Wikipedia kncwiki https://knc.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Shafi_kura MediaWiki 1.47.0-wmf.10 first-letter Nasha Taanas Mana Faidatema Mana faidatǝma yǝ Wikipedia Mana kǝla Wikipedia yǝn Liwuram Mana liwuram yǝ MediaWiki Mana MediaWiki yǝ Jiri Mana jiri yǝ Banatǝ Mana banatǝ yǝ Nakka Mana nakka yǝ TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 2857 29473 29470 2026-07-12T08:55:34Z DERE ME IF YOU CAN 1657 Blanked the page 29473 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 29474 29473 2026-07-12T08:56:14Z DERE ME IF YOU CAN 1657 29474 wikitext text/x-wiki {{Databox|item=Q137699162}}<ref>[https://musicinafrica.net/directory/commando-war-records-cwr/title: Ellipopi Launches New Record Label]</ref> '''Michael Chukwemeka Chukwunenye''' shiga '''Ellipopi''' lan nowaday shima kayyama kuru kaya ruwotəma Nigeriabe. Shima '''Commando War Records (CWR)''' dəga koksə kuru shima kam do ne buron '''CWR Limited''' lan notəna dəwo kəntagə Aprilye kawunzə 25 saa 2025 lan koktəna də. == laminte == 12dyx56rvm330wsunrsx0u1ydox84h8 0 2872 29471 2026-07-11T20:40:48Z Umargana1 21 Created page with "Agogo au chronometerdə shima awo loktu ngaljinma kuru fəlejinmawo.[1] Agogodə shima awo amsoye tandonza kureyewo, məradəwa loktuwa ngaltəbe awowa alagəlabe alama yim-a, kəngal-a, saa-a kozənadə galjin. Karewa donyi duluwu zahirye kadalan cidazayin də sa’a duwu kada lan faidatəna. Awowa ngawo agogo zamanbe kozanasodə waneye sandiya "agogo" ro gotin sandidone nasha letənzən kara: Agogo kawusubedə loktu fəlejin na kaimenzə dagəna kəla cila laayen fəl..." 29471 wikitext text/x-wiki Agogo au chronometerdə shima awo loktu ngaljinma kuru fəlejinmawo.[1] Agogodə shima awo amsoye tandonza kureyewo, məradəwa loktuwa ngaltəbe awowa alagəlabe alama yim-a, kəngal-a, saa-a kozənadə galjin. Karewa donyi duluwu zahirye kadalan cidazayin də sa’a duwu kada lan faidatəna. Awowa ngawo agogo zamanbe kozanasodə waneye sandiya "agogo" ro gotin sandidone nasha letənzən kara: Agogo kawusubedə loktu fəlejin na kaimenzə dagəna kəla cila laayen fəlejin. Loktu loktube kada mbeji, misal nowatadə shima hourglasswo. Agogo njibe-a, sundials-a, waneye sandima kareya loktu ngaltabe kureyewo. Fuwutə kura laa wakazəna loktu verge escapement tandolan, shi done agogo mashinye buro salakye saa 1300 lan Europe lan mowonzəna də, shi done loktu'a awo loktu'a wuzəna'a alamanna balance wheels yeyi ro gənajin.[2][3][4][5] Adamen, suro horologyben (kəra loktu gənatəbe), kalma agogodə agogo fəlejinro faidatin, amma agogo duwo awa fəlejinbadə shiro timepiece gultin. Nəm gade-gade adə təmmaro tədinba. Awo agogobe-a kuru awoa loktube gade-a kamye gojinmadə ngəwusoro agogo gultinba.[6] Agogowa spring-drivenbedə karnu kən 15medən fəlango. Loktu karnu kən 15th-a kən 16th-ayen, agogo tandodə zauro fuwuzəna. Fuwutə fuwube nəmkalkalbedə ngawo 1656ben wakawono sa agogo pendulumbe Christiaan Huygensbe kunkunzənan. Awo agogoye kalkaltǝgǝ-a kuru tǝmatǝgǝnzǝ-a ngalwozǝgǝnadǝ shima faida loktu kalkalro gǝnatǝyewo. Shi dawari awo loktube tiyinzǝn giya kada mbeji shido spring au awo nǝmkurabe sǝdinmadǝ shima cida agogobewo; kalmadə faidatin nəmngəwulan awo samunnam faidatinbaro. Agogo konnu lantarkiyedǝ suro saa 1840 lan haftǝnzǝ badiwono, kuru agogo konnuyedǝ karnu kǝn 20th lan baditǝ, zaumaro tartǝgǝna loktu kareya cidabe semiconductor batǝr lan faidatǝyindǝn. cu82xe85koe317h5agf1arkwrs1rmvy 0 2873 29472 2026-07-11T20:43:40Z Ummusalmasuleiman2001 55 Created page with "Kururam au kururam fulutə (VI au VIP) shima awo kururam gana laa au cotto raktə bawo. Kurunna ba lan misallo awo shimye yasaye, awo banaye, kuru kurun lətaribe, kurun battidə kamro cidawa kunbalinyelan zauro kaziyi suwudin, kəra-a letə-a kunten.[8] Kalmawa low vision-a kuru blindness-adə ngəwusoro faidatin nəmzaulan shidoni yasawo zauro zau au mowonjinba kuru zaumaro kənənga kullumye lejinma.[9] Nzəra awowa gade-gade dəro, kururam loktu ganaye, amaurosis fug..." 29472 wikitext text/x-wiki Kururam au kururam fulutə (VI au VIP) shima awo kururam gana laa au cotto raktə bawo. Kurunna ba lan misallo awo shimye yasaye, awo banaye, kuru kurun lətaribe, kurun battidə kamro cidawa kunbalinyelan zauro kaziyi suwudin, kəra-a letə-a kunten.[8] Kalmawa low vision-a kuru blindness-adə ngəwusoro faidatin nəmzaulan shidoni yasawo zauro zau au mowonjinba kuru zaumaro kənənga kullumye lejinma.[9] Nzəra awowa gade-gade dəro, kururam loktu ganaye, amaurosis fugax, waneye waajin, kuru waneye kazəyiya nəlewabe zauro fəlejin.[10][11][12] Awowa do ne kururam batti suwudin ma dinalan sandima taltəwa kururam batti (43%), cataracts (33%), kuru glaucoma (2%).[3] Taltǝwa refractionbedǝ suronzan kuru-karǝngǝ-a, kuru-cintǝ-a, presbyopia-a, kuru astigmatism-a mbeji.[3] Cataracts də shima awo do ne zauro mburo suwudin ma.[3] Kasuwa gade donyi kaziyi kurube suwudin ma so dǝ sandima, diabetic retinopathy, corneal clouding, duli kǝmbu, kuru kasuwa kada.[13] Kururam battidə raksə kazəyiya kərgənbe dalil strokeben, tambo duwan təmzayinba, au trauma, gadeso-a suwudin.[14] Lamarra anyi sandiya cortical kururam lan nowotə.[14] Kazəyiya kurube suro nduliben kulastədə raksə kuru fuwube-a kuru kənasar ilmube-a ngalwozəyin.[15] Am kurawa alamaram baro ngaltə faida tawadə ba.[16] Kwasuwadə shimlan asutin.[4] 4bq1nmnkxrejok5jto6gdk3rgxdbwwn 0 2874 29475 2026-07-12T09:26:59Z Banabulama 37 Created page with "'''Major General Mohammed Shuwa''' OFR (1 September 1939-2 Nuwamba 2012) shima cidama askərraye Nigeriaye kuru shima cidama kura buro salakbe askərra Nigeriaye division kən tilomiye. Shuwa də shima Division kən tilomi dəga kərmaizəna loktu kəriwu Nigeriayedən. Shiga Maiduguri lan am Boko Haram ye sha cezana yim kawu kəntawube 2 kəntawu November saa 2012 lan.[1] ==Ngawar-a ilmu-a== Shuwa də Masharte lan katambo, kəriye Borno ye lan kəntagə Septemberye kawu..." 29475 wikitext text/x-wiki '''Major General Mohammed Shuwa''' OFR (1 September 1939-2 Nuwamba 2012) shima cidama askərraye Nigeriaye kuru shima cidama kura buro salakbe askərra Nigeriaye division kən tilomiye. Shuwa də shima Division kən tilomi dəga kərmaizəna loktu kəriwu Nigeriayedən. Shiga Maiduguri lan am Boko Haram ye sha cezana yim kawu kəntawube 2 kəntawu November saa 2012 lan.