯ ព្រះនរោត្តមសីហនុ ដោយមើលឃើញថា មិនយូរមិនឆាប់ របបសាធារណៈរដ្ឋខ្មែរ និង ត្រូវដួលរលំដោយកងទ័ពខ្មែរក្រហម ដោយមាន ចិន សហភាពសូវៀត និង វៀតណាមខាងជើង នៅពីក្រោយ ហើយពិតណាស់ក្រុមប៉ុលពត និង មិនខ្វល់ពីព្រះមហាក្សត្រនោះទេ ឬ ពួកគេអាចរំលាយរាជវង្សស្ដេចថែមទៀតផង ដូចនេះ នៅខែឧសភា ឆ្នាំ ១៩៧៣ ព្រះនរោត្តមសីហនុ បានចាកចេញពីទីក្រុងប៉ារីស ទៅកាន់ទីក្រុងប៉េកាំង ដើម្បីចរចារជាមួយនិងថ្នាក់ដឹកនាំចិន ដើម្បីឱ្យខាងភាគីចិន ជួយសម្រួលដល់ទ្រង់ ជាមួយនិងពួកខ្មែរក្រហម ដើម្បីឱ្យទ្រង់ទទួលបានតំណែងជាព្រះប្រមុខរដ្ឋ នៅក្នុងគំនិតនយោបាយរបស់ព្រះអង្គ បើសិនជាព្រះអង្គនៅតែអាចដឹកនាំប្រទេស ពិតណាស់ កម្ពុជានិង មានការបង្រួបបង្រួមជាតិឡើងវិញ ក្រោយពេលព្រះនរោត្តមសីហនុ បញ្ចប់ការចរចារ ជាមួយពួកខ្មែរក្រហម ទ្រង់បាន ប្រកាសតាមវិទ្យុប៉េកាំង សូមឱ្យប្រជាជនកម្ពុជា ដែលគោរពស្រលាញ់ដល់ព្រះអង្គ ចូលព្រៃម៉ាគីកាន់អវុធ ដើម្បីយកអំណាចឱ្យព្រះអង្គវិញ ដែលការប្រកាសនេះធ្វើឡើងនៅ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ១៩៧៤ ។ ក្រោយមកកងទ័ពរបស់ពួកខ្មែរក្រហមក៏យកឈ្នះលើរបប សាធារណៈរដ្ឋខ្មែរ របស់លោក សេនាប្រមុខ លន់ នល់ នៅថ្ងៃទី១៧ ខែមេសា ឆ្នាំ ១៩៧៥ ហើយព្រះនរោត្តមសីហនុ ដែលកាន់តំណែងជាព្រះប្រមុខរដ្ឋ ទ្រង់មិនមានអំណាច បញ្ជារលើមេបញ្ជារការកងទ័ព របស់ពួកខ្មែរក្រហមនោះទេ ដែលមានន័យថា ទ្រង់មានតំណែងតែឈ្មោះប៉ុនណោះ ដោយដឹងថា ពួកខ្មែរក្រហម ចាត់ទុកទ្រង់គ្រាន់តែជាឧបករណ៍សម្រាប់ប្រើប្រាស ដូចនេះ ព្រះនរោត្តមសីហនុ ក៏ប្រកាសលាលែងតំណែងចេញពីព្រះប្រមុខរដ្ឋ នាខែមេសា ឆ្នាំ ១៩៧៦ ។<ref> United States. Department of the Army (1979) [https://books.google.com/books/about/The_Department_of_the_Army_Manual.html?id=kwi0vwEACAAJ The Department of the Army Manual], Publisher: [Department of Defense], Department of the Army p.220 </ref> <ref> Arindam Sen Gupta (1984) [https://books.google.com/books/about/The_Survivors_Kampuchea_1984.html?id=0ynWugEACAAJ The Survivors, Kampuchea, 1984], Publisher: Patriot Publishers, Original from the University of Michigan p.132 </ref>
== សមាជិកបក្សកុម្មុយនីស្តកម្ពុជា ==
'''Member of the Communist Party of Kampuchea'''
សមាជិកបក្សកុម្មុយនីស្តកម្ពុជា និង មុខតំណែងក្នុងរដ្ឋាភិបាល មានដូចជា៖
* ប៉ុលពត (នាយករដ្ឋមន្ត្រី)
* [[នួនជា]] (ប្រធានសភា)
* [[តាម៉ុក]] (អនុប្រធានសភាទី១)
* [[ខៀវសំផន]] (ប្រមុខរដ្ឋ)
* [[ឈឹមសាមោក]] (នាយកខុទ្ទកាល័យ)
* [[អៀងសារី]] (ក្រសួងការបរទេស)
* [[សុនសេន]] (ក្រសួងការពារជាតិ)
* [[វនវេត]] (ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច)
* [[ហូនឹម]] (ក្រសួងឃោសនាការ)
* [[អៀងធារិទ្ធ]] (ក្រសួងសង្គមកិច្ច)
* [[យុនយ៉ាត]] (ក្រសួងវប្បធម៌និងអប់រំ)
* [[ជួនជឿន]] (ក្រសួងសុខាភិបាល)
* [[កងចាប]] (ក្រសួងយុត្តិធម៌)
* [[ចេងអន]] (ក្រសួងឧស្សាហកម្ម)
* [[ណងសួន]] (ក្រសួងកសិកម្ម)
* [[កុយធួន]] (ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម)
* [[តូចភឿន]] (ក្រសួងសាធារណៈការ)
* [[កាំងហ្កិចអ៊ាវ]] (ប្រធានមន្ទីរឃុំឃាំង ស២១).
== សច្ចភាព ប្រវត្តិសាស្ត្រ ==
'''Historical facts'''
មានក្រុមមនុស្សល្ងិតល្ងង់មួយចំនួន តែងតែលើកឡើងថា អ្នកឈ្នះជាអ្នកសរសេរប្រវត្តិសាស្ត្រ ការលើកឡើងនេះជាការយល់ឃើញ ដោយមិនឆ្លុះបញ្ចាំងពី សច្ចភាព ប្រវត្តិសាស្ត្រនោះទេ ប្រវត្តិសាស្ត្រពិត ត្រូវបានសរសេរនិង ចងក្រងដោយអ្នកជំនាញ ផ្នែកប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោក ដែលឈរលើភាពអព្យាក្រឹត ការសរសេរថ្លឹងថ្លែងដោយជញ្ជីងប្រវត្តិសាស្ត្រ ដែលផ្អែកលើទឡ្ហីករណ៍ នៃភស្តុតាងបែបវិទ្យាសាស្ត្រ និង សម្រង់យកពាក្យពេចន៍ របស់ជនរងគ្រោះ ក្នុងចំនួនរាប់សែននាក់ ដែលជាសាក្សីដ៏សំខាន់ ផ្ដល់ជាសេណារីយ៉ូ (Scenario) ក្នុងការផ្គូរផ្គងព្រឹត្តិការណ៍ទាំងអស់នោះឱ្យរៀបរៀងទៅតាមលំដាប់លំដោយ នៃព្រឹត្តិការណ៍ដែលបានកើតឡើងជាក់ស្ដែង ដោយមិនផ្អែកតាមនិន្នាការរបស់ជននយោបាយណាម្នាក់ឡើយ គ្មានជនណាម្នាក់អាចបំភ្លៃប្រវត្តិសាស្ត្រ និង ព្រឹត្តិការណ៍របស់ពិភពលោកបាននោះទេ ។
មានការលើកឡើងដោយពួកល្ងិតល្ងង់មួយចំនួនថា ប៉ុលពត មិនមែនជាអ្នកសម្លាប់ប្រជាជនខ្មែរនោះទេ អ្នកដែលសម្លាប់ប្រជាជនខ្មែរគឺជាជនបរទេស ដែលបង្កប់ខ្លួនក្នុងកម្មាភិបាលខ្មែរក្រហម នេះជាភាពល្ងង់ខ្លៅរបស់អ្នកដែលយល់ឃើញបែបនេះប៉ុនណោះ ។ ក្នុងការគ្រប់គ្រងរបស់ពួកខ្មែរក្រហម ប៉ុលពត បានបង្កើតឱ្យមានការឃ្លាំមើលនិងតាមដានជាសំងាត់ រាល់សកម្មភាព នៃគណៈកម្មាភិបាលរបស់ខ្លួនគ្រប់ជាន់ថ្នាក់ រាប់តាំងពី ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រហូតដល់ប្រធានភូមិសហករ ដែលត្រូវបានឃ្លាំមើលដោយកងឈ្លប កងឈ្លបទាំងនេះត្រូវបានចាត់តាំងតាមសេណារីយ៉ូច្បាស់លាស់ ដែលត្រូវបានគេឱ្យឈ្មោះថា "អង្គការភ្នែកម្នាស់" (Pineapple Eye Organization) ហើយប៉ុលពត សុទ្ធតែមានបញ្ជីរាយឈ្មោះតែងតាំង ថ្នាក់ដឹកនាំរបស់ខ្លួនគ្រប់ជាន់ថ្នាក់
យោងតាមទឡ្ហីករណ៍ ពីសំណាក់ប្រជាជនខ្មែរដែលរងគ្រោះនៅទូទាំងប្រទេស ពួកគាត់ជាសាក្សីយ៉ាងសំខាន់ ដែលស្ថិតក្នុងព្រឹត្តិការណ៍នេះដោយផ្ទាល់ ពួកគាត់បានបញ្ចាក់យ៉ាងច្បាស់ ពីរបៀបនៃការដឹកនាំរបស់ ប៉ុលពត ដែលសម្លាប់ប្រជាជនខ្មែរជាប្រព័ន្ធ តាមរយៈការចងគុំនុំសុទ្ធសាធ ដោយធ្វើការចោទប្រកាន់ដាក់ទោស ហើយប្រើដៃអ្នកដែលបានចោទថាជាអ្នកទោសនេះ ឱ្យយកប្រជាជាជនខ្មែរទៅសម្លាប់ ក្នុងរូបភាពចោទប្រកាន់ដូចគ្នានេះ ដែលមានន័យថា ប៉ុលពត ខ្ចីដៃប្រជាជនខ្មែរ សម្លាប់ប្រជាជនខ្មែរ គ្រាន់តែដើម្បីការពារនូវអំណាចរបស់ខ្លួន តែប៉ុណោះ ។
== សារនយោបាយ ==
'''Political message'''
ប្រជាជនកម្ពុជាគ្រប់រូបតែងតែមានមានៈសិកា ស្នេហាជាតិ ស្រលាញ់ទឹកដី ប៉ុន្តែការស្នេហាជាតិក៏ទាមទារឱ្យមានការត្រិះរិពិចារណាឱ្យបានគ្រប់ជ្រុងជ្រោយនោះដែរ ដែលការស្រលាញ់ជាតិនេះត្រូវបានចាត់ទុកជា ២របៀប ដូចជារបៀបទី១ ការស្រលាញ់ជាតិបែបជ្រុលនិយម និង របៀបទី២ ការស្រលាញ់ជាតិបែបឆ្លាតវ័យ ។<br>
'''ស្រលាញ់ជាតិបែបជ្រុលនិម''' គឺមានន័យថា ការគិតយល់ត្រូវចំពោះតែខ្លួនឯង មានន័យថា ការយល់ឃើញថាមានតែខ្លួនឯងម្នាក់គត់ស្រលាញ់ជាតិនិងទឹកដី ហើយមើលឃើញថាអ្នកដ៏ទៃ សុទ្ធតែជាអ្នកមិនស្រលាញ់ជាតិដូចខ្លួន ។ ឈឺចាប់និងអតីតកាលនៃការបាត់បង់ទឹកដី ក៏បង្កើនជាការចងគំនុំក្នុងចិត្តកាន់តែច្រើនឡើងៗ ដោយមិនខ្វល់ពីព្រឹត្តិការណ៍នៃការបាត់បង់ទឹកដីនោះ ដោយមូលហេតុអ្វី ឬ ដោយរបៀបណានោះទេ ។ ការចងគំនុំគុំគួនទៅលើជាតិសាសន៍ដ៏ទៃ ដោយគ្មានការត្រិះរិះពិចារណា ឧទាហរណ៍: ថ្នាក់ដឹកនាំប្រទេសមួយ មានគោលគំនិតវៀតទីពង្រីកទឹកដី តាមគោលនយោបាយនៃមហិច្ឆិតារបស់ខ្លួន ថ្នាក់ដឹកនាំជាអ្នកបញ្ជារលើស្ថាប័នកងទ័ពគួរបើកការឈ្លានពានទៅលើប្រទេសនោះឬ ទេ ? ឬ ក៏ទៅវាយឈ្លានពានទឹកដីលើជាតិសាសន៍នោះ ឬ ទេ ? ដូចនេះវាអាស្រ័យលើគោលគំនិតរបស់បុគ្គលជាថ្នាក់ដឹកនាំនោះប៉ុនណោះ ហើយពេលខ្លះវាមិនពាក់ព័ន្ធ និង គោលគំនិតរបស់ប្រជាជនទូទៅ នៃជាតិសាសន៍នោះទេ ។ ប៉ុន្តែបុគ្គលជាតិនិយមជ្រុល តែងតែផ្សារជាប់ការចងគំនុំអំពីរឿងទឹកដីទៅលើប្រជាជននៃជាតិសាសន៍ដ៏ទៃទៅវិញ ពួកគេ គួរតែពិចារណាទៅធៀបនិងបុគ្គលដែលជាថ្នាក់ដឹកនាំវិញ ល្អជាជាងចងគំនុំមកលើប្រជាជននៃជាតិសាសន៍មួយ ដោយធ្វើការត្មិះដៀល និង រើសអើងជាតិសាសន៍ ដែលផ្ទុយពីមូលហេតុចម្បង ដែលកើតចេញពីគោលគំនិតរបស់បុគ្គលសុទ្ធសាធ ។ ឧទាហរណ៍: ស្ដេចយួន ឬ ថ្នាក់ដឹកនាំប្រទេសយួន មានគោលគំនិតវាតទីពង្រីកទឹកដី ដោយលើកទ័ពច្បាំងយកទឹកដីខ្មែរ ដូចនេះវាជាគោលគំនិតរបស់បុគ្គលដែលជាថ្នាក់ដឹកនាំ មិនពាក់ព័ន្ធនិង គោលគំនិតរបស់ប្រជាជននោះទេ ជាការពិតណាស់ គ្មានប្រជាជនក្នុងលោកណា ចង់ធ្វើសង្គ្រាមកាប់សម្លាប់គ្នានោះទេ ប្រជាជនគ្រប់ជាតិសាសន៍គ្រាន់តែចង់បានការរស់នៅដោយភាពស្ងប់សុខ ប៉ុនណោះ ដោយការរស់នៅក្នុងប្រទេសខ្លួនពេលខ្លះមានការលំបាករឿងជីវភាព ពេលខ្លះលំបាកផ្លូវចិត្ត ការរស់នៅកាន់តែលំបាកវេទនាពេក ក៏សម្រេចចិត្តប្រថុយទៅរស់នៅប្រទេសដ៏ទៃ បង្កើតបានជាលំហូរជនអន្តោរប្រវេសន៍ ឬ ជន់ចំណាកស្រុក ដោយឆ្លាសគ្នានៃការរស់នៅទៅវិញទៅមកនៅទូទាំងពិភពលោក ។ ការស្រលាញ់ជាតិបែបជ្រុលនិយមនេះហើយ បង្កើតឱ្យមានការស្អប់គុំគួនចងគំនុំរវាងជាតិសាសន៍មួយ និង ជាតិសាសន៍មួយ ដែលត្រូវបានចាត់ទុកថាជាការស្រលាញ់ជាតិបែបល្ងង់ខ្លៅ ដើរចាក់រុកប្រជាជនខ្មែរឱ្យស្អប់គុំគួនប្រជាជនយួន ក៏កើតទៅជាសង្គ្រាមនៅថ្ងៃអនាគត យួន និង ខ្មែរកាប់សម្លាប់គ្នា ស្លាប់ទាំងសងខាង អ្នកចាក់រុករត់ចោលស្រុកទៅរស់នៅប្រទេស ថៃ ឬ រត់ទៅរស់នៅលោកខាងលិចយ៉ាងសុខសាន្ត អ្នករងគ្រោះគឺប្រជាជនខ្មែរ ដែលមានសង្គ្រាមមិនចេះចប់ ។
'''ស្រលាញ់ជាតិបែបឆ្លាតវ័យ''' គឺមានន័យថា ស្រលាញ់ជាតិ ដោយការត្រិះរិះពិចារណាបានគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ ដោយមានន័យថា ការយល់ថា ខ្លួនរបស់យើងស្រលាញ់ជាតិ ហើយយើងយល់ថាអ្នកដ៏ទៃក៏ស្រលាញ់ជាតិដូចយើងផងដែរ គ្រាន់តែមានពេលខ្លះពួកគេមិនបញ្ចេញសកម្មភាព ឬ ពាក្យសម្ដីចេញមកក្រៅ ប៉ុនណោះ ។ ឧទាហរណ៍: ប្រទេសដ៍ទៃមកឈ្លានពានទឹកដីប្រទេសយើងហើយ អ្នកខ្លះជួយជាកម្លាំងផ្ទាល់តាមរយៈការចូលរួមបម្រើកងទ័ព អ្នកខ្លះមិនជួយជាកម្លាំង តែជួយជាទឹកចិត្តតាមរយៈការជួយជាថវិកា ឬ ឧប្ថម្ភស្បៀងអាហារផ្សេងៗ ។ ការស្រលាញ់ជាតិ ក្នុងរូបភាពផ្សេងៗទៀត ដូចជាៈ ជួយសង្គមតាមរយៈ អំពើមនុស្សធម៌ ដាំដើមឈើ សាងសង់ផ្លូវ សាលារៀន មន្ទីរពេទ្យ វត្តអារាម ល-។ សុទ្ធតែជាគោលគំនិតនៃការស្រលាញ់ជាតិគ្រាន់តែវាមានរូបភាពផ្សេងគ្នាប៉ុនណោះ ។ ការមិនត្មិះដៀលជាតិសាសន៍ដទៃ ដោយមិនមានមូលហេតុ ការមិនរើសអើងជាតិសាសន៍ក្នុងសង្គម សុទ្ធតែជាគោលគំនិតនៃការស្រលាញ់ជាតិបែបឆ្លាតវ័យ ឧទាហរណ៍: ជនជាតិយួនអន្តោរប្រវេសន៍ដែលមករស់នៅកម្ពុជា អ្នកខ្លះការរស់នៅប្រទេសរបស់ខ្លួនលំបាកពេក ក៏មករស់នៅប្រទេសកម្ពុជា អ្នកខ្លះក៏រកសុីមានបាន អ្នកខ្លះក៏ រៀនភាសាខ្មែរ រៀនរបាំខ្មែរ យកប្ដី ឬ ប្រពន្ធខ្មែរ ចូលសញ្ជាតិខ្មេរ ចូលបម្រើវិស័យផ្សេងៗក្នុងសង្គមខ្មែរ មិនថាការលក់ដូរ បម្រើកាងារក្នុងស្ថាប័នរដ្ឋ សុទ្ធតែធ្វើឱ្យកម្ពុជារីកចម្រើនទាំងអស់ អ្នកខ្លះមករស់នៅច្រើនឆ្នាំ ចាត់ទុកកម្ពុជាជាផ្ទះកំណើតទី២ របស់ពួកគេដូចគ្នា ប្រជាជនសាសន៍ណាក៏មានមនុស្សល្អ និង មនុស្សអាក្រក់ដែរ បើពួកគេមកមិនល្អ បង្ករភាពវឹកវរដល់សង្គម កម្ពុជាគឺមានច្បាប់ មានមន្ត្រីប៉ូលិសអាជ្ញាធរជាអ្នកដោះស្រាយហើយ យើងមិនគួរទៅចងគំនុំគុំគួន រើសអើងជាតិសាសន៍នោះទេ នោះប្រទេសនិងអន្តរាយ ដោយការគិតបែបល្ងិតល្ងង់ទាំងអស់នេះ ដូចគ្នាទៅនិងការគិតបែបល្ងង់ខ្លៅ របស់ [[ប៉ុលពត]] ដែលអាចនាំឱ្យកម្ពុជាអន្តរាយម្ដងហើយម្ដងទៀតផងដែរ ។
== សេចក្ដីប្រតិកម្ម ==
មួយរយៈនេះតាមការស្រាវជ្រាវ របស់ក្រុមបុរាណាចារ្យ មាន [[ជនជាតិថៃ]] មួយចំនួន បានកាត់តរូបភាព ប៉ុលពត ជាមួយនិង រូបលោក Elun Musk ដែលជាថ្នាក់ដឹកនាំនៃក្រុមហ៊ុន SpaceX ដាក់បញ្ចូលគ្នាធ្វើជារូបភាពសើច ប្រមាថមាក់ងាយ ភាពឈឺចាប់ដល់ពលរដ្ឋកម្ពុជា មិនត្រឹមតែប៉ុនណោះ ជនជាតិថៃ មួយចំនួននោះ បានកាត់ត បទចម្រៀង ទន្សាយកំពូល៥ របស់អ្នកចម្រៀងខ្មែរសុរិន្ទ ក្នុងឆ្នាំ 1972 ដែលចម្លងចេញពីបទ មើលសត្វទីទុយ របស់លោក [[ស៊ីន ស៊ីសាមុត]] ដាក់បញ្ចូលខ្លឹមសាររូបភាពរបស់ ប៉ុលពត ក្នុងចេទនាមើលងាយ មើលថោក បង្កើតសេចក្ដីឈឺចាប់ដល់ប្រជាជនខ្មែរ ហើយយុវជនខ្មែរល្ងិតល្ងង់មួយចំនួនបានបន្តចាញ់បោក និងធ្វើសកម្មភាពគាំទ្រដល់ Video កាត់តទាំងនេះ ដូចនេះហើយ ក្រុមបុរាណាចារ្យ សូមអំពាវនាវ ឱ្យប្អូនៗកូនក្មួយ ត្រូវបញ្ឈប់សកម្មភាពដ៏ឆ្គួតលីលានេះជាបន្ទាន់ ដើម្បីលើកកម្ពស់ក្រមសីលធម៌ និង សេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ ក្នុងសង្គមកម្ពុជា ។
(ភ្នំពេញ)៖ ថ្ងៃទី២០ ខែមិថុនា កាលពី៤៨ឆ្នាំមុន ជាថ្ងៃកំណត់ត្រាប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏សំខាន់សម្រាប់កម្ពុជា ថ្ងៃដែលសមមិត្ត ហ៊ុន សែន មេបញ្ជាការកងវរសេនាធំ ក្នុងវ័យ២៥ឆ្នាំ រួមជាមួយយុទ្ធមិត្តដ៏ស្ម័គ្រស្មោះ៤រូបផ្សេងទៀត រួមមាន៖ នុច ថន, ញឹក ហួន, សាន សាញ់, និង វ៉ា ប៉ោអៀន បានសម្រេចចិត្តយកជីវិតធ្វើជាដើមទុនចេញតស៊ូរំដោះជាតិ និងប្រជាជនកម្ពុជាចេញពីរបបប្រល័យពូជសាសន៍ ប៉ុល ពត ដែលជារបបដ៏ឃោរឃៅបំផុតនៅកម្ពុជា។
== មើលផងដែរ ==
'''See also'''
* [[បក្សកុម្មុយនីស្តកម្ពុជា]]
== ឯកសារយោង ==
7jpa0l3c1ga2yutci90k5edkcpemwaa
ប៉េកាំង
0
21011
337057
313798
2026-07-01T03:59:51Z
Asa MILAI
50298
337057
wikitext
text/x-wiki
{{stack begin}}
{{Infobox settlement
| name = ប៉េកាំង
| official_name = {{lang|zh-cn|北京市}}
| native_name = {{lang|zh-cn|北京}}
| settlement_type =
| total_type = ក្រុង
| image_skyline = Beijing montage.png
| image_caption = ទ្រនិចនាឡិកាពីលើ៖ [[ធានអានមេន]], [[វិហារឋានសួគ៌]], [[មហោស្រពធំជាតិ]], និង [[ពហុកីឡដ្ឋានជាតិទីក្រុងប៉េកាំង]]
| image_map = Beijing in China (+all claims hatched).svg
| map_caption =
| image_map1 =
| map_caption1 =
| coordinates_display = inline,title
| coordinates_region = CN-11
| subdivision_type = [[ប្រទេស]]
| subdivision_name = [[សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន]]
| established_title =
| established_date =
| parts_type = ការបែងចែក<ref name="hist">{{cite web|title=Township divisions|url=http://www.ebeijing.gov.cn/Government/Administration_region/t930369.htm|publisher=the Official Website of the Beijing Government|accessdate=22 July 2009|archivedate=25 ធ្នូ 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181225054946/http://www.ebeijing.gov.cn/Government/Administration_region/t930369.htm|url-status=dead}}</ref><br/>[[ថ្នាក់ស្រុក - ការបែងចែកកម្រិត | ស្រុក - កម្រិត]]<br/>[[ផ្នែករដ្ឋបាលនៃសាធារណៈរដ្ឋប្រជាមានិតចិន#កម្រិតក្រុង|កម្រិតក្រុង]]
| parts = <br />[[បញ្ជីនៃផ្នែករដ្ឋបាលនៃទីក្រុងប៉េកាំង|16 ស្រុក 2 ស្រុក]] <br> 289 ទីក្រុង និងភូមិ
| government_type = [[ដោយផ្ទាល់ - ទីក្រុងគ្រប់គ្រងនៃសាធារណៈរដ្ឋប្រជាមានិតចិន|ក្រុង]]
| leader_title = [[ប្រធានបក្សកុម្មុយនិស្តចិន|លេខាគណៈកម្មាធិការបក្សកុម្មុយនិស្តចិន]]
| leader_name = [[ហ្គូ ជិនឡុង]]
| leader_title1 = អភិបាលក្រុង
| leader_name1 = [[វ៉ាង អានសាន]] (សម្តែង)
| area_total_km2 = 16801.25
| area_land_km2 =
| area_water_km2 =
| area_urban_km2 =
| area_footnotes =
| elevation_m = 43.5
| elevation_footnotes =
| population_total = 19,612,368
| population_as_of = 2010
| population_footnotes = <ref name="Census2010">
{{cite web
|url=http://www.stats.gov.cn/english/newsandcomingevents/t20110429_402722516.htm
|title=Communiqué of the National Bureau of Statistics of People's Republic of China on Major Figures of the 2010 Population Census
|publisher=[[National Bureau of Statistics of China]]
}}</ref>
| population_density_km2 = ស្វ័យប្រវត្តិ
| population_urban =
| population_blank1_title = ចំណាត់ថ្នាក់នៅក្នុងប្រទេសចិន
| population_blank1 = ចំនួនប្រជាជន៖ [[បញ្ជីតំបន់រដ្ឋបាលរបស់ចិនតាមចំនួនប្រជាជន|ទី26]]<br>ដង់ស៊ីតេ៖ [[បញ្ជីតំបន់រដ្ឋបាលរបស់ចិនតាមដង់ស៊ីតេប្រជាជន|ទី4]]
| population_demonym = ប៉េងគិន
| demographics_type1 = សំខាន់ [[បញ្ជីក្រុមជនជាតិភាគតិចក្នុងប្រទេសចិន|ក្រុមជនជាតិ]]
| demographics1_footnotes =
| demographics1_title1 = [[ហានចិន|ហាន]]
| demographics1_info1 = 96%
| demographics1_title2 = [[ប្រជាជនម៉ាន់ជូ|ម៉ាន់ជូ]]
| demographics1_info2 = 2%
| demographics1_title3 = [[ប្រជាជនហ៊ួយ|ហ៊ុយ]]
| demographics1_info3 = 2%
| demographics1_title4 = [[ម៉ុងហ្គោលនៅប្រទេសចិន|ម៉ុងហ្គោល]]
| demographics1_info4 = 0.3%
| timezone = [[ពេលវេលាស្តង់ដាររបស់ប្រទេសចិន]]
| utc_offset = +8
| coor_type =
| latd = 39
| latm = 54
| lats = 50
| latNS = N
| longd = 116
| longm = 23
| longs = 30
| longEW = E
| postal_code_type = [[លេខកូដប្រៃសណីយ៍ចិន|លេខកូដប្រៃសណីយ៍]]
| postal_code = '''1000'''00–'''1026'''29
| area_code = [[លេខទូរស័ព្ទនៅប្រទេសចិន|10]]
| blank_name_sec1 = [[ផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប|GDP]]<ref>{{cite web |url=http://finance.people.com.cn/money/GB/16930408.html |title=2011年北京人均可支配收入3.29万 实际增长7.2% |publisher=People.com.cn |date=20 January 2012 |accessdate=22 February 2012 |archivedate=25 ធ្នូ 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181225055005/http://finance.people.com.cn/money/GB/16930408.html%20 |url-status=dead }}</ref>
| blank_info_sec1 = 2011
| blank1_name_sec1 = សរុប
| blank1_info_sec1 = 1.6 ពាន់ពាន់លាន[[យន់]] (¥) <br /> 247.7 ពាន់លាន[[ដុល្លារអាមេរិក|ដុល្លារ]] ($) ([[បញ្ជីតំបន់រដ្ឋបាលរបស់ចិនដោយ GDP|ទី13]])
| blank2_name_sec1 = ក្នុងមនុស្សម្នាក់
| blank2_info_sec1 = 80,394 [[យន់|¥]]<br> 12,447 [[ដុល្លារអាមេរិក|$]] ([[បញ្ជីនៃការបែងចែករដ្ឋបាលរបស់ចិនដោយ GDP សម្រាប់មនុស្សម្នាក់|ទី3]])
| blank3_name_sec1 = កំណើន
| blank3_info_sec1 = {{កើនឡើង}} 8.1%
| blank4_name_sec1 = [[សន្ទស្សន៍អភិវឌ្ឍន៍មនុស្ស|HDI]] (2008)
| blank4_info_sec1 = 0.891 ([[បញ្ជីនៃផ្នែករដ្ឋបាលចិនដោយ HDI | ទី 2]])—<span style="color:#090;">very high</span>
| blank5_name_sec1 = [[ស្លាកលេខ (ចិន) | បុព្វបទស្លាកលេខ]]
| blank5_info_sec1 = 京A, C, E, F, H, J, K, L, M, N, P, Q <br />京B (តាក់ស៊ី)<br />京G, Y (នៅខាងក្រៅតំបន់ទីក្រុង)<br />京O (ប៉ូលីស និងអាជ្ញាធរ)<br />京V (នៅក្នុងពណ៌ក្រហម) (ទីបញ្ជាការយោធា<br>រដ្ឋាភិបាលកណ្តាល)
| blank_name_sec2 = '''ដើមឈើទីក្រុង'''
| blank_info_sec2 = [[arborvitae ចិន]] (''ផ្លាទីក្លូស បូព៌ាលីស'')
| blank1_name_sec2 =
| blank1_info_sec2 = [[ដើមឈើវត្ត]] (''សុផូរ៉ា ជប៉ុន'')
| blank2_name_sec2 = ''ផ្កាទីក្រុង'''
| blank2_info_sec2 = [[រ៉ូសា ចិនស៊ីស]]
| blank3_name_sec2 =
| blank3_info_sec2 = [[ផ្កាបពា្ចះមាស]]
| website = [http://www.ebeijing.gov.cn/ www.ebeijing.gov.cn]
| footnotes =
}}
{{contains Chinese text}}
{{Chinese
|c=北京
|l=រាជធានីភាគខាងជើង
|p=Běijīng<br />{{Audio|Zh-Beijing.ogg|[Listen]}}
|psp=
|w=Pei<sup>3</sup>ching<sup>1</sup> or Pei<sup>3</sup>-ching<sup>1</sup>
|j=bak<sup>1</sup>ging<sup>1</sup>
|wuu=poh<sup>入</sup>cin<sup>平</sup>
|poj=Pak-kiaⁿ
|buc=Báe̤k-gĭng
|h=Pet-kîn
|showflag = p
}}
{{stack end}}
ប៉េកាំង (ភាសាចិន 北京) ជារដ្ឋធានីនៃ[[ប្រទេសចិន]] ដែលមានប្រជាជន 19,612,368 នៅឆ្នាំ 2010 ។ (សូមជួយបន្ថែម)
==ទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ==
{{សូមមើលផងដែរ|បញ្ជីនៃទីក្រុងភ្លោះ និងទីក្រុងបងប្អូនក្នុងប្រទេសចិន}}
===ទីក្រុងភ្លោះ និងទីក្រុងជាបងប្អូន ===
ទីក្រុងប៉េកាំង មាន[[ទីក្រុងភ្លោះ]] និង[[ទីក្រុងបងប្អូនស្រី]]ជាច្រើន ជុំវិញពិភពលោក ដែលភាគច្រើនជារាជធានីនៃប្រទេសរៀងៗខ្លួន៖<ref>{{cite web|url=http://www.ebeijing.gov.cn/Sister_Cities/Sister_City/
|title=Sister Cities
|publisher=Beijing Municipal Government
|accessdate=23 June 2009
|archivedate=14 តុលា 2011
|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111014003656/http://ebeijing.gov.cn/Sister_Cities/Sister_City/
|url-status=dead
}}</ref><ref name=partner>Paris and Rome are "partner cities" due to an exclusive agreement between those two cities.
{{cite web
|url=http://www.paris.fr/portail/accueil/Portal.lut?page_id=6587&document_type_id=5&document_id=16467&portlet_id=14974
|title=Le jumelage avec Rome
|accessdate=9 July 2008
|publisher=Municipalité de Paris
|language=French
|archivedate=16 ធ្នូ 2008
|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081216141833/http://www.paris.fr/portail/accueil/Portal.lut?page_id=6587&document_type_id=5&document_id=16467&portlet_id=14974
|url-status=unfit
}}</ref>
{| class="wikitable"
|- valign="top"
|
* {{flagicon|Japan}} [[តូក្យូ]], [[ជប៉ុន]] (1979)
* {{flagicon|Serbia}} [[Belgrade]], Serbia (1980)
* {{flagicon|United States}} [[ញូវយ៉ក]], [[សហរដ្ឋអាមេរិក]] (1980)<ref>{{cite web
|title=NYC's Sister Cities
|publisher=Sister City Program of the City of New York
|year=2006
|url=http://www.nyc.gov/html/unccp/scp/html/sc/main.shtml
|accessdate=1 September 2008
|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080914151237/http://www.nyc.gov/html/unccp/scp/html/sc/main.shtml
|archivedate=14 កញ្ញា 2008
|deadurl=no
|url-status=dead
}}</ref>
* {{flagicon|Peru}} [[លីម៉ា]], [[ពេរូ]] (1983)
* {{flagicon|United States}} [[Washington D.C.]], United States (1984)<ref name="Washington DC">{{cite web
|url=http://os.dc.gov/os/cwp/view,a,1206,q,522336.asp
|title=Protocol and International Affairs
|publisher=DC Office of the Secretary
|accessdate=12 July 2008
|archivedate=13 ឧសភា 2008
|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080513185356/http://os.dc.gov/os/cwp/view%2Ca%2C1206%2Cq%2C522336.asp
|url-status=dead
}}</ref>
* {{flagicon|Spain}} [[Madrid]], Spain (1985)
* {{flagicon|Brazil}} [[Rio de Janeiro]], Brazil (1986)
* {{flagicon|France}} [[Île-de-France (region)|Île-de-France]], France (1987)
* {{flagicon|Germany}} [[Köln]], Germany (1988)
* {{flagicon|Algeria}} [[Algiers]], Algeria (1989)
* {{flagicon|Jordan}} [[Amman]], Jordan (1990)
* {{flagicon|Turkey}} [[Ankara]], Turkey (1990)
* {{flagicon|Egypt}} [[Cairo]], Egypt (1990)
* {{flagicon|Indonesia}} [[ចាកាតា]], [[ឥណ្ឌូណេស៊ី]] (1992)
* {{flagicon|Latvia}} [[Riga]], Latvia<ref name='"Riga">{{cite web |url=http://www.riga.lv/EN/Channels/Riga_Municipality/Twin_cities_of_Riga/default.htm |title=Twin cities of Riga |publisher=[[Riga City Council]] |accessdate=27 July 2009 |archivedate=4 ធ្នូ 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081204021323/http://www.riga.lv/EN/Channels/Riga_Municipality/Twin_cities_of_Riga/default.htm |url-status=dead }}</ref>
* {{flagicon|Brazil}} [[São Paulo]], Brazil<ref name="São Paulo">{{Cite web |url=http://www2.prefeitura.sp.gov.br/secretarias/relacoes_internacionais/ingles/descentralized_cooperation/sister_cities/0001 |title=Prefeitura.Sp – Descentralized Cooperation |access-date=2012-10-21 |archivedate=2008-12-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081224222805/http://www2.prefeitura.sp.gov.br/secretarias/relacoes_internacionais/ingles/descentralized_cooperation/sister_cities/0001 |url-status=dead }}</ref><ref name="São Paulo2">
{{cite web
|url=http://www.prefeitura.sp.gov.br/cidade/secretarias/relacoes_internacionais/cidadesirmas/index.php?p=1066
|title=International Relations – São Paulo City Hall – Official Sister Cities
|publisher=Prefeitura.sp.gov.br
|accessdate=1 June 2010
}}</ref>
||
* {{flagicon|Pakistan}} [[Islamabad]], Pakistan (1993)
* {{flagicon|Thailand}} [[Bangkok]], Thailand (1993)
* {{flagicon|Argentina}} [[Buenos Aires]], Argentina (1993)
* {{flagicon|Ukraine}} [[Kiev]], Ukraine (1993)
* {{flagicon|South Korea}} [[Seoul]], South Korea (1993)
* {{flagicon|Netherlands}} [[Amsterdam]], Netherlands (1994)
* {{flagicon|Germany}} [[Berlin]], Germany (1994)
* {{flagicon|Belgium}} [[Brussels]], Belgium (1994)
* {{flagicon|Vietnam}} [[Hanoi]], Vietnam (1994)
* {{flagicon|Russia}} [[Moscow]], Russia (1995)
* {{flagicon|South Africa}} [[Gauteng]] (Johannesburg and Pretoria), South Africa (1998)
* {{flagicon|Canada}} [[Ottawa]], Canada (1999)
* {{flagicon|Australia}} [[Canberra]], Australia (2000)<ref name="Canberra">{{cite web
|url=http://www.cmd.act.gov.au/international
|title=Canberra's international relationships – Canberra's international relationships
|publisher=cmd.act.gov.au
|accessdate=20 October 2009
|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091112024145/http://www.cmd.act.gov.au/international
|archivedate=12 វិច្ឆិកា 2009
|deadurl=no
|url-status=live
}}</ref>
* {{flagicon|Greece}} [[Athens]], Greece (2005)
* {{flagicon|Romania}} [[Bucharest]], Romania (2005)
* {{flagicon|Hungary}} [[Budapest]], Hungary (2005)
| valign="top" |
* {{flagicon|Cuba}} [[Havana]], Cuba (2005)
* {{flagicon|Philippines}} [[Manila]], Philippines (2005)<ref name="Manila.Gov">{{cite web
|url=http://www.manila.gov.ph/cityhall.htm#sistercities
|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080607200336/http://www.manila.gov.ph/cityhall.htm#sistercities
|archivedate=7 មិថុនា 2008
|title=Sister Cities of Manila
|publisher=2008–2009 [http://www.manila.gov.ph/ City Government of Manila]
|accessdate=2 July 2009
|url-status=live
}}</ref>
* {{flagicon|Ethiopia}} [[Addis Ababa]], Ethiopia (2006)
* {{flagicon|Kazakhstan}} [[Astana]], Kazakhstan (2006)
* {{flagicon|Finland}} [[Helsinki]], Finland (2006)
* {{flagicon|United Kingdom}} [[London]], United Kingdom (2006)
* {{flagicon|Israel}} [[Tel Aviv]], Israel (2006)
* {{flagicon|New Zealand}} [[Wellington]], New Zealand (2006)
* {{flagicon|Portugal}} [[Lisbon]], Portugal (2007)
* {{flagicon|Albania}} [[Tirana]], Albania (2007)<ref name="International relations">{{cite web
|url=http://www.tirana.gov.al/common/images/International%20Relations.pdf
|title=Twinning Cities: International Relations
|accessdate=23 June 2009
|work=Municipality of Tirana
|publisher=tirana.gov.al
|format=PDF
|archivedate=10 តុលា 2011
|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111010042121/http://www.tirana.gov.al/common/images/International%20Relations.pdf
|url-status=dead
}}</ref>
* {{flagicon|Qatar}} [[Doha]], Qatar (2008)
* {{flagicon|Chile}} [[Santiago de Chile|Santiago]], Chile (2008)
* {{flagicon|Costa Rica}} [[San José, Costa Rica|San José]], Costa Rica (2009)
* {{flagicon|Venezuela}} [[Caracas]], Venezuela (2010)
* {{flagicon|Ireland}} [[Dublin]], Ireland (2011)
* {{flagicon|Denmark}} [[Copenhagen]], Denmark (2012)
|}
===ទីក្រុងដៃគូ===
Beijing has two partner cities, both in Europe:<ref name=partner/>
{| class="wikitable"
|- valign="top"
|
* {{flagicon|France}} [[Paris]], France (1997)
* {{flagicon|Italy}} [[Rome]], Italy (1998)
|}
==មើលផងដែរ==
{{Portal|Beijing}}
* [[Large Cities Climate Leadership Group]]
* [[List of hospitals in Beijing]]
* [[List of mayors of Beijing]]
* [[Tourist attractions of Beijing]]
* [[2045 Peking]]—the name of an asteroid
==កំណត់ចំណាំ និងឯកសារយោង==
{{Reflist|30em}}
==អានបន្ថែម==
{{refbegin|30em}}
* {{Cite book | author=Cotterell, Arthur. | title=The Imperial Capitals of China: An Inside View of the Celestial Empire| location=London | publisher=Pimlico | year=2007 | isbn=978-1-84595-009-5 | pages = 304 pages.}}
* {{Cite book|last=Elliott|first=Mark C.|title=The Manchu Way: The Eight Banners and Ethnic Identity in Late Imperial China|url=http://books.google.com/?id=_qtgoTIAiKUC&printsec=frontcover|place=[[Palo Alto, California]], United States|publisher=Stanford University Press|year=2001|isbn=0-8047-4684-2|accessdate=22 July 2009}}
* {{Cite book|last=Li|first=Lillian|last2=Dray-Novey|first2=Alison|last3=Kong|first3=Haili|year=2007|title=Beijing: From Imperial Capital to Olympic City|place=New York City, United States|publisher=[[Palgrave Macmillan]]|isbn=1-4039-6473-4}}
* Cammelli, Stefano ''Storia di Pechino e di come divenne capitale della Cina'', Bologna, Il Mulino, 2004. ISBN 978-88-15-09910-5
* Harper, Damian, ''Beijing: City Guide'', 7th Edition, Oakland, California: Lonely Planet Publications, 2007.
* Harper, Damian, [http://books.google.com/books?id=QOdNuHHTSowC&printsec=frontcover ''Beijing: City Guide''], 6th Edition, Oakland, California : Lonely Planet Publications, 2005. ISBN 1-74059-782-6.
