វិគីភីឌា
kmwiki
https://km.wikipedia.org/wiki/%E1%9E%91%E1%9F%86%E1%9E%96%E1%9F%90%E1%9E%9A%E1%9E%8A%E1%9E%BE%E1%9E%98
MediaWiki 1.47.0-wmf.10
first-letter
មេឌា
ពិសេស
ការពិភាក្សា
អ្នកប្រើប្រាស់
ការពិភាក្សារបស់អ្នកប្រើប្រាស់
វិគីភីឌា
ការពិភាក្សាអំពីវិគីភីឌា
ឯកសារ
ការពិភាក្សាអំពីឯកសារ
មេឌាវិគី
ការពិភាក្សាអំពីមេឌាវិគី
ទំព័រគំរូ
ការពិភាក្សាអំពីទំព័រគំរូ
ជំនួយ
ការពិភាក្សាអំពីជំនួយ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម
ការពិភាក្សាអំពីចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
អនុគមន៍ត្រីកោណមាត្រច្រាស់
0
8106
337313
167116
2026-07-13T11:58:54Z
Ambitious miss
48564
/* សំរាយបញ្ជាក់ឧទាហរណ៍ */ I fixed formula
337313
wikitext
text/x-wiki
នៅក្នុង[[គណិតវិទ្យា]] '''អនុគមន៍ត្រីកោណមាត្រច្រាស់''' ឬអនុគមន៍ស៊ីក្លូមេទ្រីក គឺជា[[អនុគមន៍ច្រាស់]]នៃ[[អនុគមន៍ត្រីកោណមាត្រ]]។ អនុគមន៍ច្រាស់សំខាន់ៗត្រូវបានដាក់បញ្ចូលក្នុងតារាងខាងក្រោម។
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
!ឈ្មោះ
!កំនត់សំគាល់ទូទៅ
!និយមន័យ
!ដែនកំនត់នៃ ''x'' ចំពោះលទ្ធផលពិត
!ចន្លោះនៃតំលៃគោលទូទៅ
|-
| អាកស៊ីនុស || ''y'' = arcsin(''x'')|| ''x'' = [[ស៊ីនុស|sin]](''y'')|| ពី −1 ដល់ +1 || −π/2 ≤ ''y'' ≤ π/2
|-
| អាកកូស៊ីនុស || ''y'' = arccos(''x'')|| ''x'' = [[កូស៊ីនុស|cos]](''y'')|| ពី −1 ដល់ +1 || 0 ≤ ''y'' ≤ π
|-
| អាកតង់សង់ || ''y'' = arctan(''x'')|| ''x'' = [[តង់សង់|tan]](''y'')|| ទាំងអស់ || −π/2 < ''y'' < π/2
|-
| អាកកូតង់សង់ || ''y'' = arccot(''x'')||''x'' = [[កូតង់សង់|cot]](''y'')|| ទាំងអស់
| 0 < ''y'' < π
|-
| អាកសេកង់ || ''y'' = arcsec(''x'')|| ''x'' = [[សេកង់|sec]](''y'')|| ពី −∞ ដល់ −1 ឬ ពី 1 ដល់ ∞ || 0 ≤ ''y'' < π/2 ឬ π/2 < ''y'' ≤ π
|-
| អាកកូសេកង់ || ''y'' = arccsc(''x'')|| ''x'' = [[កូសេកង់|csc]](''y'')|| ពី −∞ ដល់ −1 ឬ ពី 1 ដល់ ∞ || −π/2 ≤ ''y'' < 0 ឬ 0 < ''y'' ≤ π/2
|-
|}
ប្រសិនបើ x ជា[[ចំនួនកុំផ្លិច]] នោះដែនកំនត់នៃ y អាចអនុវត្តបានតែចំពោះ[[ផ្នែកពិត]]ប៉ុណ្ណោះ។
កំនត់សំគាល់ <math>\sin^{-1} , \cos^{-1}</math> ជាដើម ជាញឹកញាប់ត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ចំពោះ arcsin, arccos ជាដើម។ ប៉ន្តែការសន្មតនេះវាអាចធ្វើអោយមានការភាន់ច្រលំជាមួយកន្សោមមួយចំនួនដូចជា <math>sin^2 (x) \,</math> ។
[[ឯកសារ:ArcSin and ArcCos.svg|300ភស|ស្តាំ|រូបតូច|តំលៃគោលនៃ អនុគមន៍ f(x) = arcsin(x) និង f(x) = arccos(x) នៅក្នុងប្លង់ដេកាត]]
[[ឯកសារ:ArcTan and ArcCot.svg|300ភស|ស្តាំ|រូបតូច|តំលៃគោលនៃ អនុគមន៍ f(x) = arctan(x) និង f(x) = arccot(x) នៅក្នុងប្លង់ដេកាត]]
[[ឯកសារ:ArcSec and ArcCsc.svg|300ភស|ស្តាំ|រូបតូច|តំលៃគោលនៃ អនុគមន៍ f(x) = arcsec(x) និង f(x) = arccsc(x) នៅក្នុងប្លង់ដេកាត]]
== ទំនាក់ទំនងក្នុងអនុគមន៍ត្រីកោណមាត្រច្រាស់ ==
:<math>\arccos x = \frac{\pi}{2} - \arcsin x </math>
:<math>\arccot x = \frac{\pi}{2} - \arctan x </math>
:<math>\arccsc x = \frac{\pi}{2} - \arcsec x </math>
ចំពោះមុំផ្ទុយ
:<math>\arcsin (-x) = - \arcsin x \!</math>
:<math>\arccos (-x) = \pi - \arccos x \!</math>
:<math>\arctan (-x) = - \arctan x \!</math>
:<math>\arccot (-x) = \pi - \arccot x \!</math>
:<math>\arcsec (-x) = \pi - \arcsec x \!</math>
:<math>\arccsc (-x) = - \arccsc x \!</math>
ចំពោះមុំចំរាស់:
:<math>\arccos \frac{1}{x} \,= \arcsec x </math>
:<math>\arcsin \frac{1}{x} \,= \arccsc x </math>
:<math>\arctan \frac{1}{x} = \frac{\pi}{2} - \arctan x =\arccot x, \ </math> ប្រសិនបើ <math>\ x > 0</math>
:<math>\arctan \frac{1}{x} = -\frac{\pi}{2} - \arctan x = -\pi + \arccot x, \ </math> ប្រសិនបើ <math>\ x < 0</math>
:<math>\arccot \frac{1}{x} = \frac{\pi}{2} - \arccot x =\arctan x, \ </math>
== ដេរីវេនៃអនុគមន៍ត្រីកោណមាត្រច្រាស់ ==
:<math>
\begin{align}
\frac{d}{dx} \arcsin x & {}= \frac{1}{\sqrt{1-x^2}}\\
\frac{d}{dx} \arccos x & {}= \frac{-1}{\sqrt{1-x^2}}\\
\frac{d}{dx} \arctan x & {}= \frac{1}{1+x^2}\\
\frac{d}{dx} \arccot x & {}= \frac{-1}{1+x^2}\\
\frac{d}{dx} \arcsec x & {}= \frac{1}{x^2\,\sqrt{1-{1 \over {x^2}}}}\\
\frac{d}{dx} \arccsc x & {}= \frac{-1}{x^2\,\sqrt{1-{1 \over {x^2}}}}
\end{align}</math>
ចំពោះតែតំលៃនៃ <math>x \,</math>៖
:<math>
\begin{align}
\frac{d}{dx} \arcsec x & {}= \frac{1}{|x|\,\sqrt{x^2-1}}; \qquad |x| > 1\\
\frac{d}{dx} \arccsc x & {}= \frac{-1}{|x|\,\sqrt{x^2-1}}; \qquad |x| > 1
\end{align}</math>
ចំពោះដេរីវេធម្មតា៖ ប្រសិនបើ <math>\theta = \arcsin x \!</math> យើងបាន៖
:<math>\frac{d \arcsin x}{dx} = \frac{d \theta}{d \sin \theta} = \frac{1} {\cos \theta} = \frac{1} {\sqrt{1-\sin^2 \theta}} = \frac{1}{\sqrt{1-x^2}}</math>
== អនុគមន៍ត្រីកោណមាត្រច្រាស់ជាកន្សោមអាំងតេក្រាល ==
:<math>
\begin{align}
\arcsin x &{}= \int_0^x \frac {1} {\sqrt{1 - z^2}}\,dz,\qquad |x| \leq 1\\
\arccos x &{}= \int_x^1 \frac {1} {\sqrt{1 - z^2}}\,dz,\qquad |x| \leq 1\\
\arctan x &{}= \int_0^x \frac 1 {z^2 + 1}\,dz,\\
\arccot x &{}= \int_x^\infty \frac {1} {z^2 + 1}\,dz,\\
\arcsec x &{}= \int_1^x \frac 1 {z \sqrt{z^2 - 1}}\,dz, \qquad x \geq 1\\
\arccsc x &{}= \int_x^\infty \frac {1} {z \sqrt{z^2 - 1}}\,dz, \qquad x \geq 1
\end{align}</math>
នៅពេលស្មើ 1 នោះអាំងតេក្រាលដែលមានដែនកំនត់កំនត់ ជាimproper integral ប៉ុន្តែវានៅតែអាចកំនត់បាន។
== ស៊េរីអានន្ត ==
:<math>
\begin{align}
\arcsin z & {}= z + \left( \frac {1} {2} \right) \frac {z^3} {3} + \left( \frac {1 \cdot 3} {2 \cdot 4} \right) \frac {z^5} {5} + \left( \frac{1 \cdot 3 \cdot 5} {2 \cdot 4 \cdot 6 } \right) \frac{z^7} {7} + \cdots\\
& {}= \sum_{n=0}^\infty \left( \frac {(2n)!} {2^{2n}(n!)^2} \right) \frac {z^{2n+1}} {(2n+1)}
; \qquad | z | \le 1
\end{align}
</math>
<!-- extra blank line for legibility -->
:<math>
\begin{align}
\arccos z & {}= \frac {\pi} {2} - \arcsin z \\
& {}= \frac {\pi} {2} - \left(z + \left( \frac {1} {2} \right) \frac {z^3} {3} + \left( \frac {1 \cdot 3} {2 \cdot 4} \right) \frac {z^5} {5} + \left( \frac{1 \cdot 3 \cdot 5} {2 \cdot 4 \cdot 6 } \right) \frac{z^7} {7} + \cdots \right) \\
& {}= \frac {\pi} {2} - \sum_{n=0}^\infty \left( \frac {(2n)!} {2^{2n}(n!)^2} \right) \frac {z^{2n+1}} {(2n+1)}
; \qquad | z | \le 1
\end{align}
</math>
<!-- extra blank line for legibility -->
:<math>
\begin{align}
\arctan z & {}= z - \frac {z^3} {3} +\frac {z^5} {5} -\frac {z^7} {7} +\cdots \\
& {}= \sum_{n=0}^\infty \frac {(-1)^n z^{2n+1}} {2n+1}
; \qquad | z | \le 1 \qquad z \neq i,-i
\end{align}
</math>
<!-- extra blank line for legibility -->
:<math>
\begin{align}
\arccot z & {}= \frac {\pi} {2} - \arctan z \\
& {}= \frac {\pi} {2} - ( z - \frac {z^3} {3} +\frac {z^5} {5} -\frac {z^7} {7} +\cdots ) \\
& {}= \frac {\pi} {2} - \sum_{n=0}^\infty \frac {(-1)^n z^{2n+1}} {2n+1}
; \qquad | z | \le 1 \qquad z \neq i,-i
\end{align}
</math>
<!-- extra blank line for legibility -->
:<math>
\begin{align}
\arcsec z & {}= \arccos\left(z^{-1}\right) \\
& {}= \frac {\pi} {2} - \left(z^{-1} + \left( \frac {1} {2} \right) \frac {z^{-3}} {3} + \left( \frac {1 \cdot 3} {2 \cdot 4} \right) \frac {z^{-5}} {5} + \left( \frac{1 \cdot 3 \cdot 5} {2 \cdot 4 \cdot 6 } \right) \frac{z^{-7}} {7} + \cdots \right) \\
& {}= \frac {\pi} {2} - \sum_{n=0}^\infty \left( \frac {(2n)!} {2^{2n}(n!)^2} \right) \frac {z^{-(2n+1)}} {(2n+1)}
; \qquad \left| z \right| \ge 1
\end{align}
</math>
<!-- extra blank line for legibility -->
:<math>
\begin{align}
\arccsc z & {}= \arcsin\left(z^{-1}\right) \\
& {}= z^{-1} + \left( \frac {1} {2} \right) \frac {z^{-3}} {3} + \left( \frac {1 \cdot 3} {2 \cdot 4 } \right) \frac {z^{-5}} {5} + \left( \frac {1 \cdot 3 \cdot 5} {2 \cdot 4 \cdot 6} \right) \frac {z^{-7}} {7} +\cdots \\
& {}= \sum_{n=0}^\infty \left( \frac {(2n)!} {2^{2n}(n!)^2} \right) \frac {z^{-(2n+1)}} {2n+1}
; \qquad \left| z \right| \ge 1
\end{align}
</math>
Leonhard Euler បានរកឃើញស៊េរីដែលមានភាពប្រសើរជាច្រើនបន្ថែមទៀតសំរាប់អាកតង់សង់ដូចខាងក្រោម៖
:<math>\arctan x = \frac{x}{1+x^2} \sum_{n=0}^\infty \prod_{k=1}^n \frac{2k x^2}{(2k+1)(1+x^2)}.</math>
(សំគាល់៖ តួក្នុងផលបូកចំពោះ ''n''= 0 គឺផលគុណទទេ ដែលស្មើ 1)
វាអាចសំដែងដោយ៖
:<math>\arctan x = \sum_{n=0}^\infty \frac{2^{\,2n}\,(n!)^2}{\left(2n+1\right)!} \; \frac{x^{\,2n+1}}{\left(1+x^2\right)^{n+1}}</math>
== ប្រភាគបន្តបន្ទាប់ចំពោះអាកតង់សង់ ==
ចំពោះភាពឆ្លាស់នៃស៊េរីស្វ័យគុណសំពោះអាកតង់សង់គឺវាមានលក្ខណៈជាប្រភាគបន្តបន្ទាប់។
:<math>
\arctan(z)=\cfrac{z}{1 + \cfrac{z^2}{3 + \cfrac{4 z^2}{5 + \cfrac{9 z^2}{7 + \cfrac{16 z^2}{9 + \cfrac{25 z^2}{\ddots\,}}}}}}\,
</math><br />
វាពិតនីក្នុងបំណែកប្លង់កុំផ្លិច។ មានពីរបំណែកពី −i ដល់ចំនុចដែលមានតំលៃអានន្ត។ និងមួយបំណែកទៀតពី i ដល់ចំនុចត្រង់អានន្ត។ វាដំណើរការឥតខ្ចោះនៅចន្លោះពី −១ ដល់ ១ ។
== អាំងតេក្រាលមិនកំនត់នៃអនុគមន៍ត្រីកោណមាត្រច្រាស់ ==
ចំពោះតំលៃពិត និងតំលៃកុំផ្លិចនៃ x
:<math>
\begin{align}
\int \arcsin x\,dx &{}= x\,\arcsin x + \sqrt{1-x^2} + C\\
\int \arccos x\,dx &{}= x\,\arccos x - \sqrt{1-x^2} + C\\
\int \arctan x\,dx &{}= x\,\arctan x - \frac{1}{2}\ln\left(1+x^2\right) + C\\
\int \arccot x\,dx &{}= x\,\arccot x + \frac{1}{2}\ln\left(1+x^2\right) + C\\
\int \arcsec x\,dx &{}= x\,\arcsec x - \ln\left(x(1+\sqrt{{x^2-1}\over x^2})\right) + C\\
\int \arccsc x\,dx &{}= x\,\arccsc x + \ln\left(x(1+\sqrt{{x^2-1}\over x^2})\right) + C
\end{align}</math>
ចំពោះតំលៃពិតនៃ ''x≥1''៖
:<math>
\begin{align}
\int \arcsec x\,dx &{}= x\,\arcsec x - \ln\left(x+\sqrt{x^2-1}\right) + C\\
\int \arccsc x\,dx &{}= x\,\arccsc x + \ln\left(x+\sqrt{x^2-1}\right) + C
\end{align}</math>
ទាំងអស់នេះអាចទាញបានដោយប្រើ[[អាំងតេក្រាលដោយផ្នែក]] និងដេរីវេធម្មតា បង្ហាញដូចខាងលើe.