[1] ==Ngawar-a ilmu-a== Shuwa də Masharte lan katambo, kəriye Borno ye lan kəntagə Septemberye kawunzə 1 saa 1939. Moranti yaye Kala ye dəro kərawono (1946-1947), Moranti yaye Bama ye dəro (1948-1950), Moranti ya dawuye Bornu ye dəro (1950-1952), kuru Moranti ya Barewa ye dəro kərazəna. Shi-a Gen. Murtala Muhammed-a kərazana Barewa-a kuru cidaramma askərraye ngawodən-a. Rokko Murtala Muhammed-a am gade-a alamanna Illiya Bisalla-a, Ibrahim Haruna-a, Shuwa-a soja Nigeriabero kəllatə kəntawu Septemberye kaunzə 19 saa 1958-lan kuru allamtənzə buroyedə mowonti allamtəye cidawu sambisoroye Teshie, Ghana lan sədin. Shiye cidanzə Lieutenant kən indimi suro kəntagə Julyye saa 1961 lan səwandəna ngawo allamtə cidawu cadetye mowonti askərraye Royal Sandhurst lan tamozənayen.[5] ==Cidawa loktu soji Nigeriabe suro kəntawu Julybe saa 1966-a kuru kəntawu Octoberbe Kano-a cezənadən== ==Kǝntawu Yuliben saa 1966== Daji Lt. Col Shuwadə shima Komanda Battalion kən 5me Kanolan loktu askərra Nigeriaye Mutiny July 1966lan nado askərra Igboye kada kamanza yalaye cezənadə kəla awo askərra yalayedə azawuro asuzanadən kəntawu Januaryye kawunzə 15, 1966lan. cidawu). Banama Shuwa ye suro Battalion kən 5 me ye də, daji Major James Oluleye ye fuwuma dəga gozə komandanzə kampani ye dəro wono na balimiye dəga zakza kuru suwuram balimiye dəga suro na balimiye Oluye ye dəga cedo. Dalil kərmai Shuwa-a Oluleye-ayedən, kəndaramma cidawu Igboye kadaye loktu fitəna Julyyedən cedo.[6] ==Kǝntawu Octoberben Kano ceno== Dareram kəntawu Septemberye saa 1966 lan, Shuwa-a Oluleye-adə sandiya batalion kən 5 medən cedo kuru sandiya Major Abba Kyari-a Captain Auna-aye falzana. Yim kəntawu Octoberbe kaunzə 1, saa 1966, askərra battalion kən 5medə fitəna kuru na paradebedən konnu fəlezana loktu Major Kyariye sandiya manajindən.[7] Am kəriwudəye Captain Auna-a Sajannza Major Dauda Mumuni-a cezəna kuru Major Kyari də raksə təmowo kuru gərazəna. Askərrado kəriwuzanadə na balimiyayedə namza kuru am kəlafərəmma Igboye Kanolan cezana surodən am Igboye refugees laa maara anəmro lejinro lezayinma mbeji. Lt. Colonel Hassan Katsina, gomna askərraye nasha yalabedə bana Lt. Colonel Shuwa-a, Major Martin Adamu-a, kuru Lieutenant Garba Duba-aye banaza kəriwudə dabtəro. Quartet də buro salak lan am mutineers dəye sha kəriwuzana kuru dare bana Emir of Kano ye sowondəna am mutineers dəga dabtəro.[7] ==Cidawa loktu kəriwu fatobe Nigeriabe (1967-1970)== Namtə Ofisa kura soji Nigeriaye Division 1 ye lan loktu kəriwu fatoye lan, Shuwa ye Murtala Mohammed ye tajirwa Division 2nd Onitsha ye kəmoduwu Onitsha ye dəga kəriwuzəna (na do am indisoye bunduwu falzana dəro).[8] Ngawo kərmu Major Kaduna Nzeogwuben (sadən Lt. Col Biafranbe) kəriwu askərra Nigeriabe suro Nsukkaben, sadən Col. Nzeogwu də soja watəma kəriwu soja Nigeriaye lan cezəna dəman, Gowon ye amariya cina kəla tiyi Nzeogwu ye dəga Kaduna ro goza daraja askərraye lan rəbza, kəriwu də nasha gədiye lan tədin yayi.[9] ==Saa ngawo kəriwu fatobe== Saa 1975 lan səta 1979 ro saadənan, Mohammed Shuwa də shima komishina kasuwu-a cidawa-aye lardə kuraye.[10] Shiye soja Nigeriaye lan cida kolzəna kəntawu Octoberye kawunzə 1, saa 1979 lan, sa kərmai askərraye General Olusegun Obasanjoye kərmai siyasaye Nigeriayedə gomnati kura lardəye Shehu Shagariro cezənadən.[3] ==Kərmu== Shuwa də fatonzə Maiduguri lan, yala Nigeria ye lan, kəntawu November ye kawunzə 2 saa 2012 lan am Boko Haram ye sha cezana.[11] ==Lamintǝ== sx9asl8ht87at671352zd7xwbdd65g6