* {{Cite book|last=MacKerras|first=Colin|last2=Yorke|first2=Amanda|year=1991|title=The Cambridge Handbook of Contemporary China|url=http://books.google.com/?id=yiq_f71uXboC&printsec=frontcover&dq=beiping+beijing|place=[[Cambridge]], England, United Kingdom|publisher=[[Cambridge University Press]]|isbn=0-521-38755-8|accessdate=22 July 2009}}
{{refend}}
==តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ==
{{Sister project links|Beijing}}
* [http://www.ebeijing.gov.cn/ Beijing Government website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100813221915/http://www.ebeijing.gov.cn/ |date=2010-08-13 }} {{zh icon}} and {{En}}
* {{Wikivoyage|Beijing}}
* [http://info.hktdc.com/mktprof/china/mpbei.htm Economic profile for Beijing] at [[Hong Kong Trade Development Council|HKTDC]]
{{S-start|noclear=y}}
{{S-bef|before=[[Hangzhou|Lin'an]] ([[Song Dynasty]])|row=1}}
{{s-ttl|title=[[Historical capitals of China|Capital of China]] (as Dadu)
|years=1264–1368|row=1}}
{{S-aft|after=[[Nanjing]] ([[Ming Dynasty]])|row=1}}
{{S-bef|before=[[Nanjing]] ([[Ming Dynasty]])|row=2}}
{{s-ttl|title=[[Historical capitals of China|Capital of China]]
|years=1420–1928|row=2}}
{{S-aft|after=[[Nanjing]] ([[Republic of China|ROC]])|row=2}}
{{S-bef|before=[[Nanjing]] ([[Republic of China|ROC]]) |row=3}}
{{s-ttl|title=[[Historical capitals of China|Capital of the People's Republic of China]]
|years=1949–present|row=3}}
{{S-aft|after=present capital|row=3}}
{{End}}
{{Navboxes
|title = Articles Related to Beijing
|list =
<span>
{{Beijing|state=expanded}}
{{Navboxes
|title = [[File:Gnome-globe.svg|25px]]{{nbsp}}Geographic locale
|list =
{{Geographic location
| Centre = Beijing
| North = [[Chengde]], Hebei
| Northeast = Chengde, Hebei
| East = [[Langfang]], Hebei
| Southeast = Tianjin
| South = Langfang, Hebei
| Southwest = Baoding, Hebei
| West = [[Zhangjiakou]], Hebei
| Northwest = Zhangjiakou, Hebei
| image = Compass_rose_pale.svg
}}
'''[[Geographic coordinate system|Lat. <small>and</small> Long.]] {{Coord|39|54|23|N|116|22|47|E|display=inline}}'''
}}
{{Province-level divisions of the People's Republic of China}}
{{Metropolitan cities of the People's Republic of China}}
{{Most populous cities in the People's Republic of China}}
{{List of Asian capitals by region}}
{{Olympic Summer Games Host Cities}}
{{Paralympic Summer Games Host Cities}}
{{Asian Games Host Cities}}
{{World's most populated metropolitan areas}}
{{World's most populated urban areas}}
}}
[[Category:ប៉េកាំង| ]]
[[Category:រាជ-រដ្ឋធានីនៅអាសុី]]
oznaw6cvs98qrhduzje9hpk6kwkyt2s
តួកគី
0
36351
337040
301713
2026-06-30T15:29:34Z
InternetArchiveBot
32568
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
337040
wikitext
text/x-wiki
{{ប្រអប់ព័ត៌មាន ប្រទេស
| conventional_long_name = សាធារណរដ្ឋតួគី
| common_name = តួគី
| native_name = {{nobold|''Türkiye Cumhuriyeti'' ([[ភាសាតួគី]])}}
| image_flag = Flag of Turkey.svg
| flag_type = [[ទង់ជាតិតួគី|ទង់ជាតិ]]
| image_coat = <!-- រដ្ឋធម្មនុញ្ញតួកគីមិនបានបញ្ជាក់អំពីវរលញ្ឆករផ្លូវការរបស់រដ្ឋនោះឡើយ -->
| symbol_type =
| national_motto = <!-- រដ្ឋធម្មនុញ្ញតួកគីមិនបានបញ្ជាក់ពីបាវចនាផ្លូវការរបស់រដ្ឋនោះទេ។ -->
| national_anthem = [[ចម្រៀងឯករាជ្យ|İstiklal Marşı]]<br />{{small|"ចម្រៀងឯករាជ្យ"}}<br/>{{center|[[File:Istiklâl Marsi instrumetal.ogg]]}}
| image_map = Turkey on the globe (Turkey centered).svg
| image_map_caption = ទីតាំងប្រទេសតួគី (ក្រហម) នៅលើភូគោល
| capital_type = រដ្ឋធានី
| capital = [[អង់ការ៉ា]]
| coordinates = {{Coord|39|N|35|E|type:city|display=title,inline}}
| largest_city = [[អ៊ីស្តង់ប៊ុល]]<br />{{smaller|{{coord|41|1|N|28|57|E|display=inline}}}}
| official_languages = [[ភាសាតួកគី]]<ref name="TC Constituton Art. 3">{{cite news|title=(តួកគី) Türkiye Cumhuriyeti Anayasası|url=https://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/tc_anayasasi.maddeler?p3=3|publisher=[[មហាសន្និបាតជាតិតួកគី]]|access-date=17 កុម្ភៈ 2022|archive-url=https://archive.today/20200701095929/https://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/tc_anayasasi.maddeler?p3=3|archive-date=1 កក្កដា 2020}}</ref><ref name="Constitutional Court of Turkey - Constitution Art. 3">{{cite news|title=(តួកគី) Mevzuat: Anayasa|url=https://www.anayasa.gov.tr/tr/mevzuat/anayasa/|publisher=[[តុលាការធម្មនុញ្ញតួកគី]]|location=អង់ការ៉ា|access-date=17 កុម្ភៈ 2022|archive-url=https://archive.today/20200701100313/https://www.anayasa.gov.tr/tr/mevzuat/anayasa/|archive-date=1 កក្កដា 2020}}</ref>
| languages_type = ភាសានិយាយ<ref name=Ethnologue>[[Ethnologue]]: [https://www.ethnologue.com/country/tr/languages ''Ethnologue Languages of the World – Turkey''], ដក់ស្រង់នៅថ្ងៃ 17 កុម្ភៈ 2022.</ref>
| languages = ភាគច្រើនជា[[ភាសាតួកគី]]
| languages2 = {{collapsible list |[[គួរម៉ន់ជី|ភាសាឃឺដ]]|[[ភាសាសាសា]]|[[ភាសាសឺកាស្ស៊ីអុង]]|[[ភាសាឡាស]]|[[ភាសាអារ៉ាប់]]|[[ភាសានៃតួកគី|ភាសាផ្សេងៗ]]}}
|languages2_type = ភាសាដទៃទៀត
| ethnic_groups = {{unbulleted list
| ៧០–៧៥% [[ជនជាតិតួកគី]]
| ១៩% [[ជនជាតិឃឺដនៅតួកគី|ជនជាតិឃឺដ]]
| ៧–១២% [[ក្រុមជនជាតិនៅតួកគី|ជនជាតិផ្សេងៗទៀត]]
}}
| government_type = [[រដ្ឋឯកភូត]] [[សាធារណរដ្ឋ]][[ប្រព័ន្ធប្រធានាធិបតី|ប្រធានាធិបតីនិយម]]អាស្រ័យ[[រដ្ឋធម្មនុញ្ញ]]
| leader_title1 = [[ប្រធានាធិបតីតួកគី|ប្រធានាធិបតី]]
| leader_name1 = [[រ៉េសិប តាយីប អ៊ែរដូហ្កាន]]
| leader_title2 = [[អនុប្រធានាធិបតីតួកគី|អនុប្រធានាធិបតី]]
| leader_name2 = [[ហ្វូអាត អុកតាយ]]
| leader_title3 = [[ប្រធានមហាសន្និបាតជាតិតួគី|ប្រធានសន្និបាត]]
| leader_name3 = [[មូស្តាហ្វា សិនតុប]]
| legislature = {{nowrap|[[មហាសន្និបាតជាតិតួកគី|មហាសន្និបាតជាតិ]]}}
| sovereignty_type = [[ប្រវត្តិសាស្ត្រតួកគី|ប្រវត្តិសាស្ត្រ]]
| established_event2 = [[សង្គ្រាមឯករាជ្យតួកគី|សង្គ្រាមឯករាជ្យ]]
| established_date2 = ១៩ ឧសភា ១៩១៩
| established_event3 = [[មហាសន្និបាតជាតិតួកគី]]
| established_date3 = ២៣ មេសា ១៩២០
| established_event4 = {{nowrap|[[សន្ធិសញ្ញាលូសាន់]]}}
| established_date4 = ២៤ កក្កដា ១៩២៣
| established_event5 = {{nowrap|[[ប្រវត្តិសាស្ត្រតួកគី|ប្រកាសជាសាធារណរដ្ឋ]]}}
| established_date5 = [[ទិវាសាធារណរដ្ឋ (តួកគី)|២៩ តុលា ១៩២៣]]
| established_event6 = [[រដ្ឋធម្មនុញ្ញតួកគី|រដ្ឋធម្មនុញ្ញបច្ចុប្បន្ន]]
| established_date6 = ៩ វិច្ឆិកា ១៩៨២<ref>{{Cite web|url=https://www.anayasa.gov.tr/en/legislation/turkish-constiution/|title=Turkish Constiution | Anayasa Mahkemesi|website=www.anayasa.gov.tr|access-date=2022-02-17|archivedate=2021-01-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210110193216/https://www.anayasa.gov.tr/en/legislation/turkish-constiution/|url-status=dead}}</ref>
| area_size = 1 E7
| area_km2 = ៧៨៣,៣៥៦ <!--http://www.auswaertiges-amt.de/DE/Aussenpolitik/Laender/Laenderinfos/01-Nodes_Uebersichtsseiten/Tuerkei_node.html -->
| area_rank = ទី៣៦
| percent_water = ២.០៣ (គិតត្រឹមឆ្នាំ២០១៥)<ref>{{cite web|title=Surface water and surface water change|access-date=17 កុម្ភៈ 2022|publisher=OECD|url=https://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=SURFACE_WATER#}}</ref>
| population_estimate = {{IncreaseNeutral}} ៨៤,៦៨០,២៧៣<ref name="Turkey-population">{{cite web|url=https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Adrese-Dayali-Nufus-Kayit-Sistemi-Sonuclari-2021-45500&dil=2|publisher=[[វិទ្យាស្ថានស្ថិតិតួកគី]]|title=The Results of Address Based Population Registration System, 2021|date=4 February 2022|access-date=17 កុម្ភៈ 2022}}</ref>
| population_estimate_rank = ទី១៨
| population_estimate_year = ២០២១
| population_density_km2 = ១១០<ref name="Turkey-population"/>
| population_density_rank = ទី១០៧
| GDP_PPP = {{increase}} ៣.០ ទ្រីលានដុល្លារ<ref name=IMF-WEO>{{cite news |url= https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2021/October/weo-report?c=512,914,612,171,614,311,213,911,314,193,122,912,313,419,513,316,913,124,339,638,514,218,963,616,223,516,918,748,618,624,522,622,156,626,628,228,924,233,632,636,634,238,662,960,423,935,128,611,321,243,248,469,253,642,643,939,734,644,819,172,132,646,648,915,134,652,174,328,258,656,654,336,263,268,532,944,176,534,536,429,433,178,436,136,343,158,439,916,664,826,542,967,443,917,544,941,446,666,668,672,946,137,546,674,676,548,556,678,181,867,682,684,273,868,921,948,943,686,688,518,728,836,558,138,196,278,692,694,962,142,449,564,565,283,853,288,293,566,964,182,359,453,968,922,714,862,135,716,456,722,942,718,724,576,936,961,813,726,199,733,184,524,361,362,364,732,366,144,146,463,528,923,738,578,537,742,866,369,744,186,925,869,746,926,466,112,111,298,927,846,299,582,487,474,754,698,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2022&ey=2022&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |title=World Economic Outlook Database, October 2021 |publisher=[[មូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ]] |newspaper=Imf |access-date=17 កុម្ភៈ 2022}}</ref>
| GDP_PPP_year = ២០២២
| GDP_PPP_rank = ទី១១
| GDP_PPP_per_capita = {{increase}} ៣៥,៦២៤ ដុល្លារ<ref name=IMF-WEO />
| GDP_PPP_per_capita_rank = ទី៦៨
| GDP_nominal = {{increase}} ៨៤៥ ពាន់លានដុល្លារ<ref name=IMF-WEO />
| GDP_nominal_year = ២០២២
| GDP_nominal_rank = ទី២១
| GDP_nominal_per_capita =
{{increase}} ៩,៨៦៤ ដុល្លារ<ref name=IMF-WEO />
| GDP_nominal_per_capita_rank = ទី៨៩
| Gini = ៤១.៩ <!--អនុញ្ញាតតែលេខប៉ុណ្ណោះ-->
| Gini_year = ២០១៩
| Gini_ref = <ref name="Gini">{{cite web |url=https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=TR|title=Gini index (World Bank estimate) – Turkey|access-date=17 កុម្ភៈ 2022|publisher=ធនាគារពិភពលោក }}</ref>
| Gini_change = steady <!--increase/decrease/steady-->
| HDI = ០.៨២០ <!--number only-->
| HDI_year = ២០១៩
| HDI_change = increase<!--increase/decrease/steady-->
| HDI_ref = <ref name="HDI">{{cite web |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr2020.pdf|title=2020 Human Development Report|access-date=17 កុម្ភៈ 2022|publisher=កម្មវិធីអភិវឌ្ឍន៍សហប្រជាជាតិ }}</ref>
| HDI_rank = ទី៥៤
| currency = [[លីរ៉ាតួកគី]] ([[និមិត្តសញ្ញាលីរ៉ាតួកគី|₺]])
| currency_code = TRY
| time_zone = [[ម៉ោងនៅតួកគី|TRT]]
| utc_offset = +៣
| date_format = dd.mm.yyyy ([[សករាជ|ស.រ.]])
| drives_on = ស្តាំ
| calling_code = [[លេខទូរស័ព្ទនៅតួកគី|+៩០]]
| cctld = [[.tr]]
| official_website =
| today =
| electricity = [[បណ្តាញអគ្គិសានីតាមប្រទេស|230 V–50 Hz]]
| ethnic_groups_year = ២០១៦
| ethnic_groups_ref = <ref name="cia">{{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/turkey/|title=Turkey|work=The World Factbook|publisher=[[ទីភ្ញាក់ងារស៊ើបការណ៍កណ្តាល]]|access-date=17 កុម្ភៈ 2022|archive-date=2021-01-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20210110073821/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/turkey/|url-status=dead|archivedate=2021-01-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210110073821/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/turkey/}}</ref>
}}
'''ប្រទេសតួគី''' ([[ភាសាតួគី]]៖ ''Türkiye'') ដោយមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា '''សាធារណរដ្ឋតួគី''' (''Türkiye Cumhuriyeti'') ជាគឺប្រទេសមួយស្ថិតនៅឧបទ្វីប[[អាណាតូលីយ៉ា]]ក្នុងតំបន់[[អាស៊ីខាងលិច]] និងមានទឹកដីមួយភាគតូចស្ថិតនៅតំបន់[[បាល់កង់]]នៃ[[អឺរ៉ុបខាងកើត]]។ ប្រទេសនេះមានព្រំដែនជាប់នឹងប្រទេស[[ក្រិក]]និង[[ប៊ុលការី]]នៅភាគពាយព្យ [[សមុទ្រខ្មៅ]]នៅភាគខាងជើង ប្រទេស[[ចចជី]]នៅទិសឦសាន ប្រទេស[[អាមេនី]] [[អាស៊ែបៃសង់]] និង[[អ៊ីរ៉ង់]]នៅភាគខាងកើត [[អ៊ីរ៉ាក់]]នៅភាគអាគ្នេយ៍ ប្រទេស[[សុីរី]]និង[[សមុទ្រ មេឌីទែរ៉ានេ|សមុទ្រមេឌីទែរ៉ានេ]]នៅភាគខាងត្បូង និង[[សមុទ្រអ៊ីជាន]]នៅភាគខាងលិច។ [[អង់ការ៉ា]]គឺជារដ្ឋធានីរបស់ប្រទេស ខណៈដែលទីក្រុង[[អ៊ីស្តង់ប៊ុល]]ជាទីក្រុងធំបំផុត និងជាមជ្ឈមណ្ឌលហិរញ្ញវត្ថុ។
==ឯកសារយោង==
{{reflist}}
== តំណភ្ជាប់ក្រៅ ==
{{commons|Türkiye}}
* [http://www.turkiye.gov.tr/ www.turkiye.gov.tr]
{{stub}}
{{ទំព័រគំរូ:ប្រទេសនៅទ្វីបអាស៊ី}}
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:តួគី|*]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:មេឌីទែរ៉ានេខាងលិច]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រជាជាតិក្រុមម្ភៃ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកអង្គការណាតូ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាអឺរ៉ុប]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសម្រាប់មេឌីទែរ៉ានេ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសមជ្ឈិមបូព៌ា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសឧស្សាហកម្មថ្មី]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សាធារណរដ្ឋ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសអឺរ៉ុបខាងត្បូង]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសអឺរ៉ុបអាគ្នេយ៍]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសបាល់កង់]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសអាស៊ីខាងលិច]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសនៅអាស៊ី]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសនៅទ្វីបអឺរ៉ុប]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសឆ្លងទ្វីប]]
9bfinnqwjkhoy8p6pj6bs0p0hnn2y3c
វៀតណាមខាងត្បូង
0
43741
337054
335218
2026-07-01T03:39:28Z
TheRandomGoober
27248
កែតម្រូវប្រអប់ព័ត៌មាន
337054
wikitext
text/x-wiki
{{About|អតីតប្រទេស|តំបន់ភូមិសាស្ត្រ|វៀតណាមភាគខាងត្បូង}}
{{Infobox former country
| conventional_long_name = សាធារណរដ្ឋវៀតណាម
| native_name = Việt Nam Cộng hòa {{small|([[ភាសាវៀតណាម]])}}
| common_name = South Vietnam
| status =
| p1 = រដ្ឋវៀតណាម
| flag_p1 = Flag of South Vietnam.svg
| s1 = រដ្ឋាភិបាលបដិវត្តន៍បណ្ដោះអាសន្ននៃសាធារណរដ្ឋវៀតណាមខាងត្បូង{{!}}សាធារណរដ្ឋវៀតណាមខាងត្បូង
| flag_s1 = Flag of the National Liberation Front of South Vietnam, Flag of South Vietnam (1975–1976).svg
| image_flag = Flag of South Vietnam.svg
| flag_type = '''[[ទង់ជាតិវៀតណាមខាងត្បូង|ទង់ជាតិ]]'''
| image_coat = Coat of arms of the Republic of Vietnam (1963–1975).svg
| symbol_type = '''[[វរលញ្ឆករវៀតណាម|វរលញ្ឆករ]]'''<br />(១៩៦៧–១៩៧៥)
| image_map = South Vietnam (orthographic projection).svg
| map_caption = ដែនដីរដ្ឋបាលនៃសាធារណរដ្ឋវៀតណាមនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍យោងទៅតាម[[សន្និសីទទីក្រុងហ្សឺណែវឆ្នាំ១៩៥៤]] ត្រូវបានសម្គាល់ដោយពណ៌បៃតងចាស់ រីឯ[[វៀតណាមខាងជើង|ដែនដីទាមទារ]]ត្រូវបានសម្គាល់ដោយពណ៌បៃតងខ្ចី
| national_motto = Tổ Quốc – Danh Dự – Trách Nhiệm<br />"មាតុភូមិ – កិត្តិយស – ករណីយកិច្ច"
| national_anthem = {{lang|vi|[[អំពាវនាវដល់ប្រជាជនពលរដ្ឋ|Tiếng Gọi Công Dân]]|nolink=yes}}<br />"អំពាវនាវដល់ប្រជាពលរដ្ឋ"{{parabr}}{{center|[[File:South Vietnamese national anthem on AFVN radio.mp3]]}}
| capital_type = រដ្ឋធានី
| capital = [[ទីក្រុងហូជីមិញ|សៃហ្គន]]
| coordinates = {{coord|10|46|37|N|106|41|43|E|type:country|display=inline, title}}
| largest_city = capital
| official_languages = [[ភាសាវៀតណាម|វៀតណាម]]
| languages = {{ubli|[[ភាសាបារាំង|បារាំង]]<ref>[https://books.google.co.uk/books?id=yl1uAAAAMAAJ&pg=PA141&dq=%22french+language%22+in+south+vietnam&hl=en&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjhm_vSzoCOAxVidUEAHTaIIZQQ6AF6BAgKEAM#v=onepage&q=%22french%20language%22%20in%20south%20vietnam&f=false ''U.S. Army Area Handbook for Vietnam''], American University (Washington, D.C.). Foreign Areas Studies Division, United States. Army
1962, page 141</ref> |[[ភាសាអង់គ្លេស|អង់គ្លេស]] |[[ភាសាកន្តាំង|ចិនកាតាំង]] |[[ភាសាខ្មែរ|ខ្មែរ]] |ភាសាភាគតិចដទៃទៀត}}
| languages_type = ភាសាដទៃ
| government_type = {{ubl|[[ឯកត្តរដ្ឋ]] [[សាធារណរដ្ឋប្រធានាធិបតីនិយម]]ផ្ដាច់ការ|(១៩៥៥–១៩៦៣)<hr>[[របបយោធា|អំណាចយោធាផ្ដាច់ការ]]|(១៩៦៣–១៩៦៧)<hr>[[ឯកត្តរដ្ឋ]][[សភានិយម]] [[សាធារណរដ្ឋ|សាធារណរដ្ឋពាក់កណ្ដាលប្រធានាធិបតីនិយម]]|(១៩៦៧–១៩៧៥)}}
| title_leader = [[មេដឹកនាំវៀតណាមខាងត្បូង#ប្រមុខរដ្ឋ|ប្រធានាធិបតី]]
| leader1 = [[ង៉ូ ឌិញឌៀម]]
| year_leader1 = ១៩៥៥–១៩៦៣
| leader2 = ''ទំនេរ'' (ក្រោមអំណាចយោធា)
| year_leader2 = ១៩៦៣–១៩៦៧
| leader3 = [[ង្វៀន វ៉ាន់ធៀវ]]
| year_leader3 = ១៩៦៧–១៩៧៥
| leader4 = [[ច្រឹន វ៉ាន់ហឿង]]
| year_leader4 = ១៩៧៥
| leader5 = [[ឌឿង វ៉ាន់មីញ]]
| year_leader5 = ១៩៧៥
| title_deputy = [[មេដឹកនាំវៀតណាម#អនុប្រធានាធិបតី|អនុប្រធានាធិបតី]]
| deputy1 = [[ង្វៀន ង៉ុកធឺ]]
| year_deputy1 = ១៩៥៦–១៩៦៣
| deputy2 = ''ទំនេរ'' (ក្រោមអំណាចយោធា)
| year_deputy2 = ១៩៦៣–១៩៦៧
| deputy3 = [[ង្វៀន កាវគី]]
| year_deputy3 = ១៩៦៧–១៩៧១
| deputy4 = [[ច្រឹន វ៉ាន់ហឿង]]
| year_deputy4 = ១៩៧១–១៩៧៥
| deputy5 = [[ង្វៀន វ៉ាន់ហួយិន]]
| year_deputy5 = ១៩៧៥
| title_representative = [[មេដឹកនាំវៀតណាមខាងត្បូង#ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល|នាយករដ្ឋមន្ត្រី]]
| representative1 = [[ង៉ូ ឌិញឌៀម]]{{refn|group=ស|ក្នុងនាមជានាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃរដ្ឋវៀតណាម}}
| year_representative1 = ១៩៥៤–១៩៥៥ (ដំបូង)
| representative2 = [[វូ វ៉ាន់មូវ]]
| year_representative2 = ១៩៧៥ (ក្រោយ)
| legislature = [[រដ្ឋសភានៃសាធារណរដ្ឋវៀតណាម|រដ្ឋសភា]]
| upper_house = [[រដ្ឋសភានៃសាធារណរដ្ឋវៀតណាម|ព្រឹទ្ធសភា]]
| lower_house = [[រដ្ឋសភានៃសាធារណរដ្ឋវៀតណាម|សភាតំណាងរាស្ត្រ]]
| era = [[សង្គ្រាមត្រជាក់]]
| event_start = [[រដ្ឋវៀតណាម]]
| date_start =
| year_start = ១៩៤៩
| event2 = [[សន្និសីទទីក្រុងហ្សឺណែវឆ្នាំ១៩៥៤|វៀតណាមចែកជាពីរ]]
| date_event2 = ២១ កក្កដា ១៩៥៤
| event3 = ប្រកាសជា[[#សាធារណរដ្ឋទីមួយ|សាធារណរដ្ឋ]]
| date_event3 = ២៦ តុលា ១៩៥៥
| event4 = កំណើត[[វៀតកុង]]
| date_event4 = ២០ ធ្នូ ១៩៦០
| event5 = [[រដ្ឋប្រហារវៀតណាមខាងត្បូងឆ្នាំ១៩៦៣|រដ្ឋប្រហារឆ្នាំ១៩៦៣]]
| date_event5 = ២ វិច្ឆិកា ១៩៦៣
| event6 = [[#សាធារណរដ្ឋទីពីរ|សាធារណរដ្ឋទីពីរ]]បានប្រកាស
| date_event6 = [[ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីវៀតណាមខាងត្បូងឆ្នាំ១៩៦៧|១ មេសា ១៩៦៧]]
| event7 = {{nowrap|[[កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស]]}}
| date_event7 = ២៧ មករា ១៩៧៣
| event_end = [[ការដួលរលំទីក្រុងសៃហ្គន]]
| date_end = ៣០ មេសា
| year_end = ១៩៧៥
| area_km2 = 173809
| stat_year1 = ១៩៥៥
| stat_pop1 = ប្រ. ១២ លាន
| stat_year2 = ១៩៦៨
| stat_pop2 = ១៦,២៥៨,៣៣៤
| stat_year3 = ១៩៧៤
| stat_pop3 = ១៩,៥៨២,០០០
| currency = [[ដុងវៀតណាមខាងត្បូង|ដុង]]
| time_zone = [[ម៉ោងនៅវៀតណាម|ម៉ោងស្តង់ដាសៃហ្គន]] (SST)
| utc_offset = +៨
| drives_on = ស្ដាំ
}}
'''វៀតណាមខាងត្បូង''' ដោយមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា '''សាធារណរដ្ឋវៀតណាម''' គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅតំបន់[[អាស៊ីអាគ្នេយ៍]]ដែលមានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៥៥ ដល់ឆ្នាំ១៩៧៥ ពោលជាសម័យកាលដែលប៉ែកខាងត្បូងនៃប្រទេស[[វៀតណាម]]ជាសមាជិកនៃ[[ប្លុកខាងលិច]]នៅអំឡុង[[សង្គ្រាមត្រជាក់]]។ រដ្ឋនេះត្រូវបានសហគមន៍អន្តរជាតិទទួលស្គាល់ជាលើកដំបូងនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៤៩ ដោយមានឈ្មោះថា[[រដ្ឋវៀតណាម]]ដែលកាលនុះនៅជារដ្ឋចំណុះក្រោម[[សហភាពបារាំង]]នៅឡើយ និងមានរដ្ឋធានីនៅ[[ព្រៃនគរ|សៃហ្គន]] (អតីតក្រុង[[ព្រៃនគរ]] ហើយបានប្តូរឈ្មោះទៅជាទីក្រុងហូជីមិញនៅឆ្នាំ១៩៧៦) មុនពេលក្លាយជាសាធារណរដ្ឋឯករាជ្យនៅឆ្នាំ១៩៥៥។ វៀតណាមខាងត្បូងមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹង[[វៀតណាមខាងជើង]]នៅភាគខាងជើង [[ប្រទេសឡាវ]]នៅភាគពាយ័ព្យ [[ប្រទេសកម្ពុជា]]នៅភាគខាងលិច និង[[ឈូងសមុទ្រថៃ]]នៅភាគនិរតី។ អធិបតេយ្យភាពរបស់វាត្រូវបានទទួលស្គាល់ដោយសហរដ្ឋអាមេរិក និងប្រទេសចំនួន ៨៧ ផ្សេងទៀត ប៉ុន្តែវៀតណាមខាងត្បូងត្រូវបរាជ័យក្នុងការចូលជាសមាជិក[[អង្គការសហប្រជាជាតិ]]ដែលជាលទ្ធផលនៃសិទ្ធិវ៉េតូរបស់សូវៀតក្នុងឆ្នាំ១៩៥៧។<ref>{{Cite book |last=Prugh |first=George S. |url=https://history.army.mil/html/books/090/90-14/CMH_Pub_90-14.pdf |title=Law at War: Vietnam 1964–1973 |date=1991 |publisher=Department of the Army |location=Washington, D.C. |pages=61–63 |orig-year=first printed 1975 |access-date=10 ធ្នូ 2022 |archive-date=1 វិច្ឆិកា 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211101232725/https://history.army.mil/html/books/090/90-14/CMH_Pub_90-14.pdf |url-status=live }}</ref><ref name="Doyle2010">{{Cite book |last=Doyle |first=Robert C. |url=https://books.google.com/books?id=ZBryc3ANF6IC |title=The Enemy in Our Hands: America's Treatment of Enemy Prisoners of War from the Revolution to the War on Terror |publisher=University Press of Kentucky |year=2010 |isbn=978-0-8131-2589-3 |page=[https://archive.org/details/enemyinourhandsa0000doyl/page/269 269] |access-date=10 ធ្នូ 2022 |archive-date=25 ធ្នូ 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225083324/https://books.google.com/books?id=ZBryc3ANF6IC |url-status=live }}</ref>
ក្រោយចប់[[សង្គ្រាមលោកលើកទី២]] កម្លាំងទ័ពព្រៃប្រឆាំងជប៉ុនមួយបានលេចខ្លួនឡើងនៅលើទឹកដីប្រទេសវៀតណាម ស្ថិតក្រោមការដឹកនាំដោយយុទ្ធជនកុម្មុយនីស្តម្នាក់ឈ្មោះ [[ហូ ជីមិញ]] ហើយលោកបានប្រកាសបង្កើត[[សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យវៀតណាម]]ឡើងនៅទីក្រុង[[ហាណូយ]]នាអំឡុងខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៤៥។<ref>{{Cite news |last=Huynh |first=Dien |date=30 March 2018 |title=The End of South Vietnam |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2018/03/30/opinion/the-end-of-south-vietnam.html |access-date=10 ធ្នូ 2022 |archive-date=1 មីនា 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200301095834/https://www.nytimes.com/2018/03/30/opinion/the-end-of-south-vietnam.html |url-status=live }}.</ref> នៅឆ្នាំ១៩៤៩ អ្នកនយោបាយដែលជំទាស់នឹងលទ្ធិកុម្មុយនីស្តបានរួមគ្នាបង្កើតរដ្ឋាភិបាលប្រឆាំងមួយនៅទីក្រុងសៃហ្គនដោយមានការដឹកនាំពីអតីតអធិរាជវៀតណាមនាម [[បាវ ដាយ]]។ ការធ្វើ[[ប្រជាមតិរដ្ឋវៀតណាមឆ្នាំ១៩៥៥|ប្រជាមតិក្នុងឆ្នាំ១៩៥៥]] អំពីអនាគតរដ្ឋាភិបាលនៃរដ្ឋវៀតណាមបានទទួលរងការប្រឆាំងយ៉ាងខ្លាំង ហើយជាលទ្ធផល ព្រះចៅបាវ ដាយត្រូវបានទម្លាក់ចេញពីអំណាចដោយនាយករដ្ឋមន្ត្រី[[ង៉ូ ឌិញឌៀម]] ដែលក្រោយមកបានប្រកាសខ្លួនលោកជាប្រធានាធិបតីនៃសាធារណរដ្ឋថ្មីនៅថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ឆ្នាំ១៩៥៥។<ref name="Bühler2001p71">{{Cite book |last=Bühler |first=Konrad G. |url=https://books.google.com/books?id=Ty7NAG1Jl-8C |title=State Succession and Membership in International Organizations: Legal Theories Versus Political Pragmatism |publisher=Martinus Nijhoff Publishers |year=2001 |isbn=978-90-411-1553-9 |pages=[https://books.google.com/books?id=Ty7NAG1Jl–8C&pg=PA71 71] |access-date=10 ធ្នូ 2022 |archive-date=25 ធ្នូ 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225083317/https://books.google.com/books?id=Ty7NAG1Jl-8C |url-status=live }}</ref> បន្ទាប់ពី [[សន្និសីទទីក្រុងហ្សឺណែវឆ្នាំ១៩៥៤]] រដ្ឋមួយនេះបានបោះបង់ចោលការទាមទាររបស់ខ្លួនចំពោះផ្នែកខាងជើងនៃប្រទេស ហើយបានបង្កើតអធិបតេយ្យភាពផ្ទាល់ខ្លួននៅលើទឹកដីប៉ែកខាងត្បូងវៀតណាមពោលគឺតំបន់[[កូសាំងស៊ីន]] (''ណាំគី'') និងមួយផ្នែកនៃដែនដី[[អណ្ណាម]] (''ជុងគី'')។ លោកឌៀមត្រូវបានគេ[[ចំណាប់ខ្លួន និងឃាតកម្មលោកង៉ូ ឌិញឌៀម|ធ្វើឃាត]]នៅអំឡុងរដ្ឋប្រហារយោធាដែលដឹកនាំដោយលោកឧត្តមសេនីយ៍[[សឿង វ៉ាន់មិញ]]ដោយមានជំនួយពី [[ទីភ្នាក់ងារស៊ើបការណ៍កណ្តាល|សេអ៊ីអា]] ក្នុងឆ្នាំ១៩៦៣ ហើយរដ្ឋាភិបាលយោធាថ្មីមួយក៏បានឡើងកាន់អំណាចបានមួយរយៈពេលខ្លី។ បន្ទាប់ពីទទួលបានការគាំទ្រពីសហរដ្ឋអាមេរិកឱ្យមាន[[ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីវៀតណាមខាងត្បូងឆ្នាំ១៩៦៧|ការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសប្រធានាធិបតី]] លោកឧត្តមសេនីយ៍[[ង្វៀន វ៉ាន់ធៀវ]]ក៏បានជាប់ឆ្នោតឡើងដឹកនាំប្រទេសពីឆ្នាំ១៩៦៧ រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៧៥។
[[សង្គ្រាមវៀតណាម]]បានផ្ទុះឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៥៥ នៅពេលដែល[[វៀតកុង|រណសិរ្សរំដោះជាតិវៀតណាមខាងត្បូង]] (វៀតកុង) បានធ្វើសកម្មភាពបះបោរនៅលើទឹកដីវៀតណាមខាងត្បូងដោយមានការគាំទ្រប្រដាប់អាវុធពី[[វៀតណាមខាងជើង]] និងព្រមទាំងការគាំទ្របន្ថែមផ្សេងៗទៀតពី[[ចិន]] និង[[សហភាពសូវៀត]]។ សង្គ្រាមស៊ីវិលមួយនេះបានឆេះកញ្ជ្រោលកាន់តែខ្លាំងឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៦៥ នៅពេលដែលអាមេរិកបានលូកដៃធ្វើអន្តរាគមន៍បន្ថែមដូចជា ការបញ្ជូនទ័ពរបស់ខ្លួនឱ្យប្រយុទ្ធផ្ទាល់ និងហ្វឹកហ្វាត់ណែនាំយុទ្ធសាស្ត្រសង្គ្រាមផ្សេងៗដល់កងកម្លាំងវៀតណាមខាងត្បូង។ យុទ្ធនាការទម្លាក់គ្រាប់បែកជាប្រចាំនៅវៀតណាមខាងជើងត្រូវបានធ្វើឡើងជារឿយៗនៅរវាងឆ្នាំ១៩៦៦ និងឆ្នាំ១៩៦៧។ ការប្រយុទ្ធគ្នាបានឈានចូលដល់ចំណុចកំពូលនៅក្នុង[[យុទ្ធនាការតេត]]នៃខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ១៩៦៨ ជាមួយនឹងវត្តមានទាហានវៀតណាមខាងត្បូងជាងមួយលាននាក់ និងទាហានអាមេរិកប្រមាណ ៥០០,០០០ នាក់។
ទោះបីជាមានការយល់ស្របគ្នាលើបទឈប់បាញ់នៃ[[កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស]] ដែលបានបញ្ចប់នៅអំឡុងខែមករា ឆ្នាំ១៩៧៣ បន្ទាប់ពីការចរចារគ្នាអស់រយៈពេលប្រាំឆ្នាំក្តី ការប្រយុទ្ធបង្ហូរឈាមគ្នានូវតែបន្តដដែរ។ កងទ័ពវៀតណាមខាងជើង និងកម្លាំងវៀតកុងបានចាប់ផ្តើម[[យុទ្ធនាការរដូវផ្ការីក|ធ្វើការលុកលុយជារួមលើកទីពីរ]]នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៧៥។ កងកម្លាំងកុម្មុយនីស្តបាន[[ការដួលរលំទីក្រុងសៃហ្គន|វាយចូលកាន់កាប់ទីក្រុងសៃហ្គន]]នៅថ្ងៃទី៣០ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៧៥ និងបានផ្តួលរំលំសាធារណរដ្ឋវៀតណាមដោយជោគជ័យ។ នៅថ្ងៃទី២ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៧៦ [[រដ្ឋាភិបាលបដិវត្តន៍បណ្តោះអាសន្ននៃសាធារណរដ្ឋវៀតណាមខាងត្បូង]] និង[[សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យវៀតណាម]] (វៀតណាមខាងជើង) បានរួបរួមគ្នាដើម្បីបង្កើតជា [[សាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមវៀតណាម]]។
== មើលផងដែរ ==
*[[សង្គ្រាមវៀតណាម]]
*[[វៀតណាមខាងជើង]]
*[[វៀតកុង]]
*[[ប្រវត្តិសាស្ត្រវៀតណាម]]
== ឯកសារយោង ==
{{Reflist}}
{{Stub}}
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:វៀតណាមខាងត្បូង]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អតីតប្រទេសក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រវៀតណាម]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រវត្តិសាស្ត្រវៀតណាម]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សង្គ្រាមវៀតណាម]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អតីតសាធារណរដ្ឋ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អតីតប្រទេសនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍]]
ifmr5s0rcvdqs6gzijyyu6w6p206cnc
បូរ៉ូប៊ូឌួ
0
45649
337063
272198
2026-07-01T06:47:53Z
Asa MILAI
50298
337063
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox historic site|name=Borobudur|architect=[[Gunadharma]]|designation1_free2name=Region|designation1_free1value={{INA}}|designation1_free1name=State Party|designation1_number=[https://whc.unesco.org/en/list/592 592]|designation1_partof=[[Borobudur Temple Compounds]]|designation1_date=1991 <small>(15th [[World Heritage Committee|session]])</small>|designation1_criteria=i, ii, vi|designation1_type=Cultural|designation1=WHS|restored_by=Theodoor van Erp|native_name={{jav|ꦧꦫꦧꦸꦝꦸꦂ}}|restored=1911|built=Originally built in the 7th century during the reign of the [[Sailendra Dynasty]]|location=[[Magelang]], [[Central Java]]|coordinates={{coord|-7.608|110.204|display=inline,title}}|map_caption=Location within Java|locmapin=Indonesia Java#Indonesia|caption=Borobudur, a UNESCO [[World Heritage Site]]|image=Borobudur Temple.jpg|native_language=jv|designation1_free2value=[[List of World Heritage Sites in Southeast Asia|Southeast Asia]]}}[[File:Borobudur_Temple.jpg|thumb|250px|ប្រាសាទបូរ៉ូប៊ូឌួ]]
ព័ស្តុតាងប្រវត្តិសាស្ត្រជាច្រើន ដែលបានបន្សល់ទុករហូតបច្ចុប្បន្ន បានបង្ហាញពីភាពរុងរឿងរបស់ពុទ្ធសាសនា នៅ [[ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី]] ក្នុងអតីតកាល ។ នោះគឺ [[ប្រាសាទបូរ៉ូប៊ូឌួ]] ជា[[ប្រាសាទ]]ពុទ្ធសាសនាដ៏ល្បីល្បាញ អស្ចារ្យ បច្ចុប្បន្ន ស្ថិតនៅទីក្រុង[[ម៉ាហ្គឺឡាង]] [[ខេត្តជ្វាកណ្តាល]] ។ [[បូរ៉ូប៊ូឌួ]] ត្រូវបានកសាងឡើងក្នុងរជ្ជកាលស្តេចសៃលេន្ទ្រៈ ក្នុងស.វ.ទី ៩ គ.ស. ដើម្បីឧទ្ទិសចំពោះ [[ពុទ្ធសាសនាមហាយាន]] និង [[ពុទ្ធសាសនាតន្ត្រយាន]] ដែលមាន [[ស្តេចសៃលេន្ទ្រៈ]] ជាពុទ្ធសាសនូបត្ថម្ភកដ៏ខ្លាំងក្លា ។ ប្រាសាទនេះត្រូវបានកសាងឡើងក្នុងរាជ្យព្រះបាទ[[ស្មារ៉ាទុងហ្កា]] (Smaratungga/Samaratungga) នៃរាជវង្សសៃលេន្ទ្រៈ ក្នុងកំឡុងពេលនៃចំណុចកំពូលនៃរាជវង្សនេះ ដែលបានគ្រប់គ្រងមាតារាម ([[កោះជ្វា]]) និងស្រីវិជ័យ ([[កោះស៊ូម៉ាត្រា]]) ។ ដំណើរ ការកសាងប្រាសាទនេះ បានប្រើរយៈពេលប្រហែល ៧៥ ឆ្នាំក្នុងកំឡុងសតវត្សរ៍ទី ៨ គ.ស. និងទី ៩ គ.ស. ក្រោមការដឹកនាំរបស់ស្ថាបត្យករឈ្មោះ គុណធម្មៈ (Gunadharma), តាមស្ថាបត្យកម្មពុទ្ធសាសនាជ្វា ។ <ref>{{cite web| |url= https://www.apu.ac.jp/~gunarto/digitalPres.pdf|publisher= [[ហារី ហ្គូណាតូ]] , APU Univ.|location=London|title= ប្រាសាទ Borobudur ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី}}</ref>
ប្រាសាទបូរ៉ូប៊ូឌួមានសណ្ឋានជាវេទិកា ដូចពីរ៉ាមីត ស្រដៀងភ្នំ និង នៅពីលើចំកណ្តាលមានវេទិការាងរង្វង់មូល ៣ ជាន់ ដែលបានរចនាដោយក្បាច់ចម្លាក់ចំនួន ២,៦៧២ ផ្ទាំង និងព្រះពុទ្ធបដិមាចំនួន ៥០៤ អង្គ ។ ដោម ឬចេតិយធំមួយ ដែលមានកំពូលមានសណ្ឋានក្រឡូម ស្ថិតនៅចំកណ្តាល វេទិកាគឺព័ទ្ធជុំវិញដោយព្រះពុទ្ធបដិមាចំនួន ៧២ អង្គ ដែលគង់ក្នុងចេតិយ ឬស្តូបរាងដូចកណ្តឹងមានគម្របបិទជិត (តែអាចមើលឃើញតាមចន្លោះ ប្រហោងបាន) ។ អ្នកស្រុកកោះជ្វានិយមហៅ ព្រះពុទ្ធបដិមានេះថា កន្ទោពីមោ (Kunto Bimo), ជាបដិមាស័ក្តិសិទ្ធិ ដែលគេមានជំនឿថា អ្នកបានប៉ះនឹងនាំមកនូវសំណាងល្អ ប្រាថ្នាយ៉ាងណាបានយ៉ាងនោះ ។ ពីគ្រឹះក្រោមដែលមានរាងបួនជ្រុង ដល់កំពូលនៃប្រាសាទមានកម្ពស់ ៣៥ ម៉ែត្រ (១១៥ ហ្វីត) និងផ្ទៃ ១២០ ម៉ែត្រការ៉េ (៣៩៣ ហ្វីត) ។ ប្រាសាទនេះត្រូវបានកសាងឡើងអំពីថ្មភ្នំភ្លើងពណ៌ប្រផេះចំនួន ២ លានដុំ និងមានទំហំ ៥៦,៦០០ ម៉ែត្រគូប (២ លានហ្វីតគូប) ។
បូរ៉ូប៊ូឌួ មិនត្រឹមតែជាបល្ល័ង្កតម្កល់ព្រះពុទ្ធបដិមាសម្រាប់បូជាប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាទីកន្លែងសម្រាប់ធម្មយាត្រាពុទ្ធសាសនាទៀតផង ។ តាមធម្មតា ដំណើរធម្មយាត្រាគឺ ចាប់ផ្តើមពីគ្រឹះខាងក្រោមនៃប្រាសាទ តាមកាំជណ្តើរខាងកើត រួចប្រទក្សិណជុំវិញប្រាសាទ ឡើងទៅខាងលើតាមថ្នាក់ឬជាន់ទាំង ៣ ដែលដំណាងឲ្យលោកធាតុទាំង ៣ ថ្នាក់ ក្នុងទ្រឹស្តីពុទ្ធសាសនាមហាយានគឺ កាមធាតុ ១ រូបធាតុ ១ និង អរូបធាតុ ១ (ថេរវាទ៖ កាមភព រូបភព និង អរូបភព)(១) ។ ថ្នាក់នីមួយៗនៃប្រាសាទដំណាងឲ្យ ដំណាក់កាលនៃមាគ៌ាព្រះពោធិសត្វ ក្នុងការបំពេញបារមីដើម្បីការត្រាស់ដឹងជាព្រះពុទ្ធ ។ ប្រាសាទនេះនាំផ្លូវអ្នកធម្មយាត្រា តាមប្រព័ន្ធដ៏ធំទូលាយ នៃកាំជណ្ដើរនិងថែវ ដែលមានក្បាច់ចម្លាក់និទានកថាចំនួន ១,៤៦០ ផ្ទាំង នៅលើជញ្ជាំងនិងបង្កាន់ដៃឬជើងទៀន ។ បើគេដើរព័ទ្ធជុំវិញពីក្រោមឡើង លើតាមថ្នាក់ទាំង ៩ របស់ប្រាសាទនោះនឹងមានចម្ងាយជាង ៥ គីឡូម៉ែត្រ (៣ ម៉ៃល៍) ដោយឆ្លងកាត់ធាតុឬភពទាំងបី រហូតដល់ចំណុចកំពូលគឺ ស្តូបធំមួយនៅចំកណ្តាលនៃមណ្ឌល ដែលតំណាងឲ្យព្រះនិព្វាន ។ ប្រកបដោយលក្ខណៈស្ថាបត្យកម្មសាសនាដ៏អស្ចារ្យបែបនេះហើយ ទើបប្រាសាទបូរ៉ូប៊ូឌួក្លាយជាប្រាសាទពុទ្ធសាសនា ដែលមានក្បាច់ចម្លាក់ពុទ្ធសាសនា ច្រើននិងពេញលេញបំផុតក្នុងពិភពលោក ដែលបង្កប់ដោយខ្លឹមសារផ្លូវធម៌គួរជាទីជ្រះថ្លា ។ ស្ថាបត្យកម្មដ៏គួរឲ្យស្ញប់ស្ញែងនេះបញ្ជាក់ពីអារ្យធម៌ ខ្ពង់ខ្ពស់របស់មនុស្សជំនាន់នោះ ប្រកបដោយតម្លៃទស្សនវិជ្ជាពុទ្ធសាសនា ។
== ប្រវត្តិសាស្ត្រ ==
[[ប្រាសាទបូរ៉ូប៊ូឌួ]]ត្រូវបានគេបោះបង់ចោលក្នុងស.វ.ទី ១៥ គ.ស. ក្រោយការធ្លាក់ចុះនៃ[[អាណាចក្រមជបហិត]]នៅ[[កោះជ្វា]] និងការផ្លាស់ប្តូរ សាសនារបស់អ្នកស្រុកកោះជ្វា ទៅកាន់[[សាសនាឥស្លាម]]វិញ ។ ប្រភពខ្លះលើកឡើងថា [[បូរ៉ូប៊ូឌួ]]ត្រូវបានគេបោះបង់ចោលតាំងពីស.វ.ទី ១០ គ.ស. មក ម៉្លេះ ដោយសារស្ថានភាពនយោបាយនៅកោះជ្វាកណ្តាល និងបានកប់ក្រោមផេះបន្ទុះភ្នំភ្លើងអស់កាលជាច្រើនសតវត្សរ៍ ។ ក្នុងឆ្នាំ ១៨១៤ ពិភពលោកបានចាប់ផ្តើមឮឈ្មោះប្រាសាទបូរ៉ូប៊ូឌួ តាមរយៈ ការសិក្សាស្រាវជ្រាវរបស់លោក [[ថូម៉ាស់ ស្តាមហ្វឺដ រ៉ាហ្វលស៍]] (Thomas Stamford Raffles) ជាអ្នកគ្រប់គ្រងរបស់[[អាណានិគមអង់គ្លេស]]នៅ[[កោះជ្វា]] ដែលដឹងពីទីតាំងរបស់ប្រាសាទ ដោយសារអ្នកស្រុក [[ឥណ្ឌូនេស៊ី]] ជាអ្នក បង្ហាញផ្លូវ ។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក បូរ៉ូប៊ូឌួត្រូវបានគេអភិរក្សដោយ ការធ្វើប្រត្យាស្ថាប័ន (ការស្តារឡើងវិញឲ្យដូចដើម) ជាច្រើនលើក ។ ប្រត្យាស្ថាប័នដែលធំជាងគេគឺ ធ្វើឡើងក្នុងចន្លោះឆ្នាំ ១៩៧៣ និង ១៩៨៣ ដោយរដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌូនេស៊ី និងអង្គការយូណេស្កូ (UNESCO) និងក្រោយ ពីនោះមក ប្រាសាទបូរ៉ូប៊ូឌួត្រូវបានដាក់បញ្ចូលក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោក ។ នៅថ្ងៃទី ២៧ កក្កដា ២០១២ សៀវភៅកំណត់ត្រាឯកត្តកម្មពិភព លោកបានប្រកាសថាប្រាសាទបូរ៉ូប៊ូឌួគឺជា ‘ប្រាសាទពុទ្ធសាសនាធំជាងគេបំផុតក្នុងពិភពលោក’ ។ ប្រាសាទបូរ៉ូប៊ូឌួជាអច្ឆរិយវត្ថុមួយក្នុងចំណោមអច្ឆរិយវត្ថុពិភពលោកទាំង ៧ ។
ក្នុងសម័យទំនើប មន្ត្រីការទូតបរទេសនិងមេដឹកនាំពិភពលោកល្បី ៗ ធ្លាប់បានធ្វើទស្សនាចរនៅប្រាសាទបូរ៉ូប៊ូឌួជាហូរហែ ។ បច្ចុប្បន្ន បូរ៉ូប៊ូឌួ នៅតែជាទីទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរ និងអ្នកធម្មយាត្រាយ៉ាងច្រើនកុះករ ។ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ពុទ្ធបរិស័ទឥណ្ឌូនេស៊ី តែងប្រារព្ធពិធីបុណ្យវិសាខបូជា និង ពិធីសាសនាផ្សេងៗ នៅទីនោះយ៉ាងអធិកអធម ។ ប្រាសាទបូរ៉ូប៊ូឌួគឺជាកន្លែងទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរជាតិនិងអន្តរជាតិ ច្រើនជាងគេបំផុតរបស់ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី ៕
== សូមមើលផងដែរ ==
• [[ប្រាសាទព្រហ្មបាណន់]]
== ឯកសារយោង ==
{{Reflist|30em}}
8b0pf2xixzrftj7bp35dygmqsxplzlh
ខេត្តនៃវៀតណាម
0
46391
337038
337030
2026-06-30T12:59:19Z
TheRandomGoober
27248
/* អតីតខេត្ត */
337038
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox subdivision type
| name = ខេត្ត និងក្រុងនៃវៀតណាម<br>{{nobold|''Tỉnh và thành phố trực thuộc trung ương Việt Nam''}}
| map = [[File:Vietnam location map.svg|200px]]
| category = [[ឯកត្តរដ្ឋ]]
| territory = {{flag|វៀតណាម}}
| upper_unit =
| start_date = ២ កញ្ញា ១៩៤៥ ([[សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យវៀតណាម|ស.ប.វ.]])