=== សំរាយបញ្ជាក់ឧទាហរណ៍ ===
ដោយប្រើ <math>\int u\,\mathrm{d}v = u v - \int v\,\mathrm{d}u</math> តាង
:<math>
\begin{align}
u &{}=&\arcsin x &\quad\quad\mathrm{d}v = \mathrm{d}x\\
\mathrm{d}u &{}=&\frac{\mathrm{d}x}{\sqrt{1-x^2}}&\quad\quad{}v = x
\end{align}</math>
គេបាន
:<math>\int \arcsin x\,\mathrm{d}x = x \arcsin x - \int \frac{x}{\sqrt{1-x^2}}\,\mathrm{d}x</math>
[[អាំងតេក្រាលប្តូរអថេរ|ដោយជំនួស]] <math>k = 1 - x^2\,</math>។ នោះ <math>\mathrm{d}k = -2x\,\mathrm{d}x</math> និង
:<math>\int \frac{x}{\sqrt{1-x^2}}\,\mathrm{d}x = -\frac{1}{2}\int \frac{\mathrm{d}k}{\sqrt{k}} = -\sqrt{k}+C</math>
ជំនួសត្រឡប់វិញ ''x'' គេបាន
:<math>\int \arcsin x\,\mathrm{d}x = x \arcsin x + \sqrt{1-x^2}</math>
== វិធីសាស្រ្តចំបងក្នុងការគណនាអាំងតេក្រាលត្រីកោណមាត្រច្រាស់ ==
* ដើម្បីគណនាអាំងតេក្រាលនៃអាកស៊ីនុស សូមប្រើ៖
:<math>\arcsin x = \arctan \frac{x}{\sqrt{1-x^2}}</math>
* ដើម្បីគណនាអាំងតេក្រាលនៃអាកកូស៊ីនុស សូមប្រើ៖
:<math>\arccos x = \frac{\pi}{2} - \arcsin x</math>
* ដើម្បីគណនាអាំងតេក្រាលនៃអាកតង់សង់ចំពោះ x ក្បែរសូន្យ សូមប្រើវិធីសាស្រ្តគណនាអាកតង់សង់នៃប្រភាគបន្តបន្ទាប់ខាងលើ។ ដើម្បីគណនាអាកតងសង់ចំពោះតំលៃ x ផ្សេងៗទៀត សូមប្រើ៖
:<math>\arctan x = 2 \arctan \frac{x}{1+\sqrt{1+x^2}}</math>
* ដើម្បីគណនាអាកកូតង់សង់ សូមប្រើ៖
:<math>\arccot x = \frac{\pi}{2} - \arctan x</math>
* ដើម្បីគណនាអាកសេកង់ សូមប្រើ៖
:<math>\arcsec x = \frac{\pi}{2} - \arcsin \frac{1}{x}</math>
* ដើម្បីគណនាអាកកូសេកង់ សូមប្រើ៖
:<math>\arccsc x = \arcsin \frac{1}{x}</math>
== ទំរង់លោការីត ==
អនុគមន៍ទាំងនេះអាចសំដែងជាទំរង់លោការីតដោយប្រើ [[លោការីតកុំផ្លិច]]។ នេះជាការពន្លាតដែនកំនត់របស់អនុគមន៍ទាំងនេះទៅក្នុង[[ប្លង់កុំផ្លិច]]។
:<math>
\begin{align}
\arcsin x &{}= -i\,\log\left(i\,x+\sqrt{1-x^2}\right) &{}= \arccsc \frac{1}{x}\\
\arccos x &{}= -i\,\log\left(x+\sqrt{x^2-1}\right) = \frac{\pi}{2}\,+i\log\left(i\,x+\sqrt{1-x^2}\right) = \frac{\pi}{2}-\arcsin x &{}= \arcsec \frac{1}{x}\\
\arctan x &{}= \frac{i}{2}\left(\log\left(1-i\,x\right)-\log\left(1+i\,x\right)\right) &{}= \arccot \frac{1}{x}\\
\arccot x &{}= \frac{i}{2}\left(\log\left(1-\frac{i}{x}\right)-\log\left(1+\frac{i}{x}\right)\right) &{}= \arctan \frac{1}{x}\\
\arcsec x &{}= -i\,\log\left(\sqrt{\frac{1}{x^2}-1}+\frac{1}{x}\right) = i\,\log\left(\sqrt{1-\frac{1}{x^2}}+\frac{i}{x}\right)+\frac{\pi}{2} = \frac{\pi}{2}-\arccsc x &{}= \arccos \frac{1}{x}\\
\arccsc x &{}= -i\,\log\left(\sqrt{1-\frac{1}{x^2}}+\frac{i}{x}\right) &{}= \arcsin \frac{1}{x}
\end{align}</math>
សំរាយបញ្ជាក់នៃទំនាក់ទំនងទាំងនេះ គឺធ្វើតាមរយៈពន្លាតវាក្នុងទំរង់អិចស្ប៉ូណង់ស្យែលនៃ[[អនុគមន៍ត្រីកោណមាត្រ]]។
=== សំរាយបញ្ជាក់ឧទាហរណ៍ ===
:<math>\arcsin x\,=\,\theta</math>
:<math>\frac{e^{i\,\theta}-e^{-i\,\theta}}{2i}\,=\,x</math> (និយមន័យអិចស្ប៉ូណង់ស្យែលនៃស៊ីនុស)
តាង
:<math>k=e^{i\,\theta}.</math>
គេបាន
:<math>\frac{k-\frac{1}{k}}{2i}\,=\,x</math>
:<math>k^2-2\,i\,k\,x-1\,=\,0</math> (ដំណោះស្រាយចំពោះ<math>k</math>)
:<math>k\,=\,i\,x\pm\sqrt{1-x^2}\,=\,e^{i\,\theta}</math> (យកផ្នែកខាងវិជ្ជមាន)
:<math>\theta\,=\,\arcsin\,x\,=\,-i\log\left(i\,x+\sqrt{1-x^2}\right)</math> Q.E.D.
{| style="text-align:center" align="center"
|+ '''អនុគមន៍ត្រីកោណមាត្រច្រាស់ក្នុង[[ប្លង់កុំផ្លិច]]''''
|[[ឯកសារ:Complex arcsin.jpg|1000x140px|ទទេ]]
|[[ឯកសារ:Complex arccos.jpg|1000x140px|ទទេ]]
|[[ឯកសារ:Complex arctan.jpg|1000x140px|ទទេ]]
|[[ឯកសារ:Complex ArcCot.jpg|1000x140px|ទទេ]]
|[[ឯកសារ:Complex ArcSec.jpg|1000x140px|ទទេ]]
|[[ឯកសារ:Complex ArcCsc.jpg|1000x140px|ទទេ]]
|-
|<math>
\arcsin(z) \,
</math>
|<math>
\arccos(z) \,
</math>
|<math>
\arctan(z) \,
</math>
|<math>
\arccot(z) \,
</math>
|<math>
\arcsec(z) \,
</math>
|<math>
\arccsc(z) \,
</math>
|}
== រូបមន្តអាកតង់សង់បន្ថែម ==
:<math>\color{blue} \arctan u + \arctan v = \arctan \left( \frac{u+v}{1-uv} \right)</math>
=== សំរាយបញ្ជាក់ ===
ចាប់ផ្តើមពី
:<math>\tan (\alpha + \beta) = \frac{\tan \alpha + \tan \beta}{1 - \tan \alpha \tan \beta}\,</math>
និងតាង
:<math> u\,=\,\tan\,\alpha\,,\,v =\,\tan\,\beta </math>
== បំរើបំរាស់ក្នុងការអនុវត្តន៍ ==
[[ឯកសារ:Triangle ratio.png|ស្តាំ|200ភស|ត្រីកោណកែង]]
អនុគមន៍ត្រីកោណមាត្រមានសារៈសំខាន់នៅពេលគេចង់រករង្វាស់[[មុំ]]ដែលនៅសល់ពីរផ្សេងទៀតនៃ[[ត្រីកោណកែង]] ដែលគេស្គាល់រួចជាស្រេចនូវរង្វាស់ប្រវែងនៃត្រីកោណកែងនេះ។ ដោយប្រើអនុគមន៍ត្រីកោណមាត្រច្រាស់
:<math>\theta = \arcsin \left( \frac{\text{opposite}}{\text{hypotenuse}} \right)</math>
'''សំគាល់៖ opposite = ជ្រុងឈម, hypotenuse = អ៊ីប៉ូតេនុស និង adjacent = ជ្រុងជាប់'''
ជាញឹកញាប់ អ៊ីប៉ូតេនុសជារង្វាស់ជ្រុងដែលគេមិនប្រាប់ និងចាំបាច់ត្រូវរកមុនពេលប្រើប្រាស់អាក់ស៊ីនុស ឬ អាកកូស៊ីនុស។ អ្នកអាចគណនាមុំនៃត្រីកោណដោយមិនចាំបាច់ដឹងប្រវែងអ៊ីប៉ូតេនុសក៏បាន។
:<math>\theta = \arctan \left( \frac{\text{opposite}}{\text{adjacent}} \right)</math>
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ត្រីកោណមាត្រ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:គណិតវិទ្យា]]
phdtw6duj3p1xt98licgu2ln36db7ve
សុភាសិតខ្មែរ
0
10703
337312
335650
2026-07-13T10:22:46Z
~2026-39358-81
52009
ខូចមិនមែនខួច
337312
wikitext
text/x-wiki
'''សុភាសិតខ្មែរ''' ជាឃ្លាខ្លីៗ តែមានអត្ថន័យជ្រៅជ្រះ ជាឱវាទល្អៗដែលមានប្រយោជន៍គួររៀនគួរស្តាប់។ ទំព័រនេះគឺជាកម្រងប្រមូលផ្តុំសុភាសិតខ្មែរ ដកស្រង់ចេញពីសៀវភៅ'''ប្រមូលភាសិតខ្មែរ''' ផ្សាយចេញពីសមាគមសម្តេច [[ជួន ណាត]]។
{| border=0 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=250 style="margin: 0.5em 0 1em 1em; background: #ffffff; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%;"
| style="background:#ffffff;" align=center colspan=2 | [[ឯកសារ:Khmer Proverb.jpg|250px]]
|}
== ក ==
* កង់ត្រាចកង់ធ្នង់។
* កុំជិះចង្អេរលើកខ្លួនឯង ក្បាលទូលកញ្ច្រែងកុំក្អេងក្អាង កុំដេកទទូរចាំសំណាង កុំអាងព្រះប្រោសត្រូវតែប្រឹង។
* កុំកាប់បំពង់រង់ចាំទឹកភ្លៀង។
* កុំស៊ីតាមឃ្លាន កុំហ៊ានតាមចង់។
== ខ ==
* ខឹងខុស ខឹងខូច ខឹងខាត។
* ខឹងឱ្យខំអត់ ខ្សត់ឱ្យខំរក។
== គ ==
* គប់គិតបណ្ឌិតបានប្រាជ្ញា គប់ពាលសាវាបានទុក្ខសោក។
* គោធាតមិនស្មេីសេះស្គម ខ្មែរចេះល្មមមិនស្មេីចិនឆ្កួត។
* គេខុសកុំអាលអរ គេសាទរកុំអាលអួត ។
* គិតមុនគូ។
* គិតហើយសឹមគូ។
* គ្មានកម្លាំង គ្មានបញ្ញា គ្មានអាហារ គ្មានជិវិត។
* គ្មានពូជ គ្មានកំណើត។
* គ្នាច្រើនអន្សមខ្លោច គ្នាដូចស្រមោចអន្សមឆៅ។
* គុកនិងសោ គឺចោរបង្កើតឱសថល្អឆើតកើតពីរោគ ដំណេកកើតពីការងុយងោក មនុស្សក្នុងលោកកើតពីកម្ម។
* គ្រូកាចសិស្សខូច។
* គ្រូទាយ ម្តាយថា។
* គួរគិតជីវិតពុំទៀងទាត់ តែងតែបែរបត់កាន់ក្តីស្លាប់ ពុំដែលបានស្រួលប្រែប្រួលឆាប់ ក្រឡាប់ស្ងាត់សូន្យចាកស្ងួនសង្ខារ។
* គោដំបៅខ្នង ក្អែកហើររំលង រំសាយកន្ទុយ។
*គ្រឿងញៀនបំផ្លាញអនាគត។
== ឃ ==
* ឃាត់កំហឹងដោយប្រឹងអត់ឱ្យបាន ឃាត់ពាលសាមាន្យដោយអាជ្ញាបុគ្គល ឃាត់ចិត្តចាកទោសា ប្រសើរថ្លៃថ្លាក្នុងលោកិយ។
* ឃាត់ចិត្តចាកក្តីស្នេហា ក្នុងកាមតណ្ហានាលោកិយ ដូចយកអំបោះចងដំរី ពិបាកពេកក្រៃគួរ។
* ឃ្លាតកាយ ណាយចិត្ត។
* ឃ្លានឆ្ងាញ់ ស្រលាញ់ល្អ។ឃ្លានឆ្ងាញ់ ស្រលាញ់ល្អ។
* ឃុបឃិតជនពាល រាលទុក្ខដល់ខ្លួន។
* ឃុបឃិតបណ្ឌិត សុខមួយជិវិតឥតទុក្ខា
* ឃើញខ្លាដេកថាខ្លាស្លាប់ ឃើញខ្លាក្រាបថាខ្លាសំពះ។
* ឃើញគេទៅកុំឱ្យខាន ឃើញគេបានកុំឱ្យទៅ។
* ឃើញឈើពុក កុំអាលដាក់គូទអង្គុយ (ឬ កុំអាលដាក់គូទលើ)។
* ឃើញដំរីជុះ កុំជុះតាមដំរី (ឬ ដំរីជុះ កុំជុះតាមដំរី)។
* ឃើញថ្លុកថាជាថ្នល់ ក្រែងកំហល់កំហុសមាន។
* ឃើញពីនាយកុំអាលទាយអាក្រក់ល្អ លុះឃើញជាក់ជាខ្មៅស ទើបថាបាន បើបណ្តោយតាមគំនិតដែលគិតស្មាន នឹងរំខានព្រោះការខុសកំហុសខ្លួន។
* ឃើញសម្បកថាខ្លឹមរុក្ខា យល់ពួកបច្ចាថាជាមិត្រ ពាលប្រឡំថាបណ្ឌិត ច្រឡំលាមកពិតថាបុប្ផា។
* ឃ្លានកុំអាលស៊ី ងងុយកុំអាលដេក យប់កុំអាលនិយាយជាមួយស្រី។
* ឃ្លានក្រៃណាឆ្ងាញ់ ស្រឡាញ់ក្រៃណាល្អ (ឬ ពិសាក្រៃណានឹងឃ្លាន អាក្រក់ប៉ុន្មានក្រៃណានឹងចិត្ត)។
* ឃ្លេមិនខ្លាច ទៅខ្លាចខ្លា។
* ឃ្លោកលិច អម្បែងអណ្តែត។
* ឃ្វាលក្របីជិះក្របី ឃ្វាលគោជិះគោ។
* ឃ្វាលចិត្តលំបាកពេកពិត ដូចឃ្វាលពពក។
* ឃ្វាលគោក្របីដោយអាជ្ញា ឃ្វាលចិត្តល្អជាដោយអំណត់។
* ឃ្វាលចិត្តឥតកំណាញ់ ដោយលះបង់កុំប្រណី។
== ង ==
* ងប់នឹងកូនប្រពន្ធទ្រព្យ ព្រះថាអភ័ព្វព្រោះជាប់ចំណង។
* ងប់នឹងញាតិ ឃ្លាតច្បាប់។
* ងប់នឹងមាសប្រាក់ ខូចយសសក្តា។
* ងប់នឹងប្រុស ខូចព្រហ្មចារី។
* ងប់នឹងប្រុស ខូចឈ្មោះមួយជាតិ។
* ងប់នឹងស្រី ចំណីទុក្ខ។
* ងប់នឹងល្បែង តែងហិនហោច។
* ងប់នឹងល្បែង តែងវិនាស។
* ងប់នឹងស្រា ខូចស្មារតី។
* ងប់នឹងពាក្យសរសើរ គេថាភ្លើ។
* ងប់នឹងពាក្យបង្អាប់ ស្លាប់គំនិត។
* ងប់នឹងស័ក្តិយស ស្អុយទាំងអស់ក្នុងលោកិយ។
* ងប់នឹងជំនឿ រឿគំនិត។
*ងប់នឹងសម្រស់ អស់តម្លៃ។
* ងាប់ដើម្បីជាតិមាតុភូមិ ទេវតាឥន្ទ្រព្រហ្មចោមឱ្យពរ។
* ងាប់ខ្លួន សមសួនជាងងាប់កេរ្តិ៍ឈ្មោះ។
* ងាប់គំនិត ងងឹតដល់ស្លាប់។
* ងាប់ទាំងរស់ ស្អុយទាំងស្រស់។
* ងាប់ដៃជើង ថ្កើងជាងងាប់ពាក្យសម្តី។
* ងាប់នឹងស្រី ចង្រៃមួយជាតិ។
* ងាប់នឹងសំដី ដូចត្រីកំភ្លាញ។
* ងាប់នឹងអាចម៍ឯង ជាក់ស្តែងដូចខ្វែក។
* ងាប់ព្រោះគំនិត ដូចកាំបិតចិតដងឯង។
