Literature

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="knc">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedia</sitename>
    <dbname>kncwiki</dbname>
    <base>https://knc.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Shafi_kura</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.10</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Nasha</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Taanas</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Mana</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Faidatema</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Mana faidatǝma yǝ</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Mana kǝla Wikipedia yǝn</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Liwuram</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Mana liwuram yǝ</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Mana MediaWiki yǝ</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Jiri</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Mana jiri yǝ</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Banatǝ</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Mana banatǝ yǝ</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Nakka</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Mana nakka yǝ</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Literature</title>
    <ns>0</ns>
    <id>879</id>
    <revision>
      <id>29530</id>
      <parentid>11187</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T12:43:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39390-60</username>
        <id>1687</id>
      </contributor>
      <origin>29530</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="407" sha1="7jmh1kad5pr36eszwgbptbn29fnwza2" xml:space="preserve">{{Databox}}Kitawu də awoa ruotəma sammason, amma sha faidatain awoa ruotəma taganasmaro sandiya kisandi ro gowotəro, taganasmaro hawar ruotəma, hawar ruotəma, hawar ruotəma, hawar ruotəma, kuru suronzan hawar ruotəma kuru hawar ruotəma. Suro karnuwa ganaben, bayan shimadə taidazə fafaltəna kuru suronzan hawarra təlammame suronzan kunten, kuru sha nowotə hawarra təlammame ngəwuso ruwotə.</text>
      <sha1>7jmh1kad5pr36eszwgbptbn29fnwza2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Materialism</title>
    <ns>0</ns>
    <id>975</id>
    <revision>
      <id>29539</id>
      <parentid>28956</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T14:03:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39390-60</username>
        <id>1687</id>
      </contributor>
      <origin>29539</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="503" sha1="mrq1bsgmxys7milafkk7dhnp43daqro" xml:space="preserve">Materialismdə shima falsafa monismbewo shiye tawadəa cina kəla shi awoadə shima awoa faidaa suro alauben, kuru awoa sammaso, suronzan awoa hangalbe-a hangalgənatə-a, sandima səkə awoa zahirro kəllatadəwo. Futu falsafa materialismbe gultənzəben, hangal-a hangal-a də awoa zahirro wajin, alamanna neurochemistry kərənna adamganabe-a kuru nizam hangalbe-a, sandiya baro tədinba. Kәla awowa ngәlabe so dә nәm kalkal ro gәnyi, shi doni hangal kәlanzә dә shima awo asal kәlanzәye wo.</text>
      <sha1>mrq1bsgmxys7milafkk7dhnp43daqro</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nigeria</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1088</id>
    <revision>
      <id>29554</id>
      <parentid>27396</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T22:47:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Varlaam</username>
        <id>1689</id>
      </contributor>
      <comment>/* Lamintehttp://www.ethnologue.com/show_country.asp?name=ng */</comment>
      <origin>29554</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4980" sha1="bgzotyh5vtcgmpggwmdogmj561w18dt" xml:space="preserve">{{Databox|item=Q1033}}
[[Liwuram:The National Assembly Globe.jpg|thumb]]
[[Liwuram:Abuja city gate.jpg|thumb]]
[[Liwuram:Kashim Shettima office portrait.jpg|thumb|Banama Kura lardǝ Nigeria bǝ ]]

'''Nigeria''' ({{IPA|/naˈdʒɪəriyə/}}) dǝ cidi kǝrye fute [[Africa]] bǝn kashara. cidi [[Nijer]] bewa kǝlangai tana nasha yala bǝn, cidi [[Chad]] bǝ gedin futen ,cidi [[Cameroon|Kamerun]] bǝ gediya lan, cidi Benin bǝ futen daji anum lan nji kura Atlantik yǝ.

Lardǝ [[Nigeria]] bǝ dǝ bula'a (36) fiyasken arasken suro nzǝn birni nzǝ kura (Federal Capital Territory) shima [[Abuja]] ,shima na kura lardǝ bǝ daana wo.

Nigeria dǝ nafte kela nzǝ yǝ suro saa (1960) bǝn ciwondo, kerew donyi Biafra bə suro saa 1967 bǝn badiyada har saa 1970 bero cado, daji soja yǝ gomnati dǝ samowu har saa 1999 bǝn donyi karno sadǝ gomnati gadǝ badiyada.ngawo adəyen kərmai kərmai askərraye-a kuru gomnatiwa jamaye demokradiyalan karzana-a hatta karno kura lardə Nigeriaye saa 1999 lan karno [[Olusegun Obasanjo]] Peoples Democratic Party ye kartəna. Attǝson, lardǝdǝ ngǝwusoro zalǝm karnobe sǝbandin, kuru riswa kǝmbudǝ nashawa siyasa Nigeria be gade-gaden tǝragǝna.

Nigeria də lardə doni kaduwuwa 250 ma kozəna təlamma gade-gade 500 manazayin, samma ada kada asuzana.[13][14][15] Kaduwu kura yakkədə sandima [[Hausa]] yalalan, [[Yoruba]] fətelan, kuru [[Igbo]] gədilan, sammaso kashi 60% nəm nguwu ammayedəa kozəna.[16] Təlamma hukumayedə shima Nasara, kartənadə kəltə təlammaye daraja lardəyen banatəro. Dustur Nigeria bedəye nəmkam be adinbe tawatsəgəna,[18] kuru shima fato nəmngəwu musulumma-a kəristabe-a dunyalan.[19] Nigeriadǝ alamanna retaro yakkata kate Musulumma, sandido ngǝwunzaso yala lardǝdǝben dasagǝnadǝ-a, kuru Kiristaso, sandi duwo ngǝwunzaso anǝmlan dasagǝnadǝ-a; adin amma asalyedə, alammaanna kaduwu [[Igbo]] yeya [[Yoruba]] yeyadə, sandima ganawo.[20]

Nigeriadə duno nasha [[Africa]] be kuru duno dawube lamarra dunyabelan. Shi arzǝnyi Nigeriabedǝ shima kǝn diyaumewo suro lardǝ Africaben, shima kǝn diyaumiwo suro dunyaben nasha GDPben, kuru shima kǝn 27miwo nasha PPPben. Nigeria də sha jamanzaye Giant of [[Africa]] lan bowozayin dalil nəm nguwu jamaye-a kuru buron arziyinzə kura-a nankaro,[21] kuru shidə kasuwu cijinro Bank Dunyaye gozəna. Nigeriadə shima wakil kəlakəl Africaye koktəma kuru wakil karafkawa dunyabe kadaye, suronzan United Nations-a, Commonwealth of Nations-a, NAM-a,[22] karapka arziyibe lardəwa fəte Africabe-a, karapka kəlakəl Islambe-a OPEC-a. Shidə kuru shidə wakil lardəwa MINTbe kuru shidə suro lardəwa arziyibe fuwube mewun tilonben kara.
==Gargam==
Kawu Gargam Nigeriabe
Latə Dam Kainjibedəye cida suye karnu kən 2nd BC lan fəlezəna. Loktu Neolithicben səta zaman suyero faltədə ngarkime dawu-dawulan tətandin. Am laaye shawari sadəna kəla nzundudə fətero lezəna zərəgə Nileben. Amma zaman suye suro zərəgə kəmoduwu Nigerbe-a nasha karabe-adə alamaram suye suro savanna samibedən saa 800 kozənaro kawuzəna, kuru zərəgə Nileben shiga kawuzəna. Kulashi karəngəye fəlezəna kəla shi sudə kəlanzəlaro suro sub-Saharan Africaben təbandəna.

Nok kunkuntǝ, katti
Kəlafərəm zamanbe Nokbedə kate saa 1,500 BC-a AD 200-ayen fuwuzəna. Awo-a kəla kəltabe kura-kura sətandəna shidoni awoa kəltabe buro salakye suro sub-Saharan Africaben nowatadəwo. alamanna 550 BC yeyi kuru waneye karnuwa gana laa buron. [26] [27] [28] Shaida su yirtəbedə nashaa Nsukkabe anəmgədi Nigeriaben latəna: saa 2000 BC na Lejjaben[35] kuru saa 750 BCben kuru na Opiben.

== Kǝrye wa ==

# .[[Abia]]
# [[Adamawa]]
# [[Anambra]]
# [[Akwa-Ibom|Akwa]] Ibom
# [[Bauchi]]
# [[Bayelsa]]
# [[Benue]]
# [[Borno]]
# [[Cross River|Cross]] River
# [[Delta]]
# [[Enugu]]
# [[Edo]]
# [[Ebonyi]]
# [[Ekiti]]
# [[Filato]]
# [[Gombe]]
# [[Imo]]
# [[Jigawa]]
# [[Kano]]
# [[Katsina]]
# [[Kaduna]]
# [[Kebbi]]
# [[Liwuram:Bola Tinubu portrait.jpg|thumb|Kura lardǝ Nigeria bǝ]][[Kogi]]
# [[Kwara]]
# [[Lagos]]
# [[Neja]]
# [[Nasarawa]]
# [[Ogun]]
# [[Osun]]
# [[Oyo]]
# [[Ondo]]
# [[Rivers]]
# [[Sokoto]]
# [[Taraba]]
# [[Yobe]]
# [[Zamfara]]

''Birni kura shima [[Abuja]].''

== Tǝlam wa ==
# [[Hausa]]
# [[Yoruba]]
# Nyamuri

Telam wa gadǝ sandi ma:Fulani, Ibibio, [[Kanuriya|Kanuri]], Tiv, Bura, Shuwa Arab, Marghi, Kare kare, Ɓachama, Mandara, Higgi, Kilba, Kibaku, Mafa, Glavda, Jukun, Waha, Gamargu, Igala, Nufe, Idoma, Ibibio, Efik, Anang, Ekoi, Awak, Waja, Waka.

== Kokta ==

== Adin ==

# Adin [[Islam]] bǝ

# Adin [[Kristan]] na bǝ.
#Adin wa gadewa.
==Laminte&lt;ref&gt;http://www.ethnologue.com/show_country.asp?name=ng&lt;/ref&gt;==

{{Portal|Nigeria}}
{{Commons category}}
{{Topic cat|Nigeria}}

[[Category:Nigeria]]
[[Category:Countries in Africa]]
[[Category:Federal republics]]
[[Category:Member states of the African Union]]
[[Category:States and territories established in 1960]]
[[Category:Countries in West Africa]]</text>
      <sha1>bgzotyh5vtcgmpggwmdogmj561w18dt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>29555</id>
      <parentid>29554</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T22:48:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Varlaam</username>
        <id>1689</id>
      </contributor>
      <comment>/* Tǝlam wa */</comment>
      <origin>29555</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4985" sha1="1szi29y0ecyc5ktd4f0s1rxp0sqb59v" xml:space="preserve">{{Databox|item=Q1033}}
[[Liwuram:The National Assembly Globe.jpg|thumb]]
[[Liwuram:Abuja city gate.jpg|thumb]]
[[Liwuram:Kashim Shettima office portrait.jpg|thumb|Banama Kura lardǝ Nigeria bǝ ]]

'''Nigeria''' ({{IPA|/naˈdʒɪəriyə/}}) dǝ cidi kǝrye fute [[Africa]] bǝn kashara. cidi [[Nijer]] bewa kǝlangai tana nasha yala bǝn, cidi [[Chad]] bǝ gedin futen ,cidi [[Cameroon|Kamerun]] bǝ gediya lan, cidi Benin bǝ futen daji anum lan nji kura Atlantik yǝ.

Lardǝ [[Nigeria]] bǝ dǝ bula'a (36) fiyasken arasken suro nzǝn birni nzǝ kura (Federal Capital Territory) shima [[Abuja]] ,shima na kura lardǝ bǝ daana wo.

Nigeria dǝ nafte kela nzǝ yǝ suro saa (1960) bǝn ciwondo, kerew donyi Biafra bə suro saa 1967 bǝn badiyada har saa 1970 bero cado, daji soja yǝ gomnati dǝ samowu har saa 1999 bǝn donyi karno sadǝ gomnati gadǝ badiyada.ngawo adəyen kərmai kərmai askərraye-a kuru gomnatiwa jamaye demokradiyalan karzana-a hatta karno kura lardə Nigeriaye saa 1999 lan karno [[Olusegun Obasanjo]] Peoples Democratic Party ye kartəna. Attǝson, lardǝdǝ ngǝwusoro zalǝm karnobe sǝbandin, kuru riswa kǝmbudǝ nashawa siyasa Nigeria be gade-gaden tǝragǝna.

Nigeria də lardə doni kaduwuwa 250 ma kozəna təlamma gade-gade 500 manazayin, samma ada kada asuzana.[13][14][15] Kaduwu kura yakkədə sandima [[Hausa]] yalalan, [[Yoruba]] fətelan, kuru [[Igbo]] gədilan, sammaso kashi 60% nəm nguwu ammayedəa kozəna.[16] Təlamma hukumayedə shima Nasara, kartənadə kəltə təlammaye daraja lardəyen banatəro. Dustur Nigeria bedəye nəmkam be adinbe tawatsəgəna,[18] kuru shima fato nəmngəwu musulumma-a kəristabe-a dunyalan.[19] Nigeriadǝ alamanna retaro yakkata kate Musulumma, sandido ngǝwunzaso yala lardǝdǝben dasagǝnadǝ-a, kuru Kiristaso, sandi duwo ngǝwunzaso anǝmlan dasagǝnadǝ-a; adin amma asalyedə, alammaanna kaduwu [[Igbo]] yeya [[Yoruba]] yeyadə, sandima ganawo.[20]

Nigeriadə duno nasha [[Africa]] be kuru duno dawube lamarra dunyabelan. Shi arzǝnyi Nigeriabedǝ shima kǝn diyaumewo suro lardǝ Africaben, shima kǝn diyaumiwo suro dunyaben nasha GDPben, kuru shima kǝn 27miwo nasha PPPben. Nigeria də sha jamanzaye Giant of [[Africa]] lan bowozayin dalil nəm nguwu jamaye-a kuru buron arziyinzə kura-a nankaro,[21] kuru shidə kasuwu cijinro Bank Dunyaye gozəna. Nigeriadə shima wakil kəlakəl Africaye koktəma kuru wakil karafkawa dunyabe kadaye, suronzan United Nations-a, Commonwealth of Nations-a, NAM-a,[22] karapka arziyibe lardəwa fəte Africabe-a, karapka kəlakəl Islambe-a OPEC-a. Shidə kuru shidə wakil lardəwa MINTbe kuru shidə suro lardəwa arziyibe fuwube mewun tilonben kara.
==Gargam==
Kawu Gargam Nigeriabe
Latə Dam Kainjibedəye cida suye karnu kən 2nd BC lan fəlezəna. Loktu Neolithicben səta zaman suyero faltədə ngarkime dawu-dawulan tətandin. Am laaye shawari sadəna kəla nzundudə fətero lezəna zərəgə Nileben. Amma zaman suye suro zərəgə kəmoduwu Nigerbe-a nasha karabe-adə alamaram suye suro savanna samibedən saa 800 kozənaro kawuzəna, kuru zərəgə Nileben shiga kawuzəna. Kulashi karəngəye fəlezəna kəla shi sudə kəlanzəlaro suro sub-Saharan Africaben təbandəna.

Nok kunkuntǝ, katti
Kəlafərəm zamanbe Nokbedə kate saa 1,500 BC-a AD 200-ayen fuwuzəna. Awo-a kəla kəltabe kura-kura sətandəna shidoni awoa kəltabe buro salakye suro sub-Saharan Africaben nowatadəwo. alamanna 550 BC yeyi kuru waneye karnuwa gana laa buron. [26] [27] [28] Shaida su yirtəbedə nashaa Nsukkabe anəmgədi Nigeriaben latəna: saa 2000 BC na Lejjaben[35] kuru saa 750 BCben kuru na Opiben.

== Kǝrye wa ==

# .[[Abia]]
# [[Adamawa]]
# [[Anambra]]
# [[Akwa-Ibom|Akwa]] Ibom
# [[Bauchi]]
# [[Bayelsa]]
# [[Benue]]
# [[Borno]]
# [[Cross River|Cross]] River
# [[Delta]]
# [[Enugu]]
# [[Edo]]
# [[Ebonyi]]
# [[Ekiti]]
# [[Filato]]
# [[Gombe]]
# [[Imo]]
# [[Jigawa]]
# [[Kano]]
# [[Katsina]]
# [[Kaduna]]
# [[Kebbi]]
# [[Liwuram:Bola Tinubu portrait.jpg|thumb|Kura lardǝ Nigeria bǝ]][[Kogi]]
# [[Kwara]]
# [[Lagos]]
# [[Neja]]
# [[Nasarawa]]
# [[Ogun]]
# [[Osun]]
# [[Oyo]]
# [[Ondo]]
# [[Rivers]]
# [[Sokoto]]
# [[Taraba]]
# [[Yobe]]
# [[Zamfara]]

''Birni kura shima [[Abuja]].''

== Tǝlam wa ==
# [[Hausa]]
# [[Yoruba]]
# Nyamuri

Telam wa gadǝ sandi ma: [[Fulani]], Ibibio, [[Kanuriya|Kanuri]], Tiv, Bura, Shuwa Arab, Marghi, Kare kare, Ɓachama, Mandara, Higgi, Kilba, Kibaku, Mafa, Glavda, Jukun, Waha, Gamargu, Igala, Nufe, Idoma, Ibibio, Efik, Anang, Ekoi, Awak, Waja, Waka.

== Kokta ==

== Adin ==

# Adin [[Islam]] bǝ

# Adin [[Kristan]] na bǝ.
#Adin wa gadewa.
==Laminte&lt;ref&gt;http://www.ethnologue.com/show_country.asp?name=ng&lt;/ref&gt;==

{{Portal|Nigeria}}
{{Commons category}}
{{Topic cat|Nigeria}}

[[Category:Nigeria]]
[[Category:Countries in Africa]]
[[Category:Federal republics]]
[[Category:Member states of the African Union]]
[[Category:States and territories established in 1960]]
[[Category:Countries in West Africa]]</text>
      <sha1>1szi29y0ecyc5ktd4f0s1rxp0sqb59v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Novel</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1111</id>
    <revision>
      <id>29528</id>
      <parentid>13825</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T12:41:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39390-60</username>
        <id>1687</id>
      </contributor>
      <origin>29528</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="377" sha1="oqothksc4mpz4akv7qhth6joxxzdjlw" xml:space="preserve">{{Databox}}
'''novel''' dә shima cida hawarra hawarrabe kureye do kambowo soro suro kitawu lan ruotәna ma. &quot;Kalima Englishbe cida adə bayantəro təbandənadə Italiya lan goatə: novella &quot;&quot;new&quot;&quot;, &quot;&quot;news&quot;&quot;, au &quot;&quot;kambo gana (awo bəlindəwo)&quot;, kəlanzədə Latin lan goatə: novella, su kam falbedə nəm nguwu kammabe novellusbe faidatə, ganawo novusbe, ma'ananzə &quot;&quot;new&quot;&quot;&quot;</text>
      <sha1>oqothksc4mpz4akv7qhth6joxxzdjlw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Prose</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1189</id>
    <revision>
      <id>29529</id>
      <parentid>14620</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T12:41:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39390-60</username>
        <id>1687</id>
      </contributor>
      <origin>29529</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="601" sha1="r9n5n707n16xbjl5xt73xmsehvh8mjn" xml:space="preserve">{{Databox}}
Prose də shima futu təlamma ruotəyewo (surodən mana ruotəye au mana hawarye) shidoni fuwutə təlammabe, fasallamma təlammabe, au fasallamma ruotəye tawadəa kuru futu ruotəye (suro adəyen ruotə kərabe surodən). Shiye gadezəna futu kakkadiye adabe lan, na shi format də suronzə ruwoye lan kara: ruwo suro layiye dəwo rhythmic metre au shi rhyme scheme dəga wuzayin. Kalima &quot;prose&quot; dǝ buron suro tǝlam Nasarabe lan suro karnu kǝn14min fəlejin. Suro faransaye kureyedən faidatin, shi donyi waltǝ fasal Latinbe prosa oratio (kalkal, mana kalkal au kalkal) lan faidatin.</text>
      <sha1>r9n5n707n16xbjl5xt73xmsehvh8mjn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Velibor Topić</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2328</id>
    <revision>
      <id>29550</id>
      <parentid>26636</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T22:39:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Varlaam</username>
        <id>1689</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>29550</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8036" sha1="s65dm7ow7nsdcimngtmfwt0s0hfcchz" xml:space="preserve">{{Databox}}
'''Velibor Topić''' (Kəntawu Yuliye kawunzə 24 saa 1970 lan Mostar lan katambo) shidə bikke makkaryema Bosniaye.

Shiga bikkewanzə Snatch-a (2000)-a, Mairi Samibe-a (2005), Robin Hood-a (2010), Shawarima-a (2013), Kingsman: Cida Sirye (2014)-a, kuru adəgaima cidanzə bikke makkarye TVye Britishye jili Sharpe's Peril-a (2002), Bill2 Sume-a (2002)-a lan nozana. Tashirwa (2013).

Suro cidanzəyen, Topić ye loktu yakkəro rokko Ridley Scott-a amari yioma noata gade-ayen cidazəna.

== Kǝnǝnga buroye ==
Topić də sha Mostar-a, Bosnia-a Herzegovina-a lan katambo (SFR Yugoslavia kureye), fato do am Serbiaye-a, Bosnia-a Croatia-a tuskaata lan.

Loktu kəriwudəyen Sarajevolan napsəna nadən karapka bikke makkarye sədin. Shiye kuru fotowa Annie Leibovitzbe faldən fəlewono loktu shiro &quot;Sarajevo-Nzowotə&quot; lan bowotindən.

== Cida ==
Suro saa 1996 lan Londonro lewono.

Topić də fim UK ye-a, telebijin-a Hollywood ye-a lan nəm ngalwo bikke makkarye 69 ma kozəna.