| start_date1 = ២ កក្កដា ១៩៧៦ (បង្រួបបង្រួម)
| start_date2 = ១ កក្កដា ២០២៥ (ទម្រង់បច្ចុប្បន្ន)
| start_date3 =
| start_date4 =
| legislation_begin =
| legislation_end =
| end_date =
| current_number = ២៧ ខេត្ត<br>៧ ក្រុង
| number_date = មេសា ២០២៥
| exofficio =
| type =
| status =
| population_range = ៥១២,៦០១ ([[ខេត្តឡាយចឺវ|ឡាយចឺវ]]) –<br> ១៤,០០២,៥៩៨ ([[ទីក្រុងហូជីមិញ]])
| area_range = ២,៥១៤.៨១ គម<sup>២</sup> ([[ខេត្តហ៊ឹងអៀន|ហ៊ឹងអៀន]]) — ២៤,២៣៣.០៧ គម<sup>២</sup> ([[ខេត្តឡឹមដុង|ឡឹមដុង]])
| government = [[រដ្ឋកុម្មុយនីស្ត]]ថ្នាក់ខេត្ត
| subdivision = [[ស្រុក (វៀតណាម)|ស្រុក]]
| subdivision1 = [[សង្កាត់ (វៀតណាម)|សង្កាត់]]
| subdivision2 = [[តំបន់ពិសេស (វៀតណាម)|តំបន់ពិសេស]]
}}
{{បំណែងចែករដ្ឋបាលវៀតណាម}}
ប្រទេស[[វៀតណាម]]គឺត្រូវបានបែងចែកទៅជាបំណែងចែករដ្ឋបាលកម្រិតទីមួយចំនួន ៣៤ ដោយក្នុងនោះមាន ២៧ [[ខេត្ត]] និង ៧ [[បញ្ជីរាយទីប្រជុំជននៅវៀតណាម|ក្រុង]] ដោយស្ថិតនៅក្រោមអាជ្ញាធរនៃរដ្ឋាភិបាលកណ្តាល ។
== បញ្ជី និងស្ថិតិ==
{{ខេត្តនៃវៀតណាម|align=none}}
គិតត្រឹមចុងឆ្នាំ២០២៤ ប្រទេសវៀតណាមមានចំនួនប្រជាជនសរុប ១០១,៣៤៣,៨០០ នាក់។<ref>{{cite web |url=https://www.gso.gov.vn/en/highlight/2025/02/socio-economic-situation-in-the-fourth-quarter-and-2024/ |title=SOCIO-ECONOMIC SITUATION IN THE FOURTH QUARTER AND 2024 |publisher=[[ការិយាល័យស្ថិតិទូទៅវៀតណាម]] |website=www.gso.gov.vn |date=6 January 2025 |access-date=25 June 2026}}</ref> អង្គភាពរដ្ឋបាលកម្រិតទីមួយដែលមានប្រជាជនរស់នៅច្រើនជាងគេគឺ [[ទីក្រុងហូជីមិញ]] ដែលត្រូវជាទីក្រុងមួយក្នុងចំណោមក្រុងដែលស្ថិតក្រោម[[បញ្ជីរាយទីប្រជុំជននៅវៀតណាម|អំណាចកណ្ដាលរដ្ឋ]] ហើយវាមានប្រជាជនរស់នៅចំនួន ១៤,០០២,៥៩៨ នាក់។ អង្គភាពរដ្ឋបាលកម្រិតទីមួយដែលមានប្រជាជនរស់នៅច្រើនបន្ទាប់គឺ [[ហាណូយ]] ដោយមានប្រជាជនសរុប ៨,៨០៧,៥២៣ នាក់។ រីឯអង្គភាពដែលមានប្រជាជនរស់នៅតិចជាងគេវិញនោះគឺ[[ខេត្តឡាយចឺវ]] ដែលជាខេត្តមួយស្ថិតនៅតំបន់ភ្នំនៃភាគឦសានប្រទេសដោយមានប្រជាជនរស់នៅចំនួន ៥១២,៦០១ នាក់។ បើគិតទំហំផ្ទៃដីវិញ [[ខេត្តឡឹមដុង]]គឺជាខេត្តធំបំផុតក្នុងប្រទេសដោយមានក្រឡាផ្ទៃសរុប ២៤,២៣៣.០៩ គម<sup>២</sup> ហើយចំពោះខេត្តតូចបំផុតនោះគឺ[[ខេត្តហ៊ឹងអៀន]]ជាមួយនឹងក្រឡាផ្ទៃសរុប ២,៥១៤ គម<sup>២</sup>។
ខាងក្រោមជាតារាងនៃខេត្តទាំងអស់នៃប្រទេសវៀតណាមដែលបែងចែកតាមចំនួនប្រជាជន និងផ្ទៃដី។<ref name="202/2025/QH15">{{cite web |archive-url=https://web.archive.org/web/20250612150244/https://quochoi.vn/tintuc/Pages/tin-hoat-dong-cua-quoc-hoi.aspx?ItemID=94532|archive-date=12 June 2025|url=https://quochoi.vn/tintuc/Pages/tin-hoat-dong-cua-quoc-hoi.aspx?ItemID=94532|title=Nghị quyết số 202/2025/QH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh|website=Cổng thông tin điện tử Quốc hội Việt Nam|access-date=25 June 2026|url-status=live}}</ref> ទីក្រុង/ប្រជុំជនថ្នាក់ខេត្តគឺសរសេរជាអក្សរដិត។
{{sticky header}}
{| class="wikitable sortable sticky-header" style="font-size: 95%;"
! rowspan="2" |ខេត្ត/ក្រុង
! rowspan="2" |ល.រ
! rowspan="2" |មជ្ឈមណ្ឌលរដ្ឋបាល
! rowspan="2" |ក្រឡាផ្ទៃ (គម<sup>២</sup>)
! rowspan="2" |ចំនួនប្រជាជន<br><ref name="202/2025/QH15"></ref>
! rowspan="2" |ដង់ស៊ីតេ (/គម<sup>២</sup>)
! colspan="3" |បំណែងចែករដ្ឋបាល
! rowspan="2" |តំបន់
|-
! ស្រុក
! សង្កាត់
! តំបន់រដ្ឋបាល<br>ពិសេស
|---
|[[ខេត្តកាវបាង]]<br>Cao Bằng
| align="right" |១០
|[[ធុកហ្វាន (ខេត្តកាវបាង)|សង្កាត់ធុកហ្វាន]]
| align="right" |៦,៧០០.៣៩
| align="right" |៥៧៣,១១៩
| align="right" |៨៥
|៥៣
|៣
|០
| rowspan="6" |[[វៀតណាមឦសាន|ឦសាន]]
|---
|[[ខេត្តឡាំងសឹន]]<br>Lạng Sơn
| align="right" |១១
|[[លឿងវ៉ាន់ជី (ខេត្តឡាំងសឹន)|សង្កាត់លឿងវ៉ាន់ជី]]
| align="right" |៨,៣១០.១៩
| align="right" |៨៨១,៣៨៤
| align="right" |១០៦
|៦១
|៤
|០
|---
|[[ខេត្តហ៊្វូថោះ]]<br>Phú Thọ
| align="right" |១៥
|[[វៀតជី (ខេត្តហ៊្វូថោះ)|សង្កាត់វៀតជី]]
| align="right" |៩,៣៦១.៣៨
| align="right" |៤,០២២,៦៣៨
| align="right" |៤២៩
|១៣៣
|១៥
|០
|---
|[[ខេត្តក្វាងនិញ]]<br>Quảng Ninh
| align="right" |១៧
|[[ហាឡង (ខេត្តក្វាងនិញ)|សង្កាត់ហាឡង]]
| align="right" |៦,២០៧.៩៥
| align="right" |១,៤៩៧,៤៧៧
| align="right" |២៤១
|២២
|៣០
|២
|---
|[[ខេត្តថាយង្វៀន]]<br>Thái Nguyên
| align="right" |១៣
|[[ហ្វានឌិញហ៊្វុង (ខេត្តថាយង្វៀន)|សង្កាត់ហ្វានឌិញហ៊្វុង]]
| align="right" |៨,៣៧៥.២១
| align="right" |១,៧៩៩,៤៨៩
| align="right" |២១៤
|៧៦
|១៥
|០
|---
|[[ខេត្តទ្វៀនក្វាង]]<br>Tuyên Quang
| align="right" |១២
|[[មីញស៊ួន|សង្កាត់មីញស៊ួន]]
| align="right" |១៣,៧៩៥.៥០
| align="right" |១,៨៦៥,២៧០
| align="right" |១៣៥
|១៧៧
|៧
|០
|---
|[[ខេត្តឡាវកាយ]]<br>Lào Cai
| align="right" |៩
|[[អៀនបាយ (ខេត្តឡាវកាយ)|សង្កាត់អៀនបាយ]]
| align="right" |១៣,២៥៦.៩២
| align="right" |១,៧៧៨,៧៨៥
| align="right" |១៣៤
|៨៩
|១០
|០
| rowspan="4" |[[វៀតណាមពាយព្យ|ពាយព្យ]]
|---
|[[ខេត្តឌៀនបៀន]]<br>Điện Biên
| align="right" |៧
|[[ឌៀនបៀនហ៊្វូ (ខេត្តឌៀនបៀន)|សង្កាត់ឌៀនបៀនហ៊្វូ]]
| align="right" |៩,៥៣៩.៩៣
| align="right" |៦៧៣,០៩១
| align="right" |៧០
|៤២
|៣
|០
|---
|[[ខេត្តឡាយចឺវ]]<br>Lai Châu
| align="right" |៨
|[[តឹនហ្វុង (ខេត្តឡាយចឺវ|សង្កាត់តឹនហ្វុង]]
| align="right" |៩,០៦៨.៧៣
| align="right" |៥១២,៦០១
| align="right" |៥៦
|៣៦
|២
|០
|---
|[[ខេត្តសឹនឡា]]<br>Sơn La
| align="right" |១៤
|[[ឈៀងកឺយ|សង្កាត់ឈៀងកឺយ]]
| align="right" |១៤,១០៨.៨៩
| align="right" |១,៤០៤,៥៨៧
| align="right" |៩៩
|៦៧
|៨
|០
|---
|[[ខេត្តបាកនិញ]]<br>Bắc Ninh
| align="right" |១៦
|[[បាកយ៉ាង (ខេត្តបាកនិញ)|សង្កាត់ប៉ាកយ៉ាង]]
| align="right" |៣,១៩៤.៧២
| align="right" |៣,៦១៩,៤៣៣
| align="right" |១,១៣២
|៦៦
|៣៣
|០
| rowspan="5" |[[ដីសណ្ដទន្លេក្រហម]]
|---
|[[ខេត្តហ៊ឹងអៀន]]<br>Hưng Yên
| align="right" |១៨
|[[ហ្វូហៀន (ខេត្តហ៊ឹងអៀន)|សង្កាត់ហ្វូហៀន]]
| align="right" |២,៥១៤.៨១
| align="right" |៣,៥៦៧,៩៤៣
| align="right" |១,៤១៨
|៩៣
|១១
|០
|---
|[[ខេត្តនិញប៊ិញ]]<br>Ninh Bình
| align="right" |១៩
|[[ហ័រលឺ (ខេត្តនិញប៊ិញ)|សង្កាត់ហ័រលឺ]]
| align="right" |៣,៩៤២.៦២
| align="right" |៤,៤១២,៤៦៤
| align="right" |១,១១៩
|៩៧
|៣២
|០
|---
||'''[[ហាណូយ]]'''<br>Hà Nội
| align="right" |'''១'''
|[[ហ្វានគៀម|'''សង្កាត់ហ្វានគៀម''']]
| align="right" |៣,៣៥៩.៨៤
| align="right" |៨,៨០៧,៥២៣
| align="right" |២,៦២១
|៧៥
|៥១
|០
|---
||'''[[ហាយហ្វង]]'''<br>Hải Phòng
| align="right" |'''៣'''
|[[ធុយង្វៀន (ហាយហ្វង)|'''សង្កាត់ធុយង្វៀន''']]
| align="right" |៣,១៩៤.៧១
| align="right" |៤,៦៦៤,១២៤
| align="right" |១,៤៥៩
|៦៧
|៤៥
|២
|---
|[[ខេត្តហាទិញ]]<br>Hà Tĩnh
| align="right" |២២
|[[ថាញ់សេន|សង្កាត់ថាញ់សេន]]
| align="right" |៥,៩៩៤.៤៥
| align="right" |១,៦២២,៩០១
| align="right" |២៧០
|៦០
|៩
|០
| rowspan="5" |[[ឆ្នេរកណ្តាលខាងជើង]]
|---
|[[ខេត្តងេះអាន]]<br>Nghệ An
| align="right" |២១
|[[ឈឿងវីញ|សង្កាត់ឈឿងវីញ]]
| align="right" |១៦,៤៨៦.៥០
| align="right" |៣,៨៣១,៦៩៤
| align="right" |២៣២
|១១៩
|១១
|០
|---
|[[ខេត្តក្វាងជិ]]<br>Quảng Trị
| align="right" |២៣
|[[ដុងហឹយ (សង្កាត់)|សង្កាត់ដុងហឹយ]]
| align="right" |១២,៧០០
| align="right" |១,៨៧០,៨៤៥
| align="right" |១៤៧
|៦៩
|៨
|១
|---
|[[ខេត្តថាញហ្វា]]<br>Thanh Hóa
| align="right" |២០
|[[ហាំកថាញ់|សង្កាត់ហាំកថាញ់]]
| align="right" |១១,១១៤.៧១
| align="right" |៤,៣២៤,៧៨៣
| align="right" |៣៨៩
|១៤៧
|១៩
|០
|---
|'''[[ហ្វេ]]'''<br>Huế
| align="right" |'''៦'''
|[[ធួនហ្វា (សង្កាត់)|'''សង្កាត់ធួនហ្វា''']]
| align="right" |៤,៩៤៧.១១
| align="right" |១,៤៣២,៩៨៦
| align="right" |២៨៩
|១៩
|២១
|០
|---
|[[ខេត្តដាក់ឡាក់]]<br>Đắk Lắk
| align="right" |២៦
|[[បួនម៉ាធួត|សង្កាត់បួនម៉ាធួត]]
| align="right" |១៨,០៩៦.៤០
| align="right" |៣,៣៤៦,៨៥៣
| align="right" |១៨៤
|៨៨
|១៤
|០
| rowspan="6" |[[ឆ្នេរកណ្ដាលខាងត្បូង]]<br>និង<br>[[វៀតណាមខ្ពង់រាបកណ្ដាល|ខ្ពង់រាបកណ្ដាល]]
|---
|[[ខេត្តយ៉ាឡាយ]]<br>Gia Lai
| align="right" |២៥
|[[គុយញឺន (ចារ៉ាយ)|សង្កាត់គុយញឺន]]
| align="right" |២១,៥៧៦.៩៣
| align="right" |៣,៥៨៣,៦៩៣
| align="right" |១៦៦
|១១០
|២៥
|០
|---
|[[ខេត្តឡឹមដុង]]<br>Lâm Đồng
| align="right" |២៨
|[[ស៊ួនហឿង – ដាឡាត់|សង្កាត់ស៊ួនហឿង – ដាឡាត់]]
| align="right" |២៤,២៣៣.០៧
| align="right" |៣,៨៧២,៩៩៩
| align="right" |១៥៩
|១០៣
|២០
|១
|---
|[[ខេត្តខាញ់ហូ]]<br>Khánh Hòa
| align="right" |២៧
|[[ញ៉ាត្រាង (សង្កាត់)|ញ៉ាត្រាង]]
| align="right" |៨,៥៥៥.៨៦
| align="right" |២,២៤៣,៥៥៤
| align="right" |២៦២
|៤៨
|១៦
|១
|---
|[[ខេត្តក្វាងង៉ាយ]]<br>Quảng Ngãi
| align="right" |២៤
|[[កាំថាញ់|សង្កាត់កាំថាញ់]]
| align="right" |១៤,៨៣២.៥៥
| align="right" |២,១៦១,៧៥៥
| align="right" |១៤៥
|៨៦
|៩
|១
|---
||'''[[ដាណាង]]'''<br>Đà Nẵng
| align="right" |'''៤'''
|[[ហៃចឺវ (ដាណាង)|'''សង្កាត់ហៃចឺវ''']]
| align="right" |១១,៨៥៩.៥៩
| align="right" |៣,០៦៥,៦២៨
| align="right" |២៥៨
|៧០
|២៣
|១
|---
|'''[[ខេត្តដុងណាយ|ដុងណាយ]]'''<br>Đồng Nai
| align="right" |'''៣០'''
|[[ជិនបៀន|'''សង្កាត់ជិនបៀន''']]
| align="right" |១២,៧៣៧.១៨
| align="right" |៤,៤៩១,៤០៨
| align="right" |៣៥២
|៧២
|២៣
|០
| rowspan="3" |[[វៀតណាមអាគ្នេយ៍|អាគ្នេយ៍]]
|---
|[[ខេត្តរោងដំរី|ខេត្តតីនិញ]]<br>Tây Ninh
| align="right" |២៩
|[[ឡុងអាំន|សង្កាត់ឡុងអាំន]]
| align="right" |៨,៥៣៦.៤៤
| align="right" |៣,២៥៤,១៧០
| align="right" |៣៨១
|៨២
|១៤
|០
|---
|'''[[ទីក្រុងហូជីមិញ]]'''<br>Thành phố Hồ Chí Minh
| align="right" |'''២'''
|'''[[សង្កាត់សៃហ្គន]]'''
| align="right" |៦,៧៧២.៥៩
| align="right" |១៤,០០២,៥៩៨
| align="right" |២,០៦៧
|៥៤
|១១៣
|១
|---
|[[ខេត្តមាត់ជ្រូក|ខេត្តអានសាង]]<br>An Giang
| align="right" |៣២
|[[រ៉ាក់យ៉ា (អានសាង)|សង្កាត់រ៉ាក់យ៉ា]]
| align="right" |៩,៨៨៨.៩១
| align="right" |៤,៩៥២,២៣៨
| align="right" |៥០០
|៨៥
|១៤
|៣
| rowspan="5" |[[ដីសណ្ដមេគង្គ]]
|---
|[[ខេត្តទឹកខ្មៅ|ខេត្តកាម៉ាវ]]<br>Cà Mau
| align="right" |៣៤
|[[តឹនថាញ់ (ខេត្តកាម៉ាវ)|សង្កាត់តឹនថាញ់]]
| align="right" |៧,៩៤២.៣៩
| align="right" |២,៦០៦,៦៧២
| align="right" |៣២៨
|៥៥
|៩
|០
|---
|[[ខេត្តផ្សារដែក|ខេត្តដុងថាប់]]<br>Đồng Tháp
| align="right" |៣១
|[[មីថូ (ខេត្តដុងថាប់)|សង្កាត់មីថូ]]
| align="right" |៥,៩៣៨.៦៤
| align="right" |៤,៣៧០,០៤៦
| align="right" |៧៣៥
|៨២
|២០
|០
|---
|[[ខេត្តលង់ហោរ|ខេត្តវិញឡង]]<br>Vĩnh Long
| align="right" |៣៣
|[[ឡុងចឺវ (សង្កាត់)|សង្កាត់ឡុងចឺវ]]
| align="right" |៦,២៩៦.២០
| align="right" |៤,២៥៧,៥៨១
| align="right" |៦៧៦
|១០៥
|១៩
|០
|---
||'''[[ទីក្រុងព្រែកឫស្សី|កឹនថឺ]]'''<br>Cần Thơ
| align="right" |'''៥'''
|[[និញគៀវ (សង្កាត់)|'''សង្កាត់និញកៀវ''']]
| align="right" |៦,៣៦០.៨៣
| align="right" |៤,១៩៩,៨២៤
| align="right" |៦៦០
|៧១
|៣១
|០
|}
{{See also|ក្រមប្រៃសណីយ៍នៅវៀតណាម}}
==តំបន់==
{{Main|តំបន់នៃវៀតណាម}}
{{See also|បំណែងចែកនៃវៀតណាម}}
[[Image:VietnameseRegions empty.png|right|200px|thumb|តំបន់នៃវៀតណាមនៅមុនថ្ងៃទី១២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥៖<br>{{bulleted list|ទឹកក្រូច៖ [[វៀតណាមឦសាន|ឦសាន]]
| លឿង៖ [[វៀតណាមពាយព្យ|ពាយព្យ]]
| ក្រហម៖ [[ដីសណ្ដទន្លេក្រហម]]
| បៃតង៖ [[ឆ្នេរកណ្តាលខាងជើង]]
| និលហរិត៖ [[ឆ្នេរកណ្ដាលខាងត្បូង]]
| ខៀវ៖ [[វៀតណាមខ្ពង់រាបកណ្ដាល|ខ្ពង់រាបកណ្ដាល]]
| ស្វាយ៖ [[វៀតណាមអាគ្នេយ៍|អាគ្នេយ៍]]
| ផ្កាឈូកទុំ៖ [[ដីសណ្តមេគង្គ]]
}}
]]
បណ្ដាខេត្តនៃប្រទេសវៀតណាមពេលខ្លះត្រូវបានបែងចែកជាប្រាំពីរតំបន់ (ឬជួនកាលតំបន់ឦសាននិងពាយ័ព្យត្រូវច្របាច់បញ្ចូលគ្នាទៅជា[[តំបន់កណ្តាលខាងជើង និងភ្នំ]]) ហើយតំបន់ទាំងនេះអាចផ្ដុំគ្នាចេញជាតំបន់ធំៗចំនួនបីផងដែរមាន៖ ជើង កណ្តាល និងត្បូង។ ការបែងចែកតំបន់បែបនេះគឺគេមិនប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការ ឬញឹកញាប់ឡើយ ហើយការចែងជាថ្នាក់ផ្សេងៗទៀតអាចត្រូវគេប្រើជំនួសវាវិញ។ តំបន់អស់ទាំងនោះដែររួមមាន៖
{| class="wikitable sortable"
|+ តំបន់នៃវៀតណាម
! តំបន់ធំ
! តំបន់
! បណ្ដាខេត្ត<br>ក្នងតំបន់
! ក្រឡាផ្ទៃ<br>(គម<sup>២</sup>)
! ចំនួនប្រជាជន<br><ref name="202/2025/QH15"/>
! ដង់ស៊ីតេ<br>ប្រជាជន<br>(/គម<sup>២</sup>)
! class=unsortable|សម្គាល់
|-
| rowspan="3"|'''[[វៀតណាមភាគខាងជើង]]'''<br>(''Bắc Bộ'')
| '''[[វៀតណាមពាយព្យ|ពាយព្យ]]'''<br>(Tây Bắc Bộ)
|
* [[ខេត្តឌៀនបៀន|ឌៀនបៀន]]
* [[ខេត្តឡាយចឺវ|ឡាយចឺវ]]
* [[ខេត្តឡាវកាយ|ឡាវកាយ]]
* [[ខេត្តសឹនឡា|សឹនឡា]]
| align="right"|៤៥,៩៧៤.៤៧
| align="right"|៤,៣៦៩,០៦៤
| align="right"|៩៥
| រួមមានខេត្តផ្ទៃខាងក្នុងនៃប៉ែកខាងលិចតំបន់វៀតណាមភាគខាងជើង។ ក្នុងនោះមានពីរខេត្តជាប់ព្រំដែនជាមួយប្រទេស[[ឡាវ]] និងបីខេត្តជាប់នឹងព្រំដែនប្រទេសចិន (ខេត្តឌៀនបៀនជាប់ទាំងព្រំដែនប្រទេសចិន និងឡាវ)។
|-
| '''[[វៀតណាមឦសាន|ឦសាន]]'''<br>(Đông Bắc Bộ)
|
* [[ខេត្តកាវបាង|កាវបាង]]
* [[ខេត្តឡាំងសឹន|ឡាំងសឹន]]
* [[ខេត្តហ៊្វូថោះ|ហ៊្វូថោះ]]
* [[ខេត្តក្វាងនិញ|ក្វាងនិញ]]
* [[ខេត្តថាយង្វៀន|ថាយង្វៀន]]
* [[ខេត្តទ្វៀនក្វាង|ទ្វៀនក្វាង]]
| align="right"|៥២,៧៥០.៦១
| align="right"|១០,៦៣៩,៣៧៧
| align="right"|២០១
| រួមមានខេត្តតំបន់ភ្នំភាគច្រើនដែលស្ថិតនៅភាគខាងជើងនៃតំបន់ដីទំនាបទន្លេក្រហម។ ក្នុងនោះមានបួនខេត្តជាប់ព្រំដែនជាមួយប្រទេសចិន។
|-
| '''[[ដីសណ្តទន្លេក្រហម]]'''<br>(Đồng bằng sông Hồng)
|
* [[ខេត្តបាកនិញ|ខេត្តបាកនិញ]]
* [[ហាណូយ]] {{ref|a|†}}
* [[ហាយហ្វង]] {{ref|a|†}}
* [[ខេត្តហ៊ឹងអៀន|ហ៊ឹងអៀន]]
* [[ខេត្តនិញប៊ិញ|និញប៊ិញ]]
| align="right"|១៦,២០៦.៧១
| align="right"|២៥,០៧១,៤៨៧
| align="right"|១,៥៤៦
| រួមមានខេត្តតូចៗតែមានប្រជាជនរស់នៅច្រើនដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅតាមបណ្ដោយមាត់នៃ[[Red River (Vietnam)|ទន្លេក្រហម]]។ តំបន់ដីសណ្តទន្លេក្រហមមានផ្ទៃដីតូចបំផុតបើប្រៀបធៀបនឹងតំបន់ដទៃ ប៉ុន្តែមានប្រជាជន និងដង់ស៊ីតេប្រជាជនខ្ពស់បំផុតជាងតំបន់ដទៃផងដែរ។ វាក៏ជាតំបន់តែមួយគត់ក្នុងប្រទេសវៀតណាមដែលមិនមានព្រំដែនជាប់ប្រទេសជិតខាង។
|-
| rowspan="2" |'''[[វៀតណាមកណ្ដាល]]'''<br>(''Trung Bộ'')
|'''[[ឆ្នេរកណ្ដាលខាងជើង]]'''<br>(Bắc Trung Bộ)
|
* [[ខេត្តហាទិញ|ហាទិញ]]
* [[ខេត្តងេះអាន|ងេះអាន]]
* [[ខេត្តក្វាងជិ|ក្វាងជិ]]
* [[ខេត្តថាញហ្វា|ថាញហ្វា]]
* [[ហ្វេ]] {{ref|a|†}}
| align="right"|៥១,២៤២.៧៧
| align="right"|១១,២១២,៣៦៤
| align="right"|២១៨
| រួមមានខេត្តជាប់ឆ្នេរនៅពាក់កណ្តាលភាគខាងជើងនៃដែនដីកណ្តាលដ៏ចង្អៀតរបស់វៀតណាម។ ខេត្តទាងនេះផងដែរសុទ្ធតែលាតសន្ធឹងពីតំបន់ឆ្នេរនៅភាគខាងកើតរហូតដល់ព្រំដែនប្រទេសឡាវនៅភាគខាងលិច។
|-
| '''[[ឆ្នេរកណ្ដាលខាងត្បូង]]<br>និង[[វៀតណាមខ្ពង់រាបកណ្ដាល|ខ្ពង់រាបកណ្ដាល]]'''<br>(Duyên Hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên)
|
* [[ដាណាង]] {{ref|a|†}}
* [[ខេត្តដាក់ឡាក់|ដាឡាក់]]
* [[ខេត្តយ៉ាឡាយ|យ៉ាឡាយ]]
* [[ខេត្តខាញ់ហូ|ខាញ់ហូ]]
* [[ខេត្តឡឹមដុង|ឡឹមដុង]]
* [[ខេត្តក្វាងង៉ាយ|ក្វាងង៉ាយ]]
| align="right"|៩៩,១៥៤.៤
| align="right"|១៨,២៧៤,៤៨២
| align="right"|១៨៤
| រួមមានខេត្តជាប់ឆ្នេរ និងខេត្តក្នុងតំបន់ភ្នំនៅពាក់កណ្តាលភាគខាងត្បូងនៃប៉ែកកណ្តាលប្រទេសវៀតណាម។ តំបន់ដែរនេះគឺសម្បូរទៅដោយជនជាតិភាគតិចច្រើនក្រុម។ ខេត្តចំនួនពីរគឺមានព្រំដែនជាប់នឹងឡាវ និងបួនខេត្តជាប់នឹងព្រំដែនប្រទេស[[កម្ពុជា]] (ខេត្កក្វាងង៉ាយជាប់ទាំងព្រំដែនប្រទេសកម្ពុជា និងឡាវ)។
|-
| rowspan="2" |'''[[វៀតណាមភាគខាងត្បូង]]'''<br>(''Nam Bộ'')
| '''[[វៀតណាមអាគ្នេយ៍|អាគ្នេយ៍]]'''<br>(Đông Nam Bộ)
|
* [[ខេត្តដុងណាយ|ដុងណាយ]] {{ref|a|†}}
* [[ទីក្រុងហូជីមិញ]] {{ref|a|†}}
* [[ខេត្តរោងដំរី|ខេត្តតីនិញ]]
| align="right" |២៨,០៤៦.២១
| align="right" |២១,៧៤៨,១៧៦
| align="right" |៧៧៥
| រួមមានផ្នែកខ្លះនៃតំបន់ទំនាបខាងត្បូងប្រទេសវៀតណាម ស្ថិតនៅភាគខាងជើងនៃដីសណ្ដទន្លេមេគង្គ។ ខេត្តចំនួនពីរមានព្រំដែនជាប់នឹងប្រទេសកម្ពុជា។
|-
|'''[[ដីសណ្តមេគង្គ]]'''<br>(Đồng bằng sông Cửu Long)
|
* [[ខេត្តមាត់ជ្រូក|អានសាង]]
* [[ខេត្តទឹកខ្មៅ|កាម៉ាវ]]
* [[ទីក្រុងព្រែកឫស្សី|កឹនថឺ]] {{ref|a|†}}
* [[ខេត្តផ្សារដែក|ដុងថាប់]]
* [[ខេត្តលង់ហោរ|វិញឡង]]
| align="right" |៣៦,៤២៦.៩៧
| align="right" |២០,៣៨៦,៣៦១
| align="right" |៥៥៩
| តំបន់ប៉ែកខាងត្បូងបំផុតនៃប្រទេសវៀតណាម (ទឹកដី[[កម្ពុជាក្រោម]])។ ភាគច្រើនរួមមានខេត្តតូចៗតែមានប្រជាជនរស់នៅច្រើនក្នុងតំបន់ដីសណ្ត[[ទន្លេមេគង្គ]]។ ពេលខ្លះ តំបន់នេះត្រូវបានគេសម្ដៅហៅថា តំបន់និរតី (Tây Nam Bộ)។ មានខេត្តចំនួនពីរជាប់ព្រំដែននឹងប្រទេសកម្ពុជា។
|}
{{note|a|†}} [[បញ្ជីរាយទីប្រជុំជននៅវៀតណាម|ទីប្រជុំជន/ក្រុង]] (thành phố trực thuộc trung ương)
==អតីតខេត្ត==
{{div col}}
* [[ខេត្តកនទុម|កនទុម]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៩១ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយនឹងខេត្តក្វាងង៉ាយក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* [[ខេត្តក្វាងណាម|ក្វាងណាម]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៩៧ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយនឹងក្រុងដាណាងក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* [[ខេត្តក្វាងណាម|ក្វាងណាម–ដាណាង/ក្វាងដា]] – ជាខេត្តរដ្ឋបាលមួយដែលគ្របដណ្ដប់លើខេត្តក្វាងណាម និងក្រុងដាណាងនៅរវាងឆ្នាំ១៩៧៥ និងឆ្នាំ១៩៩៦។
* ក្វាងឌឹក – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៥៦ រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៧៦។
* [[ខេត្តក្វាងទីន|ក្វាងទីន]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៦២ រហូតដល់ត្រូវប្រទេសវៀតណាមបាន[[ទិវាបង្រួបបង្រួមជាតិវៀតណាម|បង្រួបបង្រួម]]ឡើងវិញក្នុងឆ្នាំ១៩៧៦។
* [[ខេត្តក្វាងប៊ិញ|ក្វាងប៊ិញ]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៨៩ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយខេត្តក្វាងជិក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* [[ខេត្តគួឡុង|គួឡុង]] – ជាខេត្តរដ្ឋបាលមួយដែលគ្របដណ្ដប់លើខេត្តវិញឡង និងវិញប៊ិញនៅរវាងឆ្នាំ១៩៧៦ និងឆ្នាំ១៩៩២។
* [[ខេត្តគៀនយ៉ាង|គៀនយ៉ាង]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៧៦ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយនឹងខេត្តអានសាងក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* គៀនអាន – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៨៨៨ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយនឹងក្រុងហាយហ្វងក្នុងឆ្នាំ១៩៦២។
* ងៀប៊ិញ – ជាខេត្តរដ្ឋបាលមួយដែលគ្របដណ្ដប់លើខេត្តក្វាងង៉ាយ និងប៊ិញឌិញនៅរវាងឆ្នាំ១៩៧៥ និងឆ្នាំ១៩៨៩។
* [[ខេត្តងេះទិញ|ងេះទិញ]] – ជាខេត្តរដ្ឋបាលមួយដែលគ្របដណ្ដប់លើខេត្តងេះអាន និងហាទិញនៅរវាងឆ្នាំ១៩៧៦ និងឆ្នាំ១៩៩១។
* [[ខេត្តចឹឡឺន|ចឹឡឺន]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩០០ រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៥៧។
* [[ខេត្តឈឿងធៀន|ឈឿងធៀន]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៦១ រហូតដល់ត្រូវប្រទេសវៀតណាមបង្រួបបង្រួមក្នុងឆ្នាំ១៩៧៦។
* [[ខេត្តដាក់ណុង|ដាក់ណុង]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ២០០៤ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយនឹងខេត្តឡឹមដុងក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* [[ខេត្តឌិញទឿង|ឌិញទឿង]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៨៣២ រហូតដល់ត្រូវប្រទេសវៀតណាមបង្រួបបង្រួមឡើងវិញក្នុងឆ្នាំ១៩៧៦។
* [[ខេត្តណាមឌិញ|ណាមឌិញ]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៩១ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយនឹងខេត្តថាយង្វៀនក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* [[ខេត្តនិញថ្វឹន|និញថ្វឹន]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៩២ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយខេត្តខាញ់ហូក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* [[ខេត្តបាកកាន|បាកកាន]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៩៧ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយខេត្តនិញប៊ិញក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* បាកថាយ – ជាតំបន់រដ្ឋបាលគ្របដណ្ដប់លើខេត្តបាកកាន និងថាយង្វៀននៅរវាងឆ្នាំ១៩៦៥ និងឆ្នាំ១៩៩៦។
* [[ខេត្តបាកយ៉ាង|បាកយ៉ាង]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៩៧ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយនឹងខេត្តបាកនិញក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* [[ខេត្តពលលាវ|បាកលៀវ]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៩៧ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយនឹងខេត្តកាម៉ាវក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* [[ខេត្តអូរកាប់|បាសៀ–វុងតាវ]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៩១ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយនឹងទីក្រុងហូជីមិញក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* [[ខេត្តប៊ិញជិធៀន|ខេត្តប៊ិញជិធៀន]] – ជាខេត្តរដ្ឋបាលដែលគ្របដណ្ដប់លើខេត្តក្វាងប៊ិញ ក្វាងជិ និងធឿធួន – ហ្វេនៅរវាងឆ្នាំ១៩៧៦ និងឆ្នាំ១៩៩២។
* [[ខេត្តប៊ិញឌិញ|ប៊ិញឌិញ]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៨៩ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយនឹងខេត្តយ៉ាឡាយក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* [[ខេត្តប៊ិញថ្វឹន|ប៊ិញថ្វឹន]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៩១ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយនឹងខេត្តឡឹមដុងក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* [[ខេត្តប៊ិញទុយ|ប៊ិញទុយ]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៥៦ រហូតដល់ត្រូវប្រទេសវៀតណាមបង្រួបបង្រួមឡើងវិញក្នុងឆ្នាំ១៩៧៦។
* [[ខេត្តប៊ិញសឿង|ប៊ិញសឿង]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៩៧ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយនឹងទីក្រុងហូជីមិញក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* [[ខេត្តប៊ិញហ្វឿក|ប៊ិញហ្វឿក]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៩៧ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយនឹងទីក្រុងដុងណាយក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* [[ខេត្តបៀនហ្វា|បៀនហ្វា]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៨៣២ រហូតដល់ត្រូវប្រទេសវៀតណាមបង្រួបបង្រួមឡើងវិញក្នុងឆ្នាំ១៩៧៦។
* [[ខេត្តកំពង់ឫស្សី|បេនជេ]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៧៦ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយខេត្តវិញឡងក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* [[ខេត្តមិញហាយ|មិញហាយ]] – ខេត្តរដ្ឋបាលគ្របដណ្ដប់លើខេត្តកាម៉ាវ និងបាកលៀវនៅរវាងឆ្នាំ១៩៧៦ និងឆ្នាំ១៩៩៦។
* [[ខេត្តយ៉ាឌិញ|យ៉ាឌិញ]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៨៣២ មុនពេលក្លាយជាទីក្រុងហូជីមិញក្រោយត្រូវប្រទេសវៀតណាមបានបង្រួបបង្រួមក្នុងឆ្នាំ១៩៧៦។
* យ៉ាឡាយ – កនទុម – តំបន់រដ្ឋបាលគ្របដណ្ដប់លើខេត្តយ៉ាឡាយ និងកនទុមនៅរវាងឆ្នាំ១៩៧៥ និងឆ្នាំ១៩៩១។
* ហ័ងលានសឺន – ខេត្តរដ្ឋបាលគ្របដណ្ដប់លើខេត្តឡាវកាយ និងអៀនបាយនៅរវាងឆ្នាំ១៩៧៥ និងឆ្នាំ១៩៩១។
* [[ខេត្តហ្គរកុង|ហ្គរកុង]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩០០ រហូតដល់ត្រូវប្រទេសវៀតណាមបានបង្រួបបង្រួមក្នុងឆ្នាំ១៩៧៦។
* [[ខេត្តហ្វាប៊ិញ|ហ្វាប៊ិញ]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៩១ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយខេត្តហ៊្វូថោះក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* ហ្វូខាញ់ ៖ ខេត្តរដ្ឋបាលគ្របដណ្ដប់លើខេត្តហ្វូអៀន និងខាញ់ហូនៅរវាងឆ្នាំ១៩៧៥ និងឆ្នាំ១៩៨៩។
* [[ខេត្តហ៊្វូប៊ុន|ហ៊្វូប៊ុន]] – នៅឆ្នាំ១៩៦២ បានបំបែកចេញពីខេត្តប៉្លីគូ និងបន្តរហូតដល់ឆ្នាំ១៩៧៦។
* [[ខេត្តហ្វូអៀន|ហ្វូអៀន]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៨៩ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយខេត្តដាក់ឡាក់ក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* [[ខេត្តហ្វឿកថាញ់|ហ្វឿកថាញ់]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៥៩ រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៦៥។
* [[ខេត្តហ្វឿកទុយ|ហ្វឿកទុយ]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៥៦ រហូតដល់ត្រូវប្រទេសវៀតណាមបង្រួបបង្រួមក្នុងឆ្នាំ១៩៧៦។
* [[ខេត្តហ្វឿកឡុង|ហ្វឿកឡុង]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៥៦ រហូតដល់ត្រូវប្រទេសវៀតណាមបង្រួបបង្រួមក្នុងឆ្នាំ១៩៧៦។
* ហ៊ឹងហ្វា – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៨៣១ រហូតដល់ឆ្នាំ១៩០៣។
* ហាដុង – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩០៤ រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៦៥។
* [[ខេត្តហាណាម|ហាណាម]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៩១ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយខេត្តនិញប៊ិញក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* ហាណាមនិញ – ខេត្តរដ្ឋបាលគ្របដណ្ដប់លើខេត្តហាណាម ណាមឌិញ និងនិញប៊ិញនៅរវាងឆ្នាំ១៩៧៥ និងឆ្នាំ១៩៩១។
* [[ខេត្តហាតី|ហាតី]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៦៥ ដល់ឆ្នាំ១៩៧៥ និងម្តងទៀតពីឆ្នាំ១៩៩១ ដល់ឆ្នាំ២០០៨ មុនពេលត្រូវបញ្ចូលទៅក្នុងក្រុងហាណូយ។
* ហាទ្វៀន – ខេត្តរដ្ឋបាលគ្របដណ្ដប់លើខេត្តហាយ៉ាង និងទ្វៀនក្វាងនៅរវាងឆ្នាំ១៩៧៥ និងឆ្នាំ១៩៩១។
* [[ខេត្តហាបាក|ហាបាក]] – ខេត្តរដ្ឋបាលគ្របដណ្ដប់លើខេត្តបាកយ៉ាង និងបាកនិញនៅរវាងឆ្នាំ១៩៦២ និងឆ្នាំ១៩៩៦។
* [[ខេត្តហាយ៉ាង|ហាយ៉ាង]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៩១ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយខេត្តទ្វៀនក្វាងក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* ហាសឺនប៊ិញ – ខេត្តរដ្ឋបាលគ្របដណ្ដប់លើខេត្តហាតីចាស់ និងហ្វាប៊ិញនៅរវាងឆ្នាំ១៩៧៥ និងឆ្នាំ១៩៩១។
* [[ខេត្តហាយសឿង|ហាយសឿង]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៩៧ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយនឹងក្រុងហាយហ្វងនៅក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* [[ខេត្តហាយហ៊ឹង|ហាយហ៊ឹង]] – ខេត្តរដ្ឋបាលគ្របដណ្ដប់លើខេត្តហាយសឿង និងហ៊ឹងអៀននៅរវាងឆ្នាំ១៩៦៨ និងឆ្នាំ១៩៩៦។
* [[ខេត្តហឺវងៀ|ហឺវងៀ]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៦៣ រហូតដល់ត្រូវប្រទេសវៀតណាមបានបង្រួបបង្រួមក្នុងឆ្នាំ១៩៧៦។
* [[ខេត្តហឺវយាង|ហឺវយ៉ាង]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ២០០៤ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយនឹងក្រុងកឹនថឺនៅក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* [[ខេត្តកំពង់គោ|ឡងអាន]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៧៦ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយខេត្តតីនិញនៅក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* [[ខេត្តឡុងខាញ់|ឡុងខាញ់]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៥៦ មុនពេលប្ដូរឈ្មោះជាខេត្តដុងណាយក្រោយប្រទេសវៀតណាមបានបង្រួបបង្រួមក្នុងឆ្នាំ១៩៧៦។
* [[ខេត្តអៃចឺវ|អៃចឺវ]] – ជាខេត្តមួយក្នុងកំឡុង[[សម័យចិនត្រួតត្រាលើកទីបី]]
* [[ខេត្តអាំនស៊ូយ៊ែន|អាំនស៊ូយ៊ែន]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៥៦ រហូតដល់ត្រូវប្រទេសវៀតណាមបានបង្រួបបង្រួមក្នុងឆ្នាំ១៩៧៦។
{{div col end}}
== ឯកសារយោង ==
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តរបស់ប្រទេសវៀតណាម]]
<references />
c8r1fy4t7h3gi8tz8igzstr6ghxbnkj
337039
337038
2026-06-30T13:21:29Z
TheRandomGoober
27248
/* អតីតខេត្ត */
337039
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox subdivision type
| name = ខេត្ត និងក្រុងនៃវៀតណាម<br>{{nobold|''Tỉnh và thành phố trực thuộc trung ương Việt Nam''}}
| map = [[File:Vietnam location map.svg|200px]]
| category = [[ឯកត្តរដ្ឋ]]
| territory = {{flag|វៀតណាម}}
| upper_unit =
| start_date = ២ កញ្ញា ១៩៤៥ ([[សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យវៀតណាម|ស.ប.វ.]])