* ងាប់ជាតិ ព្រោះឃ្លាតសាមគ្គី។
* ងាប់នយោបាយ ព្រោះស្តាយលាភ។
* ងាប់ស្តួក ដូចឃ្លោកទុំ។
* ងាយមិនក្រៃណានឹងបាន មានមិនក្រៃណានឹងអ្នកបានសុខ ចេះក្តីមិនក្រៃណានឹងម្ចាស់ស្រុក។
* ងើយ (ឬ ងើប) ស្កក ឱនដាក់គ្រាប់។
== [[ច្បាប់|ច]] ==
* ចង់ចេះឱ្យសម្លាប់អាចារ្យ ចង់បានផ្លែផ្កាឱ្យយកភ្លើងដុតគល់។
* ចង់ធំខំពីតូច បើខ្លាចខូចកុំឆាប់ខឹង ការអ្វីឱ្យចេះថ្លឹង កុំប្រឹងជុះតាមដំរី ។
* ចង់បុណ្យបានបាប ចចើងចង់លាភ រែងបាត់ធនទៅ។
* ចង់បុណ្យបានបាប ចចើងចង់លាភ រែងបាត់ធនទៅ មានះបាត់មិត្រ ឥតអ្នកជាផៅ ខេរខឹងឃោរឃៅ រមែងបាត់អង្គ ។
* ចំណីក្រពះគឺអាហារ ចំណីប្រាជ្ញាគឺសៀវភៅ។
* ចង់ឱ្យមានជួញអង្ករចង់ឱ្យក្រជួញឡាន។
* ចង់ចេះឱ្យធ្វើល្ងង់។
* ចង់ស្រួចដូចបន្លា ត្រូវឧស្សាហ៍ដុសដែកដុល។
* ច្របាច់កចិន លៀនអណ្តាតខែ្មរ។
* ចម្ងល់គឺជាបិតានៃការចៃ្នប្រតិដ្ឋ។
* ចម្ងល់គឺជាការចាប់ផ្តើមមិនមែនជាចុងបញ្ចប់នៃបញ្ញាទេ។
* ចង្អៀតផ្ទះនៅបាន ចង្អៀតចិត្តនៅពុំបាន។
* ចាក់អង្ករយកអង្កាម។
* ចានមួយរាវ លែងអីរណ្តំគ្នា។
* ចាញ់ចត្រង្គអស់ប្រាជ្ញា ចាញ់តណ្ហាអស់កុសល។
* ចាញ់បានជាព្រះ ឈ្នះបានជាមារ។
* ចាប់ក្ដាមដាក់ចង្អេរ។
* ចាប់នេះចាប់នោះ មិនឆ្ពោះត្រង់ណា។
* ចាប់ច្រវាក្រាក សំឡឹងជ្រោយ។
* ចាប់ត្រីបាន កុំឱ្យល្អក់ទឹក។
* ចាប់ត្រីដៃពីរតម្រាហាម ចាក់អង្ករយកអង្កាមហាមមិនឈ្នះ អុំទូកឡើងភ្នំខំមានៈ បង់ព្រះទៅសំពះឯបាយាប (អារក្ស)។
* ចាប់វល្លិមួយ រញ្ជួយរាល់ដើម។
* ចាស់អាងស្លាប់ ពាលអាងកាប់ កេ្មងអាងយំ។
* ចិត្តដាច់នៅស្រី ។
* ចិត្តល្អ ក្រខ្លួន។
* ចិត្តល្អ ក្រមិនយូរ។
* ចិត្តជាទេវទត្ត មាត់ជាទេវតា។
* ចិញ្ចឹមកូនខ្លា វាសងគុណ។
* ចិញ្ចឹមមនុស្សខូច ដូចចិញ្ចឹមខ្លា។
* ចូលព្រៃសត្វសាហាវ រកអំពាវគ្នាមកជុំ ដល់បានស្ករនិងទឹកឃ្មុំ ពួនសម្ងំឆីម្នាក់ឯង ។
* ចូលព្រៃទាន់ព្រឹក ចង់សឹកទាន់ក្មេង។
* ចូលស្ទឹងតាមបទ ចូលស្រុកតាមប្រទេស។
* ចូរមើលកាលវែង កុំមើលកាលខ្លី។
* ចូរសេពអ្នកប្រាជ្ញ កុំត្រាប់មនុស្សពាល។
* ចេះច្បាប់មិនខ្លាចក្ដី ចេះវិន័យមិនខ្លាចសង្ឃ ។
* ចេះដប់មិនស្មើប្រសប់មួយ។
* ចេះឯង ឱ្យក្រែងចេះគេ។
* ចេះមិនដែលចាញ់ ។
* ចេះពីរៀន មានពីរក ក្រពីខ្ជិល។
* ចេះមកពីរៀន មានមកពីរក។
* ចោលសាច់ស្រវ៉ាឆ្អឹង ទំពារទៅរឹងរាវរកសាច់ ។
* ចំណេះបានពីរៀន មានបានមកពីរក។
* ចំណេះជិះកឯង ។
* ចំណេះវិជ្ជាលោកចែងចាត់ ទុកជាសម្បត្តិសម្បូរបាន ទោះបីក្រខ្សត់អត់ប៉ុន្មាន គង់តែបានគ្រាន់អាស្រ័យ ។
* ចំណីឆ្ងាញ់កុំទុកចាំស្អែក ប្រពន្ធគាប់ភ្នែកកុំឱ្យដើរក្រោយ ។
* ចំណីច្រើនមុខច្រើនពិសា កូនច្រើនបាច្រើនល្អ ។
* ចុះទឹកក្រពើ ឡើងលើខ្លា។
== ឆ ==
* ឆ្មាមិននៅ កណ្តុរឡើងរាជ្យ។
* ឆ្ងាយកាយ ណាយចិត្ត។
* ឆ្ងាញ់មាត់មិនស្អិត ដូចចិត្តឆ្ងាញ់។
* ឆ្អិនគំនិតពិតជាឆ្អិនគ្រប់យ៉ាងឆ្អិន ព្រេងសំណាងផុតទុក្ខា។
* ឆ្អិនក្បាលស៊ីក្បាល ឆ្អិនកន្ទុយស៊ីកន្ទុយ។
* ឆែ្កខាំឱ្យរកម្ចាស់ គោឆ្កឹះឱ្យរកនាយ។
* ឆ្កែខាំកុំខាំឆ្កែវិញ។
* ឆែ្កទាល់ច្រក រលកទាល់ច្រាំង។
* ឆែ្កព្រូសមិនដែលខាំ ផ្គរលាន់រអាំមិនដែលភ្លៀង។
* ឆ្កែខាំឱ្យរកម្ចាស់ គោឆ្កឹះឱ្យរកនាយ ។
* ឆ្នាំងណាគ្របនឹង។
* ឆ្លុះកញ្ចក់ ធេ្មចនេត្រា
* ឆ្មើងឆ្មៃ ចង្រៃខ្លួន។
* ជួយខ្លួនឯងបានទើប ទេវតាជួយជាក្រោយ។
* ជាតិទាពូជទាប ចង់នៅទីរាប មិនចង់ឡើងធ្នើរ។
* ជាតិជាអ្នកជា ស្ងាត់ស្ងៀមកិរិយា មិនចេញក្អេងក្អាង ឯសន្តានពាលចេញឫកអាងយ៉ាង ភ្លាត់ស្នៀតស្រទាង ព្រោះព្រុយមិនឈប់ ។
*ជាតិស្លាប់រស់ ព្រោះនយោបាយ។
* ជាងទងស៊ីរងកំបែក ជាងដែកស៊ីហែកនឹងដៃ។
* ជាងមិនកើតបន្ទោសដែក។
* ជ្រងោប៉ុនគល់ មិនយល់ប៉ុនសក់។
* ជ្រាយរអៀច ដូចបបរឈ្មោល។
* ជ្រូកស្លាប់ ព្រោះសាច់។
* ជួញខាតកុំឈប់ខាន បើចង់បានកុំខ្លាចបង់។
* ជំពប់ជើងគង់បាក់ ជំពប់មាត់បង់ប្រាក់។
* ជ្រើមដូចមហាត។
* ជ្រៃលោមស្រឡៅ ត្រាវលោមបឹង។
* ជ្រៅដូច ក្តិតចាន។
* ជ្រៅតែមាត់ គំនិតរាក់កំផែល។
* ជួយខ្លួនឯងបានទើបទេវតាជួយតាមក្រោយ
== ឈ ==
* ឈើបៀមទឹកឆាប់ពុក មនុស្សបៀមទុក្ខឆាប់ស្លាប់។
* ឈើវៀចធ្វើកង់ឈើត្រង់ធ្វើទូក។
* ឈឺធ្ងន់យកដំរីទៅបន់ ដល់ជំងឺស្រន់យកពងមាន់ទៅថ្វាយ។
* ឈឺជើងធាត់ ឈឺមាត់ស្គម។
* ឈើពុក កុំដាក់គូថអង្គុយ។
* ឈើកោងវល្លិព័ទ្ធ មនុស្សខ្ចាត់ព្រាត់កុំយកខ្លួនបៀត។
* ឈ្នះអ្នកខ្ពស់ដោយបន្ទន់ប្រាណ ឈ្នះអ្នកក្លាហានដោយទំលាយ ឈ្នះអ្នកខ្សោយដោយសម្លបាយ ឈ្នះអ្នកស្មើកាយដោយការព្យាយាម ។
* ឈ្មោះខ្លួនបែបណា ខំធ្វើការឱ្យដូចឈ្មោះ។
* ឈ្លោះនឹងស្រីនាំឱ្យហិន ក្តីនឹងចិននាំឱ្យថោក។
* ឈ្លោះនឹងបរទេស កុំធេ្វសគំនិត។
== ញ ==
* ញញឹមស្មើ សើចស្ទើរ សំដីពីរោះ ការណ៍ទាំងនោះចូរប្រយ័ត្ន ។
* ញ៉ាមដូចក្តាម ស៊ីអាចម៍។
* ញាតិផ្ទាល់ បើមិនស្គាល់គឺអ្នកដទៃ។
* ញាតិនិងមិត្រ បើញាតិមិនគិត មិត្រប្រសើរជាង។
* ញៀននឹងស្រីចំណីទុក្ខ។
* ញៀននឹងលែ្បងតែងហិនហោច។
* ញៀននឹងបៀប៉ោ អស់ខោអស់អាវ។
* ញៀននឹងបៀ គឃៀរស្លៀកពាង។
* ញៀននឹងលាភ ថោកទាបដូចសត្វ។
* ញៀននឹងស្រា ដេកផ្ងាក្នុងផ្លូវ។
* ញៀននឹងលែ្បងតែងបង់យស។
== ដ ==
* ដាវមុតៗមែនក្នុងស្រោម វិជ្ជាចេះព្រមនៅក្នុងក្បួន ប្រពន្ធគាប់ចិត្តនៅឆ្ងាយខ្លួន ដល់ជូនត្រូវការរអារចិត្ត ។
* ដល់ត្រើយ សើយគូថ។
* ដង្កូវចេញពីសាច់ ច្រែះចេញពីដែក។
* ដាក់ទុកកូនចៅ ឱ្យមើលផៅសន្តាន។
* ដឹកគោញី បន្សីគោលឈ្មោល។
* ដឹងឆ្លើយព្រោះដង កូនឆ្គងព្រោះមេបា។
* ដឹងរង្គោះ បោះបណ្តោយ។
* ដឹងថាខ្លួនល្ងង់ គង់បានជាប្រាជ្ញ។
* ដឹងបាំងតាមសាប់ ច្បាប់កាត់តាមពាក្យ។
* ដុតឱ្យខ្លោច រោចឱ្យឆៅ។
* ដូចដេកផ្ងាស្តោះដាក់ទ្រូងឯង។
* ដូច(ជាគេ)អូសឆែ្កឱ្យចុះទឹក។
* ដូចខ្វៀនកន្ទុយឆែ្ក ទោះនៅប្រែពត់ពុំត្រង់។
* ដូចក្រពើ វងេ្វងបឹង។
* ដួលត្មោល ដូចគ្មានអីទប់។
* ដួលមិនបាច់ច្រាន បានមិនបាច់ខំ។
* ដើមនៅឯស្រែ ផែ្លនៅឯផ្សារ។
* ដើរដោយផ្លូវគន្លង តម្រាយអ្នកចាស់បុរាណ។
* ដើរឱ្យរំពៃ អង្គុយឱ្យរំពឹង។
* ដើរឱ្យមានបី ស្រដីឱ្យមានបួន។
* ដើម្បីធើ្វរឿងធំមួយត្រូវគិតជាមុនសិនចាំធ្វើជាក្រោយ។
* ដេកយប់កុំដេកយូរ ខ្លាចក្តីទុជ៌នដល់ប្រាណ។
* ដេកមិនលក់កុំខំដេក។
* ដេកដល់ថៃ្ង នាំចង្រៃខ្លួន។
* ដេកផ្ងាស្តោះលើទ្រូងឯង។
* ដេកលើភ្លៅ ទៅបៅដោះអ្នកដទៃ។
* ដេកយប់ កុំនិយាយនឹងស្រី។
* ដេកទាល់ថៃ្ង យកកំជិលដែលគេ។
* ដេកមិនលក់ បក់មិនល្អើយ។
* ដេកផ្សំដួល រមួលផ្សំគ្រេច។
* ដេញទាន់កុំជាន់កែង។
* ដៃតូច ខ្លួនទាប ចង់ឈោងចាប់ផ្កាយ។
* ដៃភ្លើងជើងមាន់។
* ដាំដូងឱ្យខំថែ ចង់ស៊ីផែ្លឱ្យដុតគល់។
* ដាំជើងក្រាន មិនប្រមាណឆ្នាំង។
* ដំរីខ្វាក់ ទម័កឆ្កួត។
* ដំរីជល់គ្នា ងាប់ស្មៅចិញ្ចៀន។
* ដំរីសាស្លាប់ យកចង្អេរបាំង។
* ដំបៅមិនឈឺ យកឈើទៅចាក់។
* ដោះស្រាយប្រស្នា ថ្កើងអ្នកប្រាជ្ញ។
* ដោះកនែ្ទក អារឹសកូន។
== ឋ ==
* ឋិតនៅក្នុងសេចក្តីប្រមាទ ឈ្មោះថាស្លាប់។
== ឌ ==
* ឌមជនគឺអ្នកថោក អាចប្រែក្លាយភាពជាខ្ពង់ខ្ពស់ ដោយការសេពគប់នឹងសប្បុរស ដង្កូវបានខ្ពស់ព្រោះបុប្ផា។
== ឍ ==
* ឍាលិនប្រែថាអ្នកកាន់ខែល ចេះកាប់ប្រហែលចេះការពារ ដូចអ្នកចេះដឹងមិនខ្លាចរា ឧបសគ្គនានាការពារបាន។ ខែលនិងអាវុធគឺវិជ្ជា នៃប្រុសនិងនារីគ្រប់ប្រាណ ដែលបានរៀនសូត្រយ៉ាងចំណាន ក្នុងភូមិភពឋាននាលោកិយ។
== ណ ==
* ណាយកាយ ឆ្ងាយចិត្ត។
* ណែនាំខុសផ្លូវ តែងទៅអបាយមុខ។
* ណែនាំកូន ត្រូវប្រដៅខ្លួនទុកជាគំរូ។
== ត ==
* តសំពៅ មិនត្រូវស្តាយដែក។
* តវាសនា ឱ្យខំសន្សំបុណ្យ។
* តដងរែក ឱ្យល្មមនឹងស្មា។
* តកម្លាំងឱ្យសេពអាហារ។
* តក់ៗពេញបំពង់ ឆុងៗកំពប់អស់ ។
* តក់ៗពេញបំពុងឆុងៗកន្លះក្រហែត។
* តមមេស៊ីពង ស៊ីរងសម្បុក។
* ត្រង់មិនឈ្នះទាល់។
* ត្រីឆ្តោរស៊ីកូនឯង។
* ត្រីងៀត ឆ្លៀតពង ត្រីជាប់ក្នុងមង ឆ្លៀតពន្លាក ។
* ត្រីមួយត្រកតែស្អុយមួយ ស្អុយទាំងអស់។
* ត្រុកៗអ្នកស្រុកមើលងាយ រលាស់គូថខ្ចាយមានឱតមានភាន់ ។
* តឹងគិតឱ្យធូរ យូរគិតឱ្យឆាប់។
* តឹងព្អឹះដូចអូសឫស្សីច្រាសចុង។
* ត្រឹកៗដល់ផ្ទះ តូងតាងដេកផ្លូវ។
* ត្រកូលសជាតិ មារយាទសពូជ។
* ត្រួសត្រាយទុក ស្រណុកជាងកែកុន។
* ត្រូវសន្សំទ្រព្យ តិចៗត្រឡប់ ចំរើនធាត់ធំ។
* ត្រៀមទុកមុន មិនស្កុនការ។
* ត្រេកអរមុន ទុក្ខក្រោយ។
== ថ ==
* ថយយស ព្រោះព្រហើន។
* ថិតថេរតែខ្លួន ចិត្តផ្ទួនតែទុក្ខ។
* ថោកអីនៅដៃថៃ្លអីនៅមាត់។
== ទ ==
* ទាហានថ្កើងដ្បិតសឹក ធ្វើស្រែដ្បិតទឹក ត្រឹកពលព្រោះបាយ សិស្សប្រាជ្ញដ្បិតគ្រូ ជេរពោលដំវាយ ពលថ្កើងដ្បិតនាយ ហ្វឹកហ្វឺនខះខំ ។
* ទម្ពក់វាទៅ ទើបព្នៅវាមក។
* ទ្រព្យច្រើនព្រួយរក្សា ទ្រព្យតិចណាព្រួយរិះរក។
* ទ្រព្យធនទោះថោកថៃ្ល រួមរក្សាកុំបីធ្លោយ។
* ទនេ្លដប់ មិនស្កប់សមុទ្រមួយ។
* ទឹកថ្លាល្គឹកបើល្អក់ ដ្បិតរលកបោកសោះសា។
* ទឹកជន់ បុណ្យសេ្តច ។
* ទឹករាក់ត្រឹមភ្លៅ ទឹកជ្រៅ ត្រឹមជង្គង់។
* ទឹកត្រជាក់ត្រីកុម ទឹកក្តៅត្រីរត់ចេញ។
* ទឹកបាក់ទៅទាប ដីខ្ពស់កណ្តៀរពូន។
* ទឹកហូរមិនដែលហត់ ព្រះពុទ្ធមិនដែលខឹង។
* ទឹកហូរមិនដែលហត់ ប្រុសស្បថកុំឱ្យជឿ។
* ទឹកថ្លាលាងសក់ ទឹកល្អក់លាងជើង។
* ទុកចោលវាចាស់ ប្រើណាស់វាថ្មី។
* ទូកទៅ កំពង់នៅ។
* ទូកយើងវែង ទូកគេខ្លីតាមគេមេ្តចទាន់។
* ទូកដាច់យកទូកតាម។
* ទូកបែកជាទូកគត់ ទូកកំបុតជាទូកកង។
* ទាំងអ្នកមាននិងអ្នកក្រគឺជាកូនចៅនៃគំនិត។
* ទៅឥតគេរក មកឥតគេហៅ។
* ទើមៗដល់ផ្ទះ រូតរះដេកផ្លូវ
== ធ ==
* ធ្វើស្រែឪ្យមើលស្មៅ ទុកដាក់កូនចៅមើលផៅសន្តាន។
* ធ្ងន់នៅថ្ម ក្រនៅក្តី។
* ធ្វើមិនបាច់ភ្ជួរ រក្សាតែមួរ ស៊ីស្រូវមិនអស់។
* ធ្វើគុណបានទោស ដូចប្រោះខ្លាស្លាប់។
* ធ្វើបាបមិនធ្វើបុណ្យ លែងជាតិទៅនៅនរក។
* ធ្វើស្រែទាន់ក្តៅដី ចង់ស្រីទាន់ក្តៅចិត្ត។
* ធ្វើស្រែនឹងទឹក ធ្វើសឹកនឹងបាយ។
* ធ្វើផ្ទះកុំធ្វើជណ្ដើរ លស់ខ្ញុំបម្រើកុំឱ្យបាយស៊ី។
* ធ្វើស្រែឱ្យមើលស្មៅ ទុកដាក់កូនចៅឱ្យមើលផៅសន្ដាន។
* ធ្វើល្អបានល្អ ធ្វើអាក្រក់បានអាក្រក់។
* ធ្វើចេះត្រូវគេប្រើ ធ្វើល្ងីល្ងើស្រណុកខ្លួន។
* ធ្វើការតិចចាយច្រើនចម្រើនក្រ។
* ធ្វើគុណ១០០ សំពៅទោស១ចូលទៅរលាយគុណអស់។
* ធុងទទេឮខ្លាំងណាស់។
* ធ្នូស្នាបង់បាញ់ ធម៌បង់ទន្ទេញ ស្រ្ដីបង់ភស្ដា របាំបង់លេងវង្វេងតម្រាចាត់ក្នុងមលាមន្ទិលសៅហ្មង។
* ធំតែខ្លួន ដូចឃ្លោក។
*ធ្វើផ្ទះកុំធ្វើជណ្ដើរ លស់ខ្ញុំបម្រើកុំឱ្យបាយស៊ី។
*ធ្វើស្រែនឹងទឹក ធ្វើសឹកនឹងបាយ។
== ន ==
* នគរថ្កើងផ្លែក សប្បាយតែភ្នែក ក្នុងចិត្តរងកម្ម។
* នំមិនធំជាងនាឡិ។
* នឿយមុន ស្រណុកក្រោយ។
* នារីមានប្តីពីរបីដង ភិក្ខុផងនៅវត្តពីរបីវ៉ា បក្សីជាប់ជង់ពីរបីគ្រា មាយាពួកនេះធ្វើច្រើនក្រៃ ។