==Filmography==

{| class=&quot;wikitable&quot;
! Year
! Film
! Role
! Notes
|-
| 1997 || ''[[The Saint (1997 film)|The Saint]]'' || Skinhead|| Film starring: [[Val Kilmer]], [[Elisabeth Shue]], [[Rade Serbedzija]]
|-
| 1997 || ''[[Taggart (series)|Taggart]]'' || Alexei Kianovich || TV series
|-
| 1997 || ''[[Police 2020]]'' || Mikki Ostrovsky || Film starring [[Liam Cunningham]]
|-
| 1999 || ''[[Casualty (TV series)|Casualty]]'' || Andrei Dimitriov || TV series
|-
| 2000 || ''[[The Railway Children (2000 film)|The Railway Children]]'' ||Mr. Szczepansky ||
|-
| 2000 || ''[[Snatch (film)|Snatch]]'' || The Russian || Film starring [[Brad Pitt]], [[Benicio Del Toro]], [[Jason Statham]]
|-
| 2001 || ''[[As If (UK TV series)|As If]]'' || Cabbie || TV series
|-
| 2001 || ''[[Always and Everyone]]'' || Savo || TV series
|-
| 2001 || ''Bodywork'' || Rudi Scott ||
|-
| 2001 || ''[[Randall and Hopkirk (Deceased) (2000 TV series)|Randall and Hopkirk]]'' || Cabbie || TV series
|-
| 2002 || ''[[The Red Siren]]'' ||  ||
|-
| 2002 || ''[[Ultimate Force]]'' || Boban Haradic || TV series
|-
| 2003 || ''[[Messiah (BBC series)|Messiah]]'' ||Davor Pasovic || TV miniseries: ''Messiah II: Vengeance Is Mine''
|-
| 2003 || ''[[The Vice (TV series)|The Vice]]'' || Riccardo || TV series
|-
| 2003 || ''[[Prime Suspect]]'' || Dusan Zigic || TV series starring [[Helen Mirren]], ''Prime Suspect 6: The Last Witness''
|-
| 2003 || ''[[Tomb Raider: The Angel of Darkness]]'' || Marten Gunderson (voice) || Video game voices: Jonell Elliott, [[Eric Loren]]
|-
| 2004 || ''[[William and Mary (TV series)|William and Mary]]'' || Bogdan || TV series
|-
| 2004 || ''Cargo'' || Branko ||
|-
| 2005 || ''[[Kingdom of Heaven (film)|Kingdom of Heaven]]'' || Almaric || Film starring [[Orlando Bloom]], [[Eva Green]], [[Jeremy Irons]], [[Brendan Gleeson]], [[Liam Neeson]], [[Edward Norton]]
|-
| 2005 || ''[[Silent Witness]]'' || Chric Pivcevic || TV series, Episode: &quot;[[List of Silent Witness episodes#ep64|The Meaning of Death]]&quot;
|-
| 2005 || ''[[Rose and Maloney]]'' || Malek Dimitriev || TV series
|-
| 2006 || ''[[Holby City]]'' || Mirko Kovacevic || TV series
|-
| 2006 || ''[[Second in Command]]'' || Anton Tavarov || Film starring: [[Jean-Claude Van Damme]]
|-
| 2006 || ''[[Coming Up (TV series)|Coming Up]]'' || Ilya || TV series
|-
| 2006 || ''[[Breaking and Entering (film)|Breaking and Entering]]'' || Vlado || Film starring [[Jude Law]], [[Juliette Binoche]], [[Robin Wright]]
|-
| 2007 || ''[[The All Together]]'' || Bob Music || Film starring [[Martin Freeman]]
|-
| 2007 || ''[[HolbyBlue]]'' || Neculai Stenga || TV series
|-
| 2007 || ''[[The Living and the Dead (2007 film)|The Living and the Dead]]'' || Vijali || [[Croatian language|Croatian]] war movie
[[Big Golden Arena for Best Film]] at the [[Pula Film Festival]]
|-
| 2007 || ''The Englishman'' || Henry ||
|-
| 2008 || ''[[Sharpe's Peril]]'' || Dragomirov || Film starring [[Sean Bean]]
|-
| 2009 || ''Extreme Vocational Experiences'' || Real Assassin X || Short
|-
| 2009 || ''[[The Bill]]'' || Kreshnik Berisha / Slawomir Zelazny / Ion Goga || TV series 1999–2009, starred in 6 episodes
|-
| 2009 || ''[[Goal III: Taking on the World]]'' || Romanian Barman ||
|-
| 2010 || ''[[Hustle (TV series)|Hustle]]'' || Charlie || TV series
|-
| 2010 || ''[[Robin Hood (2010 film)|Robin Hood]]'' || Belvedere || Film starring [[Russell Crowe]], [[Cate Blanchett]]
|-
| 2010 || ''[[Thorne (TV series)|Thorne]]'' || Pavel || TV series
|-
| 2010 || ''[[GoldenEye 007 (2010 video game)|GoldenEye]]'' || Additional voices (voice) || Video game: Voices: [[Daniel Craig]], [[Judi Dench]]
|-
| 2010 || ''[[London Boulevard]]'' || Storbor || Film starring [[Colin Farrell]], [[Keira Knightley]]
|-
| 2011 || ''[[Cars 2]]'' || Alexander Hugo (voice) || Voices: [[Owen Wilson]], [[Michael Caine]], [[John Turturro]]
|-
| 2012 || ''[[Children of Sarajevo]]'' || Mirsad Melic ||
|-
| 2012 || ''[[St George's Day (film)|St George's Day]]'' || Albanian Thug ||
|-
| 2012 || ''[[007 Legends]]'' || Additional Voices (voice) || Video game voices: [[Judi Dench]], [[Rory Kinnear]]
|-
| 2013 || ''[[Company of Heroes (film)|Company of Heroes]]'' || Soviet soldier || Film starring [[Tom Sizemore]]
|-
| 2013 || ''[[Outpost: Rise of the Spetsnaz|Outpost : Rise of the Spetsnaz]]'' || Arkadi ||
|-
| 2013 || ''[[The Counselor]]'' || Sedan Man || Film starring [[Michael Fassbender]], [[Penélope Cruz]], [[Brad Pitt]], [[Cameron Diaz]], [[Javier Bardem]], [[Goran Visnjic]], [[Natalie Dormer]]
|-
| 2013 || ''[[Ambassadors (TV series)|Ambassadors]]'' || Svecko || TV miniseries
|-
| 2013 || ''Convenience'' || Ivan ||
|-
| 2014 || ''[[Mea Culpa (2014 film)|Mea Culpa]]'' || Milan ||
|-
| 2014 || ''[[Da Vinci's Demons]]'' || Mihail || TV series
|-
| 2014 || ''Flim: The Movie'' || Vuk ||
|-
| 2014 || ''[[Coming Up (TV series)|Coming Up]]'' || Ilya || TV series
|-
| 2014 || ''[[The Smoke (TV series)|The Smoke]]'' || Dmitri || TV series
|-
| 2014 || ''[[The Game (UK TV series)|The Game]]'' || KGB Hood / Hood 1 || TV series starring [[Tom Hughes (actor)|Tom Hughes]], [[Brian Cox (actor)|Brian Cox]]
|-
| 2014 || ''The Healer'' || Mak ||
|-
| 2014 || ''[[Suspects (TV series)|Suspects]]'' || Marek || TV series
|-
| 2014 || ''[[Kingsman: The Secret Service]]'' || Biggest goon || Film starring [[Colin Firth]], [[Michael Caine]], [[Samuel L. Jackson]]
|-
| 2015 || ''[[Vera (TV series)|Vera]]'' || Milosh Beqiri || TV series
|-
| 2015 || ''Never Let Go'' || Vladislav ||
|-
| 2016 || ''[[Our Kind of Traitor (film)|Our Kind of Traitor]]'' || Emilio Del Oro || Film starring [[Ewan McGregor]], [[Stellan Skarsgård]], [[Naomie Harris]]
|-
| 2016 || ''The Witness'' || Marko ||
|-
| 2016 || ''The White Room'' || Mak ||
|-
| 2017 || ''Dead Fish (Mrtve ribe)'' || Dragan ||
|-
| 2017 - 2018 || ''[[Čista ljubav (TV series)|Čista ljubav]]'' || Dominik || TV series
|-
| 2018 || ''[[Rest in Peace (TV series)|Rest in Peace]]'' || Igla || TV series
|-
| 2018 || ''Experiment 77'' || Jake ||
|-
| 2018 || ''[[Dead In A Week (or your money back)]]'' || Ivan ||
|-
| 2018 || ''[[Mission: Impossible – Fallout]]'' || Zola Enforcer ||
|-
| 2025 || ''[[Den of Thieves 2: Pantera]]'' || Mirinko ||&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Grobar |first=Matt |date=2023-08-01 |title=''Den Of Thieves 2: Pantera'' Rounds Out Cast With 11 Additions |url=https://deadline.com/2023/08/den-of-thieves-2-pantera-casts-11-1235452247/ |access-date=2023-08-01 |website=[[Deadline Hollywood]]}}&lt;/ref&gt;
|}

== Lamintǝ ==
{{DEFAULTSORT:Topic, Velibor}}
[[Category:Living people]]
[[Category:Actors from Mostar]]
[[Category:1970 births]]
[[Category:Bosnia and Herzegovina male actors]]
[[Category:British male film actors]]
[[Category:20th-century Bosnia and Herzegovina male actors]]
[[Category:21st-century Bosnia and Herzegovina male actors]]
[[Category:20th-century British male actors]]
[[Category:21st-century British male actors]]
[[Category:Bosnia and Herzegovina expatriate actors]]
[[Category:Bosnia and Herzegovina emigrants to the United Kingdom]]</text>
      <sha1>s65dm7ow7nsdcimngtmfwt0s0hfcchz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Carl von Heyden</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2603</id>
    <revision>
      <id>29551</id>
      <parentid>28411</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T22:42:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Varlaam</username>
        <id>1689</id>
      </contributor>
      <comment>/* Laminte */ Nakka</comment>
      <origin>29551</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1751" sha1="e0cot1hclsi9f1xljb59d7j877r8g7x" xml:space="preserve">{{Databox}}
'''Carl Heinrich Georg von Heyden''' (sami 20 kəntawu Januarybe saa 1793 saa Frankfurt - 7 kəntawu Julybe saa 1866) shidə majinas lardə [[Germany|Jamus]] be kuru ilmuma kuliwabe. Shiye kuliwa jili sammason sabkono amma taidazə hangalnzə kuliwa Coleoptera-a, Microlepidoptera-a, Hymenoptera-a, Diptera-a kuru kuliwa fossilbe-a. Samnowanzə sodə kate cidaram ilmu kuliwabe Germanbe-a kuru fato kareya adabe Senckenbergbe-aro yakkata.

Shiye kəra karaye kərazəna cidiya [[Johann Matthäus Bechstein]] yen mowonti karaye Dreißigacker ye karəngə Meiningen yen, daji kəranzə gozə kowono Jamiya Heidelberg yen. Rokko tadanzə, Lukas von Heyden, kəra kəla kuliwa suro ligniteben təbandinben sadəna. Kulashinzǝ entomologybe dǝlan, shiye kulashi kǝla awoa gǝrjinma [[Eduard Rüppell]] ye suro yala Africaben sǝbandǝnaben sǝdǝna.&lt;ref&gt;http://www.worldcat.org/identities/np-heyden,%20carl%20heinrich%20georg%20von$1793%201866&lt;/ref&gt;

Suro saa 1817 lan, shima kam do ne cidaram awowa alagəlaye notəye dəga koksə.[1]
=== Cidawa kartǝna ===
* ''Fossile Insekten aus der Braunkohle von Sieblos'' [Fossil insects from lignite of Sieblos], 1858.
* ''Fossile Insekten aus der Rheinischen Braunkohle'' [Fossil insects from Rhineland lignite], 1859.
* ''Fossile Insekten aus der Braunkohle von Salzhausen''
=== Laminte ===
[Fossil insects from lignite of [[Salzhausen]]], 1865.&lt;ref&gt;[http://www.worldcat.org/identities/np-heyden,%20carl%20heinrich%20georg%20von$1793%201866 WorldCat Identities] (list of publications)&lt;/ref&gt;
&lt;references /&gt;


[[Nakka:Living people]]
[[Nakka:German entomologists]]
[[Nakka:Hymenopterists]]
[[Nakka:Dipterists]]
[[Nakka:1793 births]]
[[Nakka:1866 deaths]]
[[Nakka:Burials at Frankfurt Main Cemetery]]</text>
      <sha1>e0cot1hclsi9f1xljb59d7j877r8g7x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>29552</id>
      <parentid>29551</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T22:42:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Varlaam</username>
        <id>1689</id>
      </contributor>
      <comment>/* Laminte */ DEFAULTSORT</comment>
      <origin>29552</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1782" sha1="lmc3a8brrjs6nstb1t2txalupdwmdvt" xml:space="preserve">{{Databox}}
'''Carl Heinrich Georg von Heyden''' (sami 20 kəntawu Januarybe saa 1793 saa Frankfurt - 7 kəntawu Julybe saa 1866) shidə majinas lardə [[Germany|Jamus]] be kuru ilmuma kuliwabe. Shiye kuliwa jili sammason sabkono amma taidazə hangalnzə kuliwa Coleoptera-a, Microlepidoptera-a, Hymenoptera-a, Diptera-a kuru kuliwa fossilbe-a. Samnowanzə sodə kate cidaram ilmu kuliwabe Germanbe-a kuru fato kareya adabe Senckenbergbe-aro yakkata.

Shiye kəra karaye kərazəna cidiya [[Johann Matthäus Bechstein]] yen mowonti karaye Dreißigacker ye karəngə Meiningen yen, daji kəranzə gozə kowono Jamiya Heidelberg yen. Rokko tadanzə, Lukas von Heyden, kəra kəla kuliwa suro ligniteben təbandinben sadəna. Kulashinzǝ entomologybe dǝlan, shiye kulashi kǝla awoa gǝrjinma [[Eduard Rüppell]] ye suro yala Africaben sǝbandǝnaben sǝdǝna.&lt;ref&gt;http://www.worldcat.org/identities/np-heyden,%20carl%20heinrich%20georg%20von$1793%201866&lt;/ref&gt;

Suro saa 1817 lan, shima kam do ne cidaram awowa alagəlaye notəye dəga koksə.[1]
=== Cidawa kartǝna ===
* ''Fossile Insekten aus der Braunkohle von Sieblos'' [Fossil insects from lignite of Sieblos], 1858.
* ''Fossile Insekten aus der Rheinischen Braunkohle'' [Fossil insects from Rhineland lignite], 1859.
* ''Fossile Insekten aus der Braunkohle von Salzhausen''
=== Laminte ===
[Fossil insects from lignite of [[Salzhausen]]], 1865.&lt;ref&gt;[http://www.worldcat.org/identities/np-heyden,%20carl%20heinrich%20georg%20von$1793%201866 WorldCat Identities] (list of publications)&lt;/ref&gt;
&lt;references /&gt;

{{DEFAULTSORT:Heyden, Yasamin}}
[[Nakka:Living people]]
[[Nakka:German entomologists]]
[[Nakka:Hymenopterists]]
[[Nakka:Dipterists]]
[[Nakka:1793 births]]
[[Nakka:1866 deaths]]
[[Nakka:Burials at Frankfurt Main Cemetery]]</text>
      <sha1>lmc3a8brrjs6nstb1t2txalupdwmdvt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>29553</id>
      <parentid>29552</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T22:43:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Varlaam</username>
        <id>1689</id>
      </contributor>
      <comment>/* Laminte */</comment>
      <origin>29553</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1779" sha1="rqjvu5xoli7vcqb30lpli8qcrq6fvlc" xml:space="preserve">{{Databox}}
'''Carl Heinrich Georg von Heyden''' (sami 20 kəntawu Januarybe saa 1793 saa Frankfurt - 7 kəntawu Julybe saa 1866) shidə majinas lardə [[Germany|Jamus]] be kuru ilmuma kuliwabe. Shiye kuliwa jili sammason sabkono amma taidazə hangalnzə kuliwa Coleoptera-a, Microlepidoptera-a, Hymenoptera-a, Diptera-a kuru kuliwa fossilbe-a. Samnowanzə sodə kate cidaram ilmu kuliwabe Germanbe-a kuru fato kareya adabe Senckenbergbe-aro yakkata.

Shiye kəra karaye kərazəna cidiya [[Johann Matthäus Bechstein]] yen mowonti karaye Dreißigacker ye karəngə Meiningen yen, daji kəranzə gozə kowono Jamiya Heidelberg yen. Rokko tadanzə, Lukas von Heyden, kəra kəla kuliwa suro ligniteben təbandinben sadəna. Kulashinzǝ entomologybe dǝlan, shiye kulashi kǝla awoa gǝrjinma [[Eduard Rüppell]] ye suro yala Africaben sǝbandǝnaben sǝdǝna.&lt;ref&gt;http://www.worldcat.org/identities/np-heyden,%20carl%20heinrich%20georg%20von$1793%201866&lt;/ref&gt;

Suro saa 1817 lan, shima kam do ne cidaram awowa alagəlaye notəye dəga koksə.[1]
=== Cidawa kartǝna ===
* ''Fossile Insekten aus der Braunkohle von Sieblos'' [Fossil insects from lignite of Sieblos], 1858.
* ''Fossile Insekten aus der Rheinischen Braunkohle'' [Fossil insects from Rhineland lignite], 1859.
* ''Fossile Insekten aus der Braunkohle von Salzhausen''
=== Laminte ===
[Fossil insects from lignite of [[Salzhausen]]], 1865.&lt;ref&gt;[http://www.worldcat.org/identities/np-heyden,%20carl%20heinrich%20georg%20von$1793%201866 WorldCat Identities] (list of publications)&lt;/ref&gt;
&lt;references /&gt;

{{DEFAULTSORT:Heyden, Carl}}
[[Nakka:Living people]]
[[Nakka:German entomologists]]
[[Nakka:Hymenopterists]]
[[Nakka:Dipterists]]
[[Nakka:1793 births]]
[[Nakka:1866 deaths]]
[[Nakka:Burials at Frankfurt Main Cemetery]]</text>
      <sha1>rqjvu5xoli7vcqb30lpli8qcrq6fvlc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>New Zealand</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2901</id>
    <revision>
      <id>29525</id>
      <timestamp>2026-07-13T12:21:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ummusalmasuleiman2001</username>
        <id>55</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;  New Zealand[a] də lardə kərye suro kəmaduwu Pacificbe anəmfətenzəyen. Suronzən cidi kura indi mbeji--kərta yalabedə (Te Ika-a-Māui) kuru kərta anəmbe-a (Te Waipounamu)--kuru kərtawa sənana 600 ma kozəna.[15] Shima lardə kərye kura kən arakkəmiwo nəm kura lan kuru gədi Australiayen kəla kuluwu Tasmanben kuru anəm kərye New Caledonia-a, Fiji-a, Tonga-ayen kara. Lardədəye kəndaramnzə gade-gade-a kuru sami kauye kura-a, Southern Alps (Kā Tirit...&quot;</comment>
      <origin>29525</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3482" sha1="i5crr8m43uv6pcgssp24hq092pqr7ou" xml:space="preserve">

New Zealand[a] də lardə kərye suro kəmaduwu Pacificbe anəmfətenzəyen. Suronzən cidi kura indi mbeji--kərta yalabedə (Te Ika-a-Māui) kuru kərta anəmbe-a (Te Waipounamu)--kuru kərtawa sənana 600 ma kozəna.[15] Shima lardə kərye kura kən arakkəmiwo nəm kura lan kuru gədi Australiayen kəla kuluwu Tasmanben kuru anəm kərye New Caledonia-a, Fiji-a, Tonga-ayen kara. Lardədəye kəndaramnzə gade-gade-a kuru sami kauye kura-a, Southern Alps (Kā Tiritiri o te Moana) kunten, zauro dalil cidiye cidiye-a kuru konnu kauye fəlangtə-a nankaro. Bərni kura New Zealand yedə shima Wellington, kuru bərni shiro jama nguwu'a də shima Auckland.

Jazirawa New Zealandbedə sandima cidi dareye amsoye napsanawo. Kate 1280na 1350nalan, amma Polynesiayedə jaziradən nabtə badiyada kuru dare ada Māoriye gadea garzana. Suro saa 1642 lan, kulashima Dutchbe Abel Tasman də shima kam Europebe buro salakye New Zealand'a kuru ruwozə. Suro saa 1769 yen, bəla'a bəla'a notəma British ye Captain James cook də shima kam buro salakye Europe lan shinzə gənazə kuru taswira bəla New Zealand ye də'a kurzə. Suro saa 1840yen, wakilla United Kingdomyeya kazadalaa Māoriyeya cida Waitangiyero musko sakkəna, shidoni zawaldo Britainye kərmai warmatəgəro fərəmzənadə dare saa shimadən kuru Crown Colony New Zealandye koktə saa 1841lan. cidi Māoriye nguwu gotə-a kuru mowo-a. New Zealand də suro saa 1907 yen kərmai ro wallono; kərmai kəlabe cotto suro saa 1947 lan səwandəna, maidə'a kura lardəbe ro gozəna. Kudəro, nəm nguwu jama New Zealandbedə miliyon 5.3 yeyidə kaduwu Europebe; amma asal Māoriyedə sandima nguwuwo, ngawodən amma Asiayeya Pasifikayeya. Adəga wutəlan, ada New Zealandyedə nguwusoro Māorilan gowotə kuru amma Britishye burwommaan nabsanadə amma allo hijra nguwutəye səkkə faraktəna. Təlammado hukumayedə sandima Nasara, Māori, kuru New Zealand təlamma alammaaye, təlamma fatoyedə Nasaradə nguwu.

Lardə fuwuzəna, New Zealand shima buro salakkin alwoshi gana-gana suwudə kuru kamuwaro hakki karnoye co. Duno dauye ro asutəna, New Zealand də daraja zauro kura nasha nəm ngalwo kənəngabe-a hakki adammanabe-a yen kuru shima lardə do riswa kəmbuye ganawo dunyalan. Nəm kalkal ba turində gozəna, nəm gadegade garye kate juwu amma Māoriyeya Europeyeya kunten. Suro saa 1980s yen, New Zealand ye awo'a razəwu ye'a falzəna, shi do ne sha lardə'a nzəliwo'a lan cizə, razəwu'a kasuwu ye'a wuzəna ro kalaksəna. Nasha cidabedə shima arzənyi lardəbega sunotin, ngawonzən nasha cidaramso, kuru nasha barebe; tourism dunyabedə shiye awo kungəna ngəwu səbandin. New Zealand'a Australia'a nəm kam duno'a mbeji kuru sandiya nəm Trans-Tasmanye duno'aro gowotə, karni kadaro Britishye sandiya notodən fəlangzəna. Lardədə nasha karafkawa dunyabe kadaye kuru forums kadaye.

Lardəlan, kərmai majaliskuyedə majalisa kartəna, majalisku fal'a, amma kərmai siyasabedə gomnatiye sədin, prime minister kərmaaro Christopher Luxon də shima fuwumanzəwo. Charles III də shima mai lardədəye kuru shiga gomna-kura, Cindy Kiro wakiljin. New Zealand də sha majalis nashaye 11 ro fasaltəna kuru hukuma'a nashaye 67 dalilla gomnati ganaye nankaro. Mairi New Zealandbedə suronzən Tokelau mbeji (kalangai təngatəgəna); Cook Islands-a Niue-a (lardəwa kəlanza kərmaitəma New Zealand'a kəllata); kuru Rossro təngatəgəma, shidoni New Zealandye kalangai Antarcticayen daayinmadə.</text>
      <sha1>i5crr8m43uv6pcgssp24hq092pqr7ou</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>29526</id>
      <parentid>29525</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T12:22:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ummusalmasuleiman2001</username>
        <id>55</id>
      </contributor>
      <origin>29526</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3510" sha1="ppycti9fr71ci8iguqzly4cv5kihivm" xml:space="preserve">{{Databox}}

New Zealand[a] də lardə kərye suro kəmaduwu Pacificbe anəmfətenzəyen. Suronzən cidi kura indi mbeji--kərta yalabedə (Te Ika-a-Māui) kuru kərta anəmbe-a (Te Waipounamu)--kuru kərtawa sənana 600 ma kozəna.[15] Shima lardə kərye kura kən arakkəmiwo nəm kura lan kuru gədi Australiayen kəla kuluwu Tasmanben kuru anəm kərye New Caledonia-a, Fiji-a, Tonga-ayen kara. Lardədəye kəndaramnzə gade-gade-a kuru sami kauye kura-a, Southern Alps (Kā Tiritiri o te Moana) kunten, zauro dalil cidiye cidiye-a kuru konnu kauye fəlangtə-a nankaro. Bərni kura New Zealand yedə shima Wellington, kuru bərni shiro jama nguwu'a də shima Auckland.