| start_date1 = ២ កក្កដា ១៩៧៦ (បង្រួបបង្រួម)
| start_date2 = ១ កក្កដា ២០២៥ (ទម្រង់បច្ចុប្បន្ន)
| start_date3 =
| start_date4 =
| legislation_begin =
| legislation_end =
| end_date =
| current_number = ២៧ ខេត្ត<br>៧ ក្រុង
| number_date = មេសា ២០២៥
| exofficio =
| type =
| status =
| population_range = ៥១២,៦០១ ([[ខេត្តឡាយចឺវ|ឡាយចឺវ]]) –<br> ១៤,០០២,៥៩៨ ([[ទីក្រុងហូជីមិញ]])
| area_range = ២,៥១៤.៨១ គម<sup>២</sup> ([[ខេត្តហ៊ឹងអៀន|ហ៊ឹងអៀន]]) — ២៤,២៣៣.០៧ គម<sup>២</sup> ([[ខេត្តឡឹមដុង|ឡឹមដុង]])
| government = [[រដ្ឋកុម្មុយនីស្ត]]ថ្នាក់ខេត្ត
| subdivision = [[ស្រុក (វៀតណាម)|ស្រុក]]
| subdivision1 = [[សង្កាត់ (វៀតណាម)|សង្កាត់]]
| subdivision2 = [[តំបន់ពិសេស (វៀតណាម)|តំបន់ពិសេស]]
}}
{{បំណែងចែករដ្ឋបាលវៀតណាម}}
ប្រទេស[[វៀតណាម]]គឺត្រូវបានបែងចែកទៅជាបំណែងចែករដ្ឋបាលកម្រិតទីមួយចំនួន ៣៤ ដោយក្នុងនោះមាន ២៧ [[ខេត្ត]] និង ៧ [[បញ្ជីរាយទីប្រជុំជននៅវៀតណាម|ក្រុង]] ដោយស្ថិតនៅក្រោមអាជ្ញាធរនៃរដ្ឋាភិបាលកណ្តាល ។
== បញ្ជី និងស្ថិតិ==
{{ខេត្តនៃវៀតណាម|align=none}}
គិតត្រឹមចុងឆ្នាំ២០២៤ ប្រទេសវៀតណាមមានចំនួនប្រជាជនសរុប ១០១,៣៤៣,៨០០ នាក់។<ref>{{cite web |url=https://www.gso.gov.vn/en/highlight/2025/02/socio-economic-situation-in-the-fourth-quarter-and-2024/ |title=SOCIO-ECONOMIC SITUATION IN THE FOURTH QUARTER AND 2024 |publisher=[[ការិយាល័យស្ថិតិទូទៅវៀតណាម]] |website=www.gso.gov.vn |date=6 January 2025 |access-date=25 June 2026}}</ref> អង្គភាពរដ្ឋបាលកម្រិតទីមួយដែលមានប្រជាជនរស់នៅច្រើនជាងគេគឺ [[ទីក្រុងហូជីមិញ]] ដែលត្រូវជាទីក្រុងមួយក្នុងចំណោមក្រុងដែលស្ថិតក្រោម[[បញ្ជីរាយទីប្រជុំជននៅវៀតណាម|អំណាចកណ្ដាលរដ្ឋ]] ហើយវាមានប្រជាជនរស់នៅចំនួន ១៤,០០២,៥៩៨ នាក់។ អង្គភាពរដ្ឋបាលកម្រិតទីមួយដែលមានប្រជាជនរស់នៅច្រើនបន្ទាប់គឺ [[ហាណូយ]] ដោយមានប្រជាជនសរុប ៨,៨០៧,៥២៣ នាក់។ រីឯអង្គភាពដែលមានប្រជាជនរស់នៅតិចជាងគេវិញនោះគឺ[[ខេត្តឡាយចឺវ]] ដែលជាខេត្តមួយស្ថិតនៅតំបន់ភ្នំនៃភាគឦសានប្រទេសដោយមានប្រជាជនរស់នៅចំនួន ៥១២,៦០១ នាក់។ បើគិតទំហំផ្ទៃដីវិញ [[ខេត្តឡឹមដុង]]គឺជាខេត្តធំបំផុតក្នុងប្រទេសដោយមានក្រឡាផ្ទៃសរុប ២៤,២៣៣.០៩ គម<sup>២</sup> ហើយចំពោះខេត្តតូចបំផុតនោះគឺ[[ខេត្តហ៊ឹងអៀន]]ជាមួយនឹងក្រឡាផ្ទៃសរុប ២,៥១៤ គម<sup>២</sup>។
ខាងក្រោមជាតារាងនៃខេត្តទាំងអស់នៃប្រទេសវៀតណាមដែលបែងចែកតាមចំនួនប្រជាជន និងផ្ទៃដី។<ref name="202/2025/QH15">{{cite web |archive-url=https://web.archive.org/web/20250612150244/https://quochoi.vn/tintuc/Pages/tin-hoat-dong-cua-quoc-hoi.aspx?ItemID=94532|archive-date=12 June 2025|url=https://quochoi.vn/tintuc/Pages/tin-hoat-dong-cua-quoc-hoi.aspx?ItemID=94532|title=Nghị quyết số 202/2025/QH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh|website=Cổng thông tin điện tử Quốc hội Việt Nam|access-date=25 June 2026|url-status=live}}</ref> ទីក្រុង/ប្រជុំជនថ្នាក់ខេត្តគឺសរសេរជាអក្សរដិត។
{{sticky header}}
{| class="wikitable sortable sticky-header" style="font-size: 95%;"
! rowspan="2" |ខេត្ត/ក្រុង
! rowspan="2" |ល.រ
! rowspan="2" |មជ្ឈមណ្ឌលរដ្ឋបាល
! rowspan="2" |ក្រឡាផ្ទៃ (គម<sup>២</sup>)
! rowspan="2" |ចំនួនប្រជាជន<br><ref name="202/2025/QH15"></ref>
! rowspan="2" |ដង់ស៊ីតេ (/គម<sup>២</sup>)
! colspan="3" |បំណែងចែករដ្ឋបាល
! rowspan="2" |តំបន់
|-
! ស្រុក
! សង្កាត់
! តំបន់រដ្ឋបាល<br>ពិសេស
|---
|[[ខេត្តកាវបាង]]<br>Cao Bằng
| align="right" |១០
|[[ធុកហ្វាន (ខេត្តកាវបាង)|សង្កាត់ធុកហ្វាន]]
| align="right" |៦,៧០០.៣៩
| align="right" |៥៧៣,១១៩
| align="right" |៨៥
|៥៣
|៣
|០
| rowspan="6" |[[វៀតណាមឦសាន|ឦសាន]]
|---
|[[ខេត្តឡាំងសឹន]]<br>Lạng Sơn
| align="right" |១១
|[[លឿងវ៉ាន់ជី (ខេត្តឡាំងសឹន)|សង្កាត់លឿងវ៉ាន់ជី]]
| align="right" |៨,៣១០.១៩
| align="right" |៨៨១,៣៨៤
| align="right" |១០៦
|៦១
|៤
|០
|---
|[[ខេត្តហ៊្វូថោះ]]<br>Phú Thọ
| align="right" |១៥
|[[វៀតជី (ខេត្តហ៊្វូថោះ)|សង្កាត់វៀតជី]]
| align="right" |៩,៣៦១.៣៨
| align="right" |៤,០២២,៦៣៨
| align="right" |៤២៩
|១៣៣
|១៥
|០
|---
|[[ខេត្តក្វាងនិញ]]<br>Quảng Ninh
| align="right" |១៧
|[[ហាឡង (ខេត្តក្វាងនិញ)|សង្កាត់ហាឡង]]
| align="right" |៦,២០៧.៩៥
| align="right" |១,៤៩៧,៤៧៧
| align="right" |២៤១
|២២
|៣០
|២
|---
|[[ខេត្តថាយង្វៀន]]<br>Thái Nguyên
| align="right" |១៣
|[[ហ្វានឌិញហ៊្វុង (ខេត្តថាយង្វៀន)|សង្កាត់ហ្វានឌិញហ៊្វុង]]
| align="right" |៨,៣៧៥.២១
| align="right" |១,៧៩៩,៤៨៩
| align="right" |២១៤
|៧៦
|១៥
|០
|---
|[[ខេត្តទ្វៀនក្វាង]]<br>Tuyên Quang
| align="right" |១២
|[[មីញស៊ួន|សង្កាត់មីញស៊ួន]]
| align="right" |១៣,៧៩៥.៥០
| align="right" |១,៨៦៥,២៧០
| align="right" |១៣៥
|១៧៧
|៧
|០
|---
|[[ខេត្តឡាវកាយ]]<br>Lào Cai
| align="right" |៩
|[[អៀនបាយ (ខេត្តឡាវកាយ)|សង្កាត់អៀនបាយ]]
| align="right" |១៣,២៥៦.៩២
| align="right" |១,៧៧៨,៧៨៥
| align="right" |១៣៤
|៨៩
|១០
|០
| rowspan="4" |[[វៀតណាមពាយព្យ|ពាយព្យ]]
|---
|[[ខេត្តឌៀនបៀន]]<br>Điện Biên
| align="right" |៧
|[[ឌៀនបៀនហ៊្វូ (ខេត្តឌៀនបៀន)|សង្កាត់ឌៀនបៀនហ៊្វូ]]
| align="right" |៩,៥៣៩.៩៣
| align="right" |៦៧៣,០៩១
| align="right" |៧០
|៤២
|៣
|០
|---
|[[ខេត្តឡាយចឺវ]]<br>Lai Châu
| align="right" |៨
|[[តឹនហ្វុង (ខេត្តឡាយចឺវ|សង្កាត់តឹនហ្វុង]]
| align="right" |៩,០៦៨.៧៣
| align="right" |៥១២,៦០១
| align="right" |៥៦
|៣៦
|២
|០
|---
|[[ខេត្តសឹនឡា]]<br>Sơn La
| align="right" |១៤
|[[ឈៀងកឺយ|សង្កាត់ឈៀងកឺយ]]
| align="right" |១៤,១០៨.៨៩
| align="right" |១,៤០៤,៥៨៧
| align="right" |៩៩
|៦៧
|៨
|០
|---
|[[ខេត្តបាកនិញ]]<br>Bắc Ninh
| align="right" |១៦
|[[បាកយ៉ាង (ខេត្តបាកនិញ)|សង្កាត់ប៉ាកយ៉ាង]]
| align="right" |៣,១៩៤.៧២
| align="right" |៣,៦១៩,៤៣៣
| align="right" |១,១៣២
|៦៦
|៣៣
|០
| rowspan="5" |[[ដីសណ្ដទន្លេក្រហម]]
|---
|[[ខេត្តហ៊ឹងអៀន]]<br>Hưng Yên
| align="right" |១៨
|[[ហ្វូហៀន (ខេត្តហ៊ឹងអៀន)|សង្កាត់ហ្វូហៀន]]
| align="right" |២,៥១៤.៨១
| align="right" |៣,៥៦៧,៩៤៣
| align="right" |១,៤១៨
|៩៣
|១១
|០
|---
|[[ខេត្តនិញប៊ិញ]]<br>Ninh Bình
| align="right" |១៩
|[[ហ័រលឺ (ខេត្តនិញប៊ិញ)|សង្កាត់ហ័រលឺ]]
| align="right" |៣,៩៤២.៦២
| align="right" |៤,៤១២,៤៦៤
| align="right" |១,១១៩
|៩៧
|៣២
|០
|---
||'''[[ហាណូយ]]'''<br>Hà Nội
| align="right" |'''១'''
|[[ហ្វានគៀម|'''សង្កាត់ហ្វានគៀម''']]
| align="right" |៣,៣៥៩.៨៤
| align="right" |៨,៨០៧,៥២៣
| align="right" |២,៦២១
|៧៥
|៥១
|០
|---
||'''[[ហាយហ្វង]]'''<br>Hải Phòng
| align="right" |'''៣'''
|[[ធុយង្វៀន (ហាយហ្វង)|'''សង្កាត់ធុយង្វៀន''']]
| align="right" |៣,១៩៤.៧១
| align="right" |៤,៦៦៤,១២៤
| align="right" |១,៤៥៩
|៦៧
|៤៥
|២
|---
|[[ខេត្តហាទិញ]]<br>Hà Tĩnh
| align="right" |២២
|[[ថាញ់សេន|សង្កាត់ថាញ់សេន]]
| align="right" |៥,៩៩៤.៤៥
| align="right" |១,៦២២,៩០១
| align="right" |២៧០
|៦០
|៩
|០
| rowspan="5" |[[ឆ្នេរកណ្តាលខាងជើង]]
|---
|[[ខេត្តងេះអាន]]<br>Nghệ An
| align="right" |២១
|[[ឈឿងវីញ|សង្កាត់ឈឿងវីញ]]
| align="right" |១៦,៤៨៦.៥០
| align="right" |៣,៨៣១,៦៩៤
| align="right" |២៣២
|១១៩
|១១
|០
|---
|[[ខេត្តក្វាងជិ]]<br>Quảng Trị
| align="right" |២៣
|[[ដុងហឹយ (សង្កាត់)|សង្កាត់ដុងហឹយ]]
| align="right" |១២,៧០០
| align="right" |១,៨៧០,៨៤៥
| align="right" |១៤៧
|៦៩
|៨
|១
|---
|[[ខេត្តថាញហ្វា]]<br>Thanh Hóa
| align="right" |២០
|[[ហាំកថាញ់|សង្កាត់ហាំកថាញ់]]
| align="right" |១១,១១៤.៧១
| align="right" |៤,៣២៤,៧៨៣
| align="right" |៣៨៩
|១៤៧
|១៩
|០
|---
|'''[[ហ្វេ]]'''<br>Huế
| align="right" |'''៦'''
|[[ធួនហ្វា (សង្កាត់)|'''សង្កាត់ធួនហ្វា''']]
| align="right" |៤,៩៤៧.១១
| align="right" |១,៤៣២,៩៨៦
| align="right" |២៨៩
|១៩
|២១
|០
|---
|[[ខេត្តដាក់ឡាក់]]<br>Đắk Lắk
| align="right" |២៦
|[[បួនម៉ាធួត|សង្កាត់បួនម៉ាធួត]]
| align="right" |១៨,០៩៦.៤០
| align="right" |៣,៣៤៦,៨៥៣
| align="right" |១៨៤
|៨៨
|១៤
|០
| rowspan="6" |[[ឆ្នេរកណ្ដាលខាងត្បូង]]<br>និង<br>[[វៀតណាមខ្ពង់រាបកណ្ដាល|ខ្ពង់រាបកណ្ដាល]]
|---
|[[ខេត្តយ៉ាឡាយ]]<br>Gia Lai
| align="right" |២៥
|[[គុយញឺន (ចារ៉ាយ)|សង្កាត់គុយញឺន]]
| align="right" |២១,៥៧៦.៩៣
| align="right" |៣,៥៨៣,៦៩៣
| align="right" |១៦៦
|១១០
|២៥
|០
|---
|[[ខេត្តឡឹមដុង]]<br>Lâm Đồng
| align="right" |២៨
|[[ស៊ួនហឿង – ដាឡាត់|សង្កាត់ស៊ួនហឿង – ដាឡាត់]]
| align="right" |២៤,២៣៣.០៧
| align="right" |៣,៨៧២,៩៩៩
| align="right" |១៥៩
|១០៣
|២០
|១
|---
|[[ខេត្តខាញ់ហូ]]<br>Khánh Hòa
| align="right" |២៧
|[[ញ៉ាត្រាង (សង្កាត់)|ញ៉ាត្រាង]]
| align="right" |៨,៥៥៥.៨៦
| align="right" |២,២៤៣,៥៥៤
| align="right" |២៦២
|៤៨
|១៦
|១
|---
|[[ខេត្តក្វាងង៉ាយ]]<br>Quảng Ngãi
| align="right" |២៤
|[[កាំថាញ់|សង្កាត់កាំថាញ់]]
| align="right" |១៤,៨៣២.៥៥
| align="right" |២,១៦១,៧៥៥
| align="right" |១៤៥
|៨៦
|៩
|១
|---
||'''[[ដាណាង]]'''<br>Đà Nẵng
| align="right" |'''៤'''
|[[ហៃចឺវ (ដាណាង)|'''សង្កាត់ហៃចឺវ''']]
| align="right" |១១,៨៥៩.៥៩
| align="right" |៣,០៦៥,៦២៨
| align="right" |២៥៨
|៧០
|២៣
|១
|---
|'''[[ខេត្តដុងណាយ|ដុងណាយ]]'''<br>Đồng Nai
| align="right" |'''៣០'''
|[[ជិនបៀន|'''សង្កាត់ជិនបៀន''']]
| align="right" |១២,៧៣៧.១៨
| align="right" |៤,៤៩១,៤០៨
| align="right" |៣៥២
|៧២
|២៣
|០
| rowspan="3" |[[វៀតណាមអាគ្នេយ៍|អាគ្នេយ៍]]
|---
|[[ខេត្តរោងដំរី|ខេត្តតីនិញ]]<br>Tây Ninh
| align="right" |២៩
|[[ឡុងអាំន|សង្កាត់ឡុងអាំន]]
| align="right" |៨,៥៣៦.៤៤
| align="right" |៣,២៥៤,១៧០
| align="right" |៣៨១
|៨២
|១៤
|០
|---
|'''[[ទីក្រុងហូជីមិញ]]'''<br>Thành phố Hồ Chí Minh
| align="right" |'''២'''
|'''[[សង្កាត់សៃហ្គន]]'''
| align="right" |៦,៧៧២.៥៩
| align="right" |១៤,០០២,៥៩៨
| align="right" |២,០៦៧
|៥៤
|១១៣
|១
|---
|[[ខេត្តមាត់ជ្រូក|ខេត្តអានសាង]]<br>An Giang
| align="right" |៣២
|[[រ៉ាក់យ៉ា (អានសាង)|សង្កាត់រ៉ាក់យ៉ា]]
| align="right" |៩,៨៨៨.៩១
| align="right" |៤,៩៥២,២៣៨
| align="right" |៥០០
|៨៥
|១៤
|៣
| rowspan="5" |[[ដីសណ្ដមេគង្គ]]
|---
|[[ខេត្តទឹកខ្មៅ|ខេត្តកាម៉ាវ]]<br>Cà Mau
| align="right" |៣៤
|[[តឹនថាញ់ (ខេត្តកាម៉ាវ)|សង្កាត់តឹនថាញ់]]
| align="right" |៧,៩៤២.៣៩
| align="right" |២,៦០៦,៦៧២
| align="right" |៣២៨
|៥៥
|៩
|០
|---
|[[ខេត្តផ្សារដែក|ខេត្តដុងថាប់]]<br>Đồng Tháp
| align="right" |៣១
|[[មីថូ (ខេត្តដុងថាប់)|សង្កាត់មីថូ]]
| align="right" |៥,៩៣៨.៦៤
| align="right" |៤,៣៧០,០៤៦
| align="right" |៧៣៥
|៨២
|២០
|០
|---
|[[ខេត្តលង់ហោរ|ខេត្តវិញឡង]]<br>Vĩnh Long
| align="right" |៣៣
|[[ឡុងចឺវ (សង្កាត់)|សង្កាត់ឡុងចឺវ]]
| align="right" |៦,២៩៦.២០
| align="right" |៤,២៥៧,៥៨១
| align="right" |៦៧៦
|១០៥
|១៩
|០
|---
||'''[[ទីក្រុងព្រែកឫស្សី|កឹនថឺ]]'''<br>Cần Thơ
| align="right" |'''៥'''
|[[និញគៀវ (សង្កាត់)|'''សង្កាត់និញកៀវ''']]
| align="right" |៦,៣៦០.៨៣
| align="right" |៤,១៩៩,៨២៤
| align="right" |៦៦០
|៧១
|៣១
|០
|}
{{See also|ក្រមប្រៃសណីយ៍នៅវៀតណាម}}
==តំបន់==
{{Main|តំបន់នៃវៀតណាម}}
{{See also|បំណែងចែកនៃវៀតណាម}}
[[Image:VietnameseRegions empty.png|right|200px|thumb|តំបន់នៃវៀតណាមនៅមុនថ្ងៃទី១២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥៖<br>{{bulleted list|ទឹកក្រូច៖ [[វៀតណាមឦសាន|ឦសាន]]
| លឿង៖ [[វៀតណាមពាយព្យ|ពាយព្យ]]
| ក្រហម៖ [[ដីសណ្ដទន្លេក្រហម]]
| បៃតង៖ [[ឆ្នេរកណ្តាលខាងជើង]]
| និលហរិត៖ [[ឆ្នេរកណ្ដាលខាងត្បូង]]
| ខៀវ៖ [[វៀតណាមខ្ពង់រាបកណ្ដាល|ខ្ពង់រាបកណ្ដាល]]
| ស្វាយ៖ [[វៀតណាមអាគ្នេយ៍|អាគ្នេយ៍]]
| ផ្កាឈូកទុំ៖ [[ដីសណ្តមេគង្គ]]
}}
]]
បណ្ដាខេត្តនៃប្រទេសវៀតណាមពេលខ្លះត្រូវបានបែងចែកជាប្រាំពីរតំបន់ (ឬជួនកាលតំបន់ឦសាននិងពាយ័ព្យត្រូវច្របាច់បញ្ចូលគ្នាទៅជា[[តំបន់កណ្តាលខាងជើង និងភ្នំ]]) ហើយតំបន់ទាំងនេះអាចផ្ដុំគ្នាចេញជាតំបន់ធំៗចំនួនបីផងដែរមាន៖ ជើង កណ្តាល និងត្បូង។ ការបែងចែកតំបន់បែបនេះគឺគេមិនប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការ ឬញឹកញាប់ឡើយ ហើយការចែងជាថ្នាក់ផ្សេងៗទៀតអាចត្រូវគេប្រើជំនួសវាវិញ។ តំបន់អស់ទាំងនោះដែររួមមាន៖
{| class="wikitable sortable"
|+ តំបន់នៃវៀតណាម
! តំបន់ធំ
! តំបន់
! បណ្ដាខេត្ត<br>ក្នងតំបន់
! ក្រឡាផ្ទៃ<br>(គម<sup>២</sup>)
! ចំនួនប្រជាជន<br><ref name="202/2025/QH15"/>
! ដង់ស៊ីតេ<br>ប្រជាជន<br>(/គម<sup>២</sup>)
! class=unsortable|សម្គាល់
|-
| rowspan="3"|'''[[វៀតណាមភាគខាងជើង]]'''<br>(''Bắc Bộ'')
| '''[[វៀតណាមពាយព្យ|ពាយព្យ]]'''<br>(Tây Bắc Bộ)
|
* [[ខេត្តឌៀនបៀន|ឌៀនបៀន]]
* [[ខេត្តឡាយចឺវ|ឡាយចឺវ]]
* [[ខេត្តឡាវកាយ|ឡាវកាយ]]
* [[ខេត្តសឹនឡា|សឹនឡា]]
| align="right"|៤៥,៩៧៤.៤៧
| align="right"|៤,៣៦៩,០៦៤
| align="right"|៩៥
| រួមមានខេត្តផ្ទៃខាងក្នុងនៃប៉ែកខាងលិចតំបន់វៀតណាមភាគខាងជើង។ ក្នុងនោះមានពីរខេត្តជាប់ព្រំដែនជាមួយប្រទេស[[ឡាវ]] និងបីខេត្តជាប់នឹងព្រំដែនប្រទេសចិន (ខេត្តឌៀនបៀនជាប់ទាំងព្រំដែនប្រទេសចិន និងឡាវ)។
|-
| '''[[វៀតណាមឦសាន|ឦសាន]]'''<br>(Đông Bắc Bộ)
|
* [[ខេត្តកាវបាង|កាវបាង]]
* [[ខេត្តឡាំងសឹន|ឡាំងសឹន]]
* [[ខេត្តហ៊្វូថោះ|ហ៊្វូថោះ]]
* [[ខេត្តក្វាងនិញ|ក្វាងនិញ]]
* [[ខេត្តថាយង្វៀន|ថាយង្វៀន]]
* [[ខេត្តទ្វៀនក្វាង|ទ្វៀនក្វាង]]
| align="right"|៥២,៧៥០.៦១
| align="right"|១០,៦៣៩,៣៧៧
| align="right"|២០១
| រួមមានខេត្តតំបន់ភ្នំភាគច្រើនដែលស្ថិតនៅភាគខាងជើងនៃតំបន់ដីទំនាបទន្លេក្រហម។ ក្នុងនោះមានបួនខេត្តជាប់ព្រំដែនជាមួយប្រទេសចិន។
|-
| '''[[ដីសណ្តទន្លេក្រហម]]'''<br>(Đồng bằng sông Hồng)
|
* [[ខេត្តបាកនិញ|ខេត្តបាកនិញ]]
* [[ហាណូយ]] {{ref|a|†}}
* [[ហាយហ្វង]] {{ref|a|†}}
* [[ខេត្តហ៊ឹងអៀន|ហ៊ឹងអៀន]]
* [[ខេត្តនិញប៊ិញ|និញប៊ិញ]]
| align="right"|១៦,២០៦.៧១
| align="right"|២៥,០៧១,៤៨៧
| align="right"|១,៥៤៦
| រួមមានខេត្តតូចៗតែមានប្រជាជនរស់នៅច្រើនដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅតាមបណ្ដោយមាត់នៃ[[Red River (Vietnam)|ទន្លេក្រហម]]។ តំបន់ដីសណ្តទន្លេក្រហមមានផ្ទៃដីតូចបំផុតបើប្រៀបធៀបនឹងតំបន់ដទៃ ប៉ុន្តែមានប្រជាជន និងដង់ស៊ីតេប្រជាជនខ្ពស់បំផុតជាងតំបន់ដទៃផងដែរ។ វាក៏ជាតំបន់តែមួយគត់ក្នុងប្រទេសវៀតណាមដែលមិនមានព្រំដែនជាប់ប្រទេសជិតខាង។
|-
| rowspan="2" |'''[[វៀតណាមកណ្ដាល]]'''<br>(''Trung Bộ'')
|'''[[ឆ្នេរកណ្ដាលខាងជើង]]'''<br>(Bắc Trung Bộ)
|
* [[ខេត្តហាទិញ|ហាទិញ]]
* [[ខេត្តងេះអាន|ងេះអាន]]
* [[ខេត្តក្វាងជិ|ក្វាងជិ]]
* [[ខេត្តថាញហ្វា|ថាញហ្វា]]
* [[ហ្វេ]] {{ref|a|†}}
| align="right"|៥១,២៤២.៧៧
| align="right"|១១,២១២,៣៦៤
| align="right"|២១៨
| រួមមានខេត្តជាប់ឆ្នេរនៅពាក់កណ្តាលភាគខាងជើងនៃដែនដីកណ្តាលដ៏ចង្អៀតរបស់វៀតណាម។ ខេត្តទាងនេះផងដែរសុទ្ធតែលាតសន្ធឹងពីតំបន់ឆ្នេរនៅភាគខាងកើតរហូតដល់ព្រំដែនប្រទេសឡាវនៅភាគខាងលិច។
|-
| '''[[ឆ្នេរកណ្ដាលខាងត្បូង]]<br>និង[[វៀតណាមខ្ពង់រាបកណ្ដាល|ខ្ពង់រាបកណ្ដាល]]'''<br>(Duyên Hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên)
|
* [[ដាណាង]] {{ref|a|†}}
* [[ខេត្តដាក់ឡាក់|ដាឡាក់]]
* [[ខេត្តយ៉ាឡាយ|យ៉ាឡាយ]]
* [[ខេត្តខាញ់ហូ|ខាញ់ហូ]]
* [[ខេត្តឡឹមដុង|ឡឹមដុង]]
* [[ខេត្តក្វាងង៉ាយ|ក្វាងង៉ាយ]]
| align="right"|៩៩,១៥៤.៤
| align="right"|១៨,២៧៤,៤៨២
| align="right"|១៨៤
| រួមមានខេត្តជាប់ឆ្នេរ និងខេត្តក្នុងតំបន់ភ្នំនៅពាក់កណ្តាលភាគខាងត្បូងនៃប៉ែកកណ្តាលប្រទេសវៀតណាម។ តំបន់ដែរនេះគឺសម្បូរទៅដោយជនជាតិភាគតិចច្រើនក្រុម។ ខេត្តចំនួនពីរគឺមានព្រំដែនជាប់នឹងឡាវ និងបួនខេត្តជាប់នឹងព្រំដែនប្រទេស[[កម្ពុជា]] (ខេត្កក្វាងង៉ាយជាប់ទាំងព្រំដែនប្រទេសកម្ពុជា និងឡាវ)។
|-
| rowspan="2" |'''[[វៀតណាមភាគខាងត្បូង]]'''<br>(''Nam Bộ'')
| '''[[វៀតណាមអាគ្នេយ៍|អាគ្នេយ៍]]'''<br>(Đông Nam Bộ)
|
* [[ខេត្តដុងណាយ|ដុងណាយ]] {{ref|a|†}}
* [[ទីក្រុងហូជីមិញ]] {{ref|a|†}}
* [[ខេត្តរោងដំរី|ខេត្តតីនិញ]]
| align="right" |២៨,០៤៦.២១
| align="right" |២១,៧៤៨,១៧៦
| align="right" |៧៧៥
| រួមមានផ្នែកខ្លះនៃតំបន់ទំនាបខាងត្បូងប្រទេសវៀតណាម ស្ថិតនៅភាគខាងជើងនៃដីសណ្ដទន្លេមេគង្គ។ ខេត្តចំនួនពីរមានព្រំដែនជាប់នឹងប្រទេសកម្ពុជា។
|-
|'''[[ដីសណ្តមេគង្គ]]'''<br>(Đồng bằng sông Cửu Long)
|
* [[ខេត្តមាត់ជ្រូក|អានសាង]]
* [[ខេត្តទឹកខ្មៅ|កាម៉ាវ]]
* [[ទីក្រុងព្រែកឫស្សី|កឹនថឺ]] {{ref|a|†}}
* [[ខេត្តផ្សារដែក|ដុងថាប់]]
* [[ខេត្តលង់ហោរ|វិញឡង]]
| align="right" |៣៦,៤២៦.៩៧
| align="right" |២០,៣៨៦,៣៦១
| align="right" |៥៥៩
| តំបន់ប៉ែកខាងត្បូងបំផុតនៃប្រទេសវៀតណាម (ទឹកដី[[កម្ពុជាក្រោម]])។ ភាគច្រើនរួមមានខេត្តតូចៗតែមានប្រជាជនរស់នៅច្រើនក្នុងតំបន់ដីសណ្ត[[ទន្លេមេគង្គ]]។ ពេលខ្លះ តំបន់នេះត្រូវបានគេសម្ដៅហៅថា តំបន់និរតី (Tây Nam Bộ)។ មានខេត្តចំនួនពីរជាប់ព្រំដែននឹងប្រទេសកម្ពុជា។
|}
{{note|a|†}} [[បញ្ជីរាយទីប្រជុំជននៅវៀតណាម|ទីប្រជុំជន/ក្រុង]] (thành phố trực thuộc trung ương)
==អតីតខេត្ត==
{{div col}}
* [[ខេត្តកនទុម|កនទុម]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៩១ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយនឹងខេត្តក្វាងង៉ាយក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* [[ខេត្តក្វាងណាម|ក្វាងណាម]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៩៧ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយនឹងក្រុងដាណាងក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* [[ខេត្តក្វាងណាម|ក្វាងណាម–ដាណាង/ក្វាងដា]] – ជាខេត្តរដ្ឋបាលមួយដែលគ្របដណ្ដប់លើខេត្តក្វាងណាម និងក្រុងដាណាងនៅរវាងឆ្នាំ១៩៧៥ និងឆ្នាំ១៩៩៦។
* ក្វាងឌឹក – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៥៦ រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៧៦។
* [[ខេត្តក្វាងទីន|ក្វាងទីន]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៦២ រហូតដល់ត្រូវប្រទេសវៀតណាមបាន[[ទិវាបង្រួបបង្រួមជាតិវៀតណាម|បង្រួបបង្រួម]]ឡើងវិញក្នុងឆ្នាំ១៩៧៦។
* [[ខេត្តក្វាងប៊ិញ|ក្វាងប៊ិញ]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៨៩ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយខេត្តក្វាងជិក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* [[ខេត្តគួឡុង|គួឡុង]] – ជាខេត្តរដ្ឋបាលមួយដែលគ្របដណ្ដប់លើខេត្តវិញឡង និងវិញប៊ិញនៅរវាងឆ្នាំ១៩៧៦ និងឆ្នាំ១៩៩២។
* [[ខេត្តគៀនយ៉ាង|គៀនយ៉ាង]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៧៦ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយនឹងខេត្តអានសាងក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* គៀនអាន – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៨៨៨ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយនឹងក្រុងហាយហ្វងក្នុងឆ្នាំ១៩៦២។
* ងៀប៊ិញ – ជាខេត្តរដ្ឋបាលមួយដែលគ្របដណ្ដប់លើខេត្តក្វាងង៉ាយ និងប៊ិញឌិញនៅរវាងឆ្នាំ១៩៧៥ និងឆ្នាំ១៩៨៩។
* [[ខេត្តងេះទិញ|ងេះទិញ]] – ជាខេត្តរដ្ឋបាលមួយដែលគ្របដណ្ដប់លើខេត្តងេះអាន និងហាទិញនៅរវាងឆ្នាំ១៩៧៦ និងឆ្នាំ១៩៩១។
* [[ខេត្តចឹឡឺន|ចឹឡឺន]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩០០ រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៥៧។
* [[ខេត្តឈឿងធៀន|ឈឿងធៀន]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៦១ រហូតដល់ត្រូវប្រទេសវៀតណាមបង្រួបបង្រួមក្នុងឆ្នាំ១៩៧៦។
* [[ខេត្តដាក់ណុង|ដាក់ណុង]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ២០០៤ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយនឹងខេត្តឡឹមដុងក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* [[ខេត្តឌិញទឿង|ឌិញទឿង]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៨៣២ រហូតដល់ត្រូវប្រទេសវៀតណាមបង្រួបបង្រួមឡើងវិញក្នុងឆ្នាំ១៩៧៦។
* [[ខេត្តណាមឌិញ|ណាមឌិញ]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៩១ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយនឹងខេត្តថាយង្វៀនក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* [[ខេត្តតឹនអាន|តឹនអាន]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩០០ រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៥៦។
* [[ខេត្តថាយប៊ិញ|ថាយប៊ិញ]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៨៩០ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយខេត្តហ៊ឹងអៀនក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* [[ហ្វេ|ធួធៀនហ្វា]] – ខេត្តភាគខាងត្បូងបំផុតនៃតំបន់ឆ្នេរកណ្តាលខាងជើងនៃប្រទេសវៀតណាម ដែលមានអត្ថិភាពរហូតដល់ឆ្នាំ២០២៥ មុនពេលខេត្តទាំងមូលត្រូវប្ដូរទៅជាទីប្រជុំជន។
* ធួនហាយ – ជាខេត្តរដ្ឋបាលគ្របដណ្ដប់លើខេត្តនិញថ្វឹន និងប៊ិញថ្វឹននៅរវាងឆ្នាំ១៩៧៥ និងឆ្នាំ១៩៩១។
* [[ខេត្តនិញថ្វឹន|និញថ្វឹន]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៩២ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយខេត្តខាញ់ហូក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* [[ខេត្តបាកកាន|បាកកាន]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៩៧ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយខេត្តនិញប៊ិញក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* បាកថាយ – ជាតំបន់រដ្ឋបាលគ្របដណ្ដប់លើខេត្តបាកកាន និងថាយង្វៀននៅរវាងឆ្នាំ១៩៦៥ និងឆ្នាំ១៩៩៦។
* [[ខេត្តបាកយ៉ាង|បាកយ៉ាង]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៩៧ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយនឹងខេត្តបាកនិញក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* [[ខេត្តពលលាវ|បាកលៀវ]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៩៧ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយនឹងខេត្តកាម៉ាវក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* [[ខេត្តអូរកាប់|បាសៀ–វុងតាវ]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៩១ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយនឹងទីក្រុងហូជីមិញក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* [[ខេត្តប៊ិញជិធៀន|ខេត្តប៊ិញជិធៀន]] – ជាខេត្តរដ្ឋបាលដែលគ្របដណ្ដប់លើខេត្តក្វាងប៊ិញ ក្វាងជិ និងធឿធួន – ហ្វេនៅរវាងឆ្នាំ១៩៧៦ និងឆ្នាំ១៩៩២។
* [[ខេត្តប៊ិញឌិញ|ប៊ិញឌិញ]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៨៩ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយនឹងខេត្តយ៉ាឡាយក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* [[ខេត្តប៊ិញថ្វឹន|ប៊ិញថ្វឹន]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៩១ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយនឹងខេត្តឡឹមដុងក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* [[ខេត្តប៊ិញទុយ|ប៊ិញទុយ]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៥៦ រហូតដល់ត្រូវប្រទេសវៀតណាមបង្រួបបង្រួមឡើងវិញក្នុងឆ្នាំ១៩៧៦។
* [[ខេត្តប៊ិញសឿង|ប៊ិញសឿង]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៩៧ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយនឹងទីក្រុងហូជីមិញក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* [[ខេត្តប៊ិញហ្វឿក|ប៊ិញហ្វឿក]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៩៧ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយនឹងទីក្រុងដុងណាយក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* [[ខេត្តបៀនហ្វា|បៀនហ្វា]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៨៣២ រហូតដល់ត្រូវប្រទេសវៀតណាមបង្រួបបង្រួមឡើងវិញក្នុងឆ្នាំ១៩៧៦។
* [[ខេត្តកំពង់ឫស្សី|បេនជេ]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៧៦ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយខេត្តវិញឡងក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* [[ខេត្តមិញហាយ|មិញហាយ]] – ខេត្តរដ្ឋបាលគ្របដណ្ដប់លើខេត្តកាម៉ាវ និងបាកលៀវនៅរវាងឆ្នាំ១៩៧៦ និងឆ្នាំ១៩៩៦។
* [[ខេត្តយ៉ាឌិញ|យ៉ាឌិញ]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៨៣២ មុនពេលក្លាយជាទីក្រុងហូជីមិញក្រោយត្រូវប្រទេសវៀតណាមបានបង្រួបបង្រួមក្នុងឆ្នាំ១៩៧៦។
* [[ខេត្តសាឌេក|សាឌេក]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩០០ រហូតដល់ត្រូវប្រទេសវៀតណាមបង្រួបបង្រួមក្នុងឆ្នាំ១៩៧៦។
* [[ខេត្តឃ្លាំង|សុកចាង]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៩១ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយនឹងក្រុងកឹនថឺនៅក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* [[ខេត្តស៊ុងបេ|ស៊ុងបេ]] – ខេត្តរដ្ឋបាលគ្របដណ្ដប់លើខេត្តប៊ិញសឿង និងប៊ិញហ្វឿកនៅរវាងឆ្នាំ១៩៧៦ និងឆ្នាំ១៩៩៧។
* យ៉ាឡាយ – កនទុម – តំបន់រដ្ឋបាលគ្របដណ្ដប់លើខេត្តយ៉ាឡាយ និងកនទុមនៅរវាងឆ្នាំ១៩៧៥ និងឆ្នាំ១៩៩១។
* ហ័ងលានសឺន – ខេត្តរដ្ឋបាលគ្របដណ្ដប់លើខេត្តឡាវកាយ និងអៀនបាយនៅរវាងឆ្នាំ១៩៧៥ និងឆ្នាំ១៩៩១។
* [[ខេត្តហ្គរកុង|ហ្គរកុង]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩០០ រហូតដល់ត្រូវប្រទេសវៀតណាមបានបង្រួបបង្រួមក្នុងឆ្នាំ១៩៧៦។
* [[ខេត្តហ្វាប៊ិញ|ហ្វាប៊ិញ]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៩១ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយខេត្តហ៊្វូថោះក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* ហ្វូខាញ់ ៖ ខេត្តរដ្ឋបាលគ្របដណ្ដប់លើខេត្តហ្វូអៀន និងខាញ់ហូនៅរវាងឆ្នាំ១៩៧៥ និងឆ្នាំ១៩៨៩។
* [[ខេត្តហ៊្វូប៊ុន|ហ៊្វូប៊ុន]] – នៅឆ្នាំ១៩៦២ បានបំបែកចេញពីខេត្តប៉្លីគូ និងបន្តរហូតដល់ឆ្នាំ១៩៧៦។
* [[ខេត្តហ្វូអៀន|ហ្វូអៀន]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៨៩ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយខេត្តដាក់ឡាក់ក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* [[ខេត្តហ្វឿកថាញ់|ហ្វឿកថាញ់]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៥៩ រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៦៥។
* [[ខេត្តហ្វឿកទុយ|ហ្វឿកទុយ]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៥៦ រហូតដល់ត្រូវប្រទេសវៀតណាមបង្រួបបង្រួមក្នុងឆ្នាំ១៩៧៦។
* [[ខេត្តហ្វឿកឡុង|ហ្វឿកឡុង]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៥៦ រហូតដល់ត្រូវប្រទេសវៀតណាមបង្រួបបង្រួមក្នុងឆ្នាំ១៩៧៦។
* ហ៊ឹងហ្វា – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៨៣១ រហូតដល់ឆ្នាំ១៩០៣។
* ហាដុង – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩០៤ រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៦៥។
* [[ខេត្តហាណាម|ហាណាម]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៩១ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយខេត្តនិញប៊ិញក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* ហាណាមនិញ – ខេត្តរដ្ឋបាលគ្របដណ្ដប់លើខេត្តហាណាម ណាមឌិញ និងនិញប៊ិញនៅរវាងឆ្នាំ១៩៧៥ និងឆ្នាំ១៩៩១។
* [[ខេត្តហាតី|ហាតី]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៦៥ ដល់ឆ្នាំ១៩៧៥ និងម្តងទៀតពីឆ្នាំ១៩៩១ ដល់ឆ្នាំ២០០៨ មុនពេលត្រូវបញ្ចូលទៅក្នុងក្រុងហាណូយ។
* ហាទ្វៀន – ខេត្តរដ្ឋបាលគ្របដណ្ដប់លើខេត្តហាយ៉ាង និងទ្វៀនក្វាងនៅរវាងឆ្នាំ១៩៧៥ និងឆ្នាំ១៩៩១។
* [[ខេត្តហាបាក|ហាបាក]] – ខេត្តរដ្ឋបាលគ្របដណ្ដប់លើខេត្តបាកយ៉ាង និងបាកនិញនៅរវាងឆ្នាំ១៩៦២ និងឆ្នាំ១៩៩៦។
* [[ខេត្តហាយ៉ាង|ហាយ៉ាង]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៩១ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយខេត្តទ្វៀនក្វាងក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* ហាសឺនប៊ិញ – ខេត្តរដ្ឋបាលគ្របដណ្ដប់លើខេត្តហាតីចាស់ និងហ្វាប៊ិញនៅរវាងឆ្នាំ១៩៧៥ និងឆ្នាំ១៩៩១។
* [[ខេត្តហាយសឿង|ហាយសឿង]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៩៧ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយនឹងក្រុងហាយហ្វងនៅក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* [[ខេត្តហាយហ៊ឹង|ហាយហ៊ឹង]] – ខេត្តរដ្ឋបាលគ្របដណ្ដប់លើខេត្តហាយសឿង និងហ៊ឹងអៀននៅរវាងឆ្នាំ១៩៦៨ និងឆ្នាំ១៩៩៦។
* [[ខេត្តហឺវងៀ|ហឺវងៀ]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៦៣ រហូតដល់ត្រូវប្រទេសវៀតណាមបានបង្រួបបង្រួមក្នុងឆ្នាំ១៩៧៦។
* [[ខេត្តហឺវយាង|ហឺវយ៉ាង]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ២០០៤ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយនឹងក្រុងកឹនថឺនៅក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* [[ខេត្តកំពង់គោ|ឡងអាន]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៧៦ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយខេត្តតីនិញនៅក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* [[ខេត្តឡុងខាញ់|ឡុងខាញ់]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៥៦ មុនពេលប្ដូរឈ្មោះជាខេត្តដុងណាយក្រោយប្រទេសវៀតណាមបានបង្រួបបង្រួមក្នុងឆ្នាំ១៩៧៦។
* [[ខេត្តអៃចឺវ|អៃចឺវ]] – ជាខេត្តមួយក្នុងកំឡុង[[សម័យចិនត្រួតត្រាលើកទីបី]]
* [[ខេត្តអាំនស៊ូយ៊ែន|អាំនស៊ូយ៊ែន]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៥៦ រហូតដល់ត្រូវប្រទេសវៀតណាមបានបង្រួបបង្រួមក្នុងឆ្នាំ១៩៧៦។
{{div col end}}
== ឯកសារយោង ==
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តរបស់ប្រទេសវៀតណាម]]
<references />
nl1dima93e2uj530fjqoxt4w0ag75va
337041
337039
2026-06-30T15:39:38Z
TheRandomGoober
27248
/* អតីតខេត្ត */
337041
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox subdivision type
| name = ខេត្ត និងក្រុងនៃវៀតណាម<br>{{nobold|''Tỉnh và thành phố trực thuộc trung ương Việt Nam''}}
| map = [[File:Vietnam location map.svg|200px]]
| category = [[ឯកត្តរដ្ឋ]]
| territory = {{flag|វៀតណាម}}
| upper_unit =
| start_date = ២ កញ្ញា ១៩៤៥ ([[សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យវៀតណាម|ស.ប.វ.]])