* និយាយបាតដៃជាខ្នងដៃ។
* និយាយច្រើនគេមិនស្តាប់ អាប់ប្រាជ្ញា។
* និយាយបែកជាអូរ ហូរជាស្ទឹង។
* និយាយយប់ផ្ទប់ព្រៃ និយាយថៃ្ងព្រៃមានត្រចៀក។
* និរាសកុំមេ្នញ ខឹងកុំទនេ្ទញ ស្អប់កុំព្យាបាទ។
* នឹងលេបវាស្លាក់ នឹងខ្ជាក់វាសែ្លង។
* នឹងឆីចង់ពិសា ខ្ជិលទំពាឱ្យម៉ដ្ឋហ្មង។
* នឿយណាយកុំដេក យកប្រពន្ធឱ្យមើលម្តាយកេ្មក ចូលដំណេកកុំនិយាយនឹងប្រពន្ធ។
* នៅផ្ទះម្តាយទីទៃ នៅព្រៃម្តាយតែមួយ។
* នៅពេលដែលបុគ្គលម្នាក់មានចរិតមិនច្បាស់លាស់ចំពោះអ្នក ត្រូវរកមិត្តផេ្សង។
== ប ==
* ប្រលងមើលកំណែ ដូចឆ្កែអត់គំនិត។
* បន់ព្រះទៅសំពះឯបាយាប។
* បង់បោយមិនមើលប្រាណ ដាំជើងក្រានមិនប្រមាណឆ្នាំង។
* បន់ព្រះ សំពះទេព្តា។
* បណ្ឌិតមានការមិនរករឿងជាកម្លាំង។
* បណ្ឌិតស្ងៀមស្ងាត់ ចាំស្តាប់គ្រប់ម៉ាត់ អ្នកពោលប្រាស្រ័យ ប្រើស្មារតីគិតគំនិតកែខៃ ឱ្យបានជោគជ័យ ជាងពោលប៉ប៉ាច់ ។
* បញ្ញើទុក ស្មើបំណុល។
* ប្រពន្ធពីរ គោបី ដំរីមួយ នាំឱ្យព្រួយចិត្ត។
* ប្រហែសបាត់ ប្រយ័ត្នគង់។
* ប្រមាថម្តាយ រំលាយព្រះ។
* ប្រមាថព្រៀងលាន តែងមានក្តីទុក្ខ។
* ប្រមាថចាស់ អាយុខ្លី។
* ប្រមាត់ដី អួតចង់ឡើងទ្រើង។
* ប្រញាប់ពេកដេកផ្លួវ។
* ប្រើខ្ញុំមើលមុខវា ទោះកាចជាមើលឱ្យសែ្តង។
* បាតដៃជាខ្នងដៃ។
* បានតែបាប មិនឆ្អាបមាត់។
* បានពីកែ្អក ចែកទៅតាវ៉ៅ។
* បានមាស ក្រអីនឹងក្រដាស់ខ្ចប់។
* បាបកម្មកុំបីមាន សីលនិងទានឱ្យរិះគិត។
* បា្រក់ក៏បង់ ថង់ក៏ដាច់។
* ប្រាជ្ញាបុណ្យផងកើតដោយប្រតិបត្តិ។
* ប្រះដេកឆាប់លក់ ត្បិតឥតបើគិត។
* បុណ្យបាត់ដ្បិតបាប លាបបាត់ដ្បិតឃោរ។
* បុណ្យក៏ធ្វើ ឈើក៏កាប់។
* បុរសទុកដូចមាស ស្រីទុកដូចទង់ដែង។
* បួសដោយវត្ត ចិត្តដោយខ្លួន។
* បំណាច់នឹងបាប ឱ្យឆ្អាបមាត់។
* បើកាចៗគេកោត បើឆោតៗឱ្យគេអាណិត។
* បើត្រាប់ឯតាំងយូ ក្រឯគ្រូពុំគួរត្រាប់។
* បើនឹងរស់ឱ្យគាប់ បើនឹងងាប់ឱ្យគួរ។
* បើមិនជួយចូកជួយចែវ កុំយកជើងរាទឹក។
* បើប្រឹងនឹងស្រួច បាច់អីសម្រួចដូចបន្លា។
* បើឆីកុំតាមឃ្លាន មើលប្រមាណគ្រប់គ្នីគ្នា។
* បើកាចៗឱ្យគេកោត បើឆោតៗឱ្យគេអាណិត។
* បើក្រទ្រព្យក៏ក្រចុះ កុំឱ្យតែទាល់គំនិត។
* បើខឹងឱ្យខំអត់ បើខ្សត់ឱ្យខំរក។
* បើត្រាប់សត្វក្ងោក កុំបីត្រាប់ពុតទន្សាយ។
* បើមិត្តមិនល្អ កុំយកជាមិត្ត។
* បើឮសូរផ្គរ កុំអាលចាក់ទឹកចោល។
* បើស្តីឱ្យពិនិត្យ ពាក្យណាពិតសឹមចរចា។
* បើកក្តោងទាន់ត្រូវខ្យល់។
* បើចង់ឈ្នះត្រូវធ្វើចាញ់។
== ផ ==
* ផឹកស្រាក្លាសំដី។
* ផ្ទុករទេះតាមចំណុះ។
* ផែ្លឈើមិនដែលជ្រុះឆ្ងាយពីគល់។
* ផ្លស់យស ព្រោះប្រមាថ។
* ផ្លូវវៀចកុំបោះបង់ ផ្លូវណាត្រង់កុំដើរហោង ដើរដោយផ្លូវគន្លង តម្រាយចាស់បុរាណ ។
* ផ្ទះធំស្រណុក ដ្បិតភរិយាជា។
* ផ្ទះបាក់បែក ឆាប់ទល់ទ្រ។
* ផោមក្នុងទឹកមេ្តចគង់ស្អុយ។
== ព ==
* ពងមាន់កុំផ្ញើនឹងកែ្អក។
* ពាក្យគ្រូរែងរឹង ស្រារែងស្រវឹង ពុំដែលពិសា។
* ពាក្យអប្រិយចាញ់អាត្មា។
* ពាក្យច្រើនភូត ចាញ់អាត្មា។
* ពាក្យពិតមិនស្លាប់។
* ពាក្យសែ្លងកុំស្អប់ ពាក្យគាប់ឱ្យយក។
* ពាក្យម្តាយ ទំនាយគ្រូ។
* ពិបាកត្រូវគិតឱ្យធូរ យូរត្រូវគិតឱ្យឆាប់ ។
* ពុតគ្រូកុំត្រាប់ ច្បាប់គ្រូឱ្យយក។
* ពូជទានៅតែទា ពូជមាន់នៅតែមាន់។
* ពូកែឯង ឱ្យក្រែងពូកែគេ។
* ពួនតែមុខ គូថនៅកណ្តាលវាល។
* ពេលវេលាជាវត្ថុមានតមៃ្លបំផុតសម្រាប់មនុស្សម្នាក់ៗ។
* ពេលវេលាប្រៀបដូចជាផ្លែដាវបើយើងមិនសម្លាប់វាទេវានឹងសម្លាប់យើងវិញមិនខាន។
* ពេជ្រកើតពីថ្ម តែងទំពាស៊ីថ្មវិញ។
* ពេលវេលាជាមាសប្រាក់។
* ព្នៅនៅថ្នក់ ទម្ពក់នៅដៃ។
* ព្រះមិនសម ព្រហ្មមិនជួយ។
* ព្រះរាជាមាន ឥស្សរិយៈជាកម្លាំង។
== ភ ==
* ភ័ព្វសំណាងផ្តល់ឱ្យតែមនុស្សណាដែលចេះ លួង លោមវាប៉ុណ្ណោះ។
* ភរិយាល្អក្ររកបាន បើជាមានទុកធ្វើគំរូ។
* ភរិយាស្អាតនៅឆ្ងាយពីខ្លួន ដាវមុតនៅមែនតែនៅក្នុងស្រោម ចំណេះចេះព្រមនៅតែក្នុងក្បួន ចួនជាត្រូវការរអាចិត្ត ។
* ភាពក្រីក្រនិងការមានទ្រព្យសម្បត្តិគឺជាពន្លកនៃគំនិត។
* ភូតនៅហោរ ចោរនៅជាង។
* ភ្លើងឆេះមកពីសម្រាម។
== ម ==
* ម្តាយស្រឡាញ់កូនដូចច្រវាប្រដេញ រីឯកូនវិញស្រឡាញ់ម្តាយដូចព្រះបែរខ្នង។
* មនុស្សពាលមានការរករឿងជាកម្លាំង។
* មនុស្សចេះគេថាកាច មនុស្សប្រាជ្ញគេថាព្រើល។
* មនុស្សកុំមើលងាយមនុស្ស។
* មនុស្សឆ្លាតគេថាឆោត មនុស្សប្រាជ្ញគេថាល្ងង់។
* មនុស្សកាចកុំប្រសព្វ កុំទៅគប់នឹងចោរក្មួញ។
* មនុស្សបាក់ត្រង់ណា ល្អិតស្មៅត្រង់ណោះ។
* មនុស្សស្លាប់ ព្រោះវាចា។
* មនុស្សជាគេថាឆោត មនុស្សស្លូតគេថាល្ងង់។
* មនុស្សនឹងបា្រក់ យក្សនឹងសាច់។
* មនុស្សជាតិទាំងអស់ដែលកើតឡើងតាមធម្មជាតិតែងតែប្រាថ្នាចង់ដឹង។
* មានល្អព្រោះរោម រូបឆោមល្អព្រោះតែង។
* មានផ្ទះឥតមនុស្សនៅ មានផ្លូវឥតមនុស្សដើរ។
* មានគំនិត ឥតកំណើត។
* មានដំបៅទើបរុយវារោម។
* មាត់តែប្រកែក អម្រែកតែទទួល។
* មនុស្សចាប់ផ្តើមរស់ពិតប្រាកដ នៅពេលគេអាចរស់នៅក្រៅខ្លួនឯង។
* ម្រឹកទាំងឡាយមិនដែលបោលចូលមាត់សីង្ហដែលកំពុងដេកលក់ស្ងៀម ។
== យ ==
* យប់មើលនឹងដៃ ថ្ងៃមើលនឹងភ្នែក
* យកពងមាន់ទៅផ្ញើនឹងក្អែក។
* យប់មើលនឹងដៃ ថ្ងៃមើលនឹងភ្នែក ។
* យល់ទោសថាជាគុណ យល់ឯបុណ្យថាជាបាប។
* យើងធ្វើគេ គេធ្វើយើងវិញដូចគ្នា។
* យកសំផឹងធ្វើប្រពន្ធ យកប្រពន្ធធ្វើសំផឹង។
== រ ==
* រកព្រឹកខ្វះល្ងាច រកល្ងាចខ្វះព្រឹក។
* រកស៊ីនិងក្តិត ដូចពឹងពាង។
* រកអុសប្រទះឈើងាប់។
* រស់ក៏គាប់ ងាប់ក៏គួរ។
* រស់នៅថាអាក្រក់ ស្លាប់បាត់មុខថាល្អ។
* រត់ឥតអំពើ ដើរអំណត់ចម្រើនជាង។
* រទេះបាក់មិនគិត ទៅគិតឯគោលួចដាំង។
* រទីសរទាស ដូចរាស្រ្តឥតសេ្តច។
* រលំមិនបាច់ច្រាន បានមិនបាច់ខំ។
* រហ័សតែពាក្យ ត្រគាកស្លាប់ស្តូក។
* រឿងដ៏កម្របំផុតដែលមនុស្សមិនដែលធ្វើ គឺត្រូវខំធ្វើតាមដែលអាចធ្វើទៅបាន។
* រៀនពីដង្កូវបាក់ខ្នង។
* រៀនរិះរក្សាគ្រង យកចេញចាយដោយរដូវ។
* រៀនរស់នឹងគ្នាដោយលះនូវការផ្ចាញ់ ប្រៀបដូចដាក់សំណាញ់បានភាពចម្រុងចម្រើន។
* រោគរោមកាយា ថ្កើងឯគ្រូពេទ្យ។
*រាប់អានឲមើលចរិក ចឹត្តស្នឹតឲមើលសន្ដាន។
== ល ==
* ល្ងង់ខ្លៅគិតថាគិតថាខ្លួនឯងប្រាជ្ញ ចង់មានអំណាចតែឥតវិជ្ជា វាចាអាប់ឱនអន់ទាំងឫកពារ ដូចក្អែកនៅនាកណ្ដាលហ្វូងហង្ស។
* លាក់តែមុខ គូទនៅកណ្តាលវាល។
* លិចសឹមលោត ដល់កំប៉ូតសឹមតោង។
* លិចកញ្ជង់ លង់កញ្ជើ។
* លូកប្រហុក លូកឱ្យកប់ក្លៀក។
* លួចគេបានគ្រាន់ ដល់ម្ចាស់គេទាន់ក្រែល។
* លួចគេធ្លាប់ដៃ ដេកថៃ្ងធ្លាប់ភែ្នក។
* លួចអ្នកណាមិនលួច ទៅលួចអ្នកក្រ។
* លឺផ្គរឱ្យមើលខ្យល់ ក្តីពុំយល់កុំអាលក្រោធ។
* លើកដាក់តាមកម្លាំង កុំភើចខ្លាំងឈឺដល់ស្មា ប្រើគេប្រើឱ្យត្រា កុំសាំស៊ន រនចៅរ៉ៅ។
* លឿនលៃមិនទាន់។
* លេងក្មេងអាប់យស លេងពស់ៗខាំ។
* លេបទៅវាស្លាក់ ខ្ជាក់ទៅវាសែ្លង។
* លោភពេក វាបែកពោះ។
* លំបាកត្រូវគិតឱ្យធូរ យូរត្រូវគិតឱ្យឆាប់ ។
== វ ==
* វែងផុតត្រឹមពាក្យសំដី ខ្លីផុតត្រឹមមិននិយាយ។
* វក់នឹងអាភៀន តែងញៀនជាប់។
* វេចសំពាយចាំព្រេងសំណាង អាងតែដុតធូប។
== ស ==
* ស្នាដៃមានអាយុយូរជាងជីវិត
*សង់ផ្ទះមិនដាក់ជណ្តើរ លោះខ្ញុំបម្រើមិនឱ្យបាយសុី
* ស្រមោចហើយនឹងស្ករ
* ស្រលាញ់កុំទៅញឹក បើរលឹកសឹមទៅម្ដងៗ។
* សង្ឃផ្គង់វិន័យ ស្រីផ្គង់មារយាទ។
* សត្វតុកកែស្លាប់ ដោយសារប្រើស។
* សង់ផ្ទះតាមចិត្តអ្នកនៅ។
* សប្បាយមានទុក្ខ ស្រណុកមានភ័យ។
* សប្បុរសជនចង់ដឹងពីសេចក្តីត្រូវការមិនមែនចង់ដឹងពីមូលហេតុទេ។
* សព្វថៃ្ងនេះប្រភពធនធានធំបំផុតតែមួយគត់គឺនៅចន្លោះត្រចៀកអ្នក។
* សរសើរតែមាត់ ចិត្តផ្ដន្ទា។
* សាងល្អបានល្អ។
* សាងបាបបានបាប សាងបុណ្យបានបុណ្យ។
* សាបមួយដៃ ប្រៃមួយចឹប។
* សូវឱ្យត្រីសុីប្រសេីរជាងបង្ហាញបឹង។
* ស្លាប់ដូចពស់ រស់ដូចកង្កែប។
* ស្ថិតសេ្ថរឥតអំពើ បើមិនធើ្វអំពើល្អ។
* សីលជាស្ពាន ទានជាស្បៀង។
* សូវទូលក្តីតបាវ កុំឱ្យទូលក្តឹតកញ្ជើ។
* សេរីភាពគ្មានអ្វីក្រៅពីជួយឱ្យមនុស្សមានឱកាសល្អប្រសើរទេ។
* សំដីជាឯក លេខជាទោ អក្សរជាត្រី។
* ស៊ីនឹងអ្នកណា ត្រូវយកអាសាអ្នកនោះ។
* សែ្វងរករៀនច្បាប់ ពុំស្មើចិត្តជា។
* សំណាបយោងដី ស្រីយោងប្រុស។
* សម្ភារៈបញ្ជាក់សតិអារម្មណ៍។
* ស៊ូស្លាប់បារកុំឱ្យស្លាប់មេ ស៊ូលិចទូកកណ្ដាលទន្លេរកុំឱ្យភ្លើងឆេះផ្ទះ។
*ស៊ូយកពេជ្រមិនទាន់ច្នៃប្រសើរជាងមានពេជ្រនៅក្នុងដៃតែមិនមែនជារបស់ពិត។
== ហ ==
* ហាទៅវាស្លាក់ ខ្ជាក់ទៅវាសែ្លង។
* ហាហួសចង្កា ថាហួសសេចក្តី។
* ហ៊ានសែ្បកដាច ខ្លាចសែ្បកស្វិត។
* ហុចអំបោះ មិនឱ្យស្រណោះដៃ ។
== ឡ ==
* ឡេះឡោះ ដូចទឹកកន្លះក្អម។
== អ ==
* អសារក្ដីបី បណ្ដាំមេជី ព្រេងព្រឹទ្ធប្រដៅ អង្ករសសុទ្ធ ចម្អិនឱ្យឆៅ ពិសីហើយខ្លៅ ប្រាជ្ញឥតមារយាទ។
* អំពើហិង្សានាំឱ្យបាត់បង់សុភមង្គល។
* អន្ទង់វែងឆ្នាំងវែង។
* អ្នកខ្ពស់រក្សាទាប ដោយសុភាពធម៌បុរាណ។
* អ្នកចេះដប់ មិនស្មើអ្នកប្រសប់មួយ។
* អ្នកដំកុំផ្ញើដែក អ្នកប្រមឹកកុំផ្ញើស្រា។
* អាងតែមានអណ្តាត ចេះតែផ្ទាត់ទៅ។
* អាងតែអណ្តាតឥតឆ្អឹង ចេះតែគ្រលាស់ទៅ។
* អាគកណា ក៏ស៊ីស្រូវដែរ។
*អាវសម្រាប់ខ្លួន ពូនសម្រាប់ជួយ។
*អូសទូកកុំឱ្យល្អាន ចប់ត្រីបានកុំឲល្អក់ទឹក។
= ឯកសារយោង =
* សៀវភៅ '''ប្រមូលភាសិតខ្មែរ''' ផ្សាយចេញពីសមាគមសម្តេច [[ជួន ណាត]]
* ប្រភពផ្សេងទៀត
[[ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:អក្សរសាស្ត្រខ្មែរ]] [[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ការអប់រំ]]
k77vivq49dkecwx9y1jrvztnsqbenbl
គាត ឈន់
0
14648
337306
264859
2026-07-13T05:31:28Z
~2026-39451-90
52001
/* ជីវប្រវត្តិ */
337306
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Officeholder
|honorific-prefix = [[ឯកឧត្ដម]]
|honorific-suffix = [[តំណាងរាស្ត្រ]]
|name = គាត ឈន់ <br/> 吉春
|image = Keat Chhon.jpg
|caption =
|order = [[ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ|រដ្ឋមន្ត្រី ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ]]
|term_start = October 1994
|term_end = 24 September 2013
|primeminister = [[ហ៊ុន សែន]]
|predecessor = [[សម រង្ស៊ី]]
|successor = [[អូន ព័ន្ធមុនីរ័ត្ន]]
|order2 = [[Deputy Prime Minister of Cambodia]]
|monarch2 = [[នរោត្ដម សីហមុនី]]
|primeminister2 = [[ហ៊ុន សែន]]
|term_start2 = 25 September 2008
|term_end2 =
|office3 = [[រដ្ឋសភាជាតិកម្ពុជា|តំណាងរាស្ត្រ]] មណ្ឌល[[ភ្នំពេញ]]
|term_start3 = 27 July 2003