Jazirawa New Zealandbedə sandima cidi dareye amsoye napsanawo. Kate 1280na 1350nalan, amma Polynesiayedə jaziradən nabtə badiyada kuru dare ada Māoriye gadea garzana. Suro saa 1642 lan, kulashima Dutchbe Abel Tasman də shima kam Europebe buro salakye New Zealand'a kuru ruwozə. Suro saa 1769 yen, bəla'a bəla'a notəma British ye Captain James cook də shima kam buro salakye Europe lan shinzə gənazə kuru taswira bəla New Zealand ye də'a kurzə. Suro saa 1840yen, wakilla United Kingdomyeya kazadalaa Māoriyeya cida Waitangiyero musko sakkəna, shidoni zawaldo Britainye kərmai warmatəgəro fərəmzənadə dare saa shimadən kuru Crown Colony New Zealandye koktə saa 1841lan. cidi Māoriye nguwu gotə-a kuru mowo-a. New Zealand də suro saa 1907 yen kərmai ro wallono; kərmai kəlabe cotto suro saa 1947 lan səwandəna, maidə'a kura lardəbe ro gozəna. Kudəro, nəm nguwu jama New Zealandbedə miliyon 5.3 yeyidə kaduwu Europebe; amma asal Māoriyedə sandima nguwuwo, ngawodən amma Asiayeya Pasifikayeya. Adəga wutəlan, ada New Zealandyedə nguwusoro Māorilan gowotə kuru amma Britishye burwommaan nabsanadə amma allo hijra nguwutəye səkkə faraktəna. Təlammado hukumayedə sandima Nasara, Māori, kuru New Zealand təlamma alammaaye, təlamma fatoyedə Nasaradə nguwu.

Lardə fuwuzəna, New Zealand shima buro salakkin alwoshi gana-gana suwudə kuru kamuwaro hakki karnoye co. Duno dauye ro asutəna, New Zealand də daraja zauro kura nasha nəm ngalwo kənəngabe-a hakki adammanabe-a yen kuru shima lardə do riswa kəmbuye ganawo dunyalan. Nəm kalkal ba turində gozəna, nəm gadegade garye kate juwu amma Māoriyeya Europeyeya kunten. Suro saa 1980s yen, New Zealand ye awo'a razəwu ye'a falzəna, shi do ne sha lardə'a nzəliwo'a lan cizə, razəwu'a kasuwu ye'a wuzəna ro kalaksəna. Nasha cidabedə shima arzənyi lardəbega sunotin, ngawonzən nasha cidaramso, kuru nasha barebe; tourism dunyabedə shiye awo kungəna ngəwu səbandin. New Zealand'a Australia'a nəm kam duno'a mbeji kuru sandiya nəm Trans-Tasmanye duno'aro gowotə, karni kadaro Britishye sandiya notodən fəlangzəna. Lardədə nasha karafkawa dunyabe kadaye kuru forums kadaye.

Lardəlan, kərmai majaliskuyedə majalisa kartəna, majalisku fal'a, amma kərmai siyasabedə gomnatiye sədin, prime minister kərmaaro Christopher Luxon də shima fuwumanzəwo. Charles III də shima mai lardədəye kuru shiga gomna-kura, Cindy Kiro wakiljin. New Zealand də sha majalis nashaye 11 ro fasaltəna kuru hukuma'a nashaye 67 dalilla gomnati ganaye nankaro. Mairi New Zealandbedə suronzən Tokelau mbeji (kalangai təngatəgəna); Cook Islands-a Niue-a (lardəwa kəlanza kərmaitəma New Zealand'a kəllata); kuru Rossro təngatəgəma, shidoni New Zealandye kalangai Antarcticayen daayinmadə.
=== Lamintǝ ===</text>
      <sha1>ppycti9fr71ci8iguqzly4cv5kihivm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Venezuela</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2902</id>
    <revision>
      <id>29527</id>
      <timestamp>2026-07-13T12:27:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ummusalmasuleiman2001</username>
        <id>55</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;{{Databox}} '''Venezuela''', [b] hukumamen shiro Bolivarian Republic of Venezuela gultində, [c] shima lardə kuru de facto kəriye puppetbe [1] [2] United Statesbe kəla ci kəmaduwu yala South Americaben, shidoni cidi kura-a kərtawa kada-a kərtawa sənana suro kuluwu Caribbeanben-a mbejidə. Nəm kuranzədə 912,050 km2 (352,140 sq mi) sətana, nəm nguwu amyedə miliyon 31.8 suro saa 2025 yen somtəna. Kalangai dunyabedə yalanzən kəmaduwu Caribbeanbe-a kəmaduwu...&quot;</comment>
      <origin>29527</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3911" sha1="cljss2jq7u542qsd6r62pl65ib2s9uh" xml:space="preserve">{{Databox}}
'''Venezuela''', [b] hukumamen shiro Bolivarian Republic of Venezuela gultində, [c] shima lardə kuru de facto kəriye puppetbe [1] [2] United Statesbe kəla ci kəmaduwu yala South Americaben, shidoni cidi kura-a kərtawa kada-a kərtawa sənana suro kuluwu Caribbeanben-a mbejidə. Nəm kuranzədə 912,050 km2 (352,140 sq mi) sətana, nəm nguwu amyedə miliyon 31.8 suro saa 2025 yen somtəna. Kalangai dunyabedə yalanzən kəmaduwu Caribbeanbe-a kəmaduwu Atlanticbe-a, fətenzən Colombia-a, Brazil anəmnzən, Trinidad-a Tobago-a yala-gədinzən, kuru gədinzən Guyana-a. Venezuela də kəriye'a 23 mbeji, bərni kura lardəye'a, kuru kəriye'a kərmaiye'a kərmai Venezuela ye'a ci kəmaduwuye'a. Venezuela də suro lardə'a do bərni'a nguwu'a suro Latin America ye lan;

Kalangai Venezuelayedə Spainye sha sunotə 1522lan, dawu am asal lardəye gərtəyen. Suro saa 1811 yen, shidə kalangai Spain-Americabe buro salakye kərmai kəlabe Spainlan warmatəgə kuru nasha kərmai kəlakəl Republic of Colombia (Gran Colombia) buro salakyero wallono. Lardə kərmai kəlanzəye ro yakkata suro saa 1830 yen. Suro karnu kən 19th yen, Venezuela də fitəna siyasabe-a nəm kərmai kəlanzəye-a sətana, kərmai askərraye nashadəye sha sunotin hatta dawu karnu kən 20th yero. Saa 1958 lan, lardədə gomnatiwa demokradiyabe kada mbeji, nashawa ngəwuso kərmai askərraye sonotin dawunbaro, kuru loktudə arzəgə fuwutəye fəlezəna. Kazəyiya razəwuye suro saa 1980-a 1990-a yedə, tajirwa siyasabe kura-kura suwudəna kuru nəmzalum naptəram jamabe tartəgəna, surodən fitəna Caracazobe saa 1989bedə-a, kərmai kərmaiye indi suro saa 1992ben jarabtəna-a, kuru kura lardəbe kəla kungəna jamaye zamtəyen suro saa 1992ben. wurtəna loktu karno kura lardə Venezuelaye saa 1998 yen, shi do ne Hugo Chávez karrada kuru shi do ne banazəgə kəriwu Bolivarian ye dəga banazəyin ma. Loktu majalis kura 1999 yedən, duno Venezuela ye bəlin ruwotə kuru kasattəna.[20]

Gumnati ye letəram jamaye kəla jamaye də, loktu ganaro banazəna, taman kəndawu feteye tərayin, [21] loktu ganaro kungəna jamaye sərayin kuru nəm kalkal ba razəwuye-a nəm talaa-a fulujin saa buroye kərmai Chávez yedən.[22][23] Nəm talaadə zauro təra badiwono, amma, dau- datəgəram saa 2014 yen.[24][25] Karno kura lardəye saa 2013-a, 2018-a 2024-a yedə zauro gashiptəna, am kərmai adawaye'a cita au duwazana.[26][27] Adəye zanga-zanga kada suwudəna kuru dunya sammason zortədə, shi done tajirwa gade lardə sammason suwudənadə.[28] Suro kǝntawu Janwariben sagǝ 2026, lardǝ Americabe kura lardǝbe Nicolás Maduroga sǝtana. Banama kura lardəye Delcy Rodríguez də sha kura lardəye ro gozana.[29] Tun saa 2026 lan, lardədə kəriye puppetbe United Statesbe, kungənanzə-a letəgəram fatobe-adə Secretary Statebe U.S.be Marco Rubio shiro sunotin.[1][2]

Venezuela də kərmai kura lardəye, amma kərmai demokradiyaye ngawo kərmai kərmaiye ro walzəna cidiya gomnati Chávez-a Maduro-a yen.[30] Shidə darajanzə batti kəla nəmkambe jaridabe-a, nəmkambe jamabe-a, kuru riswa kəmbu-a ngaltəben.[31] Venezueladə lardə fuwujinma, shima lardə dunyalan kəndawu fetebe ngəwuwo, kuru shima lardə dunyalan kəndawu fetərre sutuluwinmawo. Buro salakkin, lardǝdǝ kareya barebe alama kofi-a koko-a lardǝ diyabero sutuluwuna fuwuzǝnyi, amma kǝndawu fetebe duwaro kareya lardǝ diyabero sutuluwuna kuru kungǝna gomnatiye-a sutuluwuna. Venezuela də inflation nguwuro ngənəwujin,[32][33] karewa faidaye mbautə-a,[34] cida ba-a,[35] nəmtalaa-a,[36] kwasuwa-a, kərmu nduliye nguwu-a, kəmbu ba-a, lamarra korye-a, nəmzalum zauro zau-a, riswa kəmbu tartəgə-a, kuru U.S. ye sanctions nzə-a kozəna. Am miliyon 7.9 lardədən sowosana.[37][38] Shi tajirwa do Venezuela lan wazəna dəye banazəgə kəndaram hakki adammanaye zauro bannatin.
=== Lamintǝ ===</text>
      <sha1>cljss2jq7u542qsd6r62pl65ib2s9uh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Buenos Aires</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2903</id>
    <revision>
      <id>29531</id>
      <timestamp>2026-07-13T12:46:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ummusalmasuleiman2001</username>
        <id>55</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;{{Databox}} '''Buenos Aires''' də shima bərni kura lardə Argentina ye də. Shidə fəte anəm Río de la Plataben kara. Buenos Aires də sha bərni dunyabe Alpha ro gozana, daraja GaWC 2024 ye lan.[14] Bərnidə nəm nguwu amyedə miliyon 3.1 kuru nasha bərninzəye nəm nguwu amyedə miliyon 16.7, adəye sha bərni kura kən 21me nəm nguwu amye dinalan sədin.[15]  Shiga fasal garbe Europebe ngəwuro gənatənadəro nozana[16] kuru kəndəga adabe ngəwuro.[17] Shid...&quot;</comment>
      <origin>29531</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1945" sha1="9wdkr4cw96x1ack1uziep8trbfry5f1" xml:space="preserve">{{Databox}}
'''Buenos Aires''' də shima bərni kura lardə Argentina ye də. Shidə fəte anəm Río de la Plataben kara. Buenos Aires də sha bərni dunyabe Alpha ro gozana, daraja GaWC 2024 ye lan.[14] Bərnidə nəm nguwu amyedə miliyon 3.1 kuru nasha bərninzəye nəm nguwu amyedə miliyon 16.7, adəye sha bərni kura kən 21me nəm nguwu amye dinalan sədin.[15]

Shiga fasal garbe Europebe ngəwuro gənatənadəro nozana[16] kuru kəndəga adabe ngəwuro.[17] Shidə bərni ada kada'a kuru fato kaduwuwa adin kada'a, adanza'a təlamma bərnidən manatin'a nasha gade lardəye'a banazayin. Karnu kən 19 lan səta, bərnidə-a lardədə-a sammaso, hijirawu dunya sammason miliyon kada səbandin, adəye sha na kaduwuwa kada napsanaro sədin. Buenos Aires də sha bərni do am kada'a America lan gozana ma.[18]

Bərni Buenos Aires də bəla kəlanzəye kuru nasha kəriye Buenos Aires ye gənyi kuru bərni kura lardənzəye gənyi. Suro saa 1880 yen, ngawo kəriwu fato'a Argentina ye lan, Buenos Aires də kərmai kəlakəlro kalakkatə kuru kəriye Buenos Aires ye də'a yektəna.[19] Kalangaiyya bərnidəye faraktəgəna bərni Belgrano-a Flores-a ro, kərmadə indiso ngurowa bərnidəye. Dustur kərmaiye saa 1994 lan bərnidəro kərmai kəlabe co, adə nankaro sunzə Autonomous City of Buenos Aires. Jami lardəye kura gomnatiye buro salak ye karzayin suro saa 1996. Buro salak lan, mayor də sha kura lardə Argentina ye sha karzayin.

Bərni kura Buenos Aires yedə bərni'a shitinzəye kada mbeji, sandidə bəla'a shiti Buenos Aires Province yedən kara. Shima nasha bərni kura Americaye nəm nguwu jamaye kən diyaumewo.[15] Kuru shima bərni kura kən indimi anəm Tropic of Capricorn yen. Buenos Aires də shima fuwutə amsoye zauro kurawo nasha kərmai Argentinaye sammason.[20] Nəm ngəla kənəngabedə shima kən 97th dunyalan suro saa 2024ben, shidə shima Latin Americabe shiro ngəlawowo.[21]
=== Lamintǝ ===</text>
      <sha1>9wdkr4cw96x1ack1uziep8trbfry5f1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>29532</id>
      <parentid>29531</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T12:47:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ummusalmasuleiman2001</username>
        <id>55</id>
      </contributor>
      <origin>29532</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1962" sha1="ebzslwdt4hqdryvbf0is52hp8fbmtms" xml:space="preserve">{{Databox}}
'''Buenos Aires''' də shima bərni kura lardə Argentina ye də. Shidə fəte anəm Río de la Plataben kara. Buenos Aires də sha bərni dunyabe Alpha ro gozana, daraja GaWC 2024 ye lan.[14] Bərnidə nəm nguwu amyedə miliyon 3.1 kuru nasha bərninzəye nəm nguwu amyedə miliyon 16.7, adəye sha bərni kura kən 21me nəm nguwu amye dinalan sədin.[15]

Shiga fasal garbe Europebe ngəwuro gənatənadəro nozana[16] kuru kəndəga adabe ngəwuro.[17] Shidə bərni ada kada'a kuru fato kaduwuwa adin kada'a, adanza'a təlamma bərnidən manatin'a nasha gade lardəye'a banazayin. Karnu kən 19 lan səta, bərnidə-a lardədə-a sammaso, hijirawu dunya sammason miliyon kada səbandin, adəye sha na kaduwuwa kada napsanaro sədin. Buenos Aires də sha bərni do am kada'a America lan gozana ma.[18]

Bərni Buenos Aires də bəla kəlanzəye kuru nasha kəriye Buenos Aires ye gənyi kuru bərni kura lardənzəye gənyi. Suro saa 1880 yen, ngawo kəriwu fato'a Argentina ye lan, Buenos Aires də kərmai kəlakəlro kalakkatə kuru kəriye Buenos Aires ye də'a yektəna.[19] Kalangaiyya bərnidəye faraktəgəna bərni Belgrano-a Flores-a ro, kərmadə indiso ngurowa bərnidəye. Dustur kərmaiye saa 1994 lan bərnidəro kərmai kəlabe co, adə nankaro sunzə Autonomous City of Buenos Aires. Jami lardəye kura gomnatiye buro salak ye karzayin suro saa 1996. Buro salak lan, mayor də sha kura lardə Argentina ye sha karzayin.

Bərni kura Buenos Aires yedə bərni'a shitinzəye kada mbeji, sandidə bəla'a shiti Buenos Aires Province yedən kara. Shima nasha bərni kura Americaye nəm nguwu jamaye kən diyaumewo.[15] Kuru shima bərni kura kən indimi anəm Tropic of Capricorn yen. Buenos Aires də shima fuwutə amsoye zauro kurawo nasha kərmai Argentinaye sammason.[20] Nəm ngəla kənəngabedə shima kən 97th dunyalan suro saa 2024ben, shidə shima Latin Americabe shiro ngəlawowo.[21]

== Lamintǝ ==

=== Lamintǝ ===</text>
      <sha1>ebzslwdt4hqdryvbf0is52hp8fbmtms</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Cairo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2904</id>
    <revision>
      <id>29533</id>
      <timestamp>2026-07-13T12:50:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ummusalmasuleiman2001</username>
        <id>55</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;Cairo də shima bərni kura lardə Egypt ye kuru Gomnati Cairo ye. Shidə fato am miliyon 9.8 ma kozənaye.[5] Shidə kuru nasha bərni kura Africabe-a, dunya Arabbe-a, Middle East-ayen. Nasha kura Cairo ye də shima bərni kura dinalan nəm nguwu am miliyon 22 ma kozəna.[4] Nasha do Cairo ro waljin də kawu kərmai kərmaiye-a badiyaram kərmai kərmaiye Egypt kureye-a lan napsana c. Saa 6000 kozənadən, futu shi gar kura Gizabe pyramidbedə a kuru bərnia kurebe Memp...&quot;</comment>
      <origin>29533</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2235" sha1="jr6nyn15fccalt8m92i5yp8cnl111p9" xml:space="preserve">Cairo də shima bərni kura lardə Egypt ye kuru Gomnati Cairo ye. Shidə fato am miliyon 9.8 ma kozənaye.[5] Shidə kuru nasha bərni kura Africabe-a, dunya Arabbe-a, Middle East-ayen. Nasha kura Cairo ye də shima bərni kura dinalan nəm nguwu am miliyon 22 ma kozəna.[4] Nasha do Cairo ro waljin də kawu kərmai kərmaiye-a badiyaram kərmai kərmaiye Egypt kureye-a lan napsana c. Saa 6000 kozənadən, futu shi gar kura Gizabe pyramidbedə a kuru bərnia kurebe Memphis a Heliopolis adə kuro suro bərnidəben kasharu.

Batawu Nile Delta yen kara, bərni buroyedə shima Fustat.[7][8] Ngawo adəyen, Cairo də suro saa 969 lan kokkatə.[9] Daren Fustat'a naptə bərni kurayen gozəna zaman Ayyubid-a Mamluk-ayen (karnu kən 12-16).[10] Cairo də tussunaman dawudi siyasabe a adabea ro walzəna, kuru shiro &quot;bərni minaret duwube&quot; gulzayin sau nəmngəwu fasal garbe kərmusələmbe nankaro. Cairobe dawudi gargammabedə shiro daraja Heritage Dunyabe suro saa 1979ben cedo.[11] Bərnidə dawudi kungənaye'a kasuwu'a, ilmu zamtəye'a, kuru fato Cairo Symphony Orchestra'a Cairo Opera House'a yero gotəna, amma Academy of Arts də ilmu kisandi kuruye cin.

Cairo də shima fato jami'a Egypt ye dinaye, Al-Azhar University, jami'a dinaye dinaye fal,[15] kuru shima fato fim-a kaiyya-aye dinaye kurawo Africa-a dunya Arabbe-a lan.[16] Hawarra dinaye kada, kasuwu'a, kuru karafka'a də headquarter nza Cairo lan mbeji, alamanna headquarter Arab League yeyi, kuru ofiswa nasha karapka nəlewa dunyabe'a, karapka kəmbu'a bare'a, karapka maara samiye dunyabe'a, kuru United Nations Development Programme'a.[17][18][19]

Cairo də bərni kura dunyabe kuru bərni kura gade so yeyi, awo kada banna suwudin kuru amsoye lezayin.[20][21] Cairo Metro də, 1987 lan katəna də, shima nizam metroye dinaye Africa lan,[22] kuru suro metro mewun lokko uwuyen zauro jama'a dunyalan,[23] am biliyon 1 ma kozəna [24] saa woson lezayin. Shi arziyi Cairo ye də shima buro salak ye suro Middle East yen saa 2005 lan, Foreign Policy's Global Cities Index lan, kuru buro salak lan Africa lan suro saa 2025 yen futu International Monetary Fund ye bayanzəna yedai, kuru shima na do am lardə diyaye'a kasuwuro yikoye. na do.[30][31]

Ilmu asalbǝ</text>
      <sha1>jr6nyn15fccalt8m92i5yp8cnl111p9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>29534</id>
      <parentid>29533</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T12:51:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ummusalmasuleiman2001</username>
        <id>55</id>
      </contributor>
      <origin>29534</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4704" sha1="o47kbdis88m5e5jom5wzgcqfx0g7jb7" xml:space="preserve">{{Databox}}
Cairo də shima bərni kura lardə Egypt ye kuru Gomnati Cairo ye. Shidə fato am miliyon 9.8 ma kozənaye.[5] Shidə kuru nasha bərni kura Africabe-a, dunya Arabbe-a, Middle East-ayen. Nasha kura Cairo ye də shima bərni kura dinalan nəm nguwu am miliyon 22 ma kozəna.[4] Nasha do Cairo ro waljin də kawu kərmai kərmaiye-a badiyaram kərmai kərmaiye Egypt kureye-a lan napsana c. Saa 6000 kozənadən, futu shi gar kura Gizabe pyramidbedə a kuru bərnia kurebe Memphis a Heliopolis adə kuro suro bərnidəben kasharu.

Batawu Nile Delta yen kara, bərni buroyedə shima Fustat.[7][8] Ngawo adəyen, Cairo də suro saa 969 lan kokkatə.[9] Daren Fustat'a naptə bərni kurayen gozəna zaman Ayyubid-a Mamluk-ayen (karnu kən 12-16).[10] Cairo də tussunaman dawudi siyasabe a adabea ro walzəna, kuru shiro &quot;bərni minaret duwube&quot; gulzayin sau nəmngəwu fasal garbe kərmusələmbe nankaro. Cairobe dawudi gargammabedə shiro daraja Heritage Dunyabe suro saa 1979ben cedo.[11] Bərnidə dawudi kungənaye'a kasuwu'a, ilmu zamtəye'a, kuru fato Cairo Symphony Orchestra'a Cairo Opera House'a yero gotəna, amma Academy of Arts də ilmu kisandi kuruye cin.