| start_date1 = ២ កក្កដា ១៩៧៦ (បង្រួបបង្រួម)
| start_date2 = ១ កក្កដា ២០២៥ (ទម្រង់បច្ចុប្បន្ន)
| start_date3 =
| start_date4 =
| legislation_begin =
| legislation_end =
| end_date =
| current_number = ២៧ ខេត្ត<br>៧ ក្រុង
| number_date = មេសា ២០២៥
| exofficio =
| type =
| status =
| population_range = ៥១២,៦០១ ([[ខេត្តឡាយចឺវ|ឡាយចឺវ]]) –<br> ១៤,០០២,៥៩៨ ([[ទីក្រុងហូជីមិញ]])
| area_range = ២,៥១៤.៨១ គម<sup>២</sup> ([[ខេត្តហ៊ឹងអៀន|ហ៊ឹងអៀន]]) — ២៤,២៣៣.០៧ គម<sup>២</sup> ([[ខេត្តឡឹមដុង|ឡឹមដុង]])
| government = [[រដ្ឋកុម្មុយនីស្ត]]ថ្នាក់ខេត្ត
| subdivision = [[ស្រុក (វៀតណាម)|ស្រុក]]
| subdivision1 = [[សង្កាត់ (វៀតណាម)|សង្កាត់]]
| subdivision2 = [[តំបន់ពិសេស (វៀតណាម)|តំបន់ពិសេស]]
}}
{{បំណែងចែករដ្ឋបាលវៀតណាម}}
ប្រទេស[[វៀតណាម]]គឺត្រូវបានបែងចែកទៅជាបំណែងចែករដ្ឋបាលកម្រិតទីមួយចំនួន ៣៤ ដោយក្នុងនោះមាន ២៧ [[ខេត្ត]] និង ៧ [[បញ្ជីរាយទីប្រជុំជននៅវៀតណាម|ក្រុង]] ដោយស្ថិតនៅក្រោមអាជ្ញាធរនៃរដ្ឋាភិបាលកណ្តាល ។
== បញ្ជី និងស្ថិតិ==
{{ខេត្តនៃវៀតណាម|align=none}}
គិតត្រឹមចុងឆ្នាំ២០២៤ ប្រទេសវៀតណាមមានចំនួនប្រជាជនសរុប ១០១,៣៤៣,៨០០ នាក់។<ref>{{cite web |url=https://www.gso.gov.vn/en/highlight/2025/02/socio-economic-situation-in-the-fourth-quarter-and-2024/ |title=SOCIO-ECONOMIC SITUATION IN THE FOURTH QUARTER AND 2024 |publisher=[[ការិយាល័យស្ថិតិទូទៅវៀតណាម]] |website=www.gso.gov.vn |date=6 January 2025 |access-date=25 June 2026}}</ref> អង្គភាពរដ្ឋបាលកម្រិតទីមួយដែលមានប្រជាជនរស់នៅច្រើនជាងគេគឺ [[ទីក្រុងហូជីមិញ]] ដែលត្រូវជាទីក្រុងមួយក្នុងចំណោមក្រុងដែលស្ថិតក្រោម[[បញ្ជីរាយទីប្រជុំជននៅវៀតណាម|អំណាចកណ្ដាលរដ្ឋ]] ហើយវាមានប្រជាជនរស់នៅចំនួន ១៤,០០២,៥៩៨ នាក់។ អង្គភាពរដ្ឋបាលកម្រិតទីមួយដែលមានប្រជាជនរស់នៅច្រើនបន្ទាប់គឺ [[ហាណូយ]] ដោយមានប្រជាជនសរុប ៨,៨០៧,៥២៣ នាក់។ រីឯអង្គភាពដែលមានប្រជាជនរស់នៅតិចជាងគេវិញនោះគឺ[[ខេត្តឡាយចឺវ]] ដែលជាខេត្តមួយស្ថិតនៅតំបន់ភ្នំនៃភាគឦសានប្រទេសដោយមានប្រជាជនរស់នៅចំនួន ៥១២,៦០១ នាក់។ បើគិតទំហំផ្ទៃដីវិញ [[ខេត្តឡឹមដុង]]គឺជាខេត្តធំបំផុតក្នុងប្រទេសដោយមានក្រឡាផ្ទៃសរុប ២៤,២៣៣.០៩ គម<sup>២</sup> ហើយចំពោះខេត្តតូចបំផុតនោះគឺ[[ខេត្តហ៊ឹងអៀន]]ជាមួយនឹងក្រឡាផ្ទៃសរុប ២,៥១៤ គម<sup>២</sup>។
ខាងក្រោមជាតារាងនៃខេត្តទាំងអស់នៃប្រទេសវៀតណាមដែលបែងចែកតាមចំនួនប្រជាជន និងផ្ទៃដី។<ref name="202/2025/QH15">{{cite web |archive-url=https://web.archive.org/web/20250612150244/https://quochoi.vn/tintuc/Pages/tin-hoat-dong-cua-quoc-hoi.aspx?ItemID=94532|archive-date=12 June 2025|url=https://quochoi.vn/tintuc/Pages/tin-hoat-dong-cua-quoc-hoi.aspx?ItemID=94532|title=Nghị quyết số 202/2025/QH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh|website=Cổng thông tin điện tử Quốc hội Việt Nam|access-date=25 June 2026|url-status=live}}</ref> ទីក្រុង/ប្រជុំជនថ្នាក់ខេត្តគឺសរសេរជាអក្សរដិត។
{{sticky header}}
{| class="wikitable sortable sticky-header" style="font-size: 95%;"
! rowspan="2" |ខេត្ត/ក្រុង
! rowspan="2" |ល.រ
! rowspan="2" |មជ្ឈមណ្ឌលរដ្ឋបាល
! rowspan="2" |ក្រឡាផ្ទៃ (គម<sup>២</sup>)
! rowspan="2" |ចំនួនប្រជាជន<br><ref name="202/2025/QH15"></ref>
! rowspan="2" |ដង់ស៊ីតេ (/គម<sup>២</sup>)
! colspan="3" |បំណែងចែករដ្ឋបាល
! rowspan="2" |តំបន់
|-
! ស្រុក
! សង្កាត់
! តំបន់រដ្ឋបាល<br>ពិសេស
|---
|[[ខេត្តកាវបាង]]<br>Cao Bằng
| align="right" |១០
|[[ធុកហ្វាន (ខេត្តកាវបាង)|សង្កាត់ធុកហ្វាន]]
| align="right" |៦,៧០០.៣៩
| align="right" |៥៧៣,១១៩
| align="right" |៨៥
|៥៣
|៣
|០
| rowspan="6" |[[វៀតណាមឦសាន|ឦសាន]]
|---
|[[ខេត្តឡាំងសឹន]]<br>Lạng Sơn
| align="right" |១១
|[[លឿងវ៉ាន់ជី (ខេត្តឡាំងសឹន)|សង្កាត់លឿងវ៉ាន់ជី]]
| align="right" |៨,៣១០.១៩
| align="right" |៨៨១,៣៨៤
| align="right" |១០៦
|៦១
|៤
|០
|---
|[[ខេត្តហ៊្វូថោះ]]<br>Phú Thọ
| align="right" |១៥
|[[វៀតជី (ខេត្តហ៊្វូថោះ)|សង្កាត់វៀតជី]]
| align="right" |៩,៣៦១.៣៨
| align="right" |៤,០២២,៦៣៨
| align="right" |៤២៩
|១៣៣
|១៥
|០
|---
|[[ខេត្តក្វាងនិញ]]<br>Quảng Ninh
| align="right" |១៧
|[[ហាឡង (ខេត្តក្វាងនិញ)|សង្កាត់ហាឡង]]
| align="right" |៦,២០៧.៩៥
| align="right" |១,៤៩៧,៤៧៧
| align="right" |២៤១
|២២
|៣០
|២
|---
|[[ខេត្តថាយង្វៀន]]<br>Thái Nguyên
| align="right" |១៣
|[[ហ្វានឌិញហ៊្វុង (ខេត្តថាយង្វៀន)|សង្កាត់ហ្វានឌិញហ៊្វុង]]
| align="right" |៨,៣៧៥.២១
| align="right" |១,៧៩៩,៤៨៩
| align="right" |២១៤
|៧៦
|១៥
|០
|---
|[[ខេត្តទ្វៀនក្វាង]]<br>Tuyên Quang
| align="right" |១២
|[[មីញស៊ួន|សង្កាត់មីញស៊ួន]]
| align="right" |១៣,៧៩៥.៥០
| align="right" |១,៨៦៥,២៧០
| align="right" |១៣៥
|១៧៧
|៧
|០
|---
|[[ខេត្តឡាវកាយ]]<br>Lào Cai
| align="right" |៩
|[[អៀនបាយ (ខេត្តឡាវកាយ)|សង្កាត់អៀនបាយ]]
| align="right" |១៣,២៥៦.៩២
| align="right" |១,៧៧៨,៧៨៥
| align="right" |១៣៤
|៨៩
|១០
|០
| rowspan="4" |[[វៀតណាមពាយព្យ|ពាយព្យ]]
|---
|[[ខេត្តឌៀនបៀន]]<br>Điện Biên
| align="right" |៧
|[[ឌៀនបៀនហ៊្វូ (ខេត្តឌៀនបៀន)|សង្កាត់ឌៀនបៀនហ៊្វូ]]
| align="right" |៩,៥៣៩.៩៣
| align="right" |៦៧៣,០៩១
| align="right" |៧០
|៤២
|៣
|០
|---
|[[ខេត្តឡាយចឺវ]]<br>Lai Châu
| align="right" |៨
|[[តឹនហ្វុង (ខេត្តឡាយចឺវ|សង្កាត់តឹនហ្វុង]]
| align="right" |៩,០៦៨.៧៣
| align="right" |៥១២,៦០១
| align="right" |៥៦
|៣៦
|២
|០
|---
|[[ខេត្តសឹនឡា]]<br>Sơn La
| align="right" |១៤
|[[ឈៀងកឺយ|សង្កាត់ឈៀងកឺយ]]
| align="right" |១៤,១០៨.៨៩
| align="right" |១,៤០៤,៥៨៧
| align="right" |៩៩
|៦៧
|៨
|០
|---
|[[ខេត្តបាកនិញ]]<br>Bắc Ninh
| align="right" |១៦
|[[បាកយ៉ាង (ខេត្តបាកនិញ)|សង្កាត់ប៉ាកយ៉ាង]]
| align="right" |៣,១៩៤.៧២
| align="right" |៣,៦១៩,៤៣៣
| align="right" |១,១៣២
|៦៦
|៣៣
|០
| rowspan="5" |[[ដីសណ្ដទន្លេក្រហម]]
|---
|[[ខេត្តហ៊ឹងអៀន]]<br>Hưng Yên
| align="right" |១៨
|[[ហ្វូហៀន (ខេត្តហ៊ឹងអៀន)|សង្កាត់ហ្វូហៀន]]
| align="right" |២,៥១៤.៨១
| align="right" |៣,៥៦៧,៩៤៣
| align="right" |១,៤១៨
|៩៣
|១១
|០
|---
|[[ខេត្តនិញប៊ិញ]]<br>Ninh Bình
| align="right" |១៩
|[[ហ័រលឺ (ខេត្តនិញប៊ិញ)|សង្កាត់ហ័រលឺ]]
| align="right" |៣,៩៤២.៦២
| align="right" |៤,៤១២,៤៦៤
| align="right" |១,១១៩
|៩៧
|៣២
|០
|---
||'''[[ហាណូយ]]'''<br>Hà Nội
| align="right" |'''១'''
|[[ហ្វានគៀម|'''សង្កាត់ហ្វានគៀម''']]
| align="right" |៣,៣៥៩.៨៤
| align="right" |៨,៨០៧,៥២៣
| align="right" |២,៦២១
|៧៥
|៥១
|០
|---
||'''[[ហាយហ្វង]]'''<br>Hải Phòng
| align="right" |'''៣'''
|[[ធុយង្វៀន (ហាយហ្វង)|'''សង្កាត់ធុយង្វៀន''']]
| align="right" |៣,១៩៤.៧១
| align="right" |៤,៦៦៤,១២៤
| align="right" |១,៤៥៩
|៦៧
|៤៥
|២
|---
|[[ខេត្តហាទិញ]]<br>Hà Tĩnh
| align="right" |២២
|[[ថាញ់សេន|សង្កាត់ថាញ់សេន]]
| align="right" |៥,៩៩៤.៤៥
| align="right" |១,៦២២,៩០១
| align="right" |២៧០
|៦០
|៩
|០
| rowspan="5" |[[ឆ្នេរកណ្តាលខាងជើង]]
|---
|[[ខេត្តងេះអាន]]<br>Nghệ An
| align="right" |២១
|[[ឈឿងវីញ|សង្កាត់ឈឿងវីញ]]
| align="right" |១៦,៤៨៦.៥០
| align="right" |៣,៨៣១,៦៩៤
| align="right" |២៣២
|១១៩
|១១
|០
|---
|[[ខេត្តក្វាងជិ]]<br>Quảng Trị
| align="right" |២៣
|[[ដុងហឹយ (សង្កាត់)|សង្កាត់ដុងហឹយ]]
| align="right" |១២,៧០០
| align="right" |១,៨៧០,៨៤៥
| align="right" |១៤៧
|៦៩
|៨
|១
|---
|[[ខេត្តថាញហ្វា]]<br>Thanh Hóa
| align="right" |២០
|[[ហាំកថាញ់|សង្កាត់ហាំកថាញ់]]
| align="right" |១១,១១៤.៧១
| align="right" |៤,៣២៤,៧៨៣
| align="right" |៣៨៩
|១៤៧
|១៩
|០
|---
|'''[[ហ្វេ]]'''<br>Huế
| align="right" |'''៦'''
|[[ធួនហ្វា (សង្កាត់)|'''សង្កាត់ធួនហ្វា''']]
| align="right" |៤,៩៤៧.១១
| align="right" |១,៤៣២,៩៨៦
| align="right" |២៨៩
|១៩
|២១
|០
|---
|[[ខេត្តដាក់ឡាក់]]<br>Đắk Lắk
| align="right" |២៦
|[[បួនម៉ាធួត|សង្កាត់បួនម៉ាធួត]]
| align="right" |១៨,០៩៦.៤០
| align="right" |៣,៣៤៦,៨៥៣
| align="right" |១៨៤
|៨៨
|១៤
|០
| rowspan="6" |[[ឆ្នេរកណ្ដាលខាងត្បូង]]<br>និង<br>[[វៀតណាមខ្ពង់រាបកណ្ដាល|ខ្ពង់រាបកណ្ដាល]]
|---
|[[ខេត្តយ៉ាឡាយ]]<br>Gia Lai
| align="right" |២៥
|[[គុយញឺន (ចារ៉ាយ)|សង្កាត់គុយញឺន]]
| align="right" |២១,៥៧៦.៩៣
| align="right" |៣,៥៨៣,៦៩៣
| align="right" |១៦៦
|១១០
|២៥
|០
|---
|[[ខេត្តឡឹមដុង]]<br>Lâm Đồng
| align="right" |២៨
|[[ស៊ួនហឿង – ដាឡាត់|សង្កាត់ស៊ួនហឿង – ដាឡាត់]]
| align="right" |២៤,២៣៣.០៧
| align="right" |៣,៨៧២,៩៩៩
| align="right" |១៥៩
|១០៣
|២០
|១
|---
|[[ខេត្តខាញ់ហូ]]<br>Khánh Hòa
| align="right" |២៧
|[[ញ៉ាត្រាង (សង្កាត់)|ញ៉ាត្រាង]]
| align="right" |៨,៥៥៥.៨៦
| align="right" |២,២៤៣,៥៥៤
| align="right" |២៦២
|៤៨
|១៦
|១
|---
|[[ខេត្តក្វាងង៉ាយ]]<br>Quảng Ngãi
| align="right" |២៤
|[[កាំថាញ់|សង្កាត់កាំថាញ់]]
| align="right" |១៤,៨៣២.៥៥
| align="right" |២,១៦១,៧៥៥
| align="right" |១៤៥
|៨៦
|៩
|១
|---
||'''[[ដាណាង]]'''<br>Đà Nẵng
| align="right" |'''៤'''
|[[ហៃចឺវ (ដាណាង)|'''សង្កាត់ហៃចឺវ''']]
| align="right" |១១,៨៥៩.៥៩
| align="right" |៣,០៦៥,៦២៨
| align="right" |២៥៨
|៧០
|២៣
|១
|---
|'''[[ខេត្តដុងណាយ|ដុងណាយ]]'''<br>Đồng Nai
| align="right" |'''៣០'''
|[[ជិនបៀន|'''សង្កាត់ជិនបៀន''']]
| align="right" |១២,៧៣៧.១៨
| align="right" |៤,៤៩១,៤០៨
| align="right" |៣៥២
|៧២
|២៣
|០
| rowspan="3" |[[វៀតណាមអាគ្នេយ៍|អាគ្នេយ៍]]
|---
|[[ខេត្តរោងដំរី|ខេត្តតីនិញ]]<br>Tây Ninh
| align="right" |២៩
|[[ឡុងអាំន|សង្កាត់ឡុងអាំន]]
| align="right" |៨,៥៣៦.៤៤
| align="right" |៣,២៥៤,១៧០
| align="right" |៣៨១
|៨២
|១៤
|០
|---
|'''[[ទីក្រុងហូជីមិញ]]'''<br>Thành phố Hồ Chí Minh
| align="right" |'''២'''
|'''[[សង្កាត់សៃហ្គន]]'''
| align="right" |៦,៧៧២.៥៩
| align="right" |១៤,០០២,៥៩៨
| align="right" |២,០៦៧
|៥៤
|១១៣
|១
|---
|[[ខេត្តមាត់ជ្រូក|ខេត្តអានសាង]]<br>An Giang
| align="right" |៣២
|[[រ៉ាក់យ៉ា (អានសាង)|សង្កាត់រ៉ាក់យ៉ា]]
| align="right" |៩,៨៨៨.៩១
| align="right" |៤,៩៥២,២៣៨
| align="right" |៥០០
|៨៥
|១៤
|៣
| rowspan="5" |[[ដីសណ្ដមេគង្គ]]
|---
|[[ខេត្តទឹកខ្មៅ|ខេត្តកាម៉ាវ]]<br>Cà Mau
| align="right" |៣៤
|[[តឹនថាញ់ (ខេត្តកាម៉ាវ)|សង្កាត់តឹនថាញ់]]
| align="right" |៧,៩៤២.៣៩
| align="right" |២,៦០៦,៦៧២
| align="right" |៣២៨
|៥៥
|៩
|០
|---
|[[ខេត្តផ្សារដែក|ខេត្តដុងថាប់]]<br>Đồng Tháp
| align="right" |៣១
|[[មីថូ (ខេត្តដុងថាប់)|សង្កាត់មីថូ]]
| align="right" |៥,៩៣៨.៦៤
| align="right" |៤,៣៧០,០៤៦
| align="right" |៧៣៥
|៨២
|២០
|០
|---
|[[ខេត្តលង់ហោរ|ខេត្តវិញឡង]]<br>Vĩnh Long
| align="right" |៣៣
|[[ឡុងចឺវ (សង្កាត់)|សង្កាត់ឡុងចឺវ]]
| align="right" |៦,២៩៦.២០
| align="right" |៤,២៥៧,៥៨១
| align="right" |៦៧៦
|១០៥
|១៩
|០
|---
||'''[[ទីក្រុងព្រែកឫស្សី|កឹនថឺ]]'''<br>Cần Thơ
| align="right" |'''៥'''
|[[និញគៀវ (សង្កាត់)|'''សង្កាត់និញកៀវ''']]
| align="right" |៦,៣៦០.៨៣
| align="right" |៤,១៩៩,៨២៤
| align="right" |៦៦០
|៧១
|៣១
|០
|}
{{See also|ក្រមប្រៃសណីយ៍នៅវៀតណាម}}
==តំបន់==
{{Main|តំបន់នៃវៀតណាម}}
{{See also|បំណែងចែកនៃវៀតណាម}}
[[Image:VietnameseRegions empty.png|right|200px|thumb|តំបន់នៃវៀតណាមនៅមុនថ្ងៃទី១២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥៖<br>{{bulleted list|ទឹកក្រូច៖ [[វៀតណាមឦសាន|ឦសាន]]
| លឿង៖ [[វៀតណាមពាយព្យ|ពាយព្យ]]
| ក្រហម៖ [[ដីសណ្ដទន្លេក្រហម]]
| បៃតង៖ [[ឆ្នេរកណ្តាលខាងជើង]]
| និលហរិត៖ [[ឆ្នេរកណ្ដាលខាងត្បូង]]
| ខៀវ៖ [[វៀតណាមខ្ពង់រាបកណ្ដាល|ខ្ពង់រាបកណ្ដាល]]
| ស្វាយ៖ [[វៀតណាមអាគ្នេយ៍|អាគ្នេយ៍]]
| ផ្កាឈូកទុំ៖ [[ដីសណ្តមេគង្គ]]
}}
]]
បណ្ដាខេត្តនៃប្រទេសវៀតណាមពេលខ្លះត្រូវបានបែងចែកជាប្រាំពីរតំបន់ (ឬជួនកាលតំបន់ឦសាននិងពាយ័ព្យត្រូវច្របាច់បញ្ចូលគ្នាទៅជា[[តំបន់កណ្តាលខាងជើង និងភ្នំ]]) ហើយតំបន់ទាំងនេះអាចផ្ដុំគ្នាចេញជាតំបន់ធំៗចំនួនបីផងដែរមាន៖ ជើង កណ្តាល និងត្បូង។ ការបែងចែកតំបន់បែបនេះគឺគេមិនប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការ ឬញឹកញាប់ឡើយ ហើយការចែងជាថ្នាក់ផ្សេងៗទៀតអាចត្រូវគេប្រើជំនួសវាវិញ។ តំបន់អស់ទាំងនោះដែររួមមាន៖
{| class="wikitable sortable"
|+ តំបន់នៃវៀតណាម
! តំបន់ធំ
! តំបន់
! បណ្ដាខេត្ត<br>ក្នងតំបន់
! ក្រឡាផ្ទៃ<br>(គម<sup>២</sup>)
! ចំនួនប្រជាជន<br><ref name="202/2025/QH15"/>
! ដង់ស៊ីតេ<br>ប្រជាជន<br>(/គម<sup>២</sup>)
! class=unsortable|សម្គាល់
|-
| rowspan="3"|'''[[វៀតណាមភាគខាងជើង]]'''<br>(''Bắc Bộ'')
| '''[[វៀតណាមពាយព្យ|ពាយព្យ]]'''<br>(Tây Bắc Bộ)
|
* [[ខេត្តឌៀនបៀន|ឌៀនបៀន]]
* [[ខេត្តឡាយចឺវ|ឡាយចឺវ]]
* [[ខេត្តឡាវកាយ|ឡាវកាយ]]
* [[ខេត្តសឹនឡា|សឹនឡា]]
| align="right"|៤៥,៩៧៤.៤៧
| align="right"|៤,៣៦៩,០៦៤
| align="right"|៩៥
| រួមមានខេត្តផ្ទៃខាងក្នុងនៃប៉ែកខាងលិចតំបន់វៀតណាមភាគខាងជើង។ ក្នុងនោះមានពីរខេត្តជាប់ព្រំដែនជាមួយប្រទេស[[ឡាវ]] និងបីខេត្តជាប់នឹងព្រំដែនប្រទេសចិន (ខេត្តឌៀនបៀនជាប់ទាំងព្រំដែនប្រទេសចិន និងឡាវ)។
|-
| '''[[វៀតណាមឦសាន|ឦសាន]]'''<br>(Đông Bắc Bộ)
|
* [[ខេត្តកាវបាង|កាវបាង]]
* [[ខេត្តឡាំងសឹន|ឡាំងសឹន]]
* [[ខេត្តហ៊្វូថោះ|ហ៊្វូថោះ]]
* [[ខេត្តក្វាងនិញ|ក្វាងនិញ]]
* [[ខេត្តថាយង្វៀន|ថាយង្វៀន]]
* [[ខេត្តទ្វៀនក្វាង|ទ្វៀនក្វាង]]
| align="right"|៥២,៧៥០.៦១
| align="right"|១០,៦៣៩,៣៧៧
| align="right"|២០១
| រួមមានខេត្តតំបន់ភ្នំភាគច្រើនដែលស្ថិតនៅភាគខាងជើងនៃតំបន់ដីទំនាបទន្លេក្រហម។ ក្នុងនោះមានបួនខេត្តជាប់ព្រំដែនជាមួយប្រទេសចិន។
|-
| '''[[ដីសណ្តទន្លេក្រហម]]'''<br>(Đồng bằng sông Hồng)
|
* [[ខេត្តបាកនិញ|ខេត្តបាកនិញ]]
* [[ហាណូយ]] {{ref|a|†}}
* [[ហាយហ្វង]] {{ref|a|†}}
* [[ខេត្តហ៊ឹងអៀន|ហ៊ឹងអៀន]]
* [[ខេត្តនិញប៊ិញ|និញប៊ិញ]]
| align="right"|១៦,២០៦.៧១
| align="right"|២៥,០៧១,៤៨៧
| align="right"|១,៥៤៦
| រួមមានខេត្តតូចៗតែមានប្រជាជនរស់នៅច្រើនដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅតាមបណ្ដោយមាត់នៃ[[Red River (Vietnam)|ទន្លេក្រហម]]។ តំបន់ដីសណ្តទន្លេក្រហមមានផ្ទៃដីតូចបំផុតបើប្រៀបធៀបនឹងតំបន់ដទៃ ប៉ុន្តែមានប្រជាជន និងដង់ស៊ីតេប្រជាជនខ្ពស់បំផុតជាងតំបន់ដទៃផងដែរ។ វាក៏ជាតំបន់តែមួយគត់ក្នុងប្រទេសវៀតណាមដែលមិនមានព្រំដែនជាប់ប្រទេសជិតខាង។
|-
| rowspan="2" |'''[[វៀតណាមកណ្ដាល]]'''<br>(''Trung Bộ'')
|'''[[ឆ្នេរកណ្ដាលខាងជើង]]'''<br>(Bắc Trung Bộ)
|
* [[ខេត្តហាទិញ|ហាទិញ]]
* [[ខេត្តងេះអាន|ងេះអាន]]
* [[ខេត្តក្វាងជិ|ក្វាងជិ]]
* [[ខេត្តថាញហ្វា|ថាញហ្វា]]
* [[ហ្វេ]] {{ref|a|†}}
| align="right"|៥១,២៤២.៧៧
| align="right"|១១,២១២,៣៦៤
| align="right"|២១៨
| រួមមានខេត្តជាប់ឆ្នេរនៅពាក់កណ្តាលភាគខាងជើងនៃដែនដីកណ្តាលដ៏ចង្អៀតរបស់វៀតណាម។ ខេត្តទាងនេះផងដែរសុទ្ធតែលាតសន្ធឹងពីតំបន់ឆ្នេរនៅភាគខាងកើតរហូតដល់ព្រំដែនប្រទេសឡាវនៅភាគខាងលិច។
|-
| '''[[ឆ្នេរកណ្ដាលខាងត្បូង]]<br>និង[[វៀតណាមខ្ពង់រាបកណ្ដាល|ខ្ពង់រាបកណ្ដាល]]'''<br>(Duyên Hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên)
|
* [[ដាណាង]] {{ref|a|†}}
* [[ខេត្តដាក់ឡាក់|ដាឡាក់]]
* [[ខេត្តយ៉ាឡាយ|យ៉ាឡាយ]]
* [[ខេត្តខាញ់ហូ|ខាញ់ហូ]]
* [[ខេត្តឡឹមដុង|ឡឹមដុង]]
* [[ខេត្តក្វាងង៉ាយ|ក្វាងង៉ាយ]]
| align="right"|៩៩,១៥៤.៤
| align="right"|១៨,២៧៤,៤៨២
| align="right"|១៨៤
| រួមមានខេត្តជាប់ឆ្នេរ និងខេត្តក្នុងតំបន់ភ្នំនៅពាក់កណ្តាលភាគខាងត្បូងនៃប៉ែកកណ្តាលប្រទេសវៀតណាម។ តំបន់ដែរនេះគឺសម្បូរទៅដោយជនជាតិភាគតិចច្រើនក្រុម។ ខេត្តចំនួនពីរគឺមានព្រំដែនជាប់នឹងឡាវ និងបួនខេត្តជាប់នឹងព្រំដែនប្រទេស[[កម្ពុជា]] (ខេត្កក្វាងង៉ាយជាប់ទាំងព្រំដែនប្រទេសកម្ពុជា និងឡាវ)។
|-
| rowspan="2" |'''[[វៀតណាមភាគខាងត្បូង]]'''<br>(''Nam Bộ'')
| '''[[វៀតណាមអាគ្នេយ៍|អាគ្នេយ៍]]'''<br>(Đông Nam Bộ)
|
* [[ខេត្តដុងណាយ|ដុងណាយ]] {{ref|a|†}}
* [[ទីក្រុងហូជីមិញ]] {{ref|a|†}}
* [[ខេត្តរោងដំរី|ខេត្តតីនិញ]]
| align="right" |២៨,០៤៦.២១
| align="right" |២១,៧៤៨,១៧៦
| align="right" |៧៧៥
| រួមមានផ្នែកខ្លះនៃតំបន់ទំនាបខាងត្បូងប្រទេសវៀតណាម ស្ថិតនៅភាគខាងជើងនៃដីសណ្ដទន្លេមេគង្គ។ ខេត្តចំនួនពីរមានព្រំដែនជាប់នឹងប្រទេសកម្ពុជា។
|-
|'''[[ដីសណ្តមេគង្គ]]'''<br>(Đồng bằng sông Cửu Long)
|
* [[ខេត្តមាត់ជ្រូក|អានសាង]]
* [[ខេត្តទឹកខ្មៅ|កាម៉ាវ]]
* [[ទីក្រុងព្រែកឫស្សី|កឹនថឺ]] {{ref|a|†}}
* [[ខេត្តផ្សារដែក|ដុងថាប់]]
* [[ខេត្តលង់ហោរ|វិញឡង]]
| align="right" |៣៦,៤២៦.៩៧
| align="right" |២០,៣៨៦,៣៦១
| align="right" |៥៥៩
| តំបន់ប៉ែកខាងត្បូងបំផុតនៃប្រទេសវៀតណាម (ទឹកដី[[កម្ពុជាក្រោម]])។ ភាគច្រើនរួមមានខេត្តតូចៗតែមានប្រជាជនរស់នៅច្រើនក្នុងតំបន់ដីសណ្ត[[ទន្លេមេគង្គ]]។ ពេលខ្លះ តំបន់នេះត្រូវបានគេសម្ដៅហៅថា តំបន់និរតី (Tây Nam Bộ)។ មានខេត្តចំនួនពីរជាប់ព្រំដែននឹងប្រទេសកម្ពុជា។
|}
{{note|a|†}} [[បញ្ជីរាយទីប្រជុំជននៅវៀតណាម|ទីប្រជុំជន/ក្រុង]] (thành phố trực thuộc trung ương)
==អតីតខេត្ត==
{{div col}}
* [[ខេត្តកនទុម|កនទុម]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៩១ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយនឹងខេត្តក្វាងង៉ាយក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* [[ខេត្តក្វាងណាម|ក្វាងណាម]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៩៧ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយនឹងក្រុងដាណាងក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* [[ខេត្តក្វាងណាម|ក្វាងណាម–ដាណាង/ក្វាងដា]] – ជាខេត្តរដ្ឋបាលមួយដែលគ្របដណ្ដប់លើខេត្តក្វាងណាម និងក្រុងដាណាងនៅរវាងឆ្នាំ១៩៧៥ និងឆ្នាំ១៩៩៦។
* ក្វាងឌឹក – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៥៦ រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៧៦។
* [[ខេត្តក្វាងទីន|ក្វាងទីន]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៦២ រហូតដល់ត្រូវប្រទេសវៀតណាមបាន[[ទិវាបង្រួបបង្រួមជាតិវៀតណាម|បង្រួបបង្រួម]]ឡើងវិញក្នុងឆ្នាំ១៩៧៦។
* [[ខេត្តក្វាងប៊ិញ|ក្វាងប៊ិញ]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៨៩ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយខេត្តក្វាងជិក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* [[ខេត្តគួឡុង|គួឡុង]] – ជាខេត្តរដ្ឋបាលមួយដែលគ្របដណ្ដប់លើខេត្តវិញឡង និងវិញប៊ិញនៅរវាងឆ្នាំ១៩៧៦ និងឆ្នាំ១៩៩២។
* [[ខេត្តគៀនយ៉ាង|គៀនយ៉ាង]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៧៦ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយនឹងខេត្តអានសាងក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* គៀនអាន – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៨៨៨ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយនឹងក្រុងហាយហ្វងក្នុងឆ្នាំ១៩៦២។
* ងៀប៊ិញ – ជាខេត្តរដ្ឋបាលមួយដែលគ្របដណ្ដប់លើខេត្តក្វាងង៉ាយ និងប៊ិញឌិញនៅរវាងឆ្នាំ១៩៧៥ និងឆ្នាំ១៩៨៩។
* [[ខេត្តងេះទិញ|ងេះទិញ]] – ជាខេត្តរដ្ឋបាលមួយដែលគ្របដណ្ដប់លើខេត្តងេះអាន និងហាទិញនៅរវាងឆ្នាំ១៩៧៦ និងឆ្នាំ១៩៩១។
* [[ខេត្តព្រះត្រពាំង|ចាវិញ]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៩២ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយខេត្តវិញឡងក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* [[ខេត្តចឹឡឺន|ចឹឡឺន]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩០០ រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៥៧។
* [[ខេត្តឈឿងធៀន|ឈឿងធៀន]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៦១ រហូតដល់ត្រូវប្រទេសវៀតណាមបង្រួបបង្រួមក្នុងឆ្នាំ១៩៧៦។
* [[ខេត្តដាក់ណុង|ដាក់ណុង]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ២០០៤ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយនឹងខេត្តឡឹមដុងក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* [[ខេត្តឌិញទឿង|ឌិញទឿង]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៨៣២ រហូតដល់ត្រូវប្រទេសវៀតណាមបង្រួបបង្រួមក្នុងឆ្នាំ១៩៧៦។
* [[ខេត្តណាមឌិញ|ណាមឌិញ]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៩១ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយនឹងខេត្តថាយង្វៀនក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* [[ខេត្តតឹនអាន|តឹនអាន]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩០០ រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៥៦។
* [[ខេត្តថាយប៊ិញ|ថាយប៊ិញ]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៨៩០ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយខេត្តហ៊ឹងអៀនក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* ទ្វៀនឌឹក – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៥៨ រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៧៦។
* [[ហ្វេ|ធួធៀនហ្វា]] – ខេត្តភាគខាងត្បូងបំផុតនៃតំបន់ឆ្នេរកណ្តាលខាងជើងនៃប្រទេសវៀតណាម ដែលមានអត្ថិភាពរហូតដល់ឆ្នាំ២០២៥ មុនពេលខេត្តទាំងមូលត្រូវប្ដូរទៅជាទីប្រជុំជន។
* ធួនហាយ – ជាខេត្តរដ្ឋបាលគ្របដណ្ដប់លើខេត្តនិញថ្វឹន និងប៊ិញថ្វឹននៅរវាងឆ្នាំ១៩៧៥ និងឆ្នាំ១៩៩១។
* [[ខេត្តនិញថ្វឹន|និញថ្វឹន]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៩២ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយខេត្តខាញ់ហូក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* [[ខេត្តបាកកាន|បាកកាន]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៩៧ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយខេត្តនិញប៊ិញក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* បាកថាយ – ជាតំបន់រដ្ឋបាលគ្របដណ្ដប់លើខេត្តបាកកាន និងថាយង្វៀននៅរវាងឆ្នាំ១៩៦៥ និងឆ្នាំ១៩៩៦។
* [[ខេត្តបាកយ៉ាង|បាកយ៉ាង]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៩៧ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយនឹងខេត្តបាកនិញក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* [[ខេត្តពលលាវ|បាកលៀវ]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៩៧ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយនឹងខេត្តកាម៉ាវក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* [[ខេត្តអូរកាប់|បាសៀ–វុងតាវ]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៩១ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយនឹងទីក្រុងហូជីមិញក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* [[ខេត្តប៊ិញជិធៀន|ខេត្តប៊ិញជិធៀន]] – ជាខេត្តរដ្ឋបាលដែលគ្របដណ្ដប់លើខេត្តក្វាងប៊ិញ ក្វាងជិ និងធឿធួន – ហ្វេនៅរវាងឆ្នាំ១៩៧៦ និងឆ្នាំ១៩៩២។
* [[ខេត្តប៊ិញឌិញ|ប៊ិញឌិញ]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៨៩ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយនឹងខេត្តយ៉ាឡាយក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* [[ខេត្តប៊ិញថ្វឹន|ប៊ិញថ្វឹន]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៩១ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយនឹងខេត្តឡឹមដុងក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* [[ខេត្តប៊ិញទុយ|ប៊ិញទុយ]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៥៦ រហូតដល់ត្រូវប្រទេសវៀតណាមបង្រួបបង្រួមក្នុងឆ្នាំ១៩៧៦។
* [[ខេត្តប៊ិញសឿង|ប៊ិញសឿង]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៩៧ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយនឹងទីក្រុងហូជីមិញក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* [[ខេត្តប៊ិញហ្វឿក|ប៊ិញហ្វឿក]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៩៧ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយនឹងទីក្រុងដុងណាយក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* [[ខេត្តបៀនហ្វា|បៀនហ្វា]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៨៣២ រហូតដល់ត្រូវប្រទេសវៀតណាមបង្រួបបង្រួមក្នុងឆ្នាំ១៩៧៦។
* [[ខេត្តកំពង់ឫស្សី|បេនជេ]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៧៦ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយខេត្តវិញឡងក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* [[ខេត្តមិញហាយ|មិញហាយ]] – ខេត្តរដ្ឋបាលគ្របដណ្ដប់លើខេត្តកាម៉ាវ និងបាកលៀវនៅរវាងឆ្នាំ១៩៧៦ និងឆ្នាំ១៩៩៦។
* [[ខេត្តយ៉ាឌិញ|យ៉ាឌិញ]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៨៣២ មុនពេលក្លាយជាទីក្រុងហូជីមិញក្រោយត្រូវប្រទេសវៀតណាមបានបង្រួបបង្រួមក្នុងឆ្នាំ១៩៧៦។
* [[ខេត្តវិញប៊ិញ|វិញប៊ិញ]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៥៦ រហូតដល់ត្រូវប្រទេសវៀតណាមបង្រួបបង្រួមក្នុងឆ្នាំ១៩៧៦។
* [[ខេត្តវិញហ្វុក|វិញហ្វុក]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៩៧ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយខេត្តហ៊្វូថោះក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* វិញហ៊្វូ – ខេត្តរដ្ឋបាលគ្របដណ្ដប់លើខេត្តវិញហ្វុក និងហ៊្វូថោះនៅរវាងឆ្នាំ១៩៦៨ និងឆ្នាំ១៩៩៦។
* [[ខេត្តសាឌេក|សាឌេក]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩០០ រហូតដល់ត្រូវប្រទេសវៀតណាមបង្រួបបង្រួមក្នុងឆ្នាំ១៩៧៦។
* [[ខេត្តឃ្លាំង|សុកចាង]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៩១ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយនឹងក្រុងកឹនថឺនៅក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* [[ខេត្តស៊ុងបេ|ស៊ុងបេ]] – ខេត្តរដ្ឋបាលគ្របដណ្ដប់លើខេត្តប៊ិញសឿង និងប៊ិញហ្វឿកនៅរវាងឆ្នាំ១៩៧៦ និងឆ្នាំ១៩៩៧។
* យ៉ាឡាយ – កនទុម – តំបន់រដ្ឋបាលគ្របដណ្ដប់លើខេត្តយ៉ាឡាយ និងកនទុមនៅរវាងឆ្នាំ១៩៧៥ និងឆ្នាំ១៩៩១។
* ហ័ងលានសឺន – ខេត្តរដ្ឋបាលគ្របដណ្ដប់លើខេត្តឡាវកាយ និងអៀនបាយនៅរវាងឆ្នាំ១៩៧៥ និងឆ្នាំ១៩៩១។
* [[ខេត្តហ្គរកុង|ហ្គរកុង]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩០០ រហូតដល់ត្រូវប្រទេសវៀតណាមបានបង្រួបបង្រួមក្នុងឆ្នាំ១៩៧៦។
* [[ខេត្តហ្វាប៊ិញ|ហ្វាប៊ិញ]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៩១ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយខេត្តហ៊្វូថោះក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* ហ្វូខាញ់ – ខេត្តរដ្ឋបាលគ្របដណ្ដប់លើខេត្តហ្វូអៀន និងខាញ់ហូនៅរវាងឆ្នាំ១៩៧៥ និងឆ្នាំ១៩៨៩។
* [[ខេត្តហ៊្វូប៊ុន|ហ៊្វូប៊ុន]] – នៅឆ្នាំ១៩៦២ បានបំបែកចេញពីខេត្តប៉្លីគូ និងបន្តរហូតដល់ឆ្នាំ១៩៧៦។
* [[ខេត្តហ្វូអៀន|ហ្វូអៀន]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៨៩ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយខេត្តដាក់ឡាក់ក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* [[ខេត្តហ្វឿកថាញ់|ហ្វឿកថាញ់]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៥៩ រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៦៥។
* [[ខេត្តហ្វឿកទុយ|ហ្វឿកទុយ]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៥៦ រហូតដល់ត្រូវប្រទេសវៀតណាមបង្រួបបង្រួមក្នុងឆ្នាំ១៩៧៦។
* [[ខេត្តហ្វឿកឡុង|ហ្វឿកឡុង]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៥៦ រហូតដល់ត្រូវប្រទេសវៀតណាមបង្រួបបង្រួមក្នុងឆ្នាំ១៩៧៦។
* ហ៊ឹងហ្វា – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៨៣១ រហូតដល់ឆ្នាំ១៩០៣។
* ហាដុង – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩០៤ រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៦៥។
* [[ខេត្តហាណាម|ហាណាម]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៩១ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយខេត្តនិញប៊ិញក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* ហាណាមនិញ – ខេត្តរដ្ឋបាលគ្របដណ្ដប់លើខេត្តហាណាម ណាមឌិញ និងនិញប៊ិញនៅរវាងឆ្នាំ១៩៧៥ និងឆ្នាំ១៩៩១។
* [[ខេត្តហាតី|ហាតី]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៦៥ ដល់ឆ្នាំ១៩៧៥ និងម្តងទៀតពីឆ្នាំ១៩៩១ ដល់ឆ្នាំ២០០៨ មុនពេលត្រូវបញ្ចូលទៅក្នុងក្រុងហាណូយ។
* ហាទ្វៀន – ខេត្តរដ្ឋបាលគ្របដណ្ដប់លើខេត្តហាយ៉ាង និងទ្វៀនក្វាងនៅរវាងឆ្នាំ១៩៧៥ និងឆ្នាំ១៩៩១។
* [[ខេត្តហាបាក|ហាបាក]] – ខេត្តរដ្ឋបាលគ្របដណ្ដប់លើខេត្តបាកយ៉ាង និងបាកនិញនៅរវាងឆ្នាំ១៩៦២ និងឆ្នាំ១៩៩៦។
* [[ខេត្តហាយ៉ាង|ហាយ៉ាង]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៩១ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយខេត្តទ្វៀនក្វាងក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* ហាសឺនប៊ិញ – ខេត្តរដ្ឋបាលគ្របដណ្ដប់លើខេត្តហាតីចាស់ និងហ្វាប៊ិញនៅរវាងឆ្នាំ១៩៧៥ និងឆ្នាំ១៩៩១។
* [[ខេត្តហាយសឿង|ហាយសឿង]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៩៧ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយនឹងក្រុងហាយហ្វងនៅក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* [[ខេត្តហាយហ៊ឹង|ហាយហ៊ឹង]] – ខេត្តរដ្ឋបាលគ្របដណ្ដប់លើខេត្តហាយសឿង និងហ៊ឹងអៀននៅរវាងឆ្នាំ១៩៦៨ និងឆ្នាំ១៩៩៦។
* [[ខេត្តហឺវងៀ|ហឺវងៀ]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៦៣ រហូតដល់ត្រូវប្រទេសវៀតណាមបានបង្រួបបង្រួមក្នុងឆ្នាំ១៩៧៦។
* [[ខេត្តហឺវយាង|ហឺវយ៉ាង]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ២០០៤ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយនឹងក្រុងកឹនថឺនៅក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* [[ខេត្តកំពង់គោ|ឡងអាន]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៧៦ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយខេត្តតីនិញនៅក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* [[ខេត្តឡុងខាញ់|ឡុងខាញ់]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៥៦ មុនពេលប្ដូរឈ្មោះជាខេត្តដុងណាយក្រោយប្រទេសវៀតណាមបានបង្រួបបង្រួមក្នុងឆ្នាំ១៩៧៦។
* [[ខេត្តទៀនយ៉ាង|ទៀនយ៉ាង]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៧៦ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយខេត្តដុងថាប់នៅក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* [[ខេត្តអៀនបាយ|អៀនបាយ]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៩១ រហូតដល់ត្រូវច្របាច់បញ្ចូលជាមួយខេត្តឡាវកាយនៅក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
* [[ខេត្តអៃចឺវ|អៃចឺវ]] – ជាខេត្តមួយក្នុងកំឡុង[[សម័យចិនត្រួតត្រាលើកទីបី]]
* [[ខេត្តអាំនស៊ូយ៊ែន|អាំនស៊ូយ៊ែន]] – មានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ១៩៥៦ រហូតដល់ត្រូវប្រទេសវៀតណាមបានបង្រួបបង្រួមក្នុងឆ្នាំ១៩៧៦។
{{div col end}}
== ឯកសារយោង ==
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តរបស់ប្រទេសវៀតណាម]]
<references />
mlldg78jpnddfagq72tfok4sety7g1p
ឆ្នាំ ២០២៦
0
53236
337052
336937
2026-07-01T03:08:42Z
TheRandomGoober
27248
/* មិថុនា */
337052
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox"
|'''[[បញ្ជីនៃទសវត្សរ៍ សតវត្ស និងសហស្សវត្សរ៍|សហស្សវត្សរ៍]]'''
|[[សហស្សវត្សរ៍ទី ៣]]
|-
|'''[[បញ្ជីនៃទសវត្សរ៍ សតវត្សរ៍ និងសហស្សវត្សរ៍|សតវត្សរ៍]]'''
|[[សតវត្សរ៍ទី ២១]]
|-
|'''[[បញ្ជីនៃទសវត្សរ៍ សតវត្សរ៍ និងសហស្សវត្សរ៍|ទសវត្សរ៍]]'''
|[[ទសវត្សរ៍ ២០២០|ឆ្នាំ ២០២០]]
|-
|'''[[បញ្ជីឆ្នាំ|ឆ្នាំ]]'''
| [[ឆ្នាំ ២០២៣|២០២៣]] • [[ឆ្នាំ ២០២៤|២០២៤]] • [[ឆ្នាំ ២០២៥|២០២៥]] • [[ឆ្នាំ ២០២៦|គ.ស. ២០២៦]] • [[ឆ្នាំ ២០២៧|២០២៧]] • [[ឆ្នាំ ២០២៨|២០២៨]] • [[ឆ្នាំ ២០២៩|២០២៩]]
|}
{| class="infobox" style="width:20em;"
|- style="text-align:center;"
! colspan="2" style="background: #ABCDEF;" |ឆ្នាំ ២០២៦ ក្នុងប្រតិទិនផ្សេងៗ
|-
|'''[[ពុទ្ធសករាជ]]'''
|២៥៧០
|- style="vertical-align:top;"
|'''[[ប្រតិទិនហ្គ្រេហ្គោរៀន|ប្រតិទិនគ្រីកូរី]]'''
|២០២៦
''MMXXVI''
|-
|'''[[Ab urbe condita]]'''
|២៧៧៩
|-
|'''[[ប្រតិទិនអាមេនី]]'''
|១៤៧៥
ԹՎ ՌՆՀԵ
|-
|'''[[ប្រតិទិនអាស៊ីរី]]'''
|៦៧៧៦
|-
|'''[[ប្រតិទិនបាហៃ]]'''
|១៨២–១៨៣
|-
|'''[[ប្រតិទិនសាកាបាលី]]'''
|១៩៤៧–១៩៤៨
|-
|'''[[ប្រតិទិនបេងហ្កាល់]]'''
|១៤៣៣
|-
|'''[[ប្រតិទិនប៊ែប៊ែរ]]'''
|២៩៧៦
|-
|'''[[រាជ្យឆ្នាំស្តេចអង់គ្លេស|រាជ្យឆ្នាំអង់គ្លេស]]'''
|៤ [[ឆាលស៍ទី៣|Cha. ៣]] – ៥ [[ឆាលស៍ទី៣|Cha. ៣]]
|-
|'''[[ប្រតិទិនភូមា]]'''
|១៣៨៨
|-
|'''[[ប្រតិទិនប៊ីហ្សង់តាំង]]'''
|៧៥៣៤–៧៥៣៥
|-
|'''[[ប្រតិទិនចិន]]'''
|甲辰年 <small>([[រោង]] ធាតុឈើ)</small>
៤៧២៣ ឬ ៤៥១៦ ''— ដល់ —''
乙巳年 <small>([[មមី]] ធាតុភ្លើង)</small>
៤៧២៤ ឬ ៤៥១៧
|-
|'''[[ប្រតិទិនកូបទិក]]'''
|១៧៤២–១៧៤៣
|-
|'''[[ប្រតិទិនឌីស្កតដ៍]]'''
|៣១៩២
|-
|'''[[ប្រតិទិនអេត្យូពី]]'''
|២០១៨–២០១៩
|-
|'''[[ប្រតិទិនហេប្រឺ]]'''
|៥៧៨៦–៥៧៨៧
|-
|'''[[ប្រតិទិនហិណ្ឌូ]]'''
|២០៨២–២០៨៣ <small>([[វិក្រមសម្វត]])</small>
១៩៤៧–១៩៤៨ <small>([[ប្រតិទិនជាតិឥណ្ឌា|សកសម្វត]])</small>
៥១២៦–៥១២៧ <small>([[កលិយុគ]])</small>
|-
|'''[[ប្រតិទិនអូឡូសែន]]'''
|១២០២៦
|-
|'''[[ប្រតិទិនអ៊ីហ្គបូ]]'''
|១០២៦–១០២៧
|-
|'''[[ប្រតិទិនអ៊ីរ៉ង់]]'''
|១៤០៤–១៤០៥
|-
|'''[[ប្រតិទិនឥស្លាម]]'''
|១៤៤៧–១៤៤៨
|-
|'''[[ប្រតិទិនជប៉ុន]]'''
|[[រេវ៉ា|សករាជរេវ៉ា ៨]]
<small>(令和8年)</small>
|-
|'''[[ប្រតិទិនជ្វា]]'''
|១៩៥៩–១៩៦០
|-
|'''[[ប្រតិទិនជូឆេ]]'''
|១១៥
|-
|'''[[ប្រតិទិនជូលាន]]'''
|គ្រីកូរីដក ១៣ ថ្ងៃ
|-
|'''[[ប្រតិទិនកូរ៉េ]]'''
|៤៣៥៩
|-
|'''[[ប្រតិទិនសាធារណរដ្ឋចិន|ប្រតិទិនមីនគួ]]'''
|ROC ១១៥
<small>民國115年</small>
|-
|'''[[ប្រតិទិនណានក្សាហ៊ី]]'''
|៥៥៨
|-
|'''[[ប្រតិទិនសុរិយគតិថៃ]]'''
|២៥៦៩
|-
|'''[[ប្រតិទិនទីបេ]]'''
|ཤིང་མོ་སྦྲུལ་ལོ
<small>([[រោង]]ញីធាតុឈើ)</small>
២១៥២ ឬ ១៧៧១ ឬ ៩៩៩
''— ដល់ —''
མེ་ཕོ་རྟ་ལོ་
<small>([[មមី]]ញីធាតុឈើ)</small>
២១៥៣ ឬ ១៧៧២ ឬ ១០០០
|-
|'''[[ម៉ោងយូនីក|ម៉ោងយូនីក]]'''
|១៧៦៧២២៥៦០០ – ១៧៩៨៧៦១៤៩៩
|}
'''គ.ស. ២០២៦''' ត្រូវនឹង ព.ស. ២៥៧០ ជាឆ្នាំសកលចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ តាម[[ប្រតិទិនគ្រីកូរី]] ហើយជាឆ្នាំទី ២០២៦ នៃ[[សកលសករាជ]] និង[[គ្រិស្តសករាជ]]។
* ឆ្នាំ[[មមី]] អដ្ឋស័ក ចុល្លសករាជ ១៣៨៨ (ថ្ងៃទី១៦ ខែមេសា ជាថ្ងៃឡើងស័ក)។
* ឆ្នាំទី ៧ ក្នុង[[ទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ២០២០]], ឆ្នាំទី ២៦ ក្នុង[[សតវត្សរ៍ទី២១]] និងឆ្នាំទី ២៥ ក្នុង[[សហស្សវត្សរ៍ទី ៣]]។
នៅក្នុងឆ្នាំនេះ គេសង្កេតឃើញមានជម្លោះប្រដាប់អាវុធថ្មីៗផ្ទុះឡើងនៅក្នុងទ្វីបអាមេរិក និងតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា។ នៅដើមខែមករា សហរដ្ឋអាមេរិកបានចាប់ផ្តើម[[អន្តរគមន៍សហរដ្ឋអាមេរិកនៅវេណេស៊ុយអេឡាឆ្នាំ២០២៦|ប្រតិបត្តិការយោធា]]នៅក្នុងប្រទេសវេណេស៊ុយអេឡា និងជាលទ្ធផលបានចាប់ខ្លួនប្រធានាធិបតីកំពុងកាន់អំណាច លោក[[នីកូឡាស ម៉ាឌូរ៉ូ]]។ អន្តរាគមន៍នេះបានបង្កឱ្យមានការបិទផ្លូវនាំចេញប្រេងរបស់ប្រទេសវេណេស៊ុយអេឡា ដែលបន្តរុញច្រានឱ្យកើតមាន[[វិបត្តិគុយបាឆ្នាំ២០២៦|វិបត្តិប្រេង]]នៅក្នុងប្រទេសគុយបា។ ចូលមកដល់ខែកុម្ភៈ ប្រទេសប៉ាគីស្ថានបានបើកការវាយប្រហារតាមអាកាសចូលក្នុងប្រទេសអាហ្វហ្កានីស្ថាន ដែលនាំឱ្យផ្ទុះ[[សង្គ្រាមប៉ាគីស្ថាន–អាហ្វហ្កានីស្ថានឆ្នាំ២០២៦|ជម្លោះបើកចំហរ]]វាងប្រទេសទាំងពីរ។ ជាប្រតិកម្មនឹងការបង្ក្រាបរបស់អាជ្ញាធរអ៊ីរ៉ង់លើ[[បាតុកម្មអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៥–២០២៦|ចលនាបាតុកម្មមហាជន]] សហរដ្ឋអាមេរិកនិងអ៊ីស្រាអែលបានរួមគ្នាផ្តើម[[សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦|សង្គ្រាមប្រឆាំងនឹងអ៊ីរ៉ង់]]នៅថ្ងៃទី២៨ ខែកុម្ភៈ ជាមួយនឹង[[ឃាតកម្មលើអាលី ហាមេនៃ|ការធ្វើឃាតមេដឹកនាំកំពូលអ៊ីរ៉ង់]][[អាលី ហាមេនៃ]] ហើយជាលទ្ធផលនៃជម្លោះនេះ សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកត្រូវទទួលរងនូវសោកនាដកម្មធ្ងន់ធ្ងរ ក្រោយអ៊ីរ៉ង់បានបាញ់ប្រហារសងសឹកលើប្រទេសក្នុងតំបន់ជាសម្ព័ន្ធមិត្តអាមេរិក ក៏ដូចជាការបិទ[[វិបត្តិច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍ឆ្នាំ២០២៦|ច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍]]។
នៅក្នុងវិស័យវិទ្យាសាស្ត្រនិងបច្ចេកវិទ្យាវិញ បេសកកម្មហោះកាត់ឋានព្រះច័ន្ទ [[អារតេមីស ២]] របស់[[អង្គការណាសា|ណាសា]]បានក្លាយជាប្រធានបទដ៏ពេញនិយមមួយ ដោយវាត្រូវជាបេសកកម្មដែលពាំនាំមនុស្សចេញពីគន្លងផែនដីទាបដំបូងគេចាប់តាំងពីបេសកកម្ម[[អាប៉ូឡូ ១៧]] កាលពីឆ្នាំ១៩៧២ មក។ [[បញ្ញាសិប្បនិម្មិត]]បានបន្តអភិវឌ្ឍទៅមុខ ដោយមានការផ្តោតច្រើនឡើងៗលើមាត្រដ្ឋានម៉ូឌែល ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងកម្មវិធីពាណិជ្ជកម្មផ្សេងៗ។ ខណៈពេលដែលគម្រោងប្រជាប្រិយមួយចំនួនដូចជា [[សូរ៉ា]] របស់[[អូផិនអេអាយ]]ត្រូវបានបញ្ឈប់ដំណើរការពិតមែនក្ដី យ៉ាងណា[[បញ្ញាសិប្បនិម្មិតជំនាន់ថ្មី]] រួមទាំងគំរូវាយអក្សរបង្កើតជាវីដេអូ នៅតែបន្តវិវត្តទៅមុខដដែរ។
==មេដឹកនាំកម្ពុជា==
{{ដើមចំបង|បញ្ជីមេដឹកនាំរដ្ឋប្រចាំសតវត្សរ៍ទី២១}}
{| class="wikitable"
!ព្រះឆាយាល័ក្ខណ៍/រូបថត
!តំណែង
!នាម
|-
|[[File:Ceremonial Reception of the King of Cambodia, Norodom Sihamoni on May 30, 2023 (3x4 cropped).jpg|115x115px]]
|[[ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា|ព្រះមហាក្សត្រនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា]]
|'''[[នរោត្តម សីហមុនី|ព្រះបាទសម្តេចព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី]]'''
|-
|[[File:Hun Manet on May 30, 2025 (cropped 2).jpg|124x124ភីកសែល]]
|[[នាយករដ្ឋមន្រ្តីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា]]
|'''[[ហ៊ុន ម៉ាណែត|សម្ដេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត]]'''
|}
==ព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗ==
===មករា===
* ១ មករា