|term_end3 =
|constituency3 =
|birth_date = {{birth date and age|df=y|1934|8|11}}
|birth_place = [[ស្រុកឆ្លូង]], [[ខេត្តក្រចេះ]], កម្ពុជា
|death_date =
|death_place =
|party = [[គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា]]
}}
== ជីវប្រវត្តិ ==
'''សម្ដេចសេដ្ឋវិទូភក្តី គាត ឈន់''' កើតនៅថ្ងៃទី១១ ខែសីហា ឆ្នាំ១៩៣៤ នៅភូមិឆ្លូង ស្រុកឆ្លូង ខេត្ត[[ក្រចេះ]]។ ឯកឧត្តមជាអតីតជាឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី រដ្ឋមន្រ្តី[[ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ]]។ ឯកឧត្តមមានគ្រួសារ និងមានកូនចំនួន២នាក់។
=== ការសិក្សា ===
* ២០០៣ បណ្ឌិតកិត្តិយសផ្នែកគ្រប់គ្រងធុរកិច្ច សាកលវិទ្យាល័យ Charles Sturt
* ១៩៦០ សញ្ញប័ត្រវិស្វករទេពកោសល្យបរមាណូ វិទ្យាស្ថានវិទ្យាសាស្រ្ត និងបច្ចេកទេសនុយក្លេអ៊ែរ Saclay សាធារណរដ្ឋ[[បារាំង]]
== ប្រវត្តិការងារ ==
* ២០០៨-បច្ចុប្បន្ន ឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី រដ្ឋមន្រ្តី[[ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ]]
* ២០០៤-២០០៨ ទេសរដ្ឋមន្រ្តី រដ្ឋមន្រ្តី[[ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ]]
* ១៩៩៤-២០០៤ រដ្ឋមន្រ្តី[[ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ]]
* ១៩៩៣ ទីប្រឹក្សារដ្ឋាភិបាល[[រដ្ឋកម្ពុជា]] និងជាទេសរដ្ឋមន្រ្តីទទួលបន្ទុកកិច្ចការសម្បទា និងអភិវឌ្ឍន៍
=== គ្រឿងឥស្សារិយស===
* មេដាយ ជាតូបការ (Royal Order of Cambodia)
==ឯកសារយោង==
{{Reflist}}
{{Persondata <!-- Metadata: see [[Wikipedia:Persondata]]. -->
| NAME = Keat, Chhon
| ALTERNATIVE NAMES =
| SHORT DESCRIPTION = Member of [[National Assembly of Cambodia]]
| DATE OF BIRTH = 11 August 1934
| PLACE OF BIRTH = [[Kratie Province|Kratie]], [[French Indochina]]
| DATE OF DEATH =
| PLACE OF DEATH =
}}
{{DEFAULTSORT:Keat, Chhon}}
{{Cambodia-politician-stub}}
[[ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋមន្ត្រី]]
[[ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកល្បីឈ្មោះរបស់ខ្មែរ]]
2r88sj1hvzl61rf0d63394h82d9sej3
ប្រាសាទភ្នំខ្យង
0
18376
337298
328011
2026-07-12T12:14:26Z
Mern Phan
51986
/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|1|0 */
337298
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox ប្រាសាទ
|image =
|creator = [[ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី១]]
|proper_name = ប្រាសាទភ្នំខ្យង
|date_built = សតវត្សរ៍ទី៦
|primary_deity = [[ព្រហ្មញ្ញសាសនា]]
|architecture = [[រចនាបថខ្មែរ]]
|location = [[ភូមិភ្នំខ្យង]] [[ឃុំប្រាសាទភ្នំខ្យង]] [[ស្រុកកំពង់ត្រាច]] [[ខេត្តកំពត]]
|country = កម្ពុជា
}}
ប្រាសាទភ្នំខ្យងជាប្រាសាទតូចមួយ ដែលអ្នកភូមិតំណាល ឱ្យដឹងថាបានសាងសង់ ឡើងតាំងពីសតវត្សរ៍ទី ៦ ម៉្លេះ គឺមុនសម័យអង្គរទៅទៀត។ ប្រាសាទភ្នំខ្យងស្ថិតនៅក្នុងភ្នំងងឹតមួយកម្រគេដឹងហើយក៏គ្មានភ្ញៀវ ហ៊ានចូលមើលដែរលុះត្រាមានអ្នកស្រុកភូមិក្បែរនោះនាំចូលទស្សនា ។ សម្រាប់អ្នកស្រុកបានចាត់ទុកប្រាសាទភ្នំខ្យងជាទីសក្ការៈដ៏ស័ក្តិសិទ្ធិសម្រាប់ការបន់ស្រន់ប៉ងប្រាថ្នាអ្វីមួយតាមផ្លូវសុចរិត។ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ អ្នកស្រុកតែងតែសហការណ៍ជាមួយអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានធ្វើពិធីបង្សុកូលឧទ្ធិសកុសលជូនដល់ញាតិសន្តានទាំងឡាយដែលបានចែកឋានដោយពុំដែលអាក់ខានឡើយ។
លោក លន់ រមនា ប្រធានការិយាល័យវប្បធម៌ស្រុកកំពង់ត្រាច បានរៀបរាប់ថាមនុស្សភាគតិចណាស់ដែលបានស្គាល់និងមកលម្ហែកម្សាន្ត នៅប្រាសាទភ្នំខ្យង ព្រោះតែការផ្សព្វផ្សាយមិនមានភាពទូលំទូលាយដូចបណ្តាមណ្ឌលកម្សាន្ត ឬទីតាំងប្រវត្តិសាស្ត្រនានា។ម្យ៉ាងទៀតប្រាសាទនេះ មានទីតាំងនៅកណ្តាលកូនភ្នំស្ថិតក្នុងចន្លោះរូងតូចចង្អៀត ពោលគឺបើមិនមានអ្នកនាំផ្លូវទេនោះមិនអាចរកឃើញឡើយ។ព្រោះតែស្ថិតក្នុងទីអាថ៌កំបាំងបែបនេះមួយខែៗ ភ្ញៀវច្រើនបំផុតមានត្រឹមពី២០នាក់ទៅ៣០នាក់ប៉ុណ្ណោះ។
ប្រាសាទភ្នំខ្យង មានទីតាំងស្ថិតនៅលើភ្នំខ្យង ក្នុងភូមិភ្នំខ្យង ឃុំប្រាសាទភ្នំខ្យង ភាគខាងជើងទីរួមស្រុកកំពង់ត្រាចចម្ងាយ ៩គីឡូម៉ែត្រ ក្នុងខេត្តកំពត។ ប្រាសាទភ្នំខ្យងស្ថិតក្នុងរូងជម្រៅប្រមាណជាង៦ម៉ែត្រពីកំពូលភ្នំដោយត្រូវឆ្លងកាត់មាត់ច្រកតូចៗ មានជណ្តើរឥដ្ឋជាថ្នាក់ៗ។ មនុស្សភាគតិចណាស់ដែលបានស្គាល់ និងមកលំហែកម្សាន្តនៅប្រាសាទភ្នំខ្យងព្រោះតែការផ្សព្វផ្សាយមិនមានភាពទូលំទូលាយដូចបណ្តាមណ្ឌលកម្សាន្ត ឬទីតាំងប្រវត្តិសាស្ត្រនានា។ ម្យ៉ាងទៀតប្រាសាទនេះមានទីតាំងនៅកណ្តាលកូនភ្នំស្ថិតក្នុងចន្លោះរូងតូចចង្អៀត ពោលគឺបើមិនមានអ្នកនាំផ្លូវទេនោះមិនអាចរកឃើញឡើយ ព្រោះតែហាក់ស្ថិតក្នុងទីអាថ៌កំបាំងបែបនេះ ក្នុងមួយខែៗភ្ញៀវច្រើនបំផុតមានត្រឹមពី២០នាក់ ទៅ៣០នាក់តែប៉ុណ្ណោះ។
==ទីតាំងភូមិសាស្រ្ត==
ប្រាសាទបុរាណមួយនេះ ហៅថា ប្រាសាទភ្នំខ្យង ស្ថិតក្នុងល្អាងភ្នំខ្យង [[ឃុំកន្ថោរខាងជើង]] [[ស្រុកកំពង់ត្រាច]] [[ខេត្តកំពត]] ។ អ្នកចង់ទៅទស្សនាប្រាសាទនេះ ត្រូវធ្វើដំណើរ ពី'''ផ្សារទូកមាស''' ឆ្ពោះទៅទិសខាងត្បូងតាមថ្នល់ជាតិលេខ៣៣ ប្រហែល ១៤ គីឡូម៉ែត្រ រួចបត់ស្តាំ ចុះ ទៅលិចចម្ងាយ ១.៥០០ ម៉ែត្រ តាមផ្លូវលំក្រួសក្រហម តាមខ្លោងទ្វារវត្ត ប្រជាសង្គម ភ្នំក្រពើ នឹងទៅដល់ តំបន់'''ភ្នំខ្យង''' ដែលមាន សាលាបឋមសិក្សានៅជាប់នឹង ជើងភ្នំស្រាប់។ ភ្នំដែលលាក់ទុកប្រាសាទបុរាណនេះ គឺជាកូនភ្នំមួយមានកម្ពស់ ទាបល្មមស្ថិតនៅដាច់ពីគេ ដែលមានស្រុកភូមិព័ទ្ធជុំវិញ។ បើតាម ប្រសាសន៍របស់អ្នក ដែលមានផ្ទះនៅជាប់នឹងជើងភ្នំនោះ បានមានប្រសាសន៍ឱ្យដឹងថា ប្រាសាទបុរាណនេះ អ្នកស្រុកភូមិនាំគ្នាហៅថា ប្រាសាទភ្នំខ្យង តាំងពីយូយារណាស់មកហើយ ដែលស្ថិតក្នុងល្អាងភ្នំងងឹតស្លុបមួយ ។
==ប្រវត្តិប្រាសាទ==
ប្រាសាទនេះសង់ក្នុងសតវត្សរ៍ទី៦ នៃរជ្ជកាលព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី១ គ្រាន់តែដឹងថា សង់ឡើងក្នុង បំណងឧទ្ទិសចំពោះព្រហ្មញសាសនា ។ តួប្រាសាទមានកម្ពស់ ៤.៥ ម៉ែត្រ ទទឹង ២ ម៉ែត្រ បណ្តោយ ៣ ម៉ែត្រ មានរាងបួនជ្រុង កំពូលត្រួតជាថ្នាក់ បែរមុខទៅលិច ផ្នែកខាងក្រោយ អែបនឹងផ្ទាំងថ្ម។ អ្នកស្រុកបានឱ្យដឹង ទៀតថាប្រាសាទនេះ សង់ពីដីឥដ្ឋមានរាងដូចចេតិយបញ្ចុះអដ្ឋិធាតុ ហើយផ្នែកខាងក្នុងគ្មានតម្កល់អ្វីទេ។ កាលមុនសម័យ ប៉ុល ពត ពួក អ្នកស្រុកភូមិយកអដ្ឋិធាតុ អ្នកស្លាប់តម កម្កល់ទុកក្នុងប្រាសាទនេះ ហើយលុះដល់ រដូវបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ និង បុណ្យចូលឆ្នាំ ខ្មែរ ពួកគាត់តែងនាំគ្នា មកជួបជុំធ្វើ បុណ្យទាន និង និមន្តព្រះសង្ឃ សូត្រមន្តឆាក បង្សុកូល ក្នុងល្អាងភ្នំនេះ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ។ តែ សម័យបច្ចុប្បន្ន ប្រាសាទក្នុង ល្អាងភ្នំនេះ ពុំមានតម្កល់ អដ្ឋិធាតុ ដូចសម័យមុនឡើយ ហើយទើបតែ នៅឆ្នាំ ២០០៨ មន្ទីរវប្បធម៌ [[ខេត្តកំពត]]បាន ដាក់ ប្រាសាទនេះ ចូលក្នុងបញ្ជី សម្បត្តិបេតិកភណ្ឌ ខេត្តផងដែរ ។គេនិយាយ បន្តឱ្យ ដឹងទៀតថា “ ក្នុងមួយខែៗ តែងមានភ្ញៀវ ទេសចរបរទេស អ្នកនៅក្នុងស្រុកនិង ពី ៨ ទៅ ១០ នាក់ដែរ បានមកទស្សនា ប្រាសាទបាតភ្នំ នេះ” ។បើយើងចង់ចូល ក្នុងល្អាងភ្នំ ទស្សនាប្រាសាទ ត្រូវឡើងទៅលើភ្នំ កម្ពស់ប្រហែល ៣០ ម៉ែត្រ និង មានមាត់រូងមួយ ចុះទៅក្រោម តាមជណ្តើរ ឈើចំនួន ១៧ កាំ នឹងដល់ ល្អាងថ្មដ៏ធំមួយ ។ បន្ទាប់មក ត្រូវបន្តចុះទៅ មាត់រូង មួយទៀតតាម ជណ្តើរឈើ ១១ កាំ នឹងដល់ទីតាំងប្រា-សាទ ។ ល្អាងភ្នំដែលមាន ប្រាសាទបុរាណនេះ ងងឹតទាំងថ្ងៃ ទាំងយប់ មើលអ្វី ពុំឃើញទេ លុះត្រាមាន ពិលបំភ្លឺ ទើបមើលឃើញ ។ អ្នកធ្វើដំណើរមកទីឆ្ងាយៗ ដែលចង់ចូលក្នុងល្អាងភ្នំ លុះត្រាពឹងពាក់ អ្នកស្រុកភូមិ ដែលស្គាល់ ភូមិសាស្ត្រា ច្បាស់ជួយនាំ ចូលទៅ ទើបមាន សុវត្ថិភាពល្អ ។ តែទោះបីយ៉ាងណាក៏ពួកគេមិនហ៊ានចូលដែរ បើគ្មានអ្នកស្រុកភូមិជូននោះពីព្រោះម្នាក់ៗតែង មានអារម្មណ៍ ភ័យខ្លាច សត្វសាហាវ មានពស់ និង ខ្លាជាដើម ហើយការចូល ទៅនេះត្រូវមាន ភ្លើងពិលបំភ្លឺ ទើបមើលឃើញ ព្រោះទីនោះងងឹត។អ្នកចូលទៅក្នុង ល្អាងភ្នំ ត្រូវកាន់ត្រណម ពាក្យសម្តី ហាមនិយាយពាក្យ អ្វីផ្តេសផ្តាស ផ្ទុយពីសីលធម៌ បើមិនដូច្នោះទេ ច្បាស់ជាវង្វេង រកផ្លូវចេញ មិនឃើញឡើយ ព្រោះល្អាងភ្នំនេះ មានរូងថ្ម បត់បែនកន្លុកកន្លៀតច្រើន ដើរមួយថ្ងៃមួយយប់មិនទាន់ផុតផងកន្លងមកធ្លាប់មានគេចូលទៅហើយ ។ អ្នកស្រុកភូមិជុំ វិញ ភាគច្រើនមិនទាន់ ដឹងថា មានប្រាសាទបុរាណ នៅក្នុង ល្អាងភ្នំខ្យង នេះឡើយផង ៕
ប្រាសាទភ្នំខ្យង ស្ថិតក្នុងរូងជម្រៅប្រមាណជាង៦ម៉ែត្រ ពីកំពូលភ្នំ ដោយត្រូវឆ្លងកាត់មាត់ច្រកតូចៗ មានជណ្តើរឥដ្ឋជាថ្នាក់ៗ។ ប្រាសាទនេះ សាងសង់នាអំឡុងសតវត្សរ៏ទី៦ ដើមសតវត្សរ៏ទី៧ នៃគ្រិស្តសរាជ ពោលគឺស្ថិតក្នុងអន្តរកាលរវាងសម័យវប្បធម៌នគរភ្នំ និងចេនឡា។ ដោយបែរមុខទៅទិសខាងលិច ប្រាសាទភ្នំខ្យងមានលក្ខណៈស្រដៀងទៅនឹងប្រាសាទអាស្រមមហាឥសីនៅភ្នំដា[[ខេត្តតាកែវ]] និងអាស្រមមហាឥសីនៅភ្នំហាន់ជ័យ[[ខេត្តកំពង់ចាម]]។ នៅកណ្តាលនៃតួប្រាសាទមានសិវលិង្គធម្មជាតិមួយដុះចេញពីបាតភ្នំ។ វត្តមានរបស់លិង្គថ្មធម្មជាតិនេះ តាមជំនឿរបស់អ្នកស្រុកគឺធើ្វឱ្យប្រាសាទនេះមានភាពស័ក្តិសិទ្ធិបំផុត<ref>http://kleykley.sabay.com.kh/article/996011</ref>។
== ឯកសារយោង ==
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រាសាទខ្មែរ|ភ្នំខ្យង]]
[[Category:ខេត្តកំពត]]
8dk7brz96k6rhlbuaqm64kpcjb29as7
ភូមិបទសន្ទ្រា
0
42931
337305
262566
2026-07-13T01:38:11Z
~2026-39638-62
52000
កែ ថ្ងៃចន្ទ ទី១៣ កក្កដា ២០២៦
337305
wikitext
text/x-wiki
== ភូមិបទសន្ទ្រា ជាភូមិស្ថិតក្នុង ឃុំកំពង់ពពិល ស្រុកពារាំង ខេត្តព្រៃវែង។ ភូមិបទសន្ទ្រា មានព្រែកសម្រាប់ស្តុកទឹកមួយឈ្មោះថា ព្រែកមានជ័យ ប្រជាជនភាគច្រើនជាកសិករ ភូមិបទសន្ទ្រាចែកជាពីរផ្នែក គឺបទសន្ទ្រាលើ និង បទសន្ទ្រាក្រោម។ សម្រាប់ការងារភូមិត្រូវបានបែងចែកជា ៥ក្រុម សម្រាប់ការងារក្នុងភូមិ! ភូមិបទសន្រ្តា ឋិតនៅតាមបណ្ដោយនៃដងទន្លេតូច ដែលមានព្រំប្រទល់ ខាងកើតជាប់នឹងបឹង ខាងលិចជាប់និងព្រំប្រទល់ខេត្តកណ្ដាលដែលមានទន្លេហូរកាត់ ខាងត្បូងជាប់និងឃុំកំពង់ប្រាំង និងខាងជើងជាប់និងភូមិកំពង់ពពិល។