Cairo də shima fato jami'a Egypt ye dinaye, Al-Azhar University, jami'a dinaye dinaye fal,[15] kuru shima fato fim-a kaiyya-aye dinaye kurawo Africa-a dunya Arabbe-a lan.[16] Hawarra dinaye kada, kasuwu'a, kuru karafka'a də headquarter nza Cairo lan mbeji, alamanna headquarter Arab League yeyi, kuru ofiswa nasha karapka nəlewa dunyabe'a, karapka kəmbu'a bare'a, karapka maara samiye dunyabe'a, kuru United Nations Development Programme'a.[17][18][19]

Cairo də bərni kura dunyabe kuru bərni kura gade so yeyi, awo kada banna suwudin kuru amsoye lezayin.[20][21] Cairo Metro də, 1987 lan katəna də, shima nizam metroye dinaye Africa lan,[22] kuru suro metro mewun lokko uwuyen zauro jama'a dunyalan,[23] am biliyon 1 ma kozəna [24] saa woson lezayin. Shi arziyi Cairo ye də shima buro salak ye suro Middle East yen saa 2005 lan, Foreign Policy's Global Cities Index lan, kuru buro salak lan Africa lan suro saa 2025 yen futu International Monetary Fund ye bayanzəna yedai, kuru shima na do am lardə diyaye'a kasuwuro yikoye. na do.[30][31]

=== Ilmu asalbe ===
Su Cairo də təlam Arabic al-Qāhirah (القاهرة) lan gowotə, ma'ananzə 'Kənasartəma' au 'Kənasartəma', Kalifa Fatimiye al-Mu'izz shiro co ngawo bərnidə bərni kura kərmai Fatimiye ro koktənayen. Sunzə kamildə shima al-Qāhirah al-Mu'izziyyah (القاهرة المعزيّة), maananzə 'Kənasar al-Mu'izzbe'.[32] Kuruson dalil shi dunya Marsbedə, shi dəwo təlam Arabicben notənadə su jili an-Najm al-Qāhir (النجم القاهر, 'shi shillewu kənasartəma'), loktu bərnidəga koktənadən cijin.[33]

Am Egyptbedə ngəwusoro Cairo dəga Maṣr lan bowozayin (IPA: [mɑsˤɾ]; مَصر), su Arabic Egyptbe Egypt kəlanzəro, faida bərnidəbe lardədəro duno cin.[34][35]

Su Copticbe kada mbeji bərnidəro. Tikešrōmi (Coptic: Ϯⲕⲉϣⲣⲱⲙⲓ Coptic dareye: [dikɑʃˈɾoːmi]) suro kitawu 1211ben tawattəgəna Shahid John Phanijoitbe kuru shidə maananzə 'kam namtəma',- break', kuru ⲣⲱⲙⲓ, 'kam'), Arabic al-Qāhirah'a samun, au Arabic قَصْر الرُوم lan gowotə (qaṣr ar-rūm, &quot;castle Romanbe&quot;), su gade Babylonbe Fortress Cairo kurebedə.[36] Su Arabic ye də sha ⲧⲡⲟⲗⲓⲥ ϯⲣⲉϥϭⲣⲟ lan bowotin, &quot;bərni kənasartəma də&quot; suro Coptic antiphonary yen.[37]

Jili Khaironbedə (Coptic: ⲭⲁⲓⲣⲟⲛ) suro kitawu Coptic zamanben tawattəgəna Ⲡⲓⲫⲓⲣⲓ ⲛ̀ⲧⲉ ϯⲁⲅⲓⲁ ⲙⲙⲛ Ⲃⲉⲣⲏⲛⲁ (Hawar Saint Verinabe). su gade shidoni su Greekbe Heliopolis (Ήλιούπολις) lan fəlangzənadə.[36] Am laaye kambiwuzana kəla Mistram (Ⲙⲓⲥⲧⲣⲁⲙ Coptic dareye: [Coptic dareye]) au Nistram (Coptic dareyedə: shidə su bərni kura lardə Abbasidbe al-Askarbe.[39] Ⲕⲁϩⲓⲣⲏ (Kahi•ree) shima su Arabicbe zamanbe nowatawo (gadedə sandima Ⲕⲁⲓⲣⲟⲛ [Kairon] kuru Ⲕⲁϩⲓⲣⲛ [Kahira] maananzə kəngalbe zamanbe. Am laaye kambiyi sadəna kəla shidə su am Egyptbe dəwo kəlanzən Cairo gartənadəbe, amma zaumaro shauwa sau shi su adə suro Hieroglyphic au Demoticben tawattəgənyi, attəson yayi kulashiwu laa, misallo Paul Casanova yeyi, shiga dawari ilmube jireye ro gozana.[36] Cairo də sha Ⲭⲏⲙⲓ lan bowotin (Coptic dareye: [ˈkɪmi]) au Ⲅⲩⲡⲧⲟⲥ (Coptic dareye: [ˈɡɪpdos]), ma'ananzə Egypt suro Coptic yen, futu Arabic lan bowotin yeyi.

Am Alexandria yedə yimlan bərnidə'a Cairo lan bowozayin (IPA: [ˈkæjɾo]; Arabic Egyptbe: كايرو).[40]
=== Lamintǝ ===</text>
      <sha1>o47kbdis88m5e5jom5wzgcqfx0g7jb7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>29535</id>
      <parentid>29534</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T12:52:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ummusalmasuleiman2001</username>
        <id>55</id>
      </contributor>
      <origin>29535</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4710" sha1="f7yx2vv4h1pj0yjbulkbade28o0vv4s" xml:space="preserve">{{Databox}}
'''Cairo''' də shima bərni kura lardə Egypt ye kuru Gomnati Cairo ye. Shidə fato am miliyon 9.8 ma kozənaye.[5] Shidə kuru nasha bərni kura Africabe-a, dunya Arabbe-a, Middle East-ayen. Nasha kura Cairo ye də shima bərni kura dinalan nəm nguwu am miliyon 22 ma kozəna.[4] Nasha do Cairo ro waljin də kawu kərmai kərmaiye-a badiyaram kərmai kərmaiye Egypt kureye-a lan napsana c. Saa 6000 kozənadən, futu shi gar kura Gizabe pyramidbedə a kuru bərnia kurebe Memphis a Heliopolis adə kuro suro bərnidəben kasharu.

Batawu Nile Delta yen kara, bərni buroyedə shima Fustat.[7][8] Ngawo adəyen, Cairo də suro saa 969 lan kokkatə.[9] Daren Fustat'a naptə bərni kurayen gozəna zaman Ayyubid-a Mamluk-ayen (karnu kən 12-16).[10] Cairo də tussunaman dawudi siyasabe a adabea ro walzəna, kuru shiro &quot;bərni minaret duwube&quot; gulzayin sau nəmngəwu fasal garbe kərmusələmbe nankaro. Cairobe dawudi gargammabedə shiro daraja Heritage Dunyabe suro saa 1979ben cedo.[11] Bərnidə dawudi kungənaye'a kasuwu'a, ilmu zamtəye'a, kuru fato Cairo Symphony Orchestra'a Cairo Opera House'a yero gotəna, amma Academy of Arts də ilmu kisandi kuruye cin.

Cairo də shima fato jami'a Egypt ye dinaye, Al-Azhar University, jami'a dinaye dinaye fal,[15] kuru shima fato fim-a kaiyya-aye dinaye kurawo Africa-a dunya Arabbe-a lan.[16] Hawarra dinaye kada, kasuwu'a, kuru karafka'a də headquarter nza Cairo lan mbeji, alamanna headquarter Arab League yeyi, kuru ofiswa nasha karapka nəlewa dunyabe'a, karapka kəmbu'a bare'a, karapka maara samiye dunyabe'a, kuru United Nations Development Programme'a.[17][18][19]

Cairo də bərni kura dunyabe kuru bərni kura gade so yeyi, awo kada banna suwudin kuru amsoye lezayin.[20][21] Cairo Metro də, 1987 lan katəna də, shima nizam metroye dinaye Africa lan,[22] kuru suro metro mewun lokko uwuyen zauro jama'a dunyalan,[23] am biliyon 1 ma kozəna [24] saa woson lezayin. Shi arziyi Cairo ye də shima buro salak ye suro Middle East yen saa 2005 lan, Foreign Policy's Global Cities Index lan, kuru buro salak lan Africa lan suro saa 2025 yen futu International Monetary Fund ye bayanzəna yedai, kuru shima na do am lardə diyaye'a kasuwuro yikoye. na do.[30][31]

=== Ilmu asalbe ===
Su Cairo də təlam Arabic al-Qāhirah (القاهرة) lan gowotə, ma'ananzə 'Kənasartəma' au 'Kənasartəma', Kalifa Fatimiye al-Mu'izz shiro co ngawo bərnidə bərni kura kərmai Fatimiye ro koktənayen. Sunzə kamildə shima al-Qāhirah al-Mu'izziyyah (القاهرة المعزيّة), maananzə 'Kənasar al-Mu'izzbe'.[32] Kuruson dalil shi dunya Marsbedə, shi dəwo təlam Arabicben notənadə su jili an-Najm al-Qāhir (النجم القاهر, 'shi shillewu kənasartəma'), loktu bərnidəga koktənadən cijin.[33]

Am Egyptbedə ngəwusoro Cairo dəga Maṣr lan bowozayin (IPA: [mɑsˤɾ]; مَصر), su Arabic Egyptbe Egypt kəlanzəro, faida bərnidəbe lardədəro duno cin.[34][35]

Su Copticbe kada mbeji bərnidəro. Tikešrōmi (Coptic: Ϯⲕⲉϣⲣⲱⲙⲓ Coptic dareye: [dikɑʃˈɾoːmi]) suro kitawu 1211ben tawattəgəna Shahid John Phanijoitbe kuru shidə maananzə 'kam namtəma',- break', kuru ⲣⲱⲙⲓ, 'kam'), Arabic al-Qāhirah'a samun, au Arabic قَصْر الرُوم lan gowotə (qaṣr ar-rūm, &quot;castle Romanbe&quot;), su gade Babylonbe Fortress Cairo kurebedə.[36] Su Arabic ye də sha ⲧⲡⲟⲗⲓⲥ ϯⲣⲉϥϭⲣⲟ lan bowotin, &quot;bərni kənasartəma də&quot; suro Coptic antiphonary yen.[37]

Jili Khaironbedə (Coptic: ⲭⲁⲓⲣⲟⲛ) suro kitawu Coptic zamanben tawattəgəna Ⲡⲓⲫⲓⲣⲓ ⲛ̀ⲧⲉ ϯⲁⲅⲓⲁ ⲙⲙⲛ Ⲃⲉⲣⲏⲛⲁ (Hawar Saint Verinabe). su gade shidoni su Greekbe Heliopolis (Ήλιούπολις) lan fəlangzənadə.[36] Am laaye kambiwuzana kəla Mistram (Ⲙⲓⲥⲧⲣⲁⲙ Coptic dareye: [Coptic dareye]) au Nistram (Coptic dareyedə: shidə su bərni kura lardə Abbasidbe al-Askarbe.[39] Ⲕⲁϩⲓⲣⲏ (Kahi•ree) shima su Arabicbe zamanbe nowatawo (gadedə sandima Ⲕⲁⲓⲣⲟⲛ [Kairon] kuru Ⲕⲁϩⲓⲣⲛ [Kahira] maananzə kəngalbe zamanbe. Am laaye kambiyi sadəna kəla shidə su am Egyptbe dəwo kəlanzən Cairo gartənadəbe, amma zaumaro shauwa sau shi su adə suro Hieroglyphic au Demoticben tawattəgənyi, attəson yayi kulashiwu laa, misallo Paul Casanova yeyi, shiga dawari ilmube jireye ro gozana.[36] Cairo də sha Ⲭⲏⲙⲓ lan bowotin (Coptic dareye: [ˈkɪmi]) au Ⲅⲩⲡⲧⲟⲥ (Coptic dareye: [ˈɡɪpdos]), ma'ananzə Egypt suro Coptic yen, futu Arabic lan bowotin yeyi.

Am Alexandria yedə yimlan bərnidə'a Cairo lan bowozayin (IPA: [ˈkæjɾo]; Arabic Egyptbe: كايرو).[40]
=== Lamintǝ ===</text>
      <sha1>f7yx2vv4h1pj0yjbulkbade28o0vv4s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Damascus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2905</id>
    <revision>
      <id>29536</id>
      <timestamp>2026-07-13T12:54:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ummusalmasuleiman2001</username>
        <id>55</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;{{Databox}} '''Damascus''' də shima bərni kura Syria ye wo. Shima bərni kura dinaye shiro kureyewo. Syria lan sha aš-Šām lan notəna kuru shiro &quot;Bərni Jasmine&quot; (Madinat al-Yāsmin), Damascus də dawudi adabe kura Levant-a Arab-a ye.  Damascusdə suro anəmfəte Syriaben kara, shima dawudi bərni kurabewo. Dawu cidi gədi kau Anti-Lebanonbedən kilomita 80 (50 mi) suro cidiben gədi ci kəmaduwu Mediterraneanbedən kəla plateau mita 680 (2,230 ft) sami kuluwuben,...&quot;</comment>
      <origin>29536</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1561" sha1="j1r7gmf14clptjkwwqldulox20oph5z" xml:space="preserve">{{Databox}}
'''Damascus''' də shima bərni kura Syria ye wo. Shima bərni kura dinaye shiro kureyewo. Syria lan sha aš-Šām lan notəna kuru shiro &quot;Bərni Jasmine&quot; (Madinat al-Yāsmin), Damascus də dawudi adabe kura Levant-a Arab-a ye.

Damascusdə suro anəmfəte Syriaben kara, shima dawudi bərni kurabewo. Dawu cidi gədi kau Anti-Lebanonbedən kilomita 80 (50 mi) suro cidiben gədi ci kəmaduwu Mediterraneanbedən kəla plateau mita 680 (2,230 ft) sami kuluwuben, Damascusdə yanawu harzəna dalil ra. Kəmoduwu Baradadə Damascuslan sədin.

Damascus də shima bərni do amsoye napsanama dinalan.[8] Buron saa duwu kən yakkəme BC lan napsana, bərni kura kərmai Umayyad Caliphate yero karrada saa 661 lan səta 750 ro saadənan. Ngawo kərmai Abbasid ye kənasartənayen, kərmai kərmai Islamye də Baghdad ro kalakca. Futu am laaye gulzanadə, Damascusdə shima bərni kən diyaumewo suro Islamben.[9][10][11] Bərnidə zaman Abbasidbe sammason faidanzə fulutəna, amma zaman Ayyubid-a, Mamluk-a Ottoman-a lan faidanzə waltə səwandəna.

Kudə, shima na gomnati daube Syriabewo. Loktu kəriwu fato'a Syria yedən, Damascus də shima bərni do naptəram gana'a suro bərni'a dunyabe 140 yen suro daraja naptəram dunyabe lan.[12] Kǝntawu June ye saa 2023 lan, shima bǝrni'a dunyabe 173 dǝlan naptǝram ganawo suro daraja naptǝram dunyabe faldǝn. Suro saa 2017 lan, cidawa fuwutəbe indi Damascus lan baditəna bəla'a naptəram bəlin gartəro, Marota City'a Basilia City'a alamaram waltəm gartə ngawo kəriwuben.[13]
=== Lamintǝ ===</text>
      <sha1>j1r7gmf14clptjkwwqldulox20oph5z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Delhi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2906</id>
    <revision>
      <id>29537</id>
      <timestamp>2026-07-13T12:58:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ummusalmasuleiman2001</username>
        <id>55</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;{{Databox}} '''Delhi''' də, bərni kura lardəye (NCT) Delhi ye də, bərni kura kuru kəlakəl India ye do New Delhi, bərni kura lardə India ye də'a. Kəmoduwu Yamuna yedə'a kozəna, amma nguwusoro fətero tartəgəna, au ci kəmoduwunzə kəmburamye'a kozənaro, Delhi də kəriye Uttar Pradesh'a gədilan kuru kəriye Haryana'a nasha gafsənadən. Delhi də kalangai kəlakəlye ro wallono kəntawu November ye kawunzə 1 saa 1956 lan kuru NCT də suro saa 1995 yen w...&quot;</comment>
      <origin>29537</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4754" sha1="kne6bsx2b9vkpo5vt7czpmij6t6y4d2" xml:space="preserve">{{Databox}}
'''Delhi''' də, bərni kura lardəye (NCT) Delhi ye də, bərni kura kuru kəlakəl India ye do New Delhi, bərni kura lardə India ye də'a. Kəmoduwu Yamuna yedə'a kozəna, amma nguwusoro fətero tartəgəna, au ci kəmoduwunzə kəmburamye'a kozənaro, Delhi də kəriye Uttar Pradesh'a gədilan kuru kəriye Haryana'a nasha gafsənadən. Delhi də kalangai kəlakəlye ro wallono kəntawu November ye kawunzə 1 saa 1956 lan kuru NCT də suro saa 1995 yen wallono. NCT də nasha kilomita square 1,484 (573 sq mi) zamzəna.[4] Futu isawu 2011 ye fəlezənadən, bərni Delhi yedə nəm nguwu amyedə miliyon 11 ma kozəna, [7] [25] amma NCT yedə miliyon 16.8.[9]

Kəndaram fato kura zaman daube Purana Qila ye kəla kəmoduwu Yamuna ye də bayan kəla gar kura Indraprastha ye suro kitawu Sanskrit ye ​​Mahabharata ye dəga samənzəna; attəson yayi, nadən latədə alamaram na gartəna kureye fəlezənyi.[26] Badiyaram karni kən 13 lan tai dawu karni kən 19 yero sadəna də, Delhi də bərni kura Mairi'a indiye, Delhi Sultanate'a Mughal Empire'a, sandi doni nasha'a South Asia ye'a zauzəna ma. Nawa UNESCObe dunyabe yakkə sammaso suro bərnidəben, shi Qutub Minar a, Kawar Humayunbe a, kuru Red Fort a, sammaso loktu adəbe. Delhi də shima dawudi Sufism-a Qawwali-a ye. Su Nizamuddin Auliya-a Amir Khusrau-adə zauro shiro kəllata. Təlamma Khariboli Delhiyedə nasha fuwutə təlammaye shidoni adab Urduye-a dare Hindi zamanye-a suwudənadə. Nazəmuwu Urdube kura-kura Delhibedə suronzan Mir Taqi Mir-a Mirza Ghalib-a mbeji. Delhi də shima dawudi kəriwu Indiaye saa 1857 ye dəwo. Suro saa 1911 yen, New Delhi, nasha anəmye suro Delhi ye də, bərni kura kərmai Indiaye British ye ro wallono. Loktu India'a yektəyen suro saa 1947 yen, Delhi də bərni Mughal ye lan Punjabi ro faltəna, [27] [28] am musləmmaye indi-yakkə'a fatsəgəna, dalil kazəyiya am Hindu'a Sikh'a fəte Punjab ye lan isayin dəye.[29] Ngawo kərmai kəlabe suro saa 1947 yen səwandənan, New Delhi də bərni kura kərmai india ye ro gozə kowono, kuru ngawo kərmai kəlabe sa'a 1950 yen.

Bərni Delhi yedə, bərni'a satellite ye Ghaziabad'a, Faridabad'a, Gurgaon'a, Noida'a, Greater Noida'a, YEIDA'a də bərni kura lardəye (NCR) lan notəna də, nəm nguwu jamiye miliyon 28 ma kozəna, adəye sha bərni kura india ye dinalan. Tokyo lan).[10] Delhi də shima kən uwumiwo dau kəriyewa Indiabe-a kəlakəl amsobe-ayen nasha fuwutə adammanaben,[30] kuru shima kən indimi GDP kəla jamaye Indialan (ngawo Goaben).[15] Kalangai kəlakəlye yaye, kərmai siyasabe NCT Delhi yedə kuro kəriye India ye'a samun, majalisa kəlanzəye'a, shararam kura'a kuru majalis kura ministers ye'a kərmainzə chief minister ye'a. New Delhi də sha gomnati kura India ye'a gomnati bəla Delhi ye'a kəllataro sha sunotin, kuru shima bərni kura lardə ye də'a kuru NCT Delhi ye'a. Delhi də shima dawu bərni kura lardəye wo, shidoni &quot;na'a kəriye'a kasatəye&quot; 1985 lan gartəna ma.[31][32] Delhi ye bikkewa Asiaye buro salak ye saa 1951 ye dəga sədin, bikkewa Asiaye 1982 ye dəga, samno kəlakəl gənyima 1983 ye dəga, bikke hockey kongawaye dunyabe 2010 ye dəga, bikkewa Commonwealth ye 2010 ye dəga, samno BRICS ye 2012 ye dəga, kuru samno kura G20 ye dəga 2023 ye dəga sədin. 2023 lan kofka dunyabe cricketbe.

=== Su naye ===
Hawarra kada mbeji kəla furtu su Delhibedən. Falnzadə Dhillu au Dilu lan gowotə, mai do bərni garzəna na adəlan suro saa 50 BCE yen kuru sunzə kəlanzəro co.[33][34][35] Gargam gadeye wono su bərnidəyedə kalma Prakrit dhili (loose) lan gowotə kuru Tomaras soye faidata bərnidə'a gulzayin dalildə shi su Delhi yedə furtunzə duno'a kuru na falro kalaktə do.[35] Futu Panjab Notes-a Queries-a ye fəlezanadə, su bərnidəye zaman mai Prithviraj yedə dilpat, kuru dilpat-a dilli-adə waneye kalma Hindiye kureye dil dəlan gowotə ma'ananzə &quot;eminence&quot;. Darekta buroye kəla kulashi awo kaduwuye Indiabedə, Alexander Cunningham, wono dillidə dare dihli/dehliro wallono.[36] Am laaye shawari cina kəla zar doni nasha cidiya Tomarasben tədinmadə sandiya dehliwal lan bowotin.[37] Futu Bhavishya Purana ye bayanzəna yeyi, mai Prithiviraja Indraprastha ye dəye fato kura bəlin garzəna nasha Purana Qila zaman yedən nəm kəji am diyau suro mairinzəyen. Shiye cinna fort dəye gartəro amariya co kuru dare su fort dəro dehali co.[38] Am gargamma laye Dhilli au Dhillika də shima su bərnidəyewo kuru am laaye sudə kalma Hindustanibe dehleez au dehali dəga zalumtəro kasatsana—kalima indiso maananza &quot;threshold&quot; au &quot;gateway&quot;—kuru alama bərnidəye cinna Gangetic Plainbero.