** ប្រទេស[[ប៊ុលហ្ការី]]បានចាប់អនុម័តប្រើ[[អឺរ៉ូ|ប្រាក់អឺរ៉ូ]] ដោយក្លាយខ្លួនជារដ្ឋសមាជិកទី ២១ នៃ[[ហ្សូនអឺរ៉ូ]]។<ref>{{cite press release |title=Bulgaria ready to use the euro from 1 January 2026: Council takes final steps |date=July 8, 2025 |publisher=Council of the European Union |url=https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2025/07/08/bulgaria-ready-to-use-the-euro-from-1-january-2026-council-takes-final-steps/}}</ref>
** ប្រទេស[[ស៊ីប]]បានចាប់ផ្តើមតួនាទីក្នុងនាមជា[[ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាសហភាពអឺរ៉ុប]]។<ref>{{Cite web |date=2025-12-31 |title=Cyprus promises 'new approach' during EU Council presidency |url=https://www.ukrinform.net/rubric-ato/4075519-cyprus-promises-new-approach-during-eu-council-presidency.html |access-date=2026-01-01 |website=www.ukrinform.net }}</ref>
** មនុស្សចំនួន ៤១ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត និងមនុស្សប្រមាណ ១១៦ នាក់ទៀតបានទទួលរងរបួសនៅក្នុង[[គ្រោះអគ្គិភ័យបារនីយដ្ឋាននៅក្រង់ម៉ុងតាណាឆ្នាំ២០២៥|គ្រោះអគ្គិភ័យឆាបឆេះបារនីយដ្ឋាន]]មួយកន្លែងក្នុងក្រុង[[ក្រង់-ម៉ុងតាណា]]នៃប្រទេស[[ស្វីស]]។<ref>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/world/2026/jan/01/several-dead-and-injured-in-explosion-swiss-ski-resort-town-crans-montana-police-say |title=Several dead and injured in explosion at Swiss ski resort town Crans-Montana, police say |work=The Guardian|accessdate=3 January 2026|date=1 January 2026}}</ref>
* ៣ មករា
** [[សហរដ្ឋអាមេរិក]]បានបើក[[ការវាយប្រហាររបស់សហរដ្ឋអាមេរិកលើវេណេស៊ុយអេឡាឆ្នាំ២០២៥|ការវាយប្រហារតាមអាកាស]]ជាច្រើនសារទៅលើទីតាំងយ៉ាងច្រើនកន្លែងនៅទូទាំងតំបន់ភាគខាងជើងនៃប្រទេស[[វេណេស៊ុយអេឡា]] ហើយបានចាប់ខ្លួនប្រធានាធិបតីវេណេស៊ុយអេឡា លោក[[នីកូឡាស ម៉ាឌូរ៉ូ]] រួមជាមួយនឹងភរិយាគឺលោកស្រី[[ស៊ីលីយ៉ា ហ្វ្លរ៉េស]]។<ref>{{cite web|title=Trump says Venezuela's Maduro captured after strikes|url=https://www.reuters.com/world/americas/loud-noises-heard-venezuela-capital-southern-area-without-electricity-2026-01-03/|access-date=2026-01-03|publisher=Reuters}}</ref>
** ប្រទេស[[គីនេអេក្វាទ័រ]]បានផ្លាស់ប្ដូររដ្ឋធានីពី[[ម៉ាឡាបូ]]ទៅ[[ស៊ីយូដាដដេឡាប៉ាស]]។<ref>{{Cite web|url=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2026/01/04/equatorial-guinea-relocates-capital-to-ciudad-de-la-paz_6749064_4.html|title=Equatorial Guinea relocates capital to Ciudad de la Paz|date=January 4, 2026|via=Le Monde}}</ref>
* ៥ មករា – លោកស្រី[[ឌែលស៊ី រ៉ូឌ្រីហ្គែស]]បានស្បថឡើងកាន់តំណែងជា[[ប្រធានាធិបតីវេណេស៊ុយអេឡា|ប្រធានាធិបតីស្តីទី]]ផ្លូវការនៃប្រទេសវេណេស៊ុយអេឡា ក្រោយពីការចាប់ខ្លួនលោកនីកូឡាស ម៉ាឌូរ៉ូ។<ref>{{Cite news |date=5 January 2026 |title=Delcy Rodriguez formally sworn in as Venezuela's interim presiden |url=https://www.reuters.com/world/americas/delcy-rodriguez-formally-sworn-venezuelas-interim-president-2026-01-05/ |work=Reuters}}</ref>
* ៦ មករា – [[ការវាយលុកស៊ីរីភាគឦសានឆ្នាំ២០២៦|ការប្រយុទ្ធគ្នា]]បានផ្ទុះឡើងរវាងកងកម្លាំងនៃរដ្ឋាភិបាលស៊ីរី និងក្រុមប្រដាប់អាវុធឃឺដគឺ [[កងកម្លាំងប្រជាធិបតេយ្យស៊ីរី]]។<ref>{{cite web | title=SYRIA Displacement resulting from conflict escalation in Aleppo | url=https://www.acaps.org/fileadmin/Data_Product/Main_media/20260115_ACAPS_Syria_-_escalation_of_conflict.pdf | access-date=2026-02-12}}</ref>
* ៧ មករា – សហរដ្ឋអាមេរិកបានស្ទាក់ចាប់និងរឹបអូសនាវាដឹកប្រេង[[នាវាស្រមោល|ស្រមោល]]ចំនួនពីរគ្រឿង ដោយក្នុងនោះរួមមាននាវារុស្ស៊ីមួយគ្រឿង នៅកំឡុង[[ប្រតិបត្តិការលំពែងខាងត្បូង]] ដែលជាដំណើរការបិទផ្លូវរត់ពាណិជ្ជកម្មប្រេងចេញចូលប្រទេសវេណេស៊ុយអេឡាដោយអាមេរិក។<ref>{{cite web |title=Venezuela Updates: U.S. Forces Seize Two Tankers; Rubio Lays Out Plan for American Control |url=https://www.nytimes.com/live/2026/01/07/world/venezuela-us-trump |access-date=12 January 2026 |publisher=The New York Times}}</ref>
* ៨ មករា – លោក[[ថងលូន ស៊ីស៊ូលីត]]ត្រូវបានជ្រើសតាំងម្តងទៀតជា[[អគ្គលេខាធិការបក្សប្រជាជនបដិវត្តន៍ឡាវ]] នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំលើកដំបូងនៃ[[គណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមបក្សប្រជាជនបដិវត្តន៍ឡាវលើកទី១២|គណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមបក្សលើកទី១២]]។<ref>{{cite web|url=https://thediplomat.com/2026/01/lao-communist-party-chief-reappointed-for-second-term-at-national-congress/|title=Lao Communist Party Chief Reappointed For Second Term at National Congress|date=9 January 2026|access-date=12 February 2026|last1=Strangio|first1=Sebastian|publisher=The Diplomat}}</ref>
* ៨–៩ មករា – [[រដ្ឋាភិបាលអ៊ីរ៉ង់]]បានពង្រាយកងកម្លាំងសន្តិសុខដើម្បីបង្ក្រាប[[បាតុកម្មអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៥–២០២៦|បាតុកម្មមហាជនប្រឆាំងនឹងរបបឥស្លាម]] ដោយមានមនុស្សប្រមាណរាប់ពាន់នាក់ត្រូវបានគេរាយការណ៍ថាបានបាត់បង់ជីវិត បើរាប់គិតត្រឹមតែថ្ងៃទី៨ និងទី៩ ហើយមានមនុស្សរាប់ពាន់នាក់ទៀតត្រូវបានអាជ្ញាធរចាប់ខ្លួនឃុំឃាំង។<ref>{{Cite news |date=12 January 2026 |title=Deaths from Iran protests reach more than 500, rights group says |url=https://www.reuters.com/business/media-telecom/confronting-protests-iran-vows-strike-back-if-us-attacks-2026-01-11/ |access-date=12 January 2026 |work=Reuters}}</ref>
* ៩ មករា – [[យុទ្ធនាការយេម៉ែនខាងត្បូងឆ្នាំ២០២៥–២០២៦]]៖ [[ក្រុមប្រឹក្សាអន្តរកាលខាងត្បូង]]បានប្រកាសរំលាយខ្លួន បន្ទាប់ពីបានបាត់បង់ទឹកដី រួមទាំងរដ្ឋធានី[[អាតាក]]របស់ខ្លួន។<ref>{{cite news |title=Yemeni southern separatists in Riyadh announce disputed disbanding of STC |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/1/9/yemens-separatist-southern-transitional-council-announces-its-dissolution |access-date=17 January 2026 |publisher=Al Jazeera |date=9 January 2026}}</ref>
* ១១ មករា – [[ការបោះឆ្នោតសភាបេណាំងឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសភាបេណាំង]]ត្រូវបានប្រព្រឹត្តិធ្វើឡើង។<ref name="ElectionObservation">{{Cite web |title=Election Observation Benin – BRIDGE |url=https://bridge-project.org/event/election-observation/ |access-date=2026-01-12 }}</ref>
* ១៤ មករា – [[ប្រតិបត្តិការអំណត់អាកទិក]] ត្រូវបានបើកដំណើរការឡើងដោយប្រទេស[[ដាណឺម៉ាក]] ដោយមានការចូលរួមពីបណ្ដាប្រទេសអឺរ៉ុបជាច្រើនក្នុងការការពារកោះ[[ក្រូអិនឡង់]] ពីការគំរាមកំហែងឈ្លានពាន ឬការកាត់មហាកោះមួយនេះដោយប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោកដូណាល់ ត្រាំ។<ref>{{Cite web |title=The Danish Armed Forces expand their presence and continue exercises in Greenland in close cooperation with allies |url=https://www.fmn.dk/en/news/2025/the-danish-armed-forces-expand-their-presence-and-continue-exercises-in-greenland-in-close-cooperation-with-allies |archive-url=https://web.archive.org/web/20260115214727/https://www.fmn.dk/en/news/2025/the-danish-armed-forces-expand-their-presence-and-continue-exercises-in-greenland-in-close-cooperation-with-allies |archive-date=2026-01-15 |access-date=2026-01-26 |website=Ministry of Defence |archivedate=2026-01-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260115214727/https://www.fmn.dk/en/news/2025/the-danish-armed-forces-expand-their-presence-and-continue-exercises-in-greenland-in-close-cooperation-with-allies |url-status=dead }}</ref>
* ១៥–១៦ មករា – [[ការបោះឆ្នោតសកលអ៊ូកង់ដាឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសកលអ៊ូកង់ដា]]៖ ប្រធានាធិបតីកាន់អំណាចគឺលោក[[យ៉ូវែរី មូសេវេនី]]បានជាប់ឆ្នោតបន្តកាន់អំណាច ខណៈ[[បាតុកម្មអ៊ូកង់ដាឆ្នាំ២០២៦|បាតុកម្ម]]ចោទប្រកាន់អំពីការក្លែងបន្លំសន្លឹកឆ្នោតបានផ្ទុះឡើង នាំឱ្យបាតុករស្លាប់រាប់សិបនាក់ រីឯបេក្ខជនបក្សប្រឆាំងលោក[[បូប៊ី វ៉ែញ]]វិញវិះនឹងត្រូវបានអាជ្ញាធរចាប់ជំរិតទៅហើយ។<ref>{{Cite web |date=2026-01-17 |title=Uganda: Opposition Leader Bobi Wine Forcibly Taken By Army Helicopter After Contentious Election Loss To Yoweri Museveni |url=https://www.timesnownews.com/world/uganda-opposition-leader-bobi-wine-arrested-forcibly-taken-by-army-helicopter-after-contentious-election-loss-to-yoweri-museveni-article-153461219 |access-date=2026-01-17 |website=Times Now }}</ref><ref>{{Cite web |title=Uganda election descends into deadly violence as President Yoweri Museveni looks to cling to power |url=https://news.sky.com/story/uganda-election-descends-into-deadly-violence-as-president-yoweri-museveni-looks-to-cling-to-power-13495081 |access-date=2026-01-25 |website=Sky News }}</ref>
* ១៨ មករា – មនុស្សចំនួន ៤៦ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត និងមនុស្សប្រមាណ ២៩១ នាក់ទៀតបានរងរបួស បន្ទាប់ពីរថភ្លើងពីរគ្រឿងបានធ្លាក់ចេញពីផ្លូវរត់នៅក្បែរក្រុង[[អាដាមូស]]នៅភាគខាងត្បូងប្រទេសអេស្ប៉ាញ។<ref>[https://www.nbcnews.com/world/spain/least-20-dead-dozens-injured-high-speed-trains-collide-spain-rcna254725 At least 39 dead, dozens injured after high-speed trains collide in Spain]</ref>
* ១៩–២៣ មករា – [[វេទិកាសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក]]លើកទី ៥៦ បានប្រារព្ធធ្វើឡើងនៅទីក្រុង[[ដាវ៉ូស]] ប្រទេសស្វីស។<ref>{{Cite web|url=https://www.weforum.org/stories/2026/01/davos-2026-annual-meeting-what-to-expect/|title=Davos 2026: What to expect, who's coming and how to follow|website=World Economic Forum}}</ref>
* ២០ មករា – [[រដ្ឋាភិបាលអន្តរកាលស៊ីរី]]បានវាយដណ្តើមកាន់កាប់[[រដ្ឋបាលស្វយ័តប្រជាធិបតេយ្យស៊ីរីខាងជើង និងកើត|ទឹកដីមួយភាគធំ]]ដែលធ្លាប់ស្ថិតនៅក្រោម[[កងកម្លាំងប្រជាធិបតេយ្យស៊ីរី]] បន្ទាប់ពី[[ការវាយលុកស៊ីរីភាគឦសានឆ្នាំ២០២៦|យុទ្ធនាការវាយលុក]]បានប្រព្រឹត្តិទៅអស់រយៈពេលជាច្រើនថ្ងៃ មុនពេលបទឈប់បាញ់ត្រូវបានព្រមព្រៀងចូលជាធរមាន។<ref>{{cite news |title=Syria-SDF ceasefire hangs in balance after renewed clashes, faltering talks |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/1/20/syria-sdf-ceasefire-hangs-in-balance-after-renewed-clashes-faltering-talks |work=Al Jazeera |date=20 January 2026}}</ref>
* ២២ មករា – [[សហរដ្ឋអាមេរិក]]បានដកខ្លួនចេញជាផ្លូវការពី[[អង្គការសុខភាពពិភពលោក]]។<ref>{{cite web | title=United States Completes WHO Withdrawal | website=HHS.gov | date=2026-01-23 | url=https://www.hhs.gov/press-room/united-states-completes-who-withdrawal.html | access-date=2026-01-26}}</ref>
* ២៣ មករា
** [[មហាសន្និបាតជាតិលើកទី១៤ នៃបក្សកុម្មុយនីស្តវៀតណាម|មហាសន្និបាតជាតិ]]បានបោះឆ្នោតជ្រើសរើសលោក[[តូ ឡឹម]]ឱ្យបន្តកាន់អំណាចក្នុងនាមជា[[អគ្គលេខាធិការបក្សកុម្មុយនីស្តវៀតណាម]]។<ref>{{cite web|url=https://apnews.com/article/vietnam-congress-communist-to-5bdceb29f3e95bf612b04f35fc329e8f|title=Vietnam’s ruling Communist Party re-elects To Lam as general secretary|date=23 January 2026|access-date=26 January 2026|last1=Ghosal|first1=Aniruddha|publisher=AP News}}</ref>
** លោកស្រី[[អ៊ីលីយ៉ាណា យូតូវ៉ា]]បានក្លាយខ្លួនជា[[ប្រធានាធិបតីប៊ុលហ្ការី|ប្រធានាធិបតី]]ស្ត្រីនៃប្រទេស[[ប៊ុលហ្ការី]]ដំបូងគេ បន្ទាប់ពីអតីតប្រធានាធិបតីលោក[[រូមែន រ៉ាដេហ្វ]]បានលាឈប់ពីតំណែង។<ref>{{cite web |date=2026-01-23 |last1=Nenov |first1=Stoyan |url=https://www.reuters.com/world/bulgarian-court-approves-president-radevs-resignation-2026-01-23/ |title=Bulgaria's Radev steps down as president, expected to launch own party |website=Reuters |access-date=26 January 2026}}</ref>
* ២៥ មករា – [[ការបោះឆ្នោតសកលមីយ៉ាន់ម៉ាឆ្នាំ២០២៥–២០២៦|ការបោះឆ្នោតសកលមីយ៉ាន់ម៉ា]]៖ នៅក្នុងការបោះឆ្នោតដែលត្រូវបានចាត់ទុកថាមិនសេរីនិងយុត្តិធម៌ [[គណបក្សសាមគ្គីភាព និងអភិវឌ្ឍន៍សហភាព]] ដែលគាំទ្រដោយក្រុមយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា បានដណ្ដើមអាសនៈភាគច្រើនលើសលប់ទាំងនៅក្នុង[[សភាតំណាងរាស្ត្រ (មីយ៉ាន់ម៉ា)|សភាតំណាងរាស្ត្រ]] និង[[រដ្ឋសភា (មីយ៉ាន់ម៉ា)|រដ្ឋសភា]]។<ref>{{cite web |date=2026-01-11 |title=Myanmar’s military holds second phase of elections amid civil war |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/1/11/myanmars-military-holds-second-phase-of-elections-amid-civil-war |access-date=26 January 2026 |publisher=Al-Jazeera}}</ref>
* ២៧ មករា – [[កិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីឥណ្ឌា–សហភាពអឺរ៉ុប]] ត្រូវបានចុះជាធរមានបន្ទាប់ពីឆ្លងកាត់ការចរចាអស់រយៈពេលជិតពីរទសវត្សរ៍ ដោយកិច្ចព្រមព្រៀងនេះបានលុបបំបាត់ពន្ធនាំចូលនាំចេញចំពោះផលិតផល និងសេវាកម្មជាច្រើនប្រភេទរវាងភាគីទាំងសងខាង។<ref>{{cite web | title=India and EU announce 'mother of all trade deals' | website=BBC News | date=27 January 2026 | url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/crrnee01r9jo | access-date=2 February 2026}}</ref>
* ២៨ មករា – ការបាក់រលំ[[អណ្តូងរ៉ែរូបាយ៉ា|អណ្តូងរ៉ែកូលតង់រូបាយ៉ា]] នៅភាគខាងកើតនៃ[[សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យកុងហ្គោ]] បានសម្លាប់មនុស្សជាង ៤០០ នាក់។<ref>{{cite web | title=More than 200 killed in mine collapse in eastern DR Congo | website=Al Jazeera | date=2026-01-31 | url=https://www.aljazeera.com/news/2026/1/31/more-than-200-killed-in-mine-collapse-in-eastern-dr-congo-report | access-date=2026-02-02}}</ref>
* ២៩ មករា
** [[ជម្លោះស៊ីវិលអេត្យូពី (២០១៨–បច្ចុប្បន្ន)|ជម្លោះស៊ីវិលអេត្យូពី]]៖ ការប៉ះទង្គិចប្រដាប់អាវុធបានផ្ទុះឡើងនៅក្នុង[[តំបន់ធីក្រេ]]នៃប្រទេស[[អេត្យូពី]]រវាង[[កងកម្លាំងការពារធីក្រេ|ក្រុមសកម្មប្រយុទ្ធធីក្រេ]] និង[[កងកម្លាំងការពារជាតិអេត្យូពី|កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធជាតិអេត្យូពី]]។<ref>{{Cite web|title=Clashes between government troops and Tigrayan forces erupt in Ethiopia|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/1/29/clashes-between-government-troops-and-tigrayan-forces-erupt-in-ethiopia|website=Al Jazeera|access-date=5 February 2026|first=|last=|date=29 January 2026}}</ref>
** [[កុបកម្មនៅបាឡូឈីស្ថាន]]៖ ការផ្ទុះអាវុធដាក់គ្នារវាង[[កងទ័ពរំដោះបាឡូឈីស្ថាន]] និង[[កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធប៉ាគីស្ថាន]]នៅក្នុងស្រុកមួយចំនួននៃ[[ខេត្តបាឡូឈីស្ថាន]] ប្រទេសប៉ាគីស្ថាន បានបង្កឱ្យមានមនុស្សស្លាប់យ៉ាងតិច ២២៥ នាក់។<ref name="dawn">{{cite web |last=Zehri Shahid|first=Abdullah|title=Security forces kill 22 more terrorists in Balochistan, taking 48-hour total tally to 177|url=https://www.dawn.com/news/1970602/balochistan-residents-face-difficulties-as-mobile-internet-services-remain-suspended-for-3rd-day|website=Dawn|access-date=5 February 2026|date=2 February 2026}}</ref>
* ៣០ មករា – ឯកសារ[[សំណុំរឿងអែបស្ទីន]]ប្រមាណជាងបីលានទំព័រត្រូវបាន[[ក្រសួងយុត្តិធម៌ (សហរដ្ឋអាមេរិក)|ក្រសួងយុត្តិធម៌អាមេរិក]]បញ្ចេញផ្សាយជាសាធារណៈ ដោយក្នុងនោះមានលេច[[បញ្ជីរាយនាមបុគ្គលមាននៅក្នុងសំណុំរឿងអែបស្ទីន|ឈ្មោះឥស្សរជនល្បីៗជាច្រើន]]នៅជុំវិញពិភពលោក។<ref>{{Cite web |date=2026-01-30 |title=Millions of Jeffrey Epstein files released by US justice department |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cevnmxyy4wjo |access-date=2026-02-12 |website=BBC News }}</ref>
===កុម្ភៈ===
* ១ កុម្ភៈ – [[ការបោះឆ្នោតសកលកូស្តារីកាឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសកលកូស្តារីកា]]៖ លោកស្រី[[លៅរ៉ា ហ៊្វែរណាន់ដេសឌែលហ្កាដូ]]បានជាប់ឆ្នោតក្លាយជា[[ប្រធានាធិបតីកូស្តារីកា|ប្រធានាធិបតីថ្មីនៃប្រទេសកូស្តារីកា]] ហើយ[[គណបក្សអធិបតេយ្យប្រជាជន (កូស្តារីកា)|គណបក្ស]]របស់លោកស្រីផងដែរបានបន្តយកឈ្នះអាសនៈភាគច្រើននៅក្នុង[[សភានីតិបញ្ញត្តិកូស្តារីកា|សភានីតិបញ្ញត្តិ]]។<ref>{{Cite web |last=Mora |first=Carlos |date=2024-11-28 |title=(ជាភាសាអេស្ប៉ាញ) TSE fija cronograma para elecciones nacionales de 2026 |url=https://crhoy.com/tse-fija-cronograma-para-elecciones-nacionales-de-2026/ |access-date=2025-02-02 |website=CR Hoy }}</ref>
* ៣ កុម្ភៈ – ក្រុមសកម្មប្រយុទ្ធនិយមឥស្លាមហៅ [[បូកូហារ៉ាម]] បានធ្វើការវាយប្រហារទៅលើភូមិចំនួនពីរនៅក្នុងរដ្ឋ[[ក្វារ៉ា]]នៃប្រទេស[[នីហ្សេរីយ៉ា]] ដោយបានសម្លាប់មនុស្សយ៉ាងហោចណាស់ចំនួន ១៦២ នាក់។<ref>{{Cite web |date=2026-02-04 |title=Islamic militants kill at least 162 people in attacks on 2 villages in Nigeria, lawmaker says |url=https://apnews.com/article/nigeria-attack-katsina-security-north-057f3997877d7e2cf9e79dfcd596f868 |access-date=2026-02-09 |website=AP News }}</ref>
* ៥ កុម្ភៈ – សន្ធិសញ្ញា[[ស្តាតថ្មី]] (''New START'') កំណត់ចំនួន[[អាវុធយុទ្ធសាស្ត្រនុយក្លេអ៊ែរ]]រវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងរុស្ស៊ីបានផុតសុពលភាព។<ref name="n935">{{Cite web |date=February 4, 2024 |title=New START to Expire in Two Years as Russia Refuses Talks |url=https://www.armscontrol.org/blog/2024-02/nuclear-disarmament-monitor |access-date=2026-02-04 |publisher=Arms Control Association}}</ref>
* ៦ កុម្ភៈ – មនុស្សប្រមាណ ៣១ នាក់បានស្លាប់បាត់បង់ជីវិត និងប្រមាណ ១០០ នាក់ទៀតបានទទួលរងរបួសនៅក្នុងហេតុការណ៍បំផ្ទុះគ្រាប់បែកអត្តឃាតមួយនៅឯព្រះវិហារឥស្លាមខាឌីចាទូលគូប្រានៅទីក្រុង[[ឥស្លាម៉ាបាដ]] ប្រទេស[[ប៉ាគីស្ថាន]]។<ref>{{Cite web |date=2026-02-06 |title=More than 20 killed in blast at Pakistan mosque, officials say |url=https://www.bbc.com/news/articles/cg7y7gz2835o |access-date=2026-02-09 |website=www.bbc.com }}</ref>
* ៦–២២ កុម្ភៈ – [[កីឡាអូឡាំពិករដូវរងាឆ្នាំ២០២៦|កីឡាអូឡាំពិករដូវរងា]]បានប្រារព្ធធ្វើឡើងនៅទីក្រុង[[មីឡាន]] និង[[កូរទីណាដាំប៉ែតហ្សូ]] ប្រទេស[[អ៊ីតាលី]]។<ref>{{Cite web |last=Dreier |first=Frederick |date=2026-02-05 |title=We’re Watching the 2026 Winter Olympics for These Thrilling Events |url=https://www.outsideonline.com/outdoor-adventure/snow-sports/cortina-winter-olympics-events/ |access-date=2026-02-09 |website=Outside }}</ref>
* ៨ កុម្ភៈ
** [[ការបោះឆ្នោតសកលជប៉ុនឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសកលជប៉ុន]]៖ លោកស្រី[[សាណាអិ តាកាអ៊ិឈិ]]ដែលជានាយករដ្ឋមន្ត្រីកំពុងកាន់អំណាច បានឈ្នះសំឡេងឆ្នោតភ្លូកទឹកភ្លូកដី និងបានកាន់កាប់អាសនៈមួយភាគធំនៅក្នុង[[សភាតំណាងរាស្ត្រ (ជប៉ុន)|សភាតំណាងរាស្ត្រជប៉ុន]]។<ref>{{cite news |first1=Tamiyuki |last1=Kihara |first2=Yoshifumi |last2=Takemoto |first3=John |last3=Geddie |date=14 January 2026 |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/japan-pm-takaichi-mulls-feb-8-snap-election-yomiuri-reports-2026-01-13/ |title=Japan PM readies snap election, February 8 ballot eyed |publisher=Reuters |location=Tokyo |access-date=9 February 2026}}</ref>
** [[ការបោះឆ្នោតសកលថៃឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសកល]] និង[[ប្រជាមតិរដ្ឋធម្មនុញ្ញថៃឆ្នាំ២០២៦|ប្រជាមតិរដ្ឋធម្មនុញ្ញថៃ]]៖ នាយករដ្ឋមន្ត្រីកាន់អំណាច លោក[[អនុទិន ជាញវីរកូល]]បានឈ្នះអាសនៈភាគច្រើននៅក្នុង[[សភាតំណាងរាស្ត្រ (ថៃ)|សភាតំណាងរាស្ត្រ]] ខណៈប្រជាមតិដើម្បីចាប់ផ្តើមព្រាង[[រដ្ឋធម្មនុញ្ញថៃ|រដ្ឋធម្មនុញ្ញ]]ថ្មីត្រូវបានអនុម័ត។<ref>{{Cite news |last=Tanakasempipat |first=Patpicha |date=2025-12-11 |title=Thailand Heads for Election as PM Set to Dissolve Parliament |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2025-12-11/thai-pm-plans-to-dissolve-parliament-to-pave-way-for-early-vote?taid=693ae483812a0300017aa4a0 |access-date=2026-02-09 |work=Bloomberg }}</ref>
** [[ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីព័រទុយហ្កាល់ឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីព័រទុយហ្កាល់]]៖ បេក្ខជន[[គណបក្សសង្គមនិយម (ព័រទុយហ្កាល់)|គណបក្សសង្គមនិយម]] លោក[[អាន់តូនីញ៉ូ ចូសេសេគូរូ]] ត្រូវបានបោះឆ្នោតជ្រើសរើសជា[[ប្រធានាធិបតីព័រទុយហ្កាល់]]ថ្មីនៅក្នុងការបោះឆ្នោតជុំទីពីរ ដោយបានផ្តួលមេដឹកនាំគណបក្សស្ដាំនិយម[[ឆ្កេហ្កា]]គឺ លោក[[អានដ្រេ វេនធូរ៉ា]]។<ref>{{Cite news |last1=Khalip |first1=Andrei |last2=Goncalves |first2=Sergio |date=2026-02-08 |title=Portugal elects Socialist as president by landslide |url=https://www.reuters.com/world/portugal-votes-presidential-runoff-with-socialist-poised-victory-2026-02-08/ |access-date=2026-02-09 |work=Reuters }}</ref>
* ១១ កុម្ភៈ – [[ការបោះឆ្នោតសកលបាបាដឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសកលបាបាដ]]៖ នាយករដ្ឋមន្ត្រីកាន់អំណាច លោកស្រី[[មីយ៉ា មត្លីយ៍]] និង[[គណបក្សពលករបាបាដ]]របស់លោកស្រីបានដណ្ដើមយកឈ្នះអាសនៈទាំងអស់នៅក្នុង[[រដ្ឋសភា (បាបាដ)|រដ្ឋសភាជាតិ]]។<ref>{{Cite news |last1=Duncan |first1=Natricia |last2=Mounsey |first2=Calville |date=2026-02-11 |title=Mia Amor Mottley on course for third term, as Barbados heads to the polls |url=https://www.theguardian.com/world/2026/feb/11/mia-amor-mottley-on-course-for-third-term-as-barbados-heads-to-the-polls |access-date=2026-02-13 |work=The Guardian }}</ref>
* ១២ កុម្ភៈ – [[ការបោះឆ្នោតសកលបង់ក្លាដែសឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសកល]] និង[[ប្រជាមតិរដ្ឋធម្មនុញ្ញបង់ក្លាដែសឆ្នាំ២០២៦|ប្រជាមតិរដ្ឋធម្មនុញ្ញបង់ក្លាដែស]]៖ [[គណបក្សជាតិនិយមបង់ក្លាដែស]]ដឹកនាំដោយលោក[[តារីគ រ៉ះម៉ាន់]]បានឈ្នះអាសនៈភាគច្រើននៅក្នុង[[សភាជាតិ (បង់ក្លាដែស)|សភាជាតិ]] ខណៈប្រជាមតិលើ[[ធម្មនុញ្ញខែកក្កដា]]ត្រូវបានអនុម័ត។<ref>{{Cite web |last=Alam |first=Julhas |last2=Saaliq |first2=Sheikh |last3=español |first3=SHONAL GANGULY Leer en |date=2026-02-12 |title=Bangladesh votes in its first election since the 2024 Gen Z uprising that ousted Hasina |url=https://apnews.com/article/bangladesh-election-hasina-bnp-3662258dc5c44535c839e7bcc4baed43 |access-date=2026-02-17 |website=AP News }}</ref>
* ១៣–១៥ កុម្ភៈ – [[សន្និសីទសន្តិសុខទីក្រុងមុយនិចលើកទី៦២]] បានប្រព្រឹត្តិធ្វើឡើង។<ref>{{Cite web|url=https://securityconference.org/en/|title=Munich Security Conference|website=securityconference.org}}</ref>
* ១៧ កុម្ភៈ – [[ប្រធានាធិបតីប៉េរូ]] លោក[[ហូសេ ហេរី]]ត្រូវបាន[[សមាជនៃសាធារណរដ្ឋប៉េរូ|សមាជជាតិ]]បោះឆ្នោតដកសិទ្ធិអំណាចជាប្រធានាធិបតី ខណៈលោក[[ហូសេ ម៉ារីយ៉ា បាល់កាហ្សារ]]ត្រូវបានសមាជបោះឆ្នោតតែងតាំងជាប្រធានាធិបតីថ្មីនៅថ្ងៃបន្ទាប់។<ref>{{Cite web |date=2026-02-17 |title=Peru’s leader José Jerí ousted over ‘Chifa-gate’ scandal, as presidential ‘curse’ strikes again |url=https://www.cnn.com/2026/02/17/americas/peru-president-jose-jeri-ousted-intl-latam |access-date=2026-02-18 |website=CNN }}</ref><ref>{{cite news |last1=Elliott |first1=Lucinda |last2=Siniawski |first2=Natalia |title=Peru installs Jose Balcazar as interim president after Jeri ousted in political upheaval |url=https://www.reuters.com/world/americas/peru-congress-elects-jose-balcazar-new-interim-president-2026-02-19/ |access-date=19 February 2026 |work=Reuters |date=19 February 2026}}</ref>
* ២២ កុម្ភៈ
** [[គីម ជុងអ៊ុន]]ត្រូវបានជ្រើសតាំងបន្តជា[[អគ្គលេខាធិការនៃគណបក្សពលករកូរ៉េ]] នៅក្នុង[[សមាជនៃគណបក្សពលករកូរ៉េលើកទី៩|សមាជជាតិលើកទី៩]]។<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/news/articles/cvg18588mdko|title=Kim Jong Un re-appointed leader of North Korea's ruling party|date=23 February 2026|access-date=24 February 2026|last1=Koh|first1=Ewe|publisher=BBC News}}</ref>
** [[ការបោះឆ្នោតសភាឡាវឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសភាឡាវ]]បានប្រព្រឹត្តិធ្វើឡើង។<ref>{{Cite web |title=Lao PDR Sets February 22, 2026, for National and Provincial Elections |url=https://kpl.gov.la/detail.aspx?id=95854 |access-date=2026-02-23 |website=KPL }}</ref>
** [[ប្រតិបត្តិការហាលីស្កូឆ្នាំ២០២៦|ប្រតិបត្តិការហាលីស្កូ]]៖ ប្រតិបត្តិការយោធាដែលគាំទ្រដោយសហរដ្ឋអាមេរិកនៅក្រុង[[តាប៉ាល់បា]] រដ្ឋ[[ហាលីស្កូ]] ប្រទេស[[ម៉ិកស៊ិក]] បានសម្លាប់ផ្ដាច់ជីវិតមេដឹកនាំក្រុម[[ការតែលហាលីស្កូជំនាន់ថ្មី]]ឈ្មោះ [[ណេមេស៊ីអូ អូសេហ្គេរ៉ា ស៊ែរវ៉ាន់តេស|ណេមេស៊ីអូ អូសេហ្គេរ៉ា "អែលមេនឆូ" ស៊ែរវ៉ាន់តេស]]។<ref>{{Cite web |last=McCluskey |first=Fidel Gutierrez, Mitchell |date=2026-02-22 |title=Mexico's most-wanted drug leader 'El Mencho' killed in military operation as violent clashes erupt across country |url=https://www.cnn.com/2026/02/22/americas/mexico-kill-drug-mencho-latam-intl |access-date=2026-02-23 |website=CNN }}</ref>
* ២៣ កុម្ភៈ – បន្ទាប់ពីឆ្លងកាត់[[និម្មិតកម្មគណៈរដ្ឋមន្ត្រីហុល្លង់ឆ្នាំ២០២៥–២០២៦|ដំណើរការនិម្មិតកម្មរដ្ឋមន្ត្រី]]តាំងពីចុងឆ្នាំ២០២៥ មក ទីបំផុត លោក[[រ៉ូប យ៉ែធិន]]ក៏បានធ្វើសច្ចាប្រណិធានចូលកាន់តំណែងជា[[នាយករដ្ឋមន្ត្រីហុល្លង់|នាយករដ្ឋមន្ត្រី]]នៃប្រទេស[[ហុល្លង់]] ក្នុងនាមជាប្រមុខរដ្ឋាភិបាលភាគតិចក្នុងសភា។<ref>{{Cite web |last=Corder |first=Mike |date=2026-02-23 |title=Netherlands' coalition government takes office led by youngest-ever premier Rob Jetten |url=https://apnews.com/article/netherlands-new-government-hague-jetten-524182c2237409d249e263248cd57d35 |access-date=2026-02-24 |website=Associated Press }}</ref>
* ២៦ កុម្ភៈ – [[សង្គ្រាមប៉ាគីស្ថាន–អាហ្វហ្កានីស្ថានឆ្នាំ២០២៦|សង្គ្រាមប៉ាគីស្ថាន–អាហ្វហ្កានីស្ថាន]]៖ ប្រទេស[[ប៉ាគីស្ថាន]]បានប្រកាសសង្គ្រាម "បើកចំហ" ប្រឆាំងនឹងរដ្ឋាភិបាល[[តាលីបង់]]នៃប្រទេស[[អាហ្វហ្កានីស្ថាន]] ក្រោយជាប់ដៃគ្នាក្នុងជម្លោះតាមព្រំដែនអស់ជាច្រើនខែ។<ref>{{cite web | title=Pakistan bombs Kabul, declares ‘open war’ with Afghanistan after months of border clashes | website=France 24 | date=2026-02-26 | url=https://www.france24.com/en/asia-pacific/20260226-pakistan-vows-immediate-response-after-afghanistan-launches-retaliatory-attacks | access-date=2026-02-27}}</ref>
* ២៨ កុម្ភៈ – [[សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦|សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់]]៖ សហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលបានសហការគ្នាបើកការវាយប្រហារទៅលើប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ ដោយបានសម្លាប់មន្ត្រីថ្នាក់ដឹកនាំអ៊ីរ៉ង់ជាច្រើនរូប ក្នុងនោះរួមមាន មេដឹកនាំកំពូលអ៊ីរ៉ង់ លោក[[អាលី ហាមេនៃ]]ផងដែរ។<ref>{{Cite news |url=https://www.bbc.co.uk/news/live/cn5ge95q6y7t|title=US and Israel carry out joint attack on Iran as Tehran launches retaliatory strikes |date=28 February 2026 |publisher=BBC News |access-date=1 March 2026}}</ref> អ៊ីរ៉ង់បានប្រតិកម្មវិញដោយបើកការវាយប្រហារតាមអាកាសសម្ដៅលើមូលដ្ឋានយោធាអាមេរិកនៅក្នុងតំបន់[[ឈូងសមុទ្រពែរ្ស|ឈូងសមុទ្រ]]។<ref>{{Cite news |url=https://www.theguardian.com/world/live/2026/feb/28/israel-attacks-iran-as-blasts-heard-in-tehran-live-updates?page=with:block-69a2c4c98f08e575db5bd4de#block-69a2c4c98f08e575db5bd4de|title=US and Israel attack Iran as Trump says ‘major combat operations’ under way – live |date=28 February 2026 |publisher=The Guardian |access-date=March}}</ref>
===មីនា===
* ២ មីនា
** មនុស្សយ៉ាងតិច ១៦៩ នាក់បានស្លាប់បាត់បង់ជីវិត និង ៥០ នាក់ទៀតបានរងរបួស នៅពេលដែលក្រុមយុវជនប្រដាប់អាវុធមកពី[[រដ្ឋរួបរួម]] បានធ្វើការវាយប្រហារលើ[[ស្រុកអាប៊ីអឹមណូម]] ក្នុងប្រទេស[[ស៊ូដង់ខាងត្បូង]]។<ref>{{cite web | title=Nearly 170 killed, 50 injured in armed youth attack on South Sudan county | website=Anadolu Ajansı | date=2026-03-02 | url=https://www.aa.com.tr/en/africa/nearly-170-killed-50-injured-in-armed-youth-attack-on-south-sudan-county/3846437 | access-date=2026-03-03}}</ref>
** [[ជម្លោះហេសបុលឡា-អ៊ីស្រាអែលឆ្នាំ២០២៦|ជម្លោះហេសបុលឡា-អ៊ីស្រាអែល]]៖ ក្រុមសកម្មប្រយុទ្ធ[[ហេសបុលឡា]]នៃប្រទេស[[លីបង់]] បានចាប់ផ្តើមបើកវាយប្រហារប្រឆាំងនឹងអ៊ីស្រាអែល ដើម្បីសងសឹកចំពោះ[[ឃាតកម្មអាលី ហាមេនៃ|ឃាតកម្ម]]មេដឹកនាំកំពូលអ៊ីរ៉ង់[[អាលី ហាមេនៃ]]។<ref name=":0">{{Cite web |date=2 March 2026 |title=Hezbollah Claims Rocket, Drone Strike On Israeli Missile Defence Site Near Haifa|url=https://www.bernama.com/en/news.php/?id=2529362|access-date=11 March 2026 |agency=Bernama}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |date=3 March 2026 |title=Hezbollah says targeted 3 Israeli bases after strikes on Lebanon |url=https://www.france24.com/en/live-news/20260303-hezbollah-says-targeted-3-israeli-bases-after-strikes-on-lebanon|access-date=11 March 2026 |agency=Agence France-Presse|publisher=France 24}}</ref>
* ៤ មីនា – [[សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦|សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់]]៖ សហរដ្ឋអាមេរិកបានប្រើនាវាមុជទឺកបាញ់ពន្លិចនាវាចម្បាំងអ៊ីរ៉ង់មួយគ្រឿងឈ្មោះ ''ដេណា'' នៅ[[មហាសមុទ្រឥណ្ឌា]]។ កងនាវានៃប្រទេសស្រីលង្កាបានរាយការណ៍ថា នាវា ''ដេណា'' បានលិចទៅបាតសមុទ្រ ដោយមាននាវិកប្រមាណ ១៤០ នាក់បានបាត់ខ្លួនជាលទ្ធផល។<ref>{{Cite news |url=https://www.bbc.co.uk/news/live/c62gg44d53xt?post=asset%3A607bbc27-c19c-441c-9f02-522ce39f2c6b#post|title=US sinks Iranian warship with torpedo in Indian Ocean - Hegseth|date=4 March 2026 |publisher=BBC News|access-date=5 March 2026}}</ref>
* ៥ មីនា – [[ការបោះឆ្នោតសកលនេប៉ាល់ឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសកលនេប៉ាល់]]៖ [[គណបក្សរាស្ត្រិយស្វតានត្រា]]ដឹកនាំដោយលោក[[បាឡិន ឆាហ៍]] បានឈ្នះសំឡេងឆ្នោតភ្លួកទឹកភ្លូកដី។<ref>{{Cite web |date=2025-09-16 |title=EC begins preliminary preparations for March elections |url=https://thehimalayantimes.com/nepal/ec-begins-preliminary-preparations-for-march-elections |access-date=2026-03-05 |website=The Himalayan Times }}</ref>
* ៦–១៥ មីនា – [[កីឡាប៉ារ៉ាឡាំពិករដូវរងាឆ្នាំ២០២៦|កីឡាប៉ារ៉ាឡាំពិករដូវរងា]]បានប្រារព្ធធ្វើឡើងនៅទីក្រុងមីឡាន និងកូរទីណាដាំប៉ែតហ្សូ ប្រទេសអ៊ីតាលី។<ref>{{cite web |last=Faulkner |first=Ruth |title=Milano Cortina 2026 Paralympic Winter Games open with stunning ceremony |url=https://www.paralympic.org/news/milano-cortina-2026-opening-ceremony |publisher=International Paralympic Committee |access-date=11 March 2026 |date=6 March 2026}}</ref>
* ៨ មីនា
** [[ការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងមេដឹកនាំកំពូលអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងមេដឹកនាំកំពូលអ៊ីរ៉ង់]]៖ កូនប្រុស[[អាលី ហាមេនៃ]] គឺលោក[[មោជតាបា ហាមេនៃ]]ត្រូវបានជ្រើសរើសជា[[មេដឹកនាំកំពូលអ៊ីរ៉ង់]]។<ref name=":0" /><ref name=":1" />
** [[ការបោះឆ្នោតសភាកូឡុំប៊ីឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសភាកូឡុំប៊ី]]៖ គណបក្សរបស់លោកប្រធានាធិបតី[[ហ្គូស្តាវ៉ូ ប៉េត្រូ]]គឺ [[កតិកាសញ្ញាប្រវត្តិសាស្ត្រ]] បានដណ្ដើមឈ្នះអាសនៈមួយភាគធំនៅក្នុង[[សភាតំណាងរាស្ត្រ (កូឡុំប៊ី)|សភាតំណាងរាស្ត្រ]] និង[[ព្រឹទ្ធសភា (កូឡុំប៊ី)|ព្រឹទ្ធសភាកូឡុំប៊ី]]។<ref>{{Cite web |date=2025-03-06 |title=(ជាភាសាអេស្ប៉ាញ) Así quedó el calendario para las elecciones del 2026: fechas clave |url=https://www.eluniversal.com.co/colombia/2025/03/06/asi-quedo-el-calendario-para-las-elecciones-del-2026-fechas-clave/ |access-date=2026-03-11 |website=El Universal }}</ref>
* ១៥ មីនា
** [[ប្រជាមតិរដ្ឋធម្មនុញ្ញកាហ្សាក់ស្ថានឆ្នាំ២០២៦|ប្រជាមតិរដ្ឋធម្មនុញ្ញកាហ្សាក់ស្ថាន]]៖ ប្រជាជនកាហ្សាក់ស្ថានប្រមាណ ៩០% បានបោះឆ្នោតទទួលយក[[រដ្ឋធម្មនុញ្ញកាហ្សាក់ស្ថាន|រដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីនៃប្រទេសកាហ្សាក់ស្ថាន]]។<ref>{{Cite web |date=11 September 2025 |title=President of Kazakhstan calls for drastic parliamentary reform including abolition of Senate |url=https://www.commonspace.eu/news/president-kazakhstan-calls-drastic-parliamentary-reform-including-abolition-senate |access-date=18 March 2026 |website=commonspace.eu }}</ref>
** [[ការបោះឆ្នោតសភាកូរ៉េខាងជើងឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសភាកូរ៉េខាងជើង]]៖ [[គណបក្សពលករកូរ៉េ]]កំពុងកាន់អំណាចបានបន្តឈ្នះអាសនៈភាគច្រើននៅក្នុង[[សភាប្រជាជនកំពូល]]។<ref>{{Cite web |last=Park |first=Boram |date=4 March 2026 |title=N. Korea to elect representatives to Supreme People's Assembly this month following key party congress |url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20260304000851315?section=nk/nk |website=Yonhap News Agency|access-date=18 March 2026}}</ref>
** [[ការបោះឆ្នោតនីតិបញ្ញត្តិវៀតណាមឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតនីតិបញ្ញត្តិវៀតណាម]]បានប្រព្រឹត្តិធ្វើឡើង។<ref>{{cite web|url=https://vietnamnews.vn/politics-laws/1718049/na-approves-shortened-term-sets-2026-election-date.html|title=NA approves shortened term, sets 2026 election date|website=Viet Nam News|date=21 May 2025}}</ref>
** [[ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីសាធារណរដ្ឋកុងហ្គោឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីសាធារណរដ្ឋកុងហ្គោ]]៖ ប្រធានាធិបតីកាន់អំណាច លោក[[ដេនីស សាស៊្សូ អ៊ិនហ្គេស្សូ]]បានឈ្នះសំឡេងគាំទ្រភ្លួកទឹកភ្លូកដី។<ref>{{Cite news |date=31 December 2025 |title=Congo president Sassou Nguesso to seek re-election in March 2026 |publisher=France 2 |url=https://www.france24.com/en/africa/20251230-congo-president-sassou-nguesso-seeks-re-election-2026}}</ref>
* ១៧ មីនា – [[សង្គ្រាមប៉ាគីស្ថាន–អាហ្វហ្កានីស្ថានឆ្នាំ២០២៦|សង្គ្រាមប៉ាគីស្ថាន–អាហ្វហ្កានីស្ថាន]]៖ មនុស្សយ៉ាងតិច ៤០០ នាក់បានបាត់បង់ជីវិតនៅក្នុងមន្ទីរពេទ្យមួយកន្លែងក្នុងរដ្ឋធានី[[កាប៊ុល]]នៃប្រទេសអាហ្វហ្កានីស្ថាន បន្ទាប់ពីមន្ទីរពេទ្យនោះបានរងគ្រាប់បាញ់ប្រហារពីប៉ាគីស្ថាន។<ref>{{Cite news |date=17 March 2026 |title=From sponsor to enemy: What's behind Pakistan's attack on Afghan Taliban? |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/sponsor-enemy-whats-behind-pakistans-attack-afghan-taliban-2026-03-17/ |access-date=18 March 2026 |work=Reuters}}</ref>
* ២២ មីនា – [[ការបោះឆ្នោតសភាស្លូវេនីឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសភាស្លូវេនី]]៖ នាយករដ្ឋមន្ត្រីកាន់អំណាច លោក[[រ៉ូប៊ឺត ហ្កូឡូប]] និងគណបក្ស[[ចលនាសេរីភាព (ស្លូវេនី)|ចលនាសេរីភាព]]របស់លោកបានដណ្ដើមអាសនៈបានមួយភាគធំនៅក្នុង[[រដ្ឋសភា (ស្លូវេនី)|រដ្ឋសភា]]។<ref>{{Cite news |title=Slovenia’s liberals and populists neck and neck, preliminary results show |url=https://apnews.com/article/slovenia-election-liberals-populists-6e24d78054ea2c3072c9b79b80ddd586 |date=22 March 2026 |access-date=26 March 2026 |work=AP |last=Zerdin |first=Ali |url-status=live |archive-date=22 មីនា 2026 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20260322210319/https://apnews.com/article/slovenia-election-liberals-populists-6e24d78054ea2c3072c9b79b80ddd586 }}</ref>
* ២៤ មីនា
** [[ការបោះឆ្នោតសកលដាណឺម៉ាកឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសកលដាណឺម៉ាក]]៖ សម្ព័ន្ធភាពនយោបាយរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី[[មិតេ ហ្វ្រេដឺរីកសិន]]បានបាត់បង់អាសនៈភាគច្រើនរបស់ខ្លួននៅក្នុង[[ហ្វុលកេទីង]]។<ref>{{Cite web |date=2026-02-26 |title=(ជាភាសាដាណឺម៉ាក) Mette Frederiksen udskriver folketingsvalg |url=https://nyheder.tv2.dk/politik/2026-02-26-mette-frederiksen-udskriver-folketingsvalg |access-date=2026-02-26 |website=nyheder.tv2.dk }}</ref>
** [[សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦|សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់]]៖ [[ក្រសួងការបរទេស (អ៊ីរ៉ង់)|ក្រសួងការបរទេសអ៊ីរ៉ង់]]បានថ្លែងនៅក្នុងលិខិតមួយផ្ញើទៅកាន់[[អង្គការសហប្រជាជាតិ]]ថា នាវាដឹកជញ្ជូនដែលមិនជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងសហរដ្ឋអាមេរិក ឬអ៊ីស្រាអែល អាចឆ្លងកាត់[[ច្រកសមុទ្រអ័រមូស]]បាន។<ref>{{Cite news |last=Eavis |first=Peter |date=2026-03-25 |title=Iran Says 'Non-Hostile' Ships Can Sail Through the Strait of Hormuz |url=https://www.nytimes.com/2026/03/24/world/middleeast/iran-strait-of-hormuz-ships.html |access-date=2026-03-26 |work=The New York Times |issn=0362-4331}}</ref>
===មេសា===