ប្រវត្តិនៃភូមិបទសន្ទ្រា នៅក្នុងសម័យអាណានិគមបារាំង ភូមិនេះ មានឈ្មោះថា (បទុមសន្ទ្រារ) ដែលស្ថិតក្នុងខេត្តស៊ីធរពារាំង បើតាមផែនទីឆ្នាំ១៨៨៧ ។ ដោយយោងអត្ថន័យនៃឈ្មោះ បទសន្ទ្រា គឺក្លាយមកពីពាក្យ បទុមសន្ទ្រារនេះឯងដែលមានន័យថា បទុម: ផ្កាឈូក , សន្ទ្រា មានន័យថា បិទបាំង លាក់ពូន បើតាមវចនានុក្រមសម្ដេច ជូនណាត។ យ៉ាងណាមិញ ពាក្យ បទសន្ទ្រា នេះជាពាក្យដែលអ្នកស្រុកគាតហៅមកក្លាយ ព្រោះខ្មែរចូលចិត្តប្រើពាក្យតែ២ម៉ាត ឧទាហរណ៍ដូចជា ស្រីយសោធរ / ស្រីធរ /ស៊ីធរ ។<ref>{{Cite web |title=កំពុងកែប្រែ ភូមិបទសន្ទ្រា - វិគីភីឌា |url=https://km.wikipedia.org/wiki/%E1%9E%97%E1%9E%BC%E1%9E%98%E1%9E%B7%E1%9E%94%E1%9E%91%E1%9E%9F%E1%9E%93%E1%9F%92%E1%9E%91%E1%9F%92%E1%9E%9A%E1%9E%B6 |access-date=2026-07-13 |website=km.wikipedia.org |language=km}}</ref>
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ភូមិនៃកម្ពុជា|បទសន្ទ្រា]]
0h4h6karbwh1n5gtazpqd2vjjoj09pe
ឈ្មោះនៃកម្ពុជា
0
47515
337308
282133
2026-07-13T07:20:26Z
ហ៉េង រិន
51781
បានកែតម្រូវកំហុសអក្ខរាវិរុទ្ធ
337308
wikitext
text/x-wiki
សំខាន់នៅក្នុងការរស់នៅក្នុងប្រទេស ប្រជាជនទាំងអស់ត្រូវទទួលនៃការ បដិវត្តន៍និងអភិវឌ្ឍន៍នៃពិបត្តិទទួលនៃការចំនួននៃពេលវេលាខ្លួនឯងជាដរាប ទើបកម្ពុជាបានសិទ្ធិទទួលការទទួលខុសត្រូវនៃលើការប្រជាជនទាំងអស់ ដែលបក្សអនុវត្តរស់នៅក្នុងប្រទេសខ្លួនឯងជាសំខាន់ ពាក្យថាខ្មែរបានពាក្យថានាំនៅសេចក្តីរុងរឿង ពេលវេលានៅទីនេះគឺចែកចេញជាបីរដូវការ ទីមួយការអ្វីដែលបានបង្វិលទៅគ.ជ.នៅទីកន្លែងមួយទៀត ព្រះជាជននៅទីនេះកាន់តិចរបស់ប្ដេជ្ញាគឺជាប្រវត្តិសាស្ត្រខ្លួនឯងនៅទីនេះទាំងអស់ អ្វីៗតំណាងឬរដ្ឋាភិបាលដែលបានកាន់អំណាចនៃទីនេះគឺប្រជាជនខ្លួនឯងតែងតែធ្វើកសិកម្មជាមួយនឹងកម្លាំងដែលខ្លួនឯងប្រើជាមួយនឹងរំដររដូវការ ៕
== ប្រវត្តិសាស្ត្រ ==
ឈ្មោះដូចគ្នា (ឧ កម្ពុ/កម្ពុជា) ត្រូវបានរកឃើញផងដែរនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រភូមា និងថៃ ដែលសំដៅទៅលើតំបន់នានាក្នុងនគរទាំងនោះ។ ដើមកំណើត-ទេវកថា កត់ត្រាក្នុងសិលាចារឹកបក្សីចាំក្រុង ចុះថ្ងៃទី ៩៤៧ នៃគ.ស. កើតចេញពី [[កម្វុ|កម្វុស្វយម្ភុវ]] ''ដែល'' ជាឥស្សរជនឥណ្ឌារឿងព្រេងនិទានក្រោមតំណពូជ ក្រោយមកពាណិជ្ជករ [[កៅណ្ឌិន្យទី១]] បានទៅដល់ [[អាស៊ីអាគ្នេយ៍ដីគោក|ឧបទ្វីបឥណ្ឌូចិន]] ហើយបានរៀបអភិសេកជាមួយព្រះ [[នាគ|នាងនាគ]] ព្រះនាម [[សោមា|សោម៉ា]] ។ វប្បធម៍ [[ហ៊្វូណន|អាណាចក្រភ្នំ]] នៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងឥណ្ឌា។ នៅក្នុងរឿងនេះ កម្ពុជា មកពី កម្ពុ + ''ជា'' ហើយមានន័យថា "កូនចៅរបស់កម្ពុ" ។ <ref>George Coedes, ''Inscriptions du Cambodge'', II, pp. 10, 155</ref>
និរុត្តិសាស្ត្រ សមាសធាតុរបស់វាគឺៈ ''preăh'' ("ពិសិដ្ឋ"); ''រាជ-'' ("ស្តេច, រាជ, អាណាចក្រ", ពីសំស្ក្រឹត); អាណា (មកពី [[ភាសាបាលី]] ''āṇā'', "អំណាច, បញ្ជា, អំណាច"); ''ចក្រ'' (មកពីសំស្ក្រឹត ''ចក្រ'' មានន័យថា "កង់" ដែលជានិមិត្តសញ្ញានៃអំណាច និងការគ្រប់គ្រង)។
ឈ្មោះដែលប្រើក្នុងឱកាសផ្លូវការ ដូចជាសុន្ទរកថានយោបាយ និងកម្មវិធីព័ត៌មាន គឺជា {{Lang|km|ប្រទេសកម្ពុជា}} ។ {{Lang|km-Latn|Prâtés Kâmpŭchéa}} [prɑteːh kampuciə] ព្យញ្ជនៈ "ប្រទេសនៃប្រទេសកម្ពុជា" ។ ឈ្មោះដែលខ្មែរប្រើច្រើនជាងគេគឺ {{Lang|km|ស្រុកខ្មែរ}} ព្យញ្ជនៈ "ដីខ្មែរ" ឬ "ដីខ្មែរ" ។ ''ស្រុក'' គឺជាពាក្យ [[អំបូរភាសាអូស្ត្រូអាស៊ី|មន-ខ្មែរ]] ប្រហាក់ប្រហែលនឹងសំស្រ្កឹត ''ប្រទេស'' ប៉ុន្តែមិនសូវផ្លូវការ។
== ឈ្មោះផ្លូវការរបស់ប្រទេសកម្ពុជាតាំងពីឯករាជ្យ ==
{| class="wikitable" style="float:center; clear:right;"
!ភាសាអង់គ្លេស
! ខ្មែរ
! បារាំង
! កាលបរិច្ឆេទ
! កំណត់ចំណាំ
|-
| ''[[ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា (១៩៥៣-១៩៧០)|ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។]]''
| {{Lang|km|ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា}}
| {{Lang|fr|Royaume du Cambodge}}
| ឆ្នាំ 1953-1970
| ក្រោមរបបរាជានិយម។
|-
| ''[[សាធារណរដ្ឋខ្មែរ]]''
| {{Lang|km|សាធារណរដ្ឋខ្មែរ}}
| {{Lang|fr|République khmère}}
| ១៩៧០–១៩៧៥
| ក្រោមរដ្ឋាភិបាល ដឹកនាំដោយយោធា ។
|-
| ''[[កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ|របបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ]]''
| {{Lang|km|កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ}}
| {{Lang|fr|Kampuchéa démocratique}}
| ឆ្នាំ 1975-1979
| ក្រោម [[ខ្មែរក្រហម|របបខ្មែរក្រហម]] ។
|-
| ''[[សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា|សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា។]]''
| {{Lang|km|សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា}}
| {{Lang|fr|République populaire du Kampuchéa}}
| ១៩៧៩-១៩៨៩
| ក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់រដ្ឋាភិបាលវៀតណាម។
|-
| ''[[សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា|រដ្ឋកម្ពុជា។]]''
| {{Lang|km|រដ្ឋកម្ពុជា}}
| {{Lang|fr|État du Cambodge}}
| ១៩៨៩-១៩៩៣
| ក្រោម [[អាជ្ញាធរអន្តរកាលសហប្រជាជាតិនៅកម្ពុជា|អាជ្ញាធរអន្តរកាលអង្គការសហប្រជាជាតិ]] ។
|-
| ''[[ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា|ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។]]''
| {{Lang|km|ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា}}
| {{Lang|fr|Royaume du Cambodge}}
| ឆ្នាំ ១៩៩៣-បច្ចុប្បន្ន
| របបរាជានិយមត្រូវបានស្ដារឡើងវិញក្រោម [[នរោត្ដម សីហនុ|ព្រះបាទនរោត្តមសីហនុ]] ។
|-
|}
== សូមមើលផងដែរ ==
*
*
*
== ឯកសារយោង ==
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរ]]
ld700w2bbeadyj5ph7fufkmvv39y7b5
337309
337308
2026-07-13T07:27:59Z
ហ៉េង រិន
51781
/* ប្រវត្តិសាស្ត្រ */ ភូមិមួយគ្រឹះ
337309
wikitext
text/x-wiki
សំខាន់នៅក្នុងការរស់នៅក្នុងប្រទេស ប្រជាជនទាំងអស់ត្រូវទទួលនៃការ បដិវត្តន៍និងអភិវឌ្ឍន៍នៃពិបត្តិទទួលនៃការចំនួននៃពេលវេលាខ្លួនឯងជាដរាប ទើបកម្ពុជាបានសិទ្ធិទទួលការទទួលខុសត្រូវនៃលើការប្រជាជនទាំងអស់ ដែលបក្សអនុវត្តរស់នៅក្នុងប្រទេសខ្លួនឯងជាសំខាន់ ពាក្យថាខ្មែរបានពាក្យថានាំនៅសេចក្តីរុងរឿង ពេលវេលានៅទីនេះគឺចែកចេញជាបីរដូវការ ទីមួយការអ្វីដែលបានបង្វិលទៅគ.ជ.នៅទីកន្លែងមួយទៀត ព្រះជាជននៅទីនេះកាន់តិចរបស់ប្ដេជ្ញាគឺជាប្រវត្តិសាស្ត្រខ្លួនឯងនៅទីនេះទាំងអស់ អ្វីៗតំណាងឬរដ្ឋាភិបាលដែលបានកាន់អំណាចនៃទីនេះគឺប្រជាជនខ្លួនឯងតែងតែធ្វើកសិកម្មជាមួយនឹងកម្លាំងដែលខ្លួនឯងប្រើជាមួយនឹងរំដររដូវការ ៕
ប្រជាជនខ្មែរឬក៏ប្រជាជនកម្ពុជា កាន់ប្ដេជ្ញាក្រុម 10 លើបក្សដែលបក្សទាំងនោះមានស្រាប់នៅក្នុងប្រទេសរបស់ខ្លួនមានស្រាប់ ប្រជាជនមួយចំនួនត្រូវបានចំណាក់ទៅនៅក្នុងទីស្រុកប្រទេសមួយចំនួនដោយសារតែពេលនោះអ្វីៗត្រូវបានទទួលរាយការណ៍ដោយការន័យធម្មជាតិធ្វើត្រឡប់នៃការកើតមានន័យប្រចាំឆ្នាំ ការកើតឡើងសង្គ្រាមសម្ព័ន្ធមិត្តចាស់គឺជាវេលាមួយដែលកើតឡើងជាសមីការនៅក្នុងការរដូវនីមួយៗទើបធ្វើឲ្យប្រជាជនខ្មែរទទួលខុសត្រូវទាំងអស់នៃទង្វើដែលខ្លួនឯងបានតំណាងនិងទទួលខុសត្រូវតំណាងឲ្យសេចក្តីសុខនៅក្នុង សាសនារបស់ព្រះពុទ្ធខ្លួនឯង ពាក្យថាខ្មែរគឺតំណាងឲ្យការរើសបន្ត្រាស់ដែរប្រទេសមួយចំនួនដែលបានក្រាបណ្ដប់មកពីលើនោះ នៅក្នុងឆ្នាំ 1998 គឺជាបដិវត្តនៃប្រជាជនបានទៅបុរាស់ពីសេចក្តី ដោយគ្រោះនៃធម្មជាតិ ពេលនោះហើយទៅប៉ាក់និវត្តបានបង្កើតសមក៏ស្របនៃបក្សបានកើតឡើងនៅក្នុងការប្រឆាំងងើបរើបនឹងដែរពីសេចក្តី ទុកកើតចេញមកជាសេចក្តីសុខទើបការទទួលខុសត្រូវនៅទីនោះដោយសេចក្តីពិចារណាទុក្ខនៅក្នុងការអនុវត្តន៍ឆ្លងកាត់ ប្រទេសកម្ពុជាចែកចេញជាបីរដ្ឋជីវណ្ណៈគឺទីមួយវណ្ណៈសេចក្តីលម្អទីមួយទៀត
គឺជាសេចក្តីសម្បទាប ការបែកបាក់នឹងដួលរលំនៃបដិវត្តន៍ហើយនិងការទំនាប់នៃពេលវេលាដែលបានកំណត់ទៅអស់មានតែការនោះ កម្ពុជាតំណាងអោយខ្លួនឯងគឺតំណាងដោយខ្លួនឯងដែលមកជីតែពន្ធមិត្តដែលបាននៅកៀកនេះបន្ទាន់នោះទើបកម្ពុជាបន្ទាប់នៃប្រមូលកម្លាំងនៃការចំណាយទាំងប៉ុន្មានដែលបានឆ្លងមកបន្សល់ទុកនោះទុកជាធ្វើជីទោសៗនិយម ច្បាប់ចាស់នៃបក្សន៍ដែលបានទទួលនៃការដែលបាត់មរកានោះត្រូវបានទទួលខុសត្រូវដោយលើដំណាក់កាលនៃពេលដំណាក់នៃការរៀនសូត្រពីដំណាក់កាលទៅមួយដំណាក់ការរៀនសូត្រនោះ។ ខ្មែរតំណាងឲ្យកណ្ដាលដែលកម្ពុជាបានកើតឡើងនៅក្នុងបដិវត្តន៍នៃការចាប់ផ្ដើមពេលវេលានោះ បដិវត្តន៍នៃការទទួលខុសត្រូវនោះគឺជាបក្សន៍នៃពេលវេលាដែលបានបញ្ចប់ហើយប្រជាជនកម្ពុជាត្រូវតែយកប្រកបនៃឧស្សាហកម្មនោះដើម្បីជាទម្លាប់នៃគ្រឿងពេលវេលាថ្មីនោះឯង 3 ម៉ឺនសំខាន់គឺជា 3 ម៉ឺនសារសំខាន់គឺជាការបដិវត្តអភិវឌ្ឍន៍ខ្លួនទៅរកពេលវេលាដែលនៅសល់សុងត្រកួតអន់ពេលវេលាទៅមុខនោះ៕
== ឈ្មោះផ្លូវការរបស់ប្រទេសកម្ពុជាតាំងពីឯករាជ្យ ==
{| class="wikitable" style="float:center; clear:right;"
!ភាសាអង់គ្លេស
! ខ្មែរ
! បារាំង
! កាលបរិច្ឆេទ
! កំណត់ចំណាំ
|-
| ''[[ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា (១៩៥៣-១៩៧០)|ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។]]''
| {{Lang|km|ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា}}
| {{Lang|fr|Royaume du Cambodge}}
| ឆ្នាំ 1953-1970
| ក្រោមរបបរាជានិយម។
|-
| ''[[សាធារណរដ្ឋខ្មែរ]]''
| {{Lang|km|សាធារណរដ្ឋខ្មែរ}}
| {{Lang|fr|République khmère}}
| ១៩៧០–១៩៧៥
| ក្រោមរដ្ឋាភិបាល ដឹកនាំដោយយោធា ។
|-
| ''[[កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ|របបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ]]''
| {{Lang|km|កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ}}