Am Delhiyedə sandiya Delhiites au Dilliwalas lan bowotin. Bərnidə mana kadalan faidatin</text>
      <sha1>kne6bsx2b9vkpo5vt7czpmij6t6y4d2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>29538</id>
      <parentid>29537</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T12:59:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ummusalmasuleiman2001</username>
        <id>55</id>
      </contributor>
      <comment>/* Su naye */</comment>
      <origin>29538</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4770" sha1="7d2tgssfijxu3s6l75wwg01srodp7vg" xml:space="preserve">{{Databox}}
'''Delhi''' də, bərni kura lardəye (NCT) Delhi ye də, bərni kura kuru kəlakəl India ye do New Delhi, bərni kura lardə India ye də'a. Kəmoduwu Yamuna yedə'a kozəna, amma nguwusoro fətero tartəgəna, au ci kəmoduwunzə kəmburamye'a kozənaro, Delhi də kəriye Uttar Pradesh'a gədilan kuru kəriye Haryana'a nasha gafsənadən. Delhi də kalangai kəlakəlye ro wallono kəntawu November ye kawunzə 1 saa 1956 lan kuru NCT də suro saa 1995 yen wallono. NCT də nasha kilomita square 1,484 (573 sq mi) zamzəna.[4] Futu isawu 2011 ye fəlezənadən, bərni Delhi yedə nəm nguwu amyedə miliyon 11 ma kozəna, [7] [25] amma NCT yedə miliyon 16.8.[9]

Kəndaram fato kura zaman daube Purana Qila ye kəla kəmoduwu Yamuna ye də bayan kəla gar kura Indraprastha ye suro kitawu Sanskrit ye ​​Mahabharata ye dəga samənzəna; attəson yayi, nadən latədə alamaram na gartəna kureye fəlezənyi.[26] Badiyaram karni kən 13 lan tai dawu karni kən 19 yero sadəna də, Delhi də bərni kura Mairi'a indiye, Delhi Sultanate'a Mughal Empire'a, sandi doni nasha'a South Asia ye'a zauzəna ma. Nawa UNESCObe dunyabe yakkə sammaso suro bərnidəben, shi Qutub Minar a, Kawar Humayunbe a, kuru Red Fort a, sammaso loktu adəbe. Delhi də shima dawudi Sufism-a Qawwali-a ye. Su Nizamuddin Auliya-a Amir Khusrau-adə zauro shiro kəllata. Təlamma Khariboli Delhiyedə nasha fuwutə təlammaye shidoni adab Urduye-a dare Hindi zamanye-a suwudənadə. Nazəmuwu Urdube kura-kura Delhibedə suronzan Mir Taqi Mir-a Mirza Ghalib-a mbeji. Delhi də shima dawudi kəriwu Indiaye saa 1857 ye dəwo. Suro saa 1911 yen, New Delhi, nasha anəmye suro Delhi ye də, bərni kura kərmai Indiaye British ye ro wallono. Loktu India'a yektəyen suro saa 1947 yen, Delhi də bərni Mughal ye lan Punjabi ro faltəna, [27] [28] am musləmmaye indi-yakkə'a fatsəgəna, dalil kazəyiya am Hindu'a Sikh'a fəte Punjab ye lan isayin dəye.[29] Ngawo kərmai kəlabe suro saa 1947 yen səwandənan, New Delhi də bərni kura kərmai india ye ro gozə kowono, kuru ngawo kərmai kəlabe sa'a 1950 yen.

Bərni Delhi yedə, bərni'a satellite ye Ghaziabad'a, Faridabad'a, Gurgaon'a, Noida'a, Greater Noida'a, YEIDA'a də bərni kura lardəye (NCR) lan notəna də, nəm nguwu jamiye miliyon 28 ma kozəna, adəye sha bərni kura india ye dinalan. Tokyo lan).[10] Delhi də shima kən uwumiwo dau kəriyewa Indiabe-a kəlakəl amsobe-ayen nasha fuwutə adammanaben,[30] kuru shima kən indimi GDP kəla jamaye Indialan (ngawo Goaben).[15] Kalangai kəlakəlye yaye, kərmai siyasabe NCT Delhi yedə kuro kəriye India ye'a samun, majalisa kəlanzəye'a, shararam kura'a kuru majalis kura ministers ye'a kərmainzə chief minister ye'a. New Delhi də sha gomnati kura India ye'a gomnati bəla Delhi ye'a kəllataro sha sunotin, kuru shima bərni kura lardə ye də'a kuru NCT Delhi ye'a. Delhi də shima dawu bərni kura lardəye wo, shidoni &quot;na'a kəriye'a kasatəye&quot; 1985 lan gartəna ma.[31][32] Delhi ye bikkewa Asiaye buro salak ye saa 1951 ye dəga sədin, bikkewa Asiaye 1982 ye dəga, samno kəlakəl gənyima 1983 ye dəga, bikke hockey kongawaye dunyabe 2010 ye dəga, bikkewa Commonwealth ye 2010 ye dəga, samno BRICS ye 2012 ye dəga, kuru samno kura G20 ye dəga 2023 ye dəga sədin. 2023 lan kofka dunyabe cricketbe.

=== Su naye ===
Hawarra kada mbeji kəla furtu su Delhibedən. Falnzadə Dhillu au Dilu lan gowotə, mai do bərni garzəna na adəlan suro saa 50 BCE yen kuru sunzə kəlanzəro co.[33][34][35] Gargam gadeye wono su bərnidəyedə kalma Prakrit dhili (loose) lan gowotə kuru Tomaras soye faidata bərnidə'a gulzayin dalildə shi su Delhi yedə furtunzə duno'a kuru na falro kalaktə do.[35] Futu Panjab Notes-a Queries-a ye fəlezanadə, su bərnidəye zaman mai Prithviraj yedə dilpat, kuru dilpat-a dilli-adə waneye kalma Hindiye kureye dil dəlan gowotə ma'ananzə &quot;eminence&quot;. Darekta buroye kəla kulashi awo kaduwuye Indiabedə, Alexander Cunningham, wono dillidə dare dihli/dehliro wallono.[36] Am laaye shawari cina kəla zar doni nasha cidiya Tomarasben tədinmadə sandiya dehliwal lan bowotin.[37] Futu Bhavishya Purana ye bayanzəna yeyi, mai Prithiviraja Indraprastha ye dəye fato kura bəlin garzəna nasha Purana Qila zaman yedən nəm kəji am diyau suro mairinzəyen. Shiye cinna fort dəye gartəro amariya co kuru dare su fort dəro dehali co.[38] Am gargamma laye Dhilli au Dhillika də shima su bərnidəyewo kuru am laaye sudə kalma Hindustanibe dehleez au dehali dəga zalumtəro kasatsana—kalima indiso maananza &quot;threshold&quot; au &quot;gateway&quot;—kuru alama bərnidəye cinna Gangetic Plainbero.

Am Delhiyedə sandiya Delhiites au Dilliwalas lan bowotin. Bərnidə mana kadalan faidatin

== Lamintǝ ==</text>
      <sha1>7d2tgssfijxu3s6l75wwg01srodp7vg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dhaka</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2907</id>
    <revision>
      <id>29540</id>
      <timestamp>2026-07-13T15:27:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ummusalmasuleiman2001</username>
        <id>55</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;Dhaka (/ Dhaka/ DAH-kə au /ˈdækə/ DAK-ə; bengali: təlam: romanized: Ḍhākā, nonotin [ˈʱaka] B), buron Dacca lan notənadə, shima bərni kura lardə Bangladesh ye kuru shiro kurawo ba. Nəm nguwu amye də'a miliyon 36.6, Dhaka də shima bərni kura kən indimi nəm nguwu amye dinalan, [15] [24] kuru shima bərni do am nguwu'a gartənama dinalan. Dhakadə dawudi adabe-a, arzənyibe-a, kimiyabe-a gədi Anəm Asiabe faida'a. Dhaka də shima kən diyaume suro Sout...&quot;</comment>
      <origin>29540</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3762" sha1="nqshhpzi68lar02p3ly03ug6wt6vnlz" xml:space="preserve">Dhaka (/ Dhaka/ DAH-kə au /ˈdækə/ DAK-ə; bengali: təlam: romanized: Ḍhākā, nonotin [ˈʱaka] B), buron Dacca lan notənadə, shima bərni kura lardə Bangladesh ye kuru shiro kurawo ba. Nəm nguwu amye də'a miliyon 36.6, Dhaka də shima bərni kura kən indimi nəm nguwu amye dinalan, [15] [24] kuru shima bərni do am nguwu'a gartənama dinalan. Dhakadə dawudi adabe-a, arzənyibe-a, kimiyabe-a gədi Anəm Asiabe faida'a. Dhaka də shima kən diyaume suro South Asia yen kuru kən 55 me suro dunyayen nasha GDP yen. Kəla Ganges Deltayen kara, kəmoduwuwa Buriganga-a, Turag-a, Dhaleshwari-a Shitalakshya-aye sha kəllata. Kuru shima bərni təlam Bengali manajinma kurawo dunyalan.

Nasha Dhakabedə tun saa duwu buroyedən amsoye napsana. Bərni zamanbe buroyedə karnu kən 17th century lan fuwuzə naptə bərni kura kəriyebe kuru dawudi kasuwube mairi Mughalbe. Dhaka də shima bərni kura lardə'a Mughal Bengal ye do sa'a 75 ro (1608-39 kuru 1660-1704). Shima dawudi kasuwu muslinbe Bengalbe kuru bərni zauro fuwuzana dunyalan. Bərni Mughal ye də sunzə Jahangirnagar (Bərni Jahangir ye) kərmai buroye Jahangir ye dəro darajatə nankaro. Bərnidəye am kura'a Mughal ye də suronzan nəm kura'a kuru tada'a mai Mughal ye'a mbeji. Bərni kawu kərmai kərmai notoyedə karnu kən 17th-a 18th-a lan darajanzə ngəwuro codo, loktudən kasuwuwa Eurasia sammasoye fatonzaro wallono. Ci njibe Dhakabedə na kasuwube kura kasuwu kəmaduwube-a kuluwube-a nankaro. Mughals sodə bərnidə'a gadəna ngəla-a, kawar-a, mashidi-a, fatowa mairibe-a, fatowa kəriwube-a lan zayezana. Bərnidə loktu laan Venice gədibe lan bowotin.[30]

Cidiya kərmai Britishyen, bərnidə konnu latərikiye'a, zawal maara cidiye'a, fatowa biske makkarbe'a, jami'a'a mowontiya'a zaman Nasaraye'a, kuru nji zamanye'a təbandəna. Nasha kərmaiye'a ilmuye'a British Raj ye dəro wallono, bərni kura kəriye Eastern Bengal ye'a Assam ye'a ngawo saa 1905 yen.[31] Suro saa 1947 yen, ngawo kərmai Britishye dazənayen, bərnidə bərni kura gədi Pakistanye ro wallono. Yaktə India ye də am Hindu Dhaka ye də'a baro wallono- sandi do karnu kozəna dən bərni də'a nguwuro walzana də, kuru arziyinzə'a nguwuzana.[32][33] Bərni kura majaliskuye Pakistan ye ro warmatəgəna suro saa 1962 yen. Suro saa 1971 yen, ngawo kəriwu nəm kəlabeyen, bərni kura lardə Bangladesh ye kəlanzəye ro wallono. Suro saa 2008 yen, Dhaka ye kəlele saa 400 bərni bəladiyaye sədin.

Bərni dunyabe gamma+,[37] Dhakadə shima dawudi siyasabe-a, arzənyibe-a, adabe-a Bangladeshbewo. Shima na Gomnati Bangladeshbewo, kamfaniwa Bangladeshbe kada, kuru karafkawa ilmube-a, kimiyabe-a, kulashibe-a, adabe-a Bangladeshbe kurakura. Bərni kura zamanye ro koktənadən, nəm nguwu jamaye'a, nasha'a, nəm gade-gade naptəram jamaye'a razəwu'a Dhaka yedə zauro tərana. Bərnidə kərmadə nasha cidaram zauro ngəwu suro lardədəyen. Bərnidə shima kashi 35% nasha arziyi Bangladesh yedə sədin.[38] Shi kasuwu kasuwube Dhakabedə kampania 750 samin mbeji. Dhaka də cidaram diplomaticye 50 ma kozəna sədin, kuru na kura BIMSTEC ye-a, CIRDAP ye-a, kuru karapka kəra Jute ye dunyabe-a. Dhakadə awo kaduwube nowata mbeji. Ada bərnidəyedə rickshaws-a, Kacchi Biryani-a, kawuskewa kisandibe-a, kəmbu zawalye-a, adin kada-aro nowata. Garra 2000 zaman Mughal-a British-a ye mbeji yayi, Dhaka ye na garre zauro nowatadə shima Jatiya Sangsad Bhaban zamanbe.[39] Bərnidə am indi Nobel laureate'a kəllata. Dhaka ye parade saa bəlin Bengali ye saa woson tədin də, Jamdani sari nzə, kuru kisandi rickshaw ye də UNESCO ye ada adammanaye turinbaro asuzəna. Bərnidə təlamma kadalan ruwotəma-a nazəmuwu-a kada sətandəna, musammanno təlam Bengali-a Nasara-a lan.</text>
      <sha1>nqshhpzi68lar02p3ly03ug6wt6vnlz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>29541</id>
      <parentid>29540</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T15:28:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ummusalmasuleiman2001</username>
        <id>55</id>
      </contributor>
      <origin>29541</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3797" sha1="n01k0fg4hydfywj3tvte5ewmwtx1zze" xml:space="preserve">{{Databox}}
'''Dhaka''' (/ Dhaka/ DAH-kə au /ˈdækə/ DAK-ə; bengali: təlam: romanized: Ḍhākā, nonotin [ˈʱaka] B), buron Dacca lan notənadə, shima bərni kura lardə Bangladesh ye kuru shiro kurawo ba. Nəm nguwu amye də'a miliyon 36.6, Dhaka də shima bərni kura kən indimi nəm nguwu amye dinalan, [15] [24] kuru shima bərni do am nguwu'a gartənama dinalan. Dhakadə dawudi adabe-a, arzənyibe-a, kimiyabe-a gədi Anəm Asiabe faida'a. Dhaka də shima kən diyaume suro South Asia yen kuru kən 55 me suro dunyayen nasha GDP yen. Kəla Ganges Deltayen kara, kəmoduwuwa Buriganga-a, Turag-a, Dhaleshwari-a Shitalakshya-aye sha kəllata. Kuru shima bərni təlam Bengali manajinma kurawo dunyalan.

Nasha Dhakabedə tun saa duwu buroyedən amsoye napsana. Bərni zamanbe buroyedə karnu kən 17th century lan fuwuzə naptə bərni kura kəriyebe kuru dawudi kasuwube mairi Mughalbe. Dhaka də shima bərni kura lardə'a Mughal Bengal ye do sa'a 75 ro (1608-39 kuru 1660-1704). Shima dawudi kasuwu muslinbe Bengalbe kuru bərni zauro fuwuzana dunyalan. Bərni Mughal ye də sunzə Jahangirnagar (Bərni Jahangir ye) kərmai buroye Jahangir ye dəro darajatə nankaro. Bərnidəye am kura'a Mughal ye də suronzan nəm kura'a kuru tada'a mai Mughal ye'a mbeji. Bərni kawu kərmai kərmai notoyedə karnu kən 17th-a 18th-a lan darajanzə ngəwuro codo, loktudən kasuwuwa Eurasia sammasoye fatonzaro wallono. Ci njibe Dhakabedə na kasuwube kura kasuwu kəmaduwube-a kuluwube-a nankaro. Mughals sodə bərnidə'a gadəna ngəla-a, kawar-a, mashidi-a, fatowa mairibe-a, fatowa kəriwube-a lan zayezana. Bərnidə loktu laan Venice gədibe lan bowotin.[30]

Cidiya kərmai Britishyen, bərnidə konnu latərikiye'a, zawal maara cidiye'a, fatowa biske makkarbe'a, jami'a'a mowontiya'a zaman Nasaraye'a, kuru nji zamanye'a təbandəna. Nasha kərmaiye'a ilmuye'a British Raj ye dəro wallono, bərni kura kəriye Eastern Bengal ye'a Assam ye'a ngawo saa 1905 yen.[31] Suro saa 1947 yen, ngawo kərmai Britishye dazənayen, bərnidə bərni kura gədi Pakistanye ro wallono. Yaktə India ye də am Hindu Dhaka ye də'a baro wallono- sandi do karnu kozəna dən bərni də'a nguwuro walzana də, kuru arziyinzə'a nguwuzana.[32][33] Bərni kura majaliskuye Pakistan ye ro warmatəgəna suro saa 1962 yen. Suro saa 1971 yen, ngawo kəriwu nəm kəlabeyen, bərni kura lardə Bangladesh ye kəlanzəye ro wallono. Suro saa 2008 yen, Dhaka ye kəlele saa 400 bərni bəladiyaye sədin.

Bərni dunyabe gamma+,[37] Dhakadə shima dawudi siyasabe-a, arzənyibe-a, adabe-a Bangladeshbewo. Shima na Gomnati Bangladeshbewo, kamfaniwa Bangladeshbe kada, kuru karafkawa ilmube-a, kimiyabe-a, kulashibe-a, adabe-a Bangladeshbe kurakura. Bərni kura zamanye ro koktənadən, nəm nguwu jamaye'a, nasha'a, nəm gade-gade naptəram jamaye'a razəwu'a Dhaka yedə zauro tərana. Bərnidə kərmadə nasha cidaram zauro ngəwu suro lardədəyen. Bərnidə shima kashi 35% nasha arziyi Bangladesh yedə sədin.[38] Shi kasuwu kasuwube Dhakabedə kampania 750 samin mbeji. Dhaka də cidaram diplomaticye 50 ma kozəna sədin, kuru na kura BIMSTEC ye-a, CIRDAP ye-a, kuru karapka kəra Jute ye dunyabe-a. Dhakadə awo kaduwube nowata mbeji. Ada bərnidəyedə rickshaws-a, Kacchi Biryani-a, kawuskewa kisandibe-a, kəmbu zawalye-a, adin kada-aro nowata. Garra 2000 zaman Mughal-a British-a ye mbeji yayi, Dhaka ye na garre zauro nowatadə shima Jatiya Sangsad Bhaban zamanbe.[39] Bərnidə am indi Nobel laureate'a kəllata. Dhaka ye parade saa bəlin Bengali ye saa woson tədin də, Jamdani sari nzə, kuru kisandi rickshaw ye də UNESCO ye ada adammanaye turinbaro asuzəna. Bərnidə təlamma kadalan ruwotəma-a nazəmuwu-a kada sətandəna, musammanno təlam Bengali-a Nasara-a lan.
=== Lamintǝ ===</text>
      <sha1>n01k0fg4hydfywj3tvte5ewmwtx1zze</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Istanbul</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2908</id>
    <revision>
      <id>29542</id>
      <timestamp>2026-07-13T15:30:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ummusalmasuleiman2001</username>
        <id>55</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;Istanbul[b] də shima bərni kura Turkey ye wo, shima dawudi arziyi'a, ada'a, gargam'a lardəye wo. Nəm nguwu amye miliyon 15 ma kozəna, shima fato am Turkey ye kashi 18%.[3] Istanbul də suro bərni kura kura Europe ye lan kuru dunya lan nəm nguwu jamaye lan. Shidə bərni kəla continent indiben; alamanna indi-yakkəlan nəm nguwu jamayedə Europelan napsana kuru gafsənadə Asialan napsana.[9] Istanbul də Bosphorus'a kəlzəna - diwal njiye dinalan zauro zauro jam...&quot;</comment>
      <origin>29542</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2926" sha1="hcrl0rakq7a12iroroicprqkzs3x6tm" xml:space="preserve">Istanbul[b] də shima bərni kura Turkey ye wo, shima dawudi arziyi'a, ada'a, gargam'a lardəye wo. Nəm nguwu amye miliyon 15 ma kozəna, shima fato am Turkey ye kashi 18%.[3] Istanbul də suro bərni kura kura Europe ye lan kuru dunya lan nəm nguwu jamaye lan. Shidə bərni kəla continent indiben; alamanna indi-yakkəlan nəm nguwu jamayedə Europelan napsana kuru gafsənadə Asialan napsana.[9] Istanbul də Bosphorus'a kəlzəna - diwal njiye dinalan zauro zauro jama'a də - yala-fəte Turkey ye lan, kate kuluwu Marmara ye-a kuluwu Black Sea ye-a lan. Nəm faraknzə kilomita square 5,461 (2,109 mi2) də kəriye Istanbul ye'a kəllata.[10]

Bərni kərmadə Istanbul lan notənadə fuwuzə bərni kura tarihibe falro wallono. Byzantium də sha kəla cidi Sarayburnu yen am Greek ye sha kokkada, waneye karnu kən tulurmin BC lan.[11] Karnu 16 karənga kozəna ngawo Constantinople waltə koktənayen suro saa 330 AD yen bərni kura mairi diyau yero wallono: mairi Rom ye (330-395), mairi gədi Rom ye (Byzantine) mairi (395-1204 kuru 1261-1413 the Empire), Mairi Ottomanbe (1453-1922). Shidə zauro faida'a nasha fuwutə adin kəristabe zaman Roman'a Byzantine'a yen, kawu Ottomans soye bərnidə'a suro saa 1453 yen səmoyinro kuru sha bərni kərmai Islambe ro kalaksayinro kuru naptəram kərmai kərmai dareye ro kalaksayinro.[13] Republic of Turkey də bərni kura lardəye də Ankara lan kokkono yaye, fato'a mairiye'a mashidi'a mairiye'a də, kəla kau'a Istanbul ye də'a kəllata, awo do bərni də'a wuzəna də'a taktəro. Dawudi gargambe Istanbulbedə shima UNESCObe na awo kaduwube dunyabewo.[14]

Istanbul ye nashanzə zauro faida'a kəla Silk Road yen, [15] zawal maara cidiye Europe'a West Asia'a ro lejin də, kuru diwal kuluwuye kate Black Sea'a Mediterranean'a yedə banazə nəm nguwu jamaye'a səsangəna, amma tən Republic 1923 lan koktənadən gana. su'a ngəwu waltə səbandəna. Nəm nguwu bərnidəyedə kashi mewuro tərana tən saa 1950s lan, dalil am hijrawu Anatolia lan isanadə bərni kuraro gasayin kuru kalangayya bərnidəye sandiya naptəro faraktəna.[16][17] Kammabo am Turkeyye Istanbulyedə kaduwu Turkishye, amma kaduwu Kurdsyedə sandima kaduwu gana bərnidən.