* ១ មេសា – [[អង្គការណាសា]]បានចាប់ផ្តើមបេសកកម្ម[[អារតេមីស ២]] ដែលជាដំណើរពាំនាំមនុស្សហោះកាត់ឋានព្រះច័ន្ទជាលើកដំបូងចាប់តាំងពីបេសកកម្ម[[អាប៉ូឡូ ១៧]] កាលក្នុងឆ្នាំ១៩៧២។<ref>{{Cite web |last=Low |first=Lauren E. |date=2026-04-01 |title=Liftoff! NASA Launches Astronauts on Historic Artemis Moon Mission |url=https://www.nasa.gov/news-release/liftoff-nasa-launches-astronauts-on-historic-artemis-moon-mission/ |access-date=2026-04-08 |website=NASA}}</ref>
* ៦ មេសា – ក្រុមអវកាសយានិកនៃបេសកកម្មអារតេមីស ២ បានបំបែកឯតទគ្គកម្មសម្រាប់ការនៅឃ្លាតឆ្ងាយបំផុតរបស់មនុស្សពីភពផែនដី ពោលដោយស្ថិតក្នុងចម្ងាយអតិបរមា ៤០៦,៧៧៣ គីឡូម៉ែត្រ ខណៈពួកគេបានធ្វើដំណើរជុំវិញដល់ផ្នែកខាងក្រោយនៃព្រះច័ន្ទ។<ref>{{Cite web |date=2026-04-06 |title=Artemis astronauts travel further from Earth than any humans before - watch live |url=https://www.bbc.co.uk/news/live/clyr8k06jv7t |access-date=2026-04-08 |website=BBC News}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-04-07 |title=ទីបំផុតពួកគេធ្វើបានសម្រេចហើយ! គោចរកៀកព្រះចន្ទ និងឆ្ងាយពីផែនដីបំផុត (វីដេអូ) |url=https://cambospace-world.com/?p=26499 |access-date=2026-04-08 |website=Cambo Space}}</ref>
* ៧ មេសា
** [[ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីវៀតណាមឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីវៀតណាម]]៖ [[រដ្ឋសភាជាតិវៀតណាម|រដ្ឋសភាវៀតណាម]]បានបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងលោក[[តូ ឡឹម]]ជា[[ប្រធានាធិបតីវៀតណាម|ប្រធានាធិបតី]]ថ្មីជំនួសលោក[[លឿង កឿង]]។<ref>{{cite web | url=https://english.news.cn/20260407/ed18537e45de4a1dabae914f80d5a145/c.html | title=Vietnamese party chief elected state president | publisher=Xinhua | work=english.news.cn | date=7 April 2026 | accessdate=8 April 2026}}</ref>
** [[សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦|សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់]]៖ សហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់បានព្រមព្រៀងគ្នាទទួល[[កិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងឥស្លាម៉ាបាដ (២០២៦)|បទឈប់បាញ់រយៈពេលពីរសប្តាហ៍]]។<ref>{{Cite web |date=2026-04-07 |title=Trump agrees to two-week ceasefire if Iran opens Strait of Hormuz - follow live |url=https://www.bbc.com/news/live/c5yw4g3z7qgt |access-date=2026-04-08 |website=BBC News }}</ref>
* ១០ មេសា – [[ការបោះឆ្នោតប្រធានាធីបតីជីប៊ូទីឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតប្រធានាធីបតីជីប៊ូទី]]៖ ប្រធានាធិបតីកាន់អំណាច លោក[[អ៊ីស្មាអែល អូមារ ហ្គីឡេហ៍]]បានជាប់ឆ្នោតបន្តជា[[ប្រធានាធិបតីជីប៊ូទី|ប្រធានាធិបតី]]ក្នុងអាណត្តិទីប្រាំមួយរបស់លោក។<ref>{{Cite web |date=2026-01-13 |title=Djibouti Installs Electoral Commission Paving Way for April Presidential Vote |url=https://dawan.africa/news/djibouti-installs-electoral-commission-paving-way-for-april-presidential-vote |access-date=2026-04-20 |website=Dawan Africa }}</ref>
* ១១ មេសា – [[ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីអ៊ីរ៉ាក់ឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីអ៊ីរ៉ាក់]]៖ សភាអ៊ីរ៉ាក់បានបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងលោក[[នីហ្សារ អាមីឌី]]ពីគណបក្ស[[សហភាពស្នេហាជាតិឃឺឌីស្ថាន]]ជាប្រធានាធិបតីថ្មី។<ref>{{cite news |title=PUK's Nizar Amedi elected Iraqi president in session boycotted by KDP |url=https://www.rudaw.net/english/middleeast/iraq/110420261 |work=Rudaw |date=11 April 2026 |access-date=20 April 2026}}</ref>
* ១២ មេសា
** [[ការបោះឆ្នោតសភាហុងគ្រីឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសភាហុងគ្រី]]៖ ក្រោយកាន់អំណាចអស់រយៈពេល ១៦ ឆ្នាំ នាយករដ្ឋមន្ត្រីលោក[[វិចទ័រ អ័របាន]]ត្រូវបានផ្តួលដោយលោក[[ពីទ័រ ម៉ាកឌ្យ៉ា]]នៃ[[គណបក្សទីសហ្សា]]។<ref>{{Cite web |date=13 January 2026 |title=Hungary sets April 12 election date as Orbán faces tough challenge |url=https://apnews.com/article/hungary-election-scheduled-orban-challenge-magyar-71b54205f00252ca7c466eb5407a2aa1 |access-date=20 April 2026 |website=AP News }}</ref>
** [[ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីបេណាំងឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីបេណាំង]]៖ បេក្ខជនឯករាជ្យ លោក[[រ៉ូមូអាល់ដ៍ វ៉ាដាញី]]បានឈ្នះឆ្នោតដោយទទួលសំឡេងគាំទ្រលើសលប់សរុប ៩៤%។<ref>{{Cite web |date=2025-08-12 |title=Benin – CENA releases 2026 general election timetable |url=https://wadr.org/benin-cena-releases-2026-general-election-timetable/ |access-date=2026-04-20 |website=WADR }}</ref>
* ១៣ មេសា – [[សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦|សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់]]៖ សហរដ្ឋអាមេរិកបានចាប់ផ្ដើមបិទផ្លូវទឹកចូលកំពង់ផែអ៊ីរ៉ង់ ដោយលោកប្រធានាធិបតីត្រាំបានព្រមានថា នាវាអ៊ីរ៉ង់មួយណាដែលព្យាយាមបំពានចូលតំបន់ហាមឃាត់នឹងត្រូវ "កម្ចាត់ចោលភ្លាមៗ"។ អាជ្ញាធរដែនសមុទ្របានណែនាំគ្រប់នាវានៅក្នុងតំបន់ឱ្យមានភាពប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ពីកំណើនសកម្មភាពយោធា និងនីតិវិធីស្ទាក់ចាប់ដែលអាចកើតមានពីសំណាក់ភាគីជម្លោះ។<ref>{{Cite web |date=2026-04-13 |title=US blockade of Iranian ports takes effect as Trump threatens to destroy 'attack ships' |url=https://www.bbc.co.uk/news/live/cp9vm5ezxz4t |access-date=2026-04-20 |website=BBC News}}</ref>
* ១៩ មេសា – [[ការបោះឆ្នោតសភាប៊ុលហ្ការីឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសភាប៊ុលហ្ការី]]៖ គណបក្ស[[វឌ្ឍនភាពប៊ុលហ្ការី]] ដែលដឹកនាំដោយអតីតប្រធានាធិបតី[[រូមែន រ៉ាដេហ្វ]] បានឈ្នះអាសនៈមួយភាគធំនៅក្នុង[[រដ្ឋសភា (ប៊ុលហ្ការី)|រដ្ឋសភា]]។<ref>{{Cite web|url=https://dariknews.bg/novini/bylgariia/kabinetyt-zheliazkov-podade-ostavka-video-2439765|title=Кабинетът „Желязков“ подаде оставка (ВИДЕО)|date=December 11, 2025|website=dariknews.bg|accessdate=April 20, 2026|archive-date=January 21, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260121125547/https://dariknews.bg/novini/bylgariia/kabinetyt-zheliazkov-podade-ostavka-video-2439765|url-status=live}}</ref>
* ២១ មេសា – [[សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦|សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់]]៖ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោកដូណាល់ ត្រាំបានប្រកាសពន្យារការអនុវត្តបទឈប់បាញ់បន្តបន្ថែមទៀត រហូតដល់សំណើរបស់អ៊ីរ៉ង់ត្រូវបានដាក់ជូន ហើយរាល់ការសន្ទនាត្រូវបានបញ្ចប់ទៅតាមសំណើស្នើសុំដោយប៉ាគីស្ថាន។<ref>{{Cite web |date=2026-04-21 |title=Trump says the United States is extending its ceasefire with Iran at mediator Pakistan's request to allow more time for Tehran to put forward its proposal.|url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/4/21/iran-war-live-tehran-shuns-talks-trump-says-us-blockade-to-remain |access-date=2026-04-27 |website=Al Jazeera}}</ref>
* ២៥ មេសា – [[ការវាយប្រហារនៅម៉ាលីឆ្នាំ២០២៦|ការវាយប្រហារនៅម៉ាលី]]៖ ក្រុម[[រណសិរ្សរំដោះអាហ្សាវ៉ាដ]] និង[[ក្រុមគាំទ្រឥស្លាម និងមូស្លីម]] បានបើកការវាយប្រហារទ្រង់ទ្រាយធំជាច្រើនលើកទៅលើទីក្រុងធំៗសំខាន់ៗនៅទូទាំងប្រទេសម៉ាលី ដោយក្នុងនោះ ពួកគេបានដណ្តើមកាន់កាប់ទីក្រុង[[គីដាល់]] និងមួយផ្នែកខ្លះនៃទីក្រុង[[ហ្គៅ]] [[មុបធី]] និង[[សេវ៉ារ៉េ]]។<ref>{{cite web |url=https://www.aljazeera.com/video/newsfeed/2026/4/25/armed-groups-stage-simultaneous-attacks-across-mali |title=Armed groups stage simultaneous attacks across Mali |publisher=Al Jazeera |date=25 April 2026 }}</ref>
===ឧសភា===
* ១ ឧសភា – [[អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម]]បានដើរចេញពី[[អង្គការនៃបណ្តាប្រទេសនាំចេញប្រេងកាត]] ដោយបិទបញ្ចប់ជំពូកក្នុងនាមជាសមាជិករយៈពេលប្រាំមួយទសវត្សរ៍ ដោយអង្គការនេះត្រូវបាត់បង់ប្រទេសសមាជិកផលិតប្រេងធំបំផុតមួយ។<ref>{{Cite web |date=2026-04-30 |title= OPEC just lost one of its biggest players — here's the inside story of the UAE's exit and what the Saudi-UAE split really means for OPEC's market power |url=https://m.economictimes.com/news/international/us/opec-just-lost-one-of-its-biggest-players-heres-the-inside-story-of-the-uaes-exit-and-what-the-saudi-uae-split-really-means-for-opecs-market-power/amp_articleshow/130634333.cms |access-date=2026-05-02 |website=The Economic Times }}</ref>
* ៤ ឧសភា – រោងចក្រផលិតកាំជ្រួចមួយកន្លែងបានផ្ទុះឆេះនៅក្នុងទីក្រុង[[លីវយ៉ាង]] ខេត្ត[[ហ៊ូណាន]] ប្រទេសចិន ដោយបានសម្លាប់មនុស្សចំនួន ៣៧ នាក់ និងបង្ករបួសដល់មនុស្ស ៥១ នាក់បន្ថែម។<ref name="China fireworks:0">{{Cite web |last=Lee |first=Liz |last2=Bu |first2=Shi |date=8 May 2026 |editor-last=Coghill |editor-first=Kim |title=Death toll rises to 37 in China fireworks factory blast |url=https://www.reuters.com/world/china/death-toll-rises-37-china-fireworks-factory-blast-2026-05-08/ |access-date=19 May 2026 |website=Reuters}}</ref>
* ១២ ឧសភា – [[ការបោះឆ្នោតសកលបាហាម៉ាឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសកលបាហាម៉ា]]៖ នាយករដ្ឋមន្ត្រីកាន់អំណាច លោក[[ហ្វីលីព ដាវីស]]បានឈ្នះឆ្នោតបន្តអាណត្តិទីពីររបស់លោក។<ref>{{Cite news |title=Bahamas prime minister re-elected in early election victory |url=https://www.reuters.com/world/americas/bahamas-prime-minister-re-elected-early-election-victory-2026-05-13/ |date=13 May 2026 |access-date=19 May 2026 |work=Reuters }}</ref>
* ១២–១៦ ឧសភា – [[កម្មវិធីប្រឡងចម្រៀងយូរ៉ូវីស្យិនឆ្នាំ២០២៥|កម្មវិធីប្រឡងចម្រៀងយូរ៉ូវីស្យិន]] ត្រូវបានប្រារព្ធធ្វើឡើងនៅទីក្រុង[[វីយែន]] ប្រទេសអូទ្រីស។<ref>{{cite web|last=Schumacher|first=Elizabeth|title=Eurovision: Vienna to host European Song Contest 2026|url=https://www.dw.com/en/eurovision-vienna-to-host-european-song-contest-2026/a-73697370|publisher=Deutsche Welle|access-date=19 May 2026 |archive-date=August 22, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250822033113/https://www.dw.com/en/eurovision-vienna-to-host-european-song-contest-2026/a-73697370|url-status=live}}</ref> បេក្ខជនមកពីប្រទេសប៊ុលហ្ការីឈ្មោះ [[ដារ៉ា]] បានឈ្នះកម្មវិធីឆ្នាំនេះជាមួយនឹងបទចម្រៀងចំណងជើងថា "[[:en:Bangaranga|Bangaranga]]"។<ref>{{Cite news |date=16 May 2026 |title=Bulgaria wins Eurovision Song Contest, Israel comes second again |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/eurovision-song-contest-final-takes-stage-amid-gaza-boycott-2026-05-16/ |access-date=19 May 2026 |work=Reuters}}</ref>
* ១៦ ឧសភា – [[ជំងឺរាតត្បាតអេបូឡាក្នុងខេត្តអ៊ីទូរីឆ្នាំ២០២៦|ជំងឺរាតត្បាតអេបូឡាក្នុងខេត្តអ៊ីទូរី]]៖ [[អង្គការសុខភាពពិភពលោក]]បានប្រកាសពីការផ្ទុះឡើងនៃ[[ជំងឺអ៊ីបូឡា]]ដែលបង្កដោយប្រភេទ[[វីរុសអេបូឡាប៊ុនឌីប៊ូហ្គីយូ]]នៅក្នុង[[សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យកុងហ្គោ]] និងប្រទេស[[អ៊ូហ្កង់ដា]] ហើយបានប្រកាសវាជាភាពអាសន្នសុខភាពសាធារណៈ។<ref>{{Cite web |date=17 May 2026 |title=Epidemic of Ebola Disease caused by Bundibugyo virus in the Democratic Republic of the Congo and Uganda determined a public health emergency of international concern |url=https://www.who.int/news/item/17-05-2026-epidemic-of-ebola-disease-in-the-democratic-republic-of-the-congo-and-uganda-determined-a-public-health-emergency-of-international-concern |access-date=17 May 2026 |website=[[អង្គការសុខភាពពិភពលោក]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=18 May 2026 |title=សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មាន ស្តីពីការការពារខ្លួនពីការឆ្លងជំងឺអេបូឡា (Ebola) |url=https://moh.gov.kh/kh/notice/detail/526 |access-date=19 May 2026 |website=[[ក្រសួងសុខាភិបាល|ក្រសួងសុខាភិបាលនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា]]}}</ref>
* ១៧ ឧសភា – [[ការបោះឆ្នោតសភាកាប់វែរឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសភាកាប់វែរ]]បានប្រព្រឹត្តិធ្វើឡើង។<ref>{{Cite web |date=2026-02-12 |title=The electoral calendar for the 2026 legislative elections is now available. (ចំណងជើងប្រែជាភាសាអង់គ្លេស) |url=https://cne.cv/sala_de_imprensa_/calendario-eleitoral-das-eleicoes-legislativas-2026-ja-disponivel/ |access-date=2026-05-19 |website=Comissão Nacional de Eleições (CNE) }}</ref>
* ២២ ឧសភា – [[ការផ្ទុះឧស្ម័ននៅអណ្តូងរ៉ែធ្យូងថ្មលីវសិនយូ]]ក្នុង[[ខេត្តសានស៊ី]] ប្រទេសចិន បានសម្លាប់មនុស្សចំនួន ៨២ នាក់។<ref>{{Cite web |date=2026-05-23 |title=At least 82 killed in Chinese coal mine explosion|url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c5y0ve18qlko |access-date=2026-06-02 |website=BBC News }}</ref>
* ២៤ ឧសភា – [[ការបោះឆ្នោតនីតិបញ្ញត្តិស៊ីបឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតនីតិបញ្ញត្តិស៊ីប]]៖ គណបក្ស[[កម្លាំងរួបរួមប្រជាធិបតេយ្យ]]ដឹកនាំដោយលោកស្រី[[អានីតា ឌីមីទ្រីយ៉ូ]]បានដណ្ដើមអាសនៈបានមួយភាគធំនៅក្នុងសភា។<ref>{{Cite web |date=2025-05-20 |title=Parliamentary elections set for May 24 next year |url=https://cyprus-mail.com/2025/05/20/parliamentary-elections-set-for-may-24-next-year |access-date=2025-06-02 |website=cyprus-mail.com |language=en |archive-date=January 16, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260116185359/https://cyprus-mail.com/2025/05/20/parliamentary-elections-set-for-may-24-next-year |url-status=live }}</ref>
* ៣០ ឧសភា – [[ការបោះឆ្នោតសកលម៉ាល់តាឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសកលម៉ាល់តា]]៖ [[គណបក្សពលករ (ម៉ាល់តា)|គណបក្សពលករ]]ដឹកនាំដោយនាយករដ្ឋមន្ត្រីកាន់អំណាច លោក[[រ៉ូប៊ឺត អាបេឡា]] បានឈ្នះការបោះឆ្នោតបួនអាណត្តិជាប់ៗគ្នា។<ref>{{Cite news |last=Borg |first=Neville |date=2026-04-27 |title=Robert Abela announces snap election for May 30 |url=https://timesofmalta.com/article/abela-announces-election-date.1126985 |access-date=2026-06-02 |work=Times of Malta }}</ref>
* ៣១ ឧសភា – [[ការបោះឆ្នោតសភាគីនេឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសភាគីនេ]]បានប្រព្រឹត្តិធ្វើឡើង។<ref>{{cite news |work=Le360Afrique |date=22 February 2026 |title=(ជាភាសាបារាំង) Guinée: les élections législatives et communales prévues le 24 mai
|url=https://afrique.le360.ma/politique/guinee-les-elections-legislatives-et-communales-prevues-le-24-mai_LPQ3R2EQ3NHY7G26CB5CPJB5CU/|access-date=2 June 2026|}}</ref>
===មិថុនា===
* ១ មិថុនា – [[ការបោះឆ្នោតសកលអេត្យូពីឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសកលអេត្យូពី]]៖ [[គណបក្សវិបុលភាព]]ដឹកនាំដោយនាយករដ្ឋមន្ត្រីកាន់អំណាច លោក[[អាប៊ីយ៍ អះម៉េដ]]បានឈ្នះឆ្នោតមួយអាណត្តិទៀត។<ref>{{Cite news|title=National Election Board Says Most Constituencies Declared Election Results|url=https://www.ena.et/web/eng/w/eng_8993217|access-date=July 1, 2026|agency= Ethiopian News Agency}}</ref>
* ៧ មិថុនា
** [[ការបោះឆ្នោតសភាអាមេនីឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសភាអាមេនី]]៖ គណបក្ស[[កិច្ចសន្យាពលរដ្ឋ]]ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី[[នីកុល ប៉ាស្ហ៊ីនយ៉ាន]]បានឈ្នះឆ្នោតកាន់អំណាចមួយអាណត្តិទៀត។<ref>{{Cite web |date=2025-06-07 |title=Next Parliamentary elections will be held on June 7, 2026: Alen Simonyan |url=https://www.1lurer.am/en/2025/06/07/Next-Parliamentary-elections-will-be-held-on-June-7-2026-Alen-Simonyan/1326754 |access-date=2025-06-09 |website=First News Channel}}
</ref>
** [[ការបោះឆ្នោតសភាកូសូវ៉ូឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសភាកូសូវ៉ូ]]៖ ថ្វីបើនយោបាយជាតិកំពុងជាប់គាំង គណបក្ស[[វ៉េតេវិនដូស្យេ]]របស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី[[អាល់ប៊ីន គួរធី]]បានដណ្ដើមកាន់កាប់អាសនៈបានមួយភាគធំ។<ref>{{cite news |date=28 April 2026 |title=Kosovo heads to elections after failure to elect president |url=https://www.koha.net/en/arberi/kosova-shkon-ne-zgjedhje-pas-deshtimit-per-president |access-date=9 June 2026 |work=Koha }}{{Dead link|date=មិថុនា 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
** [[ការបោះឆ្នោតសកលប៉េរូឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសកលប៉េរូ]]៖ ប្រធានគណបក្ស[[កម្លាំងប្រជាជន]] លោកស្រី[[កីកូ ហ្វូជីម៉ូរី]]បានទទួលជ័យជម្នះយ៉ាងប្រផិតប្រផើយទល់នឹងប្រធានគណបក្ស[[ទាំងអស់គ្នាដើម្បីប៉េរូ]] លោក[[រ៉ូប៊ឺតូ សាន់ឆេស]]នៅក្នុងការបោះឆ្នោតជុំទីពីរ។ គណបក្សឆ្វេងនិយមបានកើបសំឡេងបានភាគច្រើននៅក្នុង[[សភាតំណាងរាស្ត្រ (ប៉េរូ)|សភាតំណាងរាស្ត្រ]] ប៉ុន្តែបានទទួលសំឡេងស្មើនឹងក្រុមស្ដាំនិយមនៅក្នុង[[ព្រឹទ្ធសភា (ប៉េរូ)|ព្រឹទ្ធសភា]]ដែលទើបនឹងបង្កើតថ្មី។<ref>{{Cite web |last1=Aquino |first1=Marco |last2=Villegas |first2=Alexander |date=30 June 2026 |title=Keiko Fujimori leads Peru's presidential race after official count concludes |url=https://www.reuters.com/world/americas/keiko-fujimori-leads-perus-presidential-race-after-official-count-concludes-2026-06-29/ |access-date=1 July 2026 |website=Reuters }}</ref>
* ៨ មិថុនា – [[គ្រោះរញ្ជួយដីមីនដាណាវឆ្នាំ២០២៦|គ្រោះរញ្ជួយដីកម្រិត ៧.៨ រ៉ិចទ័រ]] បានវាយអង្រួនប្រទេសហ្វីលីពីន ដោយវាត្រូវជាគ្រោះរញ្ជួយដីដ៏ខ្លាំងសាហាវបំផុតមួយចាប់តាំងពី[[គ្រោះរញ្ជួយដីលូហ្សុនឆ្នាំ២០២៦|គ្រោះរញ្ជួយដីកាលពីឆ្នាំ១៩៩០]]។<ref>{{Cite web |last=Magramo |first=Kathleen |date=2026-06-08 |title=7.8 magnitude earthquake hits southern Philippines |url=https://www.cnn.com/2026/06/07/asia/southern-philippines-mindanao-earthquake-intl-hnk |access-date=2026-06-09 |website=CNN }}</ref>
* ១១ មិថុនា – ១៩ កក្កដា – ព្រឹត្តិការណ៍[[ពានរង្វាន់បាល់ទាត់ពិភពលោកឆ្នាំ២០២៦]] បានកំពុងប្រារព្ធធ្វើឡើងនៅប្រទេស[[កាណាដា]] [[ម៉ិកស៊ិក]] និង[[សហរដ្ឋអាមេរិក]]។<ref>{{Cite web |date=15 May 2026 |title=World Cup 2026: Everything you need to know |url=https://www.telegraph.co.uk/football/2026/05/15/world-cup-2026-dates-format-tv-venue-tickets/ |access-date=12 June 2026 |website=The Telegraph}}</ref>
* ១៤ មិថុនា – [[គ្រោះឧទ្ធម្ភាគចក្របុកគ្នានៅ|ឧទ្ធម្ភាគចក្រពីរគ្រឿងបានហោះបុកគ្នា]]នៅលើអាកាសក្នុងទីក្រុង[[រីយ៉ូដឺហ្សាណេរ៉ូ]] ប្រទេសប្រេស៊ីល ដោយបានសម្លាប់មនុស្សចំនួនប្រាំមួយនាក់ ក្នុងនោះរួមមានអ្នកចម្រៀងជនជាតិអាមេរិកដ៏ល្បីម្នាក់ឈ្មោះ[[អូលីវើ ធ្រី]] អ្នកផលិតមាតិកាលើយូធូបជនជាតិអាហ្សង់ទីនឈ្មោះ[[ហ្កាស្ពី]] និងអ្នកដឹកនាំនិពន្ធរឿងជនជាតិអាហ្សង់ទីនឈ្មោះ[[លូកាស អា. វិញ៉ាល់ឡេ]]។<ref>{{Cite web |date=2026-06-14 |title=(ជាភាសាព័រទុយហ្កាល់) Cantor Oliver Tree é um dos mortos em acidente aéreo no Rio; veja vítimas |url=https://www.cnnbrasil.com.br/nacional/sudeste/rj/cantor-oliver-tree-e-um-dos-mortos-em-acidente-aereo-no-rio-veja-vitimas/ |access-date=2026-06-16 |website=CNN Brasil |archive-date=June 14, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260614183128/https://www.cnnbrasil.com.br/nacional/sudeste/rj/cantor-oliver-tree-e-um-dos-mortos-em-acidente-aereo-no-rio-veja-vitimas/ |url-status=live }}</ref>
* ១៥–១៧ មិថុនា – [[សហរដ្ឋអាមេរិក]] និង[[អ៊ីរ៉ង់]]បានរួមគ្នាប្រកាសនិងចុះហត្ថលេខាលើ[[អនុស្សរណៈទីក្រុងឥស្លាម៉ាបាដ]] ដែលជាកិច្ចព្រមព្រៀងបណ្ដោះអាសន្នមាន ១៤ ចំណុច ដើម្បីបិទបញ្ចប់[[សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦|សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់]] ក៏ដូចជាបើកនាវាចរណ៍កាត់[[ច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍]]ឡើងវិញ បើកផ្លូវទឹកចេញចូលកំពង់ផែអ៊ីរ៉ង់ដែលធ្លាប់បានបិទដោយអាមេរិក និងចាប់ផ្តើមកិច្ចចរចារយៈពេល ៦០ ថ្ងៃជុំវិញកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែររបស់អ៊ីរ៉ង់។ ចំពោះអ៊ីស្រាអែលវិញបាននិយាយថា ខ្លួននឹងមិនដកទ័ពចេញពីទឹកដីដែលសាមីខ្លួនបានកាន់កាប់នៅភាគខាងត្បូងប្រទេស[[លីបង់]]ឡើយ។<ref>{{cite news |last1=Hafezi |first1=Parisa |last2=Stewart |first2=Phil |last3=Ehab |first3=Yomna |title=US, Iran reach preliminary agreement to end war, signing set for Friday |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/us-iran-reach-peace-deal-signing-set-friday-pakistan-says-2026-06-14/ |work=Reuters |date=15 June 2026 |access-date=22 June 2026}}</ref><ref>{{cite news |last1=Holland |first1=Steve |last2=Hafezi |first2=Parisa |last3=Ehab |first3=Yomna |title=US and Iran presidents sign ceasefire agreement, but Trump says he could still resume attacks |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/g7-leaders-demand-ceasefire-lebanon-welcome-iran-deal-2026-06-17/ |work=Reuters |date=18 June 2026 |access-date=22 June 2026}}</ref>
* ២១ មិថុនា – [[ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីកូឡុំប៊ីឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីកូឡុំប៊ី]]៖ បេក្ខភាពស្ដាំនិយម លោក[[អាប៊ែឡាដូដេឡា អេស្ព្រីអេយ៉ា]]បានផ្ដួលបេក្ខភាពឆ្វេងនិយម លោក[[អ៊ីវ៉ាន់ សេប៉េដា]] នៅក្នុងជុំទីពីរនៃការបោះឆ្នោតដើម្បីឈ្នះឆ្នោតជាប់ឈ្មោះជា[[ប្រធានាធិបតីកូឡុំប៊ី|ប្រធានាធិបតីកូឡុំប៊ីថ្មី]]។<ref>{{Cite web |last=Wells|first=Ione |date=2026-05-31 |title=Colombia presidential runoff pits leftist senator against pro-Trump rival |url=https://www.bbc.com/news/articles/c1w2xvwq8g9o |access-date=2026-06-22 |website=BBC }}</ref>
* ២២ មិថុនា – [[នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃសហរាជាណាចក្រ|នាយករដ្ឋមន្ត្រីចក្រភពអង់គ្លេស]] លោក[[គៀរ ស្តារមឺ]]បានប្រកាសពីការលាលែងពីតំណែងនាពេលដ៏ខ្លីខាងមុខ ដែលជាហេតុជំរុញឱ្យគណបក្សកាន់អំណាចត្រៀមរៀបចំ[[ការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសថ្នាក់ដឹកនាំគណបក្សពលករឆ្នាំ២០២៦ (ស.រ.)|ការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសមេដឹកនាំថ្មី]]។<ref>{{Cite web |last=Wheeler |first=Richard |date=2026-06-22 |title=Keir Starmer announces resignation as prime minister and Labour Party leader |url=https://www.bbc.com/news/articles/cdxd00lg599o |access-date=2026-06-22 |website=BBC}}</ref>
* * ២៤ មិថុនា – [[គ្រោះរញ្ជួយដីវេណេស៊ុយអេឡាឆ្នាំ២០២៦|គ្រោះរញ្ជួយដីវេណេស៊ុយអេឡា]]៖ គ្រោះរញ្ជួយដីរលកដំបូងកម្រិត ៧.២ វិចទ័រ បានបោកអង្រួនប្រទេស[[វេណេស៊ុយអេឡា]]ប៉ែកខាងលិច មុនពេលត្រូវរងការវាយប្រហារដោយរលករញ្ជួយដីចម្បងមួយទៀតកម្រិត ៧.៥ វិចទ័រ ដោយបង្កឱ្យកើតការខូចខាតអស់យ៉ាងច្រើនរាប់មិនអស់នៅទូទាំងផ្ទៃប្រទេស។<ref name="BBC Live">{{Cite news |date=24 June 2026 |title=Powerful back-to-back earthquakes strike Venezuela, collapsing buildings in Caracas |url=https://www.bbc.com/news/live/c621z18wznet |access-date=25 June 2026 |publisher=BBC News}}</ref>
===កក្កដា===
== ថ្ងៃមរណភាព ==
{{Main|មរណភាពក្នុងឆ្នាំ២០២៦}}
==ឯកសារយោង==
{{reflist}}
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឆ្នាំ ២០២៦]]
5zfachblhhs9oqkt2oomigl2ijb7edb
វិគីភីឌា:ការផ្ទៀងផ្ទាត់
4
53420
337042
332699
2026-06-30T15:54:44Z
TheRandomGoober
27248
Verifiability
337042
wikitext
text/x-wiki
{{Redirect-multi|2|WP:V|WP:PROOF|ពិភាក្សាអំពីប្រភពជាក់លាក់ណាមួយ|វិ:Reliable sources/Noticeboard|the policy on vandalism|Wikipedia:Vandalism|advice on the use of mathematical proofs|Wikipedia:WikiProject Mathematics/Proofs}}
{{pp|small=yes}}
{{policy|WP:V}}
2n8it8bq9ujswfnn9hdue90bptlvt7y
337045
337042
2026-06-30T16:16:50Z
TheRandomGoober
27248
337045
wikitext
text/x-wiki
{{Redirect|WP:V និង WP:PROOF|ពិភាក្សាអំពីប្រភពជាក់លាក់ណាមួយ|វិគីភីឌា:ប្រភពដែលអាចទុកចិត្តស្គាល់បាន/តារាងកំណត់ហេតុ|គោលការណ៍ស្ដីពីការបំផ្លិចបំផ្លាញ|វិគីភីឌា:ការបំផ្លិចបំផ្លាញ|ឱវាទនៃការប្រើប្រាស់ភស្តុតាងបែបគណិតសាស្ត្រ|វិគីភីឌា:គម្រោងវិគី គណិតសាស្ត្រ/ភស្តុតាង}}
{{pp|small=yes}}
{{policy|WP:V}}
{{nutshell|បុគ្គលគ្រប់រូបត្រូវតែអាចពិនិត្យផ្ទៀងផ្ទាត់កុំឱ្យព័ត៌មាននិងអំណះអំណាងនៅក្នុងអត្ថបទវិគីភីឌាយោងពីប្រភពប្រឌិត ឬមិនអាចទុកចិត្តបាន។ នេះមានន័យថា ព័ត៌មាន ឬអំណះអំណាងនីមួយៗ ត្រូវតែអាចសន្មតថាជាប្រភពដែលអាចទុកចិត្តបាន និងបានបោះពុម្ពផ្សាយច្បាស់លាស់។ លើសពីនេះ សម្តីសម្រង់ និងព័ត៌មានណាមួយ ឬអំណះអំណាងក្ដីដែលត្រូវបានសង្ស័យ ឬទំនងជាសង្ស័យ ត្រូវការភ្ជាប់នឹង [[WP:INCITE|ឯកសារយោងសម្រង់ជានិទស្សន្តន៍]]។}}
{{Content policy list}}
នៅក្នុងវិគីភីឌាភាសាខ្មែរ '''ការផ្ទៀងផ្ទាត់''' មានន័យថា បុគ្គលគ្រប់រូបអាចពិនិត្យមើលឆែកព័ត៌មាន ឬអំណះអំណាងណាមួយថាវាអាចត្រូវស៊ីជម្រៅគ្នានឹង [[វិគីភីឌា:ប្រភពដែលអាចទុកចិត្តស្គាល់បាន|ប្រភពដែលអាចទុកចិត្តបាន]] ដែរឬអត់។
bp8a46mqjc68m0eoshlvumffwf904fm
ស៊ាវមី
0
53875
337058
337037
2026-07-01T04:26:00Z
InternetArchiveBot
32568
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
337058
wikitext
text/x-wiki
{{ប្រអប់ព័ត៌មាន ក្រុមហ៊ុន
| name = ស៊ាវមីតិចណូឡូជីខូលអិលធីឌី
| logo_size = 120px
| image = Xiaomi Headquarters.jpg
| image_size = 250px
| image_caption = ទីស្នាក់ការកណ្តាលនៅទីក្រុងប៉េកាំង
| trading_name = Xiaomi
| native_name = 小米科技有限责任公司
| romanized_name = Xiǎomǐ Kējì Yǒuxiàn Zérèn Gōngsī
| type = [[ក្រុមហ៊ុនសាធារណៈ|សាធារណៈ]]
| traded_as = {{ubl|{{SEHK|1810}}|[[Hang Seng Index]] component}}
| ISIN = {{ISIN|KYG9830T1067|show_label=no}}
| industry = {{plainlist|
** [[គ្រឿងអេឡិចត្រូនិចប្រើប្រាស់]]
* ហាវឺដកុំព្យូទ័រ
* [[ឧស្សាហកម្មយានយន្ត|យានយន្ត]]
* [[បញ្ញាសិប្បនិម្មិត]]
* [[ការរៃអង្គាសថវិកាពីសាធារណជន]]<ref>{{Cite web |title=小米有品 |url=https://xiaomiyoupin.com/ |access-date=2025-11-03 |website=xiaomiyoupin.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=Xiaomi's crowdfunding products beyond China |url=https://xiaomicrowdfunding.com/pages/about-us |access-date=2025-11-03 |website=Xiaomi Crowdfunding |language=en}}</ref>
* [[E-commerce]]<ref>{{Cite web |title=小米有品 |url=https://xiaomiyoupin.com/ |access-date=2025-11-03 |website=xiaomiyoupin.com}}</ref>}}
| founded = {{start date and age|2010|04|06|df=y}}
| founder = {{plainlist|
* [[លី ជុន]]
* [[លីន ប៊ីន]]
* ចូវ ក្វាងភីង
* លីវ តឺ
* លី វ៉ានគៀង
* វ៉ុង កុងខាត
* ហុង។ ហ្វឹង
* វ៉ាង ឈ័ន
}}
| hq_location_city = [[ប៉េកាំង]]
| hq_location_country = ចិន
| area_served = Worldwide
| key_people = {{plainlist|
* Lei Jun (founder, chairman & CEO)
* Lin Bin (co-founder & vice-chairman)
* Lu Weibing (partner & president)
* Liu De (co-founder, executive director & senior vice president)
}}
| products = {{plainlist|
* [[Mobile phones]]
* [[Personal computers]]
* [[Internet of things|IoT]]
* [[Electric vehicle]]s}}
| brands = {{Unbulleted list|Mijia|[[Poco (company)|POCO]]|[[Redmi]]}}
| revenue = {{increase}} {{CNY|365.906 billion}}<ref name="2024 Annual Report">{{cite report|publisher=Xiaomi Corporation|date=2025-03-18|url=https://ir.mi.com/system/files-encrypted/nasdaq_kms/assets/2025/04/24/5-27-15/%E8%8B%B1%E6%96%87.pdf|title=2024 Annual Report|access-date=2026-02-13}}{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref>{{Reference page|page=228}}
| revenue_year = 2024
| operating_income = {{increase}} {{CNY|24.503 billion}}<ref name="2024 Annual Report" />{{Reference page|page=228}}
| income_year = 2024
| net_income = {{increase}} {{CNY|23.578 billion}}<ref name="2024 Annual Report" />{{Reference page|page=228}}
| net_income_year = 2024
| assets = {{increase}} {{CNY|403.16 billion}}<ref name="2024 Annual Report" />{{Reference page|page=230}}
| assets_year = 2024
| equity = {{increase}} {{CNY|189.2 billion}}<ref name="2024 Annual Report" />{{Reference page|page=230}}
| equity_year = 2024
| owner =
| num_employees = 43,688 [[Full-time equivalent|FTE]]<ref name="2024 Annual Report" />{{Reference page|page=32}}
| num_employees_year = 2024
| website = {{URL|https://www.mi.com/|mi.com}}
}}
'''ស៊ាវមី''' (/ˈʃaʊmi/;<ref>{{Cite news|date=12 November 2018|title=How to say: Xiaomi|work=[[BBC News]]|url=https://www.bbc.com/news/blogs-magazine-monitor-30848303|url-status=live|access-date=29 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20210224161400/https://www.bbc.com/news/blogs-magazine-monitor-30848303|archive-date=24 February 2021}}</ref> Chinese: 小米; pinyin: Xiǎomǐ) គឺជា[[សាជីវកម្មពហុជាតិសាសន៍]] និងជា[[ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យា]]របស់ចិន ដែលមានទីស្នាក់ការកណ្តាលនៅ[[ប៉េកាំង]] ប្រទេសចិន។ វាត្រូវបានគេស្គាល់ថាល្អបំផុតសម្រាប់[[គ្រឿងអេឡិចត្រូនិចប្រើប្រាស់]],[[កម្មវិធី]],និង[[យានយន្តអគ្គិសនី]]។ វាគឺជាអ្នកលក់ស្មាតហ្វូនធំជាងគេទីបីនៅលើពិភពលោកគិតត្រឹមឆ្នាំ ២០២៥ បន្ទាប់ពី [[ក្រុមហ៊ុនអ៊ែបផល|អេបផល]] និង [[សាំស៊ុង]]<ref name="CNET">{{Cite web |title=Smartphone Market Share |url=https://www.idc.com/promo/smartphone-market-share/ |access-date=2025-09-23 |website=IDC |language=en-US}}</ref> ភាគច្រើនដំណើរការលើ[[ប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការ]] [[Xiaomi HyperOS]] (អតីត [[MIUI]])។វាមាន[[អ្នកប្រើប្រាស់សកម្ម]]ប្រចាំខែទូទាំងពិភពលោកចំនួន ៧៥៤.១ លាននាក់ គិតត្រឹមខែធ្នូ ឆ្នាំ ២០២៥។<ref>{{Cite web |date=December 31, 2025 |title=ANNUAL RESULTS ANNOUNCEMENT FOR THE YEAR ENDED DECEMBER 31, 2025 |url=https://ir.mi.com/system/files-encrypted/nasdaq_kms/assets/2026/03/24/5-35-03/25Q4%20EN%20AC%20Xiaomi.pdf |website=[[Xiaomi]] |page=2}}</ref> ក្រុមហ៊ុននេះជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ ៣៣៨ និងជាក្រុមហ៊ុនក្មេងជាងគេនៅក្នុង [[Fortune Global 500]]។<ref>{{Cite web |date=2 August 2021 |title=Xiaomi moves up on Fortune's Global 500 list (#338) |url=https://m.gsmarena.com/xiaomi_moves_up_on_fortunes_global_500_list_338_apple_is_near_the_top_6-news-50343.php |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210802162124/https://m.gsmarena.com/xiaomi_moves_up_on_fortunes_global_500_list_338_apple_is_near_the_top_6-news-50343.php |archive-date=2 August 2021 |access-date=2 August 2021 |website=gsmarena.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=Global 500: Xiaomi |url=https://fortune.com/company/xiaomi/global500/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028061057/https://fortune.com/company/xiaomi/global500/ |archive-date=28 October 2020 |access-date=16 September 2021 |website=[[Fortune (magazine)|Fortune]]}}</ref> វាត្រូវបានគេហៅថា "ផ្លែប៉ោមនៃប្រទេសចិន"<ref>{{Cite news|last=Saiidi|first=Uptin|date=10 September 2019|title=The 'Apple of China' expanded into 80 new markets in four years. Here's how Xiaomi grew so rapidly|work=[[CNBC]]|url=https://www.cnbc.com/2019/09/09/xiaomi-how-the-apple-of-china-grew-rapidly-into-80-new-markets.html|url-status=live|access-date=10 September 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190921035629/https://www.cnbc.com/2019/09/09/xiaomi-how-the-apple-of-china-grew-rapidly-into-80-new-markets.html|archive-date=21 September 2019}}</ref>
ស៊ាវមី ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ២០១០ នៅទីក្រុងប៉េកាំងដោយនៅទីក្រុងប៉េកាំងដោយ [[លី ជុន]] រួមជាមួយសហការីចំនួន ៦ នាក់។ លោក ធ្លាប់ធ្វើការនៅ [[Kingsoft]] ក្នុងនាមជានាយកប្រតិបត្តិ និងធ្លាប់ចូលរួមក្នុងការបង្កើត និងគ្រប់គ្រង [[Joyo.com]] ដែលក្រោយមកត្រូវបានលក់ទៅឱ្យ[[អាម៉ាហ្ស៊ូន]] ក្នុងតម្លៃ ៧៥ លានដុល្លារក្នុងឆ្នាំ ២០០៤។ នៅក្នុងខែសីហា ឆ្នាំ២០១១ ស៊ាវមី បានចេញលក់ស្មាតហ្វូនដំបូងរបស់ខ្លួន ហើយនៅឆ្នាំ២០១៤ វាមានចំណែកទីផ្សារស្មាតហ្វូនធំជាងគេដែលលក់នៅក្នុងចិន។ ដំបូងឡើយ ក្រុមហ៊ុនបានលក់ផលិតផលរបស់ខ្លួនតាមអ៊ីនធឺណិតតែប៉ុណ្ណោះ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក្រោយមកវាបានបើក[[ហាងលក់ទំនិញ]]តាមចិញ្ចើមផ្លូវ។ <ref>{{Cite web |last=Vince |first=Helen |date=17 February 2015 |title=The China Smartphone Market Picks Up Slightly in 2014Q4, IDC Reports |url=https://www.displaydaily.com/article/press-releases/the-china-smartphone-market-picks-up-slightly-in-2014q4-idc-reports |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150217221541/http://www.idc.com/getdoc.jsp?containerId=prHK25437515 |archive-date=17 February 2015 |publisher=IDC |access-date=30 មិថុនា 2026 |archivedate=17 កុម្ភៈ 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150217221541/http://www.idc.com/getdoc.jsp?containerId=prHK25437515 }}</ref> នៅឆ្នាំ ២០២០ ក្រុមហ៊ុនបានលក់ស្មាតហ្វូនចំនួន ១៤៩,៤ លានគ្រឿង ហើយ MIUI មានអ្នកប្រើប្រាស់សកម្មប្រចាំខែជាង ៥០០ លាននាក់។ <ref>{{Cite web |date=September 18, 2024 |title=Xiaomi Overtakes Apple to Become World's No. 2 Smartphone Brand in Aug |url=https://www.counterpointresearch.com/insights/xiaomi-overtakes-apple-to-become-worlds-no-2-smartphone-brand-in-aug/ |access-date=September 19, 2024 |website=Counterpoint Research |language=en-US}}</ref> គិតត្រឹមខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤ ស៊ាវមី គឺជាក្រុមហ៊ុនលក់ស្មាតហ្វូនធំជាងគេទីពីរនៅទូទាំងពិភពលោក ដោយមានចំណែកទីផ្សារប្រហែល ១២% នេះបើយោងតាមនេះបើយោងតាម Counterpoint។<ref>{{Cite web |date=18 March 2023 |title=Wearable 444.7m Apple Xiaomi |url=https://gembells.com/wearable-444-7m-apple-xiaomi/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230331134406/https://gembells.com/wearable-444-7m-apple-xiaomi/ |archive-date=31 March 2023 |access-date=1 April 2023 |language=en-US}}</ref> វាបានបង្កើតជួរផលិតផលផ្ទាល់ខ្លួនរបស់វាសម្រាប់ពាក់។ វាក៏ជាក្រុមហ៊ុនផលិតឧបករណ៍ប្រើប្រាស់ក្នុងផ្ទះដ៏សំខាន់មួយផងដែរ រួមមានទូរទស្សន៍ [[ពិល]] [[យានជំនិះគ្មានមនុស្សបើក]] និង[[ម៉ាស៊ីនបន្សុទ្ធខ្យល់]] ដោយប្រើប្រាស់[[ប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិតនៃវត្ថុ]] និងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីផលិតផល [[Xiaomi Smart Home]]។
ស៊ាវមី រក្សាតម្លៃរបស់ខ្លួនឱ្យនៅជិតនឹង[[ថ្លៃដើមផលិតកម្ម]] និង[[ថ្លៃដើមសម្ភារៈ]] ដោយរក្សាផលិតផលភាគច្រើនរបស់ខ្លួននៅក្នុងទីផ្សាររយៈពេល ១៨ ខែ ដែលយូរជាងក្រុមហ៊ុនស្មាតហ្វូនភាគច្រើន។<ref>{{Cite news|date=6 June 2014|title=How can Xiaomi sell its phones so cheaply?|work=[[The Daily Telegraph]]|location=London|url=https://www.telegraph.co.uk/technology/mobile-phones/10880495/How-can-Xiaomi-sell-its-phones-so-cheaply.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140618155200/http://www.telegraph.co.uk/technology/mobile-phones/10880495/How-can-Xiaomi-sell-its-phones-so-cheaply.html|archive-date=18 June 2014}}</ref><ref>{{Cite news|last=Seifert|first=Dan|date=29 August 2013|title=What is Xiaomi? Here's the Chinese company that just stole one of Android's biggest stars|work=[[The Verge]]|url=https://www.theverge.com/2013/8/29/4672668/what-is-xiaomi-china-smartphone-hugo-barra-android|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140710235623/http://www.theverge.com/2013/8/29/4672668/what-is-xiaomi-china-smartphone-hugo-barra-android|archive-date=10 July 2014}}</ref> ក្រុមហ៊ុនក៏ប្រើប្រាស់[[ការបង្កើនប្រសិទ្ធភាពស្តុក]] និង[[ការលក់ភ្លាមៗ]] ដើម្បីរក្សាស្តុករបស់ខ្លួនឱ្យទាបផងដែរ។<ref>{{Cite web |last=Triggs |first=Rob |date=22 December 2014 |title=The Xiaomi model is taking over the world |url=http://www.androidauthority.com/xiaomi-business-model-575619/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150217131634/http://www.androidauthority.com/xiaomi-business-model-575619/ |archive-date=17 February 2015 |access-date=17 February 2015 |website=Android Authority}}</ref>[needs update?]