| {{Lang|fr|Kampuchéa démocratique}}
| ឆ្នាំ 1975-1979
| ក្រោម [[ខ្មែរក្រហម|របបខ្មែរក្រហម]] ។
|-
| ''[[សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា|សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា។]]''
| {{Lang|km|សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា}}
| {{Lang|fr|République populaire du Kampuchéa}}
| ១៩៧៩-១៩៨៩
| ក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់រដ្ឋាភិបាលវៀតណាម។
|-
| ''[[សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា|រដ្ឋកម្ពុជា។]]''
| {{Lang|km|រដ្ឋកម្ពុជា}}
| {{Lang|fr|État du Cambodge}}
| ១៩៨៩-១៩៩៣
| ក្រោម [[អាជ្ញាធរអន្តរកាលសហប្រជាជាតិនៅកម្ពុជា|អាជ្ញាធរអន្តរកាលអង្គការសហប្រជាជាតិ]] ។
|-
| ''[[ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា|ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។]]''
| {{Lang|km|ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា}}
| {{Lang|fr|Royaume du Cambodge}}
| ឆ្នាំ ១៩៩៣-បច្ចុប្បន្ន
| របបរាជានិយមត្រូវបានស្ដារឡើងវិញក្រោម [[នរោត្ដម សីហនុ|ព្រះបាទនរោត្តមសីហនុ]] ។
|-
|}
== សូមមើលផងដែរ ==
*
*
*
== ឯកសារយោង ==
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរ]]
b54dfzvo19cdpv7pqgggoghwfqqxaey
HTV2
0
47554
337310
336303
2026-07-13T07:53:37Z
TNguyenCNO
52003
337310
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox TV channel
| name = HTV2 - Vie Channel
| logo = File:HTV2 - Vie Channel.png
| picture_format = [[1080p]] ([[HDTV]]) [[16:9]]
| network = [[ទូរទស្សន៍ទីក្រុងហូជីមិញ]]
| owner = ក្រុមប្រឹក្សាភិបាលទូរទស្សន៍ឌីជីថល និងទូរទស្សន៍ខ្សែកាប - [[ទូរទស្សន៍ទីក្រុងហូជីមិញ]] ស្ថានីយ៍ (2003 - ឥឡូវនេ)
| headquarters = ប្រទេសវៀតណាម
| launch_date = 1 តុលា 2003<ref>{{cite web|url=https://thethao.tuoitre.vn/tu-110-htv-phat-thu-nghiem-kenh-truyen-hinh-ky-thuat-so-the-thao-875025.htm|title=Từ 1-10, HTV phát thử nghiệm kênh truyền hình kỹ thuật số thể thao|date=19 កញ្ញា 2003}}</ref>
| language = [[ភាសាវៀតណាម]]
| area = ប្រទេសវៀតណាម, អាស៊ី
| sister_channels = [[HTV1]], [[HTV2]], [[HTV3]], [[HTV4]], [[HTV5]], [[HTV7]] និង [[HTV9]]
}}
'''HTV2 - Vie Channel''' គឺជាប៉ុស្តិ៍កម្សាន្តទូទៅដែលផ្សាយដោយ[[ទូរទស្សន៍ទីក្រុងហូជីមិញ]] ដែលពីមុនជាប៉ុស្តិ៍កីឡាតាំងពីឆ្នាំ ២០០៣ ដោយសហការជាមួយ Vie Channel ។
== មើលច្រើនទៀត ==
0zb89mv8o4b7j828a89wwg1twtaqyhb
ល្ពៅ
0
48952
337303
319952
2026-07-12T17:21:17Z
Sothea Rean
51992
/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */
337303
wikitext
text/x-wiki
'''ល្ពៅ''' គឺជាឈ្មោះផ្លែដែលមានលក្ខណៈវល្លិដំណាំវារ មានផ្កាសម្បុរលឿងហើយផ្លែធំមានរាងមូលត្រមៀចខ្លះ ច្រឡោខ្លះ ទ្រវែងខ្លះ សាច់ខាងក្នុងសម្បុរលឿង ប្រើជាបន្លែឬធ្វើជាបង្អែមក៏បាន ទងខ្ចីនិងផ្កាប្រើជាបន្លែ ឬទងខ្ចីស្រុះប្រើជាអន្លក់ក៏បាន គ្រាប់ទុំប្រើប្រឡាក់អំបិលលីងធ្វើជាអាហារ មានរសឈ្ងុយពិសាគ្រាន់បើដែរ ។ ល្ពៅ ជាប្រភេទ និងពូជនៅក្នុងពពួកត្រសក់ ដែលមានសារៈសំខាន់ផ្នែកធ្វើម្ហូបចំំំណី និងវប្បធម៌ ។ ល្ពៅ មានដើមកំណើតនៅអាមេរិកខាងជើង (ភាគឦសាន [[ម៉ិកស៊ិក]] និងភាគខាងត្បូង [[សហរដ្ឋអាមេរិក]]) ល្ពៅ គឺជារុក្ខជាតិក្នុងវ័យចំណាស់បំផុតមួយ ដែលត្រូវបានគេប្រើតាំងពីឆ្នាំ៧០០០ ដល់ ៥៥០០ មុនគ.ស។ សព្វថ្ងៃនេះ ល្ពៅនៃប្រភេទផ្សេងៗគ្នាត្រូវបានដាំដុះយ៉ាងទូលំទូលាយសម្រាប់ជាអាហារ ក៏ដូចជាសម្រាប់គោលបំណងសោភ័ណភាព និងការកម្សាន្តផងដែរ។ សំបកក្រាស់របស់ល្ពៅមានគ្រាប់ និងសាច់ដែលអាចបរិភោគបាន។ វាក៏ជាវប្បធម៌នៅឯពួកលោកខាងលិច ជាពិសេសបុណ្យហាល់ឡូវវីន ។
[[ឯកសារ:Cucurbita 2011 G1 Large.jpg|រូបភាពតូច]]
== ឯកសារយោង ==
iyno4zzvzgrfdyzh1r6o3kh6e5qr5o9
ទីលានធានអានមិន
0
53917
337299
2026-07-12T15:16:26Z
Asa MILAI
50298
បានបង្កើតទំព័រដែលផ្ដើមដោយ '''ទីលានធានអានមិន''' ([[ភាសាចិន|ចិន]]: 天安门广场) គឺជាទីលានក្រុងដ៏ធំមួយនៅចំកណ្តាល[[ប៉េកាំង|ក្រុងប៉េកាំង]],[[ចិន|ប្រទេសចិន]] ឈ្មោះនេះមានន័យថា ("'''ច្រកទ្វារសន្តិភាពសួគ៌...
337299
wikitext
text/x-wiki
'''ទីលានធានអានមិន''' ([[ភាសាចិន|ចិន]]: 天安门广场) គឺជាទីលានក្រុងដ៏ធំមួយនៅចំកណ្តាល[[ប៉េកាំង|ក្រុងប៉េកាំង]],[[ចិន|ប្រទេសចិន]] ឈ្មោះនេះមានន័យថា ("'''ច្រកទ្វារសន្តិភាពសួគ៌'''") ដែលមានទីតាំងនៅភាគខាងជើង ហើយក៏ជាច្រកចូលទៅកាន់[[ទីក្រុងហាមឃាត់]]ផងដែរ។ វាដោយគ្របបណ្ដប់លើផ្ទៃដីជាង ៤៤ ហិកតា មានប្រវែង ៨៨០ ម៉ែត្រពីជើងទៅត្បូង និង ៥០០ ម៉ែត្រពីកើតទៅលិច ។<ref>{{Cite web |date=2025-08-06 |title=The Lonely Planet guide to Beijing’s Tiananmen Square |url=https://www.lonelyplanet.com/articles/guide-to-tiananmen-square-beijing |access-date=2026-07-12 |website=Lonely Planet |language=en}}</ref>
វាត្រូវបានគេកសាងឡើងជាលើកដំបូងនៅឆ្នាំ ១៤១៧ នា[[រាជវង្សមិង|សម័យរាជវង្សមិង]] និងដាក់ឈ្មោះថា '''ឆេងធានមិន''' វាត្រូវបានភ្លើងឆេះអស់ និងសាងសង់ឡើងវិញជាច្រើនដង ហើយក៏ជាច្រកទ្វារខាងត្បូងនៃ[[ទីក្រុងហាមឃាត់|រាជវាំង]]។ ទីនេះត្រូវបានគេកសាងឡើងវិញនៅឆ្នាំ ១៦៥០ ហើយក្រោយមកត្រូវបានកាន់កាប់ដោយកងទ័ពឈ្លានពានជាបន្តបន្ទាប់ រួមទាំងទាហានអង់គ្លេសក្នុងអំឡុង[[សង្គ្រាមអាភៀនលើកទីពីរ]]ក្នុងឆ្នាំ ១៨៦០ និង[[កងកម្លាំងឧទ្ទាមចិន]]ក្នុងអំឡុង[[ការបះបោរអ្នកគុននិយម]] ក្នុងឆ្នាំ ១៩០០។ ទីលានធានអានមិន គឺជាកន្លែងដែល [[ម៉ៅ សេទុង]] បានប្រកាសដល់ប្រជាជនចិនអំពីការបង្កើត[[សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន]]នៅឆ្នាំ ១៩៤៩ ហើយចាប់តាំងពីពេលនោះមក វាបានក្លាយជានិមិត្តរូបនៃការអភិវឌ្ឍទំនើប និងរូបភាពនៃអំណាចរបស់ប្រទេសចិន ។ នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៥០ ទីលាននេះត្រូវបានពង្រីកផ្ទៃក្រឡាយ៉ាងធំសម្បើមរហូតដល់ទៅ ៤ដង ។ នៅលើរាបស្មើរថ្មម៉ាបពីរជាន់នៅចំកណ្តាលទីលានគឺជា'''វិមានរំលឹកគុណវីរជន''' (សាងសង់រួចរាល់ក្នុងឆ្នាំ ១៩៥៨)។ នៅភាគខាងត្បូងនៃវិមានវីរបុរសប្រជាជន គឺជា'''សាលរំលឹកវិញ្ញាណក្ខន្ធ ម៉ៅ សេទុង''' (សាងសង់រួចរាល់នៅឆ្នាំ ១៩៧៧) ដែលសាកសពរបស់ [[ម៉ៅ សេទុង]] ត្រូវបានដាក់តាំងបង្ហាញ។ '''សាលមហោស្រពប្រជាជន''' ស្ថិតនៅភាគខាងលិច វាជាទីតាំងនៃកិច្ចប្រជុំប្រចាំឆ្នាំរបស់សភាប្រជាជនជាតិ និងមានសាលប្រជុំដែលមានកៅអីជាង ១០,០០០ នាក់ និងសាលពិធីជប់លៀងដែលអាចផ្ទុកកៅអីបាន ៥០០០។<ref>{{Cite web |title=Tiananmen Square {{!}} Beijing, China {{!}} Wendy Wu Tours |url=https://www.wendywutours.co.nz/china/beijing/tiananmen-square/ |access-date=2026-07-12 |website=www.wendywutours.co.nz}}</ref>
ទីលានធានអានមិន គឺជាចំណុចប្រមូលផ្តុំសម្រាប់បាតុកម្មរបស់និស្សិតអស់រយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍មកហើយ។ ក្នុងចំណោមព្រឹត្តិការណ៍គួរឱ្យកត់សម្គាល់បំផុតពីរគឺ [[ចលនាទីបួនខែឧសភា]] (ឆ្នាំ១៩១៩) និង [[បាតុកម្មទីលានធានអានមិន]] (១៩៨៩)។<ref>{{Cite web |date=2026-07-01 |title=Freedom of speech {{!}} Definition, Examples, Limitations, & the First Amendment {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/topic/freedom-of-speech |access-date=2026-07-12 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Tiananmen Square |url=https://www.mybeijingchina.com/travelguide/tiananmen-square |access-date=2026-07-12 |website=www.mybeijingchina.com}}</ref>
== សូមមើលផងដែរ ==
• [[ទីក្រុងហាមឃាត់]]
• [[បាតុកម្មទីលានធានអានមិន]]
== ឯកសារយោង ==
hmtsutujj3fembwa5y414cxnophbx6s
337300
337299
2026-07-12T15:28:34Z
Asa MILAI
50298
337300
wikitext
text/x-wiki
'''ទីលានធានអានមិន''' គឺជាទីលានក្រុងដ៏ធំមួយនៅចំកណ្តាល[[ប៉េកាំង|ក្រុងប៉េកាំង]],[[ចិន|ប្រទេសចិន]] ឈ្មោះនេះមានន័យថា ("'''ច្រកទ្វារសន្តិភាពសួគ៌'''") ដែលមានទីតាំងនៅភាគខាងជើង ហើយក៏ជាច្រកចូលទៅកាន់[[ទីក្រុងហាមឃាត់]]។ វាដោយគ្របបណ្ដប់លើផ្ទៃដីជាង ៤៤ ហិកតា មានប្រវែង ៨៨០ ម៉ែត្រពីជើងទៅត្បូង និង ៥០០ ម៉ែត្រពីកើតទៅលិច ។<ref>{{Cite web |title=Tiananmen Square {{!}} Beijing, China {{!}} Wendy Wu Tours |url=https://www.wendywutours.co.nz/china/beijing/tiananmen-square/ |access-date=2026-07-12 |website=www.wendywutours.co.nz}}</ref>
== សូមមើលផងដែរ ==
• [[បាតុកម្មនៅទីលានធានអានមិន]]
• [[ទីក្រុងហាមឃាត់]]
== ឯកសារយោង ==
mdb9tfsennk8zzuosx7m62assy92xkk
337301
337300
2026-07-12T15:34:28Z
Asa MILAI
50298
337301
wikitext
text/x-wiki
'''ទីលានធានអានមិន''' គឺជាទីលានក្រុងដ៏ធំមួយនៅចំកណ្តាល[[ប៉េកាំង|ក្រុងប៉េកាំង]],[[ចិន|ប្រទេសចិន]] ឈ្មោះនេះមានន័យថា ("'''ច្រកទ្វារសន្តិភាពសួគ៌'''") ដែលមានទីតាំងនៅភាគខាងជើង ហើយក៏ជាច្រកចូលទៅកាន់[[ទីក្រុងហាមឃាត់]]។ វាដោយគ្របបណ្ដប់លើផ្ទៃដីជាង ៤៤ ហិកតា មានប្រវែង ៨៨០ ម៉ែត្រពីជើងទៅត្បូង និង ៥០០ ម៉ែត្រពីកើតទៅលិច ។<ref>{{Cite web |title=Tiananmen Square {{!}} Beijing, China {{!}} Wendy Wu Tours |url=https://www.wendywutours.co.nz/china/beijing/tiananmen-square/ |access-date=2026-07-12 |website=www.wendywutours.co.nz}}</ref>