Bərni dunyabe kuraro gotəna,[18] Istanbuldə shima ci fiyakkə arziyi Turkeybedə sədin.[4] Nasha Istanbul-İzmit yedə shima nasha cidaram kura Turkey ye dəye falnzə.[19] Suro saa 2025 yen, kamfani Euromonitor ye də Istanbul də'a bərni do am nguwuro ziyara sadin ma kən uwumi ro gozəna.[20] Istanbul də fato do faraskəram maara samibe indiye, faraskəram maara samibe kada, kuru jami'a kada'a.[21] Shidə suro nashawa ilmu kimiyabe-a nzundube-a dunyabe kura-kura 100ben kara.[22] Bərnidə nasha kura dekkel shiye Turkeybe-a biske dekkelbe-a sədin, kungiya jili Galatasaray-a, Fenerbahçe-a Beşiktaş-a mbeji. Istanbul də zauro cidiye fəlejin sau shidə North Anatolian Fault'a karungu.[23]</text>
      <sha1>hcrl0rakq7a12iroroicprqkzs3x6tm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>29543</id>
      <parentid>29542</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T15:31:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ummusalmasuleiman2001</username>
        <id>55</id>
      </contributor>
      <origin>29543</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2961" sha1="6eq3wf6jf9gcuj8ua4mnkh64tvzrbsp" xml:space="preserve">{{Databox}}
'''Istanbul'''[b] də shima bərni kura Turkey ye wo, shima dawudi arziyi'a, ada'a, gargam'a lardəye wo. Nəm nguwu amye miliyon 15 ma kozəna, shima fato am Turkey ye kashi 18%.[3] Istanbul də suro bərni kura kura Europe ye lan kuru dunya lan nəm nguwu jamaye lan. Shidə bərni kəla continent indiben; alamanna indi-yakkəlan nəm nguwu jamayedə Europelan napsana kuru gafsənadə Asialan napsana.[9] Istanbul də Bosphorus'a kəlzəna - diwal njiye dinalan zauro zauro jama'a də - yala-fəte Turkey ye lan, kate kuluwu Marmara ye-a kuluwu Black Sea ye-a lan. Nəm faraknzə kilomita square 5,461 (2,109 mi2) də kəriye Istanbul ye'a kəllata.[10]

Bərni kərmadə Istanbul lan notənadə fuwuzə bərni kura tarihibe falro wallono. Byzantium də sha kəla cidi Sarayburnu yen am Greek ye sha kokkada, waneye karnu kən tulurmin BC lan.[11] Karnu 16 karənga kozəna ngawo Constantinople waltə koktənayen suro saa 330 AD yen bərni kura mairi diyau yero wallono: mairi Rom ye (330-395), mairi gədi Rom ye (Byzantine) mairi (395-1204 kuru 1261-1413 the Empire), Mairi Ottomanbe (1453-1922). Shidə zauro faida'a nasha fuwutə adin kəristabe zaman Roman'a Byzantine'a yen, kawu Ottomans soye bərnidə'a suro saa 1453 yen səmoyinro kuru sha bərni kərmai Islambe ro kalaksayinro kuru naptəram kərmai kərmai dareye ro kalaksayinro.[13] Republic of Turkey də bərni kura lardəye də Ankara lan kokkono yaye, fato'a mairiye'a mashidi'a mairiye'a də, kəla kau'a Istanbul ye də'a kəllata, awo do bərni də'a wuzəna də'a taktəro. Dawudi gargambe Istanbulbedə shima UNESCObe na awo kaduwube dunyabewo.[14]

Istanbul ye nashanzə zauro faida'a kəla Silk Road yen, [15] zawal maara cidiye Europe'a West Asia'a ro lejin də, kuru diwal kuluwuye kate Black Sea'a Mediterranean'a yedə banazə nəm nguwu jamaye'a səsangəna, amma tən Republic 1923 lan koktənadən gana. su'a ngəwu waltə səbandəna. Nəm nguwu bərnidəyedə kashi mewuro tərana tən saa 1950s lan, dalil am hijrawu Anatolia lan isanadə bərni kuraro gasayin kuru kalangayya bərnidəye sandiya naptəro faraktəna.[16][17] Kammabo am Turkeyye Istanbulyedə kaduwu Turkishye, amma kaduwu Kurdsyedə sandima kaduwu gana bərnidən.

Bərni dunyabe kuraro gotəna,[18] Istanbuldə shima ci fiyakkə arziyi Turkeybedə sədin.[4] Nasha Istanbul-İzmit yedə shima nasha cidaram kura Turkey ye dəye falnzə.[19] Suro saa 2025 yen, kamfani Euromonitor ye də Istanbul də'a bərni do am nguwuro ziyara sadin ma kən uwumi ro gozəna.[20] Istanbul də fato do faraskəram maara samibe indiye, faraskəram maara samibe kada, kuru jami'a kada'a.[21] Shidə suro nashawa ilmu kimiyabe-a nzundube-a dunyabe kura-kura 100ben kara.[22] Bərnidə nasha kura dekkel shiye Turkeybe-a biske dekkelbe-a sədin, kungiya jili Galatasaray-a, Fenerbahçe-a Beşiktaş-a mbeji. Istanbul də zauro cidiye fəlejin sau shidə North Anatolian Fault'a karungu.[23]
=== Lamintǝ ===</text>
      <sha1>6eq3wf6jf9gcuj8ua4mnkh64tvzrbsp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jakarta</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2909</id>
    <revision>
      <id>29544</id>
      <timestamp>2026-07-13T15:35:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ummusalmasuleiman2001</username>
        <id>55</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;{{Databox}} '''Jakarta''' də shima bərni kura lardəye Jakarta ye də, shima bərni kura lardə Indonesia ye də, kərmai də kəriye fal'a tilo. Shidə ci kəmaduwu Javabe yala-fətebedən kara, kəriyewa West Javabe-a Bantenbe-a kalangaizəna, kuru yaladən kəmaduwu Javabedə wujin. Jakarta kəlanzəmadə kilomita square 662 (mil square 256) zamzəna, amma nasha kura Jakarta yedə- fatolan Jabodetabek lan notənadə- shima bərni kura kura dunyalan nəm kuranzədə....&quot;</comment>
      <origin>29544</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3697" sha1="1q2t9aksosxox61ph1hu850e2r6vu36" xml:space="preserve">{{Databox}}
'''Jakarta''' də shima bərni kura lardəye Jakarta ye də, shima bərni kura lardə Indonesia ye də, kərmai də kəriye fal'a tilo. Shidə ci kəmaduwu Javabe yala-fətebedən kara, kəriyewa West Javabe-a Bantenbe-a kalangaizəna, kuru yaladən kəmaduwu Javabedə wujin. Jakarta kəlanzəmadə kilomita square 662 (mil square 256) zamzəna, amma nasha kura Jakarta yedə- fatolan Jabodetabek lan notənadə- shima bərni kura kura dunyalan nəm kuranzədə. Nəm nguwu jamaye lan, Greater Jakarta də shima bərni do nəm nguwu jamaye dinalan, nəm nguwu jamaye də miliyon 40 ma kozəna. Jakarta də dawudi siyasabe-a, arzəyibe-a, adabe-a Indonesia ye kuru suronzən cidaramma lardəbe kada mbeji, daudi kura kamfaniwabe, kuru secretariat kungiya lardəwa anəmgədizəna Asiabe (ASEAN) ye mbeji.

Na do kərma dəro Jakarta gultin də, amsoye napsana tən karnuwa badiyaram zaman nowatayen kuru tussuna Sunda Kelapa'a kəllata, ci njiye Sunda Kingdom ye də. Suro saa 1527 lan, naptəramdə sunzə Jayakarta ro faltəna ngawo askərra Demak Sultanateye sha səmowonayen. Dutch East India Company (VOC) də bərni də'a 1619 lan səmowona kuru waltə Batavia ro garzana, shidoni dawudi kərmai VOC ye kuru dare kərmai Dutch ye kərmai kərmai Indonesia ye də'a karnu yakkə'a kozənaro. Ngawo Japanye kəriwu dunyabe kən indimidən bəladə'a səmowonayen kuru Indonesiaye kərmai kəlabe warmajiwo suro saa 1945 yen, bərnidə su Jakarta gozə kuru bərni kura republic bəlinbero wallono.

Kulashi kəla kəltə dunyabe-a bərniwa dunyabe-aye Jakarta'a bərni kura dunyabe ro kalakca. Shima Indonesia ye dawudi kungǝnabe-a kasuwube-a kuru shima bərni kura Southeast Asiabewo. Razəgənzədə nasha kungənaye-a, kasuwu-a, cidawa kasuwube-a, fatowa hawarbe-a, kuru diplomacy dunyabe-an kara. Bərnitə do dawu karnu kən 20th ye lan Jakarta'a faraksə nasha bərni kura ro kalaksəna kuru hijrawu Indonesia ye samma so'a səsangəna.

Jakartadə kaduwu ngəwu ba. Nəm nguwunzadə amma Javaneseye nguwu mbeji, Betawiyeya, Sundaneseyeya, Chineseye Indonesiayeya, kuru hijrawu nasha gade Indonesiaye kadayeya. Təlamma Indonesiayedə shima təlammado gomnatiye kuru təlamma kəndaramma jamayewo, amma ada Betawiyedə tuskatədo fatoyeya, Chineseyeya, Indiayeya, Arabyeya, Europeyeya woktu notoyen wurawono. Jakarta də kaziyi bərniye sambisoro mbeji, surodən nəm nguwu motoye'a, kasam batti'a, njiye njiye'a, cidi'a njiye'a, adəye banazəgə gomnati lardəye shawari bərni kura Indonesia ye də'a Nusantara do East Kalimantan ro kalaktəye gozəna.

=== Ilmu asalbe ===
Na do kərma dəro Jakarta lan notəna də su kada mbeji. Loktu mairi Sundabedən, ci kəmaduwunzəbedə Kalapa au Sunda Kalapa lan notəna, ci kəmaduwube kura mairidəbe yala ci kəmaduwu fəte Javabedən.[8] Hawarra Portuguesebe buroyedə ci kəmaduwudə Calapa lan bowozana.[9]

Su Jayakarta də adamen sha Kalapa'a kəriwutə askərra Fatahillah Demak Sultanate ye suro saa 1527 lan gozana, amma su faltə'a də tawatsəgənyi.[8] Sudə &quot;kənasar&quot; au &quot;kənasar kəndo&quot; ro fəlezana; nashawa Europebe buroyedə jili samən-samən Iacarta-a, Xacatra-a, Jacatra-a mbeji.

Ngawo Jayakarta 1619lan səmowonayen, Dutch East India Company (VOC) ye waltə nabtərammadə Bataviaro garzəna, sudə Bataviro manajin, shidoni Dutchye kakanzaro gozanadə.[8] Bataviadə zaman Dutchye kərmai kərmaiyedən faidatin hatta saa 1942 ro saadənan, sa hukuma Japanye bərnidə'a səmowonadəye su bərnidə'a Japanesero falzanadən: Jakaruta Tokubetsu-shi, lit.'Bəla Jakartabe Musanzə'.[8][10] Ngawo kərmai kəlabe Indonesiaye səbandənayen, Jakartadə su bərnidəye noataro wallono.[10]
=== Lamintǝ ===</text>
      <sha1>1q2t9aksosxox61ph1hu850e2r6vu36</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kolkata</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2910</id>
    <revision>
      <id>29545</id>
      <timestamp>2026-07-13T15:38:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ummusalmasuleiman2001</username>
        <id>55</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;{{Databox}} '''Kolkata''', kuru sha Calcutta lan notəna (sunzə hukumamen har saa 2001 ro saadənan), shima bərni kura kəriye Indiaye West Bengal ye dəwo. Shidə ci kəmoduwu Hooghlybe gədizənadən kara, 80 km (50 mi) fəte kalangai Bangladeshbedən kara. Shima dawudi kungənaye-a kasuwuye-a gədi Indiabe kuru cinna yala-gədi Indiabe fal.[18] Kolkata də shima bərni kən tulurmin nəm nguwu jamaye suro India ye dəwo nəm nguwu jamaye də miliyon 4.5 yeyi kuru na...&quot;</comment>
      <origin>29545</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4043" sha1="ah8rg0idbpvbhnrjhft199ekbcri63o" xml:space="preserve">{{Databox}}
'''Kolkata''', kuru sha Calcutta lan notəna (sunzə hukumamen har saa 2001 ro saadənan), shima bərni kura kəriye Indiaye West Bengal ye dəwo. Shidə ci kəmoduwu Hooghlybe gədizənadən kara, 80 km (50 mi) fəte kalangai Bangladeshbedən kara. Shima dawudi kungənaye-a kasuwuye-a gədi Indiabe kuru cinna yala-gədi Indiabe fal.[18] Kolkata də shima bərni kən tulurmin nəm nguwu jamaye suro India ye dəwo nəm nguwu jamaye də miliyon 4.5 yeyi kuru nashanzə kura Kolkata Metropolitan Area də shima bərni kən yakkəme nəm nguwu jamaye suro India ye dəwo nəm nguwu jamaye də miliyon 15 ma kozəna.[19] Kolkata də sha bərni kura ada'a India ye ro gozana kuru bərni kura ada'a nasha gargam Bengal ye lan.[1][20][21]

Bəladiya yakkə doni Calcutta kawuzənadə Nawab Bengalye sandiya sonotin cidiya kərmai Mughalyen. Ngawo Nawab ye East India Company ro shawari kasuwuye cinayen suro saa 1690 yen, [22] nadə Company dəye Fort William ro kalaksəna. Nawab Siraj ud-Daulah ye gar kura də'a səmowona saa 1756 lan amma kəriwu Plassey ye lan sha kənasartəna saa 1757 lan, ngawo general nzə Mir Jafar ye kampani də'a banatəro kəriwuzənayen, kuru dare sha loktu ganaro Nawab ro kalakca.[23] Cidiya kərmai kampani ye lan, Calcutta də shima bərni kura lardə India ye wo hatta saa 1911 ro saadənan. Calcutta də shima bərni kura kən indimi suro mairi British ye lan, ngawo London yen, kuru shima dawudi cidawu ye'a, siyasa'a, shara'a, ilmu'a, kimiya'a, nzundu'a lardə India ye lan. Bərnidə am ngəwu'a letəramma zaman Renaissance Bengalibe'a leyata. Shima nado letəram jama Indiabewo.[25]

Bengal'a yaktə suro saa 1947 yedə arzinyi bərnidəye'a lezəna. Ngawo kərmai kəlabe 1947 lan, Kolkata, shidoni buron dawudi kasuwu-a ada-a siyasa-a Indiabedə, fitəna siyasabe-a razəwube-a saa kadaro sətana kawu waltə cijinro.[26] Dareram karnu kən 20th yedən, bərnidə gomnati Bangladesh yedə'a səsangəna loktu kəriwu kərmai kəlabe Bangladesh yedən 1971 lan.[27] Kuruson am Hinduye East Bengal (kərmaye Bangladesh) lan isanadə suro saa mewu ngawo India'a 1947 lan yektəyen, cidinzə'a falzəna kuru siyasanzə'a fasalzəna.[28][29] Bərnidə Mumbai (kuren Bombay) ye sha sətana, bərni kura India ye.

Bərni doni nəm nguwu jamaye'a, ada Kolkata yedə awo'a gade-gade suronzən nguro'a karəngə'a (paras) kuru zande'a (adda) mbeji. Fasal garbe Kolkatabedə suronzən awowa mairibe kada mbeji, suronzan Victoria Memorial-a, Kotoro Howrahbe-a, Grand Hotel-a mbeji. Awo kaduwuye bərnidəyedə suronzən Chinatown Indiabe basdə mbeji kuru am Yewudibe-a, Armenianbe-a, Greekbe-a, Anglo-Indianbe-a mbeji. Bərnidə ada Bhadralokbe'a Zamindars Bengalbe'a kəllata, surodən Hindu Bengalibe-a, Musulumma Bengalibe-a, am daraja'a kaduwube-a mbeji. Bərni də sha bərni kura ada ye India ye ro gotəna.

Kolkatadə fato cidaramma faida'a lardəye, suronzan mowonti kisandibe'a, kəndaram Asiaticbe'a, fato kareya adabe gənatəbe Indiabe'a kuru fato kərabe lardə Indiabe'a. Jamiya Calcutta ye də, jami’a zamanye buro salak ye suro South Asia ye lan, kuru jami’a shiro kəllata də’a am kura’a South Asia ye lan cedo. Shima dawudi cidaram fimbe Bengalibe Indiabewo, shiga Tollywoodlan nowatadə. Suro cidaramma kimiyabedən, Kolkatadə kulashi kəla cidibe Indiabe-a, kulashi kəskabe Indiabe-a, karapka isawube Calcuttabe-a, karapka majalis kimiyabe Indiabe-a, kulashi kəla dabbawabe Indiabe-a, karapka Horticulturebe-a, cidaram nzunduwube-a, kulashi nəlewa jamabe Indiabe-a sədin. Ci njiye Kolkata yedə shima ci njiye India ye dinawo. Am diyau shiro Nobel Prize gultində-a kuru am indi Nobel Memorial Prizebe-adə bərnidə'a leyata.[30] Na'a cricketye kura kura'a franchises'a ye yaye, Kolkata də India lan nowata kəla shima dawudi karapka dekkel shiye lardəye wo. Kolkata də sha kəlele Hindu ye Durga Puja ye dəro nozana, shi do UNESCO ye faidanzə awo kaduwuye dunyabe ro asuzəna də.[14] Kolkata də sha &quot;Bərni kəji fantəye&quot; lan nozana.[31]
=== Lamintǝ ===</text>
      <sha1>ah8rg0idbpvbhnrjhft199ekbcri63o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mecca</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2911</id>
    <revision>
      <id>29546</id>
      <timestamp>2026-07-13T15:46:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ummusalmasuleiman2001</username>
        <id>55</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;'''Makka''', [a] hukumamen Makkah al-Mukarramah, [b] shima bərni nasha Hejaz fəte Saudi Arabia ye kuru shima bərni kura kəriye Makka ye wo. Makkadə na tambo Islambero gotəna[5][6] kuru nabi Islambe Muhammad, kuru shima bərni shiro tahirwo Islamlan.  Shidə Jeddah lan 70 km (43 mi) suro cidiben kara kəla kuluwu kimeben suro zərəgə kəpkata 277 m (909 ft) sami kuluwuben kara. Nəm nguwu am bəla'anzəye suro saa 2022 yedə miliyon 2.4, adəye sha bərni kən yak...&quot;</comment>
      <origin>29546</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4243" sha1="g8esv6w74ukd8gywljw2trlhfubsoq4" xml:space="preserve">'''Makka''', [a] hukumamen Makkah al-Mukarramah, [b] shima bərni nasha Hejaz fəte Saudi Arabia ye kuru shima bərni kura kəriye Makka ye wo. Makkadə na tambo Islambero gotəna[5][6] kuru nabi Islambe Muhammad, kuru shima bərni shiro tahirwo Islamlan.

Shidə Jeddah lan 70 km (43 mi) suro cidiben kara kəla kuluwu kimeben suro zərəgə kəpkata 277 m (909 ft) sami kuluwuben kara. Nəm nguwu am bəla'anzəye suro saa 2022 yedə miliyon 2.4, adəye sha bərni kən yakkəme nəm nguwu amye'a Saudi Arabia lan ngawo Riyadh'a Jeddah'a yen. Kul Hirabe kəla Jabal al-Nourben diya bərnidəben shima nadəwo Musulummabe kasatsanadəwo Alqurandə Muhammadro buro salakkin fəlezanadə.[7] Shi Mashidi Makkabe kuradə, shiga Masjid al-Haram lan nowatadə, shima na Kaababewo, kuru Musulumma soye kasatsana shiga Abraham a kuru Ishmail a sandima garzə. Shima zawal salabe (qibla) musulumma dunya sammasoro.[8] Kashi 44.5% nəm nguwu jamayedə jama Saudiye kuru kashi 55.5% də musulumma lardə gadeye.[9] Hajjwudə nəmngəwunza yakkəro kozəna saa woson loktu hajjbedən, kəntawu Hijribe kən mewun indinmi Dhūl-Ḥijjahben tədin kəla shidə wajib musulumma sammaro gananzəyayi falro suro kəndəganzaben.[10] Kusotowa dunyabe miliyon 19.3 samin suro saa 2024ben, Makkadə shima bərni uwu dunyalan zauro ziyaratəmawo.[11]

Maiwa musulummabe nashadəye-a kornzə-adə tussuna bərnidə'a kərmaitəro jarabsana, kuru adəye səkə, nasha Hejazibe ngəwuso yeyi, kərmai kada faltəna. Bərnidə karəngəro Saudiye Hejaz'a kəriwuzanadən Ibn Saud-a kəlakəlnzə-aye suro saa 1925 lan kəriwuzana. Tun loktudən, Makkadə zauro nəmkura-a awoa garbe-a təraana, garwa bəlin-a zamanbe-a alamanna The Clock Towers yeyi, na dunyabe kən diyaume-a gar kura-a. kəla Mashidi Kuraben. Gomnati Saudi ye dəye garwa gargamye kada'a na'a awo kaduwuye'a wurzəna,[13] alamanna Ajyad Fortress yeyi.[14][15][16] Attəson yayi, wurtə ngəwuso hukumamen shima nasha faraktə gozaa kozana shi Masjid al-Haram suro Makkabe a kuru Mashidi Nabibe suro Medinabe a kuru kareyanza cidabe banamasodəbe dalil nəmngəwu musulumma ibada sadinmaso dəga gotə nankaro.[17] Musulumma gənyi sodə bərnidəro gawo dabsana.[18][19]

Cidiya gumnati Saudiben, Makkadə Makka Nasha Municipalitydə shima sunotin, majalis bəlabe am 14 kartənama kuru mayordə shima kuranzawo (Amin təlam Arabicben bowotin) shi dəwo gomnati Saudibe shiro walzənadə. Kəntawu Januarybe saa 2022 lan, mayor bərnidəyedə shima Saleh Al-Turki. Bərni Mecca amanah ye də, shi do Macca'a nasha'a dərizə kəlzəna də, shima bərni kura kəriye Macca ye wo, bərni'a shitiyinzəye Jeddah'a Taif'a də suronzən mbeji, Jeddah də nəm nguwu jamaye'a Macca'a kozəna yaye. Mairi Khalid Al-Faisal də shima gomna lardədəyewo tən kawunzə 16 kəntawu Maybe saa 2007 lan.

=== Ilmu asalbe ===
Makkadə su kadalan bowotəna. Etymologynzədə notənyi futu kalmawa Arabicbe kadayeyi.[22] Kambosoro kasattəna kəla shidə maana Makkahbe tilo, shidə tawadəro su burobe zərəgə nadən dagənadəbe gulzana. Loktu fallin, maləmma musulummabe ngəwusoro shilan faidata na darajaa bərnidəbe dəwo Kaaba dəga dəriza kəlzəna kuru suronzən mbeji dəga gulzayin.[23][24]

Makkah də shima fasari do gomnati Saudi ye faidatin ma kuru shidə futu Arabic lan bowotin dəga karəngə.[25][26] Gumnatidəye Makkah dəga gozəna suro saa 1980s yen, amma dunya sammason notənyi au faidatin ba.[25] Su hukumabe sammaso shima Makka al-Mukarramah (Arabic: مكة المكرمة, 'Makka daraja').[25] Makkadə shilan faidatə bərnidə suro Alquranben suro Sura Al-Fathben (48), aya 24.[22][27]

Kalima Mecca də suro Nasarayen na am nguwu gojinro faidatin, kuru dalil adəye səkə musulumma təlam Nasaraben manazayin dəye spelling adə bərnidəro faidatədə awo kəjiro gozana.[25] Attəson yayi, Makkadə shima su bərnidəbe Arabiclan fasartənadəwo.