== ឯកសារយោង ==
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អត្ថបទដែលមានពាក្យជាភាសាចិន]]
hgo7j39gd4h5k5sdz4w0lh5ohhmb6hd
ទំព័រគំរូ:Redirect-multi
10
53876
337043
2026-06-30T15:55:58Z
TheRandomGoober
27248
បានបង្កើតទំព័រដែលផ្ដើមដោយ <includeonly>{{#invoke:Redirect-multi|redirectMulti}}</includeonly><noinclude>{{Documentation}}</noinclude>
337043
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{#invoke:Redirect-multi|redirectMulti}}</includeonly><noinclude>{{Documentation}}</noinclude>
7op6b1aqafeuwacwsiegr69j9w6hg8v
Module:Redirect-multi
828
53877
337044
2026-06-30T15:58:05Z
TheRandomGoober
27248
បានបង្កើតទំព័រដែលផ្ដើមដោយ local mRedirectHatnote = require('Module:Redirect hatnote') local mArguments = require('Module:Arguments') local mHatnote = require('Module:Hatnote') local p = {} function p.redirectMulti (frame) local args = mArguments.getArgs(frame) --Get maxArg manually because getArgs and table.maxn aren't friends local maxArg = 0 for k, v in pairs(args) do if type(k) == 'number' and k > maxArg then maxArg = k end end -...
337044
Scribunto
text/plain
local mRedirectHatnote = require('Module:Redirect hatnote')
local mArguments = require('Module:Arguments')
local mHatnote = require('Module:Hatnote')
local p = {}
function p.redirectMulti (frame)
local args = mArguments.getArgs(frame)
--Get maxArg manually because getArgs and table.maxn aren't friends
local maxArg = 0
for k, v in pairs(args) do
if type(k) == 'number' and k > maxArg then maxArg = k end
end
--Get number of redirects then remove it from the args table
local numRedirects = tonumber(args[1]) or 1
--Manual downshift of arguments; not using table.remove because getArgs is
--gnarly and it's not a sequence anyway
for i = 2, maxArg + 1 do args[i - 1] = args[i] end
--if no arguments past redirects exist, add in a default set
if maxArg - 2 <= numRedirects then
for i = 1, numRedirects do
args[numRedirects + (2 * i)] = args[i] and mHatnote.disambiguate(args[i])
--this does add in an "and" after the last item, but it's ignored
args[numRedirects + (2 * i) + 1] = 'and'
end
end
local options = {selfref = args.selfref}
return mRedirectHatnote._redirect(args, numRedirects, options)
end
return p
scgugk98siz6zwiz9wdklf236c2qagl
វិហារឋានសួគ៌
0
53878
337059
2026-07-01T04:36:18Z
Asa MILAI
50298
បានបង្កើតទំព័រដែលផ្ដើមដោយ '''វិហារឋានសួគ៌''' ឬ '''ទេវស្ថានឋានសួគ៌''' ([[ភាសាចិនសាមញ្ញ|ចិនសាមញ្ញ]]:天坛) គឺជាបណ្ដុំសំណង់អគារ[[ខុងជឺ]]សាសនានៃអធិរាជដែលមានទីតាំងនៅភាគអាគ្នេយ៍នៃប៉េកាំង|ទីក្រុ...
337059
wikitext
text/x-wiki
'''វិហារឋានសួគ៌''' ឬ '''ទេវស្ថានឋានសួគ៌''' ([[ភាសាចិនសាមញ្ញ|ចិនសាមញ្ញ]]:天坛) គឺជាបណ្ដុំសំណង់អគារ[[ខុងជឺ]]សាសនានៃអធិរាជដែលមានទីតាំងនៅភាគអាគ្នេយ៍នៃ[[ប៉េកាំង|ទីក្រុងប៉េកាំង]]កណ្តាល។ អធិរាជនៃ[[រាជវង្សឈីង]] និង [[រាជវង្សមិង|មិង]] បានយាងទៅធ្វើព្រះរាជកិច្ចនៅបរិវេណនេះពីរដងក្នុងមួយឆ្នាំ ដើម្បីបួងសួងដល់ឋានសួគ៌ ដើម្បីសុំទិន្នផលកសិកម្មល្អ និងពិធីបុណ្យតាមរដូវកាលផ្សេងៗទៀត។ វិហារនេះតំណាងឱ្យទំនាក់ទំនងរវាងផែនដី និងស្ថានសួគ៌ ពិភពមនុស្ស និងពិភពរបស់ព្រះ ដែលជាចំណុចស្នូលនៃ[[សកលវិទ្យាចិន]] និងតួនាទីពិសេសដែលដើរតួដោយអធិរាជនៅក្នុងទំនាក់ទំនងនោះ។<ref>{{Cite web |last=Centre |first=UNESCO World Heritage |title=Temple of Heaven: an Imperial Sacrificial Altar in Beijing |url=https://whc.unesco.org/en/list/881/ |access-date=2026-07-01 |website=UNESCO World Heritage Centre |language=en}}</ref> វិហារនេះត្រូវបានសាងសង់ឡើងពីឆ្នាំ ១៤០៦ ដល់ឆ្នាំ ១៤២០ ដោយ[[អធិរាជយ៉ុងឡឺ]]នៃ[[រាជវង្សមិង]] ហើយក៏ជាអ្នកសាងសង់[[ទីក្រុងហាមឃាត់]]នៅទីក្រុងប៉េកាំងផងដែរ។ នៅសតវត្សរ៍ទី ១៦ [[អធិរាជជាជីង]] បានពង្រីកទំហំវិហារនេះ ហើយប្តូរឈ្មោះវាទៅជា '''វិហារឋានសួគ៌'''។<ref>{{Cite web |last=Travel |first=Joseph Kiprop in |date=2018-02-23 |title=Temple of Heaven - UNESCO World Heritage Sites in China |url=https://www.worldatlas.com/articles/temple-of-heaven-unesco-world-heritage-sites-in-china.html |access-date=2026-07-01 |website=WorldAtlas |language=en-US}}</ref>
[[អធិរាជឈានឡុង]] បានជួសជុលវិហារនេះឡើងវិញក្នុងអំឡុងពេលគ្រងរាជ្យរបស់ព្រះអង្គនៅសតវត្សរ៍ទី ១៨ ហើយដោយសារតែស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចមានភាពតានតឹង នេះគឺជាការជួសជុលកែលម្អលើកចុងក្រោយបង្អស់របស់វិហារនេះនៅក្នុងសម័យរាជវង្ស។ សង្គ្រាមនៅក្នុងប្រទេសចិនក្នុងអំឡុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩០០ បានបំផ្លាញប្រាសាទ ហើយវត្ថុបុរាណផ្សេងៗត្រូវបានគេលួច។ នៅឆ្នាំ ១៩១៤ [[យ័ន ស៊ីខាយ]] ដែលជាប្រធានាធិបតីនៃ[[សាធារណរដ្ឋចិន]]នៅពេលនោះ បានធ្វើពិធីបួងសួងរបស់រាជវង្សមីងនៅវត្តនេះ ដែលជាផ្នែកមួយនៃកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីឲ្យគាត់ត្រូវបានប្រកាសជា[[អធិរាជចិន]]។ វិហារនេះត្រូវបានប្តូរទៅជាឧទ្យាន ហើយបើកឱ្យសាធារណជនចូលទស្សនានៅឆ្នាំ ១៩១៨។ វិហារឋានសួគ៌ត្រូវបានចុះបញ្ជីជា[[យូណេស្កូ|តំបន់បេតិកភណ្ឌពិភពលោក]] ក្នុងឆ្នាំ១៩៩៨ ។
== ឯកសារយោង ==
6ptjb50krw85h3s5i1h8rsqjp13weis
337060
337059
2026-07-01T04:40:09Z
Asa MILAI
50298
337060
wikitext
text/x-wiki
'''វិហារឋានសួគ៌''' ឬ '''ទេវស្ថានឋានសួគ៌''' ([[ភាសាចិនសាមញ្ញ|ចិនសាមញ្ញ]]:天坛) គឺជាបណ្ដុំសំណង់អគារ[[ខុងជឺ]]សាសនានៃអធិរាជដែលមានទីតាំងនៅភាគអាគ្នេយ៍នៃ[[ប៉េកាំង|ទីក្រុងប៉េកាំង]]កណ្តាល។ អធិរាជនៃ[[រាជវង្សឈីង]] និង [[រាជវង្សមិង|មិង]] បានយាងទៅធ្វើព្រះរាជកិច្ចនៅបរិវេណនេះពីរដងក្នុងមួយឆ្នាំ ដើម្បីបួងសួងដល់ឋានសួគ៌ ដើម្បីសុំទិន្នផលកសិកម្មល្អ និងពិធីបុណ្យតាមរដូវកាលផ្សេងៗទៀត។ វិហារនេះតំណាងឱ្យទំនាក់ទំនងរវាងផែនដី និងស្ថានសួគ៌ ពិភពមនុស្ស និងពិភពរបស់ព្រះ ដែលជាចំណុចស្នូលនៃ[[សកលវិទ្យាចិន]] និងតួនាទីពិសេសដែលដើរតួដោយអធិរាជនៅក្នុងទំនាក់ទំនងនោះ។<ref>{{Cite web |last=Centre |first=UNESCO World Heritage |title=Temple of Heaven: an Imperial Sacrificial Altar in Beijing |url=https://whc.unesco.org/en/list/881/ |access-date=2026-07-01 |website=UNESCO World Heritage Centre |language=en}}</ref> វិហារនេះត្រូវបានសាងសង់ឡើងពីឆ្នាំ ១៤០៦ ដល់ឆ្នាំ ១៤២០ ដោយ[[អធិរាជយ៉ុងឡឺ]]នៃ[[រាជវង្សមិង]] ហើយក៏ជាអ្នកសាងសង់[[ទីក្រុងហាមឃាត់]]នៅទីក្រុងប៉េកាំងផងដែរ។ នៅសតវត្សរ៍ទី ១៦ [[អធិរាជជាជីង]] បានពង្រីកទំហំវិហារនេះ ហើយប្តូរឈ្មោះវាទៅជា '''វិហារឋានសួគ៌'''។<ref>{{Cite web |last=Travel |first=Joseph Kiprop in |date=2018-02-23 |title=Temple of Heaven - UNESCO World Heritage Sites in China |url=https://www.worldatlas.com/articles/temple-of-heaven-unesco-world-heritage-sites-in-china.html |access-date=2026-07-01 |website=WorldAtlas |language=en-US}}</ref>
[[ឯកសារ:Temple of Heaven - Hall of Prayer for Good Harvests 01.jpg|រូបភាពតូច|វិហារឋានសួគ៌ មហាមន្ទីរបួងសួងសុំទិន្នផលកសិកម្មល្អ]]
[[អធិរាជឈានឡុង]] បានជួសជុលវិហារនេះឡើងវិញក្នុងអំឡុងពេលគ្រងរាជ្យរបស់ព្រះអង្គនៅសតវត្សរ៍ទី ១៨ ហើយដោយសារតែស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចមានភាពតានតឹង នេះគឺជាការជួសជុលកែលម្អលើកចុងក្រោយបង្អស់របស់វិហារនេះនៅក្នុងសម័យរាជវង្ស។ សង្គ្រាមនៅក្នុងប្រទេសចិនក្នុងអំឡុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩០០ បានបំផ្លាញប្រាសាទ ហើយវត្ថុបុរាណផ្សេងៗត្រូវបានគេលួច។ នៅឆ្នាំ ១៩១៤ [[យ័ន ស៊ីខាយ]] ដែលជាប្រធានាធិបតីនៃ[[សាធារណរដ្ឋចិន]]នៅពេលនោះ បានធ្វើពិធីបួងសួងរបស់រាជវង្សមីងនៅវត្តនេះ ដែលជាផ្នែកមួយនៃកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីឲ្យគាត់ត្រូវបានប្រកាសជា[[អធិរាជចិន]]។ វិហារនេះត្រូវបានប្តូរទៅជាឧទ្យាន ហើយបើកឱ្យសាធារណជនចូលទស្សនានៅឆ្នាំ ១៩១៨។ វិហារឋានសួគ៌ត្រូវបានចុះបញ្ជីជា[[យូណេស្កូ|តំបន់បេតិកភណ្ឌពិភពលោក]] ក្នុងឆ្នាំ១៩៩៨ ។
== ឯកសារយោង ==
24eftakxouwt1f6dvgrpbqlsj0qlfrx
ទីក្រុងហាមឃាត់
0
53879
337061
2026-07-01T05:15:52Z
Asa MILAI
50298
បានបង្កើតទំព័រដែលផ្ដើមដោយ '''ទីក្រុងហាមឃាត់''' ([[ភាសាចិន|ចិន]]: 紫禁城) គឺជាបរិវេណព្រះបរមរាជវាំងដែលស្ថិតនៅចំកណ្តាល[[បុរីអធិរាជ]]ក្នុង[[ប៉េកាំង|ទីក្រុងប៉េកាំង]] ប្រទេសចិន។ វាធ្លាប់ជាដំណាក...
337061
wikitext
text/x-wiki
'''ទីក្រុងហាមឃាត់''' ([[ភាសាចិន|ចិន]]: 紫禁城) គឺជាបរិវេណព្រះបរមរាជវាំងដែលស្ថិតនៅចំកណ្តាល[[បុរីអធិរាជ]]ក្នុង[[ប៉េកាំង|ទីក្រុងប៉េកាំង]] ប្រទេសចិន។ វាធ្លាប់ជាដំណាក់របស់អធិរាជចំនួន ២៤ អង្គនៃ [[រាជវង្សមិង]] និង [[រាជវង្សឈីង|ឈីង]] និងជាមជ្ឈមណ្ឌលអំណាចនយោបាយនៅក្នុងប្រទេសចិនអស់រយៈពេលជាង ៥០០ ឆ្នាំ ចាប់ពីឆ្នាំ ១៤២០ ដល់ឆ្នាំ ១៩២៤។ រាជវាំងនេះបច្ចុប្បន្នត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយ[[សារមន្ទីរព្រះបរមរាជវាំងចិន|សារមន្ទីរព្រះបរមរាជវាំង]] ហើយជា[[តំបន់បេតិកភណ្ឌពិភពលោក]]របស់[[អង្គការយូណេស្កូ]]តាំងពីឆ្នាំ ១៩៨៧។<ref>{{Cite web |last=Centre |first=UNESCO World Heritage |title=Imperial Palaces of the Ming and Qing Dynasties in Beijing and Shenyang |url=https://whc.unesco.org/en/list/439/ |access-date=2026-07-01 |website=UNESCO World Heritage Centre |language=en}}</ref> ទីក្រុងហាមឃាត់ គឺជារាជវាំងមួយក្នុងចំណោមរាជវាំងដែលល្បីល្បាញបំផុតនៅក្នុង[[ប្រវត្តិសាស្ត្រចិន]]ទាំងអស់ ហើយវាគឺជាបរិវេណរាជវាំងដ៏ធំបំផុតដែលត្រូវបានអភិរក្សដែលនៅតែឈរនៅក្នុងពិភពលោក។
ទីក្រុងហាមឃាត់នេះ មានផ្ទៃដីប្រហែល ៧២០,០០០ ម៉ែត្រការ៉េ គឺជាអគារមួយក្នុងចំណោមអគារធំៗបំផុត នៅលើពិភពលោក ដែលមានអគារជាង ៩៨០។<ref>{{Cite web |last=vietnam.vn |date=2023-10-22 |title=សសរឈើដ៏មានតម្លៃចំនួន 72 ទ្រទ្រង់ព្រះបរមរាជវាំងធំជាងគេនៅក្នុងទីក្រុងហាមឃាត់។ |url=https://www.vietnam.vn/km/72-cot-go-quy-chong-do-cung-dien-lon-nhat-tu-cam-thanh |access-date=2026-07-01 |website=vietnam.vn |language=km}}</ref> អគារនេះអះអាងថាមានបន្ទប់សរុបចំនួន ៩,៩៩៩ បន្ទប់ ទោះបីជាអ្នកជំនាញបានបង្ហាញក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះថាចំនួននេះមានចំនួន ៨,៨៨៦ បន្ទប់ក៏ដោយ។<ref name=":0">{{Cite web |title=Amazing Facts About the Secret World of the Forbidden City -- Oakland Museum of California |url=https://museumca.org/exhibit/exhib_fc2.html |access-date=2026-07-01 |website=museumca.org}}</ref> នៅចុងសតវត្សរ៍ទី១៨ មានមនុស្សប្រហែល ៩០០០នាក់រស់នៅក្នុងទីក្រុងហាមឃាត់ ដែលមានអ្នកយាម អ្នកបម្រើ មន្ត្រីរាជការ ស្រីស្នំ មន្ត្រីរាជការ និងគ្រួសាររាជវង្ស។<ref name=":0" />ឈ្មោះ "'''ទីក្រុងហាមឃាត់'''" កើតចេញពីការពិតដែលវាត្រូវបានហាមឃាត់យ៉ាងតឹងរ៉ឹងចំពោះសាធារណជនទូទៅ ដោយបម្រើជាដំណាក់ផ្តាច់មុខរបស់អធិរាជ ក្រុមគ្រួសាររាជវង្ស និងមន្ត្រីរាជការមួយចំនួន។ ទំហំដ៏ធំសម្បើមរបស់វា និងជញ្ជាំងដែលមានកំពែងរឹងមាំបានបញ្ជាក់ពីភាពអាថ៌កំបាំង និងផ្តាច់មុខរបស់វា។<ref>{{Cite web |last=sales |date=2023-12-26 |title=ហេតុអ្វីបានជាគេហៅថាទីក្រុងហាមឃាត់? លាតត្រដាងអាថ៌កំបាំងនៃវិមាន Iconic របស់ប្រទេសចិន - 故宫文具 {{!}} សារមន្ទីរវិមាន ® |url=https://www.thepalacemuseumstationery.com/km/why-is-it-called-the-forbidden-city-unveiling-the-secrets-of-chinas-iconic-palace/ |access-date=2026-07-01 |website=故宫文具 {{!}} The Palace Museum Stationery ® |language=km}}</ref> ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៩២៥ មក ទីក្រុងហាមឃាត់បានស្ថិតនៅក្រោមការទទួលខុសត្រូវរបស់[[សារមន្ទីរព្រះបរមរាជវាំងចិន|សារមន្ទីរព្រះបរមរាជវាំង]] ដែលការប្រមូលផ្ដុំស្នាដៃសិល្បៈ និងវត្ថុបុរាណយ៉ាងទូលំទូលាយរបស់វាត្រូវបានសាងសង់ឡើងដោយផ្អែកលើការប្រមូលផ្ដុំអធិរាជនៃរាជវង្សមិង និងឈីង។
ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០១២ មក ទីក្រុងហាមឃាត់មានភ្ញៀវទេសចរជាមធ្យម ១៤ លាននាក់ជារៀងរាល់ឆ្នាំ និងទទួលបានភ្ញៀវទេសចរជាង ១៩ លាននាក់នៅឆ្នាំ ២០១៩។<ref>{{Cite web |title=1900万!故宫年客流量创新高-新华网 |url=https://www.xinhuanet.com/politics/2019-12/23/c_1125378126.htm |access-date=2026-07-01 |website=www.xinhuanet.com}}</ref> រាជវាំងនេះបង្ហាញពីភាពប្រណីតនៃលំនៅដ្ឋានរបស់អធិរាជចិន និងស្ថាបត្យកម្មវាំងប្រពៃណីចិន ហើយបានជះឥទ្ធិពលដល់ការអភិវឌ្ឍវប្បធម៌ និងស្ថាបត្យកម្មនៅអាស៊ីបូព៌ា និងកន្លែងផ្សេងទៀត។<ref>{{Cite web |last=Centre |first=UNESCO World Heritage |title=Imperial Palaces of the Ming and Qing Dynasties in Beijing and Shenyang |url=https://whc.unesco.org/en/list/439/ |access-date=2026-07-01 |website=UNESCO World Heritage Centre |language=en}}</ref>
== ឯកសារយោង ==
ekklubtesztf1klhtp4gij2ovikwdg4
337062
337061
2026-07-01T05:21:29Z
Asa MILAI
50298
337062
wikitext
text/x-wiki
'''ទីក្រុងហាមឃាត់''' ([[ភាសាចិន|ចិន]]: 紫禁城) គឺជាបរិវេណព្រះបរមរាជវាំងដែលស្ថិតនៅចំកណ្តាល[[បុរីអធិរាជ]]ក្នុង[[ប៉េកាំង|ទីក្រុងប៉េកាំង]] ប្រទេសចិន។ វាធ្លាប់ជាដំណាក់របស់អធិរាជចំនួន ២៤ អង្គនៃ [[រាជវង្សមិង]] និង [[រាជវង្សឈីង|ឈីង]] និងជាមជ្ឈមណ្ឌលអំណាចនយោបាយនៅក្នុងប្រទេសចិនអស់រយៈពេលជាង ៥០០ ឆ្នាំ ចាប់ពីឆ្នាំ ១៤២០ ដល់ឆ្នាំ ១៩២៤។ រាជវាំងនេះបច្ចុប្បន្នត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយ[[សារមន្ទីរព្រះបរមរាជវាំងចិន|សារមន្ទីរព្រះបរមរាជវាំង]] ហើយជា[[តំបន់បេតិកភណ្ឌពិភពលោក]]របស់[[អង្គការយូណេស្កូ]]តាំងពីឆ្នាំ ១៩៨៧។<ref>{{Cite web |last=Centre |first=UNESCO World Heritage |title=Imperial Palaces of the Ming and Qing Dynasties in Beijing and Shenyang |url=https://whc.unesco.org/en/list/439/ |access-date=2026-07-01 |website=UNESCO World Heritage Centre |language=en}}</ref> ទីក្រុងហាមឃាត់ គឺជារាជវាំងមួយក្នុងចំណោមរាជវាំងដែលល្បីល្បាញបំផុតនៅក្នុង[[ប្រវត្តិសាស្ត្រចិន]]ទាំងអស់ ហើយវាគឺជាបរិវេណរាជវាំងដ៏ធំបំផុតដែលត្រូវបានអភិរក្សដែលនៅតែឈរនៅក្នុងពិភពលោក។
[[ឯកសារ:Beijing Forbidden City Hall of Central Harmony terraces-20071018-RM-143613.jpg|រូបភាពតូច|ទិដ្ឋភាពមើលទៅទិសពាយព្យពីលើថ្នាលខឿននៃមហាមន្ទីរមជ្ឈិមសាមគ្គី៖ ព្រះពន្លាខ្ពស់ត្រដែតនិងទ្វារខាងក្រោយទិសខាងលិច,ទីក្រុងប៉េកាំង]]
ទីក្រុងហាមឃាត់នេះ មានផ្ទៃដីប្រហែល ៧២០,០០០ ម៉ែត្រការ៉េ គឺជាអគារមួយក្នុងចំណោមអគារធំៗបំផុត នៅលើពិភពលោក ដែលមានអគារជាង ៩៨០។<ref>{{Cite web |last=vietnam.vn |date=2023-10-22 |title=សសរឈើដ៏មានតម្លៃចំនួន 72 ទ្រទ្រង់ព្រះបរមរាជវាំងធំជាងគេនៅក្នុងទីក្រុងហាមឃាត់។ |url=https://www.vietnam.vn/km/72-cot-go-quy-chong-do-cung-dien-lon-nhat-tu-cam-thanh |access-date=2026-07-01 |website=vietnam.vn |language=km}}</ref> អគារនេះអះអាងថាមានបន្ទប់សរុបចំនួន ៩,៩៩៩ បន្ទប់ ទោះបីជាអ្នកជំនាញបានបង្ហាញក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះថាចំនួននេះមានចំនួន ៨,៨៨៦ បន្ទប់ក៏ដោយ។<ref name=":0">{{Cite web |title=Amazing Facts About the Secret World of the Forbidden City -- Oakland Museum of California |url=https://museumca.org/exhibit/exhib_fc2.html |access-date=2026-07-01 |website=museumca.org}}</ref> នៅចុងសតវត្សរ៍ទី១៨ មានមនុស្សប្រហែល ៩០០០នាក់រស់នៅក្នុងទីក្រុងហាមឃាត់ ដែលមានអ្នកយាម អ្នកបម្រើ មន្ត្រីរាជការ ស្រីស្នំ មន្ត្រីរាជការ និងគ្រួសាររាជវង្ស។<ref name=":0" />ឈ្មោះ "'''ទីក្រុងហាមឃាត់'''" កើតចេញពីការពិតដែលវាត្រូវបានហាមឃាត់យ៉ាងតឹងរ៉ឹងចំពោះសាធារណជនទូទៅ ដោយបម្រើជាដំណាក់ផ្តាច់មុខរបស់អធិរាជ ក្រុមគ្រួសាររាជវង្ស និងមន្ត្រីរាជការមួយចំនួន។ ទំហំដ៏ធំសម្បើមរបស់វា និងជញ្ជាំងដែលមានកំពែងរឹងមាំបានបញ្ជាក់ពីភាពអាថ៌កំបាំង និងផ្តាច់មុខរបស់វា។<ref>{{Cite web |last=sales |date=2023-12-26 |title=ហេតុអ្វីបានជាគេហៅថាទីក្រុងហាមឃាត់? លាតត្រដាងអាថ៌កំបាំងនៃវិមាន Iconic របស់ប្រទេសចិន - 故宫文具 {{!}} សារមន្ទីរវិមាន ® |url=https://www.thepalacemuseumstationery.com/km/why-is-it-called-the-forbidden-city-unveiling-the-secrets-of-chinas-iconic-palace/ |access-date=2026-07-01 |website=故宫文具 {{!}} The Palace Museum Stationery ® |language=km}}</ref> ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៩២៥ មក ទីក្រុងហាមឃាត់បានស្ថិតនៅក្រោមការទទួលខុសត្រូវរបស់[[សារមន្ទីរព្រះបរមរាជវាំងចិន|សារមន្ទីរព្រះបរមរាជវាំង]] ដែលការប្រមូលផ្ដុំស្នាដៃសិល្បៈ និងវត្ថុបុរាណយ៉ាងទូលំទូលាយរបស់វាត្រូវបានសាងសង់ឡើងដោយផ្អែកលើការប្រមូលផ្ដុំអធិរាជនៃរាជវង្សមិង និងឈីង។
ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០១២ មក ទីក្រុងហាមឃាត់មានភ្ញៀវទេសចរជាមធ្យម ១៤ លាននាក់ជារៀងរាល់ឆ្នាំ និងទទួលបានភ្ញៀវទេសចរជាង ១៩ លាននាក់នៅឆ្នាំ ២០១៩។<ref>{{Cite web |title=1900万!故宫年客流量创新高-新华网 |url=https://www.xinhuanet.com/politics/2019-12/23/c_1125378126.htm |access-date=2026-07-01 |website=www.xinhuanet.com}}</ref> រាជវាំងនេះបង្ហាញពីភាពប្រណីតនៃលំនៅដ្ឋានរបស់អធិរាជចិន និងស្ថាបត្យកម្មវាំងប្រពៃណីចិន ហើយបានជះឥទ្ធិពលដល់ការអភិវឌ្ឍវប្បធម៌ និងស្ថាបត្យកម្មនៅអាស៊ីបូព៌ា និងកន្លែងផ្សេងទៀត។<ref>{{Cite web |last=Centre |first=UNESCO World Heritage |title=Imperial Palaces of the Ming and Qing Dynasties in Beijing and Shenyang |url=https://whc.unesco.org/en/list/439/ |access-date=2026-07-01 |website=UNESCO World Heritage Centre |language=en}}</ref>
== ឯកសារយោង ==
blj924abzrxht7r7fxdinfbdz6hnc57
ប្រាសាទព្រហ្មបាណន់
0
53880
337064
2026-07-01T08:28:08Z
Asa MILAI
50298
បានបង្កើតទំព័រដែលផ្ដើមដោយ '''ប្រាសាទព្រហ្មបាណន់''' ([[ភាសាឥណ្ឌូនេស៊ី|ឥណ្ឌូនេស៊ី]]: Candi Prambanan, [[ភាសាជ្វា|ជ្វា]]: Rara Jonggrang, [[ហាណាការ៉ាកា]]: ꦫꦫꦗꦺꦴꦁꦒꦿꦁ) គឺជាបរិវេណប្រាសាទដ៏ធំបំផុតមួយដែលឧទ្ទិសដល់ព្រ...
337064
wikitext
text/x-wiki
'''ប្រាសាទព្រហ្មបាណន់''' ([[ភាសាឥណ្ឌូនេស៊ី|ឥណ្ឌូនេស៊ី]]: Candi Prambanan, [[ភាសាជ្វា|ជ្វា]]: Rara Jonggrang, [[ហាណាការ៉ាកា]]: ꦫꦫꦗꦺꦴꦁꦒꦿꦁ) គឺជាបរិវេណប្រាសាទដ៏ធំបំផុតមួយដែលឧទ្ទិសដល់[[ព្រះសិវៈ]] ដែលកសាងឡើងនៅសតវត្សទី៩ នៃគ.ស (ប្រហែលឆ្នាំ ៨៥០ គ.ស) ដោយស្ដេច [[រ៉ាកៃ ពីកាតាន់]]។ ដោយចម្ងាយប្រហែល ១៥ គីឡូម៉ែត្រពីតំបន់ពិសេសនៃទីក្រុង[[យ៉ូកយ៉ាកាតា]]ភាគខាងត្បូងនៃ[[កោះជ្វា]] [[ឥណ្ឌូណេស៊ី|ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី]] ។<ref name=":0">{{Cite web |title=Prambanan Temple Tourism |url=https://www.indonesia-tourism.com/yogyakarta/prambanan-temple.html |access-date=2026-07-01 |website=www.indonesia-tourism.com}}</ref> ប្រាសាទបីត្រូវបានលម្អដោយចម្លាក់លៀនដែលបង្ហាញពីវីរភាពនៃ[[រាមាយណៈ|រឿងរាមាយណៈ]] ដែលឧទ្ទិសដល់អាទិទេពហិណ្ឌូទាំងបី ([[ព្រះសិវៈ]] [[ព្រះវិស្ណុ]] និង[[ព្រះព្រហ្ម]]) និងប្រាសាទបីដែលឧទ្ទិសថ្វាយដល់សត្វជំនិះរបស់ពួកទ្រង់។<ref>{{Cite web |last=Centre |first=UNESCO World Heritage |title=Prambanan Temple Compounds |url=https://whc.unesco.org/en/list/642/ |access-date=2026-07-01 |website=UNESCO World Heritage Centre |language=en}}</ref>
ប្រាសាទព្រហ្មបាណន់នេះ មានកំពែងរាងការ៉េបីជាន់ព័ទ្ធជុំវិញ ទីធ្លាខាងក្នុងបំផុតមានមហាប្រាសាទចំនួន ៣ ខណៈប្រាសាទកណ្តាលសាងសង់ឡើងសម្រាប់ថ្វាយព្រះសិវៈ ប្រាសាទខាងត្បូងសម្រាប់ឧទ្ទិសថ្វាយព្រះព្រហ្ម និងប្រាសាទនៅទិសខាងជើងសម្រាប់ថ្វាយព្រះវិស្ណុ ប្រាសាទនេះមានប្រាង្គប្រាសាទតូចធំដល់ទៅ ២៤០ ។<ref>{{Cite web |title=ចំណេះដឹងទូទៅ៖ ឈ្វេងយល់ពីប្រាសាទព្រហ្មបាណន់ និងប្រាសាទ Borobudur នៅកោះជ្វា ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៉ី |url=https://m.freshnews.com.kh/knowledge/391907-2025-06-18-13-25-31 |access-date=2026-07-01 |website=m.freshnews.com.kh |language=en}}</ref> ប្រាសាទព្រហ្មបាណន់ ត្រូវបានគេស្គាល់ក្នុងស្រុកថាជា'''ប្រាសាទរ៉ូរ៉ូចុងក្រាង''' ឬប្រាសាទនៃ "'''ក្រមុំតូចច្រឡឹង'''" ។<ref name=":0" /> នៅឆ្នាំ ១៩៩១ ប្រាសាទបានក្លាយជា[[តំបន់បេតិកភណ្ឌពិភពលោក]]របស់[[យូណេស្កូ|អង្គការយូណេស្កូ]] និងជាតំបន់ប្រាសាទហិណ្ឌូធំជាងគេនៅក្នុង[[ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី]] និងធំទីពីរនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍បន្ទាប់ពី[[ប្រាសាទ អង្គរវត្ត|អង្គរវត្ត]]។<ref>{{Cite web |title=Prambanan Temple Complex |url=http://www.borobudurpark.co.id/prambanan-temple-complex.html |access-date=2026-07-01 |website=www.borobudurpark.co.id |language=en-gb}}</ref> វាត្រូវបានកំណត់លក្ខណៈដោយស្ថាបត្យកម្មខ្ពស់ និងមុតស្រួចរបស់វា ដែលជាលក្ខណៈធម្មតានៃ[[ស្ថាបត្យកម្មហិណ្ឌូ]] និងដោយអគារកណ្តាលខ្ពស់ស្កឹមស្កៃ ៤៧ ម៉ែត្រ (១៥៤ ហ្វីត) ស្ថិតនៅក្នុងបណ្តុំប្រាសាទតូចៗដាច់ដោយឡែកពីគ្នាជាច្រើន។ បរិវេណប្រាសាទព្រហ្មបាណន់ ដើមឡើយមានរចនាសម្ព័ន្ធប្រាសាទចំនួន ២៤០ ដែលតំណាងឱ្យភាពអស្ចារ្យនៃសិល្បៈ និងស្ថាបត្យកម្មហិណ្ឌូបុរាណរបស់[[កោះជ្វា]] ហើយក៏ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាស្នាដៃអស្ចារ្យនៃសម័យបុរាណនៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ីផងដែរ។
1zpupcoef57u5dh72ptkgfx4wogufae
337065
337064
2026-07-01T08:30:39Z
Asa MILAI
50298
337065
wikitext
text/x-wiki
'''ប្រាសាទព្រហ្មបាណន់''' ([[ភាសាឥណ្ឌូនេស៊ី|ឥណ្ឌូនេស៊ី]]: Candi Prambanan, [[ភាសាជ្វា|ជ្វា]]: Rara Jonggrang, [[ហាណាការ៉ាកា]]: ꦫꦫꦗꦺꦴꦁꦒꦿꦁ) គឺជាបរិវេណប្រាសាទដ៏ធំបំផុតមួយដែលឧទ្ទិសដល់[[ព្រះសិវៈ]] ដែលកសាងឡើងនៅសតវត្សទី៩ នៃគ.ស (ប្រហែលឆ្នាំ ៨៥០ គ.ស) ដោយស្ដេច [[រ៉ាកៃ ពីកាតាន់]]។ ដោយចម្ងាយប្រហែល ១៥ គីឡូម៉ែត្រពីតំបន់ពិសេសនៃទីក្រុង[[យ៉ូកយ៉ាកាតា]]ភាគខាងត្បូងនៃ[[កោះជ្វា]] [[ឥណ្ឌូណេស៊ី|ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី]] ។<ref name=":0">{{Cite web |title=Prambanan Temple Tourism |url=https://www.indonesia-tourism.com/yogyakarta/prambanan-temple.html |access-date=2026-07-01 |website=www.indonesia-tourism.com}}</ref> ប្រាសាទបីត្រូវបានលម្អដោយចម្លាក់លៀនដែលបង្ហាញពីវីរភាពនៃ[[រាមាយណៈ|រឿងរាមាយណៈ]] ដែលឧទ្ទិសដល់អាទិទេពហិណ្ឌូទាំងបី ([[ព្រះសិវៈ]] [[ព្រះវិស្ណុ]] និង[[ព្រះព្រហ្ម]]) និងប្រាសាទបីដែលឧទ្ទិសថ្វាយដល់សត្វជំនិះរបស់ពួកទ្រង់។<ref>{{Cite web |last=Centre |first=UNESCO World Heritage |title=Prambanan Temple Compounds |url=https://whc.unesco.org/en/list/642/ |access-date=2026-07-01 |website=UNESCO World Heritage Centre |language=en}}</ref>
[[ឯកសារ:Widok na świątynię Prambanan na Jawie, 20220818 1315 9157.jpg|រូបភាពតូច|ទិដ្ឋភាពខាងជើងនៃប្រាសាទព្រហ្មបាណន់,កោះជ្វា,ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី]]
ប្រាសាទព្រហ្មបាណន់នេះ មានកំពែងរាងការ៉េបីជាន់ព័ទ្ធជុំវិញ ទីធ្លាខាងក្នុងបំផុតមានមហាប្រាសាទចំនួន ៣ ខណៈប្រាសាទកណ្តាលសាងសង់ឡើងសម្រាប់ថ្វាយព្រះសិវៈ ប្រាសាទខាងត្បូងសម្រាប់ឧទ្ទិសថ្វាយព្រះព្រហ្ម និងប្រាសាទនៅទិសខាងជើងសម្រាប់ថ្វាយព្រះវិស្ណុ ប្រាសាទនេះមានប្រាង្គប្រាសាទតូចធំដល់ទៅ ២៤០ ។<ref>{{Cite web |title=ចំណេះដឹងទូទៅ៖ ឈ្វេងយល់ពីប្រាសាទព្រហ្មបាណន់ និងប្រាសាទ Borobudur នៅកោះជ្វា ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៉ី |url=https://m.freshnews.com.kh/knowledge/391907-2025-06-18-13-25-31 |access-date=2026-07-01 |website=m.freshnews.com.kh |language=en}}</ref> ប្រាសាទព្រហ្មបាណន់ ត្រូវបានគេស្គាល់ក្នុងស្រុកថាជា'''ប្រាសាទរ៉ូរ៉ូចុងក្រាង''' ឬប្រាសាទនៃ "'''ក្រមុំតូចច្រឡឹង'''" ។<ref name=":0" /> នៅឆ្នាំ ១៩៩១ ប្រាសាទបានក្លាយជា[[តំបន់បេតិកភណ្ឌពិភពលោក]]របស់[[យូណេស្កូ|អង្គការយូណេស្កូ]] និងជាតំបន់ប្រាសាទហិណ្ឌូធំជាងគេនៅក្នុង[[ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី]] និងធំទីពីរនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍បន្ទាប់ពី[[ប្រាសាទ អង្គរវត្ត|អង្គរវត្ត]]។<ref>{{Cite web |title=Prambanan Temple Complex |url=http://www.borobudurpark.co.id/prambanan-temple-complex.html |access-date=2026-07-01 |website=www.borobudurpark.co.id |language=en-gb}}</ref> វាត្រូវបានកំណត់លក្ខណៈដោយស្ថាបត្យកម្មខ្ពស់ និងមុតស្រួចរបស់វា ដែលជាលក្ខណៈធម្មតានៃ[[ស្ថាបត្យកម្មហិណ្ឌូ]] និងដោយអគារកណ្តាលខ្ពស់ស្កឹមស្កៃ ៤៧ ម៉ែត្រ (១៥៤ ហ្វីត) ស្ថិតនៅក្នុងបណ្តុំប្រាសាទតូចៗដាច់ដោយឡែកពីគ្នាជាច្រើន។ បរិវេណប្រាសាទព្រហ្មបាណន់ ដើមឡើយមានរចនាសម្ព័ន្ធប្រាសាទចំនួន ២៤០ ដែលតំណាងឱ្យភាពអស្ចារ្យនៃសិល្បៈ និងស្ថាបត្យកម្មហិណ្ឌូបុរាណរបស់[[កោះជ្វា]] ហើយក៏ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាស្នាដៃអស្ចារ្យនៃសម័យបុរាណនៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ីផងដែរ។
== ឯកសារយោង ==
a4i7ya09wqm9ekvlzokigz4e7n04b2m
337066
337065
2026-07-01T08:51:01Z
Asa MILAI
50298
337066
wikitext
text/x-wiki
'''ប្រាសាទព្រហ្មបាណន់''' ([[ភាសាឥណ្ឌូនេស៊ី|ឥណ្ឌូនេស៊ី]]: Candi Prambanan, [[ភាសាជ្វា|ជ្វា]]: Rara Jonggrang, [[ហាណាការ៉ាកា]]: ꦫꦫꦗꦺꦴꦁꦒꦿꦁ) គឺជាបរិវេណប្រាសាទដ៏ធំបំផុតមួយដែលឧទ្ទិសដល់[[ព្រះសិវៈ]] ដែលកសាងឡើងនៅសតវត្សទី៩ នៃគ.ស (ប្រហែលឆ្នាំ ៨៥០ គ.ស) ដោយស្ដេច [[រ៉ាកៃ ពីកាតាន់]]។ ដោយចម្ងាយប្រហែល ១៥ គីឡូម៉ែត្រពីតំបន់ពិសេសនៃទីក្រុង[[យ៉ូកយ៉ាកាតា]]ភាគខាងត្បូងនៃ[[កោះជ្វា]] [[ឥណ្ឌូណេស៊ី|ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី]] ។<ref name=":0">{{Cite web |title=Prambanan Temple Tourism |url=https://www.indonesia-tourism.com/yogyakarta/prambanan-temple.html |access-date=2026-07-01 |website=www.indonesia-tourism.com}}</ref> ប្រាសាទបីត្រូវបានលម្អដោយចម្លាក់លៀនដែលបង្ហាញពីវីរភាពនៃ[[រាមាយណៈ|រឿងរាមាយណៈ]] ដែលឧទ្ទិសដល់អាទិទេពហិណ្ឌូទាំងបី ([[ព្រះសិវៈ]] [[ព្រះវិស្ណុ]] និង[[ព្រះព្រហ្ម]]) និងប្រាសាទបីដែលឧទ្ទិសថ្វាយដល់សត្វជំនិះរបស់ពួកទ្រង់។<ref>{{Cite web |last=Centre |first=UNESCO World Heritage |title=Prambanan Temple Compounds |url=https://whc.unesco.org/en/list/642/ |access-date=2026-07-01 |website=UNESCO World Heritage Centre |language=en}}</ref>
[[ឯកសារ:Widok na świątynię Prambanan na Jawie, 20220818 1315 9157.jpg|រូបភាពតូច|ទិដ្ឋភាពខាងជើងនៃប្រាសាទព្រហ្មបាណន់,កោះជ្វា,ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី]]
ប្រាសាទព្រហ្មបាណន់នេះ មានកំពែងរាងការ៉េបីជាន់ព័ទ្ធជុំវិញ ទីធ្លាខាងក្នុងបំផុតមានមហាប្រាសាទចំនួន ៣ ខណៈប្រាសាទកណ្តាលសាងសង់ឡើងសម្រាប់ថ្វាយព្រះសិវៈ ប្រាសាទខាងត្បូងសម្រាប់ឧទ្ទិសថ្វាយព្រះព្រហ្ម និងប្រាសាទនៅទិសខាងជើងសម្រាប់ថ្វាយព្រះវិស្ណុ ប្រាសាទនេះមានប្រាង្គប្រាសាទតូចធំដល់ទៅ ២៤០ ។<ref>{{Cite web |title=ចំណេះដឹងទូទៅ៖ ឈ្វេងយល់ពីប្រាសាទព្រហ្មបាណន់ និងប្រាសាទ Borobudur នៅកោះជ្វា ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៉ី |url=https://m.freshnews.com.kh/knowledge/391907-2025-06-18-13-25-31 |access-date=2026-07-01 |website=m.freshnews.com.kh |language=en}}</ref> ប្រាសាទព្រហ្មបាណន់ ត្រូវបានគេស្គាល់ក្នុងស្រុកថាជា'''ប្រាសាទរ៉ារ៉ាចុងក្រាង''' ឬប្រាសាទនៃ "'''ក្រមុំតូចច្រឡឹង'''" ។<ref name=":0" /> នៅឆ្នាំ ១៩៩១ ប្រាសាទបានក្លាយជា[[តំបន់បេតិកភណ្ឌពិភពលោក]]របស់[[យូណេស្កូ|អង្គការយូណេស្កូ]] និងជាតំបន់ប្រាសាទហិណ្ឌូធំជាងគេនៅក្នុង[[ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី]] និងធំទីពីរនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍បន្ទាប់ពី[[ប្រាសាទ អង្គរវត្ត|អង្គរវត្ត]]។<ref>{{Cite web |title=Prambanan Temple Complex |url=http://www.borobudurpark.co.id/prambanan-temple-complex.html |access-date=2026-07-01 |website=www.borobudurpark.co.id |language=en-gb}}</ref> វាត្រូវបានកំណត់លក្ខណៈដោយស្ថាបត្យកម្មខ្ពស់ និងមុតស្រួចរបស់វា ដែលជាលក្ខណៈធម្មតានៃ[[ស្ថាបត្យកម្មហិណ្ឌូ]] និងដោយអគារកណ្តាលខ្ពស់ស្កឹមស្កៃ ៤៧ ម៉ែត្រ (១៥៤ ហ្វីត) ស្ថិតនៅក្នុងបណ្តុំប្រាសាទតូចៗដាច់ដោយឡែកពីគ្នាជាច្រើន។ បរិវេណប្រាសាទព្រហ្មបាណន់ ដើមឡើយមានរចនាសម្ព័ន្ធប្រាសាទចំនួន ២៤០ ដែលតំណាងឱ្យភាពអស្ចារ្យនៃសិល្បៈ និងស្ថាបត្យកម្មហិណ្ឌូបុរាណរបស់[[កោះជ្វា]] ហើយក៏ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាស្នាដៃអស្ចារ្យនៃសម័យបុរាណនៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ីផងដែរ។
== ឯកសារយោង ==
h36cssoq5isl081i49cc2uqlnu7excz