វាត្រូវបានគេកសាងឡើងជាលើកដំបូងនៅឆ្នាំ ១៤១៧ នា[[រាជវង្សមិង|សម័យរាជវង្សមិង]] និងដាក់ឈ្មោះថា '''ឆេងធានមិន''' វាត្រូវបានភ្លើងឆេះអស់ និងសាងសង់ឡើងវិញជាច្រើនដង ហើយក៏ជាច្រកទ្វារខាងត្បូងនៃរាជវាំង ។ ទីនេះត្រូវបានគេកសាងឡើងវិញនៅឆ្នាំ ១៦៥០ ហើយក្រោយមកត្រូវបានកាន់កាប់ដោយកងទ័ពឈ្លានពានជាបន្តបន្ទាប់ រួមទាំងទាហានអង់គ្លេសក្នុងអំឡុង[[សង្គ្រាមអាភៀនលើកទីពីរ]]ក្នុងឆ្នាំ ១៨៦០ និង[[កងកម្លាំងឧទ្ទាមចិន]]ក្នុងអំឡុង[[ការបះបោររបស់អ្នកគុននិយម]] ក្នុងឆ្នាំ ១៩០០។ ទីលានធានអានមិន គឺជាកន្លែងដែល [[ម៉ៅ សេទុង]] បានប្រកាសដល់ប្រជាជនចិនអំពីការបង្កើត[[ចិន|សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន]] នៅឆ្នាំ១៩៤៩ ហើយចាប់តាំងពីពេលនោះមក វាបានក្លាយជានិមិត្តរូបនៃការអភិវឌ្ឍទំនើប និងរូបភាពនៃអំណាចរបស់ប្រទេសចិន ។ នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៥០ ទីលាននេះត្រូវបានពង្រីកផ្ទៃក្រឡាយ៉ាងធំសម្បើមរហូតដល់ទៅ ៤ដង ។ នៅលើរាបស្មើរថ្មម៉ាបពីរជាន់នៅចំកណ្តាលទីលានគឺជា'''វិមានរំលឹកគុណវីរជន''' (សាងសង់រួចរាល់ក្នុងឆ្នាំ ១៩៥៨)។ នៅភាគខាងត្បូងនៃវិមានវីរបុរសប្រជាជន គឺជា'''សាលរំលឹកវិញ្ញាណក្ខន្ធ ម៉ៅ សេទុង''' (សាងសង់រួចរាល់នៅឆ្នាំ ១៩៧៧) ដែលសាកសពរបស់ ម៉ៅ សេទុង ត្រូវបានដាក់តាំងបង្ហាញ។ '''សាលមហោស្រពប្រជាជន''' ស្ថិតនៅភាគខាងលិច វាជាទីតាំងនៃកិច្ចប្រជុំប្រចាំឆ្នាំរបស់សភាប្រជាជនជាតិ និងមានសាលប្រជុំដែលមានកៅអីជាង ១០,០០០នាក់ និងសាលពិធីជប់លៀងដែលអាចផ្ទុកកៅអីបាន ៥០០០ នាក់។<ref>{{Cite web |date=2025-08-06 |title=The Lonely Planet guide to Beijing’s Tiananmen Square |url=https://www.lonelyplanet.com/articles/guide-to-tiananmen-square-beijing |access-date=2026-07-12 |website=Lonely Planet |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-07-01 |title=Freedom of speech {{!}} Definition, Examples, Limitations, & the First Amendment {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/topic/freedom-of-speech |access-date=2026-07-12 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref>
ទីលានធានអានមិន គឺជាចំណុចប្រមូលផ្តុំសម្រាប់បាតុកម្មរបស់និស្សិតអស់រយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍មកហើយ។ ក្នុងចំណោមព្រឹត្តិការណ៍គួរឱ្យកត់សម្គាល់បំផុតពីរគឺ [[ចលនាទីបួនខែឧសភា]] (ឆ្នាំ១៩១៩) និង [[បាតុកម្មនៅទីលានធានអានមិន]] (១៩៨៩)។<ref>{{Cite web |title=Tiananmen Square |url=https://www.mybeijingchina.com/travelguide/tiananmen-square |access-date=2026-07-12 |website=www.mybeijingchina.com}}</ref>
== សូមមើលផងដែរ ==
• [[បាតុកម្មនៅទីលានធានអានមិន]]
• [[ទីក្រុងហាមឃាត់]]
== ឯកសារយោង ==
sse0qs7w0asssfdvxoprk9scwamfvyw
337307
337301
2026-07-13T06:53:31Z
Asa MILAI
50298
337307
wikitext
text/x-wiki
'''ទីលានធានអានមិន''' គឺជាទីលានក្រុងដ៏ធំមួយនៅចំកណ្តាល[[ប៉េកាំង|ក្រុងប៉េកាំង]],[[ចិន|ប្រទេសចិន]] ឈ្មោះនេះមានន័យថា ("'''ច្រកទ្វារសន្តិភាពសួគ៌'''") ដែលមានទីតាំងនៅភាគខាងជើង ហើយក៏ជាច្រកចូលទៅកាន់[[ទីក្រុងហាមឃាត់]]។ វាដោយគ្របបណ្ដប់លើផ្ទៃដីជាង ៤៤ ហិកតា មានប្រវែង ៨៨០ ម៉ែត្រពីជើងទៅត្បូង និង ៥០០ ម៉ែត្រពីកើតទៅលិច ។<ref>{{Cite web |title=Tiananmen Square {{!}} Beijing, China {{!}} Wendy Wu Tours |url=https://www.wendywutours.co.nz/china/beijing/tiananmen-square/ |access-date=2026-07-12 |website=www.wendywutours.co.nz}}</ref>
[[ឯកសារ:Tian'anmen from the square (20200825114150).jpg|រូបភាពតូច|ទីលានធានអានមិន នៅមុខច្រកទ្វារដែលមានរូបលោក ម៉ៅសេទុង]]
វាត្រូវបានគេកសាងឡើងជាលើកដំបូងនៅឆ្នាំ ១៤១៧ នា[[រាជវង្សមិង|សម័យរាជវង្សមិង]] និងដាក់ឈ្មោះថា '''ឆេងធានមិន''' វាត្រូវបានភ្លើងឆេះអស់ និងសាងសង់ឡើងវិញជាច្រើនដង ហើយក៏ជាច្រកទ្វារខាងត្បូងនៃរាជវាំង ។ ទីនេះត្រូវបានគេកសាងឡើងវិញនៅឆ្នាំ ១៦៥០ ហើយក្រោយមកត្រូវបានកាន់កាប់ដោយកងទ័ពឈ្លានពានជាបន្តបន្ទាប់ រួមទាំងទាហានអង់គ្លេសក្នុងអំឡុង[[សង្គ្រាមអាភៀនលើកទីពីរ]]ក្នុងឆ្នាំ ១៨៦០ និង[[កងកម្លាំងឧទ្ទាមចិន]]ក្នុងអំឡុង[[ការបះបោររបស់អ្នកគុននិយម]] ក្នុងឆ្នាំ ១៩០០។ ទីលានធានអានមិន គឺជាកន្លែងដែល [[ម៉ៅ សេទុង]] បានប្រកាសដល់ប្រជាជនចិនអំពីការបង្កើត[[ចិន|សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន]] នៅឆ្នាំ១៩៤៩ ហើយចាប់តាំងពីពេលនោះមក វាបានក្លាយជានិមិត្តរូបនៃការអភិវឌ្ឍទំនើប និងរូបភាពនៃអំណាចរបស់ប្រទេសចិន ។ នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៥០ ទីលាននេះត្រូវបានពង្រីកផ្ទៃក្រឡាយ៉ាងធំសម្បើមរហូតដល់ទៅ ៤ដង ។ នៅលើរាបស្មើរថ្មម៉ាបពីរជាន់នៅចំកណ្តាលទីលានគឺជា'''វិមានរំលឹកគុណវីរជន''' (សាងសង់រួចរាល់ក្នុងឆ្នាំ ១៩៥៨)។ នៅភាគខាងត្បូងនៃវិមានវីរបុរសប្រជាជន គឺជា'''សាលរំលឹកវិញ្ញាណក្ខន្ធ ម៉ៅ សេទុង''' (សាងសង់រួចរាល់នៅឆ្នាំ ១៩៧៧) ដែលសាកសពរបស់ ម៉ៅ សេទុង ត្រូវបានដាក់តាំងបង្ហាញ។ '''សាលមហោស្រពប្រជាជន''' ស្ថិតនៅភាគខាងលិច វាជាទីតាំងនៃកិច្ចប្រជុំប្រចាំឆ្នាំរបស់សភាប្រជាជនជាតិ និងមានសាលប្រជុំដែលមានកៅអីជាង ១០,០០០នាក់ និងសាលពិធីជប់លៀងដែលអាចផ្ទុកកៅអីបាន ៥០០០ នាក់។<ref>{{Cite web |date=2025-08-06 |title=The Lonely Planet guide to Beijing’s Tiananmen Square |url=https://www.lonelyplanet.com/articles/guide-to-tiananmen-square-beijing |access-date=2026-07-12 |website=Lonely Planet |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-07-01 |title=Freedom of speech {{!}} Definition, Examples, Limitations, & the First Amendment {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/topic/freedom-of-speech |access-date=2026-07-12 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref>
ទីលានធានអានមិន គឺជាចំណុចប្រមូលផ្តុំសម្រាប់បាតុកម្មរបស់និស្សិតអស់រយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍មកហើយ។ ក្នុងចំណោមព្រឹត្តិការណ៍គួរឱ្យកត់សម្គាល់បំផុតពីរគឺ [[ចលនាទីបួនខែឧសភា]] (ឆ្នាំ១៩១៩) និង [[បាតុកម្មនៅទីលានធានអានមិន]] (១៩៨៩)។<ref>{{Cite web |title=Tiananmen Square |url=https://www.mybeijingchina.com/travelguide/tiananmen-square |access-date=2026-07-12 |website=www.mybeijingchina.com}}</ref>
== សូមមើលផងដែរ ==
• [[បាតុកម្មនៅទីលានធានអានមិន]]
• [[ទីក្រុងហាមឃាត់]]
== ឯកសារយោង ==
7mme0r83irmibl53dsczsb3ykjb5sfx
វិគីភីឌា:គោលការណ៍ស្ដីពីអត្តនាម
4
53918
337302
2026-07-12T16:09:48Z
Mern Phan
51986
បានបង្កើតទំព័រដែលផ្ដើមដោយ mernphan332@gmail.com
337302
wikitext
text/x-wiki
mernphan332@gmail.com
pi90xzlthz4yh5thinapspbg7kk5hzm
លីគកំពូលកម្ពុជា ឆ្នាំ២០២៤–២៥
0
53919
337304
2026-07-12T22:50:39Z
SIN NAT
51949
Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1356826759|2024–25 Cambodian Premier League]]"
337304
wikitext
text/x-wiki
'''លីគកំពូលកម្ពុជា ឆ្នាំ២០២៤-២៥''' គឺជារដូវកាលទី៤០ នៃ [[លីគកំពូលកម្ពុជា]] ដែលជាលីគអាជីពកំពូលរបស់កម្ពុជាសម្រាប់ក្លឹបបាល់ទាត់សមាគម ចាប់តាំងពីការបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ១៩៨២។ រដូវកាលនេះបានចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃទី ១៩ ខែសីហា ឆ្នាំ ២០២៤ និងបានបញ្ចប់នៅថ្ងៃទី ១៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ ២០២៥។ <ref>{{Cite web |date=8 July 2024 |title=ផ្លូវការហើយ! លីគកំពូលកម្ពុជា រដូវកាលថ្មី នឹងចាប់ផ្ដើមនៅ ដើមខែសីហានេះ |url=https://troryorng.com/article/226795.html |access-date=15 July 2024 |publisher=troryorng.com |language=km}}</ref> <ref>{{Cite web |date=12 May 2025 |title=ខេមបូឌានព្រីមៀរលីគ ឆ្នាំ២០២៤/២៥ នឹងបញ្ចប់រដូវកាលនៅចុងសប្ដាហ៍នេះ |url=https://www.cpl-cambodia.com/post/176 |access-date=20 May 2025 |publisher=Cambodian Premier League |language=km}}</ref>
ក្រុមចំនួន ១១ បានចូលរួមប្រកួតជម្រុះពីរដង មុនពេលបន្តទៅវគ្គបន្ត។ ក្រុម ឡាយហ្វ ខេត្តព្រះសីហនុ និង [[អឹម អូ អាយ កំពង់ដេវ៉ា អេហ្វសុី|ក្រសួងមហាផ្ទៃ]] ត្រូវបានឡើងមក លីគកំពូលកម្ពុជារដូវកាល ២០២៣-២៤ ។ <ref>{{Cite web |date=2 April 2024 |title=Life FC are CL2 champs in debut season |url=https://www.khmertimeskh.com/501466015/life-fc-are-cl2-champs-in-debut-season/ |access-date=1 July 2024 |publisher=khmertimeskh.com}}</ref> <ref>{{Cite web |date=14 June 2024 |title=មហាផ្ទៃ ចាយពេល២រដូវកាល នៅលីគទី២ ទើបអាចវិលមកលីគកំពូលកម្ពុជា វិញ |url=https://troryorng.com/article/221404.html |access-date=1 July 2024 |publisher=troryorng.com |language=km}}</ref>
[[ព្រះខ័នរាជ ស្វាយរៀង F.C.|ព្រះខ័នរាជស្វាយរៀង]] គឺជាក្រុមការពារតំណែងជើងឯក ហើយបានរក្សាតំណែងជើងឯករបស់ខ្លួន ដោយឈ្នះជាលើកទីពីរជាប់ៗគ្នា និងជាជើងឯកលីគទីបួនរបស់ពួកគេជារួម។ <ref>{{Cite web |date=1 May 2025 |title=Svay Rieng clinch second league title early with late-goal stunner |url=https://www.phnompenhpost.com/sport/svay-rieng-clinch-second-league-title-early-with-late-goal-stunner |access-date=1 May 2025 |website=The Phnom Penh Post}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.phnompenhpost.com/sport/svay-rieng-clinch-second-league-title-early-with-late-goal-stunner "Svay Rieng clinch second league title early with late-goal stunner"]. </cite></ref>
d8r8cg9awx8t6x13smp10byvk3wpwtl
ការពិភាក្សា:សាកលវិទ្យាល័យន័រតុន
1
53920
337311
2026-07-13T08:29:39Z
~2026-39357-75
52005
/* តើសាកលវិទ្យាល័យណាដែលផ្តល់ជំនាញនេះ? */ ផ្នែកថ្មី
337311
wikitext
text/x-wiki
== តើសាកលវិទ្យាល័យណាដែលផ្តល់ជំនាញនេះ? ==
'''តើសាកលវិទ្យាល័យណាដែលផ្តល់ជំនាញនេះ?''' [[ពិសេស:ការរួមចំណែក/~2026-39357-75|~2026-39357-75]] ([[ការពិភាក្សារបស់អ្នកប្រើប្រាស់:~2026-39357-75|ពិភាក្សា]]) ម៉ោង០៨:២៩ ថ្ងៃច័ន្ទ ទី១៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ (UTC)
hsohsow2j7yf2yrmf6sunztcybruo4b