Macoraba, bərni kureye gade su Claudius Ptolemy ye gulzənadə suro Arabia Felix yen kara, kuru shidə Makkaro dayintəna.[28] Kərawa laaye kəlakəl adəga korozana.[29] Etymologies kada təbandəna: shi adabedə shima fərtə Arabian Southbe kurebe M-K-R-B lan goatə shi dəwo maananzə &quot;sanamribe.&quot;[29]
=== Lamintǝ ===</text>
      <sha1>g8esv6w74ukd8gywljw2trlhfubsoq4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mexico City</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2912</id>
    <revision>
      <id>29547</id>
      <timestamp>2026-07-13T15:49:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ummusalmasuleiman2001</username>
        <id>55</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;{{Databox}} '''Bərni Mexico''' ye də shima bərni kura lardə Mexico ye kuru bərni do am nguwu'a North America lan.[15][16] Shidə dawudi ada'a kungənaye'a dunyabe kura fal kuru, futu kulashi bərni'a dunyabe'a bərni'a dunyabe'a 2024 lan fəlezanadə, sha bərni dunyabe Alpha ro gozana.[17][18] Zərəgə Mexicobedən kəla cidi Mexicobe dawubedən kara, bərnidə nəm kuruwu mita 2,240 (7,350 feet) lan kara. Boroughs 16 ro yakkata, au alcaldías, sandi doni walta ng...&quot;</comment>
      <origin>29547</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4471" sha1="advmb6dvnptevxeqgi294fta59t1o75" xml:space="preserve">{{Databox}}
'''Bərni Mexico''' ye də shima bərni kura lardə Mexico ye kuru bərni do am nguwu'a North America lan.[15][16] Shidə dawudi ada'a kungənaye'a dunyabe kura fal kuru, futu kulashi bərni'a dunyabe'a bərni'a dunyabe'a 2024 lan fəlezanadə, sha bərni dunyabe Alpha ro gozana.[17][18] Zərəgə Mexicobedən kəla cidi Mexicobe dawubedən kara, bərnidə nəm kuruwu mita 2,240 (7,350 feet) lan kara. Boroughs 16 ro yakkata, au alcaldías, sandi doni walta ngurowa au colonias ro yakkata.

Futu isawu 2020 ye fəlezənadən, bərni Mexico yedə nəm nguwu amye 9,209,944 kuru nəm kura cidiyedə kilomita square 1,495 (mil square 577), [8] adəye sha bərni kura Mexico ye ro sədin kuru bərni təlam Spanish manajinma kən indimi dinalan ngawo Lima yen. Cidiya ma'ana karəngəye gomnati kura lardəye'a kəriye'a ye kasatsanadən, Greater Mexico City də nəm nguwu amye 21,804,515, adəye sha bərni kura dinaye kən 15th ye ro sədin kuru bərni kura kən indimi suro Western Hemisphere yen, ngawo São Paulo yen.[20] Suro saa 2011 yen, bərni Mexico ye kura də GDP nzə dola biliyon 411, adəye sha bərni do zauro awo faida'a sədin ma dinalan.[21] Bərnidə kashi 15.8% GDP Mexico yedə gozəna, amma bərni kuradə kashi 22% gozəna.[22] Lardə kəlanzəye suro saa 2013 yen waljiya, Mexico City də shima bərni arziyibe kura kən uwumiwo Latin America lan.[23]

Bərni Mexicoyedə shima bərni kura Americaye dinawo kuru fal suro indido amma asal lardəye garzanadən. Ngawo saa 1521 lan Tenochtitlan'a bətərəmtənayen, bannatəna karəngə kuru waltə gartəna futu bərni Spainbe yeyi. Suro saa 1524 yen, bəladiya bəla Mexico yedə sha Mexico Tenochtitlán lan kokkada, kuru saa 1585 lan səta fuwuro saadənan sha Ciudad de Mexico lan nowotə. Loktu kərmai Spain ye lan, bərni də dawudi siyasaye'a, cidaram'a, kungənaye'a kura.[25] Ngawo Mexico kərmai kəlabe səbandənayen, kalangai bərnidə'a dərizə kəlzənadə suro saa 1824 yen fada'ada kalangai lardədəye bəlin ye kuru federal district ye basma (Spanish: Distrito Federal au DF).

Ngawo saa kadaro kərmai kəlabe siyasabe məradəzanayen, am bəladəye hakku kura gomnatiye-a jamiwa majaliskuye-a kartəye zuwuna suro saa 1997 yen. Bərnidəye letəgəramma fuwutəye kada gozəna,[27][28] surodən fitə sharaye mbeji,[29] jili euthanasia gana laa,[30] dəptə aiwu ba-a,[31] nyiya jinsi falye-a,[32] kuru jinsi faltə sharaye-a. Yim kawu kəntawube 29 kəntawu Januarybe saa 2016 lan, kəriye kərmaiyedə hukumamen sunzə faltəna Ciudad de Mexico au CDMX. Yasa'a anyiye bərni dəro nəm kəlanzaye co, kuru lamarra gomnatinzəye'a siyasanzəye'a falzəna,

Su-a kuru motto-a
Har saa 2013 ro saadənan, bərnidə'a &quot;DF&quot; lan bowotə nowata Distrito Federal de México lan. Tun saa 2013 lan, kasarrataro &quot;CDMX&quot; faidatə zauro nguwuzəna. Diwal adə kuruson alamawa diwalbe-a su diwal kura-a lan faidatin.

Su shatanne am bərni Mexicoyedə shima chilango.[37] Chilangodə gargammamen sha amma diya Mexico Cityyen dadaanadə &quot;kam kowo kura, ro kura, hal batti, nəm zalum&quot; nankaro faidatana.[38] Nashanzadən amma bərni Mexicoyedən dadaanadə amma na gaden dadaanadə la provincian ('kəriyedə', 'shitidə') amma nguwuso kalima chilangodə gozana.[38] Am bərni Mexico yedə sandiya capitalinos lan bowotin (bərni də bərni kura lardəye dəro wumiya), amma &quot;[p]erhaps dalil capitalino də shima kalima nəm ngəla'a, taganas'a kuru kalkal'a dəro, ngaltema faidatin ba&quot;.[39]

Bərni Mexico ye də sha adamen la Ciudad de los Palacios (&quot;bərni mairi'a ye&quot;) lan nowotə, su do sha Baron Alexander von Humboldt ro tinama. Sokku bərnidə'a ziyarazənadən karnu kən 19th yedən, shiye wasika ruwozə Germany ro waltəgəna, shiye wono bərni Mexico yedə bərni kura Europe ye ndaso so'a gaskajin wono. Siyasawu Nasarabe Charles Latrobe ye awo adə'a ruwozəna: &quot;... cidanza'a wune: moles'a, njiye'a, coci'a, diwalwa'a- kuru bərni nəm kəji'a Palaces ye doni gar toloye Tenochtitlan lan cizənadə...&quot;, warak 84 suro wasika V Rambler Mexico ye lan.[40]

Loktu kərmai kərmaiyedən, motto bərnidəyedə shima &quot;Muy Noble e Insigne, Muy Leal e Imperial&quot; (Zauro daraja'a kuru daraja'a, zauro kənga'a kuru mairi'a). Zaman gomnati Andres Manuel Lopez Obradoryen (2018-24) kawuli siyasabe badiyatə: la Ciudad de la Esperanza (lit. 'Bərni Təmabe'). Motto adə tinyi su bərniye ro goada amma tən motto bəlin Capital en Movi dən baro wallono.
=== Lamintǝ ===</text>
      <sha1>advmb6dvnptevxeqgi294fta59t1o75</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shakira</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2913</id>
    <revision>
      <id>29548</id>
      <timestamp>2026-07-13T20:02:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39648-73</username>
        <id>1688</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[Liwuram:2023-11-16_Gala_de_los_Latin_Grammy,_03_(cropped)02.jpg|right|thumb|Shakira (2023)]] '''Shakira Isabel Mebarak Ripoll''' sunzu notunaman sha chasambo yim indi bǝ lan kǝntawu indi bǝ lan saa (1977) bǝ lan. Shiga &quot;Queen of Latin Music&quot; lan bowozana, shiga kam zauro faida'a karnu kən 21st ye dəro gozana.&lt;ref&gt;https://www.forbes.com/sites/andreazarczynski/2023/04/30/as-latin-music-booms-grammy-museum-honors-shakira/&lt;/ref&gt; Cida saa mewu yasku kozənalan, kənas...&quot;</comment>
      <origin>29548</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1575" sha1="j1ifxuo4ccerj4467ol9oryhqcdrbjq" xml:space="preserve">[[Liwuram:2023-11-16_Gala_de_los_Latin_Grammy,_03_(cropped)02.jpg|right|thumb|Shakira (2023)]]
'''Shakira Isabel Mebarak Ripoll''' sunzu notunaman sha chasambo yim indi bǝ lan kǝntawu indi bǝ lan saa (1977) bǝ lan. Shiga &quot;Queen of Latin Music&quot; lan bowozana, shiga kam zauro faida'a karnu kən 21st ye dəro gozana.&lt;ref&gt;https://www.forbes.com/sites/andreazarczynski/2023/04/30/as-latin-music-booms-grammy-museum-honors-shakira/&lt;/ref&gt; Cida saa mewu yasku kozənalan, kənasarwanzə kaiyyabe dunyabedəye nəmgadegade nəmjilibe Latin America lan namzəna kuru kəndəganzə kəlanzəbe tartəgənadəye shiga kam dunyabero sədəna. Kayawa-a, ngərwo-a, fashion-a men, shiye bikkewa kurube kisandiwuro kaya nowatalan səsangəna; fartə zawalye nowatadə suronzan belly dance (shidoni sunzə cinadə), champeta-a, kuru mapale-a mbeji.&lt;ref&gt;https://www.okayafrica.com/shakira-brought-afro-colombian-dance-to-the-super-bowl/255655&lt;/ref&gt; Guinness World Records ye shiga kam kasuwu ye zauro kənasartənama ro suwudəna.&lt;ref&gt;https://www.billboard.com/pro/shakira-highest-grossing-latin-tour-guinness-record/&lt;/ref&gt;

Shakira ye sa’anzə arakkə lan cidanzə buro salak ye suro saa 1990 lan sədəna. Shakiraye albomnzǝ Pies Descalzos (1995) lan sutuluwuna lan shillewunzǝ runzǝye sǝbandǝna. Shiye Laundry Service (2001) lan jasha'a, albom shiro zauro saladǝnawo, shido waltəgəna vidiyowanzǝdǝn rokko &quot;Whenever, Wherever&quot;-a &quot;The One&quot;-aben.&lt;ref&gt;https://variety.com/2021/music/news/shakira-laundry-service-album-anniversary-interview-1235111293/amp/&lt;/ref&gt;

== Lamintǝ ==</text>
      <sha1>j1ifxuo4ccerj4467ol9oryhqcdrbjq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>29549</id>
      <parentid>29548</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T21:26:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MohammedBama123</username>
        <id>36</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>29549</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1579" sha1="3ymhtdjvvr4ijpf3jxx96e70ahneutp" xml:space="preserve">[[Liwuram:2023-11-16_Gala_de_los_Latin_Grammy,_03_(cropped)02.jpg|right|thumb|Shakira (2023)]]
'''Shakira Isabel Mebarak Ripoll''' sunzu notunaman sha chasambo yim indi bǝ lan kǝntawu indi bǝ lan saa (1977) bǝ lan. Shiga &quot;Queen of Latin Music&quot; lan bowozana, shiga kam zauro faida'a karnu kən 21st ye dəro gozana.&lt;ref&gt;https://www.forbes.com/sites/andreazarczynski/2023/04/30/as-latin-music-booms-grammy-museum-honors-shakira/&lt;/ref&gt; Cida saa mewu yasku kozənalan, kənasarwanzə kaiyyabe dunyabǝ dəyǝ nəmgadegade nəmjilibe Latin America lan namzəna kuru kəndəganzə kəlanzəbe tartəgəna dəye shiga kam dunyabero sədəna. Kayawa-a, ngərwo-a, fashion-a men, shiye bikkewa kurube kisandiwuro kaya nowatalan səsangəna; fartə zawalye nowatadə suronzan belly dance (shidoni sunzə cinadə), champeta-a, kuru mapale-a mbeji.&lt;ref&gt;https://www.okayafrica.com/shakira-brought-afro-colombian-dance-to-the-super-bowl/255655&lt;/ref&gt; Guinness World Records ye shiga kam kasuwu ye zauro kənasartənama ro suwudəna.&lt;ref&gt;https://www.billboard.com/pro/shakira-highest-grossing-latin-tour-guinness-record/&lt;/ref&gt;

Shakira ye sa’anzə arakkə lan cidanzə buro salak ye suro saa 1990 lan sədəna. Shakiraye albomnzǝ Pies Descalzos (1995) lan sutuluwuna lan shillewunzǝ runzǝye sǝbandǝna. Shiye Laundry Service (2001) lan jasha'a, albom shiro zauro saladǝnawo, shido waltəgəna vidiyowanzǝdǝn rokko &quot;Whenever, Wherever&quot;-a &quot;The One&quot;-aben.&lt;ref&gt;https://variety.com/2021/music/news/shakira-laundry-service-album-anniversary-interview-1235111293/amp/&lt;/ref&gt;

== Lamintǝ ==</text>
      <sha1>3ymhtdjvvr4ijpf3jxx96e70ahneutp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mumbai</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2914</id>
    <revision>
      <id>29556</id>
      <timestamp>2026-07-14T11:30:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ummusalmasuleiman2001</username>
        <id>55</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;Mumbai (/m'ba'/muum-BY; Marathi: Mumbaī, sha Bombay lan nowotə (bɒmbeɪ/ bom-BAY; sunzə hukumamen har saa 1995 ro saadənama) shima bərni kura kəriye Indian Maharash ye də. Mumbai də shima bərni kura kungənaye kuru bərni do nəm nguwu jamaye India ye də, nəm nguwu jamiye də ta'adir miliyon 12.5 (1.25 crore) yeyi.[23] Mumbai də shima dawu nasha Mumbai Metropolitan Region ye wo, shidoni bərni kura kura dinalan nəm nguwu jamaye miliyon 23 (2.3 crore) ma koz...&quot;</comment>
      <origin>29556</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2825" sha1="nv4osu874gwmcxfw0yviym4ifbknqrf" xml:space="preserve">Mumbai (/m'ba'/muum-BY; Marathi: Mumbaī, sha Bombay lan nowotə (bɒmbeɪ/ bom-BAY; sunzə hukumamen har saa 1995 ro saadənama) shima bərni kura kəriye Indian Maharash ye də. Mumbai də shima bərni kura kungənaye kuru bərni do nəm nguwu jamaye India ye də, nəm nguwu jamiye də ta'adir miliyon 12.5 (1.25 crore) yeyi.[23] Mumbai də shima dawu nasha Mumbai Metropolitan Region ye wo, shidoni bərni kura kura dinalan nəm nguwu jamaye miliyon 23 (2.3 crore) ma kozəna.[24] Mumbai də ci kəmaduwu Konkan ye fəte ci kəmaduwu India ye dən kara kuru ci kəmaduwuye zauro kura mbeji. Suro saa 2008 yen, Mumbai də sha bərni dunyabe alpha ro cado. Mumbai də bərni do am biliyonna'a nguwu'a suro bərni Asia ye lan.[a]

Jazirawa tulur doni Mumbai'a sətanadə buron fato amma təlamma Marathi manazayinma Koliye.[28][29][30] Karnu kadaro, kərtawa Bombayye tulurdə cidiya kərmaiwu amma asal lardəye kərmaidən kara kawu mairi Portugueseyero cedoro, kuru daredən East India Companyro 1661lan, nasha zar Catherine of Braganzaye nyiyanzə Charles II Englandyedəro.[31] Saa 1782 lan baditəna, Mumbai də cida Hornby Vellard ye sha waltə fasalzəna,[32] shi done na'a kate jazira'a tulur kuluwu Arabian ye də'a waltəm bəlintəgə badizəna də.[33] Rokko diwalwa kura-a zawal maara cidiye-a gartəben, cida waltəm bəlintəgəbedə, suro saa 1845ben tamotənadə, Mumbaidəga ci kəmaduwube kura kəla kəmaduwu Arabianben kalaksəna. Mumbai də karnu kən 19 lan fuwutə arziyibe-a ilmube-a lan kara. Badiyaram karnu kən 20th ye lan, na duno'a kəriwu kərmai kəlabe India ye ro wallono. Ngawo kərmai kəlabe Indiaye suro saa 1947 lan səwandənan, bərnidə kəriye Bombaybero kəllata. Suro saa 1960 yen, ngawo letəram Samyukta Maharashtra ye lan, kəriye Maharashtra ye bəlin kokkada Mumbai də bərni kura lardənzəye.[34]

Mumbai də shima bərni kura lardə India ye ləman ye'a, kasuwu ye'a, kasuwu ye'a. Mumbai də sha bərni New York yero rataltəyin, kuru shima fato kasuwu Bombay ye wo, kəla zawal Dalal yen kara. Shidə shima dawudi kasuwube kura mewu dunyabewo nasha kungəna dunyabe letəben,[38] shidə kashi 6.16% GDP Indiabe suwudin,[39] kuru shidə kashi 25% awoa sanyaram lardəbe sutuluyinbe sədin, kashi 70% kasuwu kuluwube Indiabedə (Mumbai Port-a, Jawaharlal D4%-a men). kasuwu do arziyi India ye lan.[41][42] Bərnidə na'a kungənaye faida'a kuru headquarter kampani'a Indiaye kada'a kuru kampani'a lardə'a kadaye'a. Bərnidə kuruson fato cidaram kimiyabe kura-kura Indiabe-a kuru cidaram fimbe Hindi-a Marathi-aye mbeji. Mumbai də shima fato Bollywood ye wo, kuru sha Hindi cinema lan notəna au Bombay cinema lan, shi done cidaram fimbe kura kən indimi ngawo Hollywood yen gotəna də.[43] Mumbai ye awo kasuwu ye də hijrawu lardə India ye samma so'a səsangəna.</text>
      <sha1>nv4osu874gwmcxfw0yviym4ifbknqrf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>29557</id>
      <parentid>29556</parentid>
      <timestamp>2026-07-14T11:31:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ummusalmasuleiman2001</username>
        <id>55</id>
      </contributor>
      <origin>29557</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2860" sha1="gbe1jon7q7qvs6os5iglt0qg9cp1slj" xml:space="preserve">{{Databox}}
'''Mumbai''' (/m'ba'/muum-BY; Marathi: Mumbaī, sha Bombay lan nowotə (bɒmbeɪ/ bom-BAY; sunzə hukumamen har saa 1995 ro saadənama) shima bərni kura kəriye Indian Maharash ye də. Mumbai də shima bərni kura kungənaye kuru bərni do nəm nguwu jamaye India ye də, nəm nguwu jamiye də ta'adir miliyon 12.5 (1.25 crore) yeyi.[23] Mumbai də shima dawu nasha Mumbai Metropolitan Region ye wo, shidoni bərni kura kura dinalan nəm nguwu jamaye miliyon 23 (2.3 crore) ma kozəna.[24] Mumbai də ci kəmaduwu Konkan ye fəte ci kəmaduwu India ye dən kara kuru ci kəmaduwuye zauro kura mbeji. Suro saa 2008 yen, Mumbai də sha bərni dunyabe alpha ro cado. Mumbai də bərni do am biliyonna'a nguwu'a suro bərni Asia ye lan.[a]

Jazirawa tulur doni Mumbai'a sətanadə buron fato amma təlamma Marathi manazayinma Koliye.[28][29][30] Karnu kadaro, kərtawa Bombayye tulurdə cidiya kərmaiwu amma asal lardəye kərmaidən kara kawu mairi Portugueseyero cedoro, kuru daredən East India Companyro 1661lan, nasha zar Catherine of Braganzaye nyiyanzə Charles II Englandyedəro.[31] Saa 1782 lan baditəna, Mumbai də cida Hornby Vellard ye sha waltə fasalzəna,[32] shi done na'a kate jazira'a tulur kuluwu Arabian ye də'a waltəm bəlintəgə badizəna də.[33] Rokko diwalwa kura-a zawal maara cidiye-a gartəben, cida waltəm bəlintəgəbedə, suro saa 1845ben tamotənadə, Mumbaidəga ci kəmaduwube kura kəla kəmaduwu Arabianben kalaksəna. Mumbai də karnu kən 19 lan fuwutə arziyibe-a ilmube-a lan kara. Badiyaram karnu kən 20th ye lan, na duno'a kəriwu kərmai kəlabe India ye ro wallono. Ngawo kərmai kəlabe Indiaye suro saa 1947 lan səwandənan, bərnidə kəriye Bombaybero kəllata. Suro saa 1960 yen, ngawo letəram Samyukta Maharashtra ye lan, kəriye Maharashtra ye bəlin kokkada Mumbai də bərni kura lardənzəye.[34]

Mumbai də shima bərni kura lardə India ye ləman ye'a, kasuwu ye'a, kasuwu ye'a. Mumbai də sha bərni New York yero rataltəyin, kuru shima fato kasuwu Bombay ye wo, kəla zawal Dalal yen kara. Shidə shima dawudi kasuwube kura mewu dunyabewo nasha kungəna dunyabe letəben,[38] shidə kashi 6.16% GDP Indiabe suwudin,[39] kuru shidə kashi 25% awoa sanyaram lardəbe sutuluyinbe sədin, kashi 70% kasuwu kuluwube Indiabedə (Mumbai Port-a, Jawaharlal D4%-a men). kasuwu do arziyi India ye lan.[41][42] Bərnidə na'a kungənaye faida'a kuru headquarter kampani'a Indiaye kada'a kuru kampani'a lardə'a kadaye'a. Bərnidə kuruson fato cidaram kimiyabe kura-kura Indiabe-a kuru cidaram fimbe Hindi-a Marathi-aye mbeji. Mumbai də shima fato Bollywood ye wo, kuru sha Hindi cinema lan notəna au Bombay cinema lan, shi done cidaram fimbe kura kən indimi ngawo Hollywood yen gotəna də.[43] Mumbai ye awo kasuwu ye də hijrawu lardə India ye samma so'a səsangəna.
=== Lamintǝ ===</text>
      <sha1>gbe1jon7q7qvs6os5iglt0qg9cp1slj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rio de Janeiro</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2915</id>
    <revision>
      <id>29558</id>
      <timestamp>2026-07-14T11:33:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ummusalmasuleiman2001</username>
        <id>55</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;{{Databox}} '''Rio de Janeiro''' də shima bərni kura lardə Rio de Janeiro ye wo. Shima bərni kən indimi nəm nguwu jamaye Brazil lan ngawo São Paulo yen nəm nguwu am miliyon 13 sətana suro saa 2025 yen, kuru bərni kən arakkəmi nəm nguwu jamaye suro America ye lan.  Saa 1565 lan kokkatə, bərnidə buro salakkin naptəram Captaincy Rio de Janeiro ye, kərmai kərmai Portuguese ye. Suro saa 1763 yen bərni kura lardə Brazil ye ro wallono. Suro saa 1808 yen, sa...&quot;</comment>
      <origin>29558</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3140" sha1="6up52fupvfm2zdrg5999nljhareh8l6" xml:space="preserve">{{Databox}}
'''Rio de Janeiro''' də shima bərni kura lardə Rio de Janeiro ye wo. Shima bərni kən indimi nəm nguwu jamaye Brazil lan ngawo São Paulo yen nəm nguwu am miliyon 13 sətana suro saa 2025 yen, kuru bərni kən arakkəmi nəm nguwu jamaye suro America ye lan.

Saa 1565 lan kokkatə, bərnidə buro salakkin naptəram Captaincy Rio de Janeiro ye, kərmai kərmai Portuguese ye. Suro saa 1763 yen bərni kura lardə Brazil ye ro wallono. Suro saa 1808 yen, sa shararam mairi Portugal ye də Brazil ro lezənadən, Rio de Janeiro də na shararam mairi Portugal ye Maria I ye ro wallono. Cidiya kərmai tadanzəyen, mai John of Braganza, Mariaye Brazil'a daraja mairibero səsangəna suro United Kingdom Portugal-a, Brazil-a, Algarves-ayen. Rio də bərni kura kərmai lardə'a kadaye ro wallono hatta sa'a 1822 lan, sa kəriwu kərmai kəlabe Brazil ye badizəna dən. Adə shima awo do ne gargam zaman ye lan bərni kura lardə do ne lardə'a tunotin ma bərni kura lardə'a do ne tunotin ma soye gozəna ma. Rio de Janeiro də dare bərni kura mairi Brazil yero wallono, hatta saa 1889 ro wallono, kuru dare bərni kura republican Brazil yero wallono hatta saa 1960 sa bərni kura də'a Brasília ro kalakcado.

Rio de Janeiro də shima GDP bəladiyaye kən indimiwo suro lardədəyen,[9] kuru shima kən 30th kurawo dinalan saa 2008 lan,[10] R$343 billion ro somtəna. Shima fato kura kampani kəndawu fetebe Brazilbe-a, latədə-a, kuru telecommunicationbe-a, surodən kampani kura kura indi lardədəye mbeji, Petrobras-a Vale-a, kuru Latin Americabe kampani telemediabe kura Grupo Globo-a. Fato jamiya kadabe kuru cidaramma kadabe, shima dawudi kulashibe-a fuwutəbe-a kən indimiwo lardə Brazilben, shidə kashi 17 suro awoa ilmu kimiyabe lardəbe sutuluwinben sədin futu bayanna saa 2005ben.[11] Nəm zalumtə nguwuro asutəna dəman, bərnidə nəm zalumtə gana bərni kura lardə Brazil ye də'a kozəna.[12]

Rio de Janeiro də bərni do zauro amso'a ziyaratinma suro anəm dunyabe lan kuru sha na'a alagəlabe'a, kəlele'a, samba'a, bossa nova'a, kuru njiye jili Barra da Tijuca'a, Copacabana'a, Ipanema'a, Leblon'a lan nozana. Nzəra ci kəmaduwubedən, awoa gade alamawabedə suronzan gunki Christ the Redeemerbe kəla kau Corcovadoben dagənadə, shiro su fal suro awowa ajabba dunyabe tulurben bowotənadə; Kawu Sugarloafbedə motonzə kebulbe-a; Sambódromo də, zawal do am kura-kuraye dəwo loktu Carnival yen faidatin ma; kuru Maracanã Stadium, shima stadium dekkel shiye kura dunyalan. Rio de Janeiro də shima bərni Olympics'a Paralympics'a 2016 ye dəga sədin, bərni də'a bərni təlam Portuguese ye'a South America ye'a təlam Portuguese ye'a manajin ma buro salak yin, kuru kən yakkəmiro biske Olympics ye də bərni Southern Hemisphere ye lan tədin.[14] Stadium Maracanã də shima dareram gasa kowo dunyabe FIFAbe saa 1950-a 2014-a kuru gasa kowo kəlakəlbe FIFAbe saa 2013-a dəga suwudə. Bərnidə kuruson biskewa Pan Americanbe XV suro saa 2007ben sədin, kuru samno G20be suro saa 2024ben sədin, kuru bikkewa kowo kamuwabe FIFAbe suro saa 2027ben sədin.[15][16]
=== Lamintǝ ===</text>
      <sha1>6up52fupvfm2zdrg5999nljhareh8l6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Saint Petersburg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2916</id>
    <revision>
      <id>29559</id>
      <timestamp>2026-07-14T11:36:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ummusalmasuleiman2001</username>
        <id>55</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;  Saint Petersburg, buron Petrograd (Petrograd) lan notəna kuru dare Leningrad (Lenigrad) lan notənadə, shima bərni kura kən indimi Russia lan, ngawo Moscow yen, bərni kura lardədəye. Kəla kəmoduwu Neva yedən kəla Gulf of Finland ye kəla kəmaduwu Baltic yen kara, nəm kuranzədə kilomita square 1,439 (556 sq mi) də shima nasha kərmai Russia ye shiro ganawo bawo. Bərnidə nəm nguwu am 5,601,911 suro saa 2021 yen,[3] am miliyon 6.4 ma kozəna bəla kurad...&quot;</comment>
      <origin>29559</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2804" sha1="pqw83w31rwicbcccygrg0sdd1nx75ri" xml:space="preserve">

Saint Petersburg, buron Petrograd (Petrograd) lan notəna kuru dare Leningrad (Lenigrad) lan notənadə, shima bərni kura kən indimi Russia lan, ngawo Moscow yen, bərni kura lardədəye. Kəla kəmoduwu Neva yedən kəla Gulf of Finland ye kəla kəmaduwu Baltic yen kara, nəm kuranzədə kilomita square 1,439 (556 sq mi) də shima nasha kərmai Russia ye shiro ganawo bawo. Bərnidə nəm nguwu am 5,601,911 suro saa 2021 yen,[3] am miliyon 6.4 ma kozəna bəla kuradən napsana. Saint Petersburg də shima bərni kən diyaume nəm nguwu jamaye Europe lan, bərni do nəm nguwu jamaye kəla Baltic Sea yen, kuru bərni yalaye dunyalan am miliyon 1 ma kozəna. Bərni kura mairi Russia ye kureye də, kuru gargam lan ci kəmaduwu Baltic ye də, bərni kura kərmaiye lan sha sonotin.

Bərni də Tsar Peter the Great ye sha kokkono yim kawu 27 kəntawu May ye saa 1703 lan, na do bərni kura Swedish ye səmowona dən, kuru sunzə apostle Saint Peter ye lan bowotə.[8] Russia lan, Saint Petersburg də gargam'a ada'a lan tambo kərmai Russia ye'a kuru Russia ye gargam zamanyero gawo'a də'a kəllata, naptə duno kura Europe ye lan.[9] Bərni kura Tsardom Russia ye ro wallono, kuru ngawodən mairi Russia ye, saa 1712 lan səta 1918 ro saadənan (Moscow ye sha falzəna kate saa 1728-a 1730-a yen).[10] Ngawo kəriwu Octoberbe suro saa 1917ben, Bolsheviksdə gumnatinza Moscowro zuzaana.[11] Bərnidə sunzə Leningrad ro faltəna ngawo kərmu Lenin ye suro saa 1924 yen. Shima na do Leningrad'a bətərəmtəna də loktu kəriwu dunyabe kən indimi yen, bətərəm do zauro kəriwu'a tarihi lan.[12] Suro kəntawu June ye saa 1991 lan, kəntawu gana bas kawu Belovezha Accords'a Soviet Union'a baro waljinro, kartəwuye suro referendum bərni sammason su bərnidəye'a waltəm kalaktəro kasatsana.[13]

Naptə dawudi adabe Russiabe nankaro, Saint Petersburgdə am bəladəriye miliyon 15 samin suro saa 2018ben səbandəna. Shidə dawudi razəgəbe-a, ilmu kimiyabe-a, kuru bəladəriye-a Russia-a Europe-aro gotəna. Zaman zaman kəmayedən, bərni də sha &quot;Bərni kura lardə Russia ye yalazəna&quot; lan bowotin, kuru shima fato kərmai'a gomnati lardəye nowata jili Constitutional Court of Russia ye'a Heraldic Council kura lardə Russia ye'a. Kuru shidə fato kərabe lardə Russiabe kuru na shiro Supreme Court Russiabe dawartənadə, kuru shidə fato kura askərra Russiabe Navybe, kuru Leningrad Military Districtbe Askərra Russiabe. Shi dawudi gargambe Saint Petersburgbe a kuru awoa gade shiro Monuments gultində-adə sandima UNESCObe na awoa kaduwube dunyabewo. Saint Petersburg də fato Hermitage ye (na kareya adabe gənatəye kura dinalan), kuru Lakhta Center (shi fato kura kura Europe lan), kuru shima bərni done gasa kowo dunyabe FIFA 2018 ye-a UEFA Euro 2020 ye-a sədin ma.</text>
      <sha1>pqw83w31rwicbcccygrg0sdd1nx75ri</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>29560</id>
      <parentid>29559</parentid>
      <timestamp>2026-07-14T11:37:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ummusalmasuleiman2001</username>
        <id>55</id>
      </contributor>
      <origin>29560</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2831" sha1="np79fr23uilyhn6hzizpu4bu4evl0xr" xml:space="preserve">{{Databox}}
Saint Petersburg, buron Petrograd (Petrograd) lan notəna kuru dare Leningrad (Lenigrad) lan notənadə, shima bərni kura kən indimi Russia lan, ngawo Moscow yen, bərni kura lardədəye. Kəla kəmoduwu Neva yedən kəla Gulf of Finland ye kəla kəmaduwu Baltic yen kara, nəm kuranzədə kilomita square 1,439 (556 sq mi) də shima nasha kərmai Russia ye shiro ganawo bawo. Bərnidə nəm nguwu am 5,601,911 suro saa 2021 yen,[3] am miliyon 6.4 ma kozəna bəla kuradən napsana. Saint Petersburg də shima bərni kən diyaume nəm nguwu jamaye Europe lan, bərni do nəm nguwu jamaye kəla Baltic Sea yen, kuru bərni yalaye dunyalan am miliyon 1 ma kozəna. Bərni kura mairi Russia ye kureye də, kuru gargam lan ci kəmaduwu Baltic ye də, bərni kura kərmaiye lan sha sonotin.

Bərni də Tsar Peter the Great ye sha kokkono yim kawu 27 kəntawu May ye saa 1703 lan, na do bərni kura Swedish ye səmowona dən, kuru sunzə apostle Saint Peter ye lan bowotə.[8] Russia lan, Saint Petersburg də gargam'a ada'a lan tambo kərmai Russia ye'a kuru Russia ye gargam zamanyero gawo'a də'a kəllata, naptə duno kura Europe ye lan.[9] Bərni kura Tsardom Russia ye ro wallono, kuru ngawodən mairi Russia ye, saa 1712 lan səta 1918 ro saadənan (Moscow ye sha falzəna kate saa 1728-a 1730-a yen).[10] Ngawo kəriwu Octoberbe suro saa 1917ben, Bolsheviksdə gumnatinza Moscowro zuzaana.[11] Bərnidə sunzə Leningrad ro faltəna ngawo kərmu Lenin ye suro saa 1924 yen. Shima na do Leningrad'a bətərəmtəna də loktu kəriwu dunyabe kən indimi yen, bətərəm do zauro kəriwu'a tarihi lan.[12] Suro kəntawu June ye saa 1991 lan, kəntawu gana bas kawu Belovezha Accords'a Soviet Union'a baro waljinro, kartəwuye suro referendum bərni sammason su bərnidəye'a waltəm kalaktəro kasatsana.[13]

Naptə dawudi adabe Russiabe nankaro, Saint Petersburgdə am bəladəriye miliyon 15 samin suro saa 2018ben səbandəna. Shidə dawudi razəgəbe-a, ilmu kimiyabe-a, kuru bəladəriye-a Russia-a Europe-aro gotəna. Zaman zaman kəmayedən, bərni də sha &quot;Bərni kura lardə Russia ye yalazəna&quot; lan bowotin, kuru shima fato kərmai'a gomnati lardəye nowata jili Constitutional Court of Russia ye'a Heraldic Council kura lardə Russia ye'a. Kuru shidə fato kərabe lardə Russiabe kuru na shiro Supreme Court Russiabe dawartənadə, kuru shidə fato kura askərra Russiabe Navybe, kuru Leningrad Military Districtbe Askərra Russiabe. Shi dawudi gargambe Saint Petersburgbe a kuru awoa gade shiro Monuments gultində-adə sandima UNESCObe na awoa kaduwube dunyabewo. Saint Petersburg də fato Hermitage ye (na kareya adabe gənatəye kura dinalan), kuru Lakhta Center (shi fato kura kura Europe lan), kuru shima bərni done gasa kowo dunyabe FIFA 2018 ye-a UEFA Euro 2020 ye-a sədin ma.
=== Lamintǝ ===</text>
      <sha1>np79fr23uilyhn6hzizpu4bu4evl0xr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>29561</id>
      <parentid>29560</parentid>
      <timestamp>2026-07-14T11:38:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ummusalmasuleiman2001</username>
        <id>55</id>
      </contributor>
      <origin>29561</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2837" sha1="rw93t4uwbnq4alt33sggkke1h8kciqf" xml:space="preserve">{{Databox}}
'''Saint Petersburg''', buron Petrograd (Petrograd) lan notəna kuru dare Leningrad (Lenigrad) lan notənadə, shima bərni kura kən indimi Russia lan, ngawo Moscow yen, bərni kura lardədəye. Kəla kəmoduwu Neva yedən kəla Gulf of Finland ye kəla kəmaduwu Baltic yen kara, nəm kuranzədə kilomita square 1,439 (556 sq mi) də shima nasha kərmai Russia ye shiro ganawo bawo. Bərnidə nəm nguwu am 5,601,911 suro saa 2021 yen,[3] am miliyon 6.4 ma kozəna bəla kuradən napsana. Saint Petersburg də shima bərni kən diyaume nəm nguwu jamaye Europe lan, bərni do nəm nguwu jamaye kəla Baltic Sea yen, kuru bərni yalaye dunyalan am miliyon 1 ma kozəna. Bərni kura mairi Russia ye kureye də, kuru gargam lan ci kəmaduwu Baltic ye də, bərni kura kərmaiye lan sha sonotin.

Bərni də Tsar Peter the Great ye sha kokkono yim kawu 27 kəntawu May ye saa 1703 lan, na do bərni kura Swedish ye səmowona dən, kuru sunzə apostle Saint Peter ye lan bowotə.[8] Russia lan, Saint Petersburg də gargam'a ada'a lan tambo kərmai Russia ye'a kuru Russia ye gargam zamanyero gawo'a də'a kəllata, naptə duno kura Europe ye lan.[9] Bərni kura Tsardom Russia ye ro wallono, kuru ngawodən mairi Russia ye, saa 1712 lan səta 1918 ro saadənan (Moscow ye sha falzəna kate saa 1728-a 1730-a yen).[10] Ngawo kəriwu Octoberbe suro saa 1917ben, Bolsheviksdə gumnatinza Moscowro zuzaana.[11] Bərnidə sunzə Leningrad ro faltəna ngawo kərmu Lenin ye suro saa 1924 yen. Shima na do Leningrad'a bətərəmtəna də loktu kəriwu dunyabe kən indimi yen, bətərəm do zauro kəriwu'a tarihi lan.[12] Suro kəntawu June ye saa 1991 lan, kəntawu gana bas kawu Belovezha Accords'a Soviet Union'a baro waljinro, kartəwuye suro referendum bərni sammason su bərnidəye'a waltəm kalaktəro kasatsana.[13]

Naptə dawudi adabe Russiabe nankaro, Saint Petersburgdə am bəladəriye miliyon 15 samin suro saa 2018ben səbandəna. Shidə dawudi razəgəbe-a, ilmu kimiyabe-a, kuru bəladəriye-a Russia-a Europe-aro gotəna. Zaman zaman kəmayedən, bərni də sha &quot;Bərni kura lardə Russia ye yalazəna&quot; lan bowotin, kuru shima fato kərmai'a gomnati lardəye nowata jili Constitutional Court of Russia ye'a Heraldic Council kura lardə Russia ye'a. Kuru shidə fato kərabe lardə Russiabe kuru na shiro Supreme Court Russiabe dawartənadə, kuru shidə fato kura askərra Russiabe Navybe, kuru Leningrad Military Districtbe Askərra Russiabe. Shi dawudi gargambe Saint Petersburgbe a kuru awoa gade shiro Monuments gultində-adə sandima UNESCObe na awoa kaduwube dunyabewo. Saint Petersburg də fato Hermitage ye (na kareya adabe gənatəye kura dinalan), kuru Lakhta Center (shi fato kura kura Europe lan), kuru shima bərni done gasa kowo dunyabe FIFA 2018 ye-a UEFA Euro 2020 ye-a sədin ma.
=== Lamintǝ ===</text>
      <sha1>rw93t4uwbnq4alt33sggkke1h8kciqf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sydney</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2917</id>
    <revision>
      <id>29562</id>
      <timestamp>2026-07-14T11:40:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ummusalmasuleiman2001</username>
        <id>55</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;{{Databox}} '''Sydney''' də shima bərni kura kəriye New South Wales ye wo, kuru bərni do am nguwu'a lardə Australia ye lan. Ci kəmaduwu gədi Australiayedən kara, bərni kuradə ci kəmaduwu Sydneyye dərizə kəlzəna kuru alamanna kilomita 80 (mi 50) kəmaduwu Pacificbe gədilan səta Blue Mountains fətenzəro saadəna, kuru alamanna kilomita 80 (50 mi) Ku-ring-gai Chase Park National Park-a Hawkesbury no Royal Macaur National Park-a yalalan səta. anəm-a anə...&quot;</comment>
      <origin>29562</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3107" sha1="o0vzeu2xkrvt8x0pdyzokcioe5r59tf" xml:space="preserve">{{Databox}}
'''Sydney''' də shima bərni kura kəriye New South Wales ye wo, kuru bərni do am nguwu'a lardə Australia ye lan. Ci kəmaduwu gədi Australiayedən kara, bərni kuradə ci kəmaduwu Sydneyye dərizə kəlzəna kuru alamanna kilomita 80 (mi 50) kəmaduwu Pacificbe gədilan səta Blue Mountains fətenzəro saadəna, kuru alamanna kilomita 80 (50 mi) Ku-ring-gai Chase Park National Park-a Hawkesbury no Royal Macaur National Park-a yalalan səta. anəm-a anəm-fəte-a.[8] Greater Sydney də bəlawa sənana 658 suronzən mbeji, nashawa gomnati ganaye 33 lan tarrata. Am bərnidən dasawuna sodə sandiya &quot;Sydneysiders&quot; lan nowotə.[9] Nəm nguwu jamaye suro kəntawu Juneye saa 2025 yedə shima 5,638,830,[4] shidoni kashi 66% nəm nguwu jamaye kəriyedəye.[10] Su bərnidəyedə suronzan bərni Emerald-a Harbor City-a mbeji.[11]

Shaida mbeji kəla amma asal Australiayedə nasha Greater Sydneyyedən nabsana gananzəyayi saa 30,000 kozənadən, kuru awonza kuwurtənadəa na adanzayedə nguwu. Am cidido Sydney zamanbedə dazənadə sandima fatowa Darug-a, Dharawal-a Eora-a.[12] Sokku bǝlawuronzǝ buro salakbe suro saa 1770 lan, James Cook ye ci kǝmaduwu gǝdi Australia ye dǝga kurzǝna, Botany Bay lan cidi sǝdǝna. Suro saa 1788 lan, mara kəriwube buro salakbedə, Arthur Phillip shima fuwumanza, Sydney'a coko naptə kərmai Britishbe nankaro, nabtəram Europebe buro salakbe Australialan.[13] Ngawo kəriwu dunyabe kən indimiyen, Sydneydə hijra jamaye sətana kuru saa 2021 lan kashi 40 ma kozəna nəm nguwu jamayedə diyalan katambo. Lardəwa diyabe doni wakilnza nguwudə sandima cidi Chinabe-a, India-a, United Kingdom-a, Vietnam-a Philippines-a.

Bərni zauro zauye dinalan dəyayi, [15] [16] Sydney də nguwusoro bərni'a mewu do am naptəram zauro ngəla'a dəyen kara.[17] [18] [19] Shidə bərni Alpha+ yero gozana kəla kulashi bərni'a dunyabe'a, adəye fəlezəna nəm dunonzə nasha də'a dunya sammason.[20][21] Dunyalan kən mewuntilonmiro kara nasha lamarra arziyibe lan,[22] Sydneydə kasuwu arziyibe fuwuzəna kuru dunonzə ilmube-a, kungənabe-a, karewa tandobe-a, bəladəriye-a mbeji.[23][24] Jamiya Sydney ye-a New South Wales ye-a də sandima kən 18 me-a kən 19 me-a dunyalan.[25]

Sydney də lamarra biske dekkelye kura-kura dunyabe jili Olympics zaman kəndawube saa 2000be-a, dareram kowo dunyabe Rugbybe saa 2003be-a, kuru dareram kowo dunyabe kamuwa FIFAbe saa 2023be-a sədin. Bərnidə suro bərniwa kura-kura mewun lokko uwu'a dunya sammason zauro ziyaratinmayen kara, Bərnidə ha 1,000,000 (acres 2,500,000) na'a alagəla gənatəye'a park'a mbeji, [28] kuru awo'a alagəlaye nowatadə suronzan Sydney Harbor'a Royal National Park'a mbeji. Kotoro ci kəmaduwu Sydneybe-a kuru Sydney Opera House-adə sandima awowa am bəladəriye matcinmawo. Central Station də shima dawudi maara cidiye bəla sənana Sydney ye wo, metro'a kuru maara cidiye kambai'a kuru cidawa na cintəye'a. Faraskəram maara samibe bərnidə'a cidajinmadə shima Kingsford Smith Airport, faraskəram maara samibe dinalan cidajinma dinaye faldə.[29]
=== Lamintǝ ===</text>
      <sha1>o0vzeu2xkrvt8x0pdyzokcioe5r59tf